א. אין תר קריאת התורה פון דעם שבת לייענט מען צוויי פרשיות
(אין צוויי ספרי תורה)
: נוסף׳ צו קריאת פ׳ כי תשא - לויט דער סדר קבוע ורגיל פון פרשיות התורה בכל שבת ושבת - לייענט מעו אויך א פרשה מיוחדת - פ׳ פרה,
די דרי־ טע פרשה פון די "ארבע פרשיות"
(פ׳ שקלים,
פ׳ זכור,
פ׳ פרה און פ׳ החודשי.
ס׳איז פארשטאנדיק,
אז זייענדיק צוויי באזונדערע פרשיות אין תורה,
האט יעדערע פון זיי א באזונדער אינהאלט,
ויש בזה מה שאין בזה.
נוסף - וגם זה עיקר - אויף דעם אלגעמיינעם אונטער־ שייד צווישן די פרשיות השבוע וועלכע מ׳לייעגט בסדר קבוע במשך השנה און די "ארבע פרשיות" מיוחדות וועלכע מ׳־ לייענט איו באשטימטע שבתות - בדוגמת דער חילוק צווישן "תמידים כסדרם" און "מוספים כהלכתם"
[און ס׳איז דא א מעלה אין יעדערן פון זיי: דער סדר קבוע פון די פרשיות באופן פון "תמידים כסדרם",
באווייזט אויף זייער תוקף וחשיבות
(דערפאר איז תדיר ואינו תדיר תדיר קודמי)
: פון דער צווייטער זייט,
"מוספים כהלכתם" באווייזט אז הגם דאם איז ניט דער עיקר
(נאר דאם קומט בתור הוספה על העיקר),
איו דאם אבער א הוספה ע״פ תורה אויף דעם עיקר,
דאם גיט צו אפילו לגבי דעם עיקר פון "תמידים כסדרם"].
צוזאמען דערמיט איז אבער אויר מובן,
אז ס׳איז דא א• שייכות צווישן די
צוויי פרשיות,
זייענדיק ביידע קריאות בתורה,
תורה מלשון הוראה*,
און תורה אור - א ליכטיקע הוראה,
ובפרט אז מען לייענט זיי צוזאמעו אין דעם זעלבן שבת ובהמשך אחד.
ויש לומר נאכמער,
אז נוסף צו דער שייכות כללית ביניהם
(אז זיי זיינען ביי־ דע קריאות בתורה/ האט דער חונן הפרשיות א נקודה משותפת צווישן זיך.
ב. ס׳איז ידוע דער ביאורי אין דעם וואם פרשת פרה ווערט אנגערופן "זאת חוקת התורה"
(און ניט "זאת חוקת הפרה"/ ווייל "מצותי פרה אדומה הוא כללות התורה",
אין דעם שפיגלט זיך אפ בגלוי דער ענין פון רצוא ושוב אויף וועלכן ס׳איז מיוסד כללות עבודת התורה והמצוות:
מעשה הפרה באשטייט
(בכלל)
פון צוויי ענינים: א)
שריפת הפרה לאפר,
ב) "ונתן עליו מים חיים אל כלי"*: און מ׳האט מערב געוועז דעם אפר מיט די מים,
און דערפון האט מעז מזה געווען
(געשפריצט)
אויף דעם טמא מת בכדי אים מטהר זיין.
די צוויי עניגים
(שריפת הפרה לאפר און מים)
זיינען די צוויי קוים פון רצוא און שוב,
העלאה און המשכה: שריפת הפרה דורך אש איז א תנועה פון רצוא
(העלאה)
- אזוי ווי אש וואס ציט זיך
(בטבעו)
פון אונטן ארויף,
און לולא א דבר גשמי המאחז את האש,
וואלט דער אש עולה געווען מלמטה למעלה
(לשרשו
ספר השיחות - ה׳תש״נ
ומקורו ביסוד האשך.
מים איז א תנועה פון שוב
(המשכה)
- מים יורדים ממקום גבוה למקום נמוך",
און בשעת די מים געפינט זיר במקום מישור
(אין דעם מקום נמוך)
- בלייבן זיי שטיין במקומם
(בהת־ יישבות/ ניט ווי אש וואט האלט אין איין ציען זיך למעלה.
און בכדי עם זאל זיין די טהרה
(דורך פרה אדומה)
דארף מען האבן דעם חיבור פון די ביידע תנועות.
און דאס איז דער טעם פארוואם מצות פרה אדומה איז ״חוקת התורה״ - ווייל "עלי ב׳ עגיגים אלו דרצוא ושוב
[כללות ענין מעשה הפרה" 1 ]
הוסד כל עיקר התורה והמצוות״ - עם זאל זיין דער חיבור ויחוד פון העלאה והמשכה
(רצוא ושוב)
: אויפהויבן
(מלמטה למעלה)
זיר און חלקו בעולם,
פון זייער גשמיות׳דיקער צו־ שטאנד זיי זאלן נכלל ווערן למעלה אין אלקות - דורך זיין תשוקה ורצוא באהבה כרשפי אש,
"אש תמיד תוקד על המזבח לא תכבה"",
זיף מקריב זיין ווי א קרבן לה׳,
״אדם כי יקריב - מכם קרבן לה׳"",
(ובכללות)
- דורך עבודת התפלה"; און צוזאמען דערמיט ממשיך זיין מלמעלה למטה הייליקייט און ג־טלעכקייט,
ובכל
?) ראה סה״ש תשמ״ט ח״א ע׳ 283 ואילך.
וש״נ.
לות - דורך לימוד התורה
(שנמשלה למים")
און קיום המצוות,
וואס זיינען ממשיך קדושה למטה.
