English translation — שיחת ש"פ נשא ה'תשמ"ו.

English translation 1

It is the first Shabbos after "the time of the giving of our Torah" in the diaspora

ס'איז דער ערשטער שבת נאך "זמן מתן תורתנו" אין חוץ לארץ

English translation 2

(unlike in Eretz Yisrael, where this is the second Shabbos after Shavuos),

(משא"כ בארץ ישראל איז דאס דער צווייטער שבת נאך שבועות),

English translation 3

where the majority of the quorum and the majority of the building of Bnei Yisrael are found in the present time,

וואו עס געפינען זיך דער רוב מנין ורוב בנין פון בני ישראל בזמן הזה,

English translation 4

which also indicates the state of spiritual matters.

וואס דאס באווייזט אויך אויף דעם מצב ברוחניות הענינים.

English translation 5

That is, although Eretz Yisrael is "a land which Hashem your G-d always looks after, from the beginning of the year to the end of the year"1,

ד.ה. אע"פ וואס ארץ ישראל איז "ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה" 1,

English translation 6

which also indicates the Jews there, for whose sake the land is called by the name "Eretz Yisrael" — nevertheless,

וואס דאס באווייזט אויך אויף די אידן דארטן וואס על שמם ווערט די ארץ אנגערופן בשם "ארץ ישראל" - פונדעסטוועגן,

English translation 7

after the Jews went into exile,

לאחרי ווי אידן זיינען געגאנגען אין גלות,

English translation 8

and there in exile are found the majority of the quorum and the majority of the building of Israel,

און דארטן אין גלות געפינען זיך רוב מנין ורוב בנין של ישראל,

English translation 9

and "wherever they went into exile, the Shechinah went with them...

און "כל מקום שגלו שכינה עמהם...

English translation 10

they went into exile to Edom, the Shechinah went with them, etc."2 — one must say that there is an advantage in this.

גלו לאדום שכינה עמהם כו'" 2 - מוז מען זאגן אז ס'איז דא אין דעם א מעלה.

English translation 11

Beginning from this, as it is in Torah,

אנהויבנדיק דערפון ווי דאס איז אין תורה,

English translation 12

that although earlier there was the Talmud Yerushalmi

אז אע"פ וואס פריער איז געווען תלמוד ירושלמי

English translation 13

(the Talmud of Eretz Yisrael),

(תלמודא דארץ ישראל),

English translation 14

and afterwards in the Babylonian exile the Talmud Bavli was added,

און דערנאך איז אין גלות בבל צוגעקומען תלמוד בבלי,

English translation 15

nevertheless, the halachah is specifically according to the Talmud Bavli3,

אעפ"כ איז הלכה דוקא כתלמוד בבלין 3,

English translation 16

because "they went into exile to Bavel, the Shechinah went with them, etc."4 or for another reason,

ווייל "גלו לבבל שכינה עמהם כו'" 4 אדער צוליב אן אנדער טעם,

English translation 17

although the Talmud Bavli is connected with "He has made me dwell in darkness"5,

כאטש תלמוד בבלי איז פארבונדן מיט "במחשכים הושיבני" 5,

English translation 18

unlike the Talmud Yerushalmi which is in the aspect of direct light6,

משא"כ תלמוד ירושלמי איז בחי' אור ישר 6,

English translation 19

and "there is no Torah like the Torah of Eretz Yisrael"

און "אין תורה כתורת ארץ ישראל"

English translation 20

(according to the exposition of our Sages7 on the verse "and the gold of that land is good"8).

(כדרשת חז"ל 7 עה"פס "וזהב הארץ ההיא טוב" 8).

English translation 21

And so it is also understood regarding Jews in the diaspora in relation to Jews in Eretz Yisrael.

און אזוי איז אויך מובן בנוגע צו אידן אין חוץ לארץ לגבי אידן אין ארץ ישראל.

English translation 22

And this does not detract at all from the advantage and holiness of Eretz Yisrael,

און דאס רירט כלל וכלל ניט אן אין מעלת וקדושת ארץ ישראל,

English translation 23

and one may not touch it at all. For the Most High chose Eretz Yisrael from all lands

און מ'קען גאר אין דעם ניט אנרירן. ווארום דער אויבערשטער האט בוחר געווען בארץ ישראל מכל הארצות

English translation 24

(and Yerushalayim from all cities, etc.)

(ובירושלים מכל העיירות כו')

English translation 25

as it is stated in the Mechilta9,

כדאיתא במכילתא 9,

English translation 26

and "the eyes of Hashem your G-d are upon it from the beginning of the year to the end of the year" —

און "עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה" –

English translation 27

nevertheless, the actual law is that the halachah is according to the Bavli in relation to the Yerushalmi.

אעפ"כ איז דער דין בפועל אז הלכה כבבלי לגבי ירושלמי.

English translation 28

And especially as we see recently how Jews in Eretz Yisrael need to come to the Jews in the diaspora — in the troubles and strange events that have recently occurred in Eretz Yisrael, which have never happened before. And it is not proper to cause pain to Jews with undesirable matters,

ובפרט ווי מ'זעט לאחרונה ווי אידן אין ארץ ישראל דארפן אנקומען צו די אידן אין חוץ לארץ - אין די צרות ומאורעות משונים וועלכע זיינען לעצטנס פארגעקומען אין ארץ ישראל שלא היו לעולמים. ואין לצער אידן מיט ענינים בלתי רצויים,

English translation 29

but on the other hand — one may also not conceal this,

אבער לאידך גיסא - טאר מען דאס אויך ניט פארשווייגן,

English translation 30

therefore one mentions about this

דערפאר דערמאנט מען וועגן דעם

English translation 31

(at least the main points).

(עכ"פ ראשי פרקים).

English translation 32

So too regarding the festival of Shavuos,

אזוי איז אויך בנוגע צו חג השבועות,

English translation 33

that although in Eretz Yisrael,

אז אע"פ וואס אין ארץ ישראל,

English translation 34

where there was only one day of Shavuos,

וואו ס'איז געווען נאר איין טאג שבועות,

English translation 35

today is the second Shabbos after Shavuos — nevertheless, there is an advantage in the diaspora

איז היינט דער צווייטער שבת נאך שבועות - איז אבער דא א מעלה אין חוץ לארץ

English translation 36

(where the majority of the quorum and the majority of the building of Israel are found),

(וואו עס געפינען זיך רוב מנין ורוב בנין מישראל),

English translation 37

where there were two days of Shavuos,

וואו עס זיינען געווען צוויי טעג שבועות,

English translation 38

so that from this perspective, this is the first Shabbos after Shavuos.

וואס מצד דעם איז דאס דער ערשטער שבת נאך שבועות.

English translation 39

And also in this very matter — in the second day of Yom Tov of the diaspora — there is an advantage over Eretz Yisrael where there is only one day of Yom Tov:

און אויך אין דעם גופא - אין יו"ט שני של גליות שבחוץ לארץ - איז דא א מעלה לגבי ארץ ישראל וואו ס'איז נאר איין טאג יו"ט:

English translation 40

Although according to the explanation in Likkutei Torah10 and in many places11 regarding the matter of the second day of Yom Tov of the diaspora,

אע"פ וואס לויט דעם ביאור בלקו"ת 10 ובכ"מ 11 בענין יו"ט שני של גליות,

English translation 41

that from the perspective of the advantage of Eretz Yisrael, one can absorb the light of the holiness of Yom Tov there in one day, unlike in the diaspora where one needs to come to two days — nevertheless, from this actually emerges an elevation in the diaspora12,

אז מצד מעלת ארץ ישראל קען מען דארט קולט זיין דעם אור קדושת יו"ט ביום אחד משא"כ בחו"ל דארף מען דערביי אנקומען צו צוויי טעג - פונדעסטוועגן קומט דערפון בפועל ארויס אן עילוי אין חו"ל 12,

English translation 42

that here one has an additional twenty-four hours of "the time of the giving of our Torah"13,

אז דא האט מען נאך פיר און צוואנציק שעה פון "זמן מתן תורתנו" 13,

English translation 43

as we say it in every prayer of the Amidah

ווי מ'זאגט עס אין יעדער תפלת העמידה

English translation 44

(on the second day of the festival of Shavuos)

(ביום ב' דחגה"ש)

English translation 45

when one stands before the King of kings, the Holy One, blessed be He,

ווען מ'איז עומד לפני מלך מלכי המלכים הקב"ה,

English translation 46

and several other matters on the second day of the festival of Shavuos where it is expressed that it is "the time of the giving of our Torah".

ועוד כמה ענינים ביום ב' דחגה"ש וואו עס דריקט זיך אויס אז ס'איז "זמן מתן תורתנו".

English translation 47

For this is indeed a second day of Yom Tov of the first day, and it has all the influences of that first day,

ווארום דאס איז דאך א יו"ט שני של יום ראשון און ער האט אלע המשכות פון דעם יום ראשון,

English translation 48

consequently, it turns out that in the diaspora one has two days of "the time of the giving of our Torah".

במילא קומט אויס אז אין חוץ לארץ האט מען צוויי טעג פון "זמן מתן תורתנו".

English translation 49

And the elevation in this is even greater on the second day of Yom Tov of Shavuos than on the second day of Yom Tov of Pesach and Sukkos — as discussed in the farbrengen beforehand14,

און דער עילוי בזה איז נאכמער בא יו"ט שני פון חג השבועות ווי בא יו"ט שני פון חגה"פ וחגה"ס - כמדובר בהתוועדות שלפנ"ז 14,

English translation 50

that the second day of Yom Tov of Shavuos is not due to "doubt of the day"

אז יו"ט שני פון שבועות איז ניט משום "ספיקא דיומא"

English translation 51

(like the second day of Yom Tov of Pesach and Sukkos),

(ווי יו"ט שני פון פסח וסוכות),

English translation 52

for by then the messengers had certainly already arrived everywhere,

ווארום דעמולט זיינען די שלוחים שוין זיכער אנגעקומען לכל מקום,

English translation 53

since the determination of Shavuos depends on the fiftieth day from the day after Pesach,

וויבאלד אז די קביעות פון חגה"ש איז תלוי אין דעם יום החמשים פון ממחרת הפסח,

English translation 54

rather, the second day of Yom Tov of Shavuos is "so as not to create a division in the festivals"15,

נאר דער יו"ט שני פון חגה"ש איז "כדי שלא לחלוק במועדות" 15,

English translation 55

therefore it has within it a power of certainty16.

דערפאר האט עס אין זיך א כח של ודאי 16.

English translation 56

It turns out that in the diaspora one has an advantage over Eretz Yisrael — that in the diaspora one has two days of "the time of the giving of our Torah",

קומט אויס אז בחו"ל האט מען אן עילוי לגבי א"י - אז בחו"ל האט מען צוויי טעג פון "זמן מתן תורתנו",

English translation 57

and not due to doubt of the day,

און ניט משום ספיקא דיומא,

English translation 58

but rather, even the second day is in the category of certainty.

נאר אויך דער צווייטער טאג איז בתורת ודאי.

English translation 59

And to add — based on what was discussed at the farbrengen before this17

ולהוסיף - ע"פ המדובר בהתוועדות שלפנ"ז 17

English translation 60

(from the additions to Torah Or18),

(פון די הוספות לתורה אור 18),

English translation 61

that the festival of Shavuot is only one day, unlike the festivals of Pesach and Sukkot which are seven days,

אז חגה"ש איז א יום אחד בלבד משא"כ חגה"פ וחגה"ס זיינען שבעה ימים,

English translation 62

because "the festival of Shavuot is the time of the giving of the Torah, which is in the aspect of Keter, which is the aspect of Yechidah, which is above the division of the seven middot, which are called seven days above, etc." And nevertheless, on Shavuot as well, in the Diaspora there is a second day of Yom Tov of the exile,

ווייל "חג השבועות הוא זמן קבלת התורה שהוא בבחי' הכתר שהוא בחי' יחידה שלמעלה מהתחלקות ז' מדות שנק' ז' ימים למעלה כו'". ואעפ"כ איז אויך בחג השבועות דא בחו"ל א יו"ט שני של גליות,

English translation 63

and with certainty — consequently it turns out that in the Diaspora they have the elevation of the extension of Shavuot, which is above the order of the chain of descent, over the course of two days.

ובתורת ודאי - במילא קומט אויס אז אין חו"ל האט מען דעם עילוי פון דער המשכה דחגה"ש שלמעלה מסדר השתלשלות במשך צוויי ימים.

English translation 64

After all this, it is understood

לאחרי כל זה איז מובן,

English translation 65

that this Shabbat is the first Shabbat after the time of the giving of our Torah

אז היינטיקער שבת איז דער ערשטער שבת נאך זמן מתן תורתנו

English translation 66

(in this year)

(בשנה זו)

English translation 67

for the majority of the count and the majority of the building of Israel, who are in the Diaspora,

פאר רוב מנין ורוב בנין של ישראל וועלכע געפינען זיך בחוץ לארץ,

English translation 68

and they celebrated two days of Shavuot — on the sixth day and on the Shabbat day preceding this Shabbat.

און האבן געפראוועט צוויי טעג שבועות - ביום הששי וביום השבת שלפני שבת זו.

English translation 69

The question arises:

שטעלט זיך די שאלה:

English translation 70

What is the elevation in the first Shabbat after "the time of the giving of our Torah"?

וואס איז דער עילוי אין דעם ערשטן שבת נאך "זמן מתן תורתנו"?

English translation 71

Furthermore:

נאכמער:

English translation 72

Since, according to all opinions, "the Torah was given on Shabbat"19 — then "the time of the giving of our Torah" itself already has the power of Shabbat,

וויבאלד אז ל"כולי עלמא בשבת ניתנה תורה" 19 - האט דאך "זמן מתן תורתנו" אליין דער שטורעם פון שבת,

English translation 73

so what is added in this Shabbat after "the time of the giving of our Torah"?!

היינט וואס קומט צו אין דעם שבת שלאחרי "זמן מתן תורתנו"?!

English translation 74

And particularly in the determination of this year

ובפרט בקביעות שנה זו

English translation 75

(as was discussed14)

(ווי גערעדט 14)

English translation 76

— when "the time of the giving of our Torah"

- ווען "זמן מתן תורתנו"

English translation 77

(the second day)

(יום ב')

English translation 78

occurred on Shabbat

איז אויסגעקומען ביום השבת

English translation 79

(with certainty,

(בתור ודאי,

English translation 80

as above14)

כנ"ל 14)

English translation 81

— then "the time of the giving of our Torah" itself has the quality of Shabbat,

- האט דאך זמן מתן תורתנו אליין די מעלה פון שבת,

English translation 82

so what is added in this Shabbat,

איז וואס קומט צו היינטיקן שבת,

English translation 83

the first Shabbat after "the time of the giving of our Torah"?

שבת הראשון שלאחרי "זמן מתן תורתנו"?

English translation 84

It was once discussed

האט מען אמאל גערעדט

English translation 85

(and part of it has already been printed20),

(און שוין געדרוקט א חלק מזה 20),

English translation 86

that the command regarding the mitzvah of Shabbat in the Ten Commandments at the giving of the Torah only came "at the break of dawn"

אז דער ציווי אויף מצות שבת אין די עשרת הדברות בא מ"ת איז ערשט געווען "בהיות הבוקר"

English translation 87

("And there was thunder and lightning, etc.")

("ויהי קולות וברקים גו'")

English translation 88

21. Consequently, it turns out that the eve of Shabbat and the night of Shabbat

21. במילא קומט אויס אז מעלי שבתא ולילא דשבתא

English translation 89

(before "the break of dawn")

(לפני "בהיות הבוקר")

English translation 90

of that Shabbat did not possess the holiness of Shabbat from after the giving of the Torah,

פון יענעם שבת האבן ניט פארמאגט קדושת השבת פון נאך מ"ת,

English translation 91

and therefore there was also lacking at that time the completeness of the holiness of Shabbat of the daytime hours

במילא האט דעמולט אויך געפעלט אין שלימות קדושת השבת פון די שעות היום

English translation 92

(the day of Shabbat).

(יומא דשבתא).

English translation 93

And even though they were commanded regarding Shabbat at Marah22,

ואעפ"כ אז על השבת נצטוו במרה 22,

English translation 94

as is explicit in the Ten Commandments themselves:

כמפורש אין די עשרת הדברות עצמם:

English translation 95

"as I commanded you"23 — "before the giving of the Torah at Marah"

"כאשר צוך" 23 - "קודם מתן תורה במרה"

English translation 96

(according to Rashi's commentary24 from the Sages25)

(כפרש"י 24 פון חז"ל 25)

English translation 97

— nevertheless, at that time it did not yet have the force of the holiness of Shabbat that was revealed through the giving of the Torah,

- האט עס אבער דעמולט נאך ניט געהאט דעם תוקף פון קדושת שבת וואס האט זיך אויפגעטאן ע"י מתן תורה,

English translation 98

as is understood from several matters in halachah.

כמובן מכמה ענינים בהלכה.

English translation 99

As the Rambam writes26,

ווי דער רמב"ם שרייבט 26,

English translation 100

that "everything from which we distance ourselves or that we do today,

אז "כל מה שאנו מרחיקים או עושים היום,

English translation 101

we do only by the command of the Holy One, blessed be He, through Moses our teacher, peace be upon him,

אין אנו עושין אלא במצות הקב"ה ע"י משה רבינו ע"ה,

English translation 102

not because the Holy One, blessed be He, said this to the prophets before him",

לא שהקב"ה אמר זה לנביאים שלפניו",

English translation 103

as for example the mitzvah of circumcision:

ווי לדוגמא מצות מילה:

English translation 104

"We circumcise not because Abraham our father, peace be upon him, circumcised himself and the men of his household

"אין אנו מלין מפני שאברהם אבינו ע"ה מל עצמו ואנשי ביתו

English translation 105

[even though this already had the quality of a mitzvah and its performance27,

[אע"פ וואס דאס האט אין זיך שוין געהאט די מעלה פון מצווה ועושה 27,

English translation 106

and as "My covenant in your flesh for an everlasting covenant"28 [only afterward was the command that "on the eighth day the flesh of his foreskin shall be circumcised"29]],

און אלס א "בריתי בבשרכם לברית עולם" 28 [ערשט דערנאך איז געווען דער ציווי אז "וביום השמיני ימול בשר ערלתו" 29]],

English translation 107

but because the Holy One, blessed be He, commanded us through Moses our teacher that we should circumcise just as Abraham our father, peace be upon him, circumcised."

אלא מפני שהקב"ה צוה אותנו ע"י משה רבינו שנמול כמו שמל אברהם אבינו ע"ה".

English translation 108

And likewise it is also understood regarding the mitzvah of Shabbat,

ועד"ז איז אויך מובן בנוגע צו מצות שבת,

English translation 109

that even though they were commanded regarding it at Marah

אז אע"פ וואס נצטוו עלי' במרה

English translation 110

(before the giving of the Torah),

(קודם מ"ת),

English translation 111

we fulfill it not because of the command at Marah,

איז מען דאס מקיים ניט צוליב דעם ציווי במרה,

English translation 112

but because the Almighty commanded so in the Ten Commandments at the giving of the Torah.

נאר ווייל אזוי האט דער אויבערשטער אנגעזאגט אין די עשה"ד בא מ"ת.

English translation 113

And particularly according to what is explained in Kabbalah and Chassidus30

ובפרט ע"פ המבואר בקבלה ובחסידות 30

English translation 114

(in the explanation of the Midrash31),

(בביאור המדרש 31),

English translation 115

that before the giving of the Torah there was a decree that the upper beings should not descend to the lower beings and the lower beings should not ascend to the upper beings,

אז קודם מ"ת איז געווען די גזירה אז העליונים לא ירדו לתחתונים והתחתונים לא יעלו לעליונים,

English translation 116

but at the giving of the Torah the decree was nullified and the upper beings descended to the lower beings,

משא"כ בא מ"ת איז בטל געווארן די גזירה און די עליונים ירדו לתחתונים,

English translation 117

and this gave the possibility for lower beings to ascend to the upper beings. And therefore it is understood,

און דאס האט געגעבן אן אפשריות אויף תחתונים יעלו לעליונים. און דעריבער איז מובן,

English translation 118

that the mitzvot that were fulfilled before the giving of the Torah,

אז די מצוות וואס מען האט מקיים געווען פאר מ"ת,

English translation 119

including the mitzvah of Shabbat which they were commanded at Marah,

כולל מצות שבת שנצטוו במרה,

English translation 120

when the decree was still in its full force — did not have the elevation and the force of the mitzvah of Shabbat after the giving of the Torah,

ווען ס'איז נאך געווען די גזירה בתקפה - האט ניט דעם עילוי און דעם תוקף פון מצות שבת נאך מ"ת,

English translation 121

when the decree was nullified.

ווען די גזירה איז בטל געווארן.

English translation 122

And the nullification of the decree occurred "at the break of dawn",

און דער ביטול הגזירה האט זיך אויפגעטאן "בהיות הבוקר",

English translation 123

when it was "and I began"31 — "and Hashem descended upon Mount Sinai"32.

ווען ס'איז געווען "ואני המתחיל" 31 - "וירד ה' על הר סיני" 32.

English translation 124

That is, that only then was revealed the new force in the mitzvah of Shabbat that the giving of the Torah revealed,

ד.ה. אז ערשט דעמולט האט זיך אויפגעטאן דער תוקף חדש במצות שבת וואס מ"ת האט אויפגעטאן,

English translation 125

unlike in the hours of the night and the eve of Shabbat before this,

משא"כ אין די שעות הלילה ומעלי שבתא שלפני זה,

English translation 126

the force of Shabbat was not yet present because at that time the decree was still in its full force.

איז נאך ניט געווען דער תוקף פון שבת ווייל דעמולט איז נאך געווען די גזירה בתקפה.

English translation 127

Based on this, the elevation of the first Shabbat after the giving of the Torah is understood

ועפ"ז איז מובן דער עילוי פון דעם ערשטן שבת נאך מתן תורה

English translation 128

(even in relation to the Shabbat of the giving of the Torah itself)

(אפילו לגבי דעם שבת פון מ"ת עצמו)

English translation 129

— because it was the first complete Shabbat that had within it the quality of Shabbat after the giving of the Torah

- ווייל דאס איז געווען דער ערשטער שבת שלם וואס האט געהאט אין זיך די מעלה פון שבת שלאחרי מ"ת

English translation 130

(after the nullification of the decree)!

(לאחרי ביטול הגזירה)!

English translation 131

And this is also understood regarding the "time of the giving of our Torah" each and every year,

ועד"ז איז אויך מובן בנוגע צו "זמן מתן תורתנו" מדי שנה בשנה,

English translation 132

when "these days are remembered and performed"33 and the matter of the giving of the Torah repeats itself as it was the first time,

ווען "הימים האלה נזכרים ונעשים" 33 און עס חזר'ט זיך איבער דער ענין פון מתן תורה ווי ס'איז געווען בפעם הראשונה,

English translation 133

in a manner of "new things",

באופן פון "חדשים",

English translation 134

and since the Torah of truth

וואס וויבאלד אז תורת אמת,

English translation 135

says that it must be new,

זאגט אז ס'דארף זיין חדשים,

English translation 136

it is a certain thing that this is so, that the time of the giving of our Torah each and every year brings in a new strength and impetus into the giving of the Torah and the commandments and the acceptance of the Torah and the commandments — and even if the animal soul,

איז א זיכערע זאך אז אזוי איז דאס אז זמן מתן תורתנו מדי שנה בשנה גיט אריין א נייעם תוקף ושטורעם אין נתינת התורה והמצוות וקבלת התורה והמצוות - און אפילו אויב דער נה"ב,

English translation 137

the horse,

דער פערד,

English translation 138

does not see it — this does not change the reality,34

זעט עס ניט - איז דאס ניט משנה המציאות 34,

English translation 139

and ultimately the horse must also perceive it, just as the wise ones who are in the wagon and travel to greet our righteous Mashiach see it

און סו"ס דארף אויך דער פערד דאס דערזען פונקט ווי עס זעען דאס די חכמים וואס זיינען אין דער עגלה ונוסעים לקבל פני משיח צדקנו

English translation 140

(as discussed above35) —

(כמדובר לעיל 35) -

English translation 141

As it is stated further with emphasis in the fixed nature of this year,

ווי עס שטייט נאכמער בהדגשה בקביעות שנה זו,

English translation 142

when Shavuos

ווען שבועות

English translation 143

(the second day)

(יום ב')

English translation 144

was on the Sabbath day:

איז געווען ביום השבת:

English translation 145

Just as it was at the giving of the Torah the first time,

כשם ווי ס'איז געווען בא מתן תורה בפעם הראשונה,

English translation 146

that the nullification of the decree and the new strength in the commandment of Shabbos

אז דער ביטול הגזירה ותוקף חדש אין מצות שבת

English translation 147

(and all the commandments)

(וכל המצוות)

English translation 148

was "when the morning came"

איז געווען "בהיות הבוקר"

English translation 149

(at the time of the recitation of the Ten Commandments),

(בעת אמירת עשה"ד),

English translation 150

so too are they "remembered and performed" each and every year,

אזוי איז "נזכרים ונעשים" מדי שנה בשנה,

English translation 151

that the new drawing down from "the giving of the Torah" at "the time of the giving of our Torah" in a particular year,

אז די המשכה חדשה פון "מתן תורה" ב"זמן מתן תורתנו" בשנה מסויימת,

English translation 152

in this case — the year 5746,

בנדו"ד - בשנת תשמ"ו,

English translation 153

is "when the morning came"

איז "בהיות הבוקר"

English translation 154

(at the time of the Torah reading and the like),

(בעת קריאת התורה וכיו"ב),

English translation 155

but during the night hours and the eve of Shabbos that preceded it, it does not have the strength of "the giving of the Torah" in a manner of "new things" of the year 5746,

אבער בשעות הלילה ומעלי שבתא שלפנ"ז האט עס ניט דעם תוקף פון "מתן תורה" באופן של "חדשים" דשנת תשמ"ו,

English translation 156

rather at that time there is still the drawing down from "the time of the giving of our Torah" of the year 5745.

נאר דעמולט איז נאך דא די המשכה פון "זמן מתן תורתנו" דשנת תשמ"ה.

English translation 157

That is, that the new drawing down and new strength in the commandment of Shabbos from "the time of the giving of our Torah" in the year 5746 begins only "when the morning came",

ד.ה. אז די המשכה חדשה ותוקף חדש אין מצות שבת פון "זמן מתן תורתנו" בשנת תשמ"ו הויבט זיך ערשט אן "בהיות הבוקר",

English translation 158

but during the hours of Shabbos that preceded it, it is still a Shabbos by virtue of "the time of the giving of our Torah" of the year 5745.

אבער בשעות השבת שלפנ"ז איז דאס נאך אלץ א שבת מצד "זמן מתן תורתנו" דשנת תשמ"ה.

English translation 159

That is to say:

דאס הייסט:

English translation 160

It is true, indeed,

אמת טאקע,

English translation 161

that after the giving of the Torah in general, every Shabbos contains within itself the strength of the giving of the Torah

אז לאחרי מתן תורה בכלל האט יעדער שבת אין זיך דעם תוקף פון מתן תורה

English translation 162

(and the nullification of the decree),

(וביטול הגזירה),

English translation 163

but within this itself, a new drawing down comes each and every year,

אבער בזה גופא קומט צו א המשכה חדשה מדי שנה בשנה,

English translation 164

and this new drawing down occurs "when the morning came" of "the time of the giving of our Torah" in that particular year

און די המשכה חדשה ווערט "בהיות הבוקר" פון "זמן מתן תורתנו" אין דער שנה מסויימת

English translation 165

(the year 5746),

(שנת תשמ"ו),

English translation 166

but not so during the hours that preceded it — the drawing down from the previous year still shines

משא"כ בשעות שלפנ"ז - איז נאך אלץ מאיר די המשכה פון דער שנה שלפנ"ז

English translation 167

(the year 5745).

(שנת תשמ"ה).

English translation 168

Only the first Shabbos after "the time of the giving of our Torah" — this present Shabbos — is the first complete Shabbos that contains within itself the strength of "the time of the giving of our Torah" of the year 5746.

ערשט דער שבת הראשון נאך "זמן מתן תורתנו" - היינטיקן שבת - איז דער ערשטער שבת שלם וואס האט אין זיך דעם תוקף פון "זמן מתן תורתנו" דשנת תשמ"ו.

English translation 169

Further:

נאכמער:

English translation 170

Since on this Shabbos of the giving of the Torah and of "the time of the giving of our Torah"

וויבאלד אז אין דעם שבת של מתן תורה ושל "זמן מתן תורתנו"

English translation 171

(the preceding Shabbos)

(שבת שלפנ"ז)

English translation 172

the new drawing down of the year 5746 occurs "when the morning came"

ווערט די המשכה חדשה דשנת תשמ"ו "בהיות הבוקר"

English translation 173

(but during the hours that preceded it, it is still the drawing down from the time of the giving of our Torah of the year 5745)

(אבער בשעות שלפנ"ז איז נאך אלץ די המשכה פון זמן מתן תורתנו דשנת תשמ"ה)

English translation 174

— it is understood that also the hours after "when the morning came" are not with such completeness as on the Shabbos that follows this

- איז מובן אז אויך די שעות נאך "בהיות הבוקר" זיינען ניט מיט אזא שלימות ווי אין דעם שבת שלאחרי זה

English translation 175

(the first Shabbos after "the time of the giving of our Torah"),

(שבת הראשון לאחרי "זמן מתן תורתנו"),

English translation 176

when the entire Shabbos is a Shabbos that comes after the new drawing down at "the time of the giving of our Torah" in this year.

ווען דער גאנצער שבת איז א שבת וואס קומט נאך דער המשכה חדשה ב"זמן מתן תורתנו" בשנה זו.

English translation 177

For "each day does its work"36,

ווארום "כל יומא ויומא עביד עבידתי" 36,

English translation 178

each day is a single entity that has its specific task;

יעדער טאג איז א מציאות אחת וואס האט זיין עבודה מסויימת;

English translation 179

and since a day has twenty-four hours,

און היות אז א יום האט כ"ד שעות,

English translation 180

it is understood that the completeness of

איז מובן אז דער שלימות פון

English translation 181

(the work of)

(דער עבידתי' פון)

English translation 182

that day is specifically through all twenty-four hours,

דעם יום איז דוקא ע"י אלע כ"ד שעות,

English translation 183

if an hour or a minute or a moment is missing,

אויב עס פעלט א שעה אדער א מינוט אדער א רגע,

English translation 184

the completeness of that day is lacking.

פעלט אין שלימות פון דעם טאג.

English translation 185

And nevertheless, the day is divided into smaller parts of time,

ואעפ"כ אז דער טאג טיילט זיך אויף קלענערע חלקי הזמן,

English translation 186

until each and every moment does its work

ביז אז כל רגע ורגע עביד עבידתי'

English translation 187

("all your deeds should be for the sake of Heaven"37 and "in all your ways know Him"38)

("כל מעשיך יהיו לשם שמים" 37 און "בכל דרכיך דעהו" 38)

English translation 188

— it is, however, understood that when several moments join together,

- איז אבער מובן אז ווען עס שטעלן זיך צוזאמען עטלעכע רגעים,

English translation 189

and especially from the same day,

ובפרט פון דעם זעלבן יום,

English translation 190

it has further power and completeness.

האט עס נאכמער כח ושלימות.

English translation 191

As explained in tractate Sotah,39

ע"ד המבואר במס' סוטה 39,

English translation 192

that when two people lift a burden together,

אז ווען צוויי מענטשן הויבן אויף צוזאמען א משא,

English translation 193

they can lift more than twice as much as each one of them alone can lift.

