English translation — שיחת אור ליום ה' פ' נשא, י"ב סיון ה'תשמ"ו.

English translation 1

It is customary – for several years – to make a farbrengen on 12 Sivan, the conclusion of the days of completion of the "time of the giving of our Torah," and the reason (for making a farbrengen) is – in order to emphasize the matter of unity which is connected to the "time of the giving of our Torah"1:

א. ס'איז רגיל – מכמה שנים – צו מאכן א התוועדות אין י"ב סיון, דער סיום פון ימי התשלומין פון "זמן מתן תורתנו", און דער טעם (אויף מאכן א התוועדות) איז – בכדי צו מדגיש זיין דער ענין האחדות וואס איז בשייכות מיט "זמן מתן תורתנו" 1 :

English translation 2

The giving of the Torah is indeed connected with the gathering together of several Jews together,

מתן תורה איז דאך פארבונדן מיט דעם צוזאמענקלייבן זיך פון כמה אידן צוזאמען,

English translation 3

until this becomes a primary condition in the giving of the Torah. And as it is brought in the words of our Sages2 on the verse3 "for on the third day Hashem will descend before the eyes of all the people,"

ביז אז דאס ווערט א תנאי עיקרי אין מתן תורה. וכדאיתא במדרז"ל 2 עה"פ 3 "כי ביום השלישי ירד ה' לעיני כל העם",

English translation 4

that "if Israel were missing even one4

אז "אילו הי' ישראל חסרים עוד אחד 4

English translation 5

(without distinction as to who that one is)

(אן קיין אונטערשייד ווער דער איינער איז)

English translation 6

they would not have received the Torah,"

לא היו מקבלים את התורה",

English translation 7

meaning that the giving of the Torah could only be in the presence of all Israel.

ד.ה. אז מתן תורה האט געקענט זיין נאר במעמד כל ישראל.

English translation 8

Even in the days of preparation for the giving of the Torah,

ביז אז נאך אין די ימי ההכנה צו מתן תורה,

English translation 9

beginning from Rosh Chodesh Sivan,

אנהויבנדיק פון ר"ח סיון,

English translation 10

the unity of all Israel is emphasized –

שטייט בהדגשה אחדות כל ישראל –

English translation 11

as it is written5 "In the third month go' on this day

כמ"ש 5 "בחודש השלישי גו' ביום הזה

English translation 12

(Rosh Chodesh6)...

(ר"ח 6)...

English translation 13

and Israel encamped there opposite the mountain,"

ויחן שם ישראל נגד ההר",

English translation 14

meaning that the very approach and standing "opposite the mountain,"

ד.ה. אז דער עצם צוגאנג און שטיין "נגד ההר",

English translation 15

the well-known mountain,

ההר הידוע,

English translation 16

upon which the Torah was given

וואס אויף אים איז די תורה געגעבן געווארן

English translation 17

[for in all the names that the mountain has,

[וואס אין אלע שמות וואס דער בארג האט,

English translation 18

the connection to the Torah that was given upon it is emphasized (as the Gemara explains in Tractate Shabbos7 (and in several midrashim8))],

איז מודגש דער פארבונדצו תורה וואס איז געגעבן געווארן אויף אים (ווי די גמרא איז מבאר אין מסכתא שבת 7 (ובכמה מדרשים 8))],

English translation 19

"one Torah" –

"תורה אחת" –

English translation 20

caused Jews that there should be "and Israel encamped there"

האט גע'פועל'ט אויף אידן אז ס'זאל זיין "ויחן שם ישראל"

English translation 21

(through their connection with the mountain) –

(דורך זייער פארבונד מיט דעם הר) –

English translation 22

not only that all Jews were present there simply,

ניט נאר אז אלע אידן זיינען געווען נוכח דארטן סתם,

English translation 23

but they were present "as one man with one heart"9

נאר זיי זיינען געווען נוכח "כאיש אחד בלב אחד" 9

English translation 24

(as discussed at length in previous farbrengens10).

(ווי גערעדט בארוכה בהתוועדויות שלפנ"ז 10).

English translation 25

And if it was "as one man with one heart" in the days of preparation for the giving of the Torah,

און אויב ס'איז געווען "כאיש אחד בלב אחד" בימי ההכנה למתן תורה,

English translation 26

certainly it was so at the time of the giving of the Torah itself,

איז זיכער אזוי געווען בזמן מתן תורה גופא,

English translation 27

and with greater strength and vigor.

וביתר שאת וביתר עוז.

English translation 28

And simply:

ובפשטות:

English translation 29

If the unity that is in the Torah

אויב דער אחדות שבתורה

English translation 30

("one Torah")

("תורה אחת")

English translation 31

caused

האט גע'פועל'ט

English translation 32

(merely from the preparation)

(נאר מצד ההכנה)

English translation 33

unity among Jews

אחדות אין אידן

English translation 34

("as one man with one heart")

("כאיש אחד בלב אחד")

English translation 35

even before the giving of the Torah,

נאך לפני מתן תורה,

English translation 36

then all the more so did it cause this after the giving of the Torah with greater strength and vigor.

איז עאכו"כ אז דאס האט גע'פועל'ט אזוי לאחרי מתן תורה ביתר שאת וביתר עוז.

English translation 37

That is, although in the entirety from Rosh Chodesh Sivan until the giving of the Torah

ד.ה. הגם אז בכללות פון ר"ח סיון ביז מתן תורה

English translation 38

(the preparation for the giving of the Torah),

(די הכנה צו מתן תורה),

English translation 39

and afterwards at the time of the giving of the Torah,

און דערנאך בשעת מתן תורה,

English translation 40

and also in the "days of completion" –

און אויך אין די "ימי התשלומין" –

English translation 41

they were occupied with the same matter,

זיינען זיי געווען דורכגענומען מיט דעם זעלבן ענין,

English translation 42

the matter of the Torah,

ענין התורה,

English translation 43

"one Torah"

"תורה אחת"

English translation 44

(unity),

(אחדות),

English translation 45

nevertheless, in this itself there is a distinction between the time before the giving of the Torah,

איז אבער אין דעם גופא פאראן א חילוק צווישן דעם זמן שלפני מתן תורה,

English translation 46

and the time after the giving of the Torah –

און דעם זמן שלאחרי מתן תורה –

English translation 47

For then

ווארום דעמולט

English translation 48

(after the giving of the Torah)

(לאחרי מ"ת)

English translation 49

comes the matter of "commanded and fulfills"11,

קומט צו דער ענין פון "מצווה ועושה" 11,

English translation 50

together with the empowerment of the Torah,

צוזאמען מיט דער נתינת כח פון תורה,

English translation 51

until Jews are elevated at the giving of the Torah and they become influencers in Torah

ביז אז אידן ווערן נתעלה במתן תורה און זיי ווערן משפיעים בתורה

English translation 52

(and the Torah becomes a vessel for the effluences and influences that are drawn into it through the service of Jews12),

(און די תורה ווערט א כלי צו די המשכות והשפעות וואס ווערן נמשך אין איר ע"י די עבודה פון אידן 12),

English translation 53

as the matter is simply –

ווי דער ענין איז כפשוטו –

English translation 54

that the study of Torah is in a manner of "expounding it"13

אז דער לימוד התורה איז אין אן אופן פון "לאפשא לה" 13

English translation 55

(one adds to the Torah),

(מ'איז מוסיף בתורה),

English translation 56

and especially through "a veteran student who will innovate"14

ובמיוחד ע"י "תלמיד ותיק עתיד לחדש" 14

English translation 57

(as known the explanation of the word "veteran,"

(כידוע הפירוש אין דעם ווארט "ותיק",

English translation 58

"veterans" etc.).

"ותיקין" וכו').

English translation 59

From this it is understood that when the "days of completion" of the "time of the giving of our Torah" come,

איז דערפון פארשטאנדיק אז ווען עס קומען "ימי התשלומין" פון "זמן מתן תורתנו",

English translation 60

the days in which one can complete the matters that one should have done in the "time of the giving of our Torah,"

די טעג וואס אין זיי קען מען משלים זיין די ענינים וואס מ'האט געדארפט טאן אין "זמן מתן תורתנו",

English translation 61

the matter of unity is also emphasized in them,

איז אין זיי מודגש אויך דער ענין האחדות,

English translation 62

And this is the reason why it is customary then to make a farbrengen

און דאס איז די סיבה פארוואס מ'פירט זיך דעמולט מאכן א התוועדות

English translation 63

(which emphasizes the matter of unity).

(וואס איז מדגיש דער ענין האחדות).

English translation 64

B. And one should add in emphasizing the matters of the "time of the giving of our Torah" – including the matter of unity – in the days of completion:

ב. ויש להוסיף בהדגשת עניני "זמן מתן תורתנו" – כולל דעם ענין האחדות – בימי התשלומין:

English translation 65

The meaning of "completion" is not only from the language of supplementing,

דער טייטש פון "תשלומין" איז ניט נאר מלשון השלמה,

English translation 66

to complete if one needed to do something

משלים זיין אויב מ'האט געדארפט עפעס טאן

English translation 67

(and in practice did not do)

(און בפועל ניט געטאן)

English translation 68

in the "time of the giving of our Torah,"

אין "זמן מתן תורתנו",

English translation 69

rather the meaning of "completion" is also from the language of perfection,

נאר דער טייטש פון "תשלומין" איז אויך מלשון שלימות,

English translation 70

that even if one lacked nothing, one can bring in a more elevated perfection into the matters of the "time of the giving of our Torah."

אז אפילו אויב מ'האט גארניט פארפעלט קען מען אריינברענגען א שלימות נעלית יותר אין די ענינים פון "זמן מתן תורתנו".

English translation 71

Furthermore:

זאת ועוד:

English translation 72

Regarding the offering of sacrifices at the time when the Holy Temple existed –

בנוגע צו הקרבת קרבנות בזמן שביהמ"ק הי' קיים –

English translation 73

due to which the matter of completion was established15 –

וואס צוליב דעם איז נקבע געווארן דער ענין התשלומין 15 –

English translation 74

if one offered the sacrifice at its proper time,

איז אויב ער האט מקריב געווען דעם קרבן בזמנו,

English translation 75

on the day of the festival of Shavuos itself,

ביום חג השבועות עצמו,

English translation 76

the matter of "completion" no longer applies to him,

איז ביי אים ניט שייך מער דער ענין פון "תשלומין",

English translation 77

and even if one needs to come to completion because he did not offer it at its proper time –

ואפילו אויב איינער דארף יע אנקומען צו תשלומין ווייל ער האט ניט מקריב געווען בזמנו –

English translation 78

after he will offer it on the "day of slaughter"16,

איז נאך דעם וואס ער וועט מקריב זיין ב"יום טבוח" 16,

English translation 79

on "Isru Chag"17 and the like,

ב"אסרו חג" 17 וכיו"ב,

English translation 80

the matter of "completion" no longer applies to him.

איז ניטא מער דער ענין פון "תשלומין" בא אים.

English translation 81

But regarding other matters of "the time of the giving of our Torah" –

אבער בנוגע צו אנדערע ענינים פון "זמן מתן תורתנו" –

English translation 82

matters that are not connected with the offering of the sacrifices in the Holy Temple,

ענינים וואס זיינען ניט פארבונדן מיט הקרבת הקרבנות בביהמ"ק,

English translation 83

but they are

נאר זיי זיינען

English translation 84

(not in the place of the Holy Temple, but)

(ניט אין דעם ארט פון דעם ביהמ"ק, נאר)

English translation 85

in the Land of Israel in general,

אין ארץ ישראל בכלל,

English translation 86

and even after the destruction of the Holy Temple,

ואפילו לאחרי חורבן ביהמ"ק,

English translation 87

and outside the Land and so forth –

און חוץ לארץ וכיו"ב –

English translation 88

even if regarding him it is a clear thing

איז אפילו אויב בא אים איז א דבר ברור

English translation 89

(because no other ruling contradicts it or for whatever reason)

(ווייל אן אנדערער פסק'נט אויף אים אדער מאיזה טעם שיהי')

English translation 90

that his service during "the time of the giving of our Torah" was as it should be,

אז זיין עבודה ב"זמן מתן תורתנו" איז געווען ווי ס'דארף צו זיין,

English translation 91

to the extent that not only was there no deficiency,

ביז וואנעט אז ניט נאר וואס ס'איז ניט געווען קיין חסרון,

English translation 92

but there was also

נאר ס'איז אויך געווען

English translation 93

(as the second interpretation of completion,

(ווי דער צווייטער אפטייטש פון תשלומין,

English translation 94

as above)

כנ"ל)

English translation 95

completeness in his service,

שלימות אין זיין עבודה,

English translation 96

nevertheless, he also has the matter of "days of completion",

איז אעפ"כ האט ער אויך דעם ענין פון "ימי תשלומין",

English translation 97

and not only one day,

און ניט נאר איין טאג,

English translation 98

but until the twelfth of Sivan,

נאר ביז י"ב סיון,

English translation 99

as the Alter Rebbe ruled in his Siddur Tehillat Hashem18,

ווי דער אלטער רבי פסק'נט בסידורו השוה לכל נפש 18,

English translation 100

even for the greatest of the great,

גם לגדול שבגדולים,

English translation 101

that one does not say Tachanun "from Rosh Chodesh Sivan until the twelfth thereof, inclusive,

אז מ'זאגט ניט קיין תחנון "מר"ח סיון עד י"ב בו ועד בכלל,

English translation 102

namely seven days after the festival of Shavuot,

דהיינו ה' ימים אחר חג השבועות,

English translation 103

for the festival has completion for all seven days."

כי החג יש לו תשלומין כל שבעה".

English translation 104

That is, even though on Shavuot itself he already did not say Tachanun,

ד.ה. אע"פ וואס בחג השבועות עצמו האט ער שוין ניט געזאגט קיין תחנון,

English translation 105

and he prayed the prayers appropriate for Shavuot –

און ער האט געדאוונט די תפלות המתאימות לחג השבועות –

English translation 106

nevertheless,

אעפ"כ,

English translation 107

he has the matter of "completion",

האט ער דעם ענין פון "תשלומין",

English translation 108

and not only for one day,

און ניט נאר אויף איין טאג,

English translation 109

as is the custom in many communities that they do not say Tachanun until the eighth thereof (–

ווי דער מנהג איז בכמה קהילות שאין אומרים תחנון עד ח' בו (–

English translation 110

the two days of Chol HaMoed and Isru Chag)19,

ב' ימי חה"ש ואסרו חג) 19,

English translation 111

but as the custom that has spread in most places

נאר ווי דער מנהג שנתפשט ברוב המקומות

English translation 112

("the custom of Israel is Torah"20)

("מנהג ישראל תורה היא" 20)

English translation 113

that one does not say Tachanun "until the twelfth of Sivan, inclusive".

אז מ'זאגט ניט קיין תחנון "עד י"ב סיון ועד בכלל".

English translation 114

We should note from the explanation of the Alter Rebbe in Likkutei Torah

נולהעיר פון ביאור אדה"ז אין לקוטי תורה

English translation 115

(which is connected with Torah in general,

(וואס איז פארבונדן מיט תורה בכלל,

English translation 116

and especially with the inner dimension of Torah)

ובמיוחד מיט פנימיות התורה)

English translation 117

at its beginning

בתחלתו

English translation 118

[the second discourse,

[דער צווייטער דרוש,

English translation 119

which comes after the (beginning of the) first discourse beginning "See that Hashem has given you the Shabbat",

וואס קומט נאך דער (התחלה פון דער) ערשטער דרוש ד"ה ראו כי ה' נתן לכם השבת),

English translation 120

in the discourses of Parshat Pekudei21 –

בדרושים דפ' פקודי 21 –

English translation 121

in explaining the matter of "until",

בפירוש הענין ד"עד",

English translation 122

and the inclusion of "until and including"

און דער אויפטו פון "עד ועד בכלל"

English translation 123

(as also explained in the discourses of our Rebbes, our leaders, who followed22)].

(כמבואר אויך אין דרושי רבותינו נשיאינו שלאח"ז 22)].

English translation 124

And from all this is understood the greatness of the elevation of the days of completion

ומכל זה איז פארשטאנדיק דעם גודל העילוי פון ימי התשלומין

English translation 125

(from Shavuot until the twelfth of Sivan, inclusive) –

(פון חג השבועות עד י"ב סיון ועד בכלל) –

English translation 126

that even after the completeness of the service during "the time of the giving of our Torah", there is added in all the matters of "the time of the giving of our Torah"

אז אפילו לאחרי שלימות העבודה ב"זמן מתן תורתנו" ווערט ניתוסף אין כל עניני "זמן מתן תורתנו"

English translation 127

(which are not connected with the offering of sacrifices)

(וואס זיינען ניט פארבונדן מיט הקרבת קרבנות)

English translation 128

a more elevated completeness.

א שלימות נעלית יותר.

English translation 129

c. Based on this, it is understood that the twelfth of Sivan is a time that is fitting – a time that was designated for this already from the beginning of the formation of time, for "He has made everything beautiful in its time"23 – for completing the matters of "the time of the giving of our Torah".

ג. עפ"ז איז מובן אז י"ב סיון איז א זמן המתאים – א זמן וואס איז דערצו נקבע געווארן שוין פון התחלת התהוות הזמן, ווארום "את הכל עשה יפה בעתו" 23 – אויף משלים זיין די ענינים פון "זמן מתן תורתנו".

English translation 130

For just as at the Giving of the Torah

ווייל אזוי ווי אין מ"ת

English translation 131

(the first time)

(בפעם הראשונה)

English translation 132

the matter of unity was emphasized

איז געווען בהדגשה דער ענין האחדות

English translation 133

(as above, section a),

(כנ"ל ס"א),

English translation 134

so is this repeated again each and every year during "the time of the giving of our Torah",

אזוי ווערט דאס איבערגע'חזר'ט נאכאמאל מידי שנה בשנה ב"זמן מתן תורתנו",

English translation 135

for "these days are remembered and done"24 –

ווארום "הימים האלה נזכרים ונעשים" 24 –

English translation 136

therefore it is understood that the twelfth of Sivan

איז דערפאר מובן אז י"ב סיון

English translation 137

(the conclusion of the days of completion)

(סיום ימי התשלומין)

English translation 138

is a fitting time to make a gathering,

איז א זמן המתאים אויף צו מאכן א התוועדות,

English translation 139

where Jews gather together who, ordinarily, find themselves in many different places,

וואו עס קלייבן זיך צוזאמען אידן וואס ע"ד הרגיל געפינען זיי זיך בכמה וכמה מקומות שונים,

English translation 140

due to many matters,

מצד כו"כ ענינים,

English translation 141

including also because of matters connected with the service of Hashem –

כולל אויך מפני ענינים פארבונדן מיט עבודת ה' –

English translation 142

in order to spread Judaism in general and the dissemination of the wellsprings outward in every place where there is a "scattered sheep of Israel"25,

כדי צו פארשפרייטן אידישקייט בכלל און הפצת המעיינות חוצה בכל מקום וואו ס'געפינט זיך א "שה פזורה ישראל" 25,

English translation 143

and to encourage them and strengthen them and complete them,

און זיי מעודד זיין ומחזק ומשלים זיין,

English translation 144

and to add in this until each one of them becomes a "lamp to illuminate"26.

און אויפטאן אין דעם ביז אז יעדערער פון זיי זאל ווערן א "נר להאיר" 26.

English translation 145

And especially since the gathering takes place in a holy place,

ובפרט אז די התוועדות קומט פֿאָר אין א מקום קדוש,

English translation 146

a place "where Torah is magnified" and also "where prayer is magnified"27,

מקום "שמגדלין בו תורה" און אויך "שמגדלין בו תפלה" 27,

English translation 147

for prayer is the introduction to Torah28,

וואס תפלה איז די הקדמה צו תורה 28,

English translation 148

including also the introduction of "we will do and we will hear"29,

כולל אויך הקדמת "נעשה לנשמע" 29,

English translation 149

for the content of the introduction of "we will do and we will hear" is the self-nullification to the Master of Will

ווייל דער תוכן פון הקדמת נעשה לנשמע איז דער ביטול צום בעל הרצון

English translation 150

(which is higher than the aspect of will,

(וואס איז העכער פון בחי' הרצון,

English translation 151

the matter of the fulfillment of the commandments)30,

דער ענין פון קיום המצוות) 30,

English translation 152

and the matter of prayer is indeed the matter of attachment and connection to the Master of Will.

און ענין התפלה איז דאך דער ענין פון התקשרות והתחברות צום בעל הרצון.

English translation 153

Since this farbrengen takes place in an auspicious time and place –

איז וויבאלד די התוועדות קומט פֿאָר אין א זמן ומקום מסוגל –

English translation 154

it is certainly that we have the empowerment and blessing of Hashem and His success that the farbrengen should be with great success,

איז דאך זיכער אז מ'האט דעם נתינת כח און ברכת ה' והצלחתו אז דער התוועדות זאל זיין בהצלחה רבה,

English translation 155

until that success also permeates the body and the animal soul,

ביז אז די הצלחה זאל אויך דורכנעמען דעם גוף ונה"ב,

English translation 156

as is hinted in the verse31 "If you walk in My statutes",

ווי ס'איז מרומז אין דעם פסוק 31 "אם בחוקותי תלכו",

English translation 157

then immediately "I will give your rains in their time",

איז אט דעמולט "ונתתי גשמיכם בעתם",

English translation 158

"your rains" –

"גשמיכם" –

English translation 159

from the term physicality31,

מלשון גשמיות *31,

English translation 160

including the physicality of every Jew,

כולל דער גשמיות פון יעדער אידן,

English translation 161

his body and animal soul,

זיין גוף ונפש הבהמית,

English translation 162

i.e., not only that one effects regarding matters of the soul "the spirit shall return to God who gave it"32,

ד.ה. אז ניט נאר וואס מ'איז פועל בנוגע צו עניני הנשמה "הרוח תשוב אל האלקים אשר נתנה" 32,

English translation 163

but also regarding matters of the body,

נאר אויך בנוגע צו עניני הגוף,

English translation 164

and the blessing is in the manner of "I will give" which "whoever gives, gives with a generous eye"33.

און די ברכה איז באופן פון "ונתתי" וואס "כל הנותן בעין יפה נותן" 33.

English translation 165

And through our deeds and service34 (in the time of the six thousand years that the world exists35 in general, and especially in the "righteous days", and in our matter) in the auspicious time of the "days of completion" of the "time of the giving of our Torah" – one merits that in this "third month"36 the third Holy Temple is revealed to the "third nation"36, Kohanim, Levites, and Israelites37 [for most of the distinctions between them apply specifically in the Land of Israel at the time when the Holy Temple existed, when "Kohanim in their service, Levites on their platform, and Israelites at their post"38, and so it will be in the future redemption which will be speedily in our days].

ד. און ע"י מעשינו ועבודתינו 34 (בהזמן דשית אלפי שני דהוי עלמא 35 בכלל, ובמיוחד ב"יומין זכאין", ובעניננו) בהזמן זכאי ד"ימי התשלומין" ד"זמן מתן תורתנו" – איז מען זוכה אז אין דעם "ירחא תליתאי" 36 ווערט נתגלה דער ביהמ"ק השלישי צום "עמא תליתאי" 36 , כהנים לויים וישראלים 37 [וואס רוב החילוקים צווישן זיי זיינען שייך דוקא בארץ ישראל בזמן שביהמ"ק הי' קיים ווען "כהנים בעבודתם ולויים בדוכנם וישראל במעמדם" 38 , און אזוי וועט זיין בגאולה העתידה וואס וועט זיין בעגלא דידן].

English translation 166

And even in the future redemption when then "the Holy Temple will be built"39 and "there we will perform before You the offerings of our obligations...