אנהויבנדיק ווי דאם איז ביי א איד עצמו,
אלם נשמה בגוף: דער חיבור פון זיין נשמה,
"נר ה׳ נשמת אדם"",
וואס "חפצה וחשקה בטבעה לידבק בשרשה ומקורה בהקב״ה"",
מיט זיין גוף,
וואם יסודו מעפר״,
וטבעו כעפר - צו יורד זיין למטה.
און אזוי טוט ער אויף אין ארץ הלזו הגשמית - ער הויבט אויף די וועלט פון איר מצב ירוד,
און פועל׳ט עם זאל זיין ארץ ע״ש ש״רצתה לעשות רצון קונה" 17
(רצוא),
און צוזאמען דערמיט - ממשיך קדושה אין דער וועלט ווי זי שטייט במקומה
(שוב/
אזוי אז עם ווערט אויסגעפירט תכלית כל הענינים - צו פארבינדן און מאחד זיין
(דורך רצוא ושוב)
דעם עליון עליון ביותר מיט דעם תחתון תחתון ביותר,
אז זיי ווערן נתאחד לאחד ביז ליחידו של עולם
(נוסף צו ״אחד״ - אויר "יחיד""^ וואס דוקא בכחו ויכלתו צו מאחד זיין הפכיים
(עליון ותחתון,
רצוא ושוב),
און די הפכיים,
דער רצוא און דער שוב,
זיי־ נען מסייע דערצו - ווייל דורך דעם רצוא ושוב של עליון ותחתון ושל תחתון ועליון ווערט דער יחוד בשלימות ביניהם" 1 .
ש״פ תשא,
פ׳ פרה
ג. וויבאלד אז רצוא ושוב
(וואס שטייט בגלוי אין מצוה פרה אדומה)
איז.
עיקר התורה והמצוות"
(.
חוקת התורה"/ און יעדער איד איז באשאפן געווארן לשמש את קונו 20 - איז פארשטאנדיק,
אז די עבודה פון רצוא ושוב נעמט ארוס אלע אידן,
פון א גדול שבגדולים ביז א קטן שבקטנים,
אוו אלע דרגות אין זייער עבודה,
סיי פון נפש האלקית און סיי פון נפש הבהמיתי 2 .
די נקודת הביאור בזה: וויבאלד רצוא ושוב איז ״חוקת התורה״ - איז פארשטאג־ דיק,
אז
(נוסף אויף דעם וואס רצוא ושוב איז אן אמצעי דורך וועלכן עם פירט זיר אויס די כוונה פון תומ״צ
(יחוד עליון ותחתון/ איז)
איו דעם עצם ענין פון רצוא ושוב אליין פירט זיך אוים די תכלית פון תומ״צ,.
שכללות עניו המצוות הוא שעי״ז נמשך לאדם בחי׳ ומדרגת מ״ש בחיות הקודש 22 והחיות רצוא ושוב" 22 ,
ווי עס שטייט ביי אברהם* 2 .
הלוך ונסוע".
אין פשוט׳ע ווערטער: "זאת חוקת התורה" אז אין אלע זאכן
(אנהויבנדיק)
פון קדושה - תורה ומצוותי׳ - קען א איד קיינמאל ניט רוען און בלייבן שטיין אויף אן ארט
(ודרגא),
נאר ער האלט אין א
ונאם הי׳ שוב בלבד,
לא הי■ החימר עם העליון במקומו הוא: משאיב ע״י רמא ושוב יחד,
נעשה שלימות החיבור בין עליון ותחתון,
עד שנעשה דירה לו
(לעצמותו)
יתברך
(וביחד עם זה -)
בתחתונים,
בגדרי התחתונים.
שטענדיקן באוועגען ארן לויפען,
רצוא ושוב.
ער באנוגנט זיר קיינמאל ניט מיט זיין פריערדיקע עבודה,
נאר ער האלט אין איין שטייגן און גיין מחיל אל חיל,
[אזוי ווי דאס איז ביי חיות כפשוטה 25 : דער סימן פון לעבעדיקייט איז - א שטענדיקער באוועגען
(כל חי מתנענע 20 )
: און אויך די המשכת החיות איז באופו פון רצוא ושוב: די הארץ איז ממשיך בלוט אין דעם גאנצן קערפער דורך דעם וואם זי קלאפט שטענדיק מיט צוויי דפיקות
(דפיקא דליבא 27 )
: כיווץ און התפשטות; אזוי איז אויר ביי א איד בנוגע צו תומ״צ - "חיינו ואויר ימינו" 20 ].
בשעת עד שטייט אין א התיישבות,
אפילו א התיישבות פון קדושה אין זיין עבודה בתומ״צ,
אפילו אז ער האט דער־ גרייכט גאר א הויכע מדריגה - קען ער ניט רוען,
און שטייגט און לויפט - רץ לדבר מצוהי 2 - ווייטער און העכער,
צו אויפטאן נאכמער בכמות און באיכות:
ולאידר גיסא: בשעת ער שטייט אין א תנועה פון רצוא,
בלייבט ער ניט דערביי,
נאר ער ברענגט עם אראפ אין א שוב - אז די נייע דרגא אין עבודה זאל ביי אים ווערן בהתיישבות,
הרגל נעשה טבע שני״,
ביז - טבע סתם".
און בשעת דער העכערער רצוא איז
ספר השיחות - ה׳תש״ג
אויך נמשך געווארן אין א שוב - באנוגנט ער זיך ניט מיט רעם
(ווארום רצוא ושוב איז "חוקת התורה"
(דער עיקר פון כל התומ״צ/ ניט נאר אין איין דרגא בזה,
נאר אין אלע דרגות),
און עם ווערט ביי אים גלייך א נייער רצון ורצוא צו האבן נאך מער - מי שיש לו מנה רוצה מאתיים וכו׳״-,
און דערנאך - איז ער אויך דאס ממשיך אין א שוב,
און אזוי ווייטער און העכער,
רצוא ושוב דרגא למעלה מדרגאי-י.