קענען זיי אויפהויבן מער ווי צוויי מאל אזויפיל וויפל יעדערער פון זיי אליין קען אויפהויבן.

English translation 194

All the more so with a multitude of people. And likewise regarding time — that when several moments join together, a higher completeness comes about

עאכו"כ א ריבוי אנשים. וכמו כן בנוגע צו זמן - אז ווען עס שטעלן זיך צוזאמען כמה רגעים ביחד קומט צו א שלימות נעלית יותר

English translation 195

(more than several times as much as each one of them has individually).

(מער ווי כמה פעמים אזויפיל וויפל יעדערער פון זיי האט באזונדער).

English translation 196

This is the reason why when sixty parts

וואס דאס איז דער טעם פארוואס ווען עס שטעלן זיך צוזאמען ששים חלקים

English translation 197

(minutes)

(מינוטן),

English translation 198

join together, through which one hour is formed — there comes about

וואס דורך דעם ווערט א שעה אחת - קומט צו

English translation 199

(not merely an addition in quantity,

(ניט בלויז א הוספה בכמות,

English translation 200

but an addition in quality —)

נאר א הוספה באיכות -)

English translation 201

a new combination of the Name Havayah40 which has a specific function,

א צירוף חדש פון שם הוי' 40 וועלכער האט אן עבודה מיוחדת,

English translation 202

which this combination

וואס דער צירוף

English translation 203

(and specific function)

(ועבודה מיוחדת)

English translation 204

did not exist in the previous hour and will not exist in the following hour.

איז ניט געווען בשעה שלפנ"ז און וועט ניט זיין בשעה שלאח"ז.

English translation 205

Afterwards,

דערנאך,

English translation 206

when twelve hours come together - a completeness arrives, higher in time - the completeness of day

ווען עס שטעלן זיך צוזאמען י"ב שעות - קומט צו א שלימות נעלית יותר בזמן - די שלימות פון יום

English translation 207

(twelve hours of the day),

(י"ב שעות היום),

English translation 208

or night

אדער לילה

English translation 209

(twelve hours of the night),

(י"ב שעות הלילה),

English translation 210

which in generality more

וואס בכללות יותר

English translation 211

(regarding hours)

(לגבי שעות)

English translation 212

divides the service of man into day and night - the order of service by day and the order of service by night.

טיילט זיך עבודת האדם אין יום ולילה - דער סדר העבודה ביום און דער סדר העבודה בלילה.

English translation 213

And then - from day and night a new reality of a complete day is formed,

און דערנאך - פון יום ולילה שטעלט זיך צוזאמען א נייע מציאות פון א יום שלם,

English translation 214

and in the language of Scripture *40:

ובלשון הכתוב *40:

English translation 215

"And there was evening and there was morning" - becomes a new reality - "one day",

"ויהי ערב ויהי בוקר" - ווערט א נייע מציאות - "יום אחד",

English translation 216

that "each day does its work".

וואס "כל יומא ויומא עביד עבידתי'".

English translation 217

From this it is also understood regarding the day of Shabbat,

דערפון איז אויך מובן בנוגע צו יום השבת,

English translation 218

that its completeness is specifically when it consists of all the hours of the day,

אז זיין שלימות איז דוקא בשעת ער באשטייט פון אלע שעות היום,

English translation 219

the hours of the night and the hours of the day.

שעות הלילה ושעות היום.

English translation 220

And therefore:

און דעריבער:

English translation 221

in that Shabbat of the Giving of the Torah and of the time of the Giving of our Torah,

אין דעם שבת של מ"ת ושל זמן מתן תורתנו,

English translation 222

the entire Shabbat did not have the completeness of the Giving of the Torah

האט דער גאנצער שבת ניט געהאט די שלימות פון מ"ת

English translation 223

(and in this year - of the new continuation of "the time of the Giving of our Torah" from the year 5746),

(ובשנה זו - פון דער המשכה חדשה ד"זמן מתן תורתנו" פון שנת תשמ"ו),

English translation 224

because the Giving of the Torah was only "when the morning came";

ווארום מ"ת איז ערשט געווען "בהיות הבוקר";

English translation 225

the completeness of Shabbat with the power of after the Giving of the Torah

די שלימות פון שבת מיטן תוקף פון נאך מ"ת

English translation 226

(and in this year - with the power of the new continuation of the year 5746),

(ובשנה זו - מיטן תוקף פון דער המשכה חדשה דשנת תשמ"ו),

English translation 227

is only in that Shabbat after this,

איז ערשט אין דעם שבת שלאחרי זה,

English translation 228

which is a complete Shabbat after the Giving of the Torah.

וואס איז א גאנצער שבת נאך מ"ת.

English translation 229

And it is understood simply that all matters must be in completeness,

און ס'איז דאך מובן בפשטות אז מה-דאך אלע ענינים דארפן זיין בשלימות,

English translation 230

all the more so a matter connected with the Giving of the Torah and the Ten Commandments,

עאכו"כ אן ענין פארבונדן מיט מ"ת ועשה"ד,

English translation 231

whose essence is to add completeness to all the work of creation,

וואס ענינו איז צו אויפטאן שלימות בכל מעשה בראשית,

English translation 232

all the more so in the matter of Shabbat,

עאכו"כ אין דעם ענין פון שבת,

English translation 233

which is a primary matter in the work of creation - "a remembrance of the work of creation",

וואס איז אן ענין עיקרי במעשה בראשית - "זכר למעשה בראשית",

English translation 234

as we say it in the Shabbat prayer.

ווי מ'זאגט עס אין תפלת שבת.

English translation 235

And as is known, on Shabbat there are two matters,

וכידוע 41 אז אין שבת זיינען דא צוויי ענינים,

English translation 236

"a remembrance of the work of creation" - "for in six days the Lord made the heavens and the earth etc."

"זכר למעשה בראשית" - "כי ששת ימים עשה ה' את השמים ואת הארץ גו'"

English translation 237

(as it is stated in the Ten Commandments in Parshat Yitro),

(ווי עס שטייט אין די עשה"ד בפ' יתרו 42),

English translation 238

and "a remembrance of the Exodus from Egypt" - "and you shall remember that you were a slave in the land of Egypt etc."

און "זכר ליציאת מצרים" - "וזכרת כי עבד היית בארמ"צ גו'"

English translation 239

(as it is stated in the Ten Commandments in Parshat Va'etchanan).

(ווי עס שטייט אין די עשה"ד בפ' ואתחנן 43).

English translation 240

And these two matters on Shabbat exist in every moment of each Shabbat.

און די ביידע ענינים אין שבת זיינען דא בכל רגע ורגע פון יעדן שבת 44.

English translation 241

That is, it is not only in a manner of "these and those are the words of the living God",

ד.ה. אז ס'איז ניט בלויז אין אן אופן פון "אלו ואלו דברי אלקים חיים" 45,

English translation 242

where both opinions are true,

וואס ביידע דיעות זיינען אמת 46,

English translation 243

but the practical law is only according to one opinion;

אבער די הלכה למעשה איז נאר לויט איין דיעה 47;

English translation 244

however, regarding "a remembrance of the work of creation" and "a remembrance of the Exodus from Egypt" on Shabbat - both matters exist in practical law in every Shabbat.

משא"כ בנוגע צו "זכר למעשה בראשית" און "זכר ליצי"מ" בשבת - זיינען ביידע ענינים דא בהלכה למעשה אין יעדער שבת.

English translation 245

Just as this is regarding "Remember" and "Guard" on Shabbat - that although in the Ten Commandments in Parshat Yitro it says "Remember" and in Parshat Va'etchanan it says "Guard",

אזוי ווי דאס איז בנוגע צו "זכור" און "שמור" בשבת - אז אע"פ וואס אין די עשה"ד בפ' יתרו שטייט "זכור" און בפ' ואתחנן שטייט "שמור",

English translation 246

both matters exist in practical law in every moment of every Shabbat.

זיינען ביידע ענינים דא בהלכה למעשה בכל רגע ורגע פון כל שבת ושבת.

English translation 247

There is only a difference,

ס'איז נאר א חילוק,

English translation 248

that on Shabbat eve the matter of "Guard" is more revealed

אז במעלי שבתא שטייט מער בגילוי דער ענין פון "שמור"

English translation 249

(Malchut),

(מלכות),

English translation 250

and on Shabbat day the matter of "Remember" is more revealed

און ביומא דשבתא שטייט מער בגילוי דער ענין פון "זכור"

English translation 251

(Zeir Anpin),

(ז"א) 48,

English translation 252

which in generality is the difference between the aspect of cessation and rest from work

וואס בכללות איז דאס דער חילוק צווישן בחי' שביתה ומנוחה ממלאכה

English translation 253

(Shabbat eve),

(מעלי שבתא),

English translation 254

or rest in essence

אדער מנוחה בעצם

English translation 255

(Shabbat day);

(יומא דשבתא) 49;

English translation 256

and similarly "a remembrance of the work of creation" is more revealed on Shabbat eve

ועד"ז שטייט מער בגלוי "זכר למעשה בראשית" במעלי שבתא

English translation 257

(therefore we say "a remembrance of the work of creation" in the prayer of Shabbat night),

(דערפאר זאגט מען "זכר למעשה בראשית" בתפלת ליל שבת),

English translation 258

however on Shabbat day it is not so revealed

משא"כ ביומא דשבתא שטייט עס ניט אזוי בגלוי

English translation 259

(therefore we do not say it in the morning prayer)

(דערפאר זאגט מען עס ניט בתפלת שחרית)

English translation 260

as explained in various places - but in generality both matters exist in every moment of Shabbat.

כמבואר בכ"מ 50 - אבער בכללות זיינען דא ביידע ענינים בכל רגע ורגע פון שבת 51.

English translation 261

Regarding our matter, from this it is understood,

בנוגע לעניננו איז דערפון מובן,

English translation 262

that the Giving of the Torah

אז מ"ת

English translation 263

(the Ten Commandments)

(די עשה"ד)

English translation 264

added a new power and completeness in the entire twenty-four hour period of Shabbat,

האט אויפגעטאן א תוקף ושלימות חדשה אין דעם גאנצן מעת לעת פון שבת,

English translation 265

both Shabbat eve

סיי מעלי שבתא

English translation 266

(the aspect of Guard,

(בחי' שמור,

English translation 267

as it is written in the Ten Commandments in Parshat Va'etchanan)

כמ"ש בעשה"ד בפ' ואתחנן)

English translation 268

and Shabbat day

און סיי יומא דשבתא

English translation 269

(the aspect of Remember,

(בחי' זכור,

English translation 270

as it is written in the Ten Commandments in Parshat Yitro).

כמ"ש בעשה"ד בפ' יתרו).

English translation 271

And these two matters exist in every moment of Shabbat,

און די ביידע ענינים זיינען דא בכל רגע ורגע פון שבת,

English translation 272

as mentioned above.

כנ"ל.

English translation 273

And consequently it is understood,

ובמילא איז מובן,

English translation 274

that in order to have the completeness of Shabbat one must have the entire twenty-four hour period,

אז בכדי צו האבן די שלימות פון שבת דארף מען האבן דעם גאנצן מעת לעת,

English translation 275

both Shabbat eve and Shabbat day.

סיי מעלי שבתא און סיי יומא דשבתא.

English translation 276

With this is explained the superiority of the first Shabbat after the time of the Giving of our Torah over the Shabbat of the time of the Giving of our Torah itself - because this is the first complete twenty-four hour period of Shabbat that contains within it the new continuation of the Giving of the Torah

וואס דערמיט איז מוסבר דער עילוי פון דעם ערשטן שבת נאך זמן מתן תורתנו לגבי דעם שבת של זמן מתן תורתנו עצמו - ווייל דאס איז דער ערשטער גאנצער מעת לעת פון שבת וואס האט אין זיך די המשכה חדשה פון מ"ת

English translation 277

(in this year),

(בשנה זו),

English translation 278

however in the Shabbat of the time of the Giving of our Torah the new continuation began only "when the morning came",

משא"כ אין דעם שבת של זמן מתן תורתנו האט זיך אנגעהויבן די המשכה חדשה ערשט "בהיות הבוקר",

English translation 279

but Shabbat eve was still before the new continuation of the Giving of the Torah

אבער מעלי שבתא איז נאך געווען לפני דער המשכה חדשה פון מ"ת

English translation 280

(connected with the continuation of the previous year),

(פארבונדן מיט דער המשכה פון דער שנה שלפנ"ז),

English translation 281

consequently there was then also lacking in the completeness of the later hours,

במילא פעלט דעמולט אויך אין דער שלימות פון די שפעטערדיקע שעות,

English translation 282

Shabbat day,

יומא דשבתא,

English translation 283

as mentioned above.

כנ"ל.

English translation 284

And in particular according to the difficulty in the Mechilta - that also a difficulty in the Torah is Torah;

ובפרט לויט דער קס"ד אין מכילתא 52 - וואס אויך א קס"ד אין תורה איז תורה 53;

English translation 285

Torah will not bring a difficulty that is contrary to the Torah - that the entire twenty-four hour period of Shabbat is one point. And consequently it turns out,

תורה וועט ניט ברענגען א קס"ד וואס איז היפך התורה - אז דער גאנצער מעת לעת פון שבת איז איין נקודה. ובמילא קומט אויס,

English translation 286

since the earlier hours of that Shabbat of the giving of the Torah and the time of the giving of our Torah were before the new extension of the giving of the Torah in this year,

וויבאלד אז די פריערדיקע שעות אין דעם שבת של מ"ת וזמן מתן תורתנו זיינען געווען פאר דער המשכה חדשה פון מ"ת בשנה זו,

English translation 287

it is also lacking in the later hours of that Shabbat

פעלט עס אויך אין די שפעטערדיקע שעות פון דעם שבת

English translation 288

(after "it was morning").

(לאחרי "בהיות הבוקר").

English translation 289

6. A parenthetical statement:

ו. מאמר המוסגר:

English translation 290

The aforementioned matter that Torah will not bring a difficulty that is contrary to the Torah - is also regarding what the Semak writes,

דער ענין הנ"ל אז תורה וועט ניט ברענגען א קס"ד וואס איז היפך התורה - איז אויך בנוגע צו דעם וואס דער סמ"ע שרייבט 54,

English translation 291

that the opinion of householders is contrary to the opinion of Torah:

אז דעת בעלי בתים איז היפך דעת תורה:

English translation 292

The very fact that the opinion of householders is excluded from the opinion of Torah is a proof that there is a difficulty that householders could indeed express an opinion. For if it is about ordinary householders who cannot study,

דאס גופא וואס מ'איז שולל דעת בעלי בתים פון דעת תורה איז א ראי' אז ס'איז דא א קס"ד אז בעלי בתים זאלן יע קענען זאגן א דיעה. ווארום אויב דאס רעדט זיך וועגן סתם בעלי בתים וואס קענען ניט לערנען,

English translation 293

one would not need to exclude and say that their opinion is contrary to the opinion of Torah and they cannot render a ruling,

דארף מען דאך ניט שולל זיין און זאגן אז דעתם איז היפך דעת תורה און זיי קענען ניט פסק'נען,

English translation 294

because then without that there is no such difficulty.

ווייל דאן איז בלאו הכי ניטא אזא קס"ד.

English translation 295

If the householders do not know the law,

אויב די בעלי בתים ווייסן ניט די הלכה,

English translation 296

one need do no more than show them the law in the Shulchan Aruch;

דארף מען ניט מער ווי זיי באווייזן די הלכה אין שו"ע;

English translation 297

rather it is about householders who can study and have ordination for the rabbinate,

נאר דאס רעדט זיך וועגן בעלי בתים וואס קענען לערנען און האבן סמיכה אויף רבנות,

English translation 298

but by Divine Providence he is a householder,

נאר בהשגחה פרטית איז ער א בעל-הבית,

English translation 299

of Zevulun - one says in such a case that also his opinion

פון זבולון - זאגט מען אין אזא פאל אז אויך זיין דעת

English translation 300

(even though he can study and has ordination)

(אע"פ וואס ער קען לערנען און האט סמיכה)

English translation 301

is contrary to the opinion of Torah and he is not a decisor! Specifically one who, in addition to ordination, was also appointed,

איז היפך דעת תורה און ער איז ניט קיין פוסק! דוקא אזא וואס נוסף צו סמיכה האט מען אים אויך ממנה געווען,

English translation 302

by Divine Providence,

בהשגחה פרטית,

English translation 303

as a rabbi and decisor - specifically he can render a ruling of a law according to the opinion of Torah.

אלס רב ופוסק - דוקא ער קען פסק'נען א הלכה כדעת תורה.

English translation 304

He asks the question:

פרעגט ער די שאלה:

English translation 305

Torah is indeed connected with wisdom and intellect and understanding and comprehension,

תורה איז דאך פארבונדן מיט חכמה ושכל והבנה והשגה,

English translation 306

and he can indeed study until he has ordination - what difference does it make whether he is a householder or a rabbi?

און ער קען דאך לערנען ביז אז ער האט סמיכה - איז למאי נפק"מ צי ער איז א בעה"ב אדער א רב?

English translation 307

There is upon this an explanation in simple terms and a story and a great deed

האט מען אויף דעם א ביאור בפשטות און א סיפור ומעשה רב

English translation 308

(which appears to be a true story)

(וואס ווייזט אויס צו זיין א סיפור אמיתי)

English translation 309

- which is understandable in simple terms even to an ordinary householder who does not have ordination,

- וואס איז פארשטאנדיק בפשטות אפילו צו סתם א בעה"ב וואס האט ניט קיין סמיכה,

English translation 310

all the more so a householder who can study and has ordination:

עאכו"כ א בעה"ב וואס קען לערנען און האט סמיכה:

English translation 311

The question is not why every student of Torah cannot render a ruling on a question in law - rather the question is exactly the opposite:

די שאלה איז ניט פארוואס יעדער לומד תורה קען ניט פסק'נען א שאלה אין הלכה - נאר די שאלה איז פונקט פארקערט:

English translation 312

Since Torah is the Torah of the Holy One, blessed be He, and it is "longer than the earth and broader than the sea" - how can even a rabbi render a ruling on a question and be certain that he has aimed at the truth?!

וויבאלד אז תורה איז תורתו של הקב"ה און זי איז "ארוכה מארץ מדה ורחבה מני ים" 55 - איז ווי קען אפילו א רב פסק'נען א שאלה און זיין זיכער אז ער האט מכוון געווען אל האמת?!

English translation 313

To this the answer is - that for this he is given Divine assistance,

אויף דעם איז דער ענטפער - אז דערצו גיט מען אים סייעתא דשמיא 56,

English translation 314

in the language of our Sages, of blessed memory - "and He is with him that the law is according to him":

בלשון חז"ל 57 - "והוי' עמו 58 שהלכה כמותו":

English translation 315

When it is about the study of the part of analysis in the Torah

בשעת עס רעדט זיך וועגן לימוד חלק השקו"ט שבתורה

English translation 316

("these and those are the words of the living God")

("אלו ואלו דברי אלקים חיים")

English translation 317

and the fulfillment of the obligation of "to expand it" - it is required that he use his intellect and toil to understand the matter,

און קיום החיוב פון "לאפשא לה" 59 - פאדערט זיך אז ער זאל נוצן זיין שכל און הארעווען צו פארשטיין דעם ענין,

English translation 318

at which time he has the promise that "I have toiled and I have found." If he will go slowly and not exert himself etc. - he will not succeed;

וואס דעמולט האט ער די הבטחה אז "יגעתי ומצאתי" 60. אויב ער וועט גיין פאמעלעך און זיך ניט אנשטרענגען וכו' - וועט ער ניט מצליח זיין;

English translation 319

but if he will toil - there will be "and I have found."

אבער אויב ער וועט הארעווען - וועט זיין "ומצאתי".

English translation 320

When it is about rendering a ruling on a question for practical law - that it should be "the law is according to him" - his intellect and understanding and comprehension are not sufficient,

בשעת עס רעדט זיך אבער וועגן פסק'נען א שאלה להלכה למעשה - אז עס זאל זיין "הלכה כמותו" - איז ניט גענוג זיין שכל והבנה והשגה,

English translation 321

rather for this he is given Divine assistance

נאר דערצו גיט מען אים סייעתא דשמיא

English translation 322

(in addition to the fact that he has ordination)

(נוסף אויף דעם וואס ער האט סמיכה)

English translation 323

- "and He is with him",

- "והוי' עמו",

English translation 324

that He who was, is, and will be as one becomes

אז הוי' וואס הי' הוה ויהי' כאחד 61 ווערט

English translation 325

("with him" -)

("עמו" -)

English translation 326

clothed in a flesh and blood person,

נתלבש אין א בשר ודם,

English translation 327

and this gives him the power that he should aim at the truth and it should be "the law is according to him."

און דאס גיט אים דעם כח אז ער זאל מכוון זיין אל האמת און עס זאל זיין "הלכה כמותו".

English translation 328

From this it is understood,

וואס דערפון איז מובן,

English translation 329

that even when it is about one who can study and has ordination,

אז אפילו בשעת עס רעדט זיך וועגן אזא וואס קען לערנען און האט סמיכה,

English translation 330

but by Divine Providence he is a householder - he can toil and understand Torah well,

אבער בהשגח"פ איז ער א בעה"ב - קען ער הארעווען און גוט פארשטיין תורה,

English translation 331

but the Almighty does not give him the Divine assistance that he should be able to aim at the truth and render a ruling on a question in a manner that it should be "the law is according to him",

אבער דער אויבערשטער גיט אים ניט די סייעתא דשמיא ער זאל קענען מכוון זיין אל האמת און פסק'נען א שאלה באופן אז עס זאל זיין "הלכה כמותו",

English translation 332

until - that one says that his opinion is not merely not according to the opinion of the Torah,

ביז - אז מ'זאגט אז זיין דעת איז ניט בלויז ניט כדעת התורה,

English translation 333

but contrary to the opinion of Torah!

נאר היפך דעת תורה!

English translation 334

Specifically one whom they appointed,

דוקא אזא וועלכן מ'האט ממנה געווען,

English translation 335

by Divine Providence,

בהשגח"פ,

English translation 336

to be a rabbi and decisor to render rulings on questions for practical law - to him they give Divine assistance that he should aim at the truth and render a ruling according to the Torah of truth.

צו זיין א רב ופוסק צו פסק'נען שאלות להלכה למעשה - אט אים גיט מען סייעתא דשמיא ער זאל מכוון זיין אל האמת און פסק'נען לויט תורת אמת.

English translation 337

And it is known the story about this

וכידוע הסיפור בזה

English translation 338

(as one used to tell)

(ווי מ'האט אמאל דערציילט 62)

English translation 339

with a great one in Israel,

מיט א גדול בישראל,

English translation 340

whom they tested whether he is suitable to be a rabbi,

וועלכן מ'האט אויסגעפרואווט צי ער איז מתאים צו זיין א רב,

English translation 341

as it is customary that before one appoints a rabbi, they examine him in Torah — the aspect of this was specifically in his knowledge in Torah and halachah,

ווי ס'איז רגיל אז איידער מ'איז ממנה א רב פארהערט מען אים אין תורה - די בחינה לזה איז געווען דוקא אין זיין ידיעה בתורה והלכה,

English translation 342

because this is the role of a rabbi,

ווארום דאס איז דער תפקיד פון א רב,

English translation 343

and not with money,

און ניט מיט געלט,

English translation 344

or because he is a relative of his,

אדער ווייל ער איז זיינער א קרוב 63,

English translation 345

or because he

אדער ווייל ער

English translation 346

(the householder)

(דער בעה"ב)

English translation 347

wants to be a "one who crowns kings" from "from whom are kings, from the rabbis",

וויל זיין א "ממליך מלכים" פון "מאן מלכי רבנן" 64,

English translation 348

and wants to prove that he is a householder and that he has the power to appoint a rabbi,

און וויל באווייזן אז ער איז א בעה"ב און אז ער האט בכח צו ממנה זיין א רב,

English translation 349

until this leads to the opposite of love of Israel and all the more so unity of Israel etc. —

ביז אז דאס פירט צו היפך פון אהבת ישראל ועאכו"כ אחדות ישראל וכו' -

English translation 350

they presented him with several questions,

האט מען אים צוגעשטעלט כמה שאלות,

English translation 351

and he answered all of them correctly except for one question. A debate began whether he is fit to be a rabbi since he could not answer correctly one of the questions. Until they asked the rabbi himself — what does he say about this, that he answered all the questions correctly except for that one question.

און ער האט אויף זיי אלע ריכטיק געענטפערט חוץ אויף איין שאלה. האט זיך אנגעהויבן א שקו"ט צי ער פאסט צו זיין א רב בשעת ער האט ניט געקענט ענטפערן ריכטיק אויף איינע פון די שאלות. ביז מ'האט געפרעגט בא דעם רב אליין - וואס זאגט ער אויף דעם אז אויף אלע שאלות האט ער צוגעטראפן חוץ פון דער שאלה.

English translation 352

He answered,

האט ער געענטפערט,

English translation 353

that the question was not relevant to practical halachah,

אז די שאלה איז ניט געווען נוגע להלכה למעשה,

English translation 354

therefore the Above did not give him the heavenly assistance in order to be directed to the truth.

דערפאר האט דער אויבערשטער אים ניט געגעבן די סייעתא דשמיא בכדי צו מכוון זיין אל האמת.

English translation 355

That is to say:

דאס הייסט:

English translation 356

when it is about a question that is relevant to practical halachah,

ווען עס רעדט זיך וועגן א שאלה וואס איז נוגע להלכה למעשה,

English translation 357

he receives heavenly assistance in order to be able to rule and be directed to the truth;

באקומט ער סייעתא דשמיא בכדי צו קענען פסק'נען ומכוון זיין אל האמת;

English translation 358

but when it is about merely a question that is not relevant to practical halachah,

אבער בשעת עס רעדט זיך וועגן גלאט א שאלה וואס איז ניט נוגע להלכה למעשה,

English translation 359

and only for honor of flesh and blood — sometimes one is also warned about this,

און נאר צו כבוד בשר ודם - איז אמאל באווארנט מען דאס אויך,

English translation 360

but it is not necessary that one should be warned about it,

אבער ס'איז ניט קיין הכרח אז מ'זאל דאס באווארענען,

English translation 361

therefore he was not directed to the truth regarding it.

דערפאר האט ער דערביי ניט מכוון געווען אל האמת.

English translation 362

Afterwards they clarified and saw that the question was indeed not relevant to practical halachah,

דערנאך האט מען מברר געווען און געזען אז די שאלה איז טאקע ניט געווען נוגע להלכה לפועל,

English translation 363

rather it was a question from one who stirs up strife,

נאר דאס איז געווען א שאלה פון א מחרחר ריב,

English translation 364

whose intention was not for the sake of heaven,

וואס כוונתו איז ניט געווען לשם שמים,

English translation 365

rather to provoke,

נאר לקנטר,

English translation 366

even though regarding the rabbi there was no suspicion,

אע"פ וואס אויף דעם רב איז ניט געווען קיין חשד,

English translation 367

as is understood from this very fact that he answered all the other questions correctly.

כמובן דערפון גופא וואס אויף אלע אנדערע שאלות האט ער געענטפערט ריכטיק.

English translation 368

From this it is understood regarding the opinion of householders contrary to the opinion of Torah:

וואס דערפון איז מובן בנוגע צו דעת בעלי בתים היפך פון דעת תורה:

English translation 369

when it is about a debate in Torah,

ווען עס רעדט זיך וועגן שקו"ט שבתורה,

English translation 370

everyone can toil and succeed to understand. But when it is about practical halachah — one needs for this to have heavenly assistance.

קען יעדערער הארעווען און מצליח זיין צו פארשטיין. אבער ווען עס רעדט זיך וועגן הלכה למעשה - דארף מען דערצו האבן א סייעתא דשמיא.

English translation 371

And therefore:

און דעריבער:

English translation 372

even a householder who knows how to learn and has ordination for rabbinate — if he is however

אפילו א בעה"ב וואס קען לערנען און האט סמיכה אויף רבנות - אויב ער איז אבער

English translation 373

(by divine providence)

(בהשגח"פ)

English translation 374

even occupied with communal needs,

אן עוסק בצרכי ציבור אפילו,

English translation 375

which is even higher than Torah

וואס דאס איז נאך העכער פאר תורה

English translation 376

(and therefore he is exempt from Torah study),

(און דערפאר איז ער פטור מתלמוד תורה) 65,

English translation 377

or he is occupied with saving lives,

אדער ער פארנעמט זיך מיט הצלת נפשות,

English translation 378

which overrides the entire Torah — they do not give him assistance from above to rule on questions of halachah.

וואס פקו"נ דוחה כל התורה כולה 66 - גיט מען אים ניט קיין סיוע מלמעלה צו פסק'נען שאלות להלכה.

English translation 379

Specifically one whom they appointed

דוקא אזא וועמען מ'האט ממנה געווען

English translation 380

(by divine providence)

(בהשגח"פ)

English translation 381

as a rabbi to rule on questions of halachah,

אלס א רב צו פסק'נען שאלות להלכה,

English translation 382

specifically to him they give heavenly assistance to be able to rule on questions and be directed to the truth of the Torah of truth.

דוקא אים גיט מען סייעתא דשמיא צו קענען פסק'נען שאלות און מכוון זיין אל האמת פון תורת אמת.

English translation 383

End of the parenthetical statement.

ע"כ מאמר המוסגר.

English translation 384

Returning to our subject:

אומקערנדיק זיך לעניננו:

English translation 385

the aspect of this Shabbat,

דער אויפטו פון דעם שבת,

English translation 386

the first Shabbat after the time of the giving of our Torah,

דער ערשטער שבת נאך זמן מתן תורתנו,

English translation 387

regarding the Shabbat of the time of the giving of our Torah — is in the manner and analogous to the aforementioned aspect of halachah regarding debate:

לגבי דעם שבת של זמן מתן תורתנו - איז ע"ד ובדוגמת דעם אויפטו הנ"ל פון הלכה לגבי שקו"ט:

English translation 388

before there was the new drawing down "when it was morning" on the preceding Shabbat — this is in the manner of the level of "debate" that does not yet have the heavenly assistance of the new drawing down of the giving of the Torah in this year;

איידער ס'איז געווען די המשכה חדשה "בהיות הבוקר" בשבת שלפנ"ז - איז דאס ע"ד די דרגא פון "שקו"ט" וואס האט נאך ניט די סייעתא דשמיא פון דער המשכה חדשה דמ"ת בשנה זו;

English translation 389

specifically in this Shabbat comes the matter of heavenly assistance, that the entire twenty-four hour period of Shabbat

דוקא אין דעם שבת קומט צו דער ענין פון סייעתא דשמיא אז דער גאנצער מעת לעת פון שבת

English translation 390

(from Shabbat eve and the day of Shabbat)

(מעלי שבתא ויומא דשבתא)

English translation 391

is a Shabbat that comes after the new drawing down and giving of power from the time of the giving of our Torah in this year.

איז א שבת וואס קומט נאך דער המשכה חדשה ונתינת כח פון זמן מתן תורתנו בשנה זו.