און אפילו בגאולה העתידה וואס דעמולט וועט זיין "שיבנה בית המקדש" 39 און "ושם נעשה לפניך את קרבנות חובותינו...

English translation 167

according to the command of Your will"40,

כמצות רצונך" 40,

English translation 168

one will offer the offerings in their time and in their season –

מ'וועט מקריב זיין די קרבנות בעתם ובזמנם –

English translation 169

there will also be the completeness of the days of completion until the 12th of Sivan:

וועט אויך זיין די שלימות פון ימי התשלומין ביז י"ב סיון:

English translation 170

Although one brings the offerings in their time and in their season –

הגם אז מ'ברענגט די קרבנות בעתם ובזמנם –

English translation 171

in completeness,

בשלימות,

English translation 172

one could seemingly think,

קען מען דאך לכאורה טראכטן,

English translation 173

what will be in the days after the "time of the giving of our Torah",

וואס וועט זיין אין די טעג לאחרי "זמן מתן תורתנו",

English translation 174

one has already offered the offerings in completeness –

מ'האט שוין מקריב געווען די קרבנות בשלימות –

English translation 175

But according to the principle of "we ascend in holiness"41,

איז אבער לויט דעם כלל פון "מעלין בקודש" 41,

English translation 176

it is understood,

איז פארשטאנדיק,

English translation 177

that just as in all matters there will be an elevation in the future to come,

אז אזוי ווי אין אלע ענינים וועט זיין א עילוי לע"ל,

English translation 178

so too regarding the matter of completion,

אזוי אויך בנוגע צו ענין התשלומין,

English translation 179

that after the service of the time of exile,

אז נאך דערויף וואס מ'האט די עבודה פון זמן הגלות,

English translation 180

when one initiated

וואס דעמולט האט מען אויפגעטאן

English translation 181

(through a custom of Israel which "the custom of Israel is Torah")

(דורך א מנהג ישראל וואס "מנהג ישראל תורה הוא")

English translation 182

the matter of completion,

דעם ענין התשלומין,

English translation 183

that one does not say Tachanun until the 12th of Sivan

אז אין אומרים תחנון ביז י"ב בסיון

English translation 184

(and including),

(ועד בכלל),

English translation 185

so it will be also in the future to come.

וועט אזוי זיין אויך לע"ל.

English translation 186

Because it cannot be that the seventh day or the eighth day or the 12th of Sivan,

ווייל עס קען ניט זיין אז דער יום שביעי אדער יום שמיני אדער י"ב בסיון,

English translation 187

should experience a descent

זאל באקומען א ירידה

English translation 188

(precisely the opposite of "we ascend in holiness")

(פונקט דער היפך פון "מעלין בקודש")

English translation 189

relative to its status and condition as it was in exile!

לגבי ווי דער מעמד ומצב זיינער ווי ס'איז געווען אין גלות!

English translation 190

Rather, also then these days will contain the matter of completion,

נאר אויך דעמולט וועלן די טעג אנטהאלטן דעם ענין התשלומין,

English translation 191

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 192

just as all matters of the future to come –

אזוי ווי אלע ענינים פון לע"ל –

English translation 193

this will stand more revealed.

וועט דאס שטיין מער בגלוי.

English translation 194

And all the more so and a fortiori:

ובמכ"ש וק"ו:

English translation 195

If regarding Divinity –

אויב בנוגע צו אלקות –

English translation 196

which "I, Hashem, have not changed"42 –

וואס "אני הוי' לא שניתי" 42 –

English translation 197

there is a fundamental change regarding the matter of revelation,

ווערט א שינוי עיקרי בנוגע צו ענין הגילוי,

English translation 198

how much more so that this is so regarding matters below that,

עאכו"כ אז דאס איז אזוי בנוגע צו ענינים שלמטה מזה,

English translation 199

and all the more so the matters that were initiated in the time of exile,

ועאכו"כ די ענינים וואס מ'האט אויפגעטאן בזמן הגלות,

English translation 200

whose content is –

וואס דער תוכן דערפון איז –

English translation 201

to transform the "staff" as it is in its place,

מהפך זיין דעם "מטה" ווי ער איז במקומו,

English translation 202

within the limitations of time and place,

בהגבלות הזמן והמקום,

English translation 203

up to the limitation of exile –

ביז הגבלת הגלות –

English translation 204

and to make from it a dwelling place for Him, blessed be He,

און מאכן דערפון א דירה לו ית',

English translation 205

And with all the storm that a dwelling place possesses,

און מיט דעם גאנצן שטורעם וואס א דירה פארמאגט,

English translation 206

that in it is revealed the Essence and Being of the One who dwells in it43,

אז אין איר ווערט נתגלה דער עצמות ומהות של הדר בו 43,

English translation 207

until that even a king, whom it is forbidden to see when he is naked44,

ביז אז אפילו א מלך וואס אסור לראותו כשהוא ערום 44,

English translation 208

nevertheless,

אעפ"כ,

English translation 209

when he is in his dwelling place,

ווען ער געפינט זיך בדירתו,

English translation 210

on the contrary:

איז אדרבה:

English translation 211

When he needs to change his garments to new and superior garments,

ווען ער דארף מחליף זיין די בגדים צו בגדים חדשים ונעלים יותר,

English translation 212

until beyond comparison –

ביז שלא בערך –

English translation 213

the order in this is,

איז דער סדר בזה,

English translation 214

that he removes his previous garments and then he dons new garments,

אז ער איז פושט בגדיו הקודמים און דערנאך איז ער לובש בגדים חדשים,

English translation 215

but in the interim he stands naked

אבער בינתיים איז ער עומד ערום

English translation 216

[i.e., although one does not see him when he is naked,

[ד.ה. הגם אז אין רואין אותו כשהוא ערום,

English translation 217

nevertheless,

אעפ"כ,

English translation 218

the walls of his house see this],

קירות ביתו זעען דאס יע],

English translation 219

so to speak in the analogy –

עד"ז כביכול בנמשל –

English translation 220

the revelation of His Essence and Being, blessed be He.

התגלות עצמותו ומהותו ית'.

English translation 221

All of which is initiated through our deeds and service –

וואס דאס אלץ ווערט אויפגעטאן דורך מעשינו ועבודתינו –

English translation 222

that "we add strength to the supernal might"45,

ש"מוסיפין כח בגבורה של מעלה" 45,

English translation 223

until Essence and Being, so to speak,

ביז עצמות ומהות כביכול,

English translation 224

because "You yearn for the work of Your hands"46,

ווייל "למעשה ידיך תכסוף" 46,

English translation 225

consequently it is understood that when one fulfills the desire and yearning

במילא איז מובן אז ווען מ'איז ממלא דעם תאוה און כוסף

English translation 226

("You yearn")

("תכסוף")

English translation 227

this causes a delight in the Giver of the Torah and Commander of the commandments,

פועל'ט דאס א תענוג בא דעם נותן התורה ומצוה המצוות,

English translation 228

a delight of the Creator,

תענוג בורא,

English translation 229

as explained in the discourses of the Rebbe Maharash47

כמבואר אין די מאמרים פון רבי'ן מהר"ש 47

English translation 230

(and in the discourses of our Nesi'im after him,

(ובדרושי רבותינו נשיאינו שלאח"ז,

English translation 231

and it is also hinted in the discourses before him).

און ס'איז אויך מרומז אין די דרושים שלפנ"ז).

English translation 232

And in general, one can connect it with the current portion "Lift the head"48,

ובכללות קען מען עס מקשר זיין מיטן היינטיקן פרשה "נשא את ראש" 48,

English translation 233

that the lifting of the head of the Jewish people

אז דער נשיאת ראש בא אידן

English translation 234

(is connected with it)

(איז פארבונדן און עס)

English translation 235

comes about through the lifting of the head of the Supernal Man,

ווערט דורך דער נשיאת ראש ביים אדם העליון,

English translation 236

level after level,

דרגא אחר דרגא,

English translation 237

until above all levels48.

ביז למעלה מכל הדרגות *48.

English translation 238

Based on all the above, it is understandable that one must increase in our actions and service in general, as per the ruling of the Rambam49 that through "one mitzvah" (one action, one speech, or one thought) "one tips the scales for oneself and the entire world to the side of merit, and brings about for them salvation and deliverance."

ה. ע"פ כל הנ"ל איז פארשטאנדיק אז מ'דארף מוסיף זיין אין מעשינו ועבודתינו בכלל, כפס"ד הרמב"ם 49 אז דורך א "מצוה אחת" (א מעשה אחד דיבור אחד או מחשבה אחת) "הכריע עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות, וגרם לו ולהם תשועה והצלה".

English translation 239

This also includes the matter of a farbrengen,

וואס דאס איז כולל אויך דער ענין פון א התוועדות,

English translation 240

as the saying that the Alter Rebbe transmitted

ווי דער פתגם וואס דער אלטער רבי האט איבערגעגעבן

English translation 241

(and afterwards it was revealed, printed, and publicized by the Nasi of our generation,

(און דערנאך איז עס נתגלה ונדפס ונתפרסם געווארן ע"י נשיא דורנו,

English translation 242

the Rebbe, my father-in-law, the Rebbe50)

כ"ק מו"ח אדמו"ר 50)

English translation 243

the "note that came down from heaven," that a farbrengen causes a nachas ruach above.

די "פתקא אשר משמי שמיא נחיתא" אז א התוועדות איז גורם א נחת-רוח למעלה.

English translation 244

And especially a farbrengen connected with "the time of the giving of our Torah,"

ובפרט א התוועדות פארבונדן מיט "זמן מתן תורתנו",

English translation 245

which emphasizes

וואס דאס איז מדגיש

English translation 246

(not merely a nachas ruach, but)

(ניט סתם א נחת-רוח, נאר)

English translation 247

a nachas ruach of the highest level –

א נחת-רוח הכי נעלית –

English translation 248

"on the day of His wedding51 –

"ביום חתונתו 51 –

English translation 249

this is the giving of the Torah"52,

זה מתן תורה" 52,

English translation 250

"the Day of Atonement on which the latter tablets were given"53,

"יום הכפורים שניתנו בו לוחות האחרונות" 53,

English translation 251

but since in the future all the confusing matters connected with the noise that was at the giving of the first tablets will be nullified54,

וויבאלד אבער אז לעת"ל וועלן בטל ווערן אלע ענינים המבלבלים וואס זיינען פארבונדן מיטן רעש וואס איז געווען בנתינת לוחות הראשונות 54,

English translation 252

then there will also be the noise for the better55, until the perfection of "marriage,"

וועט דעמולט זיין אויך דער רעש למעליותא 55. ביז צו דער שלימות פון "נישואין",

English translation 253

because "this world was a betrothal...

ווייל "העוה"ז אירוסין היו...

English translation 254

but in the days of Mashiach there will be a marriage"56.

אבל לימות המשיח יהיו נישואין" 56.

English translation 255

And all this depends, as mentioned, on our actions and service,

און דאס אלץ הענגט אפ כאמור אָן מעשינו ועבודתינו,

English translation 256

as the well-known parable57 that our actions and service are like the "key" through which one opens the "chest" and reveals there all the treasures that are found there,

ווי דער משל הידוע 57 אז מעשינו ועבודתינו איז בדוגמת דער "שליסל" וואס דורך אים עפנט מען אויף דעם "קעסטל" און מ'איז דארטן מגלה די אלע אוצרות וואס געפינען זיך דארט,

English translation 257

including also the treasures of the king –

כולל אויך די אוצרות המלך –

English translation 258

as explained in the discourse of the Hilula58 –

כמבואר אין דעם דרוש ההילולא 58 –

English translation 259

and the "precious wealth gathered and collected over many years from generation to generation

און דער "הון יקר הנאסף והנקבץ במשך כמה שנים מדור אחר דור

English translation 260

(by his forefathers, the kings),

(ע"י אבותיו המלכים),

English translation 261

and which he never used for anything,

ואשר מעולם לא השתמש מזה לשום דבר,

English translation 262

and is hidden and sealed from the eye of every beholder,"

וכמוס וחתום מעין כל רואה",

English translation 263

Not only does he show them

איז ניט נאר וואס ער האט זיי באוויזן

English translation 264

(reveal them),

(מגלה געווען),

English translation 265

but he distributes them to all who go out to the army of Israel,

נאר ער איז דאס מבזבז צו כל יוצא צבא בישראל,

English translation 266

in which are included every individual and all Jews,

וואס אין דעם זיינען נכלל יעדער איך און אלע אידן,

English translation 267

from their smallest to their greatest,

מקטנם ועד גדולם,

English translation 268

men, women, and children,

אנשים נשים וטף,

English translation 269

exactly as it was in "the days of your going out from the land of Egypt"59 that "all the legions of Hashem went out from the land of Egypt"60,

פונקט ווי ס'איז געווען אין "ימי צאתך מארץ מצרים" 59 אז "יצאו כל צבאות הוי' מארץ מצרים" 60,

English translation 270

"Hashem brought out the children of Israel from the land of Egypt according to their legions"61,

"הוציא ה' את בני ישראל מארץ מצרים על צבאותם" 61,

English translation 271

including also the interpretation of "according to their legions" –

כולל אויך דער אפטייטש פון "על צבאותם" –

English translation 272

that they become higher than the "legions of Hashem"62 because they become completely one with Essence and Being,

אז זיי ווערן העכער פון "צבאות הוי'" 62 ווייל זיי ווערן כולא חד מיט עצמות ומהות,

English translation 273

Because, as mentioned above,

ווייל כאמור לעיל,

English translation 274

through every mitzvah

דורך יעדער מצוה

English translation 275

(in action,

(במעשה,

English translation 276

speech, or thought)

דיבור או מחשבה)

English translation 277

one tips the entire world to the side of merit,

איז מען מכריע את כל העולם כולו לכף זכות,

English translation 278

and brings salvation and deliverance to the world,

און מ'ברענגט תשועה והצלה לעולם,

English translation 279

Let this be according to the simple meaning of the words and the simple meaning of the halachah

זאל דאס זיין כפשוטם של דברים וכפשוטה של הלכה

English translation 280

(Torah),

(תורה),

English translation 281

in which are clothed all matters of the Torah,

וואס דארטן זיינען מלובש כל עניני התורה,

English translation 282

up to Essence and Being as it is clothed in Torah,

ביז עצמות ומהות ווי ער איז מלובש אין תורה,

English translation 283

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 284

as the Nasi of our generation said in his well-known discourse63,

ווי נשיא דורנו האט געזאגט במאמרו הידוע 63,

English translation 285

that the simplicity that is above is expressed specifically through the simplicity of a Jew,

אז די פשטות שלמעלה גיט זיך ארויס דוקא דורך דער פשטות פון א אידן,

English translation 286

and from this it is understandable that this applies to Torah,

און דערפון איז פארשטאנדיק אז עד"ז איז בנוגע צו תורה,

English translation 287

the simplicity of Torah and the simplicity of the intent of the mitzvos,

דער פשטות פון תורה און פשטות דכוונת המצוות,

English translation 288

which is the simple intention

וואס דאס איז די כוונה פשוטה

English translation 289

(but –

(אבער –

English translation 290

the general and primary intention)

כוונה כללית ועיקרית)

English translation 291

that he fulfills the will of Hashem "Who sanctified us with His commandments and commanded us,"

אז ער איז מקיים רצון ה' "אשר קדשנו במצותיו וצונו",

English translation 292

so too in our matter –

עד"ז בעניננו –

English translation 293

the halachah according to its simple meaning that "one tips the scales to the side of merit and brings about salvation and deliverance" simply.

די הלכה כפשוטה אז "הכריע כו' לכף זכות וגרם כו' תשועה והצלה" כפשוטה.

English translation 294

And so may it be for us in the midst of the entire Jewish people – that each one will do what is incumbent upon him to complete (with both interpretations thereof, as above) all these matters of "the time of the giving of our Torah," so that the conclusion and seal of the days of completion will be with utmost perfection, and out of joy and goodness of heart.

ו. וכן תהי' לנו בתוככי כלל ישראל – אז יעדערער וועט טאן התלוי בו אויף משלים זיין (מיט ביידע פירושים בזה, כנ"ל) די אלע ענינים פון "זמן מתן תורתנו", כדי אז דער סיום וחותם פון ימי התשלומין זאל זיין בתכלית השלימות, ומתוך שמחה וטוב לבב.

English translation 295

And very soon, speedily in our days, we will receive "a new Torah from Me shall go forth"64,

ובקרוב ממש ובעגלא דידן איז מען מקבל "תורה חדשה מאתי תצא" 64,

English translation 296

which is connected with the giving from above,

וואס דאס איז פארבונדן מיט דער נתינה מלמעלה,

English translation 297

which giving will be in the true and complete redemption,

וואס די נתינה וועט זיין בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 298

when Jews will go "with our young and with our elders... with our sons and with our daughters"65 to "the land which... the eyes of Hashem your God are always upon it, from the beginning of the year to the end of the year"66.

וואס דעמולט וועלן אידן גיין "בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו" 65 אין "ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה" 66.

English translation 299

And it is noteworthy,

ולהעיר,

English translation 300

that "the eyes of Hashem your God are upon it" –

אז "עיני ה' אלקיך בה" –

English translation 301

is analogous to "eye to eye,"

איז ע"ד דער "עין בעין",

English translation 302

of the giving of the Torah67 –

פון מתן תורה 67 –

English translation 303

connected with the inner dimension of the Torah

פארבונדן מיט פנימיות התורה

English translation 304

("a new Torah from Me shall go forth"),

("תורה חדשה מאתי תצא"),

English translation 305

and among Jews this is the matter of a bride whose eyes are beautiful does not require examination68,

און בא אידן איז דאס דער ענין פון כלה שעיני' יפות אינה צריכה בדיקה 68,

English translation 306

"you are entirely beautiful, my beloved, and there is no blemish in you"69,

"כולך יפה רעיתי ומום אין בך" 69,

English translation 307

the ultimate perfection of all matters,

תכלית השלימות פון אלע ענינים,

English translation 308

speedily, in our very days.

במהרה בימינו ממש.

English translation 309

Based on what is explained above regarding the matter of "the days of completion,"

ז. ע"פ המבואר לעיל בענין "ימי התשלומין",

English translation 310

it follows that there is an order of descent in the manner of the drawing down of Torah in "time":

קומט אויס אז ס'איז דא א סדר השתלשלות אין דעם אופן ההמשכה פון תורה אין "זמן":

English translation 311

There is the most general and primary time, "the time of the giving of our Torah,"

ס'איז דא דער זמן הכי כללי ועיקרי "זמן מתן תורתנו",

English translation 312

and afterwards there is the second day of the Festival of the Diaspora,

און דערנאך איז דא יו"ט שני של גליות,

English translation 313

and afterwards there is Isru Chag,

און דערנאך איז דא אסרו חג,

English translation 314

and afterwards there are the days of completion

און דערנאך איז דא ימי התשלומין

English translation 315

(until the twelfth of Sivan, "and including it").

(ביז י"ב סיון "ועד בכלל").

English translation 316

And just as we find an order of progression in the manner of the drawing down of the Torah in time,

און אזוי ווי מ'געפינט א סדר השתלשלות אין דעם אופן המשכת התורה בזמן,

English translation 317

this must surely be reflected in the Torah itself,

דארף זיך דאס זיכער אפשפיגלען אין תורה גופא,

English translation 318

that in the Torah itself there is an order of progression regarding this,

אז אין תורה גופא איז דא א סדר השתלשלות עד"ז,

English translation 319

as will be explained below.

וכדלקמן.

English translation 320

And moreover:

ואדרבה:

English translation 321

Because it is so in the essence of the matter of Torah,

דערפאר וואס ס'איז אזוי אין עצם ענין התורה,

English translation 322

from this emerges the order of progression in Torah connected with "time."

קומט דערפון ארויס דער סדר השתלשלות אין תורה פארבונדן מיט "זמן".

English translation 323

The explanation of this:

ח. והביאור בזה:

English translation 324

The Giving of the Torah began with the Ten Commandments,

מתן תורה האט זיך אנגעהויבן מיט עשרת הדברות,

English translation 325

and the first utterance was "I am Hashem your God, who brought you out of the land of Egypt"70,

און דער ערשטער דיבור איז געווען "אנכי הוי' אלקיך אשר הוצאתיך מארץ מצרים" 70,

English translation 326

and in this utterance there is a complete order of progression:

וואס אין דעם דיבור איז פאראן א גאנצער סדר השתלשלות:

English translation 327

From "I am that I am,

פון "אנכי מי שאנכי,

English translation 328

the level that is not grasped by any name and is not hinted at by any letter or tag at all"

בחי' דלא אתפס בשם ולא אתרמז בשום אות וקוצא כלל"

English translation 329

(as it says in the Zohar)71,

(ווי ער זאגט אין זהר) 71,

English translation 330

this is drawn down into writing –

ווערט דאס נמשך בכתב –

English translation 331

"I wrote and gave My very Self,"

"אנא נפשי כתבית יהבית",

English translation 332

the initial letters –

ר"ת –

English translation 333

"Anochi"72,

"אנכי" 72,

English translation 334

in a word that consists of four letters.

אין א תיבה וואס באשטייט פון פיר אותיות.

English translation 335

That is, the level that "is not hinted at by any letter or tag" is drawn down into this "Anochi" in a manner of a hint73.

ד.ה. אז די דרגא וואס "לא אתרמז בשום אות וקוצא" ווערט נמשך אין דעם "אנכי" באופן פון א רמז 73.

English translation 336

Moreover, there is in the word "Anochi" itself,

נומען זה איז דא אין תיבת "אנכי" גופא,

English translation 337

that its first letter is an "Alef",

וואס ראש התיבה איז אן "אל"ף",

English translation 338

and according to the well-known explanation of my revered father-in-law, the Rebbe74

וכפירוש הידוע פון כ"ק מו"ח אדמו"ר 74

English translation 339

(as discussed above75)

(כמדובר לעיל 75)

English translation 340

that an "Alef" is a Yud above and a Yud below and a Vav between them,

אז אן אל"ף איז א יו"ד למעלה און א יו"ד למטה און א וא"ו בינתיים,

English translation 341

and this

וואס דאס

English translation 342

(Yud,

(יו"ד,

English translation 343

Yud,

יו"ד,

English translation 344

Vav – twenty-six)

וא"ו – כ"ו)

English translation 345

is the gematria of the name Hashem76.

איז די גימטריא פון שם הוי' 76.

English translation 346

That is, just as the word "Anochi" in general is a

ד.ה. ע"ד ווי תיבת "אנכי" בכלל איז א

English translation 347

(hint)

(רמז)

English translation 348

initial letters of "I wrote and gave My very Self",

ר"ת פון "אנא נפשי כתבית יהבית",

English translation 349

so too the "Alef" of "Anochi" is a gematria

עד"ז איז דער "אל"ף" פון "אנכי" א גימטריא

English translation 350

(and gematria "indicates the diminution of the light and life-force...

(וואס גימטריא "מורה על מיעוט האור והחיות...

English translation 351

until nothing remains of it except the last level, etc."77)].

עד שלא נשאר ממנו אלא בחי' אחרונה כו'" 77)].

English translation 352

And afterwards this is drawn down into the word "

און דערנאך ווערט דאס נמשך אין דעם ווארט "

English translation 353

(Anochi)

(אנכי)

English translation 354

Hashem",

הוי'",

English translation 355

which is not merely a hint

וואס דאס איז ניט בלויז א רמז

English translation 356

(like the word "Anochi"),

(ווי דער ווארט "אנכי"),

English translation 357

but it is a complete name composed of four letters. And afterwards

נאר דאס איז א גאנצער שם אויסגעשטעלט אין פיר אותיות. און דערנאך

English translation 358

(from this revelation in the name Hashem)

(פון דעם גילוי אין שם הוי')

English translation 359

this is drawn down into "

ווערט דאס נמשך אין "

English translation 360

(Anochi Hashem)

(אנכי הוי')

English translation 361

your God",

אלקיך",

English translation 362

the name Elokim,

שם אלקים,

English translation 363

a more revealed level, etc.