ד. די עבודה פון רצוא ושוב הויבט זיך אן
(ווי אלע ענינים)
אין קדושה,
ובזה גופא - אין לימוד התורה
("זאת חוקת התורה")
(און דערפון ווערט עם דערנאך נשתלשל אין אלע ענינים,
כדלקמן):
אן עיקר אין לימוד התורה איז - פל־ פולא דאורייתא,
דער עמל ויגיעת השכל אין תורה מיט א שקו״ט באופן פון רצוא ושוב
(בשכל)
- סברות לכאן ולכאן,
בקשיות ותירוצים,
ולאחרי ווי ער האט א תירוץ אויף א קשיא,
טראכט ער זיך אריין נאך טיפער אין דעם און עם ווערט ביי אים נתעורר א העכערע טיפערע קשיא,
און דערנאד פארענטפערט ער דאס,
א. א. וו.
- ס׳איז דא דער סדר הלימוד און די מעלה פון לימוד הלכות פסוקות בלי שקו״ט,
וואם דעמולט האט מען די מסקנא לפועל באופן ברור וגלוי: און ס׳איז דא דער צווייטער סדר בלימוד ע״ד הפלפול ושקו״ט לעיונא.
ובלשון חז״ל^י - "חריף ומקשה",
און "מתון ומסיק",
"עוקר הרים" און "סיני",
"פלפלך׳ און "סדרן".
און הגם אז דער עיקר איז די מסקנא להלכה וואם מ׳נעמט ארוים פון די שקו״ט,
און דער מפלפל פירט זיך בפועל לויט דער הלכה
(לאחרי שנפסקה)
כמובן ופשוט,
איז אבער אין דרך הלימוד
(אויך לאחרי שנפסקה ההלכה,
ועאכו״ב לפני שנפסקה)
איז אויך דא דער דרך
(- לכתחילה)
פלפול ושקו״ט
(ביז אז אויר נאך דער מסקנא לערנט מען באופן פון "יגדיל תורה ויאדיר" 5 '-,
"דרוש וקבל שכר"").
ואדרבה - דוקא דויד דער יגיעה
(בפלפול ושקו״ט)
קומט צו אין דעם פאר־ שטאנד פון תורה",
ביז אז דאס איז נוגע אויר להלכה בפועל
(כדלקמן).
וכידוע" 5 דער אונטערשייד צווישן תלמוד ירושלמי און תלמוד בבלי,
אז אין ירושלמי
(און נאכמער - אין משנה)
איז דער עיקר לימוד אין "הלכותיי■ פסוקות בלי פלפול עמוק וארור כ״כ",
משא״ב אין בבלי איז דער עיקר עסק "דוקא בפלפול ברוב קושיות ותירוצים על כל הלכה ודין בעומק רב
[און דערפאר זאגן חז״ל 16 "במחשכים הושיבני זה תלמוד בבלי"]
עד שהוציאו לאור כל דבר ודבר לאמיתתו,
ונתחדשו מפלפול זה ריבוי דינים מחודשים לגמרי".
וואס דאס איז פון די טעמים פארוואס הלכה כבבלי לגבי ירושלמי״■ - ווייל
ש״ם תשא,
פ׳ פרה
הגם אז אין ירושלמי שטייען הלכות פסוקות בלי פלפול
(כ״כ/ איז אבער דוקא דורך דער עיון ושקו״ט אין בבלי,
ש״הוא יותר ארוך ומבואר" 41 ,
קומט צו א בירור יותר אין אמיתית הענינים.
ויש לומר,
אז דאם איז דער טעם פאר־ וואס דער חיבור וחתימה פון בבלי איז געווען "אחר שחיבר ר׳ יוחנן הגמרא ירושלמית בכמו מאה שנה״“ - בהתאם צו דעם סדר הלימוד בפועל,
וואם דארף זיין מן הקל אל הכבד: פריער לערנט מען הלכות פסוקות
(אן אזא שקו״ט)
אין ירושלמי,
דערנאך - במשך הזמן
(מאה שנה - בנדו״ד)
קומט מען צו דעם בירור עמוק יותר וואם קומט ארויס דורך א שקו״ט
(בתלמוד בבלי),
וואם דערצו דארף מען האבן נאך צייט,
דערפאר איז חתימת תלמוד בבלי געווען בכמו במאה שנה נאך חתימת תלמוד ירושלמי".
ווי דער סדר הלימוד בפועל - "ליגמר איניש והדר ליסבר""
(לגרוס שמעתא מרבי׳ כו׳,
והדר ליסבר טעמי׳ - רש״י).
און
בהקדמתו.
וראה אנציקלופדיא תלמודית ערך הלכה ע׳ ת.
ומ.
ווי דער סדר איז אין חינוך הילדים: בן עשר למשנה,
בן חמש עשרה לגמרא".