English translation 392

And based on this, the superiority of today's Shabbat is understood:

ועפ"ז איז מובן דער עילוי פון היינטיקן שבת:

English translation 393

as stated above that at the time of the giving of our Torah each and every year, a new drawing down and giving of power and strength in matters of Torah and His commandments is drawn in a manner of "new things" that until now had never been *66,

כאמור לעיל אז בזמן מתן תורתנו מדי שנה בשנה ווערט נמשך א נייע המשכה ונתינת כח ותוקף בעניני תורה ומצוותי' באופן פון "חדשים" וואס איז ביז דעמולט נאך קיינמאל ניט געווען *66,

English translation 394

i.e., that after the time of the giving of the Torah in all the preceding years, the Above did not draw down such a drawing down in the matters of the Torah and His commandments;

ד.ה. אז לאחרי זמן מתן תורתנו בכל השנים שלפנ"ז האט דער אויבערשטער ניט ממשיך געווען אזא המשכה בעניני התורה ומצוותי';

English translation 395

but at the time of the giving of our Torah in this year,

אבער בזמן מתן תורתנו בשנה זו,

English translation 396

"when it was morning",

"בהיות הבוקר",

English translation 397

the Above saw that now is the time fit to draw down the drawing down!

האט דער אויבערשטער געזען אז איצטער איז דער זמן מסוגל צו ממשיך זיין די המשכה!

English translation 398

But the continuation came only in the middle of the Shabbat of the time of the giving of our Torah.

אבער די המשכה איז געקומען ערשט באמצע השבת של זמן מתן תורתנו

English translation 399

(“When it was morning”);

("בהיות הבוקר");

English translation 400

The innovation of today’s Shabbat is that it is the first complete Shabbat after the new continuation and empowerment from the time of the giving of our Torah in the manner of “new things,”

דער אויפטו פון היינטיקער שבת איז - אז ער איז דער ערשטער שבת שלם נאך דער המשכה חדשה ונתינת כח פון זמן מתן תורתנו באופן פון "חדשים",

English translation 401

in a renewed manner with a new impetus. Consequently, it follows

אויף א באנייטן אופן מיט א נייעם שטורעם. במילא קומט אויס,

English translation 402

that this Shabbat brings completeness in the new continuation of “the time of the giving of our Torah” in this year — as is known that on the day of Shabbat, “Vayechulu” is from the term completeness regarding the days preceding it,

אז דער שבת טוט אויף א שלימות אין דער המשכה חדשה פון "זמן מתן תורתנו" בשנה זו - כידוע 67 אז ביום השבת ווערט "ויכולו" 68 מלשון שלימות אין די ימים שלפני זה,

English translation 403

most of the days of the week preceding it

וואס רוב ימי השבוע שלפנ"ז

English translation 404

(until Thursday)

(ביז דאנערשטאג)

English translation 405

were days of completion

זיינען געווען ימי תשלומין

English translation 406

(until the completion of the completions on the twelfth of Sivan)

(ביז גמר התשלומין בי"ב סיון)

English translation 407

of the time of the giving of our Torah in this year.

פון זמן מתן תורתנו בשנה זו.

English translation 408

And from this emerges the instruction for each and every one:

און דערפון קומט ארויס די הוראה לכאו"א:

English translation 409

When one contemplates the elevation of this Shabbat — everyone can take from it powers regarding an increase in his service,

בשעת מ'וועט זיך מתבונן זיין אין דעם עילוי פון דעם שבת - קען יעדערער דערפון ארויסנעמען כחות בנוגע צו א הוספה בעבודתו,

English translation 410

in the study of Torah and the fulfillment of commandments, etc.

בלימוד התורה וקיום המצוות וכו'.

English translation 411

However, the question arises:

דערביי שטעלט זיך אבער די שאלה:

English translation 412

We are already after the reading of the Torah and certainly after the eve of Shabbat

מ'שטייט שוין נאך קריאת התורה ועאכו"כ נאך מעלי שבתא

English translation 413

(of the first Shabbat after the time of the giving of our Torah)

(פון דעם שבת הראשון לאחרי זמן מתן תורתנו)

English translation 414

— what then is the practical difference now of the innovation of this Shabbat

- איז למאי נפק"מ בפועל איצטער דער אויפטו פון דעם שבת

English translation 415

(that even the eve of Shabbat is after the giving of the Torah)

(אז אויך מעלי שבתא איז לאחרי מ"ת)

English translation 416

regarding the previous Shabbat

לגבי דעם שבת שלפנ"ז

English translation 417

(which also had the innovation of the giving of the Torah after “when it was morning”)?!

(וואס האט אויך דער אויפטו פון מ"ת לאחרי "בהיות הבוקר")?!

English translation 418

In addition to what was discussed above, that also the day of Shabbat of this Shabbat is higher than the day of Shabbat of the previous Shabbat

איז נוסף להמדובר לעיל אז אויך דער יומא דשבתא פון דעם שבת איז העכער פאר דער יומא דשבתא פון דעם שבת שלפנ"ז

English translation 419

(because when the entire twenty-four hour period is a Shabbat after the giving of the Torah, it brings an elevation in all hours of the day,

(ווארום בשעת דער גאנצער מעת לעת איז א שבת נאך מ"ת טוט עס אויף אן עילוי אין אלע שעות היום,

English translation 420

in contrast to when not in all hours was there the new continuation,

משא"כ ווען ניט אין אלע שעות איז געווען די המשכה חדשה,

English translation 421

then it is also lacking in the later hours)

דעמולט פעלט עס אויך אין די שפעטערדיקע שעות)

English translation 422

— a Jew is a master also over the past,

- איז א איד א בעה"ב אויך אויפן עבר,

English translation 423

certainly over the past of the same day

עאכו"כ אויפן עבר פון דעם זעלבן טאג

English translation 424

(the day of Shabbat),

(יום השבת),

English translation 425

because all hours of the day are connected,

ווארום אלע שעות היום זיינען פארבונדן,

English translation 426

until one point

ביז א נקודה אחת

English translation 427

(according to the known principle in the Mechilta),

(ע"פ הקס"ד במכילתא),

English translation 428

as above:

כנ"ל:

English translation 429

From the perspective of the regular order of Torah and commandments, a Jew is a master only over the present and future;

מצד דעם סדר הרגיל פון תורה ומצוות איז א איד א בעה"ב נאר אויפן הוה ועתיד;

English translation 430

but from the perspective of the power of repentance, a Jew becomes a master also over the past,

אבער מצד דעם כח התשובה ווערט א איד א בעה"ב אויך אויפן עבר,

English translation 431

he can redo and transform the past.

ער קען איבערמאכן ומהפך זיין דעם עבר.

English translation 432

And not as the error of the world — as explained in Likkutei Torah — that repentance is only for deficiency,

ולא כטעות העולם - כמבואר בלקו"ת 69 - אז תשובה איז נאר על החסרון,

English translation 433

or even lower,

אדער נאך נידעריקער,

English translation 434

rather repentance is an order of service for all Jews,

נאר תשובה איז א סדר העבודה פאר אלע אידן,

English translation 435

even for one who stands at the pinnacle of perfection,

אויך פאר אזא וואס שטייט בתכלית השלימות,

English translation 436

and in the well-known phrase — “to bring the righteous to repentance.” He can be a completely righteous person,

ובלשון הידוע - "לאתבא צדיקיא בתיובתא" 70. ער קען זיין א צדיק גמור,

English translation 437

but in addition, the perfection of the service of repentance must also come to him,

אבער דערצו דארף ביי אים אויך צוקומען די שלימות פון עבודת התשובה,

English translation 438

i.e., service that is beyond measure and limitation,

ד.ה. עבודה שלמעלה ממדידה והגבלה,

English translation 439

“with all your might,”

"בכל מאדך" 71,

English translation 440

not only “with all your heart and with all your soul” of the service of the righteous.

ניט נאר "בכל לבבך ובכל נפשך" 72 פון עבודת הצדיקים.

English translation 441

And after Chassidus revealed that repentance is an order of service,

ולאחרי ווי חסידות האט מגלה געווען אז תשובה איז א סדר העבודה,

English translation 442

it becomes an order of service in the manner of “the regular daily offerings in their order” for all Jews according to law

ווערט דאס א סדר העבודה באופן פון "תמידים כסדרם" 73 פאר אלע אידן ע"פ דין

English translation 443

(not only according to Kabbalah and according to Chassidus and beyond the letter of the law).

(ניט נאר ע"פ קבלה וע"פ חסידות ולפנים משורת הדין).

English translation 444

As discussed many times,

ע"ד המדובר כמ"פ,

English translation 445

that after the Rema ruled in the Shulchan Aruch that there are those who practice as a custom that which is

אז לאחרי ווי דער רמ"א פסק'נט אין שו"ע 74 אז יש נוהגין ווי א מנהג וואס איז

English translation 446

(until then had been)

(ביז דעמולט געווען)

English translation 447

beyond the letter of the law — it becomes a law in the Shulchan Aruch for all Jews,

לפנים משורת הדין 75 - ווערט דאס א דין אין שו"ע פאר אלע אידן,

English translation 448

and “the children of Israel go out by the hand of the Rema,”

וואס "ובני 76 ישראל יוצאים ביד רמ"א",

English translation 449

with the rulings of the Rema

מיט די פסקי דינים פון דעם רמ"א

English translation 450

(as is known the explanation regarding the witty expression on this).

(כידוע הפירוש ע"ד הצחות בזה 77).

English translation 451

And the service of repentance — service that is beyond measure and limitation — is found in every Jew according to his level,

און די עבודת התשובה - עבודה שלמעלה ממדידה והגבלה - איז בא יעדער אידן לפי דרגתו הוא,

English translation 452

as explained in Tanya that “the essence of repentance is in the heart,

כמבואר בתניא 78 אז "עיקר התשובה בלב,

English translation 453

and the heart has many aspects and levels, and everything is according to the person and according to the time and place, etc.”

והלב יש בו בחי' ומדרגות רבות והכל לפי מה שהוא אדם ולפי הזמן והמקום כו'".

English translation 454

And when a Jew performs his service in a manner of repentance — then he becomes a master also over the past.

און בשעת א איד טוט עבודתו באופן של תשובה - דעמולט ווערט ער בעה"ב אויך אויפן עבר.

English translation 455

And simply — regarding our subject:

ובפשטות - בנוגע לנדו"ד:

English translation 456

When one did not do something completely or did not do it in the past — the advice for this is that now one should do it in a manner of “double for wisdom,”

בשעת מ'האט עפעס ניט דערטאן בשלימות אדער ניט געטאן בעבר - האט מען אויף דעם די עצה אז איצטער זאל מען אין דעם טאן באופן פון "כפליים לתושי'",

English translation 457

and in the language of the Alter Rebbe in his glosses

ובלשון אדה"ז באגה"ת 79

English translation 458

(from Tanna Devei Eliyahu,

(פון תנא דבי אליהו,

English translation 459

and as discussed previously that this is stated in Vayikra Rabbah):

וכמדובר אמאל 80 אז דאס שטייט אין ויק"ר 81):

English translation 460

“If one was accustomed to study one page, let him study two pages,

"אם הי' רגיל לקרות דף אחד יקרא ב' דפים,

English translation 461

to review one chapter, let him review two chapters, their merit.” And then one also rectifies and completes the past.

לשנות פרק א' ישנה ב' פרקים זכו'". און דעמולט איז מען אויך מתקן ומשלים דעם עבר.

English translation 462

And as stated above,

וכאמור לעיל,

English translation 463

that this applies to all Jews — even to those who performed their service with complete perfection,

אז דאס איז שייך צו אלע אידן - אפילו צו אזוינע וואס האבן געטאן עבודתם בתכלית השלימות,

English translation 464

they can always further complete their service,

קענען זיי אלעמאל נאכמער משלים זיין עבודתם,

English translation 465

including “complete” from the term completeness.

כולל משלים זיין מלשון שלימות.

English translation 466

And the matter is simply:

ווי דער ענין איז בפשטות:

English translation 467

Everyone can imagine,

יעדערער קען זיך פאָרשטעלן,

English translation 468

even from now onward

אפילו מכאן ולהבא

English translation 469

(all the more so regarding the past),

(עאכו"כ בנוגע צו דעם עבר),

English translation 470

that he will not do all matters of divine service with perfect completeness,

אז ער וועט ניט טאן אלע עניני עבודה בתכלית השלימות,

English translation 471

in the manner of "with all your might",

באופן פון "בכל מאדך",

English translation 472

above measure and limitation - because every person has his primary matters and line of divine service in which he is mainly engrossed,

למעלה ממדידה והגבלה - ווארום יעדער מענטש האט זיינע ענינים עיקריים וקו העבודה אין וועלכע ער קאכט זיך בעיקר,

English translation 473

and he does them with more completeness and fervor than the matters in which he is not so engrossed,

און ער טוט זיי מיט מער שלימות ושטורעם ווי די ענינים אין וועלכע ער קאכט זיך ניט אזויפיל,

English translation 474

even though he also does these because I was created to serve my Maker *81,

אע"פ וואס דאס טוט ער אויך ווארום אני נבראתי לשמש את קוני *81,

English translation 475

he must also do these matters.

דארף ער די ענינים אויך טאן.

English translation 476

For example, the general difference between those who dwell in the tent and businessmen:

לדוגמא דער חילוק כללי צווישן יושבי אוהל און בעלי עסק:

English translation 477

Those who dwell in the tent also need to have the matter of acts of kindness,

אויך יושבי אוהל דארפן האבן דעם ענין פון גמילות חסדים,

English translation 478

and one who says I have only Torah, even Torah he does not have,

והאומר 82 אין לי אלא תורה אפילו תורה אין לו,

English translation 479

rather it must be "Torah and acts of kindness",

נאר עס דארף זיין "תורה וגמילות חסדים" 83,

English translation 480

and correspondingly businessmen must have fixed times for Torah

ועד"ז דארפן בעלי עסק האבן קביעות עתים לתורה

English translation 481

(as explained in Iggeret HaKodesh).

(כמבואר באגה"ק 84).

English translation 482

But it is understood,

אבער ס'איז מובן,

English translation 483

since the primary service of those who dwell in the tent is the study of Torah,

וויבאלד אז עיקר עבודתם פון יושבי אוהל איז לימוד התורה,

English translation 484

in this is their main engrossment - it is understandable that they do this with more completeness,

אין דעם איז זייער עיקר קאך - איז פארשטאנדיק אז זיי טוען דאס מיט מער שלימות,

English translation 485

up to "with all your might",

ביז "בכל מאדך",

English translation 486

than they do the service of acts of kindness, indeed "with all your heart and with all your soul" but not "with all your might".

ווי זיי טוען די עבודה פון גמ"ח טאקע "בכל לבבך ובכל נפשך" אבער ניט "בכל מאדך".

English translation 487

And correspondingly regarding businessmen in relation to the study of Torah.

ועד"ז בנוגע צו בעלי עסק ביחס צו לימוד התורה.

English translation 488

And so forth.

וכיו"ב.

English translation 489

If only everyone would do all matters of divine service in the manner of "with all your might",

הלואי וואלט יעדער איך געטאן כל עניני העבודה באופן פון "בכל מאדך",

English translation 490

but the reality is not so.

אבער די מציאות איז ניט אזוי.

English translation 491

From this the practical instruction in this Shabbat is understood:

דערפון איז מובן די הוראה בפועל אין דעם שבת:

English translation 492

Standing in this first Shabbat after "the time of the giving of our Torah" in this year,

שטייענדיק אין דעם שבת הראשון נאך "זמן מתן תורתנו" בשנה זו,

English translation 493

when one receives Torah and commandments in a renewed manner with new fervor and strength,

ווען מ'באקומט תורה ומצוות אויף א באנייטן אופן מיט א נייעם שטורעם ותוקף,

English translation 494

"new" - everyone must utilize the powers that are given to him to accept resolutions - and resolutions with truth,

"חדשים" - דארף יעדערער אויסנוצן די כחות וואס מ'גיט אים אויף אננעמען החלטות - און החלטות מיט אן אמת,

English translation 495

whose characteristic is - at the time he brings it down immediately into actual deed and does not postpone it for later - to add with greater excellence and greater strength,

וואס די בחינה אויף דעם איז - בשעת ער ברענגט עס גלייך אראפ אין מעשה בפועל און לייגט עס ניט אפ אויף שפעטער - צו מוסיף זיין ביתר שאת וביתר עוז,

English translation 496

and in the manner of "double for the prudent",

ובאופן פון "כפליים לתושי'",

English translation 497

in the study of Torah

אין לימוד התורה

English translation 498

(coming now from the time of the giving of our Torah when the Jewish people were given Torah in a renewed manner).

(קומענדיק איצטער פון זמן מתן תורתנו ווען מ'האט געגעבן אידן תורה אויף א באנייטן אופן).

English translation 499

And great is study that brings to deed - an addition in the fulfillment of the commandments,

וגדול לימוד שמביא לידי מעשה 86 - א הוספה אין קיום המצוות,

English translation 500

including the commandment of repentance,

כולל מצות התשובה,

English translation 501

which makes him a master also over the past.

וואס מאכט אים פאר א בעה"ב אויך אויפן עבר.

English translation 502

And each and every one must derive from this the instruction measured according to his level of divine service and according to his matters.

און כאו"א דארף דערפון ארויסנעמען די הוראה געמאסטן לויט זיין דרגת העבודה און לויט זיינע ענינים.

English translation 503

And regarding this there is the promise and granting of power,

און מ'האט אויף דעם די הבטחה ונתינת כח,

English translation 504

that one will succeed in this,

אז מ'וועט אין דעם מצליח זיין,

English translation 505

and in the language of his holiness, my master and father-in-law, the Rebbe - with great and extraordinary success.

ובלשון כ"ק מו"ח אדמו"ר - מיט הצלחה רבה ומופלגה.

English translation 506

Until that through an addition in one thought,

ביז אז דורך א הוספה במחשבה אחת,

English translation 507

in one speech or in one deed - he tips the scales for himself and for the entire world to the side of merit and brings about for himself and for them salvation and deliverance

בדיבור אחד אדער במעשה אחד - איז ער מכריע את עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות וגורם לו ולהם תשועה והצלה

English translation 508

(as per the ruling of the Rambam),

(כפס"ד הרמב"ם 87),

English translation 509

until the primary salvation and deliverance for the entire world - the true and complete redemption,

ביז די תשועה והצלה העיקרית לכל העולם כולו - די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 510

in general and in particular,

בכללות ובפרטיות,

English translation 511

when then they will receive "a new Torah from Me shall go forth",

וואס דעמולט וועט מען מקבל זיין "תורה חדשה מאתי תצא" 88,

English translation 512

and "they shall all know Me, from their smallest to their greatest",

און "כולם ידעו אותי למקטנם ועד גדולם" 89,

English translation 513

and speedily in our actual days.

ובעגלא דידן ממש.

English translation 514

In the fixed calendar of this year

בקביעות שנה זו

English translation 515

[according to the calculation of Rabbi Hillel (the grandson of Hillel the Elder) thousands of years ago]

[ע"פ חשבון רבי הלל 90 (דער אייניקל פון הלל הזקן) טויזנטער יארן צוריק]

English translation 516

the first Shabbat after the time of the giving of our Torah is Shabbat Parshat Nasso,

איז דער שבת הראשון לאחרי זמן מתן תורתנו - שבת פ' נשא,

English translation 517

when we read in the Torah - according to the custom of Israel which is Torah - Parshat Nasso.

ווען מ'לייענט אין תורה - כמנהג ישראל וואס תורה היא 91 - פרשת נשא.

English translation 518

One must also derive from this particular fixed calendar an instruction in connection with the general instruction mentioned above of this first Shabbat after "the time of the giving of our Torah",

דארף מען אויך פון דער קביעות פרטית ארויסנעמען א הוראה בקשר מיט דער הוראה כללית הנ"ל פון דעם שבת הראשון לאחרי "זמן מתן תורתנו",

English translation 519

according to the well-known teaching of the Alter Rebbe that one must live with the time,

כתורת אדה"ז הידועה 92 אז מ'דארף לעבן מיט דער צייט,

English translation 520

with the weekly portion.

מיט פרשת השבוע.

English translation 521

And even though a commandment or a custom of Israel is itself a

ואע"פ אז א מצוה אדער א מנהג ישראל איז אליין א

English translation 522

(Torah means)

(תורה מלשון)

English translation 523

teaching,

הוראה 93,

English translation 524

an instruction that one should fulfill the commandment or custom - this is however

א הוראה אז מ'זאל מקיים זיין די מצוה אדער מנהג - איז דאס אבער

English translation 525

(in addition to this)

(נוסף לזה)

English translation 526

also an instruction in other matters and in the totality of divine service,

אויך א הוראה אין אנדערע ענינים און אין כללות עבודת ה',

English translation 527

as understood a fortiori from the well-known teaching of the Baal Shem Tov,

כמובן במכ"ש מתורת הבעש"ט הידועה 94,

English translation 528

that from every thing that a person sees or hears he must derive an instruction in divine service,

אז פון יעדער זאך וואס א איך זעט אדער הערט דארף ער ארויסנעמען א הוראה בעבודת ה',

English translation 529

all the more so a matter in Torah and commandments and the fixing of months according to the Torah and the custom of Israel is Torah,

עאכו"כ אן ענין אין תורה ומצוות וקביעות החדשים ע"פ התורה ומנהג ישראל תורה היא,

English translation 530

certainly there is from this an instruction in the totality of divine service,

איז דערפון זיכער דא א הוראה אין כללות עבודת ה',

English translation 531

As the Rambam writes, "Most of the laws of the Torah are only to correct the opinions and to straighten all deeds, etc." And although the commandments

כמ"ש הרמב"ם 95 אז "רוב דיני התורה אינן אלא כו' לתקן הדעות וליישר כל המעשים כו'". ואע"פ וואס מצוות

English translation 532

(the laws of the Torah)

(דיני התורה)

English translation 533

are an instruction in themselves and one must fulfill them because of that which "He sanctified us with His commandments and commanded us,"

זיינען א הוראה לעצמן און מ'דארף זיי מקיים זיין צוליב דעם וואס "קדשנו במצותיו וצוונו",

English translation 534

a "bond and connection" with the Holy One, blessed be He,

א "צוותא וחיבור" עם הקב"ה,

English translation 535

nevertheless the Rambam writes that "they are only to correct the opinions and to straighten all deeds,"

אעפ"כ שרייבט דער רמב"ם אז "אינן אלא כו' לתקן הדעות וליישר כל המעשים",

English translation 536

and to such an extent is "opinions" an essential matter,

ועד כדי כך איז "דעות" אן ענין עיקרי,

English translation 537

that the Rambam placed it

אז דער רמב"ם האט עס אריינגעשטעלט

English translation 538

(Laws of Opinions)

(הלכות דעות)

English translation 539

at the beginning of his book of laws,

אין אנהויבס ספר הלכות שלו,

English translation 540

immediately after the Laws of the Foundations of the Torah.

גלייך נאך הל' יסודי התורה.

English translation 541

It is also understood from the aforementioned teaching of the Alter Rebbe

כמובן אויך פון תורת אדה"ז הנ"ל

English translation 542

(regarding living with the time)

(וועגן לעבן מיט דער צייט)

English translation 543

— that one must live with the weekly portion not specifically at the time one reads and studies the weekly portion,

- אז מ'דארף לעבן מיט דער פרשה ניט דוקא בשעת מ'לייענט און מ'לערנט די פרשה,

English translation 544

but rather this is primarily spoken about — that during the other times of the day,

נאר בעיקר רעדט זיך דאס - אז בשאר זמני היום,

English translation 545

when one is occupied with "in all your ways" and "all your deeds,"

ווען מ'איז עסוק אין "בכל דרכיך" און "כל מעשיך",

English translation 546

one must also then live with the weekly portion.

דארף מען אויך דעמולט לעבן מיט פרשת השבוע.

English translation 547

The instruction from Parshat Nasso:

די הוראה פון פ' נשא:

English translation 548

"Nasso"

"נשא"

English translation 549

(the name of the entire portion)

(שם כל הפרשה)

English translation 550

means — to lift up,

איז דער טייטש - אויפהויבן 96,

English translation 551

what does one lift up — "

וואס הויבט מען אויף - "

English translation 552

(Nasso)

(נשא)

English translation 553

the head,"

את ראש",

English translation 554

and the general concept of the head is — the intellect.

וואס כללות ענין הראש איז - מוחין.

English translation 555

And through this that it becomes "Nasso et Rosh,"

ועי"ז וואס עס ווערט "נשא את ראש",

English translation 556

one sees in actuality that the rest of the parts of the body are lifted up, including even the heel of the foot.

זעט מען בפועל אז עס הויבן זיך אויף שאר חלקי הגוף ביז אויך דער עקב שברגל.

English translation 557

That is, that "Nasso" indicates the concept that the matters of man are elevated to a higher level. Beginning from "Nasso et Rosh,"

ד.ה. אז "נשא" באווייזט אויף דעם ענין אז די עניני האדם ווערן אויפגעהויבן צו א העכערע דרגא. אנהויבנדיק פון "נשא את ראש",

English translation 558

that the intellect is elevated. And through this — the rest of the parts of the body are elevated higher.

אז די מוחין ווערן אויפגעהויבן. און דורך דעם - ווערן שאר חלקי הגוף אויפגעהויבן העכער.

English translation 559

And in divine service:

ובעבודה:

English translation 560

The commandments are dependent on the limbs of man,

די מצוות זיינען תלויים באברי האדם,

English translation 561

commandments dependent on the head,

מצוות התלויות בראש,

English translation 562

dependent on the heart, etc.

התלויות בלב וכיו"ב.

English translation 563

"Nasso" gives the power to elevate all these commandments dependent on the limbs of the body. Beginning from the commandment of Torah study which is dependent on the intellect in the head. And through this — all the other commandments dependent on the rest of the parts of the body are elevated,

"נשא" גיט כח צו אויפהויבן די אלע מצוות התלויות באברי הגוף. אנהויבנדיק פון די מצוה פון לימוד התורה התלוי' במוחין שבראש. און דורך דעם - ווערן אויפגעהויבן שאר כל המצוות התלויות בשאר חלקי הגוף,

English translation 564

beginning — from the spinal cord

אנהויבנדיק - פון דער חוט השדרה

English translation 565

(through which "the vitality is drawn from the intellect to all the limbs"),

(וואס "על ידו נמשך החיות מהמוחין לכל האברים"),

English translation 566

the concept of the service of prayer *96,

דער ענין פון עבודת התפלה *96,

English translation 567

until in a manner of "all my bones shall say,"

ביז אין אן אופן פון "כל עצמותי תאמרנה" 97,

English translation 568

and through this there is a fulfillment in the Torah

און דורך דעם ווערט א קיום אין די תורה

English translation 569

(head),

(ראש),

English translation 570

as our sages, of blessed memory, said *97 "Because they are pious, their Torah is preserved" until "is blessed,"

כמאחז"ל *97 "מתוך שחסידים הם תורתם משתמרת" ביז "מתברכת" 98,

English translation 571

And from this "Nasso" in the spinal cord

און פון דער "נשא" אין דעם חוט השדרה

English translation 572

(prayer)

(תפלה)

English translation 573

the eighteen vertebrae of the spine are also elevated,

ווערן אויך אויפגעהויבן די ח"י חוליות השדרה,

English translation 574

until all the parts of the body,

ביז כל חלקי הגוף,

English translation 575

the commandments dependent on the rest of the parts of the body,

די מצוות התלויות בשאר חלקי הגוף,

English translation 576

until the foot and the heel of the foot,

ביז אין דעם רגל און עקב שברגל,

English translation 577

and the commandments dependent on the heel of the foot,

ומצוות התלויות בעקב שברגל,

English translation 578

and in general — "run to a commandment" *98,

ובכללות - "הוי רץ למצוה" *98,

English translation 579

which is dependent on the foot being lifted up

וואס דאס איז תלוי אין דעם אז דער רגל זאל זיך אויפהויבן

English translation 580

("Nasso")

("נשא")

English translation 581

from the earth, where then the concept of walking and running and jumping and leaping applies

מן הארץ וואס דעמולט איז שייך דער ענין ההליכה וריצה וקפיצה ודילוג

English translation 582

("jumping and leaping"),

("מקפץ ומדלג"),

English translation 583

with all the details thereof as they are reflected in the service of man.

עם כל הפרטים שבזה ווי זיי שפיגלען זיך אפ בעבודת האדם.

English translation 584

It is, that one should add with greater vigor and greater strength in Torah study and the fulfillment of the commandments

איז, אז מ'זאל מוסיף זיין ביתר שאת וביתר עוז בלימוד התורה וקיום המצוות

English translation 585

(as above, section 17 and onward).

(כנ"ל ס"יז ואילך).

English translation 586

When it occurs on Shabbat of Parshat Nasso — it adds to the instruction and the powers,

בשעת דאס קומט אויס בשבת פ' נשא - גיט עס צו די הוראה און די כחות,

English translation 587

that the new effluence of Torah and commandments in this year

אז די המשכה חדשה פון תומ"צ בשנה זו

English translation 588

("new things")

("חדשים")

English translation 589

is in a manner of "Nasso,"

איז אין אן אופן פון "נשא",

English translation 590

elevated,

אויפגעהויבן,

English translation 591

beginning from the lifting of the head — that the concept of Torah study

אנהויבנדיק פון נשיאת הראש - אז דער ענין פון לימוד התורה

English translation 592

(a commandment dependent on the intellect in the head)

(מצוה התלוי' בשכל שבראש)

English translation 593

is elevated,

ווערט אויפגעהויבן,

English translation 594

and through this — the rest of the parts of the body are elevated,

ועי"ז - ווערן אויפגעהויבן שאר חלקי הגוף,

English translation 595

beginning from the service of prayer

אנהויבנדיק פון עבודת התפלה

English translation 596

(the spinal cord),

(חוט השדרה),

English translation 597

and all the rest of the commandments dependent on the body.

ושאר כל המצוות התלויות הגוף.

English translation 598

And all this — in a manner of "all your work is done" and the delight of Shabbat. And the gain in this is,

וכל זה - אין אן אופן פון "כל מלאכתך עשוי'" און עונג שבת. וואס דער אויפטו אין דעם איז,

English translation 599

not only that he receives reward for the effort of doing in it,

ניט נאר אז ער קריגט שכר אויף דער טירחא פון טאן אין דעם,

English translation 600

but moreover:

נאר נאכמער:

English translation 601

from the outset it is indeed from within all delight.

לכתחילה איז דאך מתוך אלץ עונג.

English translation 602

From this one has the instruction simply:

האט מען דערפון די הוראה בפשטות:

English translation 603

One must utilize the powers to add more simply in Torah study with diligence and persistence,

מ'דארף אויסנוצן די כחות אויף נאכמער מוסיף זיין בפשטות אין לימוד התורה בהתמדה ושקידה,

English translation 604

the study of the revealed and the study of Chassidus.

לימוד הנגלה ולימוד החסידות.

English translation 605

And also — an addition in the service of prayer,

און אויך - א הוספה בעבודת התפלה,

English translation 606

until in a manner of "all my bones shall say,"

ביז באופן פון "כל עצמותי תאמרנה",

English translation 607

which brings about a perfection in Torah,

וואס טוט אויף א שלימות אין תורה,

English translation 608

as above.

כנ"ל.

English translation 609

And through this — there must also come "Nasso" in all the other commandments dependent on the body,

ועי"ז - דארף אויך צוקומען "נשא" אין אלע אנדערע מצוות התלויות בגוף,

English translation 610

until the heel of the foot,

ביז אין עקב שברגל,

English translation 611

in general — the concept of "run to a commandment,"

בכלל - דער ענין פון "הוי רץ למצוה",

English translation 612

which is specifically by means of the heel of the foot,

וואס איז דוקא ע"י עקב שברגל,

English translation 613

which one places on the ground,

וואס מ'לייגט דאס אויף דער ערד,

English translation 614

and afterwards one lifts it up, etc.