א דרגא נגלית יותר כו'.

English translation 364

Until the drawing down into "

ביז די המשכה אין "

English translation 365

(Anochi Hashem your God)

(אנכי הוי' אלקיך)

English translation 366

who brought you out of the land of Egypt" –

אשר הוצאתיך מארץ מצרים" –

English translation 367

such a level that there one must guard the level of "

אזא דרגא וואס מ'דארף דארט באווארענען די דרגא פון "

English translation 368

(the land of)

(ארץ)

English translation 369

Egypt",

מצרים",

English translation 370

"in the midst of the land"78,

"בקרב הארץ" 78,

English translation 371

so that it should be "who brought you out of the land of Egypt",

אז ס'זאל זיין "הוצאתיך מארץ מצרים",

English translation 372

"He who performs deeds of salvation in the midst of the land"79,

"פועל ישועות בקרב הארץ" 79,

English translation 373

for the matter of the "Exodus from Egypt" is a greater wonder and novelty than the matter of creation of something from nothing

וואס דער ענין פון "יציאת מצרים" איז א גרעסערער פלא וחידוש ווי דער ענין פון בריאת יש מאין

English translation 374

(although the creation of something from nothing is from "His essence and substance, the Emanator, blessed be He, whose existence is from His own essence and is not caused by any preceding cause, Heaven forbid"80),

(הגם אז בריאת יש מאין איז פון "מהותו ועצמותו של המאציל ב"ה שמציאותו הוא מעצמותו ואינו עלול מאיזה עילה שקדמה לו ח"ו" 80),

English translation 375

and therefore in the Ten Commandments the matter of "I created heaven and earth" from nothing is not mentioned,

און דערפאר דערמאנט מען ניט אין די עשרת הדברות דער ענין פון "בראתי שמים וארץ" מאין ליש,

English translation 376

but rather the matter of the Exodus from Egypt –

נאר דער ענין פון יציאת מצרים –

English translation 377

"who brought you out of the land of Egypt"

"אשר הוצאתיך מארץ מצרים"

English translation 378

(as explained in Chassidic discourses81).

(כמבואר בדרושי חסידות 81).

English translation 379

Based on the above, the order of progression in the revelation of the Torah itself is understood,

ע"פ הנ"ל איז פארשטאנדיק דער סדר השתלשלות אין דעם גילוי פון תורה עצמה,

English translation 380

from the level of "Anochi" –

פון בחי' "אנכי" –

English translation 381

"that is not hinted at by any letter, etc." to "Hashem",

"דלא אתרמז בשום אות וכו'" צו "הוי'",

English translation 382

"your God",

"אלקיך",

English translation 383

until "who brought you out of the land of Egypt".

ביז צו "אשר הוצאתיך מארץ מצרים".

English translation 384

And from this order of progression in the Torah itself, there is then (as above, end of paragraph) a progression in the drawing down of the Torah in "time" – "the time of the giving of our Torah", the second day of the Festival of the Diaspora, "Isru Chag", "the days of completion".

ט. און פון דעם סדר השתלשלות אין תורה עצמה ווערט דערנאך (כנ"ל סוס"ז) א השתלשלות אין המשכת התורה ב"זמן" – "זמן מתן תורתנו", יו"ט שני של גליות, "אסרו חג", "ימי התשלומין".

English translation 385

Until it is drawn down into every single day,

ביז אז עס ווערט נמשך בכל יום ויום,

English translation 386

as is emphasized in the blessing over the Torah that one recites every day –

ווי ס'איז מודגש אין ברכת התורה וואס מ'מאכט יעדער טאג –

English translation 387

"who gives the Torah" in the present tense,

"נותן התורה" לשון הווה,

English translation 388

that this is so every single day82.

אז דאס איז אזוי בכל יום ויום 82.

English translation 389

And even more –

ועוד יותר –

English translation 390

in every single day itself, that which one recites the blessing at the beginning of the day,

בכל יום ויום גופא איז דאס וואס מ'זאגט די ברכה בתחילת היום,

English translation 391

is not to say that afterwards

איז ניט דער פשט אז דערנאך

English translation 392

(during the day)

(במשך היום)

English translation 393

one is exempt from the blessing over the Torah,

איז מען פטור פון ברכת התורה,

English translation 394

but in truth one is obligated in the blessing over the Torah for the study of every subject in the Torah

נאר באמת איז מען חייב בברכת התורה אויפן לימוד פון יעדער ענין אין תורה

English translation 395

(and even at the end of the day),

(ואפילו בסוף היום),

English translation 396

It is only

ס'איז נאר

English translation 397

(as explained in the halachic authorities83)

(כמבואר אין פוסקים 83)

English translation 398

that the blessing at the beginning of the day is a continuous effect for the entire day

וואס די ברכה בתחילת היום איז א פעולה נמשכת על כל היום

English translation 399

(when there is no interruption of sleep in between,

(ווען ס'איז ניטא קיין הפסק של שינה בינתיים,

English translation 400

in which case he must indeed recite a blessing again83),

וואס דעמולט דארף ער טאקע מאכן נאכאמאל א ברכה 83),

English translation 401

and it exists and is effective with the entire force of "who gives the Torah" in the present tense.

און זי איז דא און פועל'ט מיטן גאנצן שטורעם פון "נותן התורה" לשון הווה.

English translation 402

Accordingly, it follows:

עפ"ז קומט דאך אויס:

English translation 403

Since one is obligated in the study of Torah at every moment of every day and in every place –

וויבאלד אז מ'איז מחוייב בלימוד התורה בכל רגע ורגע פון כל יום ויום ובכל מקום –

English translation 404

it is understood that the Most High, for His part, stands as "who gives the Torah",

איז פארשטאנדיק אז דער אויבערשטער מצדו שטייט אלס "נותן התורה",

English translation 405

in the present tense,

לשון הווה,

English translation 406

at every moment and in every place.

בכל רגע ורגע ובכל מקום ומקום.

English translation 407

And if this is so regarding the extension of Torah into the dimension of time in the world – all the more so is this so regarding the extension of Torah into the mitzvos.

י. און אויב דאס איז אזוי בנוגע צו המשכת התורה אין דעם גדר הזמן שבעולם – עאכו"כ אז דאס איז אזוי בנוגע צו המשכת התורה במצוות:

English translation 408

It is explained in the discourses of Mattan Torah

ס'איז מבואר בדרושי מתן תורה

English translation 409

(in Likkutei Torah 84 and in the discourses of our Rebbes and leaders after that 85)

(אין לקוטי תורה 84 ובדרושי רבותינו נשיאינו שלאח"ז 85)

English translation 410

the difference between Torah and mitzvos,

דער חילוק צווישן תורה ומצוות,

English translation 411

that this is analogous to the difference between blood and limbs.

אז דאס איז בדוגמת החילוק צווישן דם ואברים.

English translation 412

The limbs are different one from the other,

די אברים זיינען אנדערש איינער פון צווייטן,

English translation 413

each limb has its own characteristics,

יעדער אבר האט זיינע תכונות,

English translation 414

matters,

ענינים,

English translation 415

functions and missions and other details that are different from the other limb;

תפקידים ושליחויות און אנדערע פרטים וואס זיינען אנדערש פון דעם צווייטן אבר;

English translation 416

but the blood found in the limbs,

משא"כ דער דם הנמצא באברים,

English translation 417

of which "the blood is the soul" 86,

וואס "הדם הוא הנפש" 86,

English translation 418

is found in all the particular limbs,

געפינט זיך אין אלע אברים פרטיים,

English translation 419

and is found there equally,

און געפינט זיך דארטן בשוה,

English translation 420

it gives life to each particular limb in its perfection just as to another limb.

ער איז מחי' יעדער אבר פרטי בשלימותו פונקט ווי א צווייטער אבר.

English translation 421

And correspondingly is this regarding Torah and mitzvos:

ועד"ז איז דאס בנוגע צו תורה ומצוות:

English translation 422

Mitzvos are "limbs of the King" 87,

מצוות זיינען "אברין דמלכא" 87,

English translation 423

248 positive commandments and 365 negative commandments,

רמ"ח מצוות עשה ושס"ה מצוות לא תעשה,

English translation 424

which correspond to the 248 limbs and 365 sinews

וואס זיי זיינען כנגד די רמ"ח אברים ושס"ה גידים

English translation 425

(in the limbs) 88,

(שבאברים) 88,

English translation 426

the matter of division;

דער ענין ההתחלקות;

English translation 427

but Torah is "one Torah",

משא"כ תורה איז "תורה אחת",

English translation 428

it is equal in all the laws,

זי איז בשוה אין אלע הלכות,

English translation 429

because Torah is "our life and the length of our days" 89,

ווייל תורה איז "חיינו ואורך ימינו" 89,

English translation 430

and just as blood –

און אזוי ווי דם –

English translation 431

"the blood is the soul" –

"הדם הוא הנפש" –

English translation 432

"it is that which brings the spirit of life into the limbs from the soul itself and it is the source of the life of the soul in the limbs,

"הוא הממשיך רוח חיים באברים מן הנפש עצמה והוא מקור חיות הנפש באבדים,

English translation 433

so is the matter of Torah, which gives life to the aspect of the mitzvos themselves" *89,

כך הוא ענין התורה שהיא נותנת חיים לבחי' המצוות עצמן" *89,

English translation 434

and simply –

ובפשטות –

English translation 435

the matter of Torah is "the explanations of the mitzvos and the details of their laws, how the mitzvah should be in its proper form" *89,

ענין התורה איז "פירושי המצוות ופרטי הלכותיהן איך שתהי' המצוה כתיקונה" *89,

English translation 436

with all the details and minutiae of which "their general principles and their fine points are from Sinai"

מיט אלע פרטים ופרטי פרטים וואס "כללותיהן ודקדוקיהן מסיני"

English translation 437

(as Rashi brings down 90).

(ווי רש"י ברענגט אראפ 90).

English translation 438

It follows,

קומט אויס,

English translation 439

that there is an order of descent in Torah itself,

אז ס'איז דא א סדר השתלשלות אין תורה עצמה,

English translation 440

and in Torah as it is drawn into mitzvos,

און אין תורה ווי זי ווערט נמשך אין מצוות,

English translation 441

and as Torah and mitzvos are drawn into the world,

און ווי תורה ומצוות ווערן נמשך בעולם,

English translation 442

as mentioned,

כאמור,

English translation 443

in every time and in every place.

בכל זמן ובכל מקום.

English translation 444

And one should connect this gathering on the 12th of Sivan (the conclusion and seal of the completion days of the "time of the giving of our Torah" of this year) with the daily study in the Rambam –

יא. ויש לקשר די התוועדות בי"ב סיון (דער סיום וחותם פון ימי התשלומין פון "זמן מתן תורתנו" פון דעם יאר) מיטן שיעור היומי אין רמב"ם –

English translation 445

According to the recent custom of Israel 91,

לויטן מנהג ישראל לאחרונה 91,

English translation 446

to study the daily portion of the Rambam, three chapters per day,

צו לערנען דעם שיעור הרמב"ם ג' פרקים ליום,

English translation 447

so that approximately every year one should complete studying the entire Rambam,

כדי אז לערך מידי שנה בשנה זאל מען מסיים זיין לערנען דעם גאנצן רמב"ם,

English translation 448

and then begin a new cycle as a new order of study,

און דערנאך אנהויבן א נייעם מחזור ווי א נייעם סדר הלימוד,

English translation 449

and in a more elevated manner, since "one ascends in holiness" 41,

ובאופן נעלה יותר וויבאלד אז "מעלין בקודש" 41,

English translation 450

"to increase it" 92 –

"לאפשא לה" 92 –

English translation 451

which is the conclusion and seal of the Book of Holiness 93.

וואס דאס איז דער סיום וחותם פון ספר קדושה 93.

English translation 452

And it is known that the Rambam himself gave the name –

וידוע אז דער רמב"ם אליין האט געגעבן דעם נאמען –

English translation 453

"its name by which it shall be called in the Holy Tongue" –

"שמו אשר יקראו לו בלשון הקודש" –

English translation 454

the Book of "Holiness" 94,

ספר "קדושה" 94,

English translation 455

meaning, although the entire Torah is indeed holy,

ד.ה. הגם אז די גאנצע תורה איז דאך קדושה,

English translation 456

this, however, is holiness in Torah itself,

איז דאס אבער קדושה אין תורה עצמה,

English translation 457

holiness within holiness.

קדושה שבקדושה.

English translation 458

The Rambam writes at the conclusion of the Book of Holiness

שרייבט דער רמב"ם בסיום ספר קדושה

English translation 459

[and in this itself –

[ובזה גופא –

English translation 460

in the conclusion of the conclusion,

אין דעם סיום שבסיום,

English translation 461

at the conclusion of today's portion, the third chapter –

בסיום פון היינטיקן שיעור דעם דריטן פרק –

English translation 462

"third" analogous to "the third light")

"תליתאי" בדוגמא ל"אוריאן תליתאי")

English translation 463

regarding the matter of "covering the blood",

וועגן דעם ענין פון "כיסוי הדם",

English translation 464

and the details thereof. And upon this one must find the connection between the day of the 12th of Sivan and the daily portion of this day in the Rambam.

והפרטים שבזה. און אין דערויף דארף מען געפינען דעם שייכות צווישן דעם טאג פון י"ב סיון און דער שיעור היומי פון דעם טאג אין רמב"ם.

English translation 465

And the explanation is:

יב. והענין הוא:

English translation 466

The giving of the Torah opened and brought down the matter of holiness into the world,

מתן תורה האט אויפגעטאן און ממשיך געווען דעם ענין הקדושה בעולם,

English translation 467

and especially regarding Jews,

ובמיוחד בנוגע צו אידן,

English translation 468

they became a "holy nation" 95 and "a kingdom of priests" 95,

זיי זיינען געווארן א "גוי קדוש" 95 ביז "ממלכת כהנים" 95,

English translation 469

which "priests" has two interpretations:

וואס "כהנים" האט אין זיך צוויי אפטייטשן:

English translation 470

"priests" from the term servants 96,

"כהנים" מלשון משרתים 96,

English translation 471

which applies to all Jews,

וואס דאס גייט אויף אלע אידן,

English translation 472

because "I was created to serve my Creator" 97,

ווייל "אני נבראתי לשמש את קוני" 97,

English translation 473

and also the interpretation "high priests" 98 –

און אויך דער אפטייטש "כהנים גדולים" 98 –

English translation 474

the perfection of holiness in Israel.

שלימות הקדושה שבישראל.

English translation 475

Regarding this the Rambam writes 99 that the commandment of covering the blood "applies to non-sacred animals and not to consecrated animals";

אין דערויף שרייבט דער רמב"ם 99 אז די מצוה פון כיסוי הדם איז "נוהג בחולין ולא במוקדשין";

English translation 476

the blood of "consecrated animals" must specifically be revealed,

דער דם פון "מוקדשין" דארף דוקא זיין בגלוי,

English translation 477

until one sprinkles it upon the altar,

ביז אז מ'איז דאס זורק ע"ג המזבח,

English translation 478

and this

און דאס

English translation 479

(the sprinkling of the blood)

(זריקת הדם)

English translation 480

brings about the ultimate perfection of atonement and elevation of man,

טוט אויף תכלית השלימות פון כפרת ועליית האדם,

English translation 481

up to the sprinkling of the blood by the High Priest

ביז צו די זריקת הדם ע"י כה"ג

English translation 482

(in the name of "all Your people the House of Israel" 100,

(בשם "כל עמך בית ישראל" 100,

English translation 483

from their smallest to their greatest,

מקטנם ועד גדולם,

English translation 484

men, women, and children)

אנשים נשים וטף)

English translation 485

in the holiest place in the Land of Israel –

במקום הכי קדוש בארץ ישראל –

English translation 486

the Holy of Holies,

קודש הקדשים,

English translation 487

and at the holiest time –

און אין א זמן הכי קדוש –

English translation 488

Yom Kippur,

יום הכפורים,

English translation 489

and by the holiest of Israel –

וע"י הקדוש שבישראל –

English translation 490

the High Priest,

כהן גדול,

English translation 491

meaning, that all these three holinesses are united together.

ד.ה. אז עס ווערן פאראיינציקט די אלע שלש קדושות צוזאמען.

English translation 492

[And as discussed at length in the previous gathering, that Torah connects and explains that these matters of Torah are connected with "third":

[וכמדובר בארוכה בהתוועדות שלפנ"ז אז תורה איז מקשר ומסביר אז די ענינים פון תורה זיינען פארבונדן מיט "תליתאי":

English translation 493

both the time of the giving of the Torah ("the third month etc."),

סיי דער זמן פון נתינת התורה ("ירחא תליתאי כו'"),

English translation 494

and the recipients of the Torah ("a third nation") etc.].

סיי די מקבלי התורה ("עמא תליתאי") וכו'].

English translation 495

And the explanation of the matter in the service of man:

וביאור הענין בעבודת האדם:

English translation 496

The general concept of the korbanos is the concept of drawing close101,

דער כללות ענין הקרבנות איז ענין הקירוב 101,

English translation 497

drawing close of man to G‑dliness,

קירוב האדם צו אלקות,

English translation 498

as it is written102 "When a man among you brings an offering" –

כמ"ש 102 "אדם כי יקריב מכם" –

English translation 499

then the offering must be "from you",

אז די הקרבה דארף זיין "מכם",

English translation 500

"from the animals, from the cattle and from the flock",

"מן הבהמה מן הבקר ומן הצאן",

English translation 501

the particular levels of the animal soul that one must bring close to G‑dliness103

די פרטי הדרגות פון נה"ב וואס מ'דארף מקרב זיין לאלקות 103

English translation 502

(as explained in the discourse of the hillula104).

(כמבואר בדרוש ההילולא 104).

English translation 503

And in more particularity,

ובפרטיות יותר,

English translation 504

the service of offering the korbanos consists of –

די עבודה פון הקרבת הקרבנות באשטייט פון –

English translation 505

"to offer to Me fat and blood"

"להקריב לי חלב ודם"

English translation 506

(as it states in Yechezkel105):

(ווי עס שטייט אין יחזקאל 105):

English translation 507

It is explained in Chassidus106

ס'איז מבואר אין חסידות 106

English translation 508

(and it is also understood from the mussar books)

(און אזוי איז אויך פארשטאנדיק פון ספרי מוסר)

English translation 509

that the general concept of service consists of the two movements of ratzo vashov. And these are blood and fat:

אז כללות ענין העבודה באשטייט אין די צוויי תנועות פון רצוא ושוב. וואס דאס איז דם וחלב:

English translation 510

"Blood" is the boiling over of the emotion of man in the heart's attributes,

"דם" איז דער פארקאכקייט פון דעם רגש האדם שבמדות הלב,

English translation 511

the movement of ratzo,

די תנועה פון רצוא,

English translation 512

ascent from below to above,

עלי' מלמטה למעלה,

English translation 513

and "fat" is the pleasure of the mochin,

און "חלב" איז דער תענוג דמוחין,

English translation 514

which is the movement of "shov",

וואס דאס איז די תנועה פון "שוב",

English translation 515

because the nature of the mochin

ווייל טבע המוחין

English translation 516

(the concealed brain,

(מוחא סתימאה,

English translation 517

and from this it is drawn into the general concept of the mochin)

און פון דעם ווערט דאס נמשך בכללות ענין המוחין)

English translation 518

is "concealed and tranquil"107,

איז "סתים ושכיך" 107,

English translation 519

the drawing down from above to below.

די המשכה מלמעלה למטה.

English translation 520

And this is the service of "to offer to Me fat and blood" –

און דאס איז די עבודה פון "להקריב לי חלב ודם" –

English translation 521

that both things,

אז די ביידע זאכן,

English translation 522

the boiling over (blood)

די קאכקייט (דם)

English translation 523

and the pleasure

און דער תענוג

English translation 524

(fat),

(חלב),

English translation 525

should be in a manner of "to offer" –

זאלן שטיין באופן פון "להקריב" –

English translation 526

drawing close and unification with G‑dliness.

קירוב והתאחדות מיט אלקות.

English translation 527

And based on what was said above –

וע"פ האמור לעיל –

English translation 528

one should add that "blood" refers to Torah,

יש להוסיף אז "דם" גייט אויף תורה,

English translation 529

i.e., that the service of a person must be in a manner that Torah permeates his entire existence,

ד.ה. אז די עבודה פון א איך דארף זיין אין אן אופן אז תורה נעמט דורך זיין גאנצע מציאות,

English translation 530

and in this itself "to offer... blood",

ובזה גופא "להקריב... דם",

English translation 531

in a manner of drawing close and unification with the Holy One, blessed be He

אין אן אופן פון קירוב והתאחדות עם הקב"ה

English translation 532

(like the example of a korban through which there is drawing close and unification with the Supreme One,

(בדוגמא פון א קרבן וואס דורך אים ווערט קירוב והתאחדות מיטן אויבערשטן,

English translation 533

until the ultimate elevation that –

ביז צום תכלית העילוי וואס –

English translation 534

"the secret of the korban ascends to the secret of the Ayin Sof"108),

"רזא דקורבנא עולה עד רזא דא"ס" 108),

English translation 535

because "the Torah and the Holy One, blessed be He, are entirely one"109,

ווייל "אורייתא וקוב"ה כולא חד" 109,

English translation 536

and just as the Torah is "one" with the Supreme One,

און פונקט ווי תורה איז "חד" מיטן אויבערשטן,

English translation 537

so too the person who learns Torah and fulfills it becomes literally "one" with the Giver of the Torah.

אזוי אויך ווערט דער אדם הלומד תורה ומקיימה "חד" ממש מיטן נותן התורה.

English translation 538

13. And this was revealed at the Giving of the Torah, when there was a revelation of G‑dliness in a manner of "You have been shown to know etc."110:

יג. און דאס איז אויפגעטאן געווארן בא מתן תורה, וואס דעמולט איז געווען גילוי אלקות באופן פון "אתה הראת לדעת גו'" 110 :

English translation 539

"You have been shown" –

"אתה הראת" –

English translation 540

You, the Essence and Being, revealed Yourself111,

דו עצמות ומהות האסט זיך באוויזן 111,

English translation 541

i.e., it is not a revelation that is connected with the wisdom of Kabbalah and mystery etc.,

ד.ה. ס'איז ניט א גילוי וואס איז פארבונדן מיט חכמת הקבלה והסוד כו',

English translation 542

but this is the Essence and Being that He is "all-powerful".

נאר דאס איז עצמות ומהות וואס ער איז "כל יכול".

English translation 543

i.e., not as He is in Himself,

ד.ה. ניט ווי ער איז פאר זיך,

English translation 544

rather He revealed Himself

נאר ער האט זיך באוויזן

English translation 545

("You have been shown").

("הראת").

English translation 546

And in this itself –

ובזה גופא –

English translation 547

He revealed Himself in a manner of "to know",

האט ער זיך באוויזן אין אן אופן פון "לדעת",

English translation 548

in order that one should know Him,

בכדי אז מ'זאל אים וויסן,

English translation 549

as he interprets in Tanya112 that "daas" is "from the term 'and the man knew Chava'"113,

ווי ער טייטשט אפ אין תניא 112 אז "דעת" איז "מלשון והאדם ידע את חוה" 113,

English translation 550

"and it is an expression of connection and attachment",

והוא לשון התקשרות והתחברות",

English translation 551

and furthermore,

און נאכמער,

English translation 552

this brings to "and they shall become one flesh"114,

דאס ברענגט צו "והיו לבשר אחד" 114,

English translation 553

in addition to the simple interpretation that "the child is formed by both of them and there their flesh becomes one"115,

נוסף אויפן אפטייטש כפשוטו אז "הולד נוצר ע"י שניהם ושם נעשה בשרם אחד" 115,

English translation 554

there is also the inner interpretation,

איז אויך דא דער פנימיות'דיקער אפטייטש,

English translation 555

that the father and mother and the child that is born become unified and it becomes "one flesh"

אז דער אב ואם און דער ולד הנולד ווערן נתאחד און ס'ווערט "בשר אחד"

English translation 556

(one existence).

