בלי שום הפסק.
ד. ה. אז דורך דער מעשה הצדקה האם מען תיש׳ ומיד
(אוץ נאד קודם המשך הדיבור בכל דברים אלו)
די גאולה האמיתית והשלימה ע״י משיח צדקנו
(צוזאמען מים אלי׳ הנביא זכור לטוב המבשר את הגאולה").
ובמילא וועט מען אפגעבן די צדקה
(וכל המשך הענינים שלאודיו)
בארצנו הקדושה,
ובירושלים עיה״ק,
ובהר הקודש.-
[און אויב ח״ו ס׳וועט זיין אן עיכוב,
וועט מען דאס אפגעבן בזריזות יערער־ ער במקומו ובעירו,
ובהוספה מדילי׳].
ועוד והוא העיקר - אז.
בנערינו ו־
בזקנינו גו׳ בבנינו ובבנותינו",
האנשים והנשים והטף - איז,
ארו עם ענני שמיא״״ - צוזאמען מיט די החלטות טובות בנוגע צו צדקה און מעשים טובים בכלל ובפרט - בארצנו הקדושה,
און דארטן - בירושלים עיר הקודש,
ובהר הקודש,
ובבית המקדש השלישי.
ותיכף מיד ממש.
[כ״ק אדמו״ר שליט״א נתן לכאו״א מהנוכחים שיחיו ב׳ שטרות של דולר,
הא׳ - לעשות בו כטוב בעיניהם,
והב׳ -לתתו
(או חילופו)
לצדקה].
14־2
ספר השיחות - ה׳תשנ״ב
משיחות ש״ם מגש,
ז׳ טבת ה׳תשנ״ב
א. מ׳האט גערעדט מערער? מאל,
אז אלע ענינים וואט ווערן דערציילט אין תורה
(מלשון הוראה■)
אנטהאלטן אין זיך אייביקע אנווייזונגעז פאר יערער איר און פאר אלע איר! איז יערער צייט,
אין יעדן ארט אוו איו יעדן צו־ שטאנד; אלגעמיינע הוראות און אויך אזעלכע הוראות וואט זיינען צוגעפאטט צו די טפעציעלע און באזונדערע אומ־ שטענדן פון רעם באשטימטן זמן ומקום אין וועלכן א איר געפינט זיך.
אזוי איז אויר בנוגע צו דער היינטי־ קער פרשה אין תורה
(מיט וועלכער מ׳דארף "לעבדי אין רער צייט/ "ויגש אליו יהודה",
אז דערפון איז דא א הוראה נצחית וועלכע קלערט אויה און גיט צו פארשטיין דעם תוכן העבודה און אופן ההנהגה פון אידן
(אויר)
בהתאם צו דעם איצטיקן זמן - אין די לעצטע רגעים פון גלות,
בסמיכות ממש צו דער גאולה האמיתית והשלימה
(ווי גערעדט כמה פעמים ובפרט לאחרונה).
ב. אויפן ערשטן בליק,
איז די שייכות פון דער פרשה
("ויגש אליו יהודה")
מיט דער גאולה אונטערשטראכן איו דער הפטורה פון דעם שבת
(וועלכע איז "מענינה של פרשה"■/ וואו עם רעדט זיך וועגן דעם איחוד פון
(מלכות)
יהודה און
(מלכות)
יוסף לעתיד לבואי: "קח לר עץ אחד וכתוב עליו ליהודה גו׳ ולקח עץ אחד וכתוב עליו ליוסף גו׳ וקרב אותם אחד אל אחד לך לעץ אחד גו׳ כה אמר אדנ״י ה׳ הנד,
אני לוקח את בני ישראל מבין הגויים אשר הלכו שם וקבצתי אותם מסביב גו׳ ועשיתי אותם לגוי אחד גו׳ ומלך אחד יהי׳ לכולם גו׳ ודוד עבדי נשיא להם.
לעולם גו׳ וידעו הגוים כי אני ה׳ גו׳".
אבער נוטף אויף דעם וואט די הפטורה גיט ארוים נאר די שייכות מיט רער גאולה,
אבער מ׳האט דערפון ניט ארויס א לימוד והוראה לפועל אין דער עבודה פון אידן שטייענדיק אין די טעג און רגעים פאר דער גאולה -
דארף מען אויר האבן הסברה אין דער שייכות פון דער הפטורה מיט דער פרשה.
דאדרבה: "ויגש אליו יהודה"
(אין רער פרשה)
איו לכאורה א פאר-קערטער תוכן פון "ודוד עבדי נשיא להם לעולם"
(אין דער הפטורה*),
ווארום אין הגשת יהודה ליוסף
(און אין דער פרשה בכלל)
איז אונטערשטראכן ווי יוסף איז דער בעל־הכית און משנה לפלר פון ארץ מצרים און יהודה דארף צו אים אנקומען,
ער דארף צו אים צו־ גיין
("ויגש אליו")
און בעטן אז ער זאל כאפרייען בנימיז׳ען,
"ויאמר בי אדוני ידבר נא עבדן גו׳ כי כפיר כפרעה״י,
"חשוב אחה בעיני בפלד״י,
ווארום
פרס מנש,
ז׳ טבת
5ו2
פרעה איז,
נתוו אותו ?ל כל ארץ מצרים׳",,
ובלעדיך לא ירים איש את ידו ואת רגלו גו"",
ובפרט אז פרעה איז געווען א.
מושל בכיפה"•• פון כל הארצות.
משא״ב לעתיד לבוא
(ווי עם רעדט זיר אין דער הפטורה)
וועט
(עץ> יהודה זיין למעלה מכולם
(אויך פון יוסף)-,
מלך" אהד יהי׳ לכולם גו׳ ועבדי דוד
(פון שכם יהודה)
מלך עליהם גו׳ ודוד עבדי נשיא להם לעולם•?!
ג. וועט מען עם פארשטיין בהקדים ביאור השייכות פון תחלת הפרשה מיט סיומה - כמדובר כמ*פ,
אז דפ הכלל 2 .
נעוץ סופן בתהלתז ותחלתן בסופן• איז דא א שייכות מיוחדת פון תחלת וסוף הפרשה.
וואם אויר אין דעם דארף מען הסברה: בסיום הפרשה 2 ■ שטייס,
וישב ישראל בארץ מצרים בארץ גושן ויאחזו בה ויפרו וירבו מאדי,
וואס דאס בא־ ווייזט דאר אויפ׳ן תוקף פון יעקב ובניו,
אז אפילו זייענדיק אין ארץ מצרים — האם איז אונטער דער שליטה פה פרעה מלד מצרים - זאגט פרעה,
טוב כל ארץ מצרים לבם הוא••׳,
און ע״ם זיין ציווי באקומען זיי אן אחוזה,
במיטב הארץ• 2 ׳,
ובאופן אז,
ויאחזו בה ויפרו וירבו מאד".
דאקעגן,
הגש אליו יהודה• בתחלת הפרשה אונטערשטרייכם,
אז יהודה ואחיו זיינעז אין א מצב ירוד וואס זיי דארפן אנקומען צו בעמן זץ
בא יוםף׳ן,
זעענדיק אז ער איז דער בעה״ב אויף גאנץ ארץ מצרים און איידער,
התודע יוסף אל אחיה•׳ -פונקט פארקערט הי דער תוכן בסיום הפרשה?!
ד. ויש לומר דער ביאור אין דעם:
אע״פ וואם עם זעט אוים,
בהשקפה ראשונה,
אז הגשת יהודה להסף באדייט דעם תוקף פון יוסף
(אלם דער פירער
ארץ מצרים)
און הי יהודה דאדף צו אים אנקומען - בשעת מ׳טראכט זיר אבער אין דעם ארייז,
זעט מען אז יהודה האט זיר דא געפירט מיט אן אויסעדגעהיינלעכער ברייטקיים און תוקף":
יוסף איז דעמולט געווען
(אלם בא־ כח של פרעה)
דער.
שליט על הארץ"•׳,
וואם.
בלעדיר לא ירים איש *ז ידו ואח רגלו בכל ארץ מצרים",
און דערצו איז פרעה דעמולט געווען א,
מושל בכיפה",
און הסף איז,
כמוך כפרעה•
(הי יהודה האם אליין געזאגט).
פונדעסטהעגן זעט מען,
אז יהודה
(ניט היסנדיק אז דאס איז יוסף אחיו)
איז דערפון ניט נתפעל געהארן,
און האט זין■ געפירט מיט דער גאנצער ברייטקייט,
אז אפילו נים בעטנדיק פריער רשות בא יוסף׳ן גייט ער צו צו יוםף׳ןיי,
און מים א
(הגשה
ספר השיחות - ה׳תשנ״ב
של)
תוקף'/ און רעדט מיט אים "קשות"
(וואם דערפאר האט קר באווארנט "אל יחר אפד") 11 ,
אע״פ וואם ער האט דך דורך דעם אריינגעשטעלט אין סכנת נפשות,
וויסנדיק וואם יוסף קען אים סאן צוליב זיין "חוצפה"־ 1 !
קומט דערפון אויס,
אז "ועש אליו יהודה" ברענגט גאר ארוים דעם תוקף פון יהודה־ן!
עפ״ז איז פארשטאנדיק די שייכות צווישן,
ועש אליו יהודה" מיטן תוקף פון אידן בארץ מצרים בסיום הפרשה -"וישב ישראל בארץ מצרים בארץ גושו ויאחזו בה ויפרו וירבו מאד".
און אויד די שייכות מיט דעם תוקף ועלי׳ פון יהודה אין דער הפטורה - "ודוד עבדי נשיא להם לעולם"
[ומעין וכדוגמת זה דריקט זיד עם אוים איו דעם תוקף פון "ויגש אליו יהודה"].
ויש לומר,
אז דער תוקף פון "ויגש אליו יהודה" האט געגעבן דעם כה אז דערנאך זאלן יעקב ובניו קענען יורד זיין אין מצרים אין אזא אופן אז
(ניט נאר וואס זיי זאלן ניט זיין אונטער דער שליטה פון מצרים,
גאר אדרבה ->
"ויאחזו בה ויפרו וירכו מאד" 11 ; און נאכמער - אז דאם איז א הכנה וואס ברענגט צו דעם מצב פון "ודוד עבדי נשיא להם לעולם",
כדלקמן.
ה. דער ענין דארף נאד האבו ביאור:
האמור לעיל וועגן דעם תוקף פון "ויגש אליו יהודה" איז דאד געוועז לפי הקס״ד של יהודה אז יוסף איז א משנה למלד פון אוה״ע,
איידער "התודע יוסף אל אחיו".
וואס הגם אז בנוגע צו דעם תוקף של יהודה איז דאם קייו נפק״מ ניט
(ווארום ער האט יאד נים געוואוסט אז דאם איז יוסף)
- אבער לאחרי וואס ס׳איז נתגלה געווארן אז דאס איז יוסף,
איו לפי אמיתת הענוגים דארף מען שוין לכאורה ניט אנקופען צו דעם תוקף פון יהודה בכדי אויפטאן "ויאחזו בה גו׳".
ואדרבה: בפשטות איז דער תוקף פון "ויאחזו גו׳" געקומען דורך יוסף,
וואם "וישלחני אלקים לפניכם לשום לבם שארית בארץ ולהחיות לכם לפליטה גדולה"",
און בזכות יוסף האט פרעה געזאגט "טוב כל ארץ מצרים לכם הוא",
און געהייסן זיי אפגעבן אן אחוזה,
במיטב הארץ",
ובאופן אז,
ויאחזו בה ויפרו וירבו מאד".
ועד״ז דארף מען פארשטיין בנוגע צו דער הפטורה: וויבאלד אז דער תוקף פון יהודה איז נאר געווען לפי שעה ההיא
(איידער ס׳איז נתגלה געווארן אז דאם איז יוסף)
- וואם האט עס פאר א שייכות מיטן תוקף פון יהודה אין דער
סרס וינסו,
ז' טבת
הפטורה
(,
ודוד עבדי נשיא להם לעולם").
ואדרבה: וויבאלד אז יוסף הצדיק איז דער בעה״ב אין מערים
(ווי ס׳איז דערגאד נתגלה געווארן/ איז לכאורה דא דער תוכן פארקערט פון דער הפטורה,
וואו עם רעדט זין־ וועגן עליית יהודה לגבי יוסף,
און,
ודוד עבדי נשיא להם לעולם"?
בסגנה אחר: לפי אמיתת הענינים אז יוסף העדיק איז דער,
שלים על הארץ" - ברענגט ארויס יוסף אליין דעם תוקף פון אידן בארץ מערים,
און דעמולט דארף מען אויף דעם ניט אנקומען עו דעם תוקף פה,
ויגש אליו יהודה".
וויבאלד אבער אז אלע ענינים אין תורה זיינען אמיתיים און נעחיים
(אויד די קס״ד אין תורה",
ובפרט אז בנדו״ד איז דער עעם הגשה פון יהודה ניט קיין קס״ד נאר א מעיאות בפועל)
דארף מען זאגן אז דער תוקף פון יהודה
(,
הגש אלה יהודה")
איז ניט בלהז אן ענץ לפי שעה,
נאר דאם טוט אויף א חידוש אפילו לגבי תקפו של הסף בזמן ההוא: און דוקא בכח זה קען זיין דער,
האחזו גו׳".
און דאס הערט אויד די הכנה עו,
ודוד עבדי נשיא להם לעולם" לדל.
הש לומר אז דאם איז מובן אהד דערפון וואם עם שטייט אז,
ואת יהודה שלח לפניו אל יוסף להורות לפניו גשנה",,
לפנות לו מקום ולהורות האיד יתיישב מד" - דלבאורה: והבאלד אז הסף האט אנגעפירט מיט ארץ מערים,
און ער
(דפ עיוה פרעה)
האם אפגע־ געבן,
מיטב הארץ״ עו יעקב ובנה - איז פארוואם דארף מען אנקומען עו יהודהץ,
לפנות לו מקום ולהורות האיד יתיישב
בה״״מ איז דערפרן מובן,
*ז דוק* תר תוקף פון יהודה האם דאס בכח 1ר אויפטזןן.
הש לומר נקודת הביאור בזה: דער תוקף פון א אידן בעוה״ז און אין זמן הגלות
(כל המלכיות נקראות על שם מערים")
גופא קען זיין אויף עוויי אופנים:
(א) זיין תוקף איז נאר והפל ס׳איז מעגלעד להט די כללים פון חוקי הטבע און הנהגת העולם,
און עד״ז אין זמן הגלות - להט די מדידות והגבלות פון גלות,
חוקי המדינה,
וכיו״ב.
(ב) ער שטייט אינגאנען העבער פון כל עניני העולם ואוה״ע ועאכו״ב פון גלות,
ואדרבה - ער פירט מיט זיי אן מיט א תוקף,
ביז אז ער האט דעם כח עו משנה היו אהד חוקי והנהגת המדינה.
ויש לומר,
אז דער תוקף פון יהודה טוט אויף אז א איד איז ניט נאר א מושל ושולם און א בעה״ב אויף אוה״ע בזמן הגלות להט די,
כללים" פון וועלט און פון גלות
(וה דאם איז געווען בא יוסף/ נאר באופן אז ער שטייט אינגאנען העכער דערפון,
כדלקמן.
ו. וועט מען עס פארשטיין להטן ביאור אין דעם אופן פון הנהגת מרדכי היהודי בזמן מלד אחשורוש - וואם ער איו געווען איו א ענלעכן מעב ווי יהודה" שטייענדיק פאר יוסף,
ווארום
ספר חעמחות - ח׳תשנ״ב
אידן זיינען דעמולט געורען אין גלות פרם ומדי אונטער רעד שליטה פון מלך אחשורוש,,
עבדי אחשורוש אבן""
(ניט ווי בימי החנוכה וואט איז געווען בזמן קיום בית שני),
און אעפ״כ איז בא מרדכי געווען די הנהגה אז,
לא יכרע ולא ישתחוהי 7 ,
כאטש,
כל עבדי המלך גו׳ כורעים ומשתחוים להמן כי כן צ1ר> לו המלד"■ 3 ,
און מרדכי איז געשטאנען אזוי בתוקף אפילו ווען עבדי המלך האבן אים געזאגט,
מדוע אתה עובר את מצות המלך" 33 :
בנוגע דעם משתה פה מלך אחשורוש שטייט אין מגילת אסתר,
כן יסד המלך גו׳ לעשות כרצון איש ואיש" 3 ? זאגט אויף דעם די גמרא* 3 ,
אז דאס מיינט,
לעשות כרצה מרדכי והמן,
מרדכי ד־ כתיב" איש יהודי,
המן דכתיב* 3 איש צר ואויב".
אין מדרשי 3 זיינען אין דעם פאראן צוויי פירושים:
אופן שיין יהודה לבנימין,
שהרי מלכות יהודה ודתה על שבם יהודה ובנימין
(ודאה •והית פרשחנו תתקסב,
א. מג״א ע׳ ב׳רעג
(בהובאת תש״נ - ע׳ יג>).
ועניו זה מודגש נס בפרשתנו - שכל עסקו של יהודה עם יוסף הי׳ בנוגע לבנימין,
ש״עביד
(יהודה)
ערב את הנער•
(בכיסיו/ ולכו,
ישב נא עבדו תהת הנער•
(פרשתנו סד,
לבילג.
וראה אוורת פרשתנו שם).
ונוסו• לזה:,
יהודי• הוא
(גם)
על שס הודאה,
שזהו״ע,
יהודה• ע״ש,
הפעם אודה את הוי׳•
(ויאא בס,.
לה) ודאה חרא סג*א 01,
א. ספר הליקוסיס דא״ה־ד״ז ערך יהודי.
וש״נ.
(א) , אמר לו הקב״ה אני איני יוצא מידי בריותי ואתה מבקש לעשות כרצון איש ואיש,
בנוהג שבעולם שני בני אדם מבקשים לישא אשה אחת יכולה היא להנשא לשניהם? אלא או לזה או לזה,
וכן שחי ספינות שהיו עולות בלימן,
אחת מבקשת רוח צפונית ואחת מבקשת רוח דרומית יכולה היא הרוח אחת להנהיג את שתיהן כאחת? אלא או לזה או לזה,
למחר שני בני אדם באים לפניך בדין איש יהודי ואיש צר ואויב,
יכול אחה לצאת ידי שניהם,
אלא שאתה מרומם לזה וצולב לזה".
ד. ה. אז אחשורוש האט אין דעם געמאכט א טעות ווארום ס׳איז ניט שייר דורכפירן צוויי הפכיים בבת אחת,
טיי כרצון מרדכי
(,
איש יהודי")
און סיי כרצון המן
(,
איש צר ואויב").,
ולכן• 3 קנתרו הכתוב בי לא יוכל לצאת ידי מרדכי והמן המתנגדים".
(ב) , ר׳ הונא בשם ר׳ בנימין בן לוי אמר,
לפי שבעוה״ז בזמן שרוח צפונית מנשבת אין רוח דרומית מנשבת..
אבל לעתיד לבוא בקיבוץ גליות אמר הקב״ה אני מביא רוח ארגסטיס לעולם ששתי רוחות משמשות בו..
מי הוא זה שעושה רצון יראיו זה הקב״ה שכתוב בו" רצון יראיו יעשה כו׳".
דאם הייסט,,
אף• 3 שיהיו ב׳ זה לעומת זה יעשה ה׳ רצון שניהם,
והיינו רצון יראיו יעשה ואת שועתם ישמע,
שאף ששאלת זה מנגדת לזה ישמע ה׳ לשניהם,
משא״כ אחשורוש שלא יכול לעשות רצון ב׳ אוהביו המתנגדים,
ואע״ג דאמר ב׳ בני אדם מבקשים לישא שפחה א׳ וכו׳,
היינו במנהג העולם הטבעי כסתם כני אדם כדקאמר בנוהג שבעולם,
אבל ביראי ה׳ יפיק רצון שניהם כו׳".
ד. ה. אז דער אויבערשטער
ש״פומש,
זיטבת
(בהנהגתו לזחל)
וועם זיר פירן אין מ אופן פון,
לעשות כרצון איש ואיש*.
דארף מען פארשטיין: פון סתימת לשון הגמרא הנ*ל
(,
כרצון איש ואיש,
לעשות כרצון מרדכי והמף,
בלי שום שלילה בדבר)
איז משמע אז אויר מצד אחשורוש איז דא אן ארס אויר אזא הנהגה - ולכאורה ווי שטיפס עם פיט דברי המדרש פיט א מילתא בטעמא
(לויט ביידע פירושים/ אז מ׳קען ניט אויספירן צוויי רצונות הפכיים"
(און אפילו לויטן צווייטן פירוש אין מדרש,
איז דאס נאר בכחו של הקב״ה,
און ער טוס עם דוקא לע״ל)?
ז. ויש לומר הענק בזה: בשעת עם רעדם זיר.
בנוהג שבעולם*
(במנהג העולם הסבעי)
- ועד*ז מצד דעם אוי-בערשטן כביכול ווי ער איז זין■ מתלבש אין הנהגת העולם
(שם אלקים)
" - קען טאקע ניט זיין די הנהגה פון,
לעשות כרצון איש ואיש*,,
כרצון מרדכי והמן*,
ווייל זיי זיינען צוויי פארקערטע רצונות: משא״כ בשעת עם רעדס זיר וועגן דעם אויבערשטן ווי ער שטייס העכער פאר הנהגת העולם
(ווי עם וועט נתגלה ווערן לעתיד לבוא/ דעמולט עען זיין,
לעשות כרצון איש ואיש",
ביידע רצונות הפכיים צוזאמען.
און דאם איז דער אונטערשייד צווישן די פירושים בזה איו גמרא און אין מדרש: דער ערשטער פירוש אין מדרש רעדט ווי דאם איז •בנוהג שבעולם*; דער צווייטער פירוש רעדס ווי דאס איז מצד דעם ארבערשטן בהנהגתו לע״ל: און פון משמעות הגמרא קומט אוים,
אז אויר אין דעם,
לעשות כרצון איש ואיש* בזמן אחשורוש איז געווען א תועלת,
ווייל אויר בזמן הזה קען א איד
(דויד זיין פארבונד מים דעם אוי־ בערשטן)
זיד אויפהויבן צו דער דרגא פון לע״ל אז ביי אים ואל זיין,
לעשות כרצון איש ואיש*,
כדלקמן.
ת.
והביאור בזה
(בפנימיות העניניס):,
אזזשורוש* בשרשו בקדושה גייס אויף דעם אויכערשטז כביכול,
כמאחז״ל" אוושורוש וה הקב*ה שאחרית וראשית שלו.
אוו,
כן יסד המלר גו׳ לעשות כרצון איש ואיש* גייס אויר דעם אופן ווי דער אויבערשטער האט איינגע־ שטעלט די וועלט,
אז ס׳איז דא,
רצון איש ואיש* — בחירתו של האדם זיר צו פירן אדער כרצון מרדכי אדער כרצון המן,,
רשות לכל אדם נתונה אם רצה להטות עצמו לדיר טובה ולהיות צדיק הרשות בידו ואם רצה להטות עצמו לדרד רעה ולהיות רשע הרשות בידו"'.
דאס איז אבער נאר בנוגע צו דער עצם מציצית פון,
רצון איש ואיש•
(צוויי פאדקערסע רצונות און א מענטש איז בוחר אין איינער פון זיי).
משא״ב,
לעשות כרצון איש ואיש•
(צו יוצא זיין
ספר השיחות - ה׳תשנ״ב
לויט ביידע פון זיי)
קען נים אויסגע־ פירט ווערן בפועל,
ווייל דער רזון פון מרדכי איז אין עניני קדושה און דער רצון פון המן איז אין ענינים הפכיים,
במילא קען זין■ בשעת מעשה ניט אוים־ פירן ביידע רצונות בפועל; אדער עם ווערט נתקיים רצון מרדכי אדער רצון המן.
ובעומק יותר - איז די סתירה פון "לעשות רצון איש ואיש" ניט נאר דערפאר וואס במעשה בפועל קעו מען ניט טאו לויט ביידע רצונות,
גאר נאכ־ מער - "רצון מרדכי והמן"
(,
רצון איש ואיש")
זיינען בכלל צוויי פארקערטע צוגאנגען,
וואם איינער זיז לכאורה איני גאנצן שולל דעם צווייטן:
רצון מרדכי איז א הנהגה אין אן אופן פון "לא יכרע ולא ישתחוה״”,
כדברי חז״ל** אויח דעם וואם מרדכי ווערט אנגערופן "יהודי"" - "על שם שכפר בע״ז,
שכל הכופר בע״ז נקרא יהודי",
און דעריבער ווערט יעדער איד אנגערופן בשם "יהודי",
ווייל אידיש־ קייט באשטייט אין דעם אז ער איז "כופר בע״ז",
"לא יכרע ולא ישתתוה".
וידוע,
אז דאס איז כולל ניט נאר "עבודה זרה" ממש,
נאר יעדער זאך וואם איז נים פארבונדן מיט "ועבדתם את ה 16 אלקיכם""
(אפילו אויב דאס איז ניט היפו השולחו־ערור),
ווערט דאס אנגערופן ״עבודה זרה״ — "עבודה שזרה לו"",
דאס איז פרעמד צו א אידן,
ווארום דער גאנצער ענין פון א אידן
איז - לעשות רצון אביר שבשמים",
כמאתז״ל" "אני לאי* נבראתי אלא" לשמש את קוני"; והיות אז "נבראתי" איז כל רגע ורגע פון קיום האדם בעולם הזה,
איז מובן אז יעדער פרט פון זיין עבודה בכל רגע דארף זיין "לשמש את קוני״,
בציווי התורה — "כל מעשיך יהיו לשם שפים"",
און "בכל דדכיד דעהו"",
״כל״ דוקא,
און ניט נאר ״כל מעשיר״ — אלע דיינע מעשים,
נאר אויר אז יעדע מעשה עצמו איז כל כולו לשם שמים,
ווארום אויב ס׳איז דא עפעם וואם בלייבט חוץ מזה
(שימוש את קוני)
- איז דאם "עבודה שזרה לו"
(וויבאלד אז דאס איז היפר פון "נבראתי").
ביז די שלימות בזה - אז,
מעשיר" איז ניט נאר,
לשנו שמים",
נאר מיט "מעשיר" און ״דרכיך׳ גופא - "דעהו"" און
(נאכמער -),
שמים" עצמו
(ע״ד ווי די אכילה ושתי׳ בשבת,
וואם דאס גופא איז א מצ1ה,
מצות עונג שבת").
און אין דעם באשטייט רצון מרדכי,
אז,
לא יכרע ולא ישתחוהי׳ צו קיין שום זאד בעולם
(אפילו א דבר המותר ע״פ שו״ע/ ווארום יעדער זאר וואם איז ניט עבודת השם איז,
עבודה שזרה לו".
דאקעגן,
רצון המן איז - עבודה זרה,