און דערנאך הויבט מען דאס אויף וכו'.

English translation 615

And in addition to this "Nasso" which must be in one's own "body,"

ונוסף צו דעם "נשא" וואס דארף זיין אין דעם אייגענעם "גוף",

English translation 616

one's own commandments dependent on the body — there must also come a "Nasso" in the service of influencing others,

די אייגענע מצוות התלויות בגוף - דארף אויך צוקומען א "נשא" אין די עבודת ההשפעה על הזולת,

English translation 617

that one should elevate also the other.

אז מ'זאל אויפהויבן אויך דעם צווייטן.

English translation 618

And the explanation regarding that just as every Jew has a "head" and powers of the soul

ווארום ע"ד ווי יעדער איד האט א "ראש" און כחות הנפש

English translation 619

(in which they are "carried"),

(וואס אין זיי ווערט "נשא"),

English translation 620

so too does every Jew have the power to influence others.

אזוי האט יעדער איד אויך דעם כח צו משפיע זיין על הזולת.

English translation 621

As we see in the commandment of charity - that every Jew,

ווי מ'זעט עס אין מצות צדקה - אז יעדער איד,

English translation 622

even a poor and destitute person

אפילו אן עני ואביון

English translation 623

(the lowest level of poverty),

(די דרגא הכי תחתונה אין עניות),

English translation 624

is obligated in the commandment of charity,

איז מחוייב במצות צדקה 106,

English translation 625

exactly as in the observance of Shabbat and the like.

פונקט ווי אין שמירת שבת וכיו"ב.

English translation 626

And through this it is understood regarding spiritual charity,

ועד"ז איז מובן בנוגע צו צדקה רוחנית,

English translation 627

that every Jew possesses matters in which he is obligated to influence others.

אז יעדער איד פארמאגט ענינים אין וועלכע ער איז מחוייב צו משפיע זיין אויף אנדערע.

English translation 628

And that one has no desire for this - the Rambam has already warned about this:

און דאס וואס איינער האט דערצו קיין חשק ניט - האט דאס דער רמב"ם 107 שוין באווארנט:

English translation 629

"His evil inclination has overcome him." But in his innermost and true self, his will is to fulfill the will of G-d,

"יצרו הוא שתקפו". אבער בפנימיות ואמיתית רצונו וויל ער מקיים זיין רצון ה',

English translation 630

including - to give charity and influence others!

כולל - צו געבן צדקה און משפיע זיין אויף אנדערע!

English translation 631

And on the contrary:

ואדרבה:

English translation 632

"More than the calf wants to suck, the cow wants to nurse,"

"יותר ממה שהעגל רוצה לינק פרה רוצה להניק" 108,

English translation 633

the influencer wants to influence more than the recipient wants to receive!

דער משפיע וויל משפיע זיין מער ווי דער מושפע וויל מקבל זיין!

English translation 634

And since this is his true will - it is understandable,

און וויבאלד אז דאס איז רצונו האמיתי - איז פארשטאנדיק,

English translation 635

that when he withholds his influence from others,

אז בשעת ער איז מונע זיין השפעה צו אנדערע,

English translation 636

with all kinds of excuses,

מיט כל מיני תירוצים,

English translation 637

he has no desire and no time,

ער האט ניט קיין חשק און קיין צייט,

English translation 638

it is not his concern,

ס'איז ניט זיין ענין,

English translation 639

it is a crooked thing,

ס'איז א קרומע זאך,

English translation 640

let others do it etc. - all this comes from "his evil inclination has overcome him" to act contrary to his true will to fulfill the will of G-d!

זאלן אנדערע טאן אין דעם וכו' - קומט דאס אלץ פון "יצרו הוא שתקפו" צו טאן היפך רצונו האמיתי לקיים רצון ה'!

English translation 641

And what emerges from this is that in addition to what then

וואס עפ"ז קומט צו אז נוסף לזה וואס דעמולט

English translation 642

(when he does not influence another)

(בשעת ער איז ניט משפיע אויף א צווייטן)

English translation 643

is lacking in interpersonal matters,

פעלט בין אדם לחבירו,

English translation 644

in "love your neighbor as yourself,"

אין "ואהבת לרעך כמוך" 109,

English translation 645

there is also lacking then in matters between man and G-d,

פעלט דעמולט אויך אין בין אדם למקום,

English translation 646

between him and the Almighty,

צווישן אים מיטן אויבערשטן,

English translation 647

because he is not fulfilling the will of G-d to influence others.

ווארום ער איז ניט מקיים רצון ה' צו משפיע זיין אויף אנדערע.

English translation 648

And then we see,

און דעמולט זעט מען,

English translation 649

that just as "one commandment brings another commandment" so too the opposite - that his lack of influence to others causes that in his own service there should also be lacking!

אז פונקט ווי "מצוה גוררת מצוה" 110 אזוי אויך פארקערט - אז זיין העדר ההשפעה צו אנדערע ברענגט אז אין זיין אייגענע עבודה זאל אויך פעלן!

English translation 650

And nevertheless we see that after all this - there are those who do not conduct themselves this way - this is because "his evil inclination has overcome him" and with him there is a state of "they turned to Me their back and not their face,"

ואעפ"כ זעט מען אז לאחרי כל זה - זיינען דא אזוינע וואס פירן זיך ניט אזוי - איז דאס דערפאר וואס "יצרו הוא שתקפו" און ביי אים איז א מצב פון "פנו אלי עורף ולא פנים" 111,

English translation 651

meaning, he stands near the Almighty,

ד.ה. ער 112 שטייט לעבן דעם אויבערשטן,

English translation 652

"they turned to Me,"

"פנו אלי",

English translation 653

but he is turned with his "back" towards Him. And moreover - "and not their face":

אבער ער איז ארויסגעדרייט מיט זיין "עורף" צו אים. און נאכמער - "ולא פנים":

English translation 654

it could be that he stands with his back but also sometimes with his face,

עס קען זיין אז ער זאל שטיין מיט זיין עורף אבער אויך אמאל מיט זיין פנים,

English translation 655

or with his face and back;

אדער מיט זיין פנים ועורף;

English translation 656

here it says however that it is "they turned to Me their back and not their face,"

דא זאגט מען אבער אז ס'איז "פנו אלי עורף ולא פנים",

English translation 657

only with the back and entirely not with the face!...

נאר מיטן עורף און אינגאנצן ניט מיטן פנים!...

English translation 658

And also for this we have the instruction from "Nasso,"

און אויך אויף דעם האט מען די הוראה פון "נשא",

English translation 659

that just as one must elevate his own matters and matters of service,

אז פונקט ווי מ'דארף אויפהויבן די אייגענע ענינים ועניני עבודה,

English translation 660

so too must one elevate the other by influencing him.

אזוי דארף מען אויך אויפהויבן דעם זולת דורך משפיע זיין אויף אים.

English translation 661

And even if it is a state of "his evil inclination has overcome him"

און אפילו אויב ס'איז א מצב פון "יצרו הוא שתקפו"

English translation 662

(as above)

(כנ"ל)

English translation 663

- one has the power from the blessings and answering of Amen of the seven called up and the Haftarah,

- האט מען דעם כח פון די ברכות ועניית אמן פון די ז' קרואים והפטרה,

English translation 664

as discussed above

כמדובר לעיל

English translation 665

(section 2),

(סי"ב),

English translation 666

that greater is the one who answers Amen than the one who blesses,

אז גדול העונה אמן יותר מן המברך,

English translation 667

the mighty ones who are victorious in the war against the evil inclination.

די גבורים וועלכע זיינען מנצח במלחמת היצר.

English translation 668

And being on the day of Shabbat

און זייענדיק אין יום השבת

English translation 669

(when the entire portion of Nasso is read),

(ווען מ'לייענט גאנץ פ' נשא),

English translation 670

one has additionally the power that all this should be accomplished in a manner of rest and delight,

האט מען דערצו דעם כח אז דאס אלץ זאל אויפגעטאן ווערן באופן של מנוחה ועונג,

English translation 671

because "all your work is done."

ווייל "כל מלאכתך עשוי'".

English translation 672

And with revealed delight - not hidden kindnesses,

און אן עונג גלוי - ניט חסדים נסתרים,

English translation 673

in a manner of "abundant goodness that they cannot bear,"

באופן פון "רוב טוב שאינן יכולין לעמוד" 113,

English translation 674

but specifically revealed kindnesses before our physical eyes,

נאר דוקא חסדים מגולים לעיני בשר שלנו,

English translation 675

as we request in the prayer "open the gates of heaven and open Your good treasure for us,"

ווי מ'בעט עס אין די תפלה "שערי שמים פתח ואוצרך הטוב לנו תפתח",

English translation 676

and one connects

און מ'איז דערביי מחבר

English translation 677

(as one instructs the cantor and children and the like to be precise)

(ווי מ'הייסט דעם חזן און קינדער וכיו"ב צו מדייק זיין)

English translation 678

"for us" to "the good,"

"לנו" צו "הטוב",

English translation 679

because the intention in this is - the drawing down of the kindness "which is good for us with goodness that is seen and revealed even below from now."

ווייל די כוונה בזה איז - המשכת החסד "שהוא הטוב לנו בטוב הנראה והנגלה גם למטה מעתה" 114.

English translation 680

And we say it in a prayer that "prayer is a term of connection...

און מ'זאגט עס אין א תפלה וואס "תפלה 115 הוא לשון חיבור...

English translation 681

And in the language of the Mishnah, "the one who attaches an earthenware vessel,"

ובלשון המשנה 116 התופל כלי חרס",

English translation 682

a Jew,

א איד,

English translation 683

who is like an "earthenware vessel,"

וואס ער איז ווי א "כלי חרס",

English translation 684

and moreover - "like a broken shard" *116 - connects himself with the Supreme One,

און נאכמער - "כחרס הנשבר" *116 - פארבינדט זיך מיט דעם אויבערשטן,

English translation 685

and becomes attached to Him. So that through this he becomes "the one who attaches an earthenware vessel" - that he repairs the cracks in the "broken shard,"

און ווערט טפל אליו 117. וואס דורך דעם ווערט "התופל כלי חרס" - אז ער איז מתקן די שפאלטן אין דעם "חרס הנשבר",

English translation 686

or moreover

אדער נאכמער

English translation 687

(if this concerns a "healthy earthenware vessel")

(אויב דאס רעדט זיך וועגן א "כלי חרס הבריא" 118)

English translation 688

- through this the entire existence of the "earthenware vessel" is created. And this comes about through the fact that a Jew stands in a state of self-nullification,

- דורך דעם שאפט זיך דער גאנצער מציאות פון "כלי חרס". וואס דאס ווערט דורך דעם וואס א איד שטייט בבחי' ביטול,

English translation 689

like an "earthenware vessel"

ווי א "כלי חרס"

English translation 690

(from earth, etc.,

(מאדמה כו',

English translation 691

whose meaning is self-nullification)

שענינו איז ביטול)

English translation 692

*117,

*117,

English translation 693

and moreover - "a broken earthenware vessel,"

און נאכמער - "כלי חרס הנשבר",

English translation 694

he becomes a complete vessel for the Essence and Being and becomes connected with Him. And from this Jew - it is then drawn forth into the world,

ווערט ער דעמולט א כלי שלם צו עצמות ומהות און ווערט מיט אים מחובר. און פון דעם איד - ווערט עס דערנאך נמשך אזוי אין וועלט,

English translation 695

which is also likened to a "broken earthenware vessel."

וואס איז אויך געגליכן צו א "כלי חרס הנשבר".

English translation 696

Until the prayer is fulfilled

ביז אז עס ווערט מקויים די תפלה

English translation 697

(as we will soon pray)

(ווי מ'גייט באלד מתפלל זיין)

English translation 698

- "May our eyes behold Your return to Zion with mercy,"

- "ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים",

English translation 699

speedily in our days, literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 700

16. Discourse (like a talk) beginning with the words "And all the people saw the voices, etc."

טז. מאמר (כעין שיחה) ד"ה וכל העם רואים את הקולות גו'.

English translation 701

At a farbrengen on Shabbat, it is also customary to dwell on a matter in the weekly Torah portion together with Rashi;

אין א התוועדות פון שבת איז אויך רגיל אפצושטעלן זיך אויף אן ענין אין פרשת השבוע צוזאמען מיט פרש"י;

English translation 702

a matter in Pirkei Avot

אן ענין אין פרקי אבות

English translation 703

(on the Shabbatot when we study Pirkei Avot);

(אין די שבתות ווען מ'לערנט פרקי אבות);

English translation 704

a matter in the current Rambam lesson;

אן ענין אין היינטיקן שיעור רמב"ם;

English translation 705

and a matter in the notes of the Tatte on the Zohar.

און אן ענין אין די הערות פון טאטן אויפן זהר.

English translation 706

Based on the suggestion, they themselves raised - and may blessing come upon them - matters in Rashi on our portion that need to be completed and explained.

ע"פ ההצעה 119 האט מען אליין מעורר געווען - ותבוא עליהם ברכה - אויף ענינים בפרש"י בפרשתנו וועלכע מ'דארף משלים ומבאר זיין.

English translation 707

We will dwell on a matter at the beginning of the portion of Sotah in our portion - which has a special connection to the present time. Coming from the time of the Giving of our Torah,

וועט מען זיך אפשטעלן אויף אן ענין בריש פרשת סוטה שבפרשתנו - וועלכע האט א שייכות מיוחדת מיט דעם היינטיקן זמן. קומענדיק פון זמן מתן תורתנו,

English translation 708

which comes after the preparation of the Counting of the Omer

וואס קומט לאחרי ההכנה פון ספירת העומר

English translation 709

[as explained in the Ran in the name of the "Haggadah,"

[כמבואר בר"ן 120 בשם "הגדה",

English translation 710

that "when you take the people out of Egypt" the Jews counted the days when they would already arrive at "you shall serve God on this mountain"],

אז "בהוציאך את העם ממצרים" 121 האבן אידן געציילט די טעג ווען מ'וועט שוין אנקומען צו "תעבדון את האלקים על ההר הזה" 121],

English translation 711

as discussed above that the Omer has a connection with the meal-offering of the Sotah,

כמדובר לעיל 122 אז עומר האט א שייכות מיט מנחת סוטה,

English translation 712

because both are of barley,

ווייל שניהם זיינען משעורים 123,

English translation 713

animal food,

מאכל בהמה 124,

English translation 714

the service with the animal soul

די עבודה מיט דער נה"ב

English translation 715

(as explained above from the discourse of the middle Rebbe).

(כמבואר לעיל 125 פון דעם מאמר פון מיטעלן רבי'ן 126).

English translation 716

The portion of Sotah begins with "And God spoke to Moses, saying,

הויבט זיך אן פרשת סוטה 127 מיט "וידבר ה' אל משה לאמר,

English translation 717

Speak to the children of Israel and say to them

דבר אל בני ישראל ואמרת אליהם

English translation 718

[in the manner of the entire concept of the Giving of the Torah - "Moses received the Torah from Sinai and transmitted it, etc." down to all Jews]

[ע"ד ווי כללות ענין של מתן תורה - "משה קבל תורה מסיני ומסרה כו'" 128 ביז צו אלע אידן 129]

English translation 719

Any man, any man, if his wife goes astray and commits a trespass against him, etc."

איש איש כי תשטה אשתו ומעלה בו מעל גו'".

English translation 720

Rashi dwells on the words "any man, any man" and explains:

שטעלט זיך רש"י אויף די ווערטער "איש איש" און איז מפרש:

English translation 721

"To teach you that she is treacherous with two,

"ללמדך שמועלת בשתים,

English translation 722

with the Man of War above

באיש מלחמה שלמעלה

English translation 723

[as it is stated in the Song of the Sea in Parshat Beshalach 130 "God is a Man of War" *]

[ווי עס שטייט בשירת הים בפ' בשלח 130 "ה' איש מלחמה" *130]

English translation 724

and her husband below."

ואישה מלמטה".

English translation 725

The question was asked,

האט מען געפרעגט די קשיא,

English translation 726

the "classic question":

די "קלאץ קשיא":

English translation 727

What is missing here in the verse that Rashi needs to give an explanation at all? Earlier in the Torah, the phrase "any man, any man" appears several times, and Rashi does not explain it there at all,

וואס פעלט דא אין פסוק אז רש"י דארף בכלל זאגן א פירוש? פריער אין תורה שטייט כמ"פ דער לשון "איש איש" און רש"י איז דערביי גארניט מפרש,

English translation 728

and simply - because the explanation of this is very simple,

ובפשטות - ווייל דער פירוש בזה איז גאר איינפאך,

English translation 729

that by this the verse comes to include and emphasize that the command is for all Jews without exception. So why does Rashi need to give an explanation here on "any man, any man"?!

אז דערביי קומט דער פסוק מרבה ומדגיש זיין אז דער ציווי איז פאר אלע אידן אן אויסנאם. היינט פארוואס דארף דא רש"י זאגן א פירוש אויף "איש איש"?!

English translation 730

And the question is twofold:

און די קשיא איז גאר א צווייענדיקע:

English translation 731

Why does Rashi need to give an explanation at all as above?

פארוואס דארף רש"י בכלל זאגן א פירוש כנ"ל?

English translation 732

And even if he does give an explanation,

און אפילו אויב ער זאגט שוין יע א פירוש,

English translation 733

he should have explained it simply,

האט ער עס געדארפט מפרש זיין בפשטות,

English translation 734

that this comes to include every single man without exception. As the Gemara indeed explains on "any man, any man,"

אז דאס קומט מרבה זיין כל איש ואיש אן אויסנאם. ווי די גמרא איז טאקע מפרש 131 אויף "איש איש",

English translation 735

that this comes to include the wife of a deaf-mute, etc.,

אז דאס קומט מרבה זיין אן אשת חרש וכו',

English translation 736

which is also consistent with the simple meaning

וואס דאס איז אויסגעהאלטן אויך ע"ד הפשט

English translation 737

(at least as a teaching of our Sages that is close to the simple meaning);

(עכ"פ אלס א דרשה פון רבותינו וואס איז קרוב אל הפשט 132);

English translation 738

But from where does Rashi take, in the plain meaning of Scripture, the explanation that "any man, any man" means "to teach you

אבער פון וואנעט נעמט רש"י אין פשוטו של מקרא דעם פירוש אז "איש איש" מיינט "ללמדך

English translation 739

[this is an additional teaching]

[דאס איז נאך א לימוד]

English translation 740

that she is treacherous with the Man of War above and her husband below"?!

שמועלת באיש מלחמה שלמעלה ואישה מלמטה"?!

English translation 741

And specifically in this order

און דוקא אין דעם סדר

English translation 742

(first "Man of War above" and then "her husband below")!

(פריער "איש מלחמה שלמעלה" און דערנאך "אישה מלמטה")!

English translation 743

And especially that for this one must also arrive at a proof from a verse in Parshat Beshalach,

ובפרט אז דערצו דארף מען אויך אנקומען צו א ראי' פון א פסוק אין פ' בשלח,

English translation 744

which has no connection to this verse here!

וואס האט קיין שייכות ניט מיט דעם פסוק דא!

English translation 745

For this, one must also find a connection of this matter in Rashi with love and unity of Israel - coming from the "time of the Giving of our Torah" which is especially connected with love and unity of Israel,

דערצו דארף מען אויך געפינען א שייכות פון דעם ענין בפרש"י מיט אהבת ואחדות ישראל - קומענדיק פון "זמן מתן תורתנו" וואס איז פארבונדן במיוחד מיט אהבת ואחדות ישראל,

English translation 746

as discussed above at length.

כנ"ל בארוכה 133.

English translation 747

It is also understood from the words of our Sages, of blessed memory,

ווי ס'איז אויך מובן פון דברי חז"ל,

English translation 748

that love of Israel is not merely a "great principle of the Torah" among other great principles of the Torah,

אז אהבת ישראל איז ניט בלויז א "כלל גדול בתורה" 134 צווישן אנדערע כללים גדולים בתורה,

English translation 749

but rather "the entire Torah in its entirety, and the rest is its explanation; go and learn."

נאר "כל התורה כולה ואידך פירושה הוא זיל גמור" 135.

English translation 750

That is, that the aspect of whether one has studied and understood

ד.ה. אז די בחינה צי מ'האט געלערנט און פארשטאנען

English translation 751

(even in the manner of "learn,"

(ביז באופן פון "גמור",

English translation 752

with comprehension and perception)

בהבנה והשגה)

English translation 753

every matter in the Torah until the entire Torah in its entirety

יעדער ענין אין תורה ביז כל התורה כולה

English translation 754

(which was given at Mount Sinai)

(וואס איז געגעבן געווארן במ"ת)

English translation 755

is — if one sees in it an explanation of love of Israel!

איז - אויב מ'זעט אין דעם א פירוש אויף אהבת ישראל!

English translation 756

There must certainly be a lesson in love of Israel from every single matter in the Torah,

דארף זיכער זיין א לימוד באהבת ישראל מכל ענין וענין בתורה,

English translation 757

including from this Rashi mentioned above.

כולל פון דעם פרש"י הנ"ל.

English translation 758

And as will be explained further.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 759

In the notes of my father on the Zohar in our portion, one need not seek a connection with love of Israel:

אין די הערות פון טאטן אויפן זהר בפרשתנו דארף מען ניט זוכן א שייכות מיט אהבת ישראל:

English translation 760

My father bases himself on what is stated in the Zohar:

דער טאטע שטעלט זיך 136 אויף דעם וואס שטייט אין זהר 137:

English translation 761

"Rabbi Shimon bar Yochai rejoiced and said: 'Hashem, I have heard Your report; I am afraid.' There it was fitting to be in awe,

"חדי ר"ש ואמר ה' שמעתי שמעך יראתי 138 התם יאות הוה למהוי דחיל,

English translation 762

but we, the matter depends on love, as it is written: 'And you shall love Hashem your God,' and it is written: 'Because of Hashem's love for you,'

אנן בחביבותא תליא מילתא דכתיב 139 ואהבת את ה' אלקיך. וכתיב 140 מאהבת ה' אתכם,

English translation 763

and it is written: 'I have loved you, says Hashem.'"

וכתיב 141 אהבתי אתכם וגו'".

English translation 764

Here one sees clearly the emphasis on love of Israel and in connection with the giving of the Torah:

וואס דא זעט מען בגלוי די הדגשה אויף אהבת ישראל ובקשר מיט מתן תורה:

English translation 765

Regarding what Habakkuk said in connection with the giving of the Torah, "Hashem, I have heard Your report; I am afraid"

אויף דעם וואס חבקוק האט געזאגט בקשר מיט מתן תורה "ה' שמעתי שמעך יראתי"

English translation 766

(as it is said in the haftarah of Shavuot)

(ווי מ'זאגט עס אין דער הפטרה פון שבועות)

English translation 767

— Rabbi Shimon bar Yochai said that "we, the matter depends on love,"

- האט רשב"י געזאגט אז "אנן בחביבותא תליא מילתא",

English translation 768

where "matter" here refers to the subject of the giving of the Torah — that the "matter"

וואס "מילתא" גייט דא אויף דעם ענין פון מתן תורה - אז די "מילתא"

English translation 769

(the giving of the Torah)

(מתן תורה)

English translation 770

about which Habakkuk says that it is connected with awe,

וועגן וועלכער חבקוק זאגט אז ס'איז פארבונדן מיט יראה,

English translation 771

is "we, the matter depends on love."

איז "אנן בחביבותא תליא מילתא".

English translation 772

And he brings on this three verses,

און ער ברענגט אויף דעם דריי פסוקים,

English translation 773

not only the verse of "And you shall love Hashem your God,"

ניט נאר דעם פסוק פון "ואהבת את ה' אלקיך",

English translation 774

which refers to love of Hashem,

וואס גייט אויף אהבת ה',

English translation 775

from which one must arrive at the lesson of "love what the Beloved loves" in order to have love of Israel — but he also brings two verses where it is stated explicitly and clearly about love of Israel by the Holy One, blessed be He.

וואס דעמולט דארף מען אנקומען צו דעם לימוד פון "אוהב מה שהאהוב אוהב" 142 בכדי צו האבן אהבת ישראל - נאר ער ברענגט אויך צוויי פסוקים וואו עס שטייט בפירוש ובגלוי וועגן אהבת ישראל ע"י הקב"ה.

English translation 776

And on the contrary — he brings on this two verses,

ואדרבה - ער ברענגט אויף דעם צוויי פסוקים,

English translation 777

"double for wisdom"

"כפליים לתושי'"

English translation 778

(relative to the one verse that speaks about love of Hashem by Israel):

(לגבי דעם איין פסוק וואס רעדט וועגן אהבת ה' ע"י ישראל):

English translation 779

"Because of Hashem's love for you" and "I have loved you, says Hashem." And this

"מאהבת ה' אתכם" און "אהבתי אתכם אמר ה'". וואס דאס

English translation 780

(love of Israel by the Holy One, blessed be He)

(אהבת ישראל ע"י הקב"ה)

English translation 781

also brings about love of Israel one for another,

ברענגט אויך צו אהבת ישראל זה לזה,

English translation 782

for "just as He is called compassionate, so too you be compassionate;

ווארום "מה הוא נקרא חנון אף אתה הי' חנון,

English translation 783

just as He is called merciful, so too you be merciful, etc."

מה הוא נקרא רחום אף אתה הי' רחום כו'" 143.

English translation 784

And as will be explained further. On this Shabbat

וכפי שיתבאר לקמן. דעם שבת

English translation 785

(the first after Shavuot)

(הראשון לאחרי עצרת)

English translation 786

one studies the first chapter of Pirkei Avot — according to the custom of "some who are accustomed" to read or study Pirkei Avot on the Shabbatot of the summer,

לערנט מען פרק ראשון בפרקי אבות - לויט דעם "יש נוהגין" צו לייענען אדער לערנען פרקי אבות בשבתות הקיץ 144,

English translation 787

and as was heard from His Holiness, my father-in-law, the Rebbe.

און ווי מ'האט געהערט פון כ"ק מו"ח אדמו"ר.

English translation 788

As one also sees in several discourses of our Rabbis, our leaders,

ווי מ'זעט עס אויך אין כמה מאמרי רבותינו נשיאינו,

English translation 789

from His Holiness, my father-in-law, the Rebbe, and the leaders before him,

פון כ"ק מו"ח אדמו"ר ונשיאים שלפניו,

English translation 790

that a discourse was said on the Shabbatot of the summer with an opening phrase from the chapter of that Shabbat.

אז מ'האט געזאגט א מאמר בשבתות הקיץ מיט א דיבור המתחיל פון דעם פרק פון יענעם שבת.

English translation 791

And as will be explained further.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 792

Similarly, there is also the custom that was accepted and spread to study the daily portion in the Rambam — and as will be explained further.

אזוי איז אויך דא דער מנהג שנתקבל ונתפשט צו לערנען דעם שיעור היומי ברמב"ם - וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 793

And may it be His will that each one should increase in his Torah studies,

ויה"ר אז יעדערער זאל מוסיף זיין אין זיינע שיעורי תורה,

English translation 794

each one according to his measure,

כל חד וחד לפום שיעורא דילי',

English translation 795

and together with this, it is all a part of one Torah. As one sees it simply:

וביחד עם זה איז דאס אלץ א חלק פון תורה אחת. ווי מ'זעט עס בפשטות:

English translation 796

From one matter in the Torah comes an addition of comprehension and perception in all the other matters of the Torah,

פון איין ענין אין תורה קומט צו א תוספת הבנה והשגה בשאר כל עניני התורה,

English translation 797

until a principle in the entire Torah. As one sees it in practice,

ביז צו א כלל בכל התורה. ווי מ'זעט עס בפועל,

English translation 798

and if one does not see it himself,

און אויב איינער זעט עס אליין ניט,

English translation 799

another can prove it to him.

קען עס אים א צווייטער באווייזן.

English translation 800

And especially when one studies the Torah lessons in public and in a group — for then it has the advantage of Torah in a group,

ובפרט ווען מ'לערנט די שיעורי תורה ברבים ובציבור - וואס דעמולט האט עס די מעלה פון תורה בציבור,

English translation 801

as the Alter Rebbe innovates in Iggeret HaKodesh,

ווי דער אלטער רבי איז מחדש אין אגה"ק 145,

English translation 802

that "the occupation with Torah and commandments in a group of ten" has within it the advantage of prayer in a group,

אז "עסק התורה והמצוות בעשרה" האט אין זיך ע"ד די מעלה פון תפלה בציבור,

English translation 803

for "behold, God is mighty and does not despise,"

וואס "הן א-ל כביר ולא ימאס" 146,

English translation 804

as explained there in the explanation of the Mishnah: "Ten who sit and occupy themselves with Torah, the Divine Presence dwells among them."

כמבואר שם בביאור המשנה 147 "עשרה שיושבין ועוסקין בתורה שכינה שרוי' ביניהם".

English translation 805

And this is especially connected with the redemption of His Holiness, my father-in-law, the Rebbe, the leader of our generation,

און דאס איז במיוחד פארבונדן מיט דער גאולה פון כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו,

English translation 806

for after his redemption he issued [the instruction] to study in public the discourse beginning "Ten who sit and occupy themselves with Torah."

וואס לאחרי גאולתו האט ער ארויסגעגעבן צו לערנען ברבים דעם מאמר ד"ה עשרה שיושבין ועוסקין בתורה 148.

English translation 807

And the advantage of a group exists regarding all matters of service — as explained in Kuntres HaChalutz

און די מעלה פון ציבור איז דא בנוגע צו אלע עניני עבודה - כמבואר בקונטרס החלצו 149

English translation 808

(in the talk and in the discourse,

(אין דער שיחה 150 און אין דעם מאמר,

English translation 809

which is already printed)

וואס איז שוין געדרוקט)

English translation 810

that "the agreement that many make has much more strength than the agreement that one makes by himself."

אז "ההסכם אשר עושים כו' רבים יש לזה חיזוק הרבה יותר מההסכם שעושה בפ"ע" 151.

English translation 811

And through the fact that there is a congregation of Jews, not only is Ahavat Yisrael

און דורך דעם וואס ס'איז דא א ציבור פון אידן ווערט ניט נאר אהבת ישראל

English translation 812

(but each one remains an independent entity)

(אבער יעדערער בלייבט א מציאות בפ"ע)

English translation 813

but also Achdut Yisrael,

נאר אויך אחדות ישראל,

English translation 814

that they become a single entity of one minyan,

אז זיי ווערן א מציאות אחת פון א מנין אחד,

English translation 815

until even if there are more than ten of Israel,

ביז אז אפילו אויב עס זיינען דא מער פאר עשרה מישראל,

English translation 816

even ten minyans or more than that,

אפילו עשרה מנינים אדער מער דערפון,

English translation 817

they are not ten minyans and the like,

זיינען זיי ניט עשרה מנינים וכיו"ב,

English translation 818

but one minyan. Through each additional person, certainly "b'rov am hadrat melech" is added,

נאר א מנין אחד. דורך יעדער איש נוסף קומט זיכער צו אין "ברב עם הדרת מלך" 152,

English translation 819

but all the people together are a single entity.

אבער אלע מענטשן צוזאמען זיינען א מציאות אחת.