(איין מציאות).

English translation 557

As it states in Tanya regarding the sefiros112,

ע"ד ווי ס'שטייט אין תניא בנוגע צו ספירות 112,

English translation 558

that they are divided into the aspect of fathers and mothers,

אז זיי זיינען פאנאנדערגעטיילט אויף בחינת אבות און אמהות,

English translation 559

and from them are then produced offspring,

און פון זיי ווערן דערנאך תולדות,

English translation 560

and in general they are ten sefiros

ובכללות זיינען זיי עשר ספירות

English translation 561

(ten and not nine etc.116),

(עשר ולא תשע כו' 116),

English translation 562

and together with this there is how they stand in a manner of a single point,

און צוזאמען דערמיט איז דא ווי זיי שטייען אין אן אופן פון נקודה אחת,

English translation 563

a point that encompasses and fills all the sefiros,

א נקודה וואס פארנעמט און איז סובב און ממלא אלע ספירות,

English translation 564

and nevertheless it is one and singular point.

ואעפ"כ איז זי אן איין און איינציקע נקודה.

English translation 565

And from this unity of the Giving of the Torah

און פון דעם אחדות שבמתן תורה

English translation 566

("You have been shown to know etc.") –

("אתה הראת לדעת גו'") –

English translation 567

there is also given the power to every Jew to become unified with the Supreme One:

ווערט אויך געגעבן דער כח צו יעדער אידן צו נתאחד ווערן מיטן אויבערשטן:

English translation 568

It states117 "Just as there [it was] with awe and fear and trembling and perspiration, so too here etc.",

עס שטייט 117 "מה להלן באימה וביראה וברתת ובזיע אף כאן כו'",

English translation 569

i.e., that when a Jew is connected with a matter of Torah,

ד.ה. אז בשעת א איד איז פארבונדן מיט אן ענין בתורה,

English translation 570

whatever it may be,

איזה שיהי',

English translation 571

even with a letter of the Torah,

אפילו מיט אן אות בתורה,

English translation 572

or even with a crownlet,

אדער אפילו מיט א קוץ,

English translation 573

then there is the "togetherness and connection"

ווערט דעמולט דער "צוותא וחיבור"

English translation 574

(not only togetherness like the concept of a "chavrusa",

(ניט נאר צוותא אזוי ווי דער ענין פון א "חברותא",

English translation 575

but more –

נאר נאכמער –

English translation 576

a concept of "connection")

אן ענין פון "חיבור")

English translation 577

with the Supreme One exactly as it was at "the time of the Giving of our Torah" literally118.

מיטן אויבערשטן פונקט ווי ס'איז געווען ב"זמן מתן תורתנו" ממש 118.

English translation 578

Furthermore:

נאכמער:

English translation 579

This unification is not like two

די התאחדות איז ניט בדוגמא פון צוויי

English translation 580

(or more)

(אדער מערער)

English translation 581

separate things that become connected,

באזונדערע זאכן וואס ווערן נתחבר,

English translation 582

as it states regarding the curtains of the Mishkan119 "And you shall connect the curtains etc.",

ע"ד ווי ס'שטייט בנוגע צו יריעות המשכן 119 "וחברת את היריעות גו'",

English translation 583

rather it is higher than all concepts of connection and unification,

נאר דאס איז נאך העכער פון כל ענינים של חיבור והתאחדות,

English translation 584

until it becomes "entirely one",

ביז אז דאס ווערט "כולא חד",

English translation 585

a singular existence,

א מציאות יחידה,

English translation 586

"the Unique One of the world",

"יחידו של עולם",

English translation 587

together with the yechidah of Israel –

צוזאמען מיט דער יחידה שבישראל –

English translation 588

Moshiach Tzidkeinu120,

משיח צדקנו 120,

English translation 589

and together with the aspect of yechidah in the soul of each and every Jew,

און צוזאמען מיט בחי' יחידה שבנשמת כאו"א מישראל,

English translation 590

from their smallest to their greatest

מקטנם ועד גדולם

English translation 591

(immediately upon emerging into the world) –

(גלייך משיצא לאויר העולם) –

English translation 592

"a created spark" in which is clothed "a creating spark"121.

"ניצוץ נברא" שבו מלובש "ניצוץ בורא" 121.

English translation 593

And this permeates

און דאס נעמט דורך

English translation 594

(as above)

(כנ"ל)

English translation 595

his entire existence,

זיין גאנצע מציאות,

English translation 596

that "when one awakens from his sleep"122,

אז "מיד כשניעור משנתו" 122,

English translation 597

before he has washed netilat yadayim,

נאך איידער ער האט געוואשן נעגל-וואסער,

English translation 598

he immediately says "Modeh ani lefanecha etc. shehechezarta bi nishmati etc. emunatecha" –

זאגט ער גלייך "מודה אני לפניך כו' שהחזרת בי נשמתי כו' אמונתך" –

English translation 599

the matter of faith,

דער ענין האמונה,

English translation 600

in a manner of a point,

אין אן אופן פון נקודה,

English translation 601

but a point that permeates him afterwards the entire day,

אבער א נקודה וואס נעמט אים דורך דערנאך א גאנצן טאג,

English translation 602

until this brings him to say,

ביז אז דאס ברענגט אים צו זאגן,

English translation 603

"Modeh ani" the next morning,

"מודה אני" למחרתו בבוקר,

English translation 604

because he becomes a "beriah chadashah"

ווייל ער ווערט א "ברי' חדשה"

English translation 605

(as the Alter Rebbe brings down l'halachah in his Shulchan Aruch123 also the opinion on the reason for netilat yadayim),

(ווי דער אלטער רבי ברענגט אראפ להלכה אין שו"ע שלו 123 אויך די דיעה אויף דעם טעם פון נט"י],

English translation 606

therefore he must say "Modeh ani" with greater fervor and strength –

במילא דארף ער זאגן "מודה אני" ביתר שאת וביתר עוז –

English translation 607

And this is reflected in every matter of "ma'asecha"124 and "derachecha"125,

און דאס שפיגלט זיך אפ אין יעדער ענין פון "מעשיך" 124 און "דרכיך" 125,

English translation 608

that although it is "ma'asecha" and "derachecha", it must nevertheless be permeated with "emunatecha",

אז אע"פ וואס דאס איז "מעשיך" און "דרכיך" דארף דאס אבער זיין דורכגענומען מיט דעם "אמונתיך",

English translation 609

including also all the details that are enumerated in "devar Hashem126 zo halachah"127 as one must do "ma'asecha" and "derachecha",

כולל אויך די אלע פרטים וואס זיינען אויסגערעכנט אין "דבר הוי' 126 זו הלכה" 127 ווי מ'דארף טאן "מעשיך" און "דרכיך",

English translation 610

and that the beginning must be "leshem shamayim". Afterwards, however, one comes to,

און אז די התחלה דארף זיין "לשם שמים". דערנאך קומט מען אבער צו,

English translation 611

to the avodah of "da'ehu"128 –

צו דער עבודה פון "דעהו" 128 –

English translation 612

the connection and unification and complete yichud

די התקשרות און התאחדות און התייחדות גמורה

English translation 613

(which is the matter of da'at as above)

(וואס דאס איז דער ענין הדעת כנ"ל)

English translation 614

with Atzmut uMahut.

מיט עצמות ומהות.

English translation 615

And all this must be done with joy and goodness of heart;

און דאס אלץ דארף געטאן ווערן מתוך שמחה וטוב לבב;

English translation 616

and together with this –

וביחד עם זה –

English translation 617

"with awe and fear and trembling and sweat".

"באימה וביראה וברתת ובזיע".

English translation 618

Until this brings down the unification of all times and all places in the world,

ביז אז דאס ברענגט אראפ די התאחדות כל הזמנים און כל המקומות שבעולם,

English translation 619

so that in all of them one point is evident –

אז אין זיי אלע איז ניכר איין נקודה –

English translation 620

"Ein od milvado".

"אין עוד מלבדו".

English translation 621

Yud Daled. And so may it be for us – also from the language of a promise,

יד. וכן תהי' לנו – אויך מלשון הבטחה,

English translation 622

Which is further hastened by the fact that each one does in this –

וואס דאס ווערט נאכמער צוגעאיילט דורך דעם וואס יעדערער טוט אין דעם –

English translation 623

as avodah –

בתור עבודה –

English translation 624

that it should be "ken tehiyeh lanu",

אז ס'זאל זיין "כן תהי' לנו",

English translation 625

and just as he does this "kemitztvat retzonecha"40,

און אזוי ווי ער טוט דאס "כמצות רצונך" 40,

English translation 626

he is certain that the Above will give him the strength to carry out this avodah in perfection.

איז ער זיכער אז דער אויבערשטער וועט אים געבן דעם כח אויף דורכפירן אט דער עבודה בשלימות.

English translation 627

And this is accomplished in every moment and in every place,

און דאס ווערט אויפגעטאן בכל רגע ובכל מקום,

English translation 628

and consequently brings –

ובמילא ברענגט דאס –

English translation 629

as mentioned –

כאמור –

English translation 630

the unification of all times and places with the one and only point –

די התאחדות פון כל הזמנים והמקומות מיט די איין און איינציקע נקודה –

English translation 631

"Ein od milvado",

"אין עוד מלבדו",

English translation 632

Speedily in our days,

במהרה בימינו,

English translation 633

with joy and goodness of heart.

בשמחה ובטוב לבב.

English translation 634

Teit Vav. In continuation of what was mentioned earlier (section Yud Aleph and onward) regarding the daily study portion in the Rambam, which is at the conclusion of Sefer Kedushah, and in the conclusion of Sefer Kedushah itself – in the very end of the third chapter (of the daily study portion), the Rambam explains a general matter connected with the honor of mitzvot, and this is his language:

טו. בהמשך צו וואס מ'האט דערמאנט פריער (סי"א ואילך) וועגן דעם שיעור היומי ברמב"ם, וואס דאס איז בסיום ספר קדושה, און אין סיום ספר קדושה גופא – אין דעם סיום ממש פון פרק שלישי (דהשיעור יומי), איז דער רמב"ם מבאר אן ענין כללי פארבונדן מיט כבודן של מצוות, וז"ל:

English translation 635

"The129 honor is not for the mitzvot themselves,

"אין 129 הכבוד לעצמן של מצוות,

English translation 636

but for He who commanded them, blessed is He,

אלא למי שצוה בהן ברוך הוא,

English translation 637

and He saved us from groping in darkness,

והצילנו מלמשש בחושך,

English translation 638

and set us up

וערך אותנו

English translation 639

(them130)

(אותם 130)

English translation 640

as a lamp to straighten the crooked,

נר ליישר המעקשים,

English translation 641

and a light to show the paths of uprightness,

ואור להורות נתיבות היושר,

English translation 642

and so it says131 'A lamp for my foot is Your word, and a light for my path'."

וכן הוא אומר 131 נר לרגלי דבריך ואור לנתיבתי".

English translation 643

And this is connected and comes in continuation to what is stated at the beginning of the halachah129 regarding the mitzvah of covering the blood –

וואס דאס איז פארבונדן און קומט בהמשך צו דעם וואס עס שטייט בתחלת ההלכה 129 בנוגע צו מצות כיסוי דם –

English translation 644

"And when he covers, he should not cover with his foot but with his hand or with a knife or with a vessel,

"וכשמכסה לא יכסה ברגלו אלא בידו או בסכין או בכלי,

English translation 645

so that he should not treat it with contempt,

כדי שלא ינהוג בו מנהג בזיון,

English translation 646

and the mitzvot should not be contemptible in his eyes",

ויהיו מצוות בזויות עליו",

English translation 647

and afterwards in continuation of this he writes "that the honor is not for the mitzvot themselves etc."

און דערנאך בהמשך צו דעם שרייבט ער "שאין הכבוד לעצמן של מצוות וכו'".

English translation 648

And the source for this is in the Gemara132 "And he shall pour and cover133,

און דער מקור אויף דעם איז אין גמרא 132 "ושפך וכסה 133,

English translation 649

with what he poured he shall cover,

במה ששפך בו יכסה,

English translation 650

he should not cover it with his foot",

שלא יכסנו ברגל",

English translation 651

and the reason for this that he should not cover with his foot,

און דער טעם אויף דעם וואס לא יכסה ברגל,

English translation 652

for ostensibly

דלכאורה

English translation 653

(as the Gemara asks134)

(ווי די גמרא פרעגט 134)

English translation 654

"Does the blood have sanctity"? Rather, "so that the mitzvot should not be contemptible in his eyes".

"וכי דם קדושה יש בו"? נאר "שלא יהיו מצוות בזויות עליו".

English translation 655

That is, the mitzvah of covering the blood is not because of the sanctity that is in the blood,

ד.ה. אז מצות כיסוי דם איז ניט צוליב די קדושה וואס איז דא אין דער דם,

English translation 656

but because this is a command from the One who commanded the mitzvot,

נאר ווייל דאס איז א ציווי פון אויבערשטן מצוה המצוות,

English translation 657

and a command from the One above may not be disgraced.

און א ציווי פון אויבערשטן טאר מען ניט מבזה זיין.

English translation 658

Teit Zayin. Thus far is the source for the words of the Rambam regarding covering the blood.

טז. עד כאן איז דער מקור אויף דברי הרמב"ם בנוגע כיסוי דם.

English translation 659

The question arises:

שטעלט זיך די שאלה:

English translation 660

Sefer Kedushah comes among other books,

ספר קדושה קומט דאך אריין צווישן אנדערע ספרים,

English translation 661

so why does the Rambam bring specifically here this general matter of honoring the mitzvot in general, which also pertains to the mitzvot in the other books?

איז פארוואס ברענגט דער רמב"ם דוקא דא דעם ענין כללי פון כיבוד המצוות בכלל וואס איז נוגע אויך צו די מצוות אין די אנדערע ספרים?

English translation 662

And it can be said that this is also based on the words of the Gemara134 "Avuhon dekhulehu dam":

ויש לומר אז דאס איז אויך מיוסד אויף דברי הגמרא 134 "אבוהון דכולהו דם":

English translation 663

The prohibition of degrading a mitzvah comes from covering the blood

דער איסור פון ביזוי מצוה בא כיסוי דם

English translation 664

("he should not cover with his foot")

("לא יכסה ברגלו")

English translation 665

is the "father" from which are "born" all the remaining halachot and mitzvot regarding which one must avoid the matter of degradation135.

איז דער "אב" וואס פון אים ווערן "נולד" די אלע איבעריקע הלכות ומצוות וועלכע מ'דארף אויסמיידן דעם ענין הביזוי 135.

English translation 666

And therefore the Rambam writes about this matter of honoring the mitzvot in general specifically here

און דערפאר שרייבט דער רמב"ם וועגן דעם ענין פון כיבוד המצוות בכלל דוקא דא

English translation 667

(at the mitzvah of covering the blood) –

(בא מצות כיסוי דם) –

English translation 668

"The honor is not for the mitzvot themselves,

"אין הכבוד לעצמן של מצוות,

English translation 669

but for He who commanded them, blessed is He etc."

אלא למי שצוה בהן ברוך הוא כו'".

English translation 670

But this itself –

אבער דאס גופא –

English translation 671

the words of the Gemara –

דברי הגמרא –

English translation 672

requires explanation

טעמא בעי

English translation 673

(it is more than transferring the aforementioned question from the Rambam to the Gemara):

(ס'איז מערניט ווי אריבערגעטראגן די שאלה האמורה פון דעם רמב"ם אויף די גמרא):

English translation 674

Why is it specifically "the father of all of them – blood"? On the contrary,

פארוואס איז טאקע "אבוהון דכולהו דם"? אדרבה,

English translation 675

the matter of covering the blood is not such a great commandment –

דער ענין פון כיסוי הדם איז ניט אזא געוואלדיקע מצוה –

English translation 676

it is not in the category of "the most severe of the most severe" and not even in the category of "severe" simply;

ס'איז ניט בגדר פון "חמורות שבחמורות" און ניט אפילו בגדר "חמורות" סתם;

English translation 677

no severe punishments come upon it,

אויף דעם קומען ניט קיינע עונשים חמורים,

English translation 678

and not even intermediate punishments;

און אפילו ניט קיינע עונשים בינונים;

English translation 679

it is merely a nullification of a positive commandment –

ס'איז מערניט ווי א ביטול מצות עשה –

English translation 680

"and cover it with earth."

"וכסהו בעפר".

English translation 681

Furthermore:

נאכמער:

English translation 682

Covering the blood is a commandment that has a leniency –

כיסוי דם איז א מצוה וואס האט א קולא –

English translation 683

"Even if 136 he did not cover it and another saw it,

"אפ 136 לא כסהו וראהו אחר,

English translation 684

he is obligated to cover it

חייב לכסות

English translation 685

(as it is said 137 'And say to the children of Israel,

(שנאמר 137 ואומר לבני ישראל,

English translation 686

a warning to all the children of Israel' 132),

אזהרה לכל בני ישראל 132),

English translation 687

that this is a commandment in itself and is not dependent solely on the slaughterer",

שזו מצוה בפני עצמה ואינה תלוי' בשוחט בלבד",

English translation 688

even though according to the primary law "the one who slaughtered, he shall cover" 136,

אע"פ וואס מעיקר הדין "מי ששחט הוא יכסה" 136,

English translation 689

because it is written 133 "and he shall pour...

ווייל ס'שטייט 133 "ושפך...

English translation 690

and cover it with earth –

וכסהו בעפר –

English translation 691

the one who poured

מי ששפך

English translation 692

(the slaughterer) he

(דער שוחט) הוא

English translation 693

(primarily)

(לכל לראש)

English translation 694

shall cover it" 132.

יכסנו" 132.

English translation 695

And furthermore:

און נאכמער:

English translation 696

Even women are obligated in this

אפילו נשים זיינען אין דערויף מחוייב

English translation 697

(and even if she did not slaughter the animal (for "everyone slaughters ab initio, even women" 138),

(ואפילו אויב זי האט ניט גע'שחט'ן די בהמה (ווארום "הכל שוחטין לכתחלה אפילו נשים" 138),

English translation 698

that if they see uncovered blood that is obligated in covering,

אז אויב זיי זעען דם מגולה וואס ער איז חייב בכיסוי,

English translation 699

they must fulfill the commandment of "and cover it with earth",

דארפן זיי מקיים זיין די מצוה פון "וכסהו בעפר",

English translation 700

as it is stated in the Torat Kohanim 139 "to include women etc."

ווי עס שטייט אין תו"כ 139 "לרבות נשים וכו'".

English translation 701

Since we do not find anything special in the commandment of "covering the blood" compared to other commandments,

איז היות אז מ'געפינט ניט עפעס ספעציעל אין די מצוה פון "כיסוי דם" לגבי אנדערע מצוות,

English translation 702

we must understand why specifically blood is "the father of all of them",

דארף מען פארשטיין פארוואס דוקא דם איז "אבוהון דכולהו",

English translation 703

specifically from blood we derive the matter of honoring the commandments regarding all the other commandments,

דוקא פון דם לערנט מען ארויס דעם ענין פון כיבוד המצוות בנוגע לשאר כל המצוות,

English translation 704

including also the lighting of the lamps of the Menorah in the Holy Temple and "when you raise up the lamps" 140 by Aharon the Kohen,

כולל אויך הדלקת נרות המנורה שבביהמ"ק און "בהעלותך את הנרות" 140 ע"י אהרן הכהן,

English translation 705

about which the Holy One, blessed be He, testifies that "yours is greater than theirs etc." 141 –

וואס דער אויבערשטער איז מעיד אויף דעם אז "שלך גדולה משלהם כו'" 141 –

English translation 706

this is also derived from "the father of all of them – blood"!??

ווערט דאס אויך אפגעלערנט פון "אבוהון דכולהו – דם!!??

English translation 707

Also we must understand –

אויך דארף מען פארשטיין –

English translation 708

the simplest question:

די קשיא הכי פשוטה:

English translation 709

Why is the expression "the father of all of them – blood",

פארוואס איז דער לשון "אבוהון דכולהו דם",

English translation 710

the teaching is from covering the blood;

דער לימוד איז דאך פון כיסוי דם;

English translation 711

regarding blood itself, the Gemara 134 says "is there holiness in it?"

בנוגע דם אליין זאגט דאך די גמרא 134 "וכי קדושה יש בו"

English translation 712

(rhetorically) –

(בתמי') –

English translation 713

so the expression should have been "the father of all of them – covering the blood"!?!

האט דאך דער לשון געדארפט זיין "אבוהון דכולהו כיסוי דם"?!?

English translation 714

This will be understood by prefacing that the commandment of covering the blood is only regarding "the slaughter of 142 a clean wild animal or a clean bird, as it is said 133 'which hunts a wild animal or a bird that may be eaten, and he shall pour out its blood and cover it with earth'", but regarding the slaughter of a domestic animal there is no commandment of covering the blood – we must understand what is the difference between them.

יז. וועט מען דאס פארשטיין בהקדים אז מצות כיסוי דם איז נאר ב"שחיטת 142 חי' טהורה או עוף טהור, שנאמר 133 אשר יצוד ציד חי' או עוף אשר יאכל ושפך את דמו וכסהו בעפר", משא"כ בא שחיטת בהמה איז ניטא די מצוה פון כיסוי דם – דארף מען פארשטיין וואס איז דער חילוק צווישן זיי.

English translation 715

And particularly according to what is explained in Sefer HaChinuch 143

ובפרט ע"פ המבואר אין ספר החינוך 143

English translation 716

(who followed in the footsteps of the Rambam),

(וואס ער איז געגאנגען בעקבות הרמב"ם),

English translation 717

that the reason

אז דער טעם

English translation 718

(simply)

(בפשטות)

English translation 719

for covering the blood is to prevent the matter of cruelty,

אויף כיסוי הדם איז צו באווארענען דעם ענין האכזריות,

English translation 720

"for also in this we acquire some cruelty in our soul to eat the flesh while the soul is poured out before us",

"כי גם בזה נקנה קצת אכזריות בנפשנו לאכול הבשר והנפש נשפך לפנינו",

English translation 721

if he passes by and blood is lying about and it does not move him at all,

אויב ער גייט פארביי און דם וואלגערט זיך און ס'רירט אים אינגאנצן ניט אן,

English translation 722

this indicates cruelty,

ווייזט דאס אויף אכזריות,

English translation 723

and therefore "it is fitting for us to cover the soul

און דערפאר "ראוי לנו לכסות הנפש

English translation 724

(the blood is the soul)

(הדם הוא הנפש)

English translation 725

and hide it from the sight of onlookers before we eat the flesh". According to this, the question becomes even stronger:

ולהסתירו מעין רואיו טרם נאכל הבשר". וואס לויט דעם ווערט די קשיא נאך שטארקער:

English translation 726

Why do they make a distinction between the blood of a wild animal and a bird and a domestic animal?

פארוואס מאכט מען א חילוק צווישן דם חי' ועוף און בהמה?

English translation 727

And on the contrary –

ואדרבה –

English translation 728

the opposite is logical:

איפכא מסתברא:

English translation 729

The matter of blood is primarily with a domestic animal,

ענין הדם איז בעיקר ביי א בהמה,

English translation 730

because a domestic animal has an abundance of blood that flows with greater force than a wild animal

ווארום א בהמה האט א ריבוי דם וואס גייט מיט א שטורעם מערער ווי א חי'

English translation 731

(a wild animal indeed has the nature of heat more than a domestic animal and heat comes from the blood,

(חי' האט טאקע די טבע פון קאכקייט מער ווי א בהמה און קאכקייט קומט דאך מצד הדם,

English translation 732

but in the blood that lies about, the heat is not seen,

אבער אין דעם דם וואס וואלגערט זיך זעט מען ניט די קאכקייט,

English translation 733

therefore,

במילא,

English translation 734

regarding the quantity of blood that is seen simply, in a domestic animal it is much greater than in a wild animal)

בנוגע צו כמות הדם וואס מ'זעט בפשטות איז בא בהמה אסאך מערער ווי בא חי')

English translation 735

*143,

*143,

English translation 736

and all the more so regarding a bird whose vitality is light and small *143,

ועאכו"כ לגבי עוף וואס חיותו קליל וזעיר *143,

English translation 737

and therefore in the slaughter of a bird one sign suffices 144,

און דערפאר איז בשחיטת עוף גענוג סימן אחד 144,

English translation 738

therefore,

במילא,

English translation 739

the matter of preventing cruelty is noticeable and prominent in a domestic animal more than in a wild animal and a bird!

איז דער ענין פון באווארענען אכזריות ניכר ובולט בא בהמה מער ווי בא חי' ועוף!

English translation 740

And nevertheless,

ואעפ"כ,

English translation 741

regarding a domestic animal they say that even the slaughterer himself who slaughtered a domestic animal

בא בהמה זאגט מען אז אפילו דער שוחט אליין וואס האט גע'שחט'ן א בהמה

English translation 742

(not only another person)

(ניט נאר א צווייטער)

English translation 743

has ab initio no obligation of covering the blood,

האט לכתחילה ניט קיין חיוב פון כיסוי דם,

English translation 744

and if he nevertheless wants to cover it –

און אויב ער וועט פארט וועלן מכסה זיין –

English translation 745

he may not make a blessing!

טאר ער ניט מאכן קיין ברכה!

English translation 746

The explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 747

The rule is that "covering the blood applies...

דער כלל איז אז "כיסוי הדם נוהג...

English translation 748

to non-sacred animals and not to consecrated animals" 99,

בחולין ולא במוקדשין" 99,

English translation 749

and the reason for this is because the blood of consecrated animals is given upon the altar for atonement etc.,

און דער טעם אויף דעם איז ווייל דם המוקדשין איז ניתן על המזבח לכפרה כו',

English translation 750

therefore,

דערפאר,

English translation 751

it is impossible to cover it 145,

איז אי אפשר לכסותו 145,

English translation 752

therefore it is understandable that in the desert –

במילא איז פארשטאנדיק אז אין מדבר –

English translation 753

where the commandment of covering the blood was given –

וואו ס'איז געגעבן געווארן די מצוה פון כיסוי דם –

English translation 754

the commandment of covering the blood was not applicable in practice to domestic animals,

איז ניט געווען שייך מצות כיסוי דם בפועל בא בהמות,

English translation 755

only to wild animals and birds,

נאר בא חי' ועוף,

English translation 756

because:

ווארום:

English translation 757

Covering applies only to slaughter that is fit for eating146,

כיסוי איז דא נאר בא שחיטה הראוי' לאכילה 146,

English translation 758

and meat of desire (—

און בשר תאוה (–

English translation 759

slaughter that is fit for eating)

שחיטה הראוי' לאכילה)

English translation 760

was forbidden in the wilderness,

איז געווען אסור במדבר,

English translation 761

because "there was no non-sacred [meat] in the wilderness"147 and as the Rambam brings earlier148 that "they were commanded in the wilderness that whoever wishes to slaughter may slaughter only peace-offerings",

ווייל "אין חולין במדבר" 147 און ווי דער רמב"ם ברענגט פריער 148 אז "ונצטוו במדבר שכל הרוצה לשחוט לא ישחוט אלא שלמים",

English translation 762

and with offerings there is no covering of the blood,

און בא קרבנות איז ניטא קיין כיסוי דם,

English translation 763

as above;

כנ"ל;

English translation 764

they were indeed permitted to eat "meat of stabbing"148,

מ'האט טאקע געמעגט עסן "בשר נחירה" 148,

English translation 765

but "one who stabs...

אבער "הנוחר...

English translation 766

is exempt from covering"149,

פטור מלכסות" 149,

English translation 767

it emerges,

קומט אויס,

English translation 768

that the reality of slaughter in the wilderness was only with offerings.

אז די מציאות פון שחיטה במדבר איז געווען נאר בא קרבנות.

English translation 769

And even when they entered the Land

ואפילו משנכנסו לארץ

English translation 770

(at which time "meat of desire was permitted to them"150),

(וואס דעמולט "הותר להם בשר תאוה" 150),

English translation 771

there was a majority of animals

איז געווען א ריבוי בהמות

English translation 772

(and the Torah "commands concerning the majority"147)

(והתורה "על הרוב יצוה" 147)

English translation 773

that were brought as an offering in the Holy Temple,

וואס מ'האט געבראכט פאר א קרבן בבית המקדש,

English translation 774

and to consecrated property of the Temple treasury

און צו קדשי בדק הבית

English translation 775

(regarding which at that time one is also exempt from covering the blood,

(וואס אויך דעמולט איז מען פטור פון כיסוי דם,

English translation 776

as above),

כנ"ל),

English translation 777

and since "the Torah did not wish to distinguish for us between consecrated and non-sacred"151,

און אזוי ווי "לא רצתה התורה לחלק לנו בין מוקדשין לחולין" 151,

English translation 778

therefore the Torah did not obligate covering the blood in the slaughter of a non-sacred animal.

דערפאר האט תורה ניט מחייב געווען כיסוי דם בא שחיטת בהמה של חולין.

English translation 779

But wild animals and fowl are not offered upon the altar,

אבער חי' ועוף אינם קריבים על המזבח,

English translation 780

and even a fowl of which "there are some that are offered upon the altar

און אפילו עוף ש"יש מהן קרב לגבי מזבח

English translation 781

("only two kinds"147 —

("שני מינין בלבד" 147 –

English translation 782

turtledove or young pigeon) —

תור או בן יונה) –

English translation 783

is a minority

מיעוט הוא

English translation 784

[there was not the reality of the offering of a poor person,

[ס'איז ניט געווען די מציאות פון קרבן עני,

English translation 785

"and if he is poor and his means do not suffice, he shall take...

"ואם דל הוא ואין ידו משגת ולקח...

English translation 786

two turtledoves or two young pigeons"152,

שתי תורים או שני בני יונה" 152,

English translation 787

because the Jews in the wilderness were rich,

ווייל אידן אין מדבר זיינען געווען רייכע,

English translation 788

and when they brought an offering,

און ווען זיי האבן געבראכט א קרבן,

English translation 789

it was an offering of an animal],

איז דאס געווען א קרבן פון א בהמה],

English translation 790

and "for a matter that is a minority the Torah does not take heed"151

ולדבר מועט לא תחוש התורה" 151

English translation 791

(the Torah speaks concerning the majority153).

(התורה על הרוב תדבר 153).

English translation 792

And therefore one is obligated in covering the blood in the slaughter of wild animals and fowl,

און דערפאר איז מען מחוייב בכיסוי דם בא שחיטת חי' ועוף,

English translation 793

because the slaughter of wild animals and fowl in the wilderness

ווייל שחיטת חי' ועוף במדבר

English translation 794

(except for the offering of a woman after childbirth*153 and the like)

(א חוץ קרבן יולדת *153 וכיו"ב)

English translation 795

was non-sacred,

איז געווען חולין,

English translation 796

and regarding their slaughter the Jews were commanded concerning covering the blood.

און אויף שחיטת זיינען אידן נצטוה געווארן בכיסוי דם.

English translation 797

According to the above, it is understandable why covering the blood applies only to wild animals and fowl and not to animals. However, the aforementioned question still remains: why is it "the father of all blood"?

ע"פ הנ"ל איז פארשטאנדיק פארוואס כיסוי דם איז נאר בא חי' ועוף און ניט בא בהמה. ס'בלייבט אבער נאך אלץ די שאלה האמורה פארוואס "אבוהון דכולהו דם".

English translation 798

This will be understood according to what the Rambam writes154 —

וועט מען דאס פארשטיין לויט דעם וואס דער רמב"ם שרייבט 154 –

English translation 799

"Most of the laws of the Torah are only...

"רוב דיני התורה אינן אלא...

English translation 800

to correct the opinions and to straighten all deeds",

לתקן הדעות וליישר כל המעשים",

English translation 801

and as follows.

וכדלקמן.

English translation 802

18. And the explanation of this:

יח. והביאור בכ"ז:

English translation 803

It is known155 that the person who offers the offering must depict and intend that in truth all this should have happened to him, but the Holy One, blessed be He, in His mercy, changes it to the offering of the animal.

ס'איז ידוע 155 אז דער אדם המקריב את הקרבן דארף מצייר ומכוון זיין אז באמת האט דאס אלץ געדארפט פאסירן מיט אים אבער דער אויבערשטער ברחמיו פארבייט דאס אויף הקרבת הבהמה.

English translation 804

From this it is understandable,

דערפון איז פארשטאנדיק,

English translation 805

that the offering of the offering,

אז הקרבת הקרבן,

English translation 806

the offering of the fat and the blood,

הקרבת חלב ודם,

English translation 807

signifies the offering of the fat and blood of the person.

באדייט די הקרבה פון חלב ודם האדם.

English translation 808

And the explanation:

והביאור:

English translation 809

It was explained earlier

מ'האט פריער מבאר געווען

English translation 810

(section 12)

(סי"ב)

English translation 811

that the concept of "blood" —

אז ענין ה"דם" –

English translation 812

"the blood is the soul" —

"הדם הוא הנפש" –

English translation 813

is his vitality and fervor,

איז זיין חיות און קאך,

English translation 814

in which is expressed the entirety of man's service —

וואס אין דעם דריקט זיך אויס גאנץ עבודת האדם –

English translation 815

"to offer to Me fat and blood" —

"להקריב לי חלב ודם" –

English translation 816

that this vitality and fervor must be only in matters of holiness,

אז די חיות און קאכן זיך דארף זיין נאר אין עניני קדושה,

English translation 817

And correspondingly the concept of pleasure —

ועד"ז ענין התענוג –

English translation 818

"fat" —

"חלב" –

English translation 819

that his power of pleasure lies in matters of holiness,

אז כח התענוג שלו ליגט אין עניני קדושה,

English translation 820

until the perfection of pleasure,

ביז צו שלימות התענוג,

English translation 821

"a satisfaction before Me that I spoke and My will was done"156,

"נחת רוח לפני שאמרתי ונעשה רצוני" 156,

English translation 822

that the pleasure above,

אז דער תענוג שלמעלה,

English translation 823

the pleasure from the fulfillment of the commandments,

תענוג פון דעם מצוה המצוות,

English translation 824

becomes his pleasure

ווערט זיין תענוג

English translation 825

(satisfaction),

(נחת רוח),

English translation 826

because he performs his service with the perfection of a faithful servant157.

ווייל ער טוט עבודתו מיט דער שלימות פון אן עבד נאמן 157.

English translation 827

It emerges that "to offer to Me fat and blood" signifies the entirety of man's service —

קומט אויס אז "להקריב לי חלב ודם" באדייט כללות עבודת האדם –

English translation 828

that must be in a manner that the person offers to Hashem his fervor (blood)

וואס דארף זיין אין אן אופן אז דער אדם איז מקריב לה' זיין קאך (דם)

English translation 829

and his pleasure

און זיין תענוג

English translation 830

(fat).

(חלב).

English translation 831

As the Gemara says that the offering of the sacrifice is comparable to a small amount of fat and blood158

ווי די גמרא זאגט אז הקרבת הקרבן איז געגליכן צו מיעוט חלב ודם 158

English translation 832

[and even a small amount of fat and blood is considered like the offering of all the blood and fat —

[און אפילו א מיעוט חלב ודם ווערט גערעכנט אזוי ווי הקרבת הדם והחלב כולו –

English translation 833

just as "all the animal life ascends to Hashem through one animal,

אזוי ווי "כל החי עולה לה' ע"י בהמה אחת,

English translation 834

and all the plant life through one tenth of an ephah of fine flour, etc."159].

וכל הצומח ע"י עשרון סולת אחד כו'" 159].

English translation 835

And therefore it is "the father of all blood":

און דערפאר איז "אבוהון דכולהו דם":

English translation 836

When one fulfills a commandment of the Holy One, blessed be He

בשעת מ'גייט מקיים זיין דעם אויבערשטן'ס א מצוה

English translation 837

(whatever commandment it may be)

(וואס פאר א מצוה עס זאל נאר זיין)

English translation 838

it must be in a manner of

דארף עס זיין אין אן אופן פון

English translation 839

("father" —)

("אבוהון" -)

English translation 840

"blood" —

"דם" –

English translation 841

with vitality and fervor, etc.

מיט חיות און קאך כו'.

English translation 842

19. And just as we learn from "the father of all blood" that the entirety of man's service must be with fervor — we also learn from this more specifically that within this itself there are two modes — corresponding to the distinction of "covering the blood" between the blood of an animal and the blood of a wild animal and fowl:

יט. וכשם ווי מ'לערנט אפ פון "אבוהון דכולהו דם" אז כללות עבודת האדם דארף זיין מיט א קאך – לערנט מען דערפון אויך אפ מער בפרטיות אז אין דעם גופא זיינען פאראן צוויי אופנים – בהתאם צו דעם חילוק פון "כיסוי דם" צווישן דם בהמה און דם חי' ועוף:

English translation 843

An animal indicates abundance of vitality

א בהמה ווייזט אויף ריבוי החיות

English translation 844

(as above,

(כנ"ל,

English translation 845

that the blood of an animal is abundant and comes with force,

אז דם בהמה איז מרובה און גייט מיט א שטורעם,

English translation 846

unlike the blood of a wild animal and fowl),

משא"כ דם חי' ועוף),

English translation 847

which in man's service is the fervor in matters of holiness that must be abundant,

וואס בעבודת האדם איז דאס דער קאָך אין עניני קדושה וואס דארף זיין בירבוי,

English translation 848

unlike the blood of a wild animal and fowl —

משא"כ דם חי' ועוף –

English translation 849

a small amount of vitality,

מיעוט החיות,

English translation 850

refers to matters of the permitted,

גייט אויף עניני רשות,

English translation 851

"your deeds" and "your ways".

"מעשיך" ו"דרכיך".

English translation 852

And therefore,

און דעריבער,

English translation 853

when it comes to matters of holiness

ווען עס רעדט זיך וועגן עניני קדושה

English translation 854

(animal)

(בהמה)

English translation 855

there is no need for covering the blood –

דארף ניט זיין כיסוי דם –

English translation 856

because when it comes to matters of holiness –

ווייל ווען ס'קומט צו עניני קדושה –

English translation 857

what does it mean that he will cover the blood?!

וואס הייסט ער וועט מכסה זיין דעם דם?!

English translation 858

the vitality and fervor must be revealed and with the greatest storm,

די חיות און קאכקייט דארף זיין בגלוי און מיטן גרעסטן שטורעם,

English translation 859

just as it was in the offering of sacrifices –

פונקט ווי ס'איז געווען בהקרבת קרבנות –

English translation 860

"priests in their service, Levites on their platform, and Israelites at their post"

"כהנים בעבודתם ולוים בדוכנם וישראל במעמדם"

English translation 861

[That "Israelites at their post" were the representatives of the entire Jewish people,

[וואס "ישראל במעמדם" זיינען געווען די באי-כח פון כלל ישראל,

English translation 862

and simply:

ובפשטות:

English translation 863

the daily offering is a public sacrifice for the entire Jewish people,

קרבן תמיד איז א קרבן ציבור פאר כלל ישראל,

English translation 864

and therefore all Jews (even those who are outside the land) give the half-shekel,

און דערפאר גיבן אלע אידן (אויך די וואס זיינען אין חוץ לארץ) מחצית השקל 160,

English translation 865

seemingly "how can a person's sacrifice be offered while he is not present"? Rather, because there are the men of the post who are the representatives of the entire Jewish people]

דלכאורה "היאך 161 קרבנו של אדם קרב והוא עומד על גביו"? נאר ווייל עס זיינען דא די אנשי המעמד וואס זיי זיינען די באי-כח פון כלל ישראל]

English translation 866

– consequently, the concept of covering the blood does not apply,

– במילא איז ניט שייך דער ענין פון כיסוי הדם,

English translation 867

on the contrary –

אדרבה –

English translation 868

"and I will walk in a wide place"

"ואתהלכה ברחבה" 162

English translation 869

But when it comes to matters of the permissible

אבער בשעת עס רעדט זיך בנוגע צו עניני רשות

English translation 870

(wild animal and bird) –

(חי' ועוף) –

English translation 871

then covering the blood is required,

דארף דעמולט זיין כיסוי דם,

English translation 872

"and cover it with dust",

"וכסהו בעפר",

English translation 873

i.e., to cover the "blood"

ד.ה. פארדעקן דעם "דם"

English translation 874

(the vitality and fervor)

(די חיות און קאך)

English translation 875

with a feeling of self-nullification,

מיט א רגש פון ביטול,

English translation 876

"and let my soul be like dust to all",

"ונפשי כעפר לכל תהי" 163,

English translation 877

and therefore the covering is specifically with things that are "of the dust kind"

און דערפאר איז דער כיסוי דוקא מיט זאכן וואס זיינען "מין עפר" 164

English translation 878

(including –

(כולל –

English translation 879

"crushed gold",

"שחיקת הזהב" 165,

English translation 880

"gold was created only for the sake of the Holy Temple",

"לא נברא זהב אלא בשביל ביהמ"ק" 166,

English translation 881

which is called in scripture "gold dust").

וואס ווערט אנגערופן בכתוב 167 "עפרות זהב" 164).

English translation 882

8. And for further clarification:

כ. וליתר ביאור:

English translation 883

Seemingly, one might think that the fervor in matters of holiness –

לכאורה קען מען טראכטן אז דער קאך אין עניני קדושה –

English translation 884

"to sacrifice to Me fat and blood",

"להקריב לי חלב ודם",

English translation 885

might arouse in him an undesirable feeling –

קען ביי אים מעורר זיין א רגש בלתי רצוי –

English translation 886

he knows that "He chose us from all the nations and gave us His Torah",

ער ווייסט אז "בחר בנו מכל העמים ונתן לנו את תורתו",

English translation 887

and "Who sanctified us with His commandments and commanded us",

און "אשר קדשנו במצוותיו וציונו",

English translation 888

this might evoke in him a feeling opposite to humility

קען דאס ביי אים ארויסרופן א רגש פון היפך הענוה

English translation 889

(even opposite to fear of sin *167),

(ביז היפך פון יראת חטא *167),

English translation 890

and on the contrary,

ואדרבה,

English translation 891

a feeling of "I and nothing else",

א רגש פון "אני ואפסי עוד" 168,

English translation 892

to the point that the Almighty Himself,

ביז אז דער אויבערשטער אליין,

English translation 893

so to speak,

כביכול,

English translation 894

must come to him because "You yearn for the work of Your hands".

דארף אנקומען צו אים ווייל "למעשה ידיך תכסוף" 45.

English translation 895

Consequently,

במילא,

English translation 896

he might think:

קען ער טראכטן:

English translation 897

Why should I get involved in this whole matter of slaughter and of "to sacrifice...

וואס דארף איך זיך אריינלאזן אין דעם גאנצן ענין פון שחיטה און פון "להקריב...

English translation 898

blood" perform a commandment etc. and then be afraid of an undesirable feeling –

דם" טאן א מצוה וכו' און דערנאך מורא האבן פון א רגש בלתי רצוי –

English translation 899

better that he should do nothing at all and go to sleep and then he will not have any concern of an undesirable thing.

בעסער זאל ער גארניט טאן און זיך לייגן שלאפן און דעמולט וועט ער ניט האבן קיין חשש פון א דבר בלתי רצוי.

English translation 900

They tell him:

זאגט מען אים:

English translation 901

No! The advice is not to refrain from the matter of slaughter,

ניין! די עצה איז ניט צו אפהאלטן זיך פון ענין השחיטה,

English translation 902

because slaughter is a commandment of the Holy One, blessed be He, upon which one makes a blessing –

ווייל שחיטה איז א מצוה של הקב"ה אויף וועלכע מען מאכט א ברכה –

English translation 903

"Who sanctified us with His commandments and commanded us",

"אשר קדשנו במצוותיו וצונו" 169,

English translation 904

[And this is not cruelty etc. that one takes a living creature and kills it and removes its vitality because one wants to eat meat,

[און דאס איז ניט קיין אכזריות כו' וואס מ'נעמט א בעל חי און מ'קוילעט אים און מ'נעמט ארויס זיין חיות צוליב דעם וואס מ'וויל עסן בשר,

English translation 905

rather –

נאר –

English translation 906

on the contrary,

אדרבה,

English translation 907

"the term 'and slaughter' means only 'and draw'",

"אין ושחט אלא ומשך" 170,

English translation 908

i.e., that through slaughter the existence of the living creature is elevated from its level to a higher level –

ד.ה. אז דורך שחיטה ווערט די מציאות הבעל-חי נתעלה מדרגתו צו א דרגא נעלית יותר –

English translation 909

it becomes included in the category of the speaking being.

ער ווערט נכלל אין בחינת מדבר.

English translation 910

i.e., it does not only have its perfection (of its level) which exists when it is alive –

ד.ה. ער האט ניט בלויז זיין שלימות (פון זיין דרגא) וואס איז דא ווען ער איז בחיים –

English translation 911

but moreover:

נאר נאכמער:

English translation 912

it receives perfection from the species of the speaking being.

ער באקומט שלימות פון מין המדבר.

English translation 913

That is:

דאס הייסט:

English translation 914

There is a manner of perfection of a living creature in such a way that the living creature remains alive,

ס'איז דא אן אופן השלימות פון א בע"ח באופן כזה אז דער בע"ח בלייבט בחיים,

English translation 915

and as our Rabbis, of blessed memory, said "they were created only to serve me, and I was created to serve my Creator",

וכמארז"ל 97 "הם לא נבראו אלא לשמשני ואני נבראתי לשמש את קוני",

English translation 916

and moreover:

און נאכמער:

English translation 917

when a Jew fulfills a commandment with the living creature

בשעת א איד איז מקיים א מצוה מיט דעם בעל חי

English translation 918

(while it is alive),

(ווי ער איז בחיים חיותו),

English translation 919

such as the commandment of "and send away the living bird etc."

אזוי ווי די מצוה פון "ושלח את הצפור החי' גו'" 171

English translation 920

(in the case of a leper),

(בא מצורע),

English translation 921

and the sending away of the nest and the like.

און שילוח הקן 172 וכיו"ב.

English translation 922

This, however, is a perfection of the type of the living being;

דאס איז אבער א שלימות פון סוג החי;

English translation 923

but through slaughter –

אבער דורך שחיטה –

English translation 924

"the term 'and slaughter' means only 'and draw'" –

"אין ושחט אלא ומשך" –

English translation 925

the living creature becomes fit for human consumption,

ווערט דער בע"ח ראוי למאכל אדם,

English translation 926

i.e., it becomes elevated and included in the level of the speaking being].

ד.ה. ער ווערט נתעלה ונכלל בדרגת מדבר].

English translation 927

Along with this, however, one must guard against the undesirable feeling,

ביחד עם זה דארף מען אבער באווארענען דעם רגש בלתי רצוי,

English translation 928

which is through covering the blood –

וואס דאס איז דורך כיסוי הדם –

English translation 929

"and cover it with dust",

"וכסהו בעפר",

English translation 930

as mentioned,

כאמור,

English translation 931

to cover it with the feeling of self-nullification.

צו פארדעקן אים מיט רגש הביטול.

English translation 932

But in matters of actual holiness one cannot cover the blood,

אבער בעניני קדושה ממש קען מען ניט פארדעקן דעם דם,

English translation 933

because it must be with fervor,

ווארום ס'דארף זיין מיט א קאכקייט,

English translation 934

"and I will walk in a wide place",

"ואתהלכה ברחבה",

English translation 935

and especially since the concern of an undesirable feeling is not such a common thing;

ובפרט אז דער חשש פון א רגש בלתי רצוי איז ניט אזא דבר רגיל;

English translation 936

but nevertheless,

אבער אעפ"כ,

English translation 937

in order to guard against even a distant concern –

כדי צו באווארענען אפילו א חשש רחוק –

English translation 938

he must be permeated with a feeling of self-nullification,

דארף ער זיין דורכגענומען מיט א רגש פון ביטול,

English translation 939

"and cover it with dust",

"וכסהו בעפר",

English translation 940

regarding matters of the permissible,

בנוגע צו עניני הרשות,

English translation 941

and then he can be certain that his vitality and fervor in matters of holiness will not lead to an undesirable feeling –

און דעמולט קען ער זיין זיכער אז זיין חיות און קאכקייט בעניני קדושה וועט ניט ברענגען צו א רגש בלתי רצוי –

English translation 942

the opposite of self-nullification,

היפך הביטול,

English translation 943

because his existence is permeated with the feeling of self-nullification,

ווארום זיין מציאות איז דורכגענומען מיט רגש הביטול,

English translation 944

so that the fervor he now has must be from the side of holiness.

אזוי אז דער קאך וואס ער האט יעצט מוז דאס זיין מצד הקדושה.

English translation 945

21. According to the explanation above, that covering the blood is meant to suppress the unwanted emotion – it is understandable why "the one who slaughters must cover it, as it is said 'and he shall cover it with dust.'" However, we still need to understand the law that "if the slaughterer did not cover it and another saw it, the other is obligated to cover it, for this is a mitzvah in itself and is not dependent solely on the slaughterer."

כא. ע"פ ביאור הנ"ל אז כיסוי דם איז בכדי צו באווארענען דעם רגש בלתי רצוי – איז פארשטאנדיק פארוואס "ומי ששחט הוא יכסה, שנאמר וכסהו בעפר". מ'דארף אבער נאך אלץ פארשטיין די הלכה אז "ואם לא כסהו (השוחט) וראהו אחר, חייב לכסות, שזו מצוה בפני עצמה ואינה תלוי' בשוחט לבד"?

English translation 946

The explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 947

"All of Israel are responsible for one another" –

"כל ישראל ערבים זה בזה" 173 –

English translation 948

The Almighty established that if for whatever reason the matter of "and he slaughtered" occurred and then the slaughterer "went his way,"

דער אויבערשטער האט איינגעשטעלט אז אויב מאיזו סיבה שתהי' איז געווען דער ענין פון "ושחט" און דערנאך איז דער שוחט "הלך לו",

English translation 949

then the law is that "if he did not cover it and another saw it,

דעמולט איז דער דין אז "אם לא כסהו וראהו אחר,

English translation 950

the other is obligated to cover it,"

חייב לכסות",

English translation 951

because "all of Israel are responsible for one another,"

ווייל "כל ישראל ערבים זה בזה",

English translation 952

and the covering of the blood

און דעם כיסוי דם

English translation 953

(by the second person)

(ע"י השני)

English translation 954

helps the slaughterer.

העלפט פאר דעם שוחט.

English translation 955

And we may add an explanation of this based on the well-known inquiry of the Rogatchover and other Acharonim as to what is the definition of covering the blood:

ויש להוסיף ביאור בזה ע"פ החקירה הידועה פון דעם ראָגאַטשאווער 174 און אנדערע אחרונים 175 וואס איז דער גדר פון כיסוי דם:

English translation 956

Whether the mitzvah is the act of covering,

צי די מצוה איז פעולת הכיסוי,

English translation 957

or the mitzvah is the result –

אדער די מצוה איז דער נפעל –

English translation 958

that the blood should not be exposed.

אז דער דם זאל ניט זיין מגולה.

English translation 959

And the practical difference between them:

והנפק"מ ביניהם:

English translation 960

If the blood was,

אויב דער דם איז,

English translation 961

for example,

למשל,

English translation 962

covered by the wind –

נתכסה געווארן ברוח –

English translation 963

according to the first reason this is not sufficient and one must still fulfill the mitzvah;

לויט דעם ערשטן טעם איז דאס ניט גוט און מ'דארף נאך אלץ מקיים זיין די מצוה;

English translation 964

according to the second reason this is indeed sufficient,

לויט דעם צווייטן טעם איז דאס יע גוט,

English translation 965

and conversely,

ולאידך,

English translation 966

if it was covered by a person and then uncovered by the wind –

אויב נתכסה ע"י האדם ונתגלה ע"י רוח –

English translation 967

according to the second reason this is not sufficient,

לויט דעם צווייטן טעם איז דאס ניט גוט,

English translation 968

and according to the first reason this is indeed sufficient.

און לויט דעם ערשטן איז דאס יע גוט.

English translation 969

And he explains,

און ער איז מבאר,

English translation 970

that this is the difference between the slaughterer and others:

אז דאס איז דער חילוק צווישן דער שוחט און אחרים:

English translation 971

"The one who slaughtered, upon him lies the mitzvah to cover

"מי ששחט דעליו מצוה לכסות

English translation 972

(the act of covering),

(פעולת הכיסוי),

English translation 973

one could say that even if the wind covered it, he is obligated to uncover it and cover it again,

י"ל בו דאף אם כסהו הרוח יש עליו חיוב לגלותו ולחזור ולכסותו,

English translation 974

but regarding another, whose obligation is only that it should not be exposed,

אבל באחר דרק החיוב שלא להיות גלוי,

English translation 975

since now it is not exposed, we are not concerned." And "that which he includes women in covering,

כיון דכעת אינו גלוי לא איכפת לן". און "הא דמרבה נשים לכיסוי,

English translation 976

one could say that this too is only according to the law that it should not be exposed,

י"ל ג"כ רק להדין דצריך שלא יהי' גלוי,

English translation 977

but according to the mitzvah [of the act] they would be excluded from 'a man' etc."

אבל להמצוה יתמעטו מאיש כו'".

English translation 978

And the mutual responsibility extends so far that even women are obligated in this,

און די ערבות איז אויף אזויפיל אז אפילו נשים זיינען אין דערויף מחוייב,

English translation 979

even though in many matters women are not included in the matter of mutual responsibility,

וואס אע"פ אז בכמה וכמה ענינים איז נשים לא נכנסו בענין הערבות,

English translation 980

however, since regarding the totality of the Torah and its mitzvot they do have a connection,

וויבאלד אבער אז בנוגע צו כללות התורה ומצוותי' האבן זיי יא א שייכות,

English translation 981

because at Mount Sinai all were present – men, women, and children,

ווייל באם בארג סיני זיינען אלע געווען אנשים נשים וטף,

English translation 982

and all heard the Ten Commandments,

און אלע האבן געהערט עשה"ד,

English translation 983

and answered "we will do and we will hear"

און געענטפערט "נעשה ונשמע"

English translation 984

(even though at each and every utterance their souls departed),

(ביז אז על כל דיבור ודיבור פרחה נשמתן 176),

English translation 985

therefore he says in the Torat Kohanim "to include women etc." regarding covering the blood.

דערפאר זאגט ער אין תו"כ "לרבות נשים כו'" לכיסוי דם.

English translation 986

22. According to the explanation above, that blood is "the father of them all" (of all the mitzvot), it is understandable why the Rambam – after the explanation regarding covering the blood – concludes with a matter connected to the totality of the mitzvot, which is the general concept of "a holy nation" that is achieved through the fulfillment of the mitzvot, as per the text of the blessing over the mitzvot (which the Rambam himself cites in several places): "Who has sanctified us with His mitzvot."

כב. ע"פ המבואר לעיל ווי דם איז "אבוהון דכולהו" (פון כל המצוות) איז מובן פארוואס דער רמב"ם – לאחרי הביאור בענין כיסוי דם – איז מסיים מיט אן ענין פארבונדן מיט כללות המצוות, וואס דאס איז דער כללות הענין פון "גוי קדוש" וואס ווערט דורך קיום המצוות, ווי דער נוסח פון ברכת המצוות (וואס דער רמב"ם אליין ברענגט אראפ בכמה מקומות): "אשר קדשנו במצוותיו".

English translation 987

And he explains that the content of the mitzvot is –

און ער איז מבאר אז תוכן המצוות איז –

English translation 988

"Save us from groping in darkness,

"הצילנו מלמשש בחושך,

English translation 989

and set us up as a lamp to straighten the crooked,

וערך אותנו נר ליישר המעקשים,

English translation 990

and a light to teach the paths of uprightness,

ואור להורות נתיבות היושר,

English translation 991

and so it says 'Your word is a lamp to my feet and a light to my path.'"

וכן הוא אומר נר לרגלי דבריך ואור לנתיבתי".

English translation 992

And one could say,

ויש לומר,

English translation 993

that the Rambam explains here three levels in the service of man

אז דער רמב"ם איז מבאר בזה דריי דרגות אין עבודת האדם

English translation 994

(and simply,

(ובפשטות,

English translation 995

and not necessarily according to the teachings of Chassidus or Mussar):

ולאו דוקא ע"פ תורת החסידות אדער תורת המוסר):

English translation 996

A) "Save us from groping in darkness,"

א) "הצילנו מלמשש בחושך",

English translation 997

B) "a lamp to straighten the crooked,"

ב) "נר ליישר המעקשים",

English translation 998

C) "a light to teach the paths of uprightness,"

ג) "אור להורות נתיבות היושר",

English translation 999

and so forth.

וכדלקמן.

English translation 1000

23. "Save us from groping in darkness":

כג. "הצילנו מלמשש בחושך":

English translation 1001

In order to perform a mitzvah,

כדי צו טאן א מצוה,

English translation 1002

and in general,

ובכללות,

English translation 1003

in order to fulfill one's mission and role in the world –

כדי לקיים שליחותו ותפקידו בעולם –

English translation 1004

one must first negate the existence of darkness,

דארף מען לכל לראש שולל זיין מציאות החושך,

English translation 1005

because there can be a reality of a person in the world of the Holy One, blessed be He,

ווייל ס'קען זיין א מציאות פון אן אדם בעולמו של הקב"ה,

English translation 1006

a complete reality with 248 limbs and 365 sinews,

א מציאות שלימה מיט רמ"ח אברים ושס"ה גידים,

English translation 1007

with powers of the soul etc.,

מיט כחות הנפש וכו',

English translation 1008

but as long as the reality of darkness exists, he does not know where, when, and what to do,

אבער כל זמן אז ס'איז דא מציאות החושך ווייסט ער ניט ווי און ווען און וואס צו טאן,

English translation 1009

and the darkness causes him to make a mistake,

און דער חושך ברענגט ער זאל מאכן א טעות,

English translation 1010

as the verse says –

כלשון הכתוב 177 –

English translation 1011

"the fool walks in darkness"!

"הכסיל בחושך הולך"!

English translation 1012

And just as the Almighty is the essence of good and it is the nature of the good to do good –

און אזוי ווי דער אויבערשטער איז עצם הטוב ומטבע הטוב להיטיב 178 –

English translation 1013

He will certainly not allow a Jew to "grope in darkness";

וועט ער זיכער ניט לאזן א אידן "למשש בחושך";

English translation 1014

He indeed wants Jews to accomplish in the world,

ער וויל דאך אז אידן זאלן אויפטאן אין וועלט,

English translation 1015

therefore "save us from groping in darkness" –

וואס דערפאר "הצילנו מלמשש בחושך" –

English translation 1016

That this is accomplished through the fact that "Torah Or" gives a directive and it is a luminous directive,

וואס דאס ווערט אויפגעטאן דורך דעם וואס "תורה אור" 179 גיט א הוראה און ס'איז א ליכטיקע הוראה,

English translation 1017

and the commandments are in the category of "candle"

און מצוות זיינען בבחינת "נר"

English translation 1018

("a candle of a commandment"),

("נר מצוה" 179),

English translation 1019

"a candle for my foot is Your word, etc." –

"נר לרגלי דבריך כו'" 131 –

English translation 1020

he thereby perceives a luminous world,

דערזעט ער דורך דעם א ליכטיקע וועלט,

English translation 1021

he perceives that one must accomplish in the world,

ער דערזעט אז מ'דארף אויפטאן אין דער וועלט,

English translation 1022

the world must indeed have a rectification,

די וועלט דארף דאך האבן א תיקון,

English translation 1023

and one must indeed have someone who will accomplish the rectification there –

און מ'דארף דאך האבן אימעצן זאל דארט אויפטאן דעם תיקון –

English translation 1024

the rectification must be through Jews,

דארף דער תיקון זיין דורך אידן,

English translation 1025

because the world was created "for the sake of Israel who are called first",

ווייל די וועלט איז באשאפן געווארן "בשביל ישראל שנקראו ראשית" 180,

English translation 1026

and they accomplish this through the fact that their conduct is according to the directives of the Torah,

און זיי טוען דאס אויף דורך דעם וואס זייער הנהגה איז ע"פ הוראות התורה,

English translation 1027

including also the matter of "all your deeds shall be for the sake of Heaven" and "in all your ways know Him".

כולל אויך דעם ענין פון "כל מעשיך יהיו לשם שמים" ו"בכל דרכיך דעהו".

English translation 1028

Consequently, darkness is thereby dispelled –

ווערט דאס במילא אויס חושך –

English translation 1029

he sees that "there is a Master of this palace",

ער זעט אז "יש בעה"ב לבירה זו" 181,

English translation 1030

and that in general "I was created to serve my Maker" –

און אז בכללות איז "אני נבראתי לשמש את קוני" –

English translation 1031

the fulfillment of the Torah and commandments,

קיום התורה ומצוות,

English translation 1032

and this effects a rectification in the world.

און דאס פועל'ט א תיקון אין וועלט.

English translation 1033

24. "To straighten the obstacles":

כד. "ליישר המעקשים":

English translation 1034

After he already sees openly that one must fulfill Torah and commandments,

נאך דעם וואס ער זעט שוין בגלוי אז מ'דארף מקיים זיין תורה ומצוות,

English translation 1035

before he goes to actually fulfill a commandment in practice he must know –

איז איידער ער גייט מקיים זיין א מצוה בפועל דארף ער וויסן –

English translation 1036

as he explains at length in Tanya –

ווי ער איז מבאר בארוכה אין תניא 182 –

English translation 1037

that one cannot fulfill a commandment with an item that is located in a forbidden place,

אז מ'קען ניט מקיים זיין א מצוה מיט א זאך וואס געפינט זיך במקום האסור,

English translation 1038

because a "commandment that comes through a transgression" is not valid,

ווייל א "מצוה הבאה בעבירה" 183 טויג ניט,

English translation 1039

as it is stated "a robber who blesses blasphemes God"

אזוי ווי ס'שטייט 184 "בוצע ברך ניאץ ה'"

English translation 1040

(the exact opposite of "bless God").

(פונקט פארקערט פון "ברך ה'").

English translation 1041

On the other hand,

ולאידך,

English translation 1042

one cannot say that there is a matter in the world with which an I does not need to accomplish,

קען מען ניט זאגן אז ס'איז דא אן ענין אין וועלט וואס א איך דארף מיט אים ניט אויפטאן,

English translation 1043

because "a person is obligated to say: for my sake the world was created" –

ווייל "חייב אדם לומר בשבילי נברא העולם" 185 –

English translation 1044

every thing that exists in the world requires an I to accomplish with it.

יעדער זאך וואס איז דא אין דער וועלט דארף א איך דערמיט אויפטאן.

English translation 1045

Consequently, it is a certain thing that even matters that are a matter of "obstacles",

במילא איז א זיכערע זאך אז אפילו זאכן וואס זיינען אן ענין פון "מעקשים",

English translation 1046

it is not the interpretation that this has nothing to do with him or that one must wage war with them and cast them out of the world,

איז ניט דער פשט אז דאס האט ניט צו טאן מיט אים אדער מ'דארף מלחמה האבן מיט זיי און ארויסווארפן זיי פון דער וועלט,

English translation 1047

one says:

זאגט מען:

English translation 1048

No! It is indeed "everything that the Holy One, blessed be He, created in His world, He created it only for His glory".

ניין! ס'איז דאך "כל מה שברא הקב"ה בעולמו לא בראו אלא לכבודו" 186.

English translation 1049

Rather, it must be "to straighten the obstacles".

נאר ס'דארף זיין "ליישר המעקשים".

English translation 1050

And in this very matter there can be two manners: (a)

און אין דעם גופא קענען זיין צוויי אופנים: (א)

English translation 1051

There are such "obstacles" that one can straighten them through a positive action,

עס זיינען דא אזוינע "מעקשים" וואס מ'קען זיי אויסגלייכן דורך א פעולה חיובית,

English translation 1052

"and do good", (b)

"ועשה טוב" 187, (ב)

English translation 1053

and such that their straightening is in the manner of their breaking is their rectification.

און אזוינע וואס זייער אויסגלייכן זיך איז באופן פון שבירתן זוהי תקנתן 188.

English translation 1054

In the manner of the matter of negative commandments,

ע"ד ווי דער ענין פון מצוות לא תעשה,

English translation 1055

that although this is nothing more than a matter of negation,

אז אע"פ וואס דאס איז מערניט ווי אן ענין של שלילה,

English translation 1056

nevertheless this is included in "our deeds and our service" through which the entire World to Come and the days of the Messiah and the resurrection of the dead are built. And in more detail:

אעפ"כ איז דאס בכלל "מעשינו ועבודתינו" וואס דורך זיי ווערט אויפגעבויט גאנץ עולם הבא וימות המשיח ותחיית המתים 189. ובפרטיות יותר:

English translation 1057

"Our deeds" is from the term "they compel for charity",

"מעשינו" איז מלשון "מעשין על הצדקה" 190,

English translation 1058

the matter of coercion –

ענין הכפי' –

English translation 1059

negative commandments,

מצוות לא תעשה,

English translation 1060

and afterward comes the matter of "and our service",

און דערנאך קומט דער ענין פון "ועבודתינו",

English translation 1061

the matter of actual performance

דער ענין פון עשי' בפועל

English translation 1062

("and do good")

("ועשה טוב")

English translation 1063

through a positive action –

דורך א פעולה חיובית –

English translation 1064

the fulfillment of positive commandments.

קיום מצוות עשה.

English translation 1065

And in truth,

ובאמת,

English translation 1066

even the "obstacles" regarding which there must be "turn away from evil"

אפילו די "מעקשים" וואס בנוגע זיי דארף זיין "סור מרע" 187

English translation 1067

(their breaking is their rectification),

(שבירתן זוהי תקנתן),

English translation 1068

there is nevertheless a reality that holiness is made from them –

איז דא אבער א מציאות וואס ס'ווערט פון זיי קדושה –

English translation 1069

"intentional sins become for him like merits",

"זדונות נעשו לו כזכיות" 191,

English translation 1070

until actual "merits".

ביז "זכיות" ממש 192.

English translation 1071

In the manner of in the future to come –

ע"ד ווי לע"ל –

English translation 1072

when then there will be perfection in all matters –

וואס דעמולט וועט זיין שלימות בכל הענינים –

English translation 1073

"in the future the pig will become pure"

"עתיד חזיר ליטהר"

English translation 1074

(as the well-known expression),

(כלשון הידוע 193),

English translation 1075

"in the future the Holy One, blessed be He, will return it to us",

"עתיד הקב"ה להחזירו לנו",

English translation 1076

because although it indeed belongs to the three impure husks,

ווייל הגם אז ער געהערט דאך צו ג' קליפות הטמאות,

English translation 1077

it nevertheless has one sign of purity,

האט ער אבער איין סימן של טהרה,

English translation 1078

and as it is explained elsewhere that it is the intermediary between the husk of nogah and the three impure husks.

און ווי ס'איז מבואר במ"א 194 אז ער איז דער ממוצע צווישן קליפת נוגה און ג' קליפות הטמאות.

English translation 1079

And although this will be in the future to come,

און הגם אז דאס וועט זיין לע"ל,

English translation 1080

the service must nevertheless also now be in the manner of "to straighten the obstacles",

דארף אבער איצטער אויך זיין די עבודה באופן של "ליישר המעקשים",

English translation 1081

because at the giving of the Torah the power for this was already given.

ווייל במתן תורה איז שוין געגעבן געווארן דער כח אויף דעם.

English translation 1082

And this is what the Gemara says

און דאס איז וואס די גמרא זאגט 195

English translation 1083

(and Chassidus explains it)

(און חסידות איז דאס מבאר)

English translation 1084

"everything that the Merciful One forbade us, He permitted us its equivalent" *195:

"כל דאסר לן רחמנא שרא לן כוותי'" *195:

English translation 1085

Even regarding severe prohibitions,

אפילו בנוגע צו איסורים חמורים,

English translation 1086

for example:

ולדוגמא:

English translation 1087

the prohibition of meat and milk,

איסור בשר בחלב,

English translation 1088

"you shall not cook a kid in its mother's milk",

"לא תבשל גדי בחלב אמו",

English translation 1089

which is stated in the Torah with a great emphasis –

וואס שטייט אין תורה מיט א גאנצן שטורעם –

English translation 1090

three times,

דריי מאל 196,

English translation 1091

and especially according to what is explained regarding the severity of the prohibition of meat and milk –

ובפרט נאך ע"פ המבואר דער חומר האיסור פון בשר בחלב –

English translation 1092

that this is connected to the matter of the exile *196,

אז דאס איז פארבונדן מיט ענין הגלות *196,

English translation 1093

i.e., that this is a matter completely contrary to the will,

ד.ה. אז דאס איז א ענין היפך הרצון לגמרי,

English translation 1094

and nevertheless –

ואעפ"כ –

English translation 1095

"He permitted us its equivalent" the matter of kechal and the like

"שרא לן כוותי'" דעם ענין פון כחל וכיו"ב

English translation 1096

(and all the examples that are brought there in the Gemara).

(און די אלע דוגמאות וואס ברענגען זיך דארטן אין גמרא).

English translation 1097

At first glance it is not understood:

דלכאורה איז ניט פארשטאנדיק:

English translation 1098

What is the content of the matter of "He permitted us its equivalent",

וואס איז דער תוכן הענין פון "שרא לן כוותי'",

English translation 1099

is it indeed the matter of the Most High,

צי דען איז דעם אויבערשטן'ס ענין,

English translation 1100

so to speak,

כביכול,

English translation 1101

to demonstrate "tricks"?!...

צו באווייזן "קונצן"?!...

English translation 1102

And the explanation of this:

והביאור בזה:

English translation 1103

Since the Almighty indeed does not want that there should remain "asar lan" –

אזוי ווי דער אויבערשטער וויל דאך ניט אז ס'זאל בלייבן "אסר לן" –

English translation 1104

an undesirable thing that has no connection with this,

א דבר בלתי רצוי וואס מ'האט קיין שייכות ניט מיט דעם,

English translation 1105

therefore it is "shara lan kavatei" –

דערפאר איז "שרא לן כוותי'" –

English translation 1106

the Almighty wants that one should toil to make a path of "leishear hama'akshim",

דער אויבערשטער וויל מ'זאל הארעווען מאכן א וועג אויף "ליישר המעקשים",

English translation 1107

so that from this "ma'akshim" which is "asar lan" should become "leishear hama'akshim",

אז פון דעם "מעקשים" וואס "אסר לן" זאל ווערן "ליישר המעקשים",

English translation 1108

from an undesirable thing to make a desirable thing.

פון א דבר בלתי רצוי מאכן א דבר רצוי.

English translation 1109

25. "And light to teach the paths of uprightness":

כה. "ואור להורות נתיבות היושר":

English translation 1110

I cannot stop at the service of "sur mera"

א איך קען זיך ניט אפשטעלן בא די עבודה פון "סור מרע"

English translation 1111

(even in the manner of "leishear hama'akshim"),

(אפילו באופן ד"ליישר המעקשים"),

English translation 1112

rather the main service consists specifically of a positive action and deed

נאר עיקר העבודה באשטייט פון א פעולה ועשי' חיובית דוקא

English translation 1113

(negative commandments are not sufficient,

(מצוות לא תעשה איז ניט גענוג,

English translation 1114

one must have),

מ'דארף האבן),

English translation 1115

fulfillment of positive commandments –

קיום מצוות עשה –

English translation 1116

which draws down the revelation of G-dliness into the world,

וואס דאס איז ממשיך גילוי אלקות בעולם,

English translation 1117

to make for Him a dwelling place in the lower realms.

לעשות לו ית' דירה בתחתונים 197.

English translation 1118

[As per the well-known analogy (about which my revered father-in-law, the Rebbe, elaborates in several of his talks) of a person's dwelling,

[וכמשל הידוע 198 (וואס כ"ק מו"ח אדמו"ר איז מאריך וועגן דעם בכמה משיחותיו) מדירת אדם,

English translation 1119

that first of all one must see that it be a clean dwelling –

אז צום אלעם ערשטן דארף מען זען אז ס'זאל זיין א דירה נקי' –

English translation 1120

"sur mera",

"סור מרע",

English translation 1121

and afterwards one brings in "beautiful vessels" and "a beautiful wife" (which refers to the G-dly soul *198 with all the details of explanations that exist in this) –

און דערנאך ברענגט מען אריין "כלים נאים" ו"אשה נאה" (וואס גייט אויפן נפש האלקית *198 מיט אלע פרטי הביאורים וואס ס'איז דא אין דעם) –

English translation 1122

"va'aseh tov"].

"ועשה טוב"].

English translation 1123

As is emphasized in the blessing over the commandments,

ווי ס'איז מודגש אין ברכת המצוות,

English translation 1124

where "blessing" is a matter of drawing down,

וואס "ברכה" איז ענינה המשכה 199,

English translation 1125

and a drawing down into the reality of the world

און א המשכה ביז אין מציאות העולם

English translation 1126

("King of the world") –

("מלך העולם") –

English translation 1127

one does not recite a blessing over negative commandments,

איז אויף מצוות לא תעשה מאכט מען ניט קיין ברכה 200,

English translation 1128

but specifically over positive commandments,

נאר דוקא אויף מצוות עשה,

English translation 1129

because the drawing down of G-dliness is specifically through a positive action and deed.

ווייל המשכת אלקות ווערט דוקא דורך א פעולה ועשי' חיובית.

English translation 1130

And therefore the wording –

און דערפאר איז דער לשון –

English translation 1131

regarding "va'aseh tov" in the fulfillment of Torah and commandments –

בנוגע צו "ועשה טוב" בקיום התורה ומצוותי' –

English translation 1132

"and light to teach the paths of uprightness",

"אור להורות נתיבות היושר",

English translation 1133

because this emphasizes that it must be not only "va'aseh tov" in general matters that are analogous to a "derech"

ווייל דאס איז מדגיש אז ס'דארף זיין ניט נאר "ועשה טוב" אין ענינים כלליים וואס זיינען בדוגמת "דרך"

English translation 1134

("deracheha darchei no'am",

("דרכי' דרכי נועם" 201,

English translation 1135

and as explained in the commentaries that a "derech" is a broad path –

וכמבואר במפרשים 202 אז דרך איז א דרך רחבה –

English translation 1136

general matters,

ענינים כלליים,

English translation 1137

but also matters that are analogous to a "netiv" ("vechol netivotai shalom"),

נאר אויך ענינים וואס זיינען בדוגמת נתיב ("וכל נתיבותי' שלום" 201),

English translation 1138

a side path and small –

א דרך צדדית וקטנה –

English translation 1139

all the particular matters.

כל הענינים פרטיים.

English translation 1140

26. And to summarize:

כו. ולסיכום:

English translation 1141

First of all, one must know that "there is a Master of this palace",

צום אלעם ערשטן דארף מען וויסן אז "יש בעה"ב לבירה זו",

English translation 1142

and because of the fact that He is of the nature of the good to do good, it cannot be that He will leave a created being in general and a Jew in particular

ומצד דעם וואס ער איז א טבע הטוב להיטיב קען ניט זיין אז ער וועט לאזן א נברא בכלל און א איד בפרט

English translation 1143

(who [says] "I was created to serve my Master")

(וואס "אני נבראתי לשמש את קוני")

English translation 1144

"to grope in darkness" –

"למשש בחושך" –

English translation 1145

to bump and fumble and feel in the dark,

צו בויטשען און טומלען און טאפן אין דער פינסטער,

English translation 1146

rather it must be

נאר ס'מוז זיין.

English translation 1147

("hitzileinu")

("הצילנו")

English translation 1148

a luminous path where one can see what he needs to do so that "all your deeds should be for the sake of Heaven" and "in all your ways know Him".

א ליכטיקע וועג וואו מ'קען זען וואס ער דארף טאן בכדי אז "כל מעשיך יהיו לשם שמים" ו"בכל דרכיך דעהו".

English translation 1149

Secondly –

צווייטן'ס –

English translation 1150

(after there is a luminous path where one can see what one needs to do in)

(נאך דעם וואס ס'איז דא א ליכטיקע וועג וואס מ'קען זען אז מ'דארף טאן אין)

English translation 1151

"to serve my Master",

"לשמש את קוני",

English translation 1152

one must know, however, that it must not be from undesirable things,

דארף מען אבער וויסן אז ס'טאר ניט זיין פון דברים בלתי רצויים,

English translation 1153

not any "botze'a barech" –

ניט קיין "בוצע ברך" 184 –

English translation 1154

when it comes to making a blessing one must guard that it should not be "botze'a barech". Along with this, the Torah says that indeed "I have set before you life and the good" and the opposite,

ווען עס קומט צו מאכן א ברכה דארף מען באווארענען ס'זאל ניט זיין "בוצע ברך". צוזאמען דערמיט זאגט תורה אז ס'איז טאקע "נתתי לפניך גו' את החיים ואת הטוב" 203 און דער היפך,

English translation 1155

but the intention is not to turn away from them and leave them as they are,

די כוונה איז אבער ניט צו אוועקגיין פון זיי און זיי זאלן בלייבן אזוי,

English translation 1156

rather it must be "leishear hama'akshim",

נאר ס'דארף זיין "ליישר המעקשים",

English translation 1157

one must do something about it.

מ'דארף עפעס טאן וועגן דעם.

English translation 1158

Thirdly –

דריטן'ס –

English translation 1159

this is "sur mera"

דאס איז אבער "סור מרע"

English translation 1160

(from the things that one may not do with a blessing),

(פון די זאכן וואס מ'טאר ניט טאן מיט א ברכה),

English translation 1161

but one cannot stop there,

דערביי קען מען זיך אבער ניט אפשטעלן,

English translation 1162

there must be a positive action for "to make for Him a dwelling place in the lower realms",

ס'דארף זיין א פעולה חיובית אויף "לעשות לו ית' דירה בתחתונים",

English translation 1163

which is –

וואס דאס איז –

English translation 1164

"and light to teach the paths of uprightness",

"אור להורות נתיבות היושר",

English translation 1165

as above.

כנ"ל.

English translation 1166

27. And after this, the Rambam concludes with the wording of the verse "Your word is a lamp to my feet and a light to my path":

כז. און נאך דערויף איז דער רמב"ם מסיים מיטן לשון הכתוב 131 "(וכן הוא אומר) נר לרגלי דבריך ואור לנתיבתי":

English translation 1167

The matter of Torah and commandments is not merely "paths of uprightness",

ענין התורה ומצוות איז ניט סתם "נתיבות היושר",

English translation 1168

rather this becomes "netivati" –

נאר דאס ווערט "נתיבתי" –

English translation 1169

it becomes His commandment,

ס'ווערט זיינע א מצוה,

English translation 1170

because this is His action which pertains only to a Jew and not to angels,

ווייל דאס איז זיינע א פעולה וואס איז שייך נאר בא א אידן און ניט ביי מלאכים,

English translation 1171

and even not to the Almighty,

און אפילו ניט ביי דעם אויבערשטן,

English translation 1172

so to speak;

כביכול;

English translation 1173

"You desire the work of Your hands" –

"למעשה ידיך תכסוף" –

English translation 1174

specifically the performance of the commandments of every single Jew.

צו מעשה המצוות פון יעדער איד דוקא.

English translation 1175

And simply:

ובפשטות:

English translation 1176

The giving of the Torah –

מתן תורה –

English translation 1177

the giving of the entire Torah and commandments –

נתינת כל התורה ומצוותי' –

English translation 1178

was indeed to all of Israel at once,

איז דאך געווען צו כלל ישראל בבת אחת,

English translation 1179

in one place and in one manner etc.,

במקום אחד ובאופן אחד כו',

English translation 1180

and all Jews stood there "as one person with one heart";

און אלע אידן זיינען דערביי געשטאנען "כאיש אחד בלב אחד";

English translation 1181

afterwards it is said that every individual

דערנאך זאגט מען אז יעדער איך

English translation 1182

(but not as a part of the collective of Israel, rather)

(אבער ניט אלס א חלק פון כלל ישראל, נאר)

English translation 1183

specifically as an individual is "a person is obligated (–

אלס א פרט דוקא איז "חייב אדם (–

English translation 1184

singular language,

לשון יחיד,

English translation 1185

each and every one is obligated)

כל אחד ואחד חייב)

English translation 1186

to say: for my sake the world was created".

לומר בשבילי נברא העולם".

English translation 1187

And in the language of Halachah –

ובלשון ההלכה –

English translation 1188

every individual is in the category of "kavua", and

יעדער איך איז בגדר פון "קבוע", און

English translation 1189

(we indeed rule that)

(מ'פסק'נט דאך אפ אז)

English translation 1190

"kavua lo bateil".

"קבוע לא בטיל" 204.

English translation 1191

And in particular, as the Alter Rebbe explains the statement of the Tikkunim

ובפרט ווי דער אלטער רבי איז מבאר 205 מאמר התיקונים

English translation 1192

(which is sought there and has not yet been found)

(וואס מ'זוכט אים דארט און דערוויילע נאך ניט געפונען)

English translation 1193

"Even if one righteous person repents completely in his generation, the Mashiach would come." And this statement is already printed,

"אפילו אם הי' צדיק אחד חוזר בתשובה שלימה בדורו הי' בא משיח". און דער מאמר איז שוין געדרוקט,

English translation 1194

which then becomes a matter of eternal relevance for all generations as a halachah from the Alter Rebbe,

וואס דעמולט ווערט דאס אן ענין שבדעוס ולדורות 206 אלס א הלכה פון דעם אלטן רבי'ן,

English translation 1195

author of the Tanya and the Shulchan Aruch,

בעל התניא והשו"ע,

English translation 1196

a decisor both in the revealed aspect of Torah and in the inner dimension of Torah,

א פוסק סיי אין נגלה דתורה און סיי אין פנימיות התורה,

English translation 1197

and as is hinted in his name –

און ווי ס'איז מרומז אין זיין נאמען –

English translation 1198

"Shneur",

"שניאור",

English translation 1199

"two lights",

"שני אור",

English translation 1200

the light of the revealed and the light of Chassidus.

אור הנגלה ואור החסידות 207.

English translation 1201

Chapter 28. May it be His will that one strengthen oneself further in the study of the daily Rambam lessons, in addition to the other lessons in the other parts of the Torah, because each person is obligated to study the entire Torah, each one according to his measure.

כח. ויהי רצון אז מ'זאל זיך נאכמער מתחזק זיין אין דעם לימוד שיעורי רמב"ם, בנוסף צו די אנדערע שיעורים שבשאר חלקי התורה, ווייל יעדער איינער איז מחוייב לערנען כל התורה כולה, וכל חד וחד לפום שיעורא דילי'.

English translation 1202

Regarding the determinations in "the deed is the main thing" –

עד"ז בנוגע צו די קביעות'ן אין "המעשה הוא העיקר" 208 –

English translation 1203

commandments,

מצוות,

English translation 1204

in which there is also a matter of a specific measure regarding a particular commandment

וואס אין מצוות איז אויך דא אן ענין פון א שיעור מיוחד בנוגע צו א מצוה מסויימת

English translation 1205

(although he is obligated to fulfill all the commandments),

(הגם אז ער איז מחוייב אין מקיים זיי אלע מצוות),

English translation 1206

and in the language of the Gemara –

ובלשון הגמרא 209 –

English translation 1207

"in which is he more careful",

"במאי זהיר טפי",

English translation 1208

and the explanation of this is known,

וידוע הביאור בזה 210,

English translation 1209

that every soul

אז יעדער נשמה

English translation 1210

(and consequently every Jew)

(ובמילא יעדער איד)

English translation 1211

has a commandment which is the "gate" of all the commandments.

האט א מצוה וואס זי איז דער "שער" פון אלע מצוות.

English translation 1212

For example

בדוגמא

English translation 1213

(as mentioned earlier in the explanation of the Rambam)

(ווי דערמאנט פריער בהביאור אין דעם רמב"ם)

English translation 1214

of "the father of them all is blood" –

פון "אבוהון דכולהו דם" –

English translation 1215

that from the commandment of covering the blood one derives [a lesson] for all the commandments,

אז פון מצות כיסוי דם לערנט מען אפ אויף אלע מצוות,

English translation 1216

i.e., that it becomes the "gate" through which all the commandments pass,

ד.ה. אז זי ווערט דער "שער" דורך וועלכע אלע מצוות גייען אדורך,

English translation 1217

and in both manners:

און אין ביידע אופנים:

English translation 1218

a) blood that must be covered and with a blessing. b) blood that does not need to be covered,

א) דם וואס מ'דארף אים מכסה זיין און מיט א ברכה. ב) דם וואס מ'דארף ניט מכסה זיין,

English translation 1219

and consequently one may not make a blessing over it,

ובמילא טאר מען אויף דעם ניט מאכן א ברכה,

English translation 1220

and in two extremes –

און אין צוויי קצוות –

English translation 1221

blood of holy offerings,

דם של קדשים,

English translation 1222

and blood of slaughter that is not fit for eating,

און דם שחיטה שאינה ראוי' לאכילה,

English translation 1223

which cannot become "blood and flesh like his flesh" of the G-dly soul,

וואס קען ניט ווערן "דם ובשר כבשרו" פון נפש האלקית,

English translation 1224

which is "literally a part of G-d above".

וואס איז "חלק אלוקה ממעל ממש" 211.

English translation 1225

But in addition to this specific measure,

אבער נוסף צו דעם שיעור מיוחד,

English translation 1226

there must be the study of the entire Torah and the fulfillment of all the commandments, through which one becomes "You shall be wholehearted with the L-rd your G-d",

דארף זיין לימוד כל התורה כולה און קיום כל המצוות כולן 212 וואס דורך דעם ווערט מען "תמים תהי' עם הוי' אלקיך" 213,

English translation 1227

because the fulfillment of the 248 positive commandments is connected with his 248 limbs and the 365 negative commandments are connected with the 365 sinews

ווייל קיום רמ"ח מצוות עשה איז פארבונדן מיט זיינע רמ"ח אברים 214 און שס"ה מצוות לא תעשה איז פארבונדן מיט שס"ה גידים 215

English translation 1228

(as explained in Tanya and Iggeret HaKodesh).

(כמבואר אין תניא 216 ובאגה"ק 217).

English translation 1229

And this stands with even greater emphasis in the time connected with "the time of the giving of our Torah",

און דאס שטייט נאכמער בהדגשה שטייענדיק אין דעם זמן פארבונדן מיט "זמן מתן תורתנו",

English translation 1230

and in this itself –

ובזה גופא –

English translation 1231

the 12th of Sivan,

י"ב סיון,

English translation 1232

the conclusion and seal of the days of completion –

דער סיום וחותם פון ימי התשלומין –

English translation 1233

from the term wholeness,

מלשון שלימות,

English translation 1234

"wholehearted" from "the time of the giving of our Torah".

"תמים" פון "זמן מתן תורתנו".

English translation 1235

Chapter 29. Just as "the deed is the main thing", all that was discussed above must come down into actual deed – the study of Torah and the fulfillment of commandments with a "boiling", "to offer to Me fat and blood", and with delight, until the greatest delight, the true delight of a "faithful servant", whose entire delight is the delight of the Master (as explained at length in the continuation of 5666 and elsewhere).

כט. אזוי ווי "המעשה הוא העיקר", דארף כל המדובר לעיל אראפקומען אין מעשה בפועל – לימוד התורה וקיום המצוות מיט א קאך, "להקריב לי חלב ודם", און מיט תענוג, ביז תענוג הכי גדול, תענוג אמיתי פון אן "עבד נאמן", וואס זיין גאנצע תענוג איז תענוג האדון (כמבואר בארוכה אין המשך תרס"ו 218 ובכ"מ 219 ).

English translation 1236

And this should draw down and reveal very soon the simple and true delight of every Jew –

און דאס זאל ממשיך ומגלה זיין בקרוב ממש דער תענוג הפשוט והאמיתי פון יעדער אידן –

English translation 1237

to see with physical eyes the true and complete redemption through our righteous Mashiach,

צו זען בעיני בשר די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 1238

when all come "with our young and with our old, with our sons and with our daughters",

ווען אלע קומען "בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו",

English translation 1239

literally immediately,

בעגלא דידן ממש,

English translation 1240

"and behold, one like a son of man came with the clouds of heaven",

"וארו עם ענני שמיא" 220,

English translation 1241

to our holy land "a land which the L-rd your G-d cares for; the eyes of the L-rd your G-d are always upon it, from the beginning of the year to the end of the year"

לארצנו הקדושה "ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה"

English translation 1242

("from the beginning" from the term "head" which includes the entire body,

("מרשית" מלשון "ראש" וואס איז כולל כל הגוף כולו,

English translation 1243

so "the beginning of the year" includes every moment of the entire year (with all its changes –

אזוי איז "רשית השנה" כולל יעדער רגע פון כל השנה 221 (מיט אלע שינויים שבה –

English translation 1244

year from the term change)),

שנה מלשון שינוי 222)),

English translation 1245

and there itself –

און דארטן גופא –

English translation 1246

in Jerusalem, the holy city,

אין ירושלים עיר הקודש,

English translation 1247

"Jerusalem" from the term wholeness and from the term awe,

"ירושלים" ע"ש שלימות וע"ש יראה 223,

English translation 1248

the wholeness of awe,

שלימות היראה 224,

English translation 1249

which is the foundation of all the commandments,

וואס זי איז דער יסוד פון אלע מצוות,

English translation 1250

as discussed in a previous farbrengen, that fear of sin means that he is afraid that something will be lacking in "turn away from evil" or in "do good",

כמדובר אין א התוועדות שלפנ"ז 225 אז יראת חטא הייסט אז ער האט מורא אז עפעס-וואס וועט פעלן אין "סור מרע" אדער אין "ועשה טוב",

English translation 1251

and consequently this brings him to fulfill all the commandments and with all their details.

ובמילא ברענגט דאס אז ער זאל מקיים זיין אלע מצוות און מיט אלע דקדוקים שלהם.

English translation 1252

One then has "their silver and their gold

האט מען במילא "כספם וזהבם

English translation 1253

(with them)

(אתם)

English translation 1254

" –

" 226 –

English translation 1255

the spiritual silver and gold,

כסף וזהב הרוחניים,

English translation 1256

love and awe,

אהבה ויראה 227,

English translation 1257

which are the root of all the commandments,

וואס זיי זיינען דער שורש פון כל המצוות,

English translation 1258

because,

ווייל,

English translation 1259

love is the root of all 248 positive commandments,

אהבה היא שרש כל רמ"ח מ"ע,

English translation 1260

and awe is the root of all 365 negative commandments.

ויראה היא שרש כל שס"ה מל"ת.

English translation 1261

And together with the synagogues and study halls that "in the future, the synagogues and study halls that are in Babylonia

און צוזאמען מיט די בתי כנסיות ובתי מדרשות ש"עתידין 228 בתי כנסיות ובתי מדרשות שבבבל

English translation 1262

(and in the exile in general *228)

(ושבגלות בכלל *228)

English translation 1263

will be established in the Land of Israel" –

שיקבעו בא"י" –

English translation 1264

also from the term permanence –

אויך מלשון קביעות –

English translation 1265

the holy land which "the eyes of the L-rd your G-d are upon it",

ארץ הקודש וואס "עיני ה' אלקיך בה",

English translation 1266

all the more so in the synagogues and study halls that are in it.

עאכו"כ אין די בתי כנסיות ובתי מדרשות שבה.

English translation 1267

And all these matters occur as Rashbi says in Tractate Megillah

און די אלע ענינים טוען זיך אויף ווי רשב"י זאגט אין מסכתא מגילה 228

English translation 1268

[that in this year,

[וואס בשנה זו,

English translation 1269

the leap year,

שנת העיבור,

English translation 1270

the concept of "connecting redemption to redemption" is indeed emphasized] –

איז דאך בהדגשה דער ענין פון "מסמך 229 גאולה לגאולה" 230] –

English translation 1271

"Beloved are Israel, for in every place where they were exiled, the Shechinah was with them...

"חביבין ישראל שבכל מקום שגלו שכינה עמהן...

English translation 1272

And even when they are destined to be redeemed, the Shechinah is with them,

ואף כשהן עתידין ליגאל שכינה עמהן,

English translation 1273

as it is said, 'And the Lord your God will return your captivity,'

שנאמר 231 ושב ה' אלקיך את שבותך,

English translation 1274

it does not say 'and He will bring back,' but rather 'and He will return,'

והשיב לא נאמר אלא ושב,

English translation 1275

teaching that the Holy One, blessed be He, returns with them from among the exiles."

מלמד שהקב"ה שב עמהן מבין הגלויות".

English translation 1276

And afterwards they all go together into our holy land with joy –

און דערנאך גייען אלע צוזאמען אין ארצנו הקדושה מתוך שמחה –

English translation 1277

"And everlasting joy upon their heads,"

"ושמחת עולם על ראשם" 232,

English translation 1278

and together with "with trumpets and the sound of the shofar,"

און צוזאמען מיט "בחצוצרות וקול שופר" 233,

English translation 1279

with a great noise as it was at the giving of the first tablets,

מיט א רעש גדול ווי ס'איז געווען בנתינת לוחות הראשונות,

English translation 1280

and together with this "with awe and fear and trembling and perspiration,"

און צוזאמען דערמיט "באימה וביראה וברתת ובזיע" 234,

English translation 1281

because one goes together with the "Shechinah,"

ווארום מ'גייט דאך צוזאמען מיט "שכינתא",

English translation 1282

with the King of kings of kings, the Holy One, blessed be He,

מיט מלך מלכי המלכים הקב"ה,

English translation 1283

until together with essence and being.

ביז צוזאמען מיט עצמות ומהות.

English translation 1284

And all these matters –

וכל ענינים אלו –

English translation 1285

speedily in our actual days.

בעגלא דידן ממש.

English translation 1286

L. Today's Chumash lesson (from Chitas) is from Chamishi until Shishi of Parshat Nasso.

ל. היינטיקער שיעור חומש (פון חת"ת) איז פון חמישי ביז ששי דפ' נשא.

English translation 1287

In this lesson, it discusses –

אין דעם שיעור רעדט זיך –

English translation 1288

as was discussed in a farbrengen previously –

ווי גערעדט אין א התוועדות שלפנ"ז 235 –

English translation 1289

about the first day of the offerings of the princes,

וועגן דעם יום ראשון דקרבנות הנשיאים,

English translation 1290

which emphasizes the concept of love of Israel and unity of Israel,

וואס איז מדגיש דעם ענין פון אהבת ישראל ואחדות ישראל,

English translation 1291

because on that day all the princes came "all as one,"

ווייל אין דעם טאג זיינען אלע נשיאים געקומען "כולם כאחד" 236,

English translation 1292

with the same request and with the same wording and with the same offerings,

מיט די זעלבע בקשה און מיטן זעלבן נוסח און מיט די זעלבע קרבנות,

English translation 1293

even though later each one brought the offering as a prince of his tribe.

אע"פ וואס שפעטער האט יעדער איינער געבראכט דעם קרבן אלס א נשיא פון זיין שבט 237.

English translation 1294

And this is even higher than the unity that was on the last day which is connected with the "sum total" of the offerings of all twelve princes –

וואס דאס איז נאך העכער פון די אחדות וואס איז געווען אין דעם לעצטן טאג וואס איז פארבונדן מיט דעם "סך-הכל" פון די קרבנות פון אלע י"ב נשיאים –

English translation 1295

because there it is a unity that comes after the separation and division when each prince brings for himself

ווייל דארטן איז דאס אן אחדות וואס קומט לאחרי הפירוד וההתחלקות ווען יעדער נשיא ברענגט פאר זיך

English translation 1296

(for his tribe)

(פאר זיין שבט)

English translation 1297

an offering,

א קרבן,

English translation 1298

not so on the first day the princes only came with the proposal and request

משא"כ ביום הראשון זיינען די נשיאים נאר געקומען מיט די הצעה ובקשה

English translation 1299

[and Moses was told that he should accept their donations etc.,

[און משה איז אנגעזאגט געווארן ער זאל מקבל זיין זייערע נדבות וכו',

English translation 1300

as Rashi brings down in his commentary on the Torah for a five-year-old studying Scripture],

ווי רש"י ברענגט אראפ בפירושו על התורה פאר א בן חמש למקרא 238],

English translation 1301

then the matter of unity is even more emphasized,

איז דעמולט נאכמער בהדגשה דער ענין האחדות,

English translation 1302

as discussed earlier.

כמדובר דעמולט 237.

English translation 1303

And in addition, the princes also brought the wagons on the first day,

און דערצו האבן די נשיאים אויך געבראכט די עגלות ביום הראשון,

English translation 1304

"a wagon for two princes" –

"עגלה על שני הנשיאים" 239 –

English translation 1305

which emphasizes how each one is dependent upon the other,

וואס איז מדגיש ווי יעדער איינער איז תלוי אין דעם צווייטן,

English translation 1306

that specifically through each prince giving only one half,

אז דוקא דורך דעם וואס יעדער נשיא גיט בלויז איין האלב,

English translation 1307

and the other completing it –

און דער צווייטער משלימו –

English translation 1308

specifically then it becomes a complete "one wagon" that can fulfill its function. Similar to the example of the half-shekel,

דוקא דעמולט ווערט דאס אן "עגלה אחת" שלימה וואס קען ממלא זיין תפקידה. בדוגמא פון מחצית השקל 240,

English translation 1309

that each person gives only a "half-shekel,"

אז יעדער איך גיט נאר א "מחצית השקל" 241,

English translation 1310

which proves that he is like a half thing and his completeness comes specifically through a combination with another.

וואס דאס באווייזט אז ער איז ווי א האלבע זאך און זיין שלימות ווערט דוקא דורך א צירוף פון א צווייטן.

English translation 1311

No. But one must understand: We already learned this lesson last week on Thursday, and furthermore, we already learned the lesson of Shevii about the sum total of the offerings of the princes, so what is added when we learn the lesson again?

לא. מען דארף אבער פארשטיין: מ'האט דאך שוין געלערנט דעם שיעור לעצטן וואך דאנערשטאג, און נאכמער, מ'האט שוין געלערנט דעם שיעור פון שביעי וועגן דעם סך-הכל פון די קרבנות הנשיאים, איז במילא וואס קומט צו בשעת מ'לערנט דעם שיעור נאכאמאל?

English translation 1312

And the explanation of this –

והביאור בזה –

English translation 1313

in the manner as mentioned earlier regarding the giving of the Torah every single day:

ע"ד ווי דערמאנט פריער בנוגע צו מתן תורה בכל יום ויום:

English translation 1314

In the blessing of the Torah, one says "Giver of the Torah" in the present tense,

אין ברכת התורה זאגט מען "נותן התורה" לשון הוה,

English translation 1315

and nevertheless,

און אעפ"כ,

English translation 1316

tomorrow morning one says again "Giver of the Torah,"

אויף מארגן אינדערפרי זאגט מען ווייטער "נותן התורה",

English translation 1317

and one says the same verses

און מ'זאגט די זעלבע פסוקים

English translation 1318

(the Priestly Blessing)

(ברכת כהנים)

English translation 1319

in the Written Torah,

אין תושב"כ,

English translation 1320

one learns the same Mishnah in Peah,

מ'לערנט די זעלבע משנה אין פאה,

English translation 1321

"Abaye would arrange etc.,"

"אביי הוה מסדר כו'",

English translation 1322

"Where are their places" –

"איזהו מקומן" –

English translation 1323

they are the same words ostensibly,

זיינען זיי די זעלבע ווערטער לכאורה,

English translation 1324

but it is in a more elevated manner,

ס'איז אבער באופן נעלה יותר,

English translation 1325

because we have the principle "one ascends in holiness."

וויבאלד אז מ'האט דעם אנזאג "מעלין בקודש".

English translation 1326

And this is similar to the offerings of the princes:

און דאס איז בדוגמת קרבנות הנשיאים:

English translation 1327

Even though the princes brought the same offerings and the same meal-offerings etc.,

אע"פ וואס די נשיאים האבן געבראכט די זעלבע קרבנות און די זעלבע מנחות וכיו"ב,

English translation 1328

nevertheless "each and every one offered according to his intention etc.,"

פונדעסטוועגן "כל אחד ואחד הקריבו לפי דעתו כו'" 242,

English translation 1329

each prince brought the offerings with the intentions that correspond specifically to the "work assigned to him" of his tribe,

יעדער נשיא האט געבראכט די קרבנות מיט די כוונות וואס זיינען בהתאם צו דער "עביד עבידתי'" 243 פון זיין שבט דוקא 244,

English translation 1330

and therefore the verse interprets that this is the offering connected specifically with the tribe of Judah,

און דערפאר טייטשט דער פסוק אפ אז דאס איז דער קרבן פארבונדן מיט שבט יהודה דוקא,

English translation 1331

and then with Issachar,

און דערנאך מיט ישכר,

English translation 1332

Zebulun etc.

זבולון וכו' 245.

English translation 1333

And together with this, it is in a manner of unity,

וביחד עם זה איז דאס באופן של אחדות,

English translation 1334

as above,

כנ"ל,

English translation 1335

and in a manner from below to above –

ובאופן של ממטה למעלה –

English translation 1336

that all came together "all as one" with the same

אז אלע זיינען געקומען צוזאמען "כולם כאחד" מיט די זעלבע

English translation 1337

(words)

(ווערטער)

English translation 1338

request to Moses,

בקשה צו משה'ן,

English translation 1339

and likewise from above to below –

און אזוי אויך מלמעלה למטה –

English translation 1340

the response of Moses to them is the same response,

דער ענטפער פון משה צו זיי איז דער זעלבער ענטפער,

English translation 1341

and afterwards it comes down to each one in his own matter.

און דערנאך קומט דאס אראפ בא יעדערן בענינו.

English translation 1342

And so too in our matter:

ועד"ז בעניננו:

English translation 1343

Even though one has already learned the lesson of Chumash

אע"פ אז מ'האט שוין געלערנט דעם שיעור חומש

English translation 1344

(from Friday),

(פון חמישי),

English translation 1345

because one made an effort to fulfill the command

ווייל מ'האט זיך משתדל געווען לקיים דעם ציווי

English translation 1346

(which is also a grant of power)

(וואס איז אויך א נתינת כח)

English translation 1347

of the Alter Rebbe –

פון דעם אלטן רבי'ן –

English translation 1348

to "live" with the lesson of Chumash,

צו "לעבן" מיט דעם שיעור חומש 246,

English translation 1349

nevertheless, when one later learns the lesson again, it is in a higher manner,

אעפ"כ ווען מ'לערנט דערנאך דעם שיעור נאכאמאל איז דאס אין א העכערן אופן,

English translation 1350

and especially since one has already learned the lesson

ובפרט אז מ'האט שוין געלערנט דעם שיעור

English translation 1351

(from Shabbat)

(פון שביעי)

English translation 1352

regarding the total of the offerings of the princes,

בנוגע דעם סך-הכל פון די קרבנות הנשיאים,

English translation 1353

this is a preparation for today's lesson,

איז דאס א הכנה צו היינטיקן שיעור,

English translation 1354

that one ascends even higher,

אז מ'שטייגט נאך העכער,

English translation 1355

and today's lesson is in a higher manner from the outset.

און היינטיקן שיעור איז אין א העכערן אופן לכתחילה.

English translation 1356

And this is the concept of "song" –

וע"ד דער ענין ה"שיר" –

English translation 1357

as Torah is called *246,

ווי תורה ווערט אנגערופן *246,

English translation 1358

and likewise it is said that Jews at the highest level are called "Yeshurun," from the term "song" –

און אזוי אויך זאגט מען אז אידן במעלה הכי עליונה ווערן אנגערופן "ישורון" 247 מלשון "שיר" 248 –

English translation 1359

as explained in Likkutei Torah that "song" is also from the term "ring,"

כמבואר בלקו"ת 249 אז "שיר" איז אויך מלשון "טבעת",

English translation 1360

"circle,"

"עיגול",

English translation 1361

that when one cycle ends, a second cycle comes,

וואס ווען עס ענדיקט זיך איין סיבוב קומט א צווייטער סיבוב,

English translation 1362

and it is not the interpretation that it repeats a second cycle,

און ס'איז ניט דער פשט אז עס חזר'ט זיך איבער א צווייטער סיבוב,

English translation 1363

rather it is in a higher manner,

נאר דאס איז אין א העכערן אופן,

English translation 1364

it goes "from strength to strength,"

ער גייט "מחיל אל חיל" 250,

English translation 1365

from below to above,

מלמטה למעלה,

English translation 1366

until the drawing down from above to below comes, "to cause His Presence to dwell in our land."

ביז ס'קומט די המשכה מלמעלה למטה "לשכון כבוד בארצנו" 251.

English translation 1367

And one can also connect this with the concept of "lift the head"

און מ'קען דאס אויך מקשר זיין מיט דעם ענין פון "נשא את ראש"

English translation 1368

(which today's lesson is a part of the portion of "Nasso (lift the head)")

(וואס היינטיקער שיעור איז א חלק פון פרשת "נשא (את ראש)")

English translation 1369

that "Nasso" is from the term of exaltation,

וואס "נשא" איז מלשון נשיאות,

English translation 1370

lifting up,

אויפהויבן,

English translation 1371

that one lifts up all matters of the Jews,

אז מ'הויבט אויף אלע ענינים פון אידן,

English translation 1372

even in the aspect of "head,"

אפילו בחי' "ראש",

English translation 1373

and one lifts up to the aspect of "by their skulls"

און מען הויבט אויף צו בחינת "לגולגלותם"

English translation 1374

(as the Torah relates earlier regarding the counting of the Children of Israel, "lift the head... by their skulls"),

(ווי די תורה דערציילט פריער באם מנין בנ"י 252 "שאו את ראש...

English translation 1375

by their skulls"),

לגולגולתם"),

English translation 1376

the aspect of encompassing

בחי' מקיף

English translation 1377

(as explained at length in the discourses in Likkutei Torah,

(כמבואר בארוכה אין די דרושים בלקו"ת 253,

English translation 1378

in the discourses of the Mitteler Rebbe and in Ohr HaTorah –

אין דעם מיטעלן רבין'ס דרושים 254 און אין אוה"ת 255 –

English translation 1379

on these verses)

על כתובים אלו)

English translation 1380

which is higher than the aspect of internal,

וואס איז העכער פון בחי' פנים,

English translation 1381

which is an ascent from below to above;

וואס דאס איז אן עלי' מלמטלמ"ע;

English translation 1382

afterwards

דערנאך

English translation 1383

(at the conclusion of the portion)

(בסיום הפרשה)

English translation 1384

comes the descent from above to below,

קומט דאס אראפ מלמעלה למטה,

English translation 1385

down to the lowest level,

ביז למטה מטה,

English translation 1386

that one has the total of the offerings of the princes,

אז מ'האט דעם סך-הכל פון קרבנות הנשיאים,

English translation 1387

a matter of calculation and gematria,

אן ענין פון חשבון וגימטריא,

English translation 1388

which indicates a diminution of light and vitality, etc.

וואס באווייזט אויף מיעוט האור והחיות כו'

English translation 1389

(as explained in Shaar HaYichud VeHaEmunah of the Alter Rebbe and in many places (as above, section 8)).

(כמבואר אין שער היחוד והאמונה פון דעם אלטן רבי'ן ובכ"מ (כנ"ל ס"ח)).

English translation 1390

32. As is customary at such a gathering – one will conclude with the matter of charity.

לב. כנהוג אין אזא התוועדות – וועט מען מסיים זיין מיט ענין הצדקה.

English translation 1391

And it should be noted –

ולהעיר –

English translation 1392

that the commandment of charity is connected with the aspect of the foot of a person

אז מצות צדקה איז פארבונדן מיט בחי' רגל שבאדם

English translation 1393

(the aspect of the lowest);

(בחי' היותר תחתונה);

English translation 1394

in the commandments themselves there is an aspect of head and foot,

אין מצוות גופא איז דא בחי' ראש ורגל,

English translation 1395

for example,

ולדוגמא,

English translation 1396

"I am"

"אנכי" 70

English translation 1397

(which includes all positive commandments,

(הכולל כל מ"ע 256,

English translation 1398

and is their root)

ושרש להם)

English translation 1399

and "You shall not have"

ו"לא יהי' לך" 257

English translation 1400

(which includes all negative commandments,

(הכולל כל מצוות ל"ת 256,

English translation 1401

and is their root)

ושרש להם)

English translation 1402

are the aspect of "head,"

זיינען בחי' "ראש",

English translation 1403

and charity is the aspect of foot,

און צדקה איז בחי' רגל,

English translation 1404

as the Sages expounded on the verse "the substance that is at their feet –

כדרשת חז"ל 258 עה"פ 259 "היקום אשר ברגליהם –

English translation 1405

this is a person's money that stands him on his feet."

זה ממונו של אדם שמעמידו על רגליו".

English translation 1406

And just as all positive commandments are connected with love of God,

און אזוי ווי אלע מצוות עשה זיינען פארבונדן מיט אהבת ה' 260,

English translation 1407

so too regarding the commandment of charity,

אזוי איז אויך בנוגע מצות צדקה,

English translation 1408

and moreover –

און נאכמער –

English translation 1409

because charity is a commandment that is

ווארום צדקה איז א מצוה וואס איז

English translation 1410

(also)

(אויך)

English translation 1411

connected with money

פארבונדן מיט כסף

English translation 1412

(like the three tithes,

(אזוי ווי די ג' תרומות,

English translation 1413

and especially the commandment of "the half-shekel"),

ובמיוחד מצות "מחצית השקל"),

English translation 1414

and "kesef" (money) is from the term "nichsof nichsafta" (you have yearned),

וואס כסף איז מלשון "נכסוף נכספתה" 261,

English translation 1415

a matter of love.

ענין האהבה 227.

English translation 1416

And therefore one will conclude the gathering

און דערפאר וועט מען מסיים זיין די התוועדות

English translation 1417

(after the final blessing)

(לאחרי ברכה אחרונה)

English translation 1418

with distributing, by means of the tanks, a dollar to each one.

מיט טיילן ע"י הטאנקיסטן א דאָלאַר צו יעדן איינעם.

English translation 1419

33. And as is customary in such a case – before the conclusion of the gathering – to arouse again regarding the matters of "the time of the giving of our Torah" that one must still complete.

לג. און ווי ס'איז רגיל בכגון זה – פאר דעם סיום ההתוועדות – צו מעורר זיין נאכאמאל וועגן די ענינים פון "זמן מתן תורתנו" וואס מ'דארף נאך משלים זיין.

English translation 1420

First and foremost, one must do this during the remaining hours of the 12th of Sivan that are still left,

לכל לראש דארף מען דאס טאן במשך די כמה שעות פון י"ב סיון וואס זיינען נאך געבליבן,

English translation 1421

and afterwards one can complete it until the 15th of Sivan,

און דערנאך קען מען עס משלים זיין ביז ט"ו סיון,

English translation 1422

because then "the moon stands in its fullness" of the "third month" in which was given the "third light" to the "third nation."

ווייל דעמולט איז "קיימא סיהרא באשלמותא" 262 פון דעם "ירחא תליתאי" וואס דעמולט איז געגעבן געווארן "אוריאן תליתאי" ל"עם תליתאי".

English translation 1423

And if for various and sundry reasons he will not manage by then,

און אויב מאיזה סיבות שונות ומשונות וועט ער ביז דעמולט זיך ניט עספראווען,

English translation 1424

or,

אדער,

English translation 1425

according to the nature that the Almighty has placed in him that "one who has one hundred wants two hundred,

ע"פ דער טבע וואס דער אויבערשטער האט אריינגעשטעלט בא אים אז "מי שיש לו מנה רוצה מאתיים,

English translation 1426

two hundred wants four hundred,"

מאתיים רוצה ד' מאות" 263,

English translation 1427

and afterwards he will demand eight hundred,

און דערנאך וועט ער מאנען ח' מאות,

English translation 1428

eight times as much as the first hundred –

אכט מאל אזויפיל פון דעם ערשטן מנה –

English translation 1429

one can continue these activities in the days thereafter.

קען מען ממשיך זיין די פעולות בזה אין די ימים שלאח"ז.

English translation 1430

34. And through our deeds and service in all the aforementioned matters, this will further hasten the redemption when there will be the matter of the song and melody of the lyre of Mashiach, which is a lyre of eight strings.

לד. און דורך מעשינו ועבודתינו בכל הענינים האמורים וועט דאס נאכמער צוהיילן די גאולה ווען ס'וועט זיין דער ענין השיר וניגון בכינורו של משיח וואס איז א כינור של שמונה נימין 264 .

English translation 1431

Therefore –

דערפאר –

English translation 1432

as is usual in such farbrengens –

כרגיל בהתוועדויות כאלו –

English translation 1433

they will sing a preparatory melody,

וועט מען זינגען א ניגון של הכנה,

English translation 1434

then the melody of the Alter Rebbe,

דערנאך דעם אלטן רבין'ס ניגון,

English translation 1435

then the melody of the Mitteler Rebbe,

דערנאך דעם מיטעלן רבין'ס ניגון,

English translation 1436

then the melody "Lekatchilah Ariber",

דערנאך דעם ניגון "מלכתחילה אריבער",

English translation 1437

and the melody that expresses that one wants "Moshiach Now",

און דעם ניגון וואס ברענגט ארויס אז מ'וויל האבן "משיח נאו",

English translation 1438

which will then be,

וואס דעמולט וועט זיין,

English translation 1439

as mentioned,

כאמור,

English translation 1440

the kinor of eight strings,

דער כינור של שמונה נימין,

English translation 1441

"Lamnatzeach Al Hashminit",

"למנצח על השמינית" 265,

English translation 1442

and together with it –

און צוזאמען דערמיט –

English translation 1443

"Alei Asor".

"עלי עשור" 266.

English translation 1444

That this

וואס דאס

English translation 1445

(the number ten)

(מספר עשר)

English translation 1446

is connected with the completeness of the Land –

איז פארבונדן מיט שלימות הארץ –

English translation 1447

the conquest of the land of the ten nations,

כיבוש ארץ עשר עממין 267,

English translation 1448

and likewise among Jews –

און אזוי אויך בא אידן –

English translation 1449

"the tenth minyan",

"מנין העשירי" 268,

English translation 1450

together with "the tenth song".

צוזאמען מיט "שירה העשירית" 269.

English translation 1451

That all of this comes about through our deeds and our service during the six thousand years of the world's existence,

וואס דאס אלץ ווערט ע"י מעשינו ועבודתינו במשך די שית אלפי שני דהוה עלמא,

English translation 1452

and especially in the time of exile,

ובפרט בזמן הגלות,

English translation 1453

in a manner of completeness –

באופן של שלימות –

English translation 1454

through all ten types among Israel,

דורך אלע עשר סוגים שבישראל 270,

English translation 1455

and with all ten powers of the soul,

און מיט אלע עשר כחות הנפש,

English translation 1456

because he works "with all your heart and with all your soul".

ווייל ער ארבעט "בכל לבבך ובכל נפשך" 271.

English translation 1457

And as is known the story of my revered father-in-law, the Rebbe, leader of our generation,

וכידוע דער סיפור פון כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו 272,

English translation 1458

about his grandfather

וועגן זיין זיידן

English translation 1459

(who was named after him) –

(וואס ער איז געווען א נאמען נאך אים) –

English translation 1460

that when they questioned him how it is possible that he prolongs his prayer,

אז בשעת מ'האט ביי אים געמאנט היתכן אז ער איז מאריך בתפלה,

English translation 1461

since he said that he prays a prayer with a minyan,

ער האט דאך געזאגט אז ער דאוונט א תפלה בצבור,

English translation 1462

he answered that he indeed prays with a minyan but with his own minyan –

האט ער געענטפערט אז ער דאוונט טאקע בצבור אבער מיט זיין אייגענעם מנין –

English translation 1463

the ten powers of his soul.

עשר כחות נפשו.

English translation 1464

And just as this is a story that was told to people of our stature,

און אזוי ווי דאס איז א סיפור וואס איז דערציילט געווארן צו אנשים כערכנו,

English translation 1465

from this itself it is understood that a hint of it and something similar pertains to everyone and to each one even to young boys and young girls,

איז דערפון גופא פארשטאנדיק אז א שמץ מנהו ומעין זה איז שייך צו יעדערער און צו יעדערע ביז אפילו צו קטנים וקטנות,

English translation 1466

because they were present at the giving of the Torah,

ווייל זיי זיינען דאך געווען בא נתינת התורה,

English translation 1467

and they were also among the recipients of the Torah

און זיינען אויך געווען פון מקבלי התורה

English translation 1468

(that is, not only that it was given to them but they took it) –

(ד.ה. ניט נאר אז מ'האט זיי געגעבן נאר זיי האבן דאס גענומען) –

English translation 1469

all the more so and a fortiori from the splitting of the Red Sea,

במכש"כ וק"ו פון קריעת ים סוף,

English translation 1470

which was more than a preparation for the giving of the Torah

וואס איז געווען מערניט ווי א הכנה צו מ"ת

English translation 1471

(as he explains in Torah Ohr),

(ווי ער איז מבאר אין תורה אור 273),

English translation 1472

"even the fetuses in their mothers' wombs recited a song",

איז "אפילו עוברין שבמעי אמן אמרו שירה" 274,

English translation 1473

and with the same wording as Moshe Rabbeinu and all of Israel said –

און מיטן זעלבן נוסח ווי משה רבינו וכל ישראל האבן געזאגט –

English translation 1474

"Then Moshe and the children of Israel sang this song",

"אז ישיר משה ובני ישראל את השירה הזאת" 275,