א.
בנוגע צו דעם ציווי אויף הדלקת המנורה איו אנהויבם פרשה* -,
ואתה תצוה את בני ישראל ויקחו אליך שמן זית זך כתית למאור להעלות נר תמיד",
,
באוהל מועד גו׳ יערוך אותו גו׳ מערב עד בוקר״ - זיינען פאראן כמה דיוקים,
ובפרט בנוגע צו דעם ביאור הענין אין עבודת האדם:
א)
דער לשון
(בלתי רגיל)
,
ואתה תצוה"
(און ניט,
תצוה",
אדער,
צו את בני ישראל" וביו״ב ווי עם שטייט ביי אנדערע ציוויים בתורה)
1 ,
ביז אז דאס האט די משמעות אז,
משה עצמו יצוה" 5 .
ב)
,
ויקחו אליך״ - אל משה דוקא,
אע״ם וואס הדלקת המנורה איז געווען דורך אהרן 5 .
ג)
דער ווארט,
אליך" בכלל איז לכאורה מיותר 5 .
ד)
,
שמן גו׳ כתית למאור״ - און ניט,
להאיר" 5 .
ה)
בתחלה שטייט,
למאור" און דערנאך "נר תמיד",
וואט איז למטה פון מאור,
דער מקור הנר 5 .
ו)
דער שינוי
וואם אין דעם ערשטן פסוק שטייט,
להעלות נר תמיד",
און אין דעם צווייטן פסוק,
מערב עד בוקר" 5 .
ז)
,
להעלות" און ניט,
להדליק" 5 .
אויר בסיום הפרשה - וואו עם שטייט דער ציווי אויף מזבח הקטורת* - איז ידועה די שאלה•: דער ציווי האט לכאורה געדארפט שטיין פריער איו פ׳ תרומה צוזאמען מיטן ציווי אויף אלע כלי המשכן
(כולל דעם מזבח החיצון*)
?
אויך: וויבאלד אז דער ציווי אויף מזבח הפנימי שטייט אין פ׳ ואתה תצוה,
און בסיום הפרשה,
איז מסתבר אז דאם האט א שייכות מיוחדת מיט תחלת הפרשה,
כידוע דער כלל 9 * אז נעוץ סופן בתחלתןותחלתן בסופן.
ב.
דער ביאור אין דעם אלעם וועט מען פארשטיין בהקדים דברי חז״ל**,
אז פרשת תצוה האט אין זיך דעם חידוש,
אז דאס איז די איינציקע סדרה בתורה משנולד משה 1 ׳ אין וועלכער עס ווערט ניט דערמאנט דער נאמען פון משה רבינו 5 *,
ש״פ תצוה,
פ׳ זמר,
ט׳ אדר
און דער טעם אויף דעם אח,
ווייל משה האט געזאגט "מחני נא מספרך אשר כתבת"* 1 ,
און "קללת חכם אפילו על תנאי היא באה״־* - איז דאם נתקיים געווארן אין דער סדרה.
דער חידוש בדבר י״ל,
ווייל משה און תורה זיינען איין זאד,
כמאחז״ל“ אז תורה "נקראת על שמו" וויבאלד אז "נתן נפשו עלי׳",
כמ״ש׳< "זכרו תורת משה עבדי",
און ״משה אמת ותורתו אמת״• 1 ; און דערי־ בער איז דער אויבערשטער דאם מפרסם בתורה
(ע״ד מצוה לפרסם עושי מצוהי 1 )
דורך דעם וואם שמו של משה ווערט דערמאנט בכל פרשה ובכל ענין וציווי
("וידבר ה׳ אל משה גו׳" וכיו״ב)
.
דערפאד איז א גרויסער חידוש אז אין א גאנצע פרשה
(תצוה)
זאל ניט דערמאנט ווערן שמו,
והטעם כנ״ל - בדי לקיים דעם "מחני נא".
אויבנאויפיק זעט אוים,
אז דאם וואס עם ווערט ניט דערמאנט דער נאמען פון משה רביגו איז או עניו ניט למעליותא.
אבער יש לומר - ובפרט אז יעדער זאך וואס דער אויבערשטער טוט
(וואס ער איז עצם הטוב,
ומטבע הטוב להטיב• 2 )
איז
זיכער שלימות הטוב,
ועאכו״כ א זאך דערציילט אין תורה
(און וועגן משה רבינו)
* 2 - אז אויך דאם
(קיום בקשת משה "מחני נא" דורך ניט דערמאנען שמו בפי תצוה)
ברענגט ארויס א מעלה ושלימות אין משה׳ן,
ואדרבה - א מעלה ושלימות נעלית 22 .