English translation 820

As the law is regarding Birkat HaMazon

ווי דער דין איז בא ברכת המזון 153

English translation 821

[which includes - from His full, open, holy and broad hand]

[וואס איז כולל - מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה 154]

English translation 822

that even with a hundred and a thousand and a myriad

אז אפילו במאה ובאלף וברבבה

English translation 823

[and in the broad sense, "myriad" also means a multitude,

[ובמובן הרחב מיינט רבבה אויך א ריבוי,

English translation 824

even more than ten thousand]

אפילו מער פאר עשרה אלף 155]

English translation 825

- one recites the same formula of zimmun as with ten.

- זאגט מען דעם זעלבן נוסח הזימון ווי בעשרה.

English translation 826

And in addition, it also has the advantage of the place - that one is located in this Beit HaKnesset and Beit HaMidrash,

און דערצו האט עס אויך די מעלה פון דעם מקום - אז מ'געפינט זיך אין דעם ביהכנ"ס וביהמ"ד,

English translation 827

a place where Torah and prayer are magnified,

מקום שמגדלין בו תורה ותפלה 156,

English translation 828

of His Holiness, our Master, Teacher, and Rebbe, the Nasi of our generation,

פון כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו,

English translation 829

where he was during the ten final years - the conclusion and seal - of his life and vitality in this world.

וואו ער איז געווען במשך פון די עשר שנים האחרונות - סיום וחותם - פון חיים חיותו בעלמא דין.

English translation 830

Therefore,

דערפאר,

English translation 831

as is customary,

כנהוג,

English translation 832

those who have sent bottles for various occasions in the coming days in order to connect them with the place and the farbrengen - should now go up to the front and themselves say "L'Chaim",

זאלן די וועלכע האבן אריינגעשיקט פלעשלעך פאר פארשידענע מסיבות בימים הבאים בכדי דאס צו פארבינדן מיט דעם מקום והתוועדות - איצטער ארויפגיין אויבן-אן און אליין זאגן "לחיים",

English translation 833

and announce and inform everyone about the occasions,

און מכריז ומודיע זיין פאר אלעמען וועגן די מסיבות,

English translation 834

and afterwards distribute a portion of the beverage here

און דערנאך טיילן א חלק פון די משקה דא

English translation 835

(since it is Shabbat *156),

(וויבאלד אז ס'איז שבת *156),

English translation 836

and the rest - at the continuation of each individual occasion.

והשאר - בא דעם המשך בכל מסיבה בפ"ע.

English translation 837

And at the occasions, they will certainly accept good resolutions,

וואס בא די מסיבות וועט מען דאך זיכער אננעמען החלטות טובות,

English translation 838

or do so in actual practice,

אדער טאן אין דעם בפועל,

English translation 839

or both together - in the matter of Ahavat and Achdut Yisrael,

אדער שניהם יחד - בענין אהבת ואחדות ישראל,

English translation 840

through the very concept of gathering together in one occasion,

דורך דעם עצם ענין פון צוזאמענקלייבן זיך אין א מסיבה אחת,

English translation 841

which brings about not only Ahavat Yisrael,

וואס דאס טוט אויף ניט נאר אהבת ישראל,

English translation 842

but also Achdut Yisrael - one entity of a single congregation,

נאר אויך אחדות ישראל - איין מציאות פון א קהל אחד,

English translation 843

as above.

כנ"ל.

English translation 844

And from this congregation and public, may there soon be literally "Kahal Gadol Yashuvu Hena",

און פון דעם קהל וציבור זאל בקרוב ממש זיין "קהל גדול ישובו הנה" 157,

English translation 845

"b'neareinu u'v'zekeineinu, b'baneinu u'v'noteinu",

"בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו" 158,

English translation 846

in the true and complete redemption through our righteous Moshiach,

בגאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 847

speedily in our days, literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 848

[Afterwards, the Rebbe Shlita gave a bottle of beverage to:

[נכ"ק אדמו"ר שליט"א נתן קנקן משקה אל:

English translation 849

R. Z. HaKohen K. Shy"a (for Melaveh Malkah for the benefit of "Ma'amad").

הר"ר ז. הכהן כ. שיחי' (עבור מלוה מלכה לטובת "מעמד").

English translation 850

R. Y.A. Shy"a (for the completion of the tractate Nezikin in the Rambam - for those learning one chapter per day).

הר"ר י.א. שיחי' (עבור סיום ספר נזיקין בהרמב"ם - להלומדים פ"א ליום).

English translation 851

R. B.L. Shy"a (for the wedding of twenty couples from Russia).

הר"ר ב.ל. שיחי' (עבור חתונה של עשרים זוגות יוצאי רוסי').

English translation 852

R. A.Tz.Z.Tz. Shy"a (for the completion of a Sefer Torah in Queens).

הר"ר א.צ.ז.צ. שיחי' (עבור סיום ס"ת בקווינס).

English translation 853

And each one announced about the time and place of the occasion.

וכאו"א הכריז אודות הזמן והמקום של המסיבה.

English translation 854

Afterwards, the Rebbe Shlita began to play "V'Harikoti Lachem Bracha"].

אח"כ התחיל כ"ק אדמו"ר שליט"א לנגן "והריקותי לכם ברכה"].

English translation 855

Before proceeding to the explanation of Rashi, we wish to arouse attention to a simple matter,

איידער מ'וועט צוגיין צו דעם ביאור בפרש"י וויל מען מעורר זיין אויף א דבר הפשוט,

English translation 856

which ostensibly one should not need to repeat each time due to its great simplicity.

וועלכן מ'האט לכאורה ניט געדארפט יעדער מאל איבער'חזר'ן מפני רוב פשיטותו.

English translation 857

And that is - regarding the matter of the collection:

און דאס איז - וועגן דעם ענין המגבית 159:

English translation 858

that when a special day comes, such as

אז ווען עס קומט א יום מיוחד, ווי

English translation 859

(in our case)

(בנדו"ד)

English translation 860

the conclusion of the completion days of Atzeret,

דער סיום פון ימי התשלומין פון עצרת,

English translation 861

or Erev Rosh Chodesh and Erev Shabbat,

אדער ערב ראש חודש וערב שבת,

English translation 862

or another day that contains an abundance of blessing and an abundance of joy - one must increase in giving charity,

אדער אן אנדער יום וואס האט אין זיך ריבוי ברכה וריבוי שמחה - דארף מען מוסיף זיין אין נתינת הצדקה,

English translation 863

in addition to the giving every day in any case.

נוסף אויף דער נתינה בכל יום בלאו הכי.

English translation 864

And as mentioned,

וואס כאמור,

English translation 865

one need not mention this every single time,

מ'דארף וועגן דעם ניט דערמאנען בכל פעם ופעם,

English translation 866

after having spoken about it so many times,

לאחרי ווי מ'האט שוין אזויפיל מאל גערעדט וועגן דעם,

English translation 867

and the main point - that this is not an independent matter,

און דער עיקר - אז דאס איז ניט אן אייגענע זאך,

English translation 868

one need not come to a wondrous novelty regarding it,

מ'דארף אויף דעם ניט אנקומען צו א חידוש נפלא,

English translation 869

because it is already stated in the Shulchan Aruch,

ווארום אזוי שטייט שוין אין שולחן ערוך,

English translation 870

that in general, every Jew

אז בכלל דארף יעדער איד

English translation 871

(after Bar Mitzvah)

(נאך בר-מצוה)

English translation 872

must give charity every single day,

געבן צדקה בכל יום ויום,

English translation 873

and especially before prayer - "Yahiv peruta l'anya v'hadar matzli",

ובפרט לפני התפלה - "יהיב פרוטה לעני והדר מצלי" 160,

English translation 874

all the more so on a special day,

עאכו"כ אין א יום מיוחד,

English translation 875

such as Erev Rosh Chodesh and the like.

ווי ערב ר"ח וכיו"ב.

English translation 876

And when speaking about Chassidim - one educates and accustoms Chassidic children that immediately upon reaching the age of education, they should give charity,

און ווען מ'רעדט וועגן חסידים - איז מען מחנך ומרגיל חסיד'ישע קינדער אז גלייך משהגיעו לחינוך זאלן זיי געבן צדקה,

English translation 877

both boys and girls. And on the contrary - girls have an advantage in giving charity over boys,

סיי אינגעלעך און סיי מיידעלעך. ואדרבה - מיידעלעך האבן א מעלה בנתינת הצדקה לגבי אינגעלעך,

English translation 878

as explained in the Gemara that the charity that women give is "mekareva hana'ata"

כמבואר בגמרא 161 אז די צדקה וואס נשים גיבן איז "מקרבה הנייתה"

English translation 879

("she gives a food item to the poor"),

("דבר אכילה היא נותנת לעני"),

English translation 880

unlike men who give money with which one must first buy food. This indicates the quality and spiritual advantage

משא"כ אנשים גיבן געלט מיט וועלכע מ'דארף ערשט קויפן עסן. וואס דאס באווייזט אויף דער תכונה ומעלה רוחנית

English translation 881

(regarding charity)

(בענין הצדקה)

English translation 882

of women and girls - even small girls who do not yet cook food and the like.

פון נשים ובנות - אפילו קליינע מיידעלעך וועלכע קאכן נאך ניט קיין עסן וכיו"ב.

English translation 883

Therefore, it is a simple matter,

וואס דערפאר איז א דבר הפשוט,

English translation 884

that when a special day and an auspicious day comes,

אז ווען עס קומט א יום מיוחד ויום סגולה,

English translation 885

such as the conclusion of the completion days of the time of the giving of our Torah - one must immediately increase in giving charity.

ווי דער סיום פון ימי התשלומין פון זמן מתן תורתנו - דארף מען דעמולט מוסיף זיין אין נתינת הצדקה.

English translation 886

And specifically in this time and in this country in particular - when one has,

ובפרט בזמן הזה ובמדינה זו במיוחד - ווען מ'האט,

English translation 887

without any evil eye,

קיין-עין-הרע-ניט,

English translation 888

a livelihood in abundance,

פרנסה בהרחבה,

English translation 889

incomparably more than it was in a small town in Russia. Of course from several letters of the old Rebbe where he speaks about the situation of livelihood in those days,

שלא בערך מער ווי ס'איז געווען אין א קליין שטעטל אין רוסלאנד. כמובן פון כמה אגרות פון דעם אלטן רבי'ן וואו ער רעדט וועגן דעם מצב הפרנסה בימים ההם,

English translation 890

and one need not repeat it. Now one needs to have only a livelihood in abundance,

און מ'דארף דאס ניט איבער'חזר'ן. איצטער דארף מען האבן נאר פרנסה בהרחבה,

English translation 891

and may the Almighty add in this again and again,

און דער אויבערשטער זאל מוסיף זיין בזה כהנה וכהנה,

English translation 892

so that every Jew should have a broad sustenance. And as the precise wording in this - "broad sustenance",

אז יעדער איד זאל האבן מזונא רויחא. וכדיוק הלשון בזה - "מזונא רויחי" 162,

English translation 893

meaning that even though there are three things

ד.ה. אז אע"פ וואס עס זיינען דא דריי זאכן

English translation 894

(in the language of our Sages of blessed memory *162)

(בלשון חז"ל *162)

English translation 895

"children, life, and sustenance",

"בני חיי ומזוני",

English translation 896

one emphasizes specifically "sustenance" - "broad sustenance" and as the phrase commonly used by all:

איז מען מדגיש דוקא בא "מזונא" - "מזונא רויחא" וכלשון השגור בפי כל:

English translation 897

"children, life, and broad sustenance, and in all of them broad."

"בני חיי ומזוני רויחי ובכולם רויחי".

English translation 898

Therefore one now arouses,

דעריבער איז מען איצטער מעורר,

English translation 899

that each and every one who has not yet added in the giving of charity on the twelfth of Sivan or has not done it completely - should complete it,

אז יעדערער און יעדערע וואס האט נאך ניט מוסיף געווען בנתינת הצדקה בי"ב סיון אדער האט עס ניט געטאן בשלימות - זאל דאס משלים זיין,

English translation 900

and in a manner of "double for wisdom",

ובאופן פון "כפליים לתושי'",

English translation 901

in order to complete the deficiency of the past

בכדי להשלים החסר בעבר

English translation 902

(as discussed above (section 9) from the letters of the Rebbe).

(כמדובר לעיל (ס"ט) פון אגה"ת).

English translation 903

And from the aspect of "and you shall love your fellow as yourself" - one should publicize it and convey it to Jews in every place,

און מצד "ואהבת לרעך כמוך" - זאל מען דאס מפרסם זיין און איבערגעבן צו אידן בכל מקום ומקום,

English translation 904

so that everyone should add in the giving of charity.

אז יעדערער זאל מוסיף זיין בנתינת הצדקה.

English translation 905

Or on the other hand

אדער לאידך גיסא

English translation 906

(the holy Rebbe of blessed memory smiled,

(כ"ק אדמו"ר שליט"א חייך,

English translation 907

and said):

ואמר):

English translation 908

Since "your fellow" adds in charity - he wants to be "as yourself",

וויבאלד אז "רעך" איז מוסיף בצדקה - וויל ער זיין "כמוך",

English translation 909

he imitates the other and also gives charity.

מאכט ער יענעם נאך און גיט אויך צדקה.

English translation 910

And regarding the practical - there is no difference how it comes - deliverance will come from any place - as long as the poor person or the institution actually receives the charity!

ובנוגע לפועל - איז קיין נפק"מ ניט ווי דאס קומט - תבוא הצלה מכל מקום 163 - אבי אז דער עני אדער דער מוסד באקומט בפועל די צדקה!

English translation 911

The explanation in Rashi - and with an introduction:

דער ביאור בפרש"י - ובהקדים:

English translation 912

Before this Rashi

פאר דעם פרש"י

English translation 913

(on "any man any man")

(אויף "איש איש")

English translation 914

there is in this verse a previous Rashi:

איז דא אין דעם פסוק א פריערדיקער פרש"י:

English translation 915

Rashi stands on "any man any man, if his wife goes astray",

רש"י שטעלט זיך אויף "איש איש כי תשטה אשתו",

English translation 916

and explains "what is written above the matter: 'and a man, his holy things shall be his' - if you withhold the priest's gifts, you will be liable to come to him to bring him the sotah."

און איז מפרש "מה כתוב למעלה מן הענין ואיש את קדשיו לו יהיו אם אתה מעכב מתנות הכהן חייך שתצטרך לבוא אצלו להביא לו את הסוטה".

English translation 917

In simple terms, the first Rashi speaks about the connection of the portion of the sotah to the preceding portion

בפשטות רעדט דער ערשטער פרש"י וועגן דעם המשך פון פרשת סוטה צו דער פרשה שלפנ"ז

English translation 918

("and a man, his holy things shall be his");

("ואיש את קדשיו לו יהיו");

English translation 919

however, the second Rashi

משא"כ דער צווייטער פרש"י

English translation 920

("any man any man,

("איש איש,

English translation 921

to teach you that she is unfaithful with two etc.")

ללמדך שמועלת בשתים כו'")

English translation 922

speaks about the portion itself,

רעדט וועגן דער פרשה עצמה,

English translation 923

and it has no connection with the first Rashi.

און דאס האט קיין שייכות ניט מיט דעם ערשטן פרש"י.

English translation 924

But one can say that in this there is another matter - a continuation of the two explanations in Rashi,

אבער יש לומר אז אין דעם איז דא נאך אן ענין - א המשך פון די צוויי פירושים אין רש"י,

English translation 925

and according to the first Rashi the second Rashi will be sweetened,

און לויטן ערשטן פרש"י יומתק דער צווייטער פרש"י,

English translation 926

as follows.

כדלקמן.

English translation 927

And the explanation:

והביאור:

English translation 928

All previous times where it says "any man any man",

אלע פריערדיקע מאל וואו עס שטייט "איש איש",

English translation 929

the simple explanation in this is that it comes to include each and every man,

איז דער פירוש הפשוט בזה אז דאס קומט מרבה זיין כל איש ואיש,

English translation 930

all types of people,

אלע סוגי אנשים,

English translation 931

as above.

כנ"ל.

English translation 932

But in this verse

אבער אין דעם פסוק

English translation 933

("any man any man, if his wife goes astray and commits a trespass against him")

("איש איש כי תשטה אשתו ומעלה בו מעל")

English translation 934

one cannot explain it thus - because:

קען מען אזוי ניט טייטשן - ווייל:

English translation 935

When one explains that "any man any man" comes to include each and every man,

בשעת מ'טייטשט אז "איש איש" קומט מרבה זיין כל איש ואיש,

English translation 936

it indicates that it speaks about a regular occurrence that can happen many times to each and every man,

באווייזט עס אז עס רעדט זיך וועגן א מאורע רגיל וואס קען פאסירן א ריבוי פעמים בא כל איש ואיש,

English translation 937

for which one needs to warn "any man any man".

וואס דערפאר דארף מען באווארענען "איש איש".

English translation 938

But regarding "any man any man, if his wife goes astray etc." one cannot explain it thus - because it is explicitly not a regular occurrence that "his wife goes astray",

אבער בא "איש איש כי תשטה אשתו גו'" קען מען אזוי ניט טייטשן - ווייל ס'איז בפירוש ניט קיין מאורע רגיל אז עס זאל זיין "תשטה אשתו",

English translation 939

"that a spirit of folly enters her" *163,

"שתכנס בה רוח שטות" *163,

English translation 940

and especially that this came after the husband's jealousy and she did not heed 164 and "there are witnesses to seclusion" * - an entirely irregular occurrence - so how does it fit that the verse should come to include "any man any man" regarding this,

ובפרט אז דאס איז געקומען לאחרי קנאת הבעל און זי האט ניט געפאלגט 164 און "יש עדים לסתירה" *164 - א מאורע בלתי רגיל כלל - היינט ווי פאסט עס אז דער פסוק זאל דערויף קומען מרבה זיין "איש איש",

English translation 941

all types of people,

כל סוגי אנשים,

English translation 942

as if it speaks about the most regular thing?!

כאילו ווי ס'רעדט זיך וועגן א דבר הכי רגיל?!

English translation 943

The difficulty in this becomes even stronger - according to the aforementioned Rashi above that the matter of the sotah comes as a result of "withholding the priest's gifts"

די קשיא בזה ווערט נאך שטארקער - ע"פ פרש"י הנ"ל שלפנ"ז אז דער ענין הסוטה קומט אלס תוצאה פון "מעכב מתנות הכהן"

English translation 944

(about which it speaks in the preceding portion):

(וועגן וועלכע עס רעדט זיך בפרשה שלפנ"ז):

English translation 945

According to this Rashi it turns out that the "any man any man" regarding the sotah refers to the same "man" about whom it speaks in the preceding portion

לויט דעם פרש"י קומט אויס אז דער "איש איש" בא סוטה גייט אויף דעם זעלבן "איש" וועגן וועלכן עס רעדט זיך בפרשה שלפנ"ז

English translation 946

(regarding priestly gifts)

(בא מתנות כהונה)

English translation 947

who withheld priestly gifts,

וועלכער האט מעכב געווען מתנות כהונה,

English translation 948

because of which the matter of "any man any man, if his wife goes astray" occurs,

וואס צוליב דעם ווערט דער ענין פון "איש איש כי תשטה אשתו",

English translation 949

"you will be liable to come to him to bring him the sotah."

"תצטרך לבא אצלו להביא לו את הסוטה".

English translation 950

The question becomes:

ווערט די שאלה:

English translation 951

In the portion of priestly gifts it says only once "man" - so how can it be that the matter of the sotah,

בפרשת מתנות כהונה שטייט נאר איין מאל "איש" - היינט ווי קען זיין אז דער ענין פון סוטה,

English translation 952

which comes as a result of withholding priestly gifts,

וואס קומט אלס תוצאה פון עיכוב מתנות כהונה,

English translation 953

should be with "any man any man",

זאל זיין בא "איש איש",

English translation 954

with multiple people as it says regarding priestly gifts?!

בא מערער אנשים ווי עס שטייט ביי מתנות כהונה?!

English translation 955

From where does an additional "man" come here when regarding priestly gifts

פון וואנעט קומט דא נאך אן "איש" ווען בא מתנות כהונה

English translation 956

(the cause for the sotah)

(די סיבה אויף סוטה)

English translation 957

it says only once "man"?

שטייט נאר איין מאל "איש"?

English translation 958

Furthermore:

אדרבה:

English translation 959

The Sotah is indeed even rarer than withholding priestly gifts - because for withholding priestly gifts he can later repent and then the matter of Sotah will not occur,

סוטה איז דאך נאך זעלטענער ווי עיכוב מתנות כהונה - ווארום אויף עיכוב מתנות כהונה קען ער דערנאך תשובה טאן און דעמולט וועט ניט זיין דער ענין פון סוטה,

English translation 960

and so forth.

וכיו"ב.

English translation 961

Now, why does the verse say "Ish Ish" regarding Sotah,

היינט ווי זאגט דער פסוק "איש איש" בא סוטה,

English translation 962

more than the "Ish" who does not give priestly gifts?!

מער ווי דער "איש" וואס גיט ניט מתנות כהונה?!

English translation 963

All of this compels Rashi to explain

וואס דאס אלץ איז מכריח רש"י'ן צו מפרש זיין

English translation 964

(according to the simple meaning)

(ע"ד הפשט)

English translation 965

that "Ish Ish" here does not mean to include every single man

אז "איש איש" דא מיינט ניט מרבה זיין כל איש ואיש

English translation 966

(as the usual interpretation of this phrase),

(כפירוש הרגיל בזה),

English translation 967

but rather a new teaching - "to teach you that she is unfaithful with two: the Man of War above and the woman below."

נאר א לימוד חדש - "ללמדך שמועלת בשתים באיש מלחמה שלמעלה ואישה מלמטה".

English translation 968

That is, that "Ish Ish" here does not come to increase the possible quantity regarding such a situation

ד.ה. אז "איש איש" קומט דא ניט מרבה זיין די כמות האפשרית אויף אזא מציאות

English translation 969

(all types of people)

(אלע סוגים פון מענטשן)

English translation 970

more than regarding priestly gifts,

מער ווי בא מתנות כהונה,

English translation 971

but rather it comes to teach and increase the defect in quality - that "she is unfaithful with two: the Man of War above and the woman below."

נאר דאס קומט לערנען ומרבה זיין דעם פגם באיכות - אז "מועלת בשתים באיש מלחמה שלמעלה ואישה מלמטה".

English translation 972

And as proof that the Most High is called "Ish," Rashi brings the verse from the Song of the Sea - "Ish Milchamah." And Rashi is precise to also bring the word "

און אלס ראי' אז דער אויבערשטער ווערט אנגערופן "איש" ברענגט רש"י דעם פסוק בשירת הים - "איש מלחמה". און רש"י איז מדייק ברענגען אויך דעם ווארט "

English translation 973

(Ish)

(איש)

English translation 974

Milchamah" because this is relevant to the content of his explanation

מלחמה" ווארום דאס איז נוגע צו תוכן פירושו

English translation 975

(in addition to the proof that the Most High is called "Ish")

(נוסף להראי' אז דער אויבערשטער ווערט אנגערופן "איש")

English translation 976

- because regarding "when his wife goes astray and commits a trespass against Him,"

- ווייל ביי "כי תשטה אשתו ומעלה בו מעל",

English translation 977

a transgression,

אן עבירה,

English translation 978

contrary to the will of Hashem - the Most High is "Ish Milchamah,"

היפך רצון ה' - איז דער אויבערשטער "איש מלחמה",

English translation 979

He wages war with her.

ער פירט מיט איר מלחמה.

English translation 980

And based on this

ועפ"ז

English translation 981

(precisely Rashi's "Ish Milchamah")

(בדיוק רש"י "איש מלחמה")

English translation 982

one will understand why the amplification of "Man of War above"

וועט מען פארשטיין פארוואס דער ריבוי פון "איש מלחמה שלמעלה"

English translation 983

("Ish Ish")

("איש איש")

English translation 984

is stated specifically in the portion of Sotah,

שטייט דוקא בפ' סוטה,

English translation 985

and not earlier in the portion of priestly gifts regarding one who "withholds the priest's gifts" - the reason for Sotah.

און ניט פריער בפ' מתנות כהונה בנוגע צו א "מעכב מתנות הכהן" - די סיבה אויף סוטה.

English translation 986

And with a preface of another question on Rashi:

ובהקדים נאך א שאלה אויף פרש"י:

English translation 987

When one withholds priestly gifts, he apparently commits a transgression,

בשעת איינער איז מעכב מתנות כהונה טוט ער דאך לכאורה אן עבירה,

English translation 988

contrary to the command to give priestly gifts. He therefore deserves a punishment

היפך הציווי אויף געבן מתנות כהונה. קומט אים דאך דערפאר אן עונש

English translation 989

(as for all transgressions).

(ווי אויף אלע עבירות).

English translation 990

It should have stated that he deserves a punishment for this - why does Rashi say here something else,

האט געדארפט שטיין אז אים קומט דערפאר אן עונש - פארוואס זאגט דא רש"י אן אנדער זאך,

English translation 991

(that the juxtaposition of the portions comes to teach)

(אז סמיכות הפרשיות קומט לערנען)

English translation 992

that "if you withhold the priest's gifts, you will be liable to come to him to bring him the Sotah"?

אז "אם אתה מעכב מתנות הכהן חייך שתצטרך לבוא אצלו להביא לו את הסוטה"?

English translation 993

The explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 994

Withholding priestly gifts can be in a manner permitted by the Torah. He can do various things to extricate himself and be exempt from giving priestly gifts. For example:

מעכב מתנות כהונה קען זיין באופן המותר ע"פ תורה. ער קען טאן פארשידענע ענינים זיך ארויסצודרייען און זיין פטור פון געבן מתנות כהונה. לדוגמא:

English translation 995

He does not bring the granary into the house,

ער ברענגט ניט אריין דעם גורן אין שטוב,

English translation 996

in which case it is not Tevel,

וואס דעמולט איז דאס ניט טבל,

English translation 997

consequently he is exempt from giving Terumah and Maaser.

במילא איז ער פטור פון געבן תרומה ומעשר 165.

English translation 998

And so forth, various stratagems to extricate himself from giving priestly gifts.

וכיו"ב פארשידענע תחבולות זיך צו ארויסדרייען פון געבן מתנות כהונה 166.

English translation 999

And since this is not a transgression - one cannot give a punishment for it;

און וויבאלד אז דאס איז ניט קיין עבירה - קען מען אויף דעם קיין עונש ניט געבן;

English translation 1000

but because this is conduct that is not proper,

אבער היות אז דאס איז א הנהגה שלא כדבעי,

English translation 1001

indeed in a permitted manner,

טאקע באופן המותר,

English translation 1002

but nevertheless he extricated himself from fulfilling a commandment of the Holy One, blessed be He - the Most High says regarding this

אבער זיך פארט ארויסגעדרייט פון מקיים זיין א מצוה של הקב"ה - זאגט אויף דעם דער אויבערשטער

English translation 1003

(by juxtaposing the portion to the portion of Sotah),

(דורך מסמיך זיין די פרשה צו פרשת סוטה),

English translation 1004

that one conducts Himself with him measure for measure:

אז מ'פירט זיך מיט אים מדה כנגד מדה 167:

English translation 1005

"If you withhold the priest's gifts,"

"אם אתה מעכב מתנות הכהן",

English translation 1006

just as he extricated himself from going to the priest to give him Terumah;

פונקט ווי ער האט זיך ארויסגעדרייט פון גיין צום כהן געבן אים תרומה;

English translation 1007

if the priest comes to him,

אויב דער כהן קומט צו אים,

English translation 1008

he will give him Terumah,

וועט ער אים געבן תרומה,

English translation 1009

but he will not run after the priest and so forth - he receives for this measure for measure - "you will be required to come to him to bring him the Sotah."

אבער ער וועט דעם כהן ניט נאכלויפן וכיו"ב - באקומט ער דערפאר מדה כנגד מדה - "שתצטרך לבוא אצלו להביא לו את הסוטה".

English translation 1010

And based on this it is also understood why "Ish Milchamah" is not stated regarding the one who withholds priestly gifts,

ועפ"ז איז אויך מובן פארוואס "איש מלחמה" שטייט ניט אויף המעכב מתנות כהונה,

English translation 1011

because this can be in a permitted manner,

ווייל דאס קען זיין באופן המותר,

English translation 1012

consequently one cannot say about this that the Most High punishes him and wages war with him;

במילא קען מען אויף דעם ניט זאגן אז דער אויבערשטער איז אים מעניש און האט מלחמה מיט אים;

English translation 1013

but rather what then - this brings measure for measure - that eventually the matter of Sotah will occur,

נאר וואס-דען - דאס ברענגט מדה כנגד מדה - אז סו"ס וועט זיין דער ענין פון סוטה,

English translation 1014

a matter of transgression,

אן ענין של עבירה,

English translation 1015

regarding which it is fitting to say "she is unfaithful with two: the Man of War above etc." And then he will have to come to the priest "to bring him the Sotah."

וואס אויף דעם פאסט זאגן "שמועלת בשתים באיש מלחמה שלמעלה כו'". און דעמולט וועט ער מוזן קומען צום כהן "להביא לו את הסוטה".

English translation 1016

From this there is a lesson in the greatness of the matter of the love of Israel of the Holy One, blessed be He:

דערפון האט מען א לימוד אין דעם גודל הענין פון אהבת ישראל של הקב"ה:

English translation 1017

Regarding that which Rashi explains that in the portion of Sotah there is the matter of "Ish Milchamah,"

אויף דעם וואס רש"י איז מפרש אז בא סוטה איז דא דער ענין פון "איש מלחמה",

English translation 1018

that the Most High wages war with her - the question arises:

אז דער אויבערשטער האט מיט איר מלחמה - שטעלט זיך די שאלה:

English translation 1019

Why does the Most High wage war with her - she did this because "a spirit of foolishness entered her."

פארוואס גייט דער אויבערשטער מיט איר מלחמה האבן - זי האט דאך דאס געטאן ווייל "נכנס בה רוח שטות".

English translation 1020

That is, simply - because of insanity. Now, how is it fitting that the Most High should wage war

ד.ה. בפשטות - צוליב משוגעת. היינט ווי פאסט עס אז דער אויבערשטער זאל גיין מלחמה האבן

English translation 1021

(so to speak)

(כביכול)

English translation 1022

with an insane woman?!

מיט א משוגענער פרוי?!

English translation 1023

It is understandable that the Supreme One should have nothing to do with her. Because she transgressed a sin - the Supreme One has nothing to do with her,

ס'איז פארשטאנדיק אז דער אויבערשטער זאל מיט איר ניט האבן צו טאן. וויבאלד זי האט עובר געווען אויף אן עבירה - האט דער אויבערשטער מיט איר ניט וואס צו טאן,

English translation 1024

and He does not continue any reward for her,

און איז איר ניט ממשיך קיין שכר,

English translation 1025

"And I will give your rains in their time" - but why does He go to wage war with her?

"ונתתי גשמיכם בעתם" 168 - אבער פארוואס גייט ער מיט איר מלחמה האבן?

English translation 1026

Granted, when it says "God is a man of war" at the Song of the Sea - the Supreme One went to wage war with Pharaoh and the Egyptians because they wanted to enslave Jews;

בשלמא בא "ה' איש מלחמה" בשירת הים - איז דער אויבערשטער געגאנגען מלחמה האבן מיט פרעה און די מצריים אויף דעם וואס זיי ווילן משעבד זיין אידן;

English translation 1027

but why does the Supreme One go to wage war with a sotah?

אבער פארוואס גייט דער אויבערשטער מלחמה האבן מיט א סוטה?