ולהעיר ולהוסיף,
אז בדורות האחרונים איז נתחדש געווארן,
אז מ׳הויבט אן לערנען גמרא
(פלפולא דאורייתא)
מיט קינדער נאד פאר בן חמש עשרה,
ביז -גאר בסמיכות צו דעם זמן ווען מ׳הויבט אן לערנען משניות - ויש לומר
(איינער פון די טעמים לזה)
צוליב די מעלה הנ״ל וואס איז דא אין "רצוא ושוב",
שקו״ט ופלפול; און דאם ווערט נתגלה בדורות האחרונים,
ווען מ׳שטייט בסמיכות יותר,
ביז בסמיכות ממש,
צו דער גאולה העתידה - ווי דאם איז בנוגע לכמה ענינים וואס ווערן נתגלה במשך הדורות ווען מ׳ווערט נעענטער צו דער גאולה,
אויך אלם א מעין וטעימה פון די גילויים וואס וועלן זיין לע״ל,
כולל
(בנדו״ד)
- שלימות בלימוד התורה,
כולל בפלפולא דאוריי־ תא
(רצואושוב) 4 .
ה. פון דער עבודת רצוא ושוב אין תורה - ווערט אזוי אויר נמשך אין די אנדערע עניני עבודה פון אידן
(בעניני דקדושה)
- וואס זיי ווערן אלע ארומ־ גענומען פון "זאת חוקת התורה"
(דער ענין פון רצוא ושובx אנהויבנדיק פון - קיום המצוות
(תלמוד גדול שמביא לידי מעשה 48 ),
אז נוסף צו דעם רצוא ושוב
ספר השיחות - ה׳תש״ג
(המשכה והעלאה)
אין סוגי המצוות
(מצות עשה ומצות לא תעשה 4 ),
איז אויר קיום המצוות עצמו" 5 אין אן אופן פון רצוא ושוב - מצוה גוררת מצוה 51 ,
און אויך אין איכות קיום המצוה - רוט ער ניט און שטייגט שטענדיק מערער אין הידור במצוות,
ביז אז דאם ווערט זיין עבודה הרגילה
(שוב),
און אזוי איז ער עולה דרגא למעלה מדרגא
[נוסף לזה וואם די מצוות ווירקן אויף דעם אידן,
אז ביי עם זאלן זיין ביידע תנועות צוזאמען: די תשוקה ועלי׳ צו אלקות,
און המשכת אלקות למטה].
ויש לומר
(כנ״ל),
אז וויבאלד רצוא ושוב איז "זאת חוקת התורה",
ווערט עם נשתלשל למטה פון דער עבודה בעניני קדושה,
און דאם נעמט ארום אויר די עבודה און פעולות פון א אידן אין אלע מעמדים ומצבים - נוסף אויף זיין עבודה בתומ״צ,
אויר זיין עבודה אין דברי רשות - "כל מעשיר יהיו לשם שמים" און "בכל דרכיך דעהו"* 5 ,
אז אויר אין דעם זאל ער ניט רוען,
נאר שטענדיק שטייגן און וואקסן,
רצוא ושוב.
ביז - אז דאס איז כולל אפילו ווי א איד שטייט אין עובדיו דחול לגמרי,
ביז אין א מצב ירוד,
און איז עסוק אין "מעשיר" און "דרכיך׳ ניט ווי זיי זיינען ״לשם שמים״ און ״דעהו״ - אז אויר אין דעם האט ער דעם כח אויף רצוא ושוב פון מצות פרה אדומה■ 2 ,
אז ער זאל וועלן ארויסגיין און נתעלה ווערן פון זיין מצב ירוד,
ווי אונטערשטראכן אין דעם אז פרה אדומה איז מטהר אויף טומאת מת,
אבי
אבות הטומאה,
און כל מעשי׳ בחוץ 5 ,
ולאידך די הזאה דארף זיין דוקא "נוכח פני אוהל מועד",
"מתכוין ורואה פתחו של היכל״ 54 - וואס דאס באדייט די עבודה פון תשובה,
וועלכע טוט אויף די טהרה פון א מצב אין וועלכן עם פעלט
(לפי שעה)
דער "ואתם הדבקים בה׳ אלקיכם",
במילא פעלט אין דעם "חיים" 55 - וואם די טהרה דערפון ווערט דויד דער עבודה פון רצוא ושוב
(אש און מים)
: דער רצוא וצמאון גדול ותשובה מאהבה רבה "כארץ עיפה וצי"׳ פון אזא וואם ביז איצטער איז ער געווען "בארץ צי׳ וצלמות כו׳ ורחוקה מאור פני ה׳ בתכלית" 56 ,
דערפאר איז זיין צמאון אזא גרויסע
(ביתר עוז מצמאון נפשות הצדיקים,
כמאמרם ז״ל” במקום שבעלי תשובה עומדים כו׳ 56 ),
און צוזא־ מען דערמיט ווערט עם נמשד אין א שוב - אין א התגברות בעשיית תומ״צ,
בחילא יתיר" 5
(נוסף אויף דעם וואס זדונות נעשות לו כזכיות" 5 ביז זכיות ממש" 6 ).
ו. ויש להוסיף,
אז דער ענין
(דער רצוא וצמאון גדול)
איז אויר נרמז אין שריפת הפרה:
שריפת הפרה אדומה האט אין זיר א חידוש לגבי שריפת שאר הקרבנות,
אז מ׳דארף פארברענען די פרה כולה לגמרי - "ושרף גו׳ את עורה ואת בשרה ואת דמה על פרשה ישרוף"■ 6 ,
אזוי אז עם בלייבט
(אויר פון די עצי המערכה)
נאר
ש״פ תשא,
פ׳ פרה
אפר,
ווי דער דין איזא אז "נגמרה שריפתה חובטין אותה במקלות,
היא וכל עצי המערכה שנשרפה בהן,
וכוברין את הכל בכבדות,
וכל שחור שאפשר שיכתש ויהי׳ אפר,
בין מבשרה בין מן העצים,
כותשיז אותו עד שיעשה אפר,
ושאין בו אפר מניחין אותו
(עד שיעשה מקצתו אפר כדי לקיים מצות שריפה"),
וכל עצם שנשאר מעצמי׳ בלא שריפה כו׳ הי׳ גכתש".