ווי פארשטאנדיק פון דער סדרה גופא: אע״פ וואם משה׳ם נאמען ווערט ניט דערמאנט בפירוש,
זיינען דא אין דער סדרה א ריבוי פסוקים וואס רעדן וועגן משה׳ן און באציען זין־ צו אים".
נאכמער: התחלת כל הסדרה און שם הסדרה
(וואם גיט ארוים תוכן כל הסדרה)
- "ואתה תצוד!״״
(אדער ״תצוה״)
- באציט זיך דוקא צו משה׳ן.
ואדרבה: די סדרה טיילט זיך אויס פון אלע אנדערע סדרות אין תורה דערמיט וואם שם הסדרה,
און דער ע ר שט ע ר ווארט פון סדרה
("ואתה")
",
גייט אויף משה׳ן"!
ג.
והביאור בזה 22 :
״אתה״ - דו - גייט אויף דעם עצם מציאות פון א מענטשן,
דער מענטש ווי ער איז העכער און טיפער פון דער דרגא
(שברוב השנים חל מסמיכות ל)
פ׳ תאוה)
.
וראה לקחש חט״ז ע׳ 342 ואילך.
חכ״ו ן׳ 264 ואילך.
ספר השיחות - ה׳תגש״א
רואם גיט זיך ארוים דורך שמו: דער נאמען פון א מענטשן איז ניט עצם מציאותו,
ט׳איז א צוגעגעבנער תואר אויף עצם מציאות האדם,
וועלכער איז נוגע פאר דעם זולת
(בכדי אז א צווייטער זאל אים קענען רופן,
איז דאם דורך שמו)
,
משא״כ דער מענטש פאר זיך דארף ניט קיין נאמען.
ווי מ׳זעט עם בפשטות,
אז נאך איידער מ׳גיט און מ׳רופט איינעם מיט א גאמען -איז דא זיין עצם מציאות
(כפי שיצא ל־ אויר העולם)
".
ועד״ז איז אויך פארשטאג־ דיק אין תוכן ומהות השם,
אז אויר לאחרי נתינת השם,
איז דאס ווי א דבר נוסף אויף דעסמענטשןאליין.
ואע״פ אז דער שם איז פארבונדן מיט שרש הנשמה,
וואם דורך אותיות השם ווערט נמשך די חיות פון שרש הנשמה• 3 איו דער נשמה המלובשת בגוף - איז דאס נאר וואס דער שם "מקשר הנשמה בגוף",
אבער "הנשמה עצמה קודם בואה בגוף אינה נקראת בשם כלל"• 3 ,
און נאכמער: אויך ווי די נשמה געפינט זיך אין גוף
(ולאחרי קריאת השם)
- איז דער עצם הנשמה העכער פאר אירע שמות ותוארים כו׳
(העכער אויר פאר די "חמשה שמות
(ש)
נקראו לה״• 3 ,
להנשמה׳ 3 - נרנח״י/ וי״ל - העכער אויך פאר דעם וואם די נשמה
(פון א איד)
איז א "חלק אלוקה ממעל
(און נאכמער -)
ממש" 3 ,
דאע״ם אז
"העצם כשאתה תופס בחלקו אתה תופס בכולו" 33 ,
ביז בכל העצם דעצמותו ומהותו ית׳
(דער "אתה" האמיתית ווערט דאס אבער פארט אנגערופן "חלק",
און מ׳־ דארף אנקומען צו א פירוש וביאור ב־ תושבע״ם
(בפנימיות התורה/ אז דאס איז "תופס בכולו".
משא״ב דער "אתה" פון א אידן
(פון זיין נשמה)
- ווי ער איז איין זאך מיט דער "אתה" פון עצמותו ית׳
("ישראל וקוב״ה כולא חד״• 3 )
- איז העכער פאר שמות ותוארים,
אויר פון "חלק
(אלוקה ממעל ממש)
".
ועד״ז איז פארשטאנדיק בנוגע צו "ואתה" בריש פרשתנו וואס גייט אויף משה רבינו:
ניט קוקנדיק אויף דעם עילוי פון שם משה
(ע״ש "מן המים משיתיהו" 35 / ווי ער איז פארבונדן מיט תורה
("תורת משה""/ און נאך למעלה מן התורה - "משה אמת• 3
(און ערשט דערנאך)
ותורתו אמת",
ועד״ז אויך פון "י׳ שמות
(ש>קראו למשה" 3
(כמה מהם נאך פאר קריאת שם משה• 3 / מיט די שלימות ומעלה פון עשרה
("העשירי יהי׳ קודש״• 3 )
- איז דאס אלץ א שם,
וואם איז א דבר נוסף אויף זיין עצם מציאות
[ובמודגש עוד יותר בזה וואם שם משה איז אים בפשטות געגעכן געווארן
(א)
דורך בת פרעה 35
(און ניט פון זיינע
ש״פ תמת,
פ' זמר,
ט׳ אדר
עלטערן"/ און
(ב)
ערשט לאחרי "שלשה ירחים"**]
.
דוקא "ואתה" ווייזט אויף "מהות עג־ מותך"* פון משה,
ווי ער איז העכער פאר שמו
(משה)
און פאר אלע שמות,
וואט פארבינדט דך מיט "עגמות א״ם ב״ה שנק׳ אתה"*
(וואט דוקא אויף עגמות איז שייך ואגן "אתה" באמת לאמיתו**/ ווי ער איז העכער פאר אלע זיינע שמות
(וועלכע זייגען פארבונדן מיט הארות וגילויים)
.
ועפ״ז איז מובן,
אז דאם וואט משהים נאמען ווערט גיט דערמאנט בפי תגוה
(בקיום דבריו ״מחני נא״)
- ברענגט ארוים גאך א טיפערן עגין אין משה - "ואחה",
דער גילוי העגם פון משה.
ד.
מ׳דארף אבער פארשטיין: לויט דעם קומט אוים אז משה ווערט יע דער־ מאנט אין פ׳ תגוה,
ואדרבה - באופן נעלה יותר
(ווי דורך שם משה/ דער גילוי העגם שלו
("ואתה")
.
היינט ווי קען מען זאגן אז דער "מחני נא" איז נתקיים גע־ ווארן: ס׳איז בלויז נתקיים געווארן "מחני" פון שמו
(משה/ החיגוניות שלו,
אבער ניט פון ענינו של משה
(ח״ו/ ואדרבה - ניט פון עיקר ועגם ענינו".
קען מעז עט פארשטיין דורך טיפער
ערקלערן דעם אינהאלט פון "אתה",
וואט באדייטדעםעצם
(פוןמשה)
:
אע״פ וואס "אתה" ווייזט אויף אים
(דעם מענטשן)
אליי!,
איז דאם פארט א ״תואר״,
בעסער געזאגט - א גילוי פון זיין מגיאות: "אתה" לשון נוכח,
באופן אז מ׳קען אויף אים אנווייזן מימן האנט
(מראה באגבעו ואומר אתה)
.
בשעת מ׳רעדט אבער וועגן דעם עגם לאמיתתו - איז דאם אינגאנגן העכער פון גדר גילוי,
ניט נאר "לבא לפומא לא גליא"",
נאר העכער אפילו פון גילוי ל־ עגמו
(בלבו/ ווארום עגם איז בלתי מתגלה ובלתי מורגש,
דאם קומט ניט ארוים
(און קען ניט ארויסקומען)
אין א גילויי*,
אין א רגש בלב,
אדער א ביאור והסברה בשכל" וכיו״ב,
ווייל איזה גילוי שיהי׳ האט א געוויסען גיור,
משא״ב ״אתה״ - דער עגם - איז למעלה מכל גדר גיור
(גילוי/ במילא האבן אותיות וכלים ואורות
(וועלכע האבן א געוויסן ציור)
ניט בכח דאם אויסגודריקן.
ויש לומר,
אז דער ענין
(אין "אתה")
איז מרומז אין דעם ו׳ פון "ואתה": "אתה" אליין בלשון נוכח,
הגם דאם באווייזט אויף דעם עגם פון משה,
איז פארט פאר־ בונדן מיט א מגיאות,
א גילוי
(נוכח)
: דער ו׳ המוסיף פאר דעם ווארט "אתה" איז מוסיף,
אז דאם איז העכער אויר פאר
(גדר גילוי פון)
״אתה״: ״ואתה״ - און דו -
ספר השיחות - ה׳תנש״א
באדייט אז ס׳איז דא נאך העכער פאר רעם "אחוד
(לשון נובח/ און פון אים קומט דער״אתה".
בסגנון אחר: פון איין זייט איז דער ו׳ מובדל פון דעם ווארט
("אתה"/ עם קען שטיין "אתה" אן א וא״ו; לאידך: בשעת עם שטייט "ואתה" מאכט עם איבער דעם גאנצן ווארט,
ביז אז דער ו׳ ווערט גאר דער ראש התיבה,
קאפ פון דעם ווארט.
דאס הייסט,
אז דער ו׳ פון "ואתה" איז מגלה ווי "אתה" איז באמת העכער פאר גדר גילוי".