English translation 1028

So the explanation in this is - that this comes from the greatness of the love of the Holy One, blessed be He, for Israel:

איז דער ביאור בזה - אז דאס קומט מצד גודל אהבת הקב"ה לישראל:

English translation 1029

When the Supreme One sees that among a Jew "a spirit of foolishness has entered into her" and she conducts herself improperly - out of the greatness of His love for Jews,

בשעת דער אויבערשטער זעט אז ביי א אידן איז "נכנס בה רוח שטות" און פירט זיך שלא כדבעי - איז מצד גודל אהבתו צו אידן,

English translation 1030

the Supreme One Himself goes to wage war

גייט דער אויבערשטער אליין מלחמה האבן

English translation 1031

("a man of war")

("איש מלחמה")

English translation 1032

with that evil thing in order to nullify the evil!

מיט דעם דבר רע בכדי מבטל זיין דעם רע!

English translation 1033

As explained in the aforementioned holy epistle with the parable of "a great and awesome king who washes in his honor and himself the excrement of his only son out of his great love."

כמבואר באגה"ק 169 מיטן משל פון "מלך גדול ונורא הרוחץ בכבודו ובעצמו צואת בנו יחידו מרוב אהבתו".

English translation 1034

And in the end the Supreme One brings it about,

און סו"ס פירט אויס דער אויבערשטער,

English translation 1035

and "surely his end is to repent, etc., for no outcast is cast away from Him,"

און "בודאי 170 סופו לעשות תשובה כו' כי 171 לא ידח ממנו נדח",

English translation 1036

and not only does the undesirable matter become nullified,

און ניט נאר וואס עס ווערט בטל דער ענין בלתי רצוי,

English translation 1037

but on the contrary:

נאר אדרבה:

English translation 1038

an elevation is brought about - "and she shall be cleared and shall be sown with seed" *171,

עס ווערט אויפגעטאן אן עילוי - "ונקתה ונזרעה זרע" *171,

English translation 1039

as Rashi explains:

כפרש"י:

English translation 1040

"If she gave birth in pain she will give birth with ease,

"אם היתה יולדת בצער תלד בריוח,

English translation 1041

if she gave birth to dark ones she will give birth to light ones."

אם היתה יולדת שחורים יולדת לבנים".

English translation 1042

So instead of the darkness

אז אנשטאט דער שחרות

English translation 1043

(darkness)

(חושך)

English translation 1044

of the exile

הגלות

English translation 1045

("gave birth to dark ones"),

("יולדת שחורים"),

English translation 1046

as the words of our Sages of blessed memory "Achashverosh...

כדברי חז"ל 172 "אחשורוש...

English translation 1047

the faces of Israel were darkened in his days like the bottom of a pot" - it becomes transformed into "she will give birth to light ones";

שהושחרו פניהם של ישראל בימיו כשולי קדירה" - ווערט עס נהפך צו "יולדת לבנים";

English translation 1048

and instead of the pain of the birth pangs of Mashiach

און אנשטאט דעם צער פון די חבלי משיח

English translation 1049

(birth pangs,

(חבלי לידה,

English translation 1050

"she gave birth in pain")

"יולדת בצער")

English translation 1051

- it becomes "she will give birth with ease."

- ווערט "יולדת בריוח".

English translation 1052

All the more so from this, as it was already in the Egyptian exile - "and for all the children of Israel there was light in their dwellings,"

במכ"ש דערפון ווי ס'איז געווען נאך אין גלות מצרים - "ולכל בני ישראל הי' אור במושבותם" 173,

English translation 1053

that while still being in the Egyptian exile and in an Egyptian house,

אז נאך זייענדיק אין גלות מצרים און אין א בית מצרי,

English translation 1054

the "light" accompanied them

איז מיט זיי מיטגעגאנגען דער "אור"

English translation 1055

(as explained in the words of our Sages of blessed memory),

(כמבואר במדחז"ל 174),

English translation 1056

all the more so in this last exile,

עאכו"כ בגלות זה האחרון,

English translation 1057

when "all the deadlines have passed" and one is turning in exile and has nothing to do

ווען ס'איז שוין "כלו כל הקיצין" 175 און מ'דרייט זיך אין גלות און מ'האט ניט וואס צוטאן

English translation 1058

(because "all the deadlines have passed")...

(ווארום "כלו כל הקיצין")...

English translation 1059

Until others delude themselves,

ביז אז אנדערע רעדן זיך איין,

English translation 1060

that it is good for them in exile and this is their place, Heaven forbid.

אז ס'איז זיי גוט אין גלות און דאס איז זייער אָרט ר"ל.

English translation 1061

One must know, however - that it cannot be good because the true place of a son is - near his father's table,

דארף מען אבער וויסן - אז ס'קען ניט זיין גוט ווארום דער מקום אמיתי פון א בן איז - סמוך על שולחן אביו 176,

English translation 1062

and moreover - in a manner that he has "Solomon's feast in its time,"

און נאכמער - באופן אז ער האט "סעודת שלמה בשעתו" 177,

English translation 1063

and as it was earlier

און ווי ס'איז געווען נאך פריער

English translation 1064

(in the Egyptian exile)

(בגלות מצרים)

English translation 1065

"and for all the children of Israel there was light in their dwellings,"

"ולכל בנ"י הי' אור במושבותם",

English translation 1066

all the more so now when "all the deadlines have passed,"

עאכו"כ איצטער ווען ס'איז שוין "כלו כל הקיצין",

English translation 1067

where every moment after "have passed" is worth more than an hour before "have passed,"

וואס יעדער רגע נאך דעם ווי "כלו" איז ווערט מער ווי א שעה פאר דעם "כלו",

English translation 1068

as is simple to understand.

כמובן בפשטות.

English translation 1069

And since "all the deadlines have passed,"

און וויבאלד אז "כלו כל הקיצין",

English translation 1070

one no longer needs to come to the birth pangs of Mashiach

דארף מען שוין איצטער ניט אנקומען צו חבלי משיח

English translation 1071

("she gave birth in pain"),

("יולדת בצער"),

English translation 1072

and even not to "a man of war,"

און אפילו ניט צו "איש מלחמה",

English translation 1073

"a great and awesome king who washes in his honor and himself the excrement of his only son out of his great love" - because although this is indeed "out of his great love,"

"מלך גדול ונורא הרוחץ בכבודו ובעצמו צואת בנו יחידו מרוב אהבתו" - ווארום אע"פ אז דאס איז טאקע "מרוב אהבתו",

English translation 1074

it is nevertheless concealed kindnesses,

איז דאס אבער פארט חסדים נסתרים,

English translation 1075

and now there need to be revealed kindnesses,

און איצטער דארפן זיין חסדים גלויים,

English translation 1076

as his holy honor, my teacher and father-in-law, the Rebbe, explains the change of language in the aforementioned holy epistle,

ווי כ"ק מו"ח אדמו"ר איז מבאר 178 דעם שינוי הלשון אין דער אגה"ק הנ"ל,

English translation 1077

that earlier it says "and like a merciful, wise, and righteous father who strikes his son"

אז פריער שטייט "וכמו אב רחמן חכם וצדיק המכה בנו"

English translation 1078

(because of his great love for his son),

(מפני רוב אהבתו לבנו),

English translation 1079

and afterwards he concludes "before his merciful, righteous, and pious father" - because when one mentions "who strikes his son" one cannot say the term "pious,"

און דערנאך פירט ער אויס "לפני אביו הרחמן והצדיק וחסיד" - ווייל בשעת מ'דערמאנט "המכה בנו" קען מען ניט זאגן דעם לשון "חסיד",

English translation 1080

revealed kindness.

חסד גלוי.

English translation 1081

One must therefore reveal specifically the "pious" in the Supreme One,

דארף מען דאך מגלה זיין כביכל דעם "חסיד" אין דעם אויבערשטן,

English translation 1082

and through this the "pious" in every Jew - as is known what the Alter Rebbe said,

און עד"ז דעם "חסיד" אין כאו"א מישראל - כידוע וואס דער אלטער רבי האט געזאגט 179,

English translation 1083

that Chassidus is not for a specific party,

אז חסידות איז ניט פאר א מפלגה מסויימת,

English translation 1084

but for all Jews,

נאר פאר אלע אידן,

English translation 1085

only that the revelation of Chassidus came through the leaders of the general Chassidus and then the leaders of the particular Chassidus,

נאר דער גילוי החסידות איז געקומען ע"י נשיאי חסידות הכללית און דערנאך נשיאי חסידות הפרטית,

English translation 1086

not the particular - rather Chassidus Chabad,

ניט הפרטית - נאר חסידות חב"ד,

English translation 1087

and from them it reaches all Jews.

און פון זיי קומט עס אן צו אלע אידן.

English translation 1088

In the manner that the entirety of the matter of the Torah was given through Moshe Rabbeinu

ע"ד ווי כללות ענין התורה איז געגעבן געווארן דורך משה רבינו

English translation 1089

("Torah was commanded to us by Moshe")

("תורה צוה לנו משה" 180)

English translation 1090

and through him it reaches all Jews

און דורך אים קומט עס אן צו אלע אידן

English translation 1091

("an inheritance of the congregation of Yaakov")

("מורשה קהלת יעקב")

English translation 1092

- as it says in today's chapter

- ווי עס שטייט אין היינטיקן פרק

English translation 1093

(in the first chapter):

(אין פרק"א):

English translation 1094

"Moshe received the Torah from Sinai,"

"משה קבל תורה מסיני",

English translation 1095

and then "and he transmitted it to Yehoshua, and Yehoshua to the elders, etc.,"

און דערנאך "ומסרה ליהושע ויהושע לזקנים וכו'",

English translation 1096

until "and they established many students,"

ביז "והעמידו תלמידים הרבה",

English translation 1097

until it reaches all Jews.

ביז דאס קומט אן צו אלע אידן.

English translation 1098

What in this very thing is emphasized the concept of love of Israel,

וואס אין דעם גופא איז מודגש דער ענין פון אהבת ישראל,

English translation 1099

influence and revealed kindness - "Chassid":

השפעה וחסד גלוי - "חסיד":

English translation 1100

First and foremost must be "and raise up many students." But there is the question that the recipient stands on a low level and he can also harm the influencer? To this one says afterwards - "and make a fence for the Torah."

לכל לראש דארף זיין "והעמידו תלמידים הרבה". אי איז די שאלה אז דער מושפע שטייט אויף א דרגא נמוכה און ער קען שאטן אויך דעם משפיע? אויף דעם זאגט מען דערנאך - "ועשו סיג לתורה".

English translation 1101

But the order in this is precisely - order in Torah is also Torah - first "raise up many students" and afterwards "make a fence for the Torah":

אבער דער סדר בזה איז בדיוק - סדר אין תורה איז אויך תורה - פריער "העמידו תלמידים הרבה" און דערנאך "עשו סיג לתורה":

English translation 1102

If one would begin with "make a fence for the Torah",

אויב מ'וועט אנהויבן פון "עשו סיג לתורה",

English translation 1103

that one would lock oneself behind a wall,

אז מ'וועט זיך פארשפארן הינטער א חומה,

English translation 1104

and I have saved my soul,

ואני את נפשי הצלתי,

English translation 1105

and only afterwards would one begin to think about "raise up many students" - it is then understandable what kind of effort he will have to raise up many students!...

און ערשט דערנאך וועט מען אנהויבן טראכטן וועגן "העמידו תלמידים הרבה" - איז דאך פארשטאנדיק וואס פאר א השתדלות עס וועט ביי אים זיין להעמיד תלמידים הרבה!...

English translation 1106

Rather the order in this must be - first and foremost "raise up many students",

נאר דער סדר בזה דארף זיין - לכל לראש "העמידו תלמידים הרבה",

English translation 1107

and afterwards,

און דערנאך,

English translation 1108

in order to protect against undesirable matters,

בכדי צו באווארענען ענינים בלתי רצויים,

English translation 1109

there must be "make a fence for the Torah."

דארף זיין "עשו סיג לתורה".

English translation 1110

As the Gemara relates that "on that day they removed the guard of the entrance and gave permission to the students to enter,

ווי די גמרא דערציילט 181 אז "אותו היום סלקוהו לשומר הפתח ונתנה להם רשות לתלמידים ליכנס,

English translation 1111

for Rabban Gamliel proclaimed and said: any student whose inside is not like his outside shall not enter the study hall,

שהי' ר"ג מכריז ואומר כל תלמיד שאין תוכו כברו לא יכנס לבית המדרש,

English translation 1112

on that day many benches were added."

ההוא יומא אתוספו כמה ספסלי".

English translation 1113

That is, that first of all one must raise up many students,

ד.ה. אז צום אלעם ערשטן דארף מען מעמיד זיין תלמידים הרבה,

English translation 1114

and afterwards,

און דערנאך,

English translation 1115

if the student is not "his inside like his outside",

אויב באם תלמיד איז ניט "תוכו כברו",

English translation 1116

there must be "make a fence for the Torah."

דארף זיין "עשו סיג לתורה" 182.

English translation 1117

The matter in the Zohar:

דער ענין אין זהר:

English translation 1118

It has already been spoken about once

מ'האט שוין אמאל גערעדט

English translation 1119

(and it is already printed)

(און ס'איז שוין געדרוקט)

English translation 1120

the explanation of the three verses that the Zohar brings regarding the matter of love

183 דעם ביאור אין די דריי פסוקים וואס דער זהר ברענגט בענין האהבה

English translation 1121

(affection),

(חביבותא),

English translation 1122

and how the words of Rashbi

און ווי דברי רשב"י

English translation 1123

("we depend on affection")

("אנן בחביבותא תליא מילתא")

English translation 1124

correspond with the words of Chavakuk that the giving of the Torah is connected with awe

שטימען מיט דברי חבקוק אז מ"ת איז פארבונדן מיט יראה

English translation 1125

("Hashem, I heard Your report, I was in awe"),

("ה' שמעתי שמעך יראתי"),

English translation 1126

we will not repeat it now.

וועט מען עס איצטער ניט איבער'חזר'ן.

English translation 1127

We will only add an addition and novelty

מ'וועט נאר מוסיף זיין א הוספה וחידוש

English translation 1128

(which I did not see printed there)

(וואס איך האב ניט געזען דארט געדרוקט)

English translation 1129

upon what was spoken about previously. The first of the three verses,

אויף דעם וואס מ'האט דעמולט גערעדט. דער ערשטער פון די דריי פסוקים,

English translation 1130

"And you shall love Hashem your God" - speaks about love of Hashem by Israel.

"ואהבת את ה' אלקיך" - רעדט וועגן אהבת ה' ע"י ישראל.

English translation 1131

The other two verses,

די אנדערע צוויי פסוקים,

English translation 1132

"Because of Hashem's love for you" and "I have loved you, says Hashem" - speak about love of Israel by the Holy One, blessed be He.

"מאהבת ה' אתכם" און "אהבתי אתכם וגו'" - רעדן וועגן אהבת ישראל ע"י הקב"ה.

English translation 1133

And one can say that these three loves correspond to the three pillars upon which the world stands,

ויש לומר אז די דריי אהבות זיינען כנגד די שלשה עמודים שעליהם העולם עומד 184,

English translation 1134

Torah, service, and acts of kindness

תורה עבודה וגמילות חסדים

English translation 1135

(in the current chapter)

(אין היינטיקן פרק)

English translation 1136

- love connected with Torah,

- אהבה פארבונדן מיט תורה,

English translation 1137

love connected with commandments

אהבה פארבונדן מיט מצוות

English translation 1138

(and acts of kindness includes all the commandments),

(וואס גמ"ח גייט אויף כללות כל המצוות 185),

English translation 1139

and love connected with prayer

און אהבה פארבונדן מיט תפלה

English translation 1140

(service):

(עבודה) 186:

English translation 1141

"And you shall love Hashem your God"

"ואהבת את ה' אלקיך"

English translation 1142

(love of Hashem)

(אהבת ה')

English translation 1143

- through the service of prayer,

- ע"י עבודת התפלה,

English translation 1144

there is no worship like the worship of love.

דלית פולחנא כפולחנא דרחימותא 187.

English translation 1145

And the two verses that speak about love of Israel by the Holy One, blessed be He,

און די צוויי פסוקים וואס רעדן וועגן אהבת ישראל ע"י הקב"ה,

English translation 1146

"Because of Hashem's love for you" and "I have loved you, says Hashem",

"מאהבת ה' אתכם" און "אהבתי אתכם וגו'",

English translation 1147

correspond to love of Israel

זיינען כנגד אהבת ישראל

English translation 1148

(by the Holy One, blessed be He)

(ע"י הקב"ה)

English translation 1149

from the aspect of their Torah,

מצד זייער תורה,

English translation 1150

and from the aspect of their commandments:

און מצד זייערע מצוות:

English translation 1151

The verse "Because of Hashem's love for you" appears in the portion of Va'etchanan as a reason for the exodus from Egypt:

דער פסוק "מאהבת ה' אתכם" שטייט אין פ' ואתחנן אלס טעם אויף יציאת מצרים:

English translation 1152

"Because of Hashem's love for you, Hashem brought you out with a strong hand and redeemed you from the house of bondage, from the hand of Pharaoh king of Egypt." And the intention of the exodus from Egypt is - the giving of the Torah,

"כי מאהבת ה' אתכם גו' הוציא ה' אתכם ביד חזקה ויפדך מבית עבדים מיד פרעה מלך מצרים". וואס די כוונה פון יצי"מ איז - מתן תורה,

English translation 1153

as it is said "when you bring the people out of Egypt, you shall serve God on this mountain",

כמ"ש "בהוציאך את העם ממצרים תעבדון את האלקים על ההר הזה",

English translation 1154

the matter of the giving of the Torah to the Jewish people. It follows that "Because of Hashem's love for you" refers to the love of the Holy One, blessed be He, for Israel connected with the giving of the Torah

דער ענין פון נתינת התורה צו אידן. קומט אויס אז "מאהבת ה' אתכם" גייט אויף דער אהבה של הקב"ה לישראל פארבונדן מיט נתינת התורה

English translation 1155

(at the giving of the Torah).

(בא מ"ת).

English translation 1156

The verse "I have loved you, says Hashem" appears in Malachi - "I have loved you, says Hashem, and you said: with what have You loved us? Was not Esau a brother to Jacob? And I loved Jacob,

דער פסוק "אהבתי אתכם וגו'" שטייט אין מלאכי - "אהבתי אתכם אמר ה' ואמרתם במה אהבתנו הלא אח עשו ליעקב גו' ואוהב את יעקב,

English translation 1157

and Esau I hated":

ואת עשו שנאתי":

English translation 1158

Jacob and Esau existed before the giving of the Torah,

יעקב ועשו זיינען געווען לפני מתן תורה,

English translation 1159

therefore this love is not connected with the matter of Torah,

במילא איז די אהבה ניט פארבונדן מיט דעם ענין פון תורה,

English translation 1160

but rather with that which Jacob was specifically distinguished from Esau

נאר מיט וואס יעקב האט זיך במיוחד אויסגעטיילט פון עשו'ן

English translation 1161

(before the giving of the Torah)

(לפני מ"ת)

English translation 1162

- in the matter of fulfillment of the commandments,

- בענין קיום המצוות,

English translation 1163

for example - the matter of the rods by Jacob,

לדוגמא - דער ענין המקלות ע"י יעקב 188,

English translation 1164

which was in the manner of tefillin.

וואס דאס איז געווען ע"ד תפילין 189.

English translation 1165

But by Esau it was the exact opposite of fulfillment of the commandments - "he committed five transgressions on that day." It follows that "I have loved you, says Hashem" refers to the love for the Jewish people

משא"כ בא עשו'ן איז געווען פונקט פארקערט פון קיום המצוות - "חמש עבירות עבר באותו יום" 190. קומט אויס אז "אהבתי אתכם אמר ה'" גייט אויף דער אהבה צו אידן

English translation 1166

(Jacob)

(יעקב)

English translation 1167

from the aspect of fulfillment of the commandments.

מצד קיום המצוות.

English translation 1168

And based on this, the connection of love of Israel also with the current chapter is understood

ועפ"ז איז מובן דער קשר פון אהבת ישראל אויך מיט היינטיקן פרק

English translation 1169

(chapter one)

(פרק א')

English translation 1170

- where the Mishnah states "the world stands on three things: on Torah, on service, and on acts of kindness" - as discussed above,

- וואו עס שטייט די משנה "על שלשה דברים העולם עומד על התורה ועל העבודה ועל גמילות חסדים" - כמדובר לעיל,

English translation 1171

that the three loves correspond to Torah, service

אז די דריי אהבות זיינען כנגד תורה עבודה

English translation 1172

(prayer)

(תפלה)

English translation 1173

and acts of kindness

וגמ"ח

English translation 1174

(the entirety of the matter of commandments),

(כללות ענין המצוות),

English translation 1175

upon which the world stands,

וואס עליהם העולם עומד,

English translation 1176

and also the world endures

און אויך העולם קיים

English translation 1177

(as it is said at the conclusion of the chapter).

(כמ"ש בסיום הפרק 191).

English translation 1178

And this can also be connected with that which we learn this chapter on the first Shabbat after "the time of the giving of our Torah"

ויש לקשר זה אויך דערמיט וואס מ'לערנט דעם פרק אין דעם שבת הראשון נאך "זמן מתן תורתנו"

English translation 1179

(as discussed above, the matter in this)

(כמדובר לעיל הענין בזה)

English translation 1180

- that "we depend on affection" speaks about the giving of the Torah:

- וואס "אנן בחביבותא תליא מילתא" רעדט זיך וועגן מתן תורה:

English translation 1181

With the giving of the Torah, the concept of "the world stands" was revealed

בא מתן תורה האט זיך אויפגעטאן דער ענין פון "העולם עומד"

English translation 1182

(and "the world endures")

(און "העולם קיים")

English translation 1183

- as the words of our Sages of blessed memory on the verse "the earth feared and was quiet",

- כדברי חז"ל 192 עה"פ 193 "ארץ יראה ושקטה",

English translation 1184

that before the giving of the Torah it was "the earth feared" perhaps it would become nullified,

אז ביז מ"ת איז געווען "ארץ יראה" אפשר וועט זי בטל ווערן,

English translation 1185

and with the giving of the Torah it became "and was quiet" - "the world stands"

און בא מ"ת איז געווארן "ושקטה" - "העולם עומד"

English translation 1186

(and endures).

(וקיים).

English translation 1187

And the giving of the Torah

און מ"ת

English translation 1188

(which revealed "the world stands")

(וואס האט אויפגעטאן העולם עומד)

English translation 1189

was connected specifically with the concept of love,

איז געווען פארבונדן במיוחד מיטן ענין האהבה,

English translation 1190

"we depend on affection"

"אנן בחביבותא תליא מילתא"

English translation 1191

(not like the Days of Awe,

(ניט ווי די ימים נוראים,

English translation 1192

which are primarily connected with awe):

וואס זיינען בעיקר פארבונדן מיט יראה):

English translation 1193

Chassidus explains that the concept of "the Holy One, blessed be He, coerced them [and held] the mountain over them like a vat" was the drawing down of the great love of the Holy One, blessed be He, for Israel,

חסידות איז מבאר 194 אז דער ענין פון "כפה הקב"ה עליהם את ההר כגיגית" *194 איז געווען די המשכה פון אהבה רבה של הקב"ה לישראל,

English translation 1194

even in a manner of "a great protest against the Torah" - "because of the love of the L-rd for you"

ביז אין אן אופן פון "מודעא רבה לאורייתא" - "מאהבת ה' אתכם"

English translation 1195

(which is specifically connected with the giving of the Torah,

(וואס איז במיוחד פארבונדן מיט מ"ת,

English translation 1196

as above)

כנ"ל)

English translation 1197

and "I have loved you, says the L-rd".

און "אהבתי אתכם אמר ה'".

English translation 1198

And "as water reflects a face [back to] a face" - the love of the Holy One, blessed be He, for Israel at the giving of the Torah aroused the love of Israel for the Holy One, blessed be He - "and you shall love the L-rd your G-d",

און "כמים הפנים לפנים גו'" 195 - אהבת הקב"ה לישראל בא מ"ת האט ארויסגערופן אהבת ישראל להקב"ה - "ואהבת את ה' אלקיך",

English translation 1199

the concept of prayer

ענין התפלה

English translation 1200

(service).

(עבודה).

English translation 1201

We will also add another concept in Rashi's commentary on our portion upon which we have not focused

מ'וועט אויך מוסיף זיין נאך אן ענין אין פרש"י בפרשתנו אויף וועלכן מ'האט זיך ניט אפגעשטעלט

English translation 1202

(just as we added in the explanation of the Zohar):

(אזוי ווי מ'האט מוסיף געווען בביאור הזהר):

English translation 1203

At the end of our portion one sees a most perplexing thing - the portion ends with a verse that is seemingly completely out of place:

בסוף פרשתנו זעט מען א דבר תמוה ביותר - די פרשה ענדיקט זיך מיט א פסוק וואס איז לכאורה שלא במקומו לגמרי:

English translation 1204

At the end of the portion it speaks about the offering of the sacrifices of the twelve princes for the dedication of the altar,

בסוף הפרשה רעדט זיך וועגן הקרבת קרבנות הי"ב נשיאים לחנוכת המזבח,

English translation 1205

and afterwards it concludes with the total sum,

און דערנאך איז ער מסיים מיטן סך-הכל,

English translation 1206

"on the day of his anointing it" and "after his anointing it".

"ביום המשח אותו" 196 און "אחרי המשח אותו" 197.

English translation 1207

Afterwards comes the portion of Behaalotecha as a continuation of this,

דערנאך קומט פ' בהעלותך אלס המשך לזה,

English translation 1208

as Rashi explains:

ווי רש"י איז מפרש:

English translation 1209

"Why is the portion of the menorah juxtaposed to the portion of the princes?

"למה נסמכה פרשת המנורה לפרשת הנשיאים,

English translation 1210

Because when Aaron saw the dedication of the princes his spirit was weakened that he was not with them in the dedication, etc.,

לפי שכשראה אהרן חנוכת הנשיאים חלשה אז דעתו כשלא הי' עמהם בחנוכה כו',

English translation 1211

the Holy One, blessed be He, said to him: By your life, yours is greater than theirs, for you light and tend the lamps",

אמר לו הקב"ה חייך שלך גדולה משלהם שאתה מדליק ומטיב את הנרות",

English translation 1212

"when you raise up the lamps, etc.".

"בהעלותך את הנרות גו'".

English translation 1213

In between, however, comes a verse - the last verse in our portion - which seemingly has no connection here at all:

בינתיים קומט אבער א פסוק - דער פסוק האחרון בפרשתנו - וואס האט לכאורה אהערצו קיין שייכות ניט:

English translation 1214

"And when Moses came into the Tent of Meeting to speak with Him, he heard the voice speaking to him from above the cover that was upon the Ark of Testimony, from between the two cherubim, and He spoke to him"?!

"ובבוא משה אל אוהל מועד לדבר אתו וישמע את הקול מדבר אליו מעל הכפורת אשר על ארון העדות מבין שני הכרובים וידבר אליו"?!

English translation 1215

And since this is a perplexing thing in the plain meaning for a five-year-old studying Scripture - Rashi should have alerted [the reader],

און וויבאלד אז דאס איז א דבר תמוה בדרך הפשט פאר א בן חמש למקרא - האט עס רש"י געדארפט באווארענען,

English translation 1216

and nevertheless one does not find that Rashi alerts [the reader]!

ואעפ"כ געפינט מען ניט אז רש"י זאל עס באווארענען!

English translation 1217

Furthermore:

נאכמער:

English translation 1218

Rashi gives an explanation on this verse,

רש"י זאגט א פירוש אויף דעם פסוק,

English translation 1219

and from his explanation the question is not only not answered,

און פון זיין פירוש ווערט די קשיא ניט נאר ניט פארענטפערט,

English translation 1220

but it makes the question even stronger!

נאר דאס מאכט די קשיא נאך שטארקער!

English translation 1221

Rashi explains:

רש"י איז מפרש:

English translation 1222

"Two verses that contradict each other, a third came and decided between them,

"שני כתובים המכחישים זה את זה בא שלישי והכריע ביניהם,

English translation 1223

one verse says 'and the L-rd spoke to him from the Tent of Meeting' and it was outside the curtain,

כתוב אחד אומר 198 וידבר ה' אליו מאהל מועד והוא חוץ לפרוכת,

English translation 1224

and one verse says 'and I will speak with you from above the cover',

וכתוב אחד אומר 199 ודברתי אתך מעל הכפורת,

English translation 1225

this one came and decided between them,

בא זה והכריע ביניהם,

English translation 1226

Moses came into the Tent of Meeting and there he hears the voice that comes from above the cover".

משה בא אל אוהל מועד ושם שומע את הקול הבא מעל הכפורת".

English translation 1227

Without Rashi one could say that this verse has a connection here

אָן רש"י וואלט מען געקענט זאגן אז דער פסוק האט דא א שייכות

English translation 1228

(to the matters before it and after it);

(צו די ענינים שלפניו ושלאחריו);

English translation 1229

but according to Rashi's explanation it turns out that the only reason why this verse stands here - is in order to decide between two verses that contradict each other - this is entirely incomprehensible:

אבער לויט פרש"י קומט אויס אז דער איינציקער טעם פארוואס דער פסוק שטייט דא - איז בכדי צו מכריע זיין צווישן שני כתובים המכחישים זה את זה - איז דאס אינגאנצן ניט פארשטאנדיק:

English translation 1230

How does it fit to insert a verse at the end of the portion of Nasso before the portion of Behaalotecha in order to decide between a verse in the book of Exodus and a verse in the book of Leviticus?!

ווי פאסט אריינצושטעלן א פסוק בסוף פ' נשא פאר פ' בהעלותך בכדי צו מכריע זיין צווישן א פסוק אין ספר שמות און א פסוק אין ספר ויקרא?!

English translation 1231

And one can say the explanation in this:

ויש לומר הביאור בזה:

English translation 1232

Rashi does not need to alert [the reader] because the five-year-old will understand it himself according to what he learned earlier.

רש"י דארף עס ניט באווארענען ווייל דער בן חמש וועט עס אליין פארשטיין לויט דעם וואס ער האט געלערנט פריער.

English translation 1233

The five-year-old learned earlier that before the establishment of the Tabernacle and the service in the Tabernacle, there had to be the preparation of the dedication of the Tabernacle and Aaron and his sons during the seven days of inauguration in order to accustom them to the service,

דער בן חמש האט פריער געלערנט אז קודם להקמת המשכן ועבודה במשכן האט געדארפט זיין די הכנה פון חנוכת המשכן ואהרן ובניו אין די שבעת ימי המילואים בכדי זיי צו מרגיל זיין אין דער עבודה,

English translation 1234

as Rashi explains

כפרש"י

English translation 1235

(in the portion of Tetzaveh):

(בפ' תצוה 200):

English translation 1236

"And you shall fill their hand - every 'filling of the hand' is an expression of inauguration, when one enters into a matter to be established in it from that day onward, etc.".

"ומלאת את ידם - כל מלוי ידים ל' חינוך הוא כשהוא נכנס לדבר להיות מוחזק בו מאותו יום והלאה כו'".

English translation 1237

And the inauguration had to be regarding all matters of the Tabernacle,

און דער חינוך האט געדארפט זיין בנוגע לכל עניני המשכן,

English translation 1238

both regarding Aaron and his sons and regarding the parts of the Tabernacle,

הן בנוגע צו אהרן ובניו און הן בנוגע צו די חלקי המשכן,

English translation 1239

including the Tent of Meeting,

כולל דעם אוהל מועד,

English translation 1240

and through the dedication of the Tabernacle the Tabernacle became fit for the indwelling of the Divine Presence,

און דורך דער חנוכת המשכן איז דער משכן געווארן ראוי אויף השראת השכינה,

English translation 1241

and specifically - for the primary purpose of the Tabernacle,

ובמיוחד - אויף עיקר תכלית המשכן,

English translation 1242

which is the offering of the sacrifices and "and I will meet with you there and I will speak with you from above the cover, etc.".