ובעבודת האדם באווייזט דאס,
אז דער רצוא איז ניט סתם א רצוא,
נאר בתוקף הכי גדול - אן אש גדול וועלכער "פאר־ ברענט" די גאנצע מציאות פון זיין נפש הבהמית
(פרה)
באש האלקי,
אויך א חומר גם
(וואס אן אש קטן קען ניט פארברענען/ ד.
ה. ער איז אינגאנצן מבטל די רצונות פון נה״ב אין ענינים בלתי רצויים,
אזוי אז עס בלייבט נאר איכער אפר,
דער עצם פון נה״ב
(דער כח המתאווה)
וואס דאס איז ער מהפך צו א רצון לטוב וקדושה 64 ,
״ואהבת את ה׳ אלקיך בכל לבבך - בשני י^ףרך״65,
ע״פ סדר הרגיל אין עבודת ה׳
(ביי אזא וואם לא חטא כו׳)
קען די עבודת הרצוא זיין מיט אן אש קטן וואס ברעקלט נאר פאנאנדער דעם דבר הנשרף,
נוסף לזה וואם ער פארברענט ניט אלע חלקי הבהמה
(אזוי ווי ביי שאר הקרבנות שע״ג המזבח בפנים שאינן מכפרים אלא על השגגות"/ אבער בשעת עם רעדט זיך וועגן "טומאת מת",
אז ער האט זיר
צוגערירט צו עובדין דחול ווי זיי שטייען במצב ירוד
(ניט ווי זיי זיינען בסמיכות צו עבודת תפלה ולימוד התורה וקיום המצוות/ דעמולט דארף מען האבו אן אש גדול,
צו פארברענעז אויר דעם חומר גס.
לאייר גיסא,
וואלט מען געקענט מיינען,
אז אזא מענטש דארף זיין זהיר פון דער עבודה פון שוב,
ע״ד ווי א בעל תשובה דארף האבן א זהירות נוספת און ער דארף זאגן "אי אפשי" וויבאלד אז "סורו רע" 6 ; אויף דעם האט מען דעם המשד הלימוד פון פרה אדומה,
אז צוזאמען מיט שריפת הפרה לאפר,
דארף זיין "ונתן עליו מים חיים אל כלי״ - די עבודה פון שוב.
ז. פון פ׳ פרה-"זאת חוקת התורה"-באקומט יעדער איד דעם כח אויף דער עבודה פון רצוא ושוב
(שעל זה הוסד עיקר התורה ומצוות)
אין אלע דרגות ומצבים - אין קדושה,
אין רשות און אויר למטה מזה,
ובכללות הנקודה - דער כח און הוראה צו ניט רוען אויף אן ארט,
נאר ארויסגייו און זיר אויפהויבן
(רצוא)
פון זיין איצטיקן מעמד ומצב וטבע און באופן אז דאס זאל ניט צוברעכן און מבטל זיין,
נאר ווערן ביי אים באופן של התיישבות
(שוב),
און אזוי שטייגן העכער און העכער.
ובפרטיות זיינען אין דעם
(שינוי הטבע שלו - רצוא ושוב)
פאראן פארשידענע אופנים - כל חד וחד לויט דער דרגא און ארט וואו ער "האלט": דער וואם שטייט אין א מצב וטבע פון שוב
(בהתיישבות/ אפילו א שוב אין ד׳ אמות פון קדושה
(תורה,
תפלה ומצוות)
- דארף ער ארוים-גיין פון זיר,
און טאן רצוא צו א העכערע דרגא.
כולל אויר - דער רצוא
(מלמעלה
ספר השיחות - ה׳תש״ג
למטה")
צו ארויטגיין פון זייגע ד׳ אמות און העלפן א צווייטן אידן,
צוליב די מצוה פון "ואהבת לרעד כמוך׳ 6 .
דאס הייסט: די עבודה פון רצוא דארף זיין ניט נאר ביי אזא וואט געפינט זיך במצב ירוד
(וואט ביי אים איז פארשטאנ־ דיק פארוואס ער דארף האבן א רצוא),
נאר אויד בא צדיקים וואט לא טעמו טעם חטא
(ביז אז זיי באקומען דעם כח פון פרה אז בא זיי זאל זיין
(מזמן לזמן)
דער רצוא מיט אן אש גדול).
אזוי אויך לאידך גיסא: דער וואט האלט ביי א דרגא וטבע פון רצוא -דארף ביי אים זיין
(דער שינוי הטבע -)
די עבודה פון שוב,
אראפברענגען דאם אין א התיישבות ופנימיות,
דורך לימוד התורה וקיום המצוות,
ביז אויר שוב - אין מברר זיין חלקו בעולם,
און ניט דורך מאכן א צווייטן פאר א שליח אויף דעם,
ווארום היות אז דאם איז חלקו
(זיין חלק)
בעולם,
ליגט אויף עם די אחריות,
ולפעמים איז נאר ער האט דעם כח,
דאס צו מברר זיין.
און אויר לאחרי ווי ביי אים איז דא דער שוב - דארף ביי אים דערנאד זיין א העכערער רצוא,
און א העכערער שוב,
א. א1ו.