לאידך אבער,
איז דער גאנצער ווארט ״ואתה״,
לשון נוכח - ווייל דער עצם
(שלמעלה מגדר גילוי)
בלייבט ניט דוקא בהעלם• 5 ,
גאר דאם קומט ארוים בגילוי,
באופן פון מראה באצבעו ואומר
(ו)
אתה: אבער ניט ווייל דאם איז פארבונדן מיט גדר
(והגבלה פון)
גילוי
(וציור/ נאר זייענדיק אן עצם שלמעלה מגילוי והעלם קומט עס ארוים
(מצד שלימותו)
אויר בגילויי 5 .
וי״ל אז דער עגין איז אויך מרומז אין דעם ו׳
("ואתה")
: "אות אמת דא אות ואץ" 8
(מדתו של יעקב 55 / ווייל דער אות ו׳
(וואט איז בצורה פון א קו וואט ווערט נמשך מלמעלה ביז למטה)
איז בחי׳ בריח התיכון המבריח מן הקצה אל הקצה,
פונקט ווי דאם איז למעלה אזוי ווערט עם נמשך למטה,
בלי שינויים*!.
ה.
עפ״ז איז פארשטאנדיק ווי ס׳איז נתקיים געווארן דער "מחני" בם׳ תצוה אע״פ וואס דארטן רעדט זיך וועגן משה,
בעת הברית,
ולבת - בעת קריאת התורה ברבים•/ אף שידוע השם
(לההורים וכיו״ב)
לפני זה.
ועד״ז העילוי דלידה בכלל,
שאז הוא השמחה של יום הולדת
(ראה בארוכה סה״ש תשמ״ח ח׳נ ע׳ 398 ואילך.
וש*נ/ אף שהתינוק הוא בשלימותו גם בעיבור במעי אמו
(ואדרבה - מלמדיו אותו כל התורה כולה כו׳ - נדה ל,
ב/ מפני המעלה בענין הגילוי כו׳.
ש״פ ומנוח,
פ׳ זכור,
ס׳ אדר
און דער עצם ומהות פון משה
("ואתה")
-ווייל "ואתה",
אע״פ וואט דאס גייט אוץ• משה׳ן,
איז דאם דער גילוי פון דעם עצם פון משה וועלכער איז למעלה מגדר גילוי,
בחי׳ "מחני נא" למעליותא,
די מחי׳ פון כל שם וגילוי,
זייעבדיק אינגאנצן למעלה מגדר גילוי
(אויר פון גילוי העצם - "אתה"/ נאר דער עצם אליין; און ווי ער איז למעלה אזוי ווערט ער נמשך און נתגלה למטה 5 * - "ואתה",
און ווי דער "ואתה" איז "תצוה את בני ישראל וגו׳" וועגן הדלקת המנורה
(כדלקמן ס״ו)
און די אנדערע ציוויים אין דער סדרה.
ולהוסיף,
אז דער ענין
(פון "ואתה")
קומט ארוים דוקא דורך בקשת משה צוליב דער ירידה פון חטא העגל
("ואם אין - מחני נא גו׳" 15 )
.
וי״ל אז דאם איז ע״ד המדובר לעיל* 5 דער ענץ למעליותא אין "לכפר על נפשותיכם" 55
(דורך נתינת מחצית השקל)
— וועלכע איז געקומען אויף דעם וואס "עובר על הפקודים" 55
(חטא העגל)
- א כפרה וואס איז אינגאנצן העכער פון כפרה על החטא,
ואדרבה -ס׳איז "עובר על הפקודים" למעליוחא,
למעלה מכל עניז של ציווי,
ע״ד "מחני נא" למעליותא
(גילוי העצם שלמעלה משם)
.
ו.
ע״פ הנ״ל וועט מען פארשטיין די דיוקים אין דעם ציווי בהמשך הכתוב.
ובהקדים,
אז הדלקת המנורה גיט ארויס כללות עבודת האדם
(אין אויפ־ מאכן דעם "ועשו לי מקדש ושכנתי בתו־
כם" 55 / צו אנצינדן דעם "נר ה׳ נשמת אדם׳"* מיט "נר מצוה ותורה אר"׳*,
און דורך דעם זאל די נשמה אויפלייכטן מיט איר ליכטיקייט,
אירע אמת׳ע ליכטיקייט,
וועלכע באלייכט - זיך,
זיין גאנצע מציאות
(זיין גוף און נפש און אלע כחות הנפש/ אז חלקו בעולם,
און באלייכט אויך די מענטשן ארוס,
ביז - באלייכטן די גאגצע וועלט,
ממנה אורה יוצאה לכל העולם כולו",
אן אזא ליכטיקייט וועל־ כע פארבינדט די גשמיות׳דיקע וועלט מיט דעם אויבערשטן,
אזוי אז די גאגצע וועלט ווערט - בלשון הידוע 5 * - א דירה לו יתברך בתחתונים,
אן איז מגלה דעם ״אתה״ שלמעלה
(שמציאתו מעצמותו)
-"אמיתת המצא" שממנו נמצא כל הנמצאים**,
וואס דוקא "הוא לבדו בכחו ויכלתו לברוא יש מאן ואפס המוחלט ממש" 5 *.
און דער כח איף דער עבודה קומט פון משה רבינו,
"ואתה תצוה",
"ויקחו אליך": דורך דעם גילוי העצם פון משה
("ואתה"/ ובאפן פון "תצוה" מלשון צוותא וחיבור** מיט ״את בני ישראל״ - האט מען בכח צו ברענגען "שמן זית זך" פון גשמיות העולם,
באופן פח "כתית למאור" דוקא,
דער מקור האר,
וועלכער אז למעלה מאר וגילוי,
ביז ווי דער מאר אמיתי
(אן עצמותו ית׳)
שלמעלה מכל
ספר השיחות - ה׳תנש״א
גדר מאור ואור",
וביחד עם זה ווערט פון אים
(בחי׳ מאור שבו)
נמשך אור וגילוי,
ביז למטה מטה;
און די כלי אויף דעם איז - "כתית",
ביטול,
,
ונפשי כעפר לכל תהי׳"",
וואט דאם ברענגט "פתח לבי בתורתך"•/ "למאור"
(כולל - מאור שבתורה/ ביז דעם עצם,
און דורך דעם ווערט ער איין זאך מיט דעם "מאור",
ביז עצמותו ית׳.
ועי״ז ווערט אויפגעטאן "להעלות נר תמיד״,
אז אויר נר - בחי׳ אור שלמטה
(מהמאור)
- לייכט אין אן אופן פון "תמיד"
(זייענדיק פארבונדן מיט דעם שמן וועלכע "ויקחו אליך",
צו דעם עצם פרן משה וואט איז פארבונדן מיט עצמותו ית׳ שלמעלה מגדר גילוי והעלם/ ביז אז דאם ווערט נמשך אויך אין שינויי הזמן והמקום
(גדר העולם)
- "מערב עד בוקר",
ווי זיי שטייען במקומם,
וואט דער כח אויף מחבר זיין "תמיד" מיט "ערב עד בוקר" קומט פון "ואתה".
ז.
דערפון איז אויר דא א לימוד פאר יעדער איד:
יעדער איד האט אין זיר בחי׳ משה רבינו,
כידוע דער ביאור פון דעם אלטן רבי׳ןי• אין דעם פאווז״ל" עה״פ* 7 "מה ה 45 אלקיד שואל מעמר כי אם ליראה את ה״א",
"אטו יראה מילתא זוטרתי היא,
אין לגבי משה מילתא זוטרתי היא וכו׳",
ווייל יעדער איד האט בחי׳ משה שבו,
ולגבי׳ -איז "יראה מילתא זוטרתי היא",
און פועל׳ט אויר אים בעבודתו בפועל.
דערפון איז מובן אז דער "ואתה תצוה וגו׳"
(וועלכע איז געזאגט געווארן צו משה׳ן)
גייט אייר אויף בחי׳ משה אין יעדער איד:
"ואתה" גייט אויר דעם עצם פון יעדער איד,
שלמעלה מכל גדר גילוי והעלם,
וועלכער פארבינדט זיר מיט עצמותו ית׳
(כנ״ל ס״ג)
.
און דער ״ואתה״ שבו - וועל־ כער קומט ארויס אויר בגלוי
(בלשון נוכח)
- גיט אים דעם כח צו טאן עבודתו בכל הענינים ובכל הפרטים.
ובפרטיות -יש לומר:
דער אויבערשטער זאגט אן יעדער איד "ואתה": די עבודה וועלכע מ׳האט דיר
(ל׳ נוכח)
געגעבן דארפסט דו אליין טאו - ניט דורר א שליח,
נאר "ואתה",
אתה בעצמך 7 .
און נאכמער: דו דארפסט עם טאן מיט דיין גאנצען "אתה",
ניט דורד דער "שליח" אין דעם אדם עצמו
(ד.
ה.
זיין חיצוניות/ נאר מיט דיין גאנצע פנימיות,
אזוי ווי א פנימי טוט א זאר,
כידוע דער פתגם,
אז א פנימי - אין וואס ער ליגט -ליגט ער אין דעם אינגאנצן”.
"
(ואתה)
תצוה" מלשון צוותא וחיבור": ניט אז ער
(דער "אתה")
געפינט זיר ערגעץ־וואו ניט במקום העבודה
(מקום אויר מלשון מעלה ודרגא/ אפילו ניט אין אנדערע ענינים טובים,
אדער אין רוחניות בכלל,
ברקיע השביעי וכיו״ב,
נאר דער ״אתה״ דארף זיין פארבונד! - תצוה -מיט זיין עבודה
(און דעם מקום המתברר)
.
און וויבאלד אז ער האט בתחלת הכל - דעם ו׳ פון "ואתה"
(וואט באדייט ווי ער איז אינגאנצן העכער אויר פאר דעם גדר גילוי פון ״אתה״,
כנ״ל)
- גיט דאם אים דעם כח,
אז קומענדיק
(מיט זיין "אתה",
ש״פ ומנזה,
פ׳ זמר,
ט' אדר
פנימיות)
אין מקום עבודתו בחלקו בעולם באופן פון "תצוה",
זאל ער בלייבן בתוקף פונקט ווי ער איז למעלה,
בלי שום שינוי,
אזוי ווי א ו׳ וואם ווערט נמשך למטה פונקט ווי ער איז למעלה בלי שינוי.
"אח בוי ישראל": נוסף צו זיין אייגענע עבודה ובחלקו בעולם,
דארף ער זיף פארבינדן
("תצוה")
און משפיע זיין אויף אנדערע אידן,
"בני ישראל",
דורך "ואהבת לרעך כמוך"",
ובאופן אז ער איז מרגיש ווי ער איז "את",
טפל ובטל,
צו "בני ישראל" וועלכע זיינען דער עיקר.
און די עבודה באשטייטפון-
"ויקחו אליך": נעמען אלע זיינע ענינים אוו אלע ענינים בחלקו בעולם
(און אזוי אויר משפיע זיין אויף "את בני ישראל"/ און זיי ברענגען
(ניט נאר צו א דרגא מסויימת אין קדושה,
נאר)
"אליך׳ דוקא,
צו בחי׳ משה שבו - צו דעם "אתה",
ביז צו "ואתה",
דער עצם אליין.
"שמן זית זך": וואס קומט דורך דער יגיעה ועבודה פון כתישת הזית• 7
(נוסף צו גידול הפירות בכלל/ ״זית״ דוקא - וואם זית איז א דבר מר* 7 ,
ד.
ה.
אז מ׳באנוגנט זיך ניט נאר מיט א געשמאקע און זיסע עבודה,
נאר אויך מיט דער עבודה פון אתהפכא מרירז למתיקא”,
כולל - דורך כתישת הזית,
אז מ׳קוועטשט ארויס און מ׳איז מגלה אין גשמיות וחומריות העולם - דעם שמן זית,
ביז ״שמן זית זך״ - די הזדככות פון גשמיות וחומריות העולם,
און אין אן אופן אז מ׳ברענגט
("ויקחו אליך")
שוין פארטיקע שמן,
האבנדיק שוין אויפגעטאן דער כתישה ובירור
(לפני זה)
.
באופן פון ״נר״ - די רמ״ח אברים און ב׳ ידים
(בגימטריא "נר"/ די ידים מיט וועלכע א איד הויבט אויף כל הענינים שבעולם,
ובב׳ ידים - סיי דער יד ימין וועלכער איז פארבונדן מיט ענעי שמים"
(רוחניות/ און סיי דער יד שמאל פאר־ בונדן מים עניני ארץ* 7
(גשמיות/
און צוזאמען דערמיט - "מערב עד בוקר״ - אין די שינויי הזמן ומקום,
און ווי דאם איז דוקא כ״ברייתו" של עולם,
ד-כתיבי• ויהי ערב ויהי בוקר",
פריער "
(מאימתי קורין את שמע)
בערבין",
און
(0440 1141.
1 600 14□ *1X^401• 40
01X4
(11X1.
' 4*1 ״101 1104106 £111 1114.
1א 01041.
- *1 0*1
(60* 1.
41.
011 *1 04
8111.
41.
14.
(11 011 *1144 ^11 0844 *61141.
(410111
(1.
61X0141114010)
1 ׳X3641 *1X1X1181 4011.
11.
1.
11.
1.
1.
41 :״X01.
6 1X0111 11*0 1.
41.
011 *1618 1.
40 4100 011
1116
(41401•
461.
10 - 1.
6 0044118 060 1.
40 4011.
11 044111 0114411.
111
(041.
41.
0*1.
1.
41 *16001 011 01011 0401111 *61'
״/04X10״* 141116.
±>
*1104
(61
(60* 4661 46116 *1401X1141661
׳״054 0044 4140* 044״ 4661 60)
61* 0*11 '11440 * 61*.
0161)
406)
.
1144041 '111)
* 61* 000404110.
041* 0*1 61* '״41םם 0044 4140* 044״ * 61* 114404 4100)
* 04*0 0*0.
41 1* 0)
0 1.
10*11 :1.
140060*6611* 11* 11)
001*0 11400 40 1* '00441010 04#11 40100 116 60)
61*/0 040* '160404101* □114)
0)
4*)
0*)
'0)
4*)
4011400 '^4.
011 6144111* 160404101:4001* □86014 1.
006014*1 '“א 1*41*1- □0414 1044
(11)
1611661* ־ 10*11661
($0X4 0X6* ׳100*40 0000
(00X06 4*8* *0 41
(66• - *61
(60* 4661
6)
* - 16040001* □14 01 ״4060□״ 61161* 11* 401101 61010* * 0040
'״0040001* □4114 4060□
(600)
161 61*
(*006 111)
0 0*006 060)
□4*)
61* * 1* '•!״/40 4001 □0□ 64060 06 □1*״ ׳״10)
0400 04000 - 61* 410□!
□44111 14641 ^□18 *61 □0□!
11 00*1״X11
(1/ 4044111
(1■ 0061
(1/״״:
*16040401011 040100 00)
01□! 1״4 ׳ 01144□ 4X0 0:000
(1״X00□04 60□
(״ 0010
(004 06 - ״״*:0400* *4060 00□״ 40100 01140110040010
(40״ 0״X10״/ □*00660 040 0610 1046010 040100 -0100 *61 *161.
□100: *61 □:□11 040100 044X0
(010 06
(100101/)
61* 000 0*11 ׳
*006 !□061□ 0X61166□ □3,
0X10
(□
(1
(4 0*00
(1□* □06100' □061□ 0.
0X10 4-00404' *61 * □*11
(040 0000' *11 40660 40 □*11
(040 31106 *:0404 □46 □144 04□ 0100 006X11: *11 0400*0 4
(61 043100 011 4*0 □4* 004040' □*11
(0404' 040404 43100 4*6
(0 0.
00100)
- *61 0400*0 11*0 0*0 *61 * 0X10
(
(60 060 06 *
(0404 □46□ 38,
461
(6 *160 □130 040100 40660 □061□ 0/ *66
(40 011 06 0406□ 0*011*0 040
040100 □061□ 00040: 0*040661 06 466310 □60 04□ □130
160* 41□ 1140 4״)
0 0״4 *0
*״0,
014 - 046010 030
09£
ש״פ וממה,
פ׳ זכור,
ט׳ אדר
האט בכה צו מקריב זיין א "קרבן לה׳",
אבקר דערביי פאדערט זיך אויך דעו בירור פון נפש הבהמית
(הקרבת הבהמה)
; משא״ב דורך דקר גילוי פון עצם הנשמה
(,
ואתה"/ שלמעלה מכל גדר גילוי והעלם,
ווערט עם נתגלה ונמשד אויר למטה מטה,
אין זיין גוף וחלק בעולם,
דורך,
הקטרת הקטורת",
וואט איז ניט פאר־ בוגדן מיט בירור הבהמה,
נאר בלויז מיט,
ריח ניחוח לה׳".
ביז די שלימות שבזה - הקטרת הקטורת,
אחת בשנה" 1 ,
ביום הכפורים,
,
קדש קדשים הוא לה׳״ 1 - וואס דעמולט זיינען אידן
(אלם נשמות בגופים)
,
דוגמת מלאכי השרת" 2 ,
דערפאר טוט מען דע־ מולט אן בגדי לבן 3
(בגדים גשמיים אויפן גוף הגשמי/ בה אז דאס איז העכער פאר דרגת המלאכים
(ווייל זיי זיינע רוחניים און נים גשמיים/ ביז - די קדושה פון,
קדש הקדשים",
און נאך העכער דערפון -,
קדושים תהיו כי קדוש אני" 4 ,
,
יכול כמוני״״ בניחותא* 55 - צוליב דעם וואם ביוהכ״ם איז דא דער גילוי פון עצם הנפש
(,
ואתה")
אין דעם גוף הגשמי
(הע־ כער ווי דער גילוי הנשמה בכל ימי השנה/ ע״ד די עבודה פון כלות הנפש אלם נשמה בגוף,
ומעין זה בעבודת התפלה בכל יום - כתורת הבעש״טי 56 ,
אז,
זהו חסד גדול מהשי״ת שהאדם חי אחר התפלה".
ט.
ויש להוסיף דעם קשר דערפון מיט דעם טאג אין חודש
(פון שבת פ׳ תצוה שנה זו)
- ט׳ אדר,
דער יום בשנה ווען כ״ק מו״ח אדמו״ר נשיא דורנו איז אנגעקומען - באופן של קביעות - אין ארצות הברית,
אין חצי כדור התחתון,
און האט דארט קובע געווען מקומו ומקום עבודתו,
אלם דער מקור פון יפוצו מעינותיך חוצה בכל העולם כולו.
דער תוכן אין דעם איז ע״ד די עבודה הנ״ל פון,
ואתה תצוה גו׳": דער גילוי והפצה פון דעם מאור שבתורה
(די מעינות פון פנימיות התורה עצמם)
אין חצי כדור התחתון,
תחתון שאין תחתון למטה ממנו,
ווי מ׳זעט בפשטות,
אז פון דעמולט אן האט זיר אנגעהויבן דער עיקר פעולה והשפעה פון הפצת התורה והיהדות און הפצת המעינות חוצה - אין חוצה שאין חוצה ממנה.
און דער כח לזה איז דויד דעם נשיא הדור - אתפשטותא דמשה",
וואס,
ואתה תצוה את בני ישראל ויקחו אליך שמן זית זך כתית למאור להעלות נר תמיד גו׳ מערב עד בוקר",
דורך דעם וואם דער,
ואתה" פון דעם נשיא עצמו ווערט פארבונדן
(תצוד.
)
מיט אלע אידן,
און איז אין זיי מגלה זייער,
אתה" פארבונדן מיט דער,
אתה" האמיתי,
עצמותו ית׳.
וואס דאס ווערט דורך דעם וואם דער נשיא איז,
כתית למאור״: דער ביטול הנשיא - משה - צו דעם אויבערשטן,
טוט אויף אז ער ווערט,
למאור",
און דער ממוצע המחבר צווישן בני ישראל מיט דעם אויבערשטן.
ולהוסיף,
אז ט׳ אדר שנה זו איז נ״א" שנה פון ווען כ״ק מו״ח אדמו״ר איז אהער־
ספר השיחות - ה׳תנש״א
צו אנגעקומען
(ט׳ אדר ה׳ש״ת־ה׳תנש״א)
.
ד.
ה.
אז מ׳האלט שוין נאך דער שנה ראשונה - שגה מלשון שינוי""*,
וואם איז כולל כל שינויי הזמן - פון דעם יובל השני,
במילא דארף דאם ארויסברענגען א הוספה שלא בערך אין די אלע פעולות פון הפצת התורה והיהדות והפצת המעי־ נות חוצה,
ווי עם האט זיך אויפגעטאן בט׳ אדר.
יו״ד.
ע״פהנ״להאטמעןאויךא
(קצת)
הסברה אין דעם וואט לאחרי דער ריבוי מעשינו ועבודתינו,
ובפרט במשך די עשיריות שנים זינט מ׳איז אנגעקומען אין חצי כדור התחתון*״* - וואם זיכער האט מען שויו אויפגעטאן א ריבוי הכי מופלג,
און זיכער אין "כתית" און אין "למאור" וכו׳ וכו׳ - אעפ״ב מאנט מען אז מ׳זאל טאן נאכמער; ווארום היות אז די עבודה איז צו האבן סיי דעם ענין פון "תמיד" און סיי דעם ענין פון "מערב ועד בוקר",
שטעג־ דיקע שינויים ועליות,
ביז צו דערגרייכן אין "ואתה",
אין עצמות ומהות,
שלמעלה מכל הגדרים
(והמחבר "תמיד" און "ערב ועד בוקר")
- דעריבער דארף שטעגדיק זיין "ילכו מחיל אל חיל",
ביז "יראה אל אלקים בציון" 1 •׳,
אט דאם
("יראה אל
אלקים בציון")
איז די בחינה צי מ׳האט דערגרייכט דעם תכלית ושלימות.
ועאכו״ב - אז כל זמן וואם ס׳איז נאד ניטא דער גילוי העצמות למטה,
בגאולה האמיתית והשלימה,
פאדערט זיד מ׳זאל נאכמער מוסיף זיין אין דער עבודה.
ויה״ר,
אז מ׳זאל שוין פארענדיקן די לעצטע מצוה וואס וועט שח ברעגגען די גאולה,
כידוע די תורה פון דעם אלטן רבי׳ף"* שמביא מזוהר•"*: "איתא בתיקונים שאפילו אם הי׳ צדיק אחד חוזר בתשובה שלימה בדורו הי׳ בא משיח".
ויש לקשר זה מיט דעם פס״ד ה־ רמב״ם 5 •*,
אז דורך א "מצוה אחת" האט א איד
[ועמך כולם צדיקים•"*]
בכח צו ברענגען "תשועה והצלה" לו ולכל העולם כולו,
ביז די תשועה והצלה האמיתית,
גאולה האמיתית והשלימה,
וואס דעמולט וועט זיין דער גילוי העצם פון יעדער איד,
און גילוי פון עצמותו ומהותו ית׳,
כמ״שי"׳ "והיו עיניך רואות את מוריך",
ועוד ועיקר - תיכף ומיד ממש.
ספר השיחות - ה׳תנש״א