וואס דאס איז הקרבת הקרבנות 201 און "ונועדתי לך שם ודברתי אתך מעל הכפורת גו'".

English translation 1243

That is, also regarding the matter of "and I will meet with you there and speak with you,"

ד.ה. אז אויך צו דעם ענין פון "ונועדתי לך שם ודברתי אתך",

English translation 1244

the speech of the Holy One, blessed be He, with Moses our teacher,

דיבור הקב"ה עם משה רבינו,

English translation 1245

required preparation and training.

האט געדארפט זיין א הכנה וחינוך.

English translation 1246

And it can be said that for this even more preparation was required

וי"ל אז דערצו האט געדארפט זיין נאכמער הכנה

English translation 1247

(like the seven days of consecration).

(ווי די שבעת ימי המילואים).

English translation 1248

As is evident from what is stated regarding "and He called to Moses and the Lord spoke to him from the Tent of Meeting"

כמובן פון דעם וואס עס שטייט אויף "ויקרא אל משה וידבר ה' אליו מאוהל מועד"

English translation 1249

(the speech of the Holy One, blessed be He, with Moses in the Tent of Meeting),

(דיבורו של הקב"ה עם משה באוהל מועד),

English translation 1250

that between one calling and another there were "interruptions,"

אז בין קריאה לקריאה זיינען געווען "הפסקות",

English translation 1251

"and what purpose did the interruptions serve?

"ומה היו הפסקות משמשות,

English translation 1252

To give Moses respite to reflect between one section and another and between one topic and another."

ליתן ריוח למשה להתבונן בין פרשה לפרשה ובין ענין לענין" 202.

English translation 1253

That is, that even Moses needed to have preparation in order to be a vessel to receive the speech of the Holy One, blessed be He, to him in the Tent of Meeting.

ד.ה. אז אפילו משה האט געדארפט האבן א הכנה בכדי צו זיין א כלי קיבול לדיבורו של הקב"ה אליו באוהל מועד.

English translation 1254

It follows,

קומט אויס,

English translation 1255

that the order of the speech of the Holy One, blessed be He, to Moses in the Tent of Meeting

אז דער סדר פון דיבורו של הקב"ה אל משה באוהל מועד

English translation 1256

(in the Sanctuary)

(במשכן)

English translation 1257

actually began only after the appropriate preparations for it — certainly after the seven days of consecration and the erection of the Sanctuary,

האט זיך אנגעהויבן בפועל ערשט נאך די הכנות המתאימות לזה - זיכער נאך די שבעת ימי המילואים והקמת המשכן,

English translation 1258

and in this very matter — there also needed to be preparation.

און בזה גופא - האט אויך געדארפט זיין א הכנה.

English translation 1259

And based on this, it can be said,

ועפ"ז יש לומר,

English translation 1260

that the verse

אז דער פסוק

English translation 1261

(at the end of our portion)

(בסוף פרשתנו)

English translation 1262

"and when Moses came into the Tent of Meeting to speak with Him, and he heard the voice speaking to him from above the ark cover etc." is specifically in its place — after the preparation of the offerings of the twelve princes which came after the seven days of consecration and the erection of the Sanctuary

"ובבוא משה אל אוהל מועד לדבר אתו וישמע את הקול מדבר אליו מעל הכפורת גו'" שטייט דוקא במקומו - נאך דער הכנה פון הקרבת קרבנות הי"ב נשיאים וועלכע איז געקומען נאך די שבעת ימי המילואים והקמת המשכן

English translation 1263

(on the eighth day of the consecration),

(ביום השמיני למילואים),

English translation 1264

therefore immediately after the conclusion of the offerings of the princes the verse states "and when Moses came into the Tent of Meeting to speak with Him etc.,"

דעריבער שטייט גלייך נאך סיום הקרבת הנשיאים דער פסוק "ובבוא משה אל אוהל מועד לדבר אתו גו'",

English translation 1265

because specifically then the order of the speech of the Holy One, blessed be He, to Moses in the Tent of Meeting actually began

ווייל דוקא דעמולט האט זיך אנגעהויבן בפועל דער סדר פון דיבור הקב"ה אל משה באוהל מועד

English translation 1266

(unlike before this, it had not yet occurred).

(משא"כ לפני זה איז דאס נאך ניט געווען).

English translation 1267

And based on this, it can be explained why Rashi interprets here that the verse comes to decide between two verses that contradict each other

ועפ"ז יש לבאר פארוואס רש"י איז דא מפרש אז דער פסוק קומט מכריע זיין בין שני כתובים המכחישים זה את זה

English translation 1268

(in the portion of Terumah and in the portion of Vayikra)

(בפ' תרומה ובפ' ויקרא)

English translation 1269

— for seemingly, Rashi already noted this in its place,

- דלכאורה האט עס רש"י שוין באווארנט במקומו,

English translation 1270

when a five-year-old studying Scripture learns it for the first time

בשעת דער בן חמש למקרא לערנט דעם ערשטן מאל

English translation 1271

(in the portion of Terumah),

(בפ' תרומה),

English translation 1272

and in the portion of Vayikra

און בפ' ויקרא

English translation 1273

(where the contradiction appears)

(וואו עס ווערט די סתירה)

English translation 1274

he does not explain at all — rather, the five-year-old understands that the main place where one must note the contradiction is when the matter

איז ער גארניט מפרש - נאר דער בן חמש פארשטייט אז דער עיקר ארט וואו מ'דארף באווארענען די סתירה איז ווען דער ענין

English translation 1275

(of the speech of the Holy One, blessed be He, with Moses)

(פון דיבורו של הקב"ה עם משה)

English translation 1276

actually begins,

הויבט זיך אן בפועל,

English translation 1277

because then it is practically relevant how the manner of speech was

ווארום דעמולט איז נוגע בפועל ממש ווי ס'איז געווען דער אופן הדיבור

English translation 1278

(from above the ark cover or in the Tent of Meeting).

(מעל הכפורת אדער באוהל מועד).

English translation 1279

And that is at the end of our portion,

וואס דאס איז בסוף פרשתנו,

English translation 1280

as mentioned above — therefore Rashi primarily needs to note it here.

כנ"ל - דערפאר דארף עס רש"י בעיקר דא באווארענען.

English translation 1281

Now we will proceed to the daily study in the book of the Rambam.

איצטער וועט מען צוגיין צום שיעור היומי בספר הרמב"ם.

English translation 1282

And although the main study on the day of Shabbat should be in the inner dimensions of the Torah

ואע"פ אז דער עיקר הלימוד ביום השבת דארף זיין אין פנימיות התורה 203

English translation 1283

(according to the practice of the AriZal and the great ones of the world)

(כהנהגת האריז"ל 204 וגדולי עולם)

English translation 1284

— nevertheless, the study of the revealed aspect becomes the vessel,

- ווערט אבער לימוד הנגלה דער כלי,

English translation 1285

"his study is in his hand,"

"תלמודו בידו" 205,

English translation 1286

in order to be able to receive the inner dimensions of the Torah

בכדי צו קענען נעמען פנימיות התורה

English translation 1287

(in the Garden of Eden,

(בגן עדן,

English translation 1288

and in the World to Come,

ולע"ל,

English translation 1289

and a semblance of this — in this world)

ומעין זה - בזמן הזה) 206

English translation 1290

[as explained in the discourse of the middle Rebbe (which will soon, with the help of Heaven, be printed) regarding the matter of the giving of the Torah which comes from the source and source of the source until Essence and Being etc.] —

[כמבואר אין דעם מאמר פון דעם מיטעלן רבי'ן 207 (וואס מ'וועט בעז"ה בקרוב אפדרוקן) בענין מתן תורה וואס קומט פון דעם מקור ומקור דמקור ביז עצמות ומהות כו'] -

English translation 1291

In today's lesson regarding the laws of oaths, the Rambam writes:

אין היינטיקן שיעור בהל' שבועות 208 שרייבט דער רמב"ם 209:

English translation 1292

"If one swore not to sleep for three days or not to eat anything for seven days and the like, which is a vain oath,

"נשבע שלא יישן שלשת ימים או שלא יאכל כלום שבעת ימים וכיוצא בזה שהיא שבועת שוא,

English translation 1293

we do not say: let this one stay awake until he suffers and fast until he suffers and he has no strength to bear it, and afterwards he may eat or sleep,

אין אומרין יעור זה עד שיצטער ויצום עד שיצטער ולא יהי' בו כח לסבול ואח"כ יאכל או יישן,

English translation 1294

rather, we flog him immediately for a vain oath and he may sleep and eat whenever he wishes"

אלא מלקין אותו מיד משום שבועת שוא ויישן ויאכל בכל עת שירצה"

English translation 1295

(in the language of the Gemara — "one who says: an oath that I will not sleep for three days, we flog him and he may sleep immediately").

(בלשון הגמרא 210 - "האומר שבועה שלא אישן ג' ימים מלקין אותו וישן לאלתר"].

English translation 1296

Regarding this, the Kessef Mishneh brings the opinion of the Ran who argues on the Rambam and distinguishes between sleep and eating:

ברענגט אויף דעם דער כסף משנה דעת הר"ן וואס קריגט אויפן רמב"ם און איז מחלק בין שינה לאכילה:

English translation 1297

"The reason that he may sleep immediately is because it is something impossible, for against his will he will sleep within three days, therefore the oath does not take effect upon him at all,

"טעמא דישן לאלתר מפני שהוא דבר שאי אפשר דבעל כרחו יישן תוך שלשה ימים הלכך לא חיילא שבועה עלי' כלל,

English translation 1298

but regarding one who swore...

ובנשבע...

English translation 1299

not to eat for seven days, it is different, for he can uphold his oath etc."

שלא יאכל שבעה ימים שאני שזה יכול הוא לעמוד על שבועתו כו'"

English translation 1300

(were it not for the prohibition of one who destroys himself knowingly),

(לולא דער איסור פון מאבד עצמו לדעת 211),

English translation 1301

consequently, the law regarding one who swore not to eat for seven days should be

במילא דארף דער דין זיין בנוגע צו הנשבע שלא יאכל ז' ימים,

English translation 1302

that "we wait for him until he eats and we flog him."

אז "ממתינים אותו עד שיאכל ומלקין אותו" 212.

English translation 1303

And in explaining the dispute between the Rambam and the Ran, the Rogatchover writes:

ובהסברת מחלוקת הרמב"ם והר"ן שרייבט דער ראגאטשאווער 213:

English translation 1304

"And in truth, the difference between sleep and eating is because the fact that danger does not nullify the prohibition, rather we also permit him to do the prohibited act, therefore it is not a vain oath,

"ובאמת הנ"מ דבין שינה לאכילה הוא משום דכ"כ דסכנה אינה מבטלת האיסור רק גם איסור אנו מתירין לו שיעשה א"כ לא הויא שבועת שוא,

English translation 1305

but this applies only to a matter where we need to permit him to act, but a matter that comes on its own

אך זה שייך רק בדבר שאנו צריכין להתיר לו לעשות אבל דבר דבא ממילא

English translation 1306

[the matter of sleep]

[ענין השינה]

English translation 1307

this does not apply to a permission that we permitted him etc., and therefore it is properly called a vain oath

זה לא שייך להיתר שהיתרנו לו כו' ולכך שפיר מקרי שבועת שוא

English translation 1308

[according to the opinion of the Ran],

[כדעת הר"ן],

English translation 1309

but our teacher, of blessed memory, does not hold this way, rather he holds that through danger the prohibition is entirely nullified,

אך רבינו ז"ל לא סבירא לי' כן רק דס"ל דע"י סכנה פקע האיסור לגמרי,

English translation 1310

and therefore it is a vain oath

ולכך הוה שבועת שוא

English translation 1311

[also regarding eating]."

[אויך בא אכילה] ".

English translation 1312

There is an inquiry regarding this - in connection with "the time of the giving of our Torah" *213:

דערביי איז דא א חקירה - בקשר מיט "זמן מתן תורתנו" *213:

English translation 1313

When Moses was on Mount Sinai to receive the Torah, "forty days and forty nights he did not eat bread and did not drink water."

בשעת משה איז געווען אויפן הר סיני לקבל התורה "ארבעים יום וארבעים לילה לחם לא אכל ומים לא שתה" 214.

English translation 1314

[And even according to the opinion that Moses did eat,

[ואפילו לויט דער דיעה 215 אז משה האט געגעסן,

English translation 1315

as it is said "a man ate the bread of the mighty" - this is "the bread that the ministering angels eat,"

כמ"ש 216 "לחם אבירים אכל איש" - איז דאס "לחם שמלאכי השרת אוכלין אותו",

English translation 1316

a spiritual eating,

אן אכילה רוחנית,

English translation 1317

as it is said in the Midrash "he was nourished by the radiance of the Shechinah"].

ע"ד מ"ש במדרש 217 "מזיו השכינה הי' ניזון"].

English translation 1318

An inquiry can arise:

קען ווערן א חקירה:

English translation 1319

If Moses were to make an oath before he ascended the mountain - that he would not eat anything during

אויב משה זאל מאכן א שבועה איידער ער איז ארויף אויפן הר - שלא יאכל כלום במשך

English translation 1320

(seven days until)

(שבעה יום עד)

English translation 1321

forty days

ארבעים יום

English translation 1322

[because he knew that he would be there forty days and forty nights,

[ווארום ער האט דאך געוואוסט אז ער וועט דארטן זיין ארבעים יום וארבעים לילה 218,

English translation 1323

all the more so during the last forty days,

עאכו"כ בארבעים יום האחרונים,

English translation 1324

which were like the first forty days,

וואס זיינען געווען ווי די ארבעים יום הראשונים,

English translation 1325

"and I stood on the mountain like the first days, forty days and forty nights,"

"ואנכי עמדתי בהר כימים הראשונים ארבעים יום וארבעים לילה" 219,

English translation 1326

and likewise regarding the middle forty days]

ועד"ז בנוגע די ארבעים יום האמצעיים]

English translation 1327

- whether this is a vain oath or not:

- צי דאס איז א שבועת שוא אדער ניט:

English translation 1328

On one hand, one can say,

פון איין זייט קען מען זאגן,

English translation 1329

that even though on the mountain "forty days and forty nights he did not eat bread and did not drink water"

אז אע"פ וואס בהר "ארבעים יום וארבעים לילה לחם לא אכל ומים לא שתה"

English translation 1330

(a matter of a miracle),

(אן ענין של נס),

English translation 1331

nevertheless the nature of his body

איז אבער טבע הגוף שלו

English translation 1332

(during these forty days)

(במשך מ' ימים אלו)

English translation 1333

was not fundamentally changed,

בעצם ניט נשתנה געווארן,

English translation 1334

and the nature of his body

און טבע הגוף שלו

English translation 1335

(that he cannot survive without eating for seven days)

(אז ער קען ניט בלייבן קיים אָן עסן במשך שבעה ימים)

English translation 1336

is exactly like that of other human beings

איז פונקט ווי בשאר בני אדם

English translation 1337

(only in this instance the Almighty performed a miracle so that he could actually live without eating or drinking for forty days).

(נאר בנידון זה האט דער אויבערשטער געמאכט א נס אז ער זאל בפועל קענען לעבן בלי אכו"ש במשך ארבעים יום).

English translation 1338

And based on this - there is also in Moses our teacher a vain oath not to eat for forty days,

ועפ"ז - איז אויך בא משה רבינו א שבועת שוא שלא יאכל ארבעים יום,

English translation 1339

just as with all people

פונקט ווי ביי אלע מענטשן

English translation 1340

(because from his own perspective he cannot survive seven days without eating);

(ווארום ער מצדו קען ניט בלייבן קיים שבעה ימים בלי אכילה);

English translation 1341

On the other hand, one can say,

לאידך גיסא קען מען זאגן,

English translation 1342

that while on the mountain the nature of his body was entirely changed and elevated completely above nature,

אז זייענדיק בהר איז טבע הגוף שלו אינגאנצן נשתנה געווארן און אויפגעהויבן געווארן למעלה מן הטבע לגמרי,

English translation 1343

and during the forty days he became different from other human beings in that he could live more than seven days without eating or drinking.

און במשך די ארבעים יום איז ער געווארן אנדערש פון שאר בני אדם דערמיט וואס ער קען לעבן מער ווי שבעה ימים בלי אכו"ש.

English translation 1344

And according to this - it is not a vain oath not to eat for forty days.

וואס לפי"ז - איז דאס ניט קיין שבועת שוא שלא יאכל ארבעים יום.

English translation 1345

Based on this, another inquiry can arise:

עפ"ז קען ווערן נאך א חקירה:

English translation 1346

If Moses made an oath before he ascended the mountain

אויב משה האט געמאכט א שבועה איידער ער איז ארויף אויפן הר

English translation 1347

(the third time)

(בפעם השלישית)

English translation 1348

- that he would not eat anything for 46 days - whether this is a vain oath,

- שלא יאכל כלום במשך 46 טעג - צי דאס איז א שבועת שוא,

English translation 1349

all the more so than an oath not to eat for seven days,

במכ"ש פון א שבועה שלא יאכל שבעה ימים,

English translation 1350

or whether the oath is indeed valid:

אדער אז די שבועה איז יא חל:

English translation 1351

If one says that even though on the mountain "forty days and forty nights he did not eat bread and did not drink water,"

אויב מ'זאגט אז אע"פ וואס בהר "ארבעים יום וארבעים לילה לחם לא אכל ומים לא שתה",

English translation 1352

nevertheless the nature of his body

איז אבער טבע הגוף שלו

English translation 1353

(during these forty days)

(במשך מ' ימים אלו)

English translation 1354

was not completely changed,

ניט נשתנה געווארן לגמרי,

English translation 1355

i.e., he did not entirely depart from the natural order,

ד.ה. ער איז ניט ארויס מדרך הטבע לגמרי,

English translation 1356

and consequently - when he came down from the mountain, the forty days during which he did not eat or drink are combined with the subsequent days during which he would not eat,

ובמילא - בשעת ער איז אראפ פון הר ווערן די ארבעים יום שלא אכל ולא שתה נצטרף מיט די ימים שלאח"ז שלא יאכל,

English translation 1357

i.e., that he did not eat or drink for a period of forty days,

ד.ה. אז לא אכל ולא שתה במשך פון ארבעים יום,

English translation 1358

which is not within the capacity of a flesh and blood being - consequently it is a vain oath;

וואס דאס איז ניט בגדר א בשר ודם - במילא איז דאס א שבועת שוא;

English translation 1359

If, however, one learns,

אויב מ'לערנט אבער,

English translation 1360

that when Moses was on the mountain he was entirely changed and elevated completely above nature - then according to this the days on the mountain are not counted and are not combined with the subsequent days,

אז בשעת משה איז געווען אויפן הר איז ער אינגאנצן נשתנה געווארן און אויפגעהויבן געווארן למעלה מן הטבע לגמרי - ווערן לפי"ז די ימים על ההר ניט גערעכנט און ווערן ניט נצטרף מיט די ימים שלאח"ז,

English translation 1361

and when Moses came down from the mountain he was like a new entity,

און ווען משה קומט אראפ פון הר איז ער ווי א מציאות חדשה,

English translation 1362

consequently he could still go without eating for six days

במילא קען ער נאך גיין אָן עסן במשך ששה ימים

English translation 1363

(a little less than seven days)

(קנאפע שבעה ימים)

English translation 1364

- consequently the oath is valid.

- במילא איז די שבועה חל.

English translation 1365

The same inquiry can apply regarding Elijah the prophet - with whom it was "and he ate and drank and went in the strength of that food forty days and forty nights."

עד"ז קען זיין די זעלבע חקירה בנוגע צו אליהו הנביא - וואס ביי אים איז געווען "ויאכל וישתה וילך בכח האכילה ההיא ארבעים יום וארבעים לילה" 220.

English translation 1366

But regarding Elijah the prophet one can say that he did not know beforehand how many days he would go "in the strength of that food,"

אבער בנוגע צו אליהו הנביא קען מען זאגן אז ער האט פריער ניט געוואוסט וויפל טעג ער וועט גיין "בכח האכילה ההיא",

English translation 1367

whether six days,

צי ששה ימים,

English translation 1368

seven days,

שבעה ימים,

English translation 1369

or forty days

אדער ארבעים יום

English translation 1370

(not like with Moses who knew in advance,

(ניט ווי בא משה וואס ער האט געוואוסט אין פאראויס,

English translation 1371

as above).

כנ"ל).

English translation 1372

But also here one can raise the inquiry - if Elijah the prophet made an oath not to eat, then as long as he had vessels,

אבער אויך דא קען מען זאגן די חקירה - אויב אליהו הנביא האט געמאכט א שבועה שלא יאכל דעם אז כל זמן וואס מ'האט געהאט כלים,

English translation 1373

he poured and poured!

האט ער געגאסן און געגאסן!

English translation 1374

All the more so when the vessel for this is "my cup is full,"

עאכו"כ ווען דער כלי לזה איז א "כוסי רוי'",

English translation 1375

a cup that holds 221 log

כוס המחזיק רכ"א לוגין

English translation 1376

(larger than the vessel that Elisha had).

(גרעסער פאר דער כלי וואס אלישע האט געהאט).

English translation 1377

And especially according to what is explained in various places that 221

ובפרט ע"פ המבואר בכ"מ אז רכ"א

English translation 1378

(log)

(לוגין)

English translation 1379

is the letters of "long,"

איז אותיות "ארך",

English translation 1380

the aspect of Arich,

בחי' אריך 237,

English translation 1381

which is above the order of the chain of descent.

וואס איז למעלה מסדר השתלשלות.

English translation 1382

And after this, the physical feast of the World to Come will be; they will come to the time of "the World to Come, in which there is no eating and no drinking,"

ולאחרי זה ווי ס'וועט זיין די סעודה גופנית דלע"ל - וועט מען קומען צו דעם זמן פון "העוה"ב אין בו לא אכילה ולא שתי'" 238,

English translation 1383

which refers to the World of Resurrection,

וואס דאס גייט אויף עולם התחי',

English translation 1384

souls in bodies

נשמות בגופים

English translation 1385

(according to the opinion of the Ramban)

(כדעת הרמב"ן 239)

English translation 1386

[contrary to the opinion of the Rambam that this refers to the Garden of Eden,

[שלא כדעת הרמב"ם 240 אז דאס גייט אויף גן עדן,

English translation 1387

the World of Souls. Regarding which the question is: what does it inform us that in the World of Souls (without bodies) there is no eating and no drinking?],

עולם הנשמות. וואס אויף דעם איז די שאלה - מאי קמ"ל אז אין עולם הנשמות (בלי גופים) איז אין בו לא אכילה ולא שתי'],

English translation 1388

in the manner of "he did not eat and he did not drink" of Moses our teacher on the mountain

ע"ד ווי "לא אכל ולא שתה" בא משה רבינו על ההר

English translation 1389

(as explained in the Mishneh Torah).

(כמבואר בכ"מ 241).

English translation 1390

And even according to the opinion

ואפילו לויט דער דיעה

English translation 1391

(mentioned above)

(הנ"ל)

English translation 1392

that "bread of the mighty did man eat,"

אז "לחם אבירים אכל איש",

English translation 1393

Moses our teacher — this is a matter of enjoying the radiance of the Divine Presence

משה רבינו - איז דאס אן ענין פון נהנים מזיו השכינה

English translation 1394

(as above, section 33),

(כנ"ל סל"ג),

English translation 1395

in the manner of the continuation of the statement of our Rabbis of blessed memory: "The World to Come has no eating and no drinking, etc., but the righteous sit with their crowns on their heads and enjoy the radiance of the Divine Presence."

ע"ד ווי המשך המארז"ל "העוה"ב אין בו לא אכילה ולא שתי' כו' אלא צדיקים יושבין ועטרותיהם בראשיהם ונהנים מזיו השכינה".

English translation 1396

And may it be His will that each one should perform the service of "when you raise up the lamps"

ויה"ר אז יעדערער זאל טאן די עבודה פון "בהעלותך את הנרות"

English translation 1397

(as we will soon read),

(ווי מ'גייט באלד לייענען),

English translation 1398

to kindle the lamp of the soul of the Jewish people,

אנצינדן דעם נר הנשמה פון אידן,

English translation 1399

"until the flame rises by itself."

"עד שתהא שלהבת עולה מאלי'" 242.

English translation 1400

And even if it is a "body that does not ascend with the light of the soul,"

און אפילו אויב ס'איז א "גופא דלא סליק בי' נהורא דנשמתא",

English translation 1401

which then "they beat it" — now this is done not through beating in its simple sense

וואס דעמולט "מבטשין לי'" 243 - איז איצטער טוט מען דאס אויף ניט דורך ביטוש כפשוטו

English translation 1402

(hidden acts of kindness),

(חסדים נסתרים),

English translation 1403

but rather one fulfills it through "beating" in the study of Torah,

נאר מ'איז דאס יוצא דורך "ביטוש" בלימוד התורה,

English translation 1404

in the manner of what is said in the Zohar in explanation of "with hard labor, with clay and with bricks" — "with hard labor, this is a difficulty,

ע"ד מ"ש בזהר 244 בפירוש "בעבודה קשה בחומר ובלבנים" 245 - "בעבודה קשה דא קושיא,

English translation 1405

with clay, this is a fortiori reasoning, etc.,"

בחומר דא קל וחומר כו'",

English translation 1406

and "crushing labor,"

און "עבודת פרך" 246,

English translation 1407

a change from one's habit

שינוי הרגילות

English translation 1408

(women's work for men),

(מלאכת נשים לאנשים) 247,

English translation 1409

that he studies Torah with labor and toil until a change from his habit.

אז ער לערנט תורה מיט אן עבודה ויגיעה ביז בשינוי הרגילות שלו,

English translation 1410

But regarding physicality and the simplicity of matters — the Most High gives expansion in all matters,

אבער בנוגע צו גשמיות ופשטות הענינים - גיט דער אויבערשטער הרחבה אין אלע ענינים,

English translation 1411

"from His full, open, holy, and wide hand,"

"מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה",

English translation 1412

including also "overflowing," as it is stated in the Siddur of the Baal Shem Tov.

כולל אויך "הגדושה" ווי עס שטייט אין סידור הבעש"ט.

English translation 1413

According to the ruling of the Rambam *247 that one gives a Jew all physical rewards so that he can study Torah with peace of mind and peace of body.

כפס"ד הרמב"ם *247 אז מ'גיט א אידן אלע יעודים גשמיים בכדי ער זאל קענען לערנען תורה מתוך מנוחת הנפש ומנוחת הגוף.

English translation 1414

And even though the Mishnah says "whoever fulfills the Torah out of poverty will ultimately fulfill it out of wealth" — this is also dependent upon the Jew:

ואע"פ וואס די משנה זאגט 248 "כל המקיים את התורה מעוני סופו לקיימה מעושר" - איז דאס אויך תלוי אין דעם אידן:

English translation 1415

he can be "one who fulfills the Torah out of poverty,"

ער קען זיין "מקיים את התורה מעוני",

English translation 1416

not poverty in its simple sense,

ניט עוני כפשוטו,

English translation 1417

but rather through "there is no poor except in knowledge" — through the fact that he feels that however much Torah he knows,

נאר דורך "אין עני אלא בדעת" 249 - דורך דעם וואס ער איז מרגיש אז וויפל תורה ער ווייסט,

English translation 1418

he is in the category of poverty relative to how much he can still know — then "he will ultimately fulfill it out of wealth,"

איז ער בבחי' עוני לגבי וויפל ער קען נאך וויסן - אט דעמולט איז "סופו לקיימה מעושר",

English translation 1419

there is no rich except in knowledge,

אין עשיר אלא בדעת,

English translation 1420

a wealth of knowledge, understanding, and comprehension in Torah.

אן עשירות בידיעה והבנה והשגה בתורה.

English translation 1421

That is, not like one who considers himself a great scholar and a dialectician and a profound thinker, etc. — and with him it is inconceivable that he should receive an additional knowledge in Torah:

ד.ה. ניט ווי אזא וואס האלט זיך פאר א למדן גדול און א מפלפל ועמקן וכו' - און ביי אים איז מהיכי תיתי צי אים קומט צו נאך א ידיעה בתורה:

English translation 1422

if he receives many knowledges in Torah — how good and how pleasant,

אויב אים קומט צו א סך ידיעות בתורה - איז מה טוב ומה נעים,

English translation 1423

if he receives one knowledge — it is also good,

אויב אים קומט צו איין ידיעה - איז אויך גוט,

English translation 1424

and if he receives nothing at all — it is still good for him,

און אויב אים קומט גארניט צו - איז אים ווייטער גוט,

English translation 1425

for he is already a great man in any case!

ווארום ער איז סיי-ווי א רשכבה"ג!

English translation 1426

Rather, "whoever fulfills the Torah out of poverty" means,

נאר "המקיים את התורה מעוני" הייסט,

English translation 1427

that however much he can learn — he feels that he is poor relative to what can still come to him,

אז וויפל ער קען לערנען - איז ער מרגיש אז ער איז אן עני בערך צו דעם וואס קען נאך צוקומען,

English translation 1428

and therefore he strives with all his might to increase in the study of Torah. And then he has the promise that "he will ultimately fulfill it out of wealth,"

און דערפאר איז ער זיך משתדל בכל התוקף צו מוסיף זיין בלימוד התורה. און דעמולט האט ער די הבטחה אז "סופו לקיימה מעושר",

English translation 1429

a true wealth in Torah.

אן עשירות אמיתית בתורה.

English translation 1430

And this is the explanation of the statement of our Rabbis of blessed memory: "One who learns from his fellow a single chapter, or a single law, or a single verse, or a single statement, or even a single letter — must treat him with honor, etc." And as it is brought in the Gemara: "Even if he enlightened my eyes only in one Mishnah, this is his teacher, etc.,

וואס דאס איז דער ביאור אין דעם מאמר חז"ל 250 "הלומד מחבירו פרק אחד או הלכה אחת או פסוק אחד או דבור אחד או אפילו אות אחת - צריך לנהג בו כבוד כו'". וכדאיתא בגמרא 251 "אפילו לא האיר עיניו אלא במשנה אחת זה הוא רבו כו',

English translation 1431

such as Rav Sachora who explained to me 'zohama listron.'"

כגון רב סחורה דאסברן זוהמא ליסטרון".

English translation 1432

He can be a rich man in Torah,

ער קען זיין אן עשיר בתורה,

English translation 1433

a great scholar — but he does not feel that when an additional knowledge comes to him it is inconceivable,

א למדן גדול - פילט ער אבער ניט אז בשעת עס קומט אים צו נאך א ידיעה איז דאס מהיכי תיתי,

English translation 1434

rather when he learns from his fellow a "single Mishnah,"

נאר בשעת ער איז לומד מחבירו א "משנה אחת",

English translation 1435

"even a single letter,"

"אפילו אות אחת",

English translation 1436

it is to such an extent an addition for him

איז דאס עד כדי כך א הוספה ביי אים

English translation 1437

(and to such an extent he feels himself poor in relation to that single letter)

(ועד כדי כך איז ער זיך מרגיש פאר אן עני ביחס צו דער אות אחת)

English translation 1438

that "he must treat him with honor"!

אז "צריך לנהג בו כבוד"!