ח. ע״פ הנ״ל וועט מען פארשטיין די שייכות פון פ׳ פרה מיט פ׳ כי תשא:
אין "כי תשא את ראש בני ישראל" איז אויר אונטערשטראכן די שטענדיקע רצוא ושוב וואט דארף זיין אין עבודת האדם,
און אין ביידע קצוות - מיי אין א מצב נעלה ביותר און טיי א מצב תחתון ביותר:
אע״פ וואט דער ראש האדם איז מצד טבע הבריאה העכער פון שאר חלקי הגוף
(אפילו פון גוף המדברי ניט ווי דאס איז בא בעלי חיים וואט זייער ראש איז בשוה מיט שאר הגוף ביז מיט דעם זנב,
ועאכו״ב דער ראש פון אידן
("עם חכם ונבון"" 37 )
און ווי זיי שטייען נאד מתן תורה - זאגט אן דער אויבערשטער צו משה,
אז עט דארף ויין "תשא את ראש בני ישראל",
א התנשאות והרמה
(רצוא)
אויר איו דעם ראש פון בני ישראל,
ווארום ביי א איד - איז ניטא קיין בלייבן אויף אן ארט: ניט קוקני דיק אויף דעם וואט ער האט א ראש שלמעלה משאר העניגיס,
און ער לערנט תורה
(מיט זיין מוח שבראש)
- דארף ער אויפגעהויבן ווערן נאר העכער
[ווי דאס איז אין לימוד התורה בפשטות - דורף פלפולא דאורייתא,
כנ״ל].
צוזאמען דערמיט קומט עט אויך ארוים אין שוב": מ׳איז ניט מבטל די מציאות הראש,
נאר דער ראש עצמו
(ווי ער שטייט במציאותו)
שטייט בהתנשאות,
ש״פ תשא,
פ׳ פחז
ו36
און דורך דעם - ווערט אויפגעהויבן בל הגוף,
די ממצע מציאות האדם סלן זיינע כחוחח און ער ווערט פאראיינציקט מיט דעם אויבערשטן - "ונתנו איש כופר נפשו לה׳״״
[און אויך אין דעם ווארט ״ונתנו״ -וועלכער לייענט זיך הין און צוריק
(מלמעלה למטה ומלמטה למעלה)
נשוה״ -איז מרומז דער חיבור פח רצוא ושוב/
און דערפון ווערט עם אזוי אויך נמשך אין חלקו בעולם
(שוב)
- אז מיט דעם מחצית השקל וואס אידן האבן געגעבן
(דורך וועלכע ס׳איז געווען "תשא את ראש בנ״י")
האט מען געמאכט די אדנים",
דער יסוד המשכן,
וואו עם ווערט "ושכנתי בתוכם"".
לאידך גיסא - איז אין דער נשיאת ראש אויר אונטערשטראכן דעם רצוא ושוב וואם ווערט בא די וואם זיינען במצב ירוד,
לויט דעם פירוש" אז "תשא את ראש גו׳ לכפר על נפשותיכם" איז געווען פאר "העובר על הפקודים",
דער חטא העגל - ווי מ׳לייענט אין המשך הפרשה" די פרטים וועגן מעשה העגל
(וואס איז אזא ירידה,
אז צוליב דעם "נקרא ולא מיתרגם" מעשה עגל השני"],
און די
סליחה מחילה וכפרה אויף דעם דורך די המשכת י״ג מדות הרחמים
(א המשכה הכי נעלית),
״ה׳ ה׳ גו׳״••,
ביז למטה מטה -אויר אין דער דרגא פון "ולא ינקה"
(ווי מ׳לייענט עם בתורה 1 • - "ונקה ולא ינקה" בהמשך־ אחד,
ניט ווי אין אמירת תחנון,
וואס מ׳איז מסיים "ונקה"/ ד.
ה. אז דאם איז כולל אויר די "שאינן שבין"־•
[וי״ל ווייל צוליב דעם עצם התקשרות פון א איד מיט דעם אויבערשטן
(דורך זיין חלק אלוקה ממעל ממש",
וואם כשאתה תופס בחלק מן העצם אתה תופס בכולו 4 •)
שטייט ער
(אפילו קודם התשובה)
העכער פאר אלע שמות,
כולל די שמות אין די י״ג מדות הרחמים/
ט. עפ״ז יש לומר א רמז אין המשד הפרשיות - פ׳ זכור,
פ׳ פרה און פ׳ החודש:
נאד זכירת מעשה עמלק
(בשבת זכור)
און אויר די עשי׳ פון מחיית עמלק
(בפורים) 85 ,
צו מבטל זיין דעם ענין הקרירות
(אשר קרד בדרר)
“ אין עבודת ה׳ -קומט פ׳ פרה,
וואס עבודתה איז - שריפת הפרה,
אנגעווארעמט און אנגעצונדן ווערן מיט אן אש אלקי,
וואם איז אינ־ גאנצן מבטל קאלטקייט וואם קען בלייבן פון עמלק,
ובזה גופא - גייט מען ניט מן הקל אל הכבד,
פריער אן אש קטן און דערנאר אש גדול יותר,
נאר שריפת הפרה איז א שריפה בשלימותה,
אזוי אז עם בלייבט איבער נאר אפר
(כנ״ל).
און
ספד השיחות - ה׳תש״ג
צוזאמען דערמיט האט מען די המשכת הקדושה למטה
(שוב).
ולאחרי וואט ס׳איז דא די שלימות העבודה פון אידן ברצוא ושוב,
די טהרה פון פרה אדומה אלם הקדמה צו פ׳ החודש ״שיעשו פסחיהן בטהרה״ 7 • - קומט מען גלייך,
בסמיכות ממש••,
צו פ׳ החודש,
"החודש הזה לכם ראש חדשים ראשון הוא לכם לחדשי השנה",
"הראהו לבנה בחידושה ואמר לו כו׳ כזה ראה וקדש" 7 • - אז יעדער איד
(הדומין ומונין ללבנה״י)
ווערט א מציאות חדשה,
ביז - צו דער גאולה,
״החודש הזה לכם..
ראש חודש של גאולה"׳ 7 ,
וואם איז כולל די גאולה העתידה - בניסן נגאלו ובניסן עתידין ליגאל",
"כימי צאתך מארץ מצרים אראנו נפלאות"".
ועד״ז יש לפרש דעם המשך הפרשיות אין תורה
(לויט דעם סדר הקבוע פון תמידים כסדרם)
- אז נאד פ׳ תשא קומט פ׳ ויקהל פקודי
(מחוברים בשנה זו):
לאחרי וואס ביי אלע אידן איז געווען די עבודה פון "תשא את ראש גו׳",
רצוא ושוב,
סיי בא אידן וואס שטייען בדרגא נעלית און סיי בא אידן וואם דארפן אנקו־ מען צו ״לכפר על נפשותיכם״ - קעז זיין שלימות הענין פון "ויקהל משה את כל עדת בני ישראל",
להקהיל קהילות 74 ,
די
אחדות פון אלע אידן אין א קהל אחד; וביחד עם זה לייענט מען אין דעם זעלבן שבת
(מיט דעם זעלבן מספר הקרואים)
פ׳ פקודי,
וואם איז מדגיש אז די הקהלה פון אידן אין איין ציבור,
ווערט קיין איין און איינציקער איד ניט בטל און פארלארן ח״ו,
ווארום יעדערער פון זיי ווערט גע־ ציילט
("פקודי"),
ודבר שבמנין אינו בטל 75 ,
נוסף אויף דעם וואם אידן
(מפני אופן מציאותם)
זיינען קבוע,
וקבוע* 7 לא בטל 77 .
י. דער לימוד פון האמור לעיל איז פארשטאנדיק:
פ׳ פרה און פ׳ כי תשא זיינען ביידע קריאות בתורה,
תורה מלשון הוראה,
און א הוראה וואם קומט צוזאמען מיט א נתינת כח מלמעלה אויף מקיים זיין די הוראה
(כמאחז״ל• 7 "איני מבקש כו׳ אלא לפי כחן"/ און א הוראה וואם איז נוגע דעם גאנצן יאר - כמובן מזה וואס ביידע פרשיות לייענט מען נאר איין מאל א יאר 77 ,
ש״פ תשא,
0' סרה
"אחת בשנה"••*,
ווייל דאם האט דעם כח צו משפיע זיין אויף כל השנה כולה,
כולל אלע
(שנה מלשון׳"׳)
שינויים אין יאר
(און דערנאר - אויף כל השנים שלאח״ז,
ווי־ באלד אז שנה איז אויד פון לשון משגה,
עם חזר׳ן זיד איבער די זעלבע ענינים נאכאמאל*"׳).
וע״פ הנ״ל איז פארשטאנדיק דעם טעם אויף דעם
(וואם די הוראות פון די פרשיות זיינען נוגע לכל השגה)
- ווייל די עבודה פון רצוא ושוב איז דער יסוד פון אלע עניני עבודה,
במשך כל השנה כולה וכל הזמנים כולם,
און פאר אלע אידן ובכל המצבים 5 "׳,
שקלים היא נסדר הד׳ פרשיות
(מוספים),
נוסף על זה שקורין אז רק תחלת הפרשה; וקריאת פ׳ פרה -אחת בשנה נסדר הד׳ פרשיות,
ואילו הקריאה בפ׳ חוקת היא בסדר הפרשיות,
וקוריז אז כל הפרשה.
ובכללות - א איד,
אין אלע זיינע ענינים,
טאר ניט רוען,
ער דארף שטענדיק שטיין אין א תנועה פון רצוא ושוב והתנשאות ראש,
זיר ניט באנוגענען מיט דעם וואט ער האט אויפגעטאן ביז איצטער,
און אויך אראפברענגען אלע ענינים אין א פנימיות והתיישבות,
סיי בנוגע צו זיין אייגענער עבודה -אין לימוד התורה
(כולל - בחלק הפלפול)
וקיום המצוות,
און אין דברי רשות,
און סיי בנוגע צו זיין עבודה והשפעה על הזולת,
אויר ארויסברענגען בא דעם צווייטן די עבודה פון רצוא ושוב.
ובזמננו ומצבנו עתה - דארף מען ניט האבן קיין התבוננות ארוכה צו געפינען אן ענין אין וועלכען עם זאל ווערן א שינוי
(הטבע)
לטוב
(רצוא ושוב/ וידע איניש בנפשי׳
(אפילו אן זיין משפיע און דעם "עשה לך רב" 4 "׳).
ובהדגשה מיוחדת בשנה זו,
שנת תש״נ,
ר״ת תהא שנת נסים - אז אויר בשעת ער שטייט "על ההרים" דקדושה,
דארף ביי אים זיין ״ארים נסי״ 05 ׳ - רצוא,
און צוזא-מען דערמיט דארף ער עם ממשיך זיין אין א שוב למטה,
ביז בבחי׳ בקעה,
כולל ובמיוחד בדורנו זה - די עבודה פון הפצת התורה והיהדות והפצת המעי-נות חוצה בה אין חצי כדור התחתון,
וואם כ״ק מו״ח אדמו״ר נשיא דורנו
(מיט זיין אנקומען אהערצו מלפני יובל שנה,
בשנת
שלמה שם/ שקיים ולא כלה לעולם
(במדב־ר סי״ט,
ו. תנחומא חוקת ח).
וראה בארוכה סה״ש תשמ״ט ח״א ע׳ 346 ואילך ובהערות שם.
ספד השיחות - ה׳תש״נ
ה׳ש״ת״״י)
האט דארטן צוגעגרייט די וועג,
און געגעבן יעדערן די שליחות ונתינת כח צו דארטן מברר זיין חלקו בעולם - דער חלק אפגעגעבן צו יעדערן,
און דוקא ער
(דער שליח)
האט בכח אים מברר זיין.
יא. די הוראה פון רצוא ושוב והתנשאות ראש
(פון פ׳ פרה און פ׳ תשא)
דארף זיין במיוחד בנוגע די עגינים שהזמן גרמא - שטייענדיק איצטער בתוך שלשים יום קודם החג - די הכנות צו חג הפסח,
כולל נתינת מעות חטים 7 " 1 ,
צו־ שטעלן אלע צרכי החג צו די וואם דארפן דערצו אנקומען,
אזוי אז זיי זאלן קענען פראווען חג הפסח בשמחה ובטוב לבב,
און זאגן "כל דכפין ייתא כו׳":
די מצוה פון צושטעלן א צווייטן זיינע צרכי החג דארף געטאן ווערן אין אן אופן פון נשיאת ראש בני ישראל און רצוא ושוב - סיי בכמות און סיי באיכות:
לכל לראש - א נתינה באופן של הרחבה
(נשיאת ראש)
מצד הנותן,
ניט נאר מעשר אדער אפילו חומש,
נאר מער דער־ פון,
[דאע״פ וואם חז״ל זאגף״י "לא יבזבז יותר מחומש",
איז דער אלטער רבי מבאר"",
אז בדורותינו אלה "יש להרבות מאד מאד בצדקה",
און "אין לחוש משום אל יבזבז יותר מחומש".
ועאכו״כ בדורנו זה - כמה דורות נאך דעם אלטן רבי׳ן,
וביחד עם זה - דער דור פון נשיא דורנו,
ממלא מקומו,
וואט שמו איז יוסף מלשון הוספה,
כולל - הוספה אין צדקה,
און יצחק,
כולל - נתינת הצדקה בשמחה ובטוב לבב,
בסבר פנים יפות],
און אויך א נתינה באופן אז מ׳פועל׳ט א נשיאת ראש בא דעם מקבל - דורך דעם וואם מ׳גיט די צדקה בסבר פנים יפות
(וואם דאס איז אן עיקר בצדקה"").
און דאם זאל אויר זיין איו אן אופן פון רצוא ושוב: מ׳דארף ניט ווארטן ביז דער גבאי צדקה קומט צו אים במקומו און בעט געלט פאר צרכי החג,
נאר מ׳דארף אליין זיין ברצוא,
לויפן און זוכן וואו מ׳קען געבן מעות חטים וכו׳
[נוסף אויך דעם וואס ער גיט וויפל דער גבאי צדקה בעט ביי אים].
ובאם הדברים אמורים אז א איד טאר ניט רוען בנוגע צו אלע עניני עבודה,
על אחת כמה וכמה - בנוגע צו דעם "אחכה לו בכל יום שיבוא״ - אז א איד קען ניט רוען ביז ער וועט ברענגען משיח צדקנו,
און דערפאר לויפט ער טאן כל התלוי בו - אין מעשינו ועבודתינו - צו שוין פאר־ ענדיקן די שיריים,
די לעצטע שיריים פון זיין עבודה,
בכדי שוין ברענגען משיח צדקנו,
ובפרט אז מ׳האט שוין פארענדיקט מעשינו ועבודתינו - פון די ערשטע ניין פרות,
כולל - די עבודה פון "מלחמת בית דוד"■" צו מבטל זיין די "חרפו אויביך ה׳" און די "חרפו עקבות משיחך""•,
און ס׳איז שוין מאז וכבר "כלו כל ה־ קיצין" 3 "
[און הגם אז הדבר תלוי בתשובה 3 ",
האט כ״ק מו״ח אדמו״ר שוין מעיד געווען אז מ׳האט שוין תשובה געטאן,
ש״פ תשא,
פ' פרה
וכמ״פ,
און מ׳האט שויו פארענדיקט אויך דעם צופוצן די סנעפ 4 "],
און מ׳האלט שוין בא דער פרה העשירית שיעשה משיח צדקנו 5 ",
בגאולה האמיתית והשלימה,
און דעמולט וועט זיין "ברוך ה׳ לעולם אמן ואמן" 6 ",
המשכת אלקות אין עולם,
באופן פון "אמך,
ר״ת "א־ל מלך נאמן" 7 ",
און א צווייטער מאל "ואמן"
(מיט א וא״ו המוסיף/ בסיום נו״ן ארוכה,
וואס ווייזט אויף דער המשכה למטה מטה"",
און דערנאך
(אין דעם מזמור צ׳ שלאחרי זה,
וואם מ׳הויבט אן זאגן בשבוע הבאי" לאחרי סיום המזמור פ״ט שלפנ״ז):
"תפלה למשה",
וואם דאם איז כולל אלע תפלות,
כולל ובמיוחד - "תפלה לעני כי יעטוף ולפני ה׳ ישפוך שיחו"
(אין דעם שיעור תהלים פון יום זה),
ובתורת ה־ בעש״ט הידועה"",
אז די תפלה פון דעס עני
(וואס דאם גייט אויף תפלת כל ישראל,
וועלכע זיינען בדרגת עני בערך צום אויבערשטן)
באשטייט אין דעם גופא אז - "לפני ה׳ ישפוך שיחו",
ביז "לפני ה׳",
למעלה משם הוי׳ - "והיו עיניך רואות מוריך״׳״,
וביחד עם זה - "ברכי נפשי את ה׳"
(כסיום השיעור/ אז נפשי איז ממשיך
(ברכי מלשון המשכה)
ה׳ למטה,
ביז באופן פון "ברוך ה׳ לעולם אמן ואמך.
ספר השיחות - ה׳תש״נ