English translation 1439

For he feels that this "single letter" is a "single letter" in Torah,

ווארום ער פילט אז די "אות אחת" איז אן "אות אחת" בתורה,

English translation 1440

and every letter in Torah is a matter of the greatest magnitude,

און יעדער אות בתורה איז אן ענין הכי גדול,

English translation 1441

and from it he can learn and from it a great wealth in Torah can come to him!

און ער קען דערפון אפלערנען און דערפון זאל צוקומען אן עשירות רבה בתורה!

English translation 1442

As this is in the aforementioned example in the Gemara — "such as Rav Sachora who explained to me 'zohama listron,'"

ווי דאס איז אין דער דוגמא הנ"ל אין גמרא - "כגון רב סחורה דאסברן זוהמא ליסטרון",

English translation 1443

"Even if he learned from his teacher only this matter alone, he is considered his teacher thereby,"

"אפילו לא למד מרבו אלא דבר זה בלבד נחשב רבו בכך" 252,

English translation 1444

and according to Rashi's commentary:

וכפרש"י 253:

English translation 1445

"It is taught in the Order of Purities

"בסדר טהרות היא שנוי'

English translation 1446

('zohama listron'),

("זוהמא ליסטרון") 254,

English translation 1447

and I did not know what vessel it is, and he taught me that it is a large ladle with which they remove the scum of the pot and the cauldron to the sides."

ולא הייתי יודע מה כלי הוא ולמדני שהוא כף גדולה שמסלקין בו זוהם הקדירה והקלחת לצדדין".

English translation 1448

Even though there is not so much novelty in it, he is called his teacher because he studied it with him;

דאע"פ וואס "אין בו כ"כ דבר חידוש" 255 ווערט ער אנגערופן רבו ווייל ער האט דאס מיט אים געלערנט;

English translation 1449

And from this small matter in Torah

און פון דעם דבר קטן בתורה

English translation 1450

(apparently)

(לכאורה)

English translation 1451

- "zohama listron" - he learns a great wealth in Torah and in the service of G-d:

- "זוהמא ליסטרון" - לערנט ער אפ אן עשירות רבה אין תורה און אין עבודת ה':

English translation 1452

When he finds himself in a place in the world where there is "zohama" - he might think that he will flee to the chambers of holiness,

בשעת ער געפינט זיך אין א מקום בעולם וואו ס'איז דא "זוהמא" - קען ער מיינען אז ער וועט אנטלויפן צו ד' אמות של קדושה,

English translation 1453

to the synagogue and study hall and the like,

אין בית הכנסת ובית המדרש וכיו"ב,

English translation 1454

and the place where there is "zohama" he will leave for the One Above,

און דעם מקום וואו ס'איז דא "זוהמא" וועט ער לאזן פאר דעם אויבערשטן,

English translation 1455

for this is indeed the world of the Holy One, blessed be He!

ווארום דאס איז דאך עולמו של הקב"ה!

English translation 1456

Regarding this, he has the general directive from what his teacher taught him the explanation of "zohama listron" - that the Holy One, blessed be He, desired to have a dwelling place in the lower realms,

אויף דעם האט ער די הוראה כללית פון דעם וואס רבו האט אים געלערנט דעם פירוש אין "זוהמא ליסטרון" - אז נתאוה הקב"ה להיות לו ית' דירה בתחתונים 256,

English translation 1457

and this must be a clean dwelling

און דאס דארף זיין א דירה נקי'

English translation 1458

(as per the precise wording of my revered father-in-law, the Rebbe *256),

(כדיוק כ"ק מו"ח אדמו"ר *256),

English translation 1459

and this mission was given to every Jew together with the powers to carry it out.

און די שליחות האט מען אפגעגעבן יעדן אידן צוזאמען מיט די כחות אויף דאס דורכצופירן.

English translation 1460

Consequently,

במילא,

English translation 1461

when a Jew finds himself in a specific place in the world through Divine Providence - he cannot cry out that when he sees "zohama" in a part of the world of the Holy One, blessed be He, he will flee to another place in the world to make there a "dwelling place for Him, blessed be He,"

בשעת א איד געפינט זיך אין א מקום מסויים בעולם בהשגחה פרטית - קען ער ניט שרייען אז בשעת ער זעט "זוהמא" אין א חלק פון עולמו של הקב"ה וועט ער אנטלויפן צו אן אנדער ארט אין וועלט צו מאכן דארט א "דירה לו ית'",

English translation 1462

and the "dwelling" that is unclean

און די "דירה" בלתי נקי'

English translation 1463

(where there is zohama)

(וואו ס'איז דא זוהמא)

English translation 1464

he will leave for the One Above, heaven forfend - rather, he must know that he is a "partner with the Holy One, blessed be He, in the work of creation"

וועט ער לאזן פאר דעם אויבערשטן ר"ל - נאר ער דארף וויסן אז ער איז א "שותף להקב"ה במעשה בראשית"

English translation 1465

[as the Gemara says regarding "the one who says 'Vayechulu' on Friday evening],

[ווי די גמרא 257 זאגט עס בנוגע צו "האומר ויכולו" בערב שבת],

English translation 1466

and he has a duty and responsibility and together with this a merit to take a "zohama listron,"

און ער האט א חוב ואחריות און ביחד עם זה א זכות צו נעמען א "זוהמא ליסטרון",

English translation 1467

"a large ladle with which one removes the scum of the pot and cauldron to the sides" - and to cast out the zohama and make the place a clean dwelling for the Holy One, blessed be He!

"כף גדולה שמסלקין בו זוהם הקדירה והקלחת לצדדין" - און ארויסווארפן די זוהמא און מאכן דעם ארט פאר א דירה נקי' להקב"ה!

English translation 1468

And it is correct that because of this one matter - "zohama listron" - his soul descended down here,

און ס'איז רעכט אז צוליב דעם איין ענין - "זוהמא ליסטרון" - איז אראפגעקומען נשמתו דא למטה,

English translation 1469

consequently it is understood that however much the Jew possesses,

במילא איז מובן אז וויפל דער איד פארמאגט,

English translation 1470

even if he is a great wealthy person - he still stands in the aspect of a poor person regarding the fulfillment of his mission and the descent of his soul into the world!

אפילו אויב ער איז אן עשיר גדול - שטייט ער נאך אלץ בבחי' עני לגבי מילוי שליחותו וירידת נשמתו בעולם!

English translation 1471

Like the wondrous Torah of the Baal Shem Tov

ווי די תורה נפלאה פון דעם בעש"ט

English translation 1472

(transmitted by my revered father-in-law, the Rebbe)

(איבערגעגעבן ע"י כ"ק מו"ח אדמו"ר 258)

English translation 1473

- that a soul comes down below and lives seventy eighty years in order to do a Jew a favor one time!

- אז א נשמה קומט אראפ למטה און לעבט אפ זיבעציק אכציק יאר צוליב טאן א אידן א טובה איין מאל!

English translation 1474

That is, he can be a person who laid tefillin every single day,

ד.ה. ער קען זיין א איך וואס האט געלייגט תפילין בכל יום ויום,

English translation 1475

and studied Torah and fulfilled commandments,

און געלערנט תורה און מקיים געווען מצוות,

English translation 1476

up to a complete righteous person and a hidden righteous person

ביז א צדיק גמור וצדיק נסתר

English translation 1477

(as in the story connected with the aforementioned Torah)

(ווי אין דעם סיפור פארבונדן מיט דער תורה הנ"ל)

English translation 1478

- nevertheless, he has not accomplished the purpose of the descent of his soul below until he does the Jew a favor one time!!

- אעפ"כ האט ער ניט אויסגעפירט תכלית ירידת נשמתו למטה ביז ער טוט דעם אידן א טובה איין מאל!!

English translation 1479

[Afterwards there are those who will come and say,

[דערנאך זיינען דא די וואס וועלן קומען און זאגן,

English translation 1480

that this Torah is only in a list,

אז די תורה שטייט נאר אין א רשימה,

English translation 1481

and who knows whether my revered father-in-law, the Rebbe, validated it or even saw it...].

און ווער ווייסט צי כ"ק מו"ח אדמו"ר האט עס מגי' געווען אדער אפילו געזען...].

English translation 1482

And this is the unique role of a rabbi in Israel - as it states in Tanna Devei Eliyahu,

און אט דאס איז דער תפקיד מיוחד פון א רב בישראל - ווי עס שטייט אין תנא דבי אליהו 259,

English translation 1483

that the Great Sanhedrin had upon themselves the role "to tie iron belts around their waists and to lift their garments above their knees and to go around all the cities of Israel etc. in all places of Israel and to teach Israel etc."

אז די סנהדרי גדולה האבן אויף זיך געהאט דעם תפקיד "לקשור חבלים של ברזל במתניהם ולהגבי' בגדיהם למעלה מארכבותיהן ויחזרו בכל עיירות ישראל כו' בכל מקומות ישראל וילמדו את ישראל כו'".

English translation 1484

That is, even though the place of the Great Sanhedrin was in the Chamber of Hewn Stone,

ד.ה. אע"פ וואס דער ארט פון סנהדרי גדולה איז געווען בלשכת הגזית 260,

English translation 1485

and they were great people of lineage,

און זיי זיינען געווען מיוחסים גדולים 261,

English translation 1486

and among all the rabbis in Israel they were the most important

און צווישן אלע רבנים בישראל זיינען זיי געווען די חשוב'סטע

English translation 1487

(who were elevated from the Lesser Sanhedrin etc.)

(וועלכע זיינען נתעלה געווארן פון סנהדרי קטנה וכו')

English translation 1488

- nevertheless, Eliyahu says

- אעפ"כ זאגט אָן אליהו

English translation 1489

(Tanna Devei Eliyahu),

(תנא דבי אליהו),

English translation 1490

that their role and responsibility is to teach Jews how one must conduct oneself,

אז זייער תפקיד ואחריות איז צו לערנען אידן ווי מ'דארף זיך אויפפירן,

English translation 1491

and when it is necessary - they must gird themselves with "iron belts around their waists and lift their garments above their knees and go around all the cities of Israel etc. and teach Israel etc."!

און ווען עס פאדערט זיך - דארפן זיי זיך איינגארטלען מיט "חבלים של ברזל במתניהם ולהגבי' בגדיהם למעלה מארכבותיהן ויחזרו בכל עיירות ישראל כו' וילמדו את ישראל כו'"!

English translation 1492

From this it is understood a fortiori and all the more so regarding the role of rabbis nowadays regarding instructing Jews how one must conduct oneself. And to such an extent that he must go out to seek a Jew who needs a directive and instruction on how he should conduct himself!

איז דערפון מובן במכ"ש וק"ו בנוגע צו דעם תפקיד פון רבנים איצטער בנוגע צו אנווייזן אידן ווי מ'דארף זיך פירן. ועד כדי כך אז ער דארף ארויסגיין זוכן א איד וועלכער דארף האבן א הוראה און אנווייזונג ווי ער זאל זיך אויפפירן!

English translation 1493

If the rabbi is meritorious and the Jewish man and Jewish woman come to him with a question - it is good;

אויב דער רב איז זוכה און דער איד און אידענע קומען צו אים מיט א שאלה - איז גוט;

English translation 1494

but if they do not come to him - which is the situation today regarding many of Israel - the rabbi must gird himself and go around the cities of Israel and teach Israel.

אבער אויב זיי קומען ניט צו אים - וואס אזוי איז היינט דער מצב בנוגע לכו"כ מישראל - דארף דער רב זיך אנגארטלען און מחזר זיין בעיירות ישראל וללמד את ישראל.

English translation 1495

And not like those who think,

און ניט ווי די וואס מיינען,

English translation 1496

that when he will go to that one - specifically if they will provide him with an automobile or an airplane. And specifically to travel first class,

אז ווען וועט ער צו יענעם גיין - דוקא אויב מ'וועט אים צושטעלן אן אטאמאביל אדער אן עראפלאן. און דוקא פארן מיטן ערשטן קלאס,

English translation 1497

and when he arrives,

און ווען ער קומט אן,

English translation 1498

there should be "fifty men running before him" *261 who are proclaiming and announcing that the rabbi, the gaon, so-and-so son of so-and-so has arrived,

זאלן זיין "חמישים איש רצים לפניו" *261 וועלכע זיינען מכריז ומודיע אז ס'איז אנגעקומען הרב הגאון פלוני בן פלוני,

English translation 1499

because specifically this is the honor of the Torah and the honor of the rabbinate - teaches him the Tanna of the school of Elijah,

ווארום דוקא דאס איז כבוד התורה וכבוד הרבנות - לערנט אים דער תנא דבי אליהו,

English translation 1500

that even the Great Sanhedrin,

אז אפילו סנהדרי גדולה,

English translation 1501

the most distinguished rabbis who sat in the Chamber of Hewn Stone - had an obligation and responsibility to go around to all the cities of Israel,

די רבנים הכי מיוחסים וועלכע זיינען געזעצן אין לשכת הגזית - האבן געהאט א חיוב ואחריות צו מחזר זיין בכל עיירות ישראל,

English translation 1502

to the most distant places,

ביז מקומות הכי רחוקים,

English translation 1503

even if it requires "to tie iron bands around their waists and to lift their garments above their knees"!

אפילו אויב עס פאדערט זיך "לקשור חבלים של ברזל במתניהם ולהגבי' בגדיהם למעלה מארכבותיהן"!

English translation 1504

All the more so when it concerns rabbis nowadays,

עאכו"כ ווען עס רעדט זיך וועגן רבנים איצטער,

English translation 1505

they have the obligation and responsibility to go to their householders and to Jews in every place and place and show them how one must conduct oneself.

האבן זיי דעם חיוב ואחריות צו גיין צו זייערע בעלי בתים און צו אידן בכל מקום ומקום און זיי אנווייזן ווי מ'דארף זיך פירן.

English translation 1506

And even if it concerns a distant place - it is not the interpretation,

און אפילו אויב עס רעדט זיך וועגן א מקום רחוק - איז ניט דער פשט,

English translation 1507

that then one must remain in his place,

אז דעמולט דארף מען בלייבן במקומו,

English translation 1508

rather one seeks advice for this,

נאר מ'זוכט אויף דעם עצות,

English translation 1509

one girds oneself,

מ'גארטלט זיך איין,

English translation 1510

with "iron bands around their waists and to lift their garments above their knees" and the like,

מיט "חבלים של ברזל במתניהם ולהגבי' בגדיהם למעלה מארכבותיהן" וכיו"ב,

English translation 1511

which will protect that the garments of the rabbi should remain whole,

וואס וועלן באווארענען אז די בגדים פון רב זאלן בלייבן גאנץ,

English translation 1512

because if not they will tear and he will have to remain stuck in the middle of the road,

ווארום אויב ניט וועלן זיי זיך צערייסן און ער וועט דארפן בלייבן שטעקן אין מיטן וועג,

English translation 1513

because a rabbi may not go naked,

ווייל א רב טאר ניט גיין ערום,

English translation 1514

and even not with torn garments,

און אפילו ניט מיט צעריסענע בגדים,

English translation 1515

as the law that for a rabbi there must be "for honor and for glory" before his householders - the advice for this is,

ווי דער דין 262 אז ביי א רב דארף זיין "לכבוד ולתפארת" לפני הבעלי בתים שלו - איז די עצה לזה,

English translation 1516

not to go back home,

ניט צו גיין צוריק אהיים,

English translation 1517

rather to put on "iron bands etc." and the like which will protect that he should be able to arrive at the distant place and there teach Jews!

נאר צו אנטאן "חבלים של ברזל וכו'" וכיו"ב וואס וועלן באווארענען אז ער זאל קענען אנקומען צו דעם מקום רחוק און דארטן לערנען מיט אידן!

English translation 1518

From this one has the lesson regarding the role of rabbis in this generation of ours - about which it is now a fitting time to mention,

דערפון האט מען דעם לימוד בנוגע דעם תפקיד פון רבנים בדורנו זה - וועגן וועלכע ס'איז איצטער א זמן המתאים צו דערמאנען,

English translation 1519

because there are here many rabbis who have arrived here for the holiday of Shavuot,

ווארום עס געפינען זיך דא כו"כ רבנים וואס זיינען אהערצו אנגעקומען פאר חג השבועות,

English translation 1520

both rabbis from the Holy Land,

סיי רבנים פון ארץ הקודש,

English translation 1521

and also rabbis from other places.

און אויך רבנים פון אנדערע ערטער.

English translation 1522

As was discussed,

ווי גערעדט 263,

English translation 1523

that in Lubavitch they used to call the holiday of Shavuot by the name "the holiday of the Matzot",

אז אין ליובאוויטש פלעגט מען אנדופן חג השבועות בשם "חג המצו"ת",

English translation 1524

because then the rabbis used to travel to Lubavitch,

ווייל דעמולט פלעגן קומען צו פארן די רבנים אין ליובאוויטש,

English translation 1525

because during the seven days of Passover and Sukkot they could not come due to the multitude of questions and matters of livelihood connected with the days of the holiday etc.

ווארום בשבעת ימי הפסח וסוכות האבן זיי ניט געקענט קומען צוליב ריבוי שאלות און עניני פרנסה פארבונדן מיט ימי החג וכו'.

English translation 1526

And although who can compare to the capital city of Lubavitch - but we are found within the four cubits and the synagogue and the study hall of His Holiness, my father-in-law, the Rebbe, the president of our generation,

ואע"פ אז ווער קען זיך דען גלייכן צו עיר הבירה ליובאוויטש - אבער מ'געפינט זיך דאך אין די ד' אמות וביהכנ"ס וביהמ"ד פון כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו,

English translation 1527

and where he went, with him went the Divine Presence and holiness *263,

און וואו ער איז געגאנגען איז מיט אים געגאנגען די שכינה וקדושה *263,

English translation 1528

up to this very place,

ביז צו אט דעם מקום,

English translation 1529

the place where he performed his service during the last ten years of his life and vitality in this world!

דער מקום וואו ער האט עובד געווען עבודתו במשך עשר שנים האחרונות פון חיים חיותו בעלמא דין!

English translation 1530

And especially when one stands on the second of Sivan,

ובפרט ווען מ'שטייט בי"ד סיון,

English translation 1531

that between the second and the fifteenth of Sivan they arrested His Holiness, my father-in-law, the Rebbe, and his imprisonment began - which afterwards was revealed that this was in the category of hidden kindnesses,

וואס בין י"ד וט"ו סיון האט מען ארעסטירט כ"ק מו"ח אדמו"ר און עס האט זיך אנגעהויבן זיין מאסר - וואס דערנאך איז נתגלה געווארן אז דאס איז געווען בחי' חסדים נסתרים,

English translation 1532

and through this there came with greater emphasis and greater strength the spreading of the wellsprings outward,

און דורך דעם איז צוגעקומען ביתר שאת וביתר עוז אין הפצת המעינות חוצה,

English translation 1533

until this time and place.

ביז בזמן ומקום זה.

English translation 1534

And now one can no longer have hidden kindnesses - Heaven forbid that it should be so,

און איצטער קען מען שוין מערניט האבן חסדים נסתרים - ח"ו אז אזוי זאל זיין,

English translation 1535

and one does not agree to this,

און מ'איז דערצו ניט מסכים,

English translation 1536

rather one must have specifically revealed kindnesses,

נאר מ'דארף האבן דוקא חסדים גלויים,

English translation 1537

"the good for us."

"הטוב לנו".

English translation 1538

Which is especially accomplished through the rabbis - whose role is to educate and influence in a manner of revealed kindnesses to all Jews.

וואס דאס ווערט במיוחד אויפגעטאן דורך די רבנים - וואס זייער תפקיד איז צו מחנך זיין ומשפיע זיין באופן פון חסדים גלויים צו אלע אידן.

English translation 1539

And especially Chassidic rabbis,

ובפרט חסיד'ישע רבנים,

English translation 1540

who rule according to the rulings of the old Rebbe,

וועלכע פסק'נען לויט די פסקי דינים פון דעם אלטן רבי'ן,

English translation 1541

the middle Rebbe and the Tzemach Tzedek.

דעם מיטעלן רבי'ן און דעם צ"צ.

English translation 1542

The rabbis who are found here now must know their responsibility - and they must about this arouse all the other rabbis - about their mission and special role to teach and show Jews in every place and place how one must conduct oneself according to the instruction of the Torah,

דארפן די רבנים וואס געפינען זיך דא איצטער וויסן זייער אחריות - און זיי דארפן וועגן דעם מעורר זיין אלע אנדערע רבנים - וועגן זייער שליחות ותפקיד מיוחד צו לערנען און אנווייזן אידן בכל מקום ומקום ווי מ'דארף זיך אויפפירן ע"פ הוראת התורה,

English translation 1543

and this means,

און דאס מיינט,

English translation 1544

not only when the Jewish man or Jewish woman comes to go to the rabbi with a question,

ניט נאר ווען דער איך אדער די אידענע קומט צו גיין צום רב מיט א שאלה,

English translation 1545

rather even when the Jew does not come to him to go,

נאר אפילו ווען דער איד קומט ניט צו אים צו גיין,

English translation 1546

the rabbi must go to him and influence him.

דארף דער רב גיין צו אים און אויף אים משפיע זיין.

English translation 1547

And in particular when it speaks about rabbis of our generation, this especially - they must know their unique role - being rabbis of the heels of Mashiach,

ובפרט ווען עס רעדט זיך וועגן רבנים פון דורנו זה במיוחד - דארפן זיי וויסן זייער תפקיד מיוחד - זייענדיק רבנים פון עקבתא דמשיחא,

English translation 1548

a unique generation both in that now there has been added a double and multiplied darkness,

א דור מיוחד סיי אין דעם וואס איצטער איז צוגעקומען אין דעם חושך כפול ומכופל,

English translation 1549

consequently the rabbis have more to protect,

במילא האבן די רבנים מער וואס צו באווארענען,

English translation 1550

and also in that - and this is also the main point - that in our generation there has been added an abundance of Torah and goodness and holiness that was not in previous generations.

און סיי אין דעם - וגם זה עיקר - אז בדורנו זה איז צוגעקומען א ריבוי תורה וטוב וקדושה וואס איז ניט געווען בדורות שלפנ"ז.

English translation 1551

And simply it means:

ובפשטות מיינט עס:

English translation 1552

every rabbi in Israel has the unique role to be the guide of his householders and householders' wives,

יעדער רב בישראל האט דעם תפקיד מיוחד צו זיין דער מורה דרך פון זיינע בעלי בתים און בעה"ב'טעס,

English translation 1553

and to show them how to conduct themselves according to the instructions of the Torah.

און זיי אנווייזן ווי מ'זאל זיך פירן ע"פ הוראות התורה.

English translation 1554

And this speaks about all Jews - men, women, and children:

און דאס רעדט זיך וועגן אלע אידן - אנשים נשים וטף:

English translation 1555

to men and boys in their Torah and commandments,

צו אנשים ובנים אין זייערע תורה ומצוות,

English translation 1556

and to women in their commandments,

און צו נשים אין זייערע מצוות,

English translation 1557

first and foremost - the three commandments unique to them whose acronym is "the grace":

לכל לראש - די ג' מצוות המיוחדות להן וואס זייער ר"ת איז "החן":

English translation 1558

lighting candles of the holy Shabbat,

הדלקת נרות שבת קודש,

English translation 1559

challah - the kashrut of eating and drinking,

חלה - כשרות האכילה ושתי',

English translation 1560

and niddah - family purity.

און נדה - טהרת המשפחה.

English translation 1561

And in particular since the rabbi has a rebbetzin - she must together with the rabbi,

ובפרט אז דער רב האט דאך א רביצין - דארף זי צוזאמען מיטן רב,

English translation 1562

or the rabbi together with his rebbetzin

אדער דער רב צוזאמען מיט זיין רביצין

English translation 1563

(or by appointing other women),

(אדער דורך ממנה זיין אנדערע נשים),

English translation 1564

especially work with the women and daughters of Israel.

במיוחד טאן מיט נשי ובנות ישראל.

English translation 1565

And especially - there must be an emphasis on doing in the matter of the education of the children of Israel,

ובמיוחד - דארף זיין די הדגשה אויף טאן אין דעם ענין פון חינוך ילדי ישראל,

English translation 1566

"Train the youth according to his way, even when he grows old he will not depart from it",

"חנוך לנער ע"פ דרכו גם כי יזקין לא יסור ממנה" 264,

English translation 1567

because this becomes a foundation for all subsequent generations.

ווארום דאס ווערט א יסוד לכל הדורות שלאח"ז.

English translation 1568

And the role of the rabbi is not only regarding Jews who are observers of Torah and commandments,

און דער תפקיד פון דעם רב איז ניט נאר בנוגע צו אידן וועלכע זיינען שומרי תומ"צ,

English translation 1569

but to all Jews - because every Jew is a "desirable land" *264 which possesses precious stones and pearls

נאר צו אלע אידן - ווארום יעדער איד איז אן "ארץ חפץ" *264 וועלכע פארמאגט אבנים טובות ומרגליות

English translation 1570

(according to the well-known teaching of the Baal Shem Tov),

(כתורת הבעש"ט הידועה 265),

English translation 1571

and it is a certain thing that in the end he will do repentance, for no rejected one is rejected from Him *265,

און ס'איז א זיכערע זאך אז סופו לעשות תשובה כי לא ידח ממנו נדח *265,

English translation 1572

and then there will be added an elevation:

און דעמולט וועט נאך צוקומען אן עילוי:

English translation 1573

intentional sins become for him like merits,

זדונות נעשות לו כזכיות 266,

English translation 1574

a new type of merits.

א סוג חדש פון זכיות.

English translation 1575

A rabbi has the role to cleanse the "impurity" and to reveal the "desirable land" in every Jew,

האט א רב דעם תפקיד צו אויסרייניקן די "זוהמא" און מגלה זיין די "ארץ חפץ" אין יעדער אידן,

English translation 1576

as discussed above.

כמדובר לעיל.

English translation 1577

Every thing must have a suitable preparation. And especially with a physical matter,

יעדער זאך דארף דאך האבן א הכנה מתאימה. ובפרט מיט אן ענין גשמי,

English translation 1578

as is known from what is said in the discourses of the Ran,

כידוע מ"ש בדרשות הר"ן 267,

English translation 1579

that through connecting a matter with a physical thing it gives power that it should have a permanence in the physicality of the world.

אז דורך דעם וואס מ'פארבינדט אן ענין מיט א דבר גשמי גיט עס כח אז דאס זאל האבן א קיום בגשמיות העולם.

English translation 1580

Therefore it is a proper thing,

דעריבער איז א דבר הנכון,

English translation 1581

that the rabbis who are here should now say "L'Chaim" on a physical thing - a cup of wine,

אז די רבנים וואס געפינען זיך דא זאלן איצטער זאגן "לחיים" אויף א דבר גשמי - א כוס של יין,

English translation 1582

"which gladdens God and men",

"המשמח אלקים ואנשים" 268,

English translation 1583

in this synagogue and study hall of the prince of our generation.

אין דעם ביהכנ"ס וביהמ"ד פון נשיא דורנו.

English translation 1584

And if one wants more - one can go after Shabbat to the "secretariat" and from there take a drink.

און אויב מ'וויל נאכמער - קען מען אוריינגיין נאך שבת אין "מזכירות" און פון דארטן נעמען משקה.

English translation 1585

And together with this one should also sing melodies of joy - "We want Mashiach now",

און צוזאמען דערמיט זאל מען אויך זינגען ניגונים של שמחה - "ווי וואָנט משיח נאו",

English translation 1586

"Nyet nyet nikavo" and "He will build the Holy Temple".

"ניעט ניעט ניקאַוואָ" און "שיבנה ביהמ"ק".

English translation 1587

And after this beginning in a gathering in this place - each rabbi should make a gathering in his own place,

און לאחרי די התחלה בזה אין א התוועדות במקום זה - זאל יעדער רב מאכן א התוועדות במקום שלו,

English translation 1588

and there speak words of awakening,

און דארטן רעדן דברי התעוררות,

English translation 1589

including - the inner dimensions of the Torah,

כולל - פנימיות התורה,

English translation 1590

and matters relating to actual practice - setting fixed times for Torah,

וענינים בנוגע למעשה בפועל - קביעות עתים לתורה,

English translation 1591

the service of prayer

עבודת התפלה

English translation 1592

("He gives:

("יהיב:

English translation 1593

a coin to a pauper and then prays"),

פרוטה לעני והדר מצלי"),

English translation 1594

and charity,

און צדקה,

English translation 1595

etc.

וכו'.

English translation 1596

And may it be His will that this should add more strength to the rabbis in carrying out their holy role to influence and to be guides for Jews in every place.

ויה"ר אז דאס זאל צוגעבן נאכמער כח צו די רבנים אין אויספירן זייער תפקיד קדוש צו משפיע זיין און צו זיין מורי דרך פאר אידן בכל מקום ומקום.

English translation 1597

And especially since one stands within the four cubits of the prince of our generation,

ובפרט אז מ'שטייט אין די ד' אמות פון נשיא דורנו,

English translation 1598

and in this time,

און אין דעם זמן,

English translation 1599

in continuation of the time of the giving of our Torah,

בהמשך צו זמן מתן תורתנו,

English translation 1600

And in particular since to each rabbi there also comes the Yud - the matter of self-nullification - then it becomes "Rabbi" from "Rav",

און בפרט אז בא יעדן רב קומט אויך צו דער יו"ד - דער ענין הביטול - ווערט דעמולט "רבי" פון "רב",

English translation 1601

as explained in many places in the elucidation of the matter "Every Rav in Babylon and every Rabbi in the Land of Israel".

כמבואר בכ"מ 269 בביאור הענין "כל רב בבבל וכל רבי בארץ ישראל" 270.

English translation 1602

And this should further hasten the true and complete redemption,

און דאס זאל נאכמער צואיילן די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1603

so that while still standing on this day,

אזוי אז נאך שטייענדיק ביום זה,

English translation 1604

even before the reading of Parshat Beha'alotcha - Mashiach our righteousness comes,

נאך פאר דער קריאה פון פ' בהעלותך - קומט משיח צדקנו,

English translation 1605

and "In the future, synagogues and study halls in Babylon - and in all places outside the land - will be established in the Land of Israel",

און "עתידין בתי כנסיות ובתי מדרשות שבבבל - ובכל המקומות בחוץ לארץ - שיקבעו בארץ ישראל" 271,

English translation 1606

"A land which the eyes of the Lord your God are always upon it, from the beginning of the year to the end of the year",

"ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה" 272,

English translation 1607

and especially in the synagogues and study halls,

ובפרט אין די בתי כנסיות ובתי מדרשות,

English translation 1608

in the true and complete redemption through Mashiach our righteousness,

בגאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 1609

literally speedily in our days and literally quickly in our time,

בעגלא דידן ממש ובמהרה בימינו ממש,

English translation 1610

with joy and a good heart.

ובשמחה ובטוב לבב.

English translation 1611

[His Holiness the Rebbe Shlita began to sing "We want Mashiach now".

[כ"ק אדמו"ר שליט"א התחיל לנגן "ווי וואָנט משיח נאו".

English translation 1612

Afterwards they sang "Nyet nyet nikavo".

אח"כ ניגנו "ניעט ניעט ניקאַוואָ".

English translation 1613

(The prayer leader Shy"a began "Yehi ratzon etc.") "He will build the Holy Temple etc.".

(הש"ץ שי' התחיל "יה"ר כו'") "שיבנה ביהמ"ק כו'".

English translation 1614

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 1615

Those who need to make a final blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 1616

will certainly make a final blessing].

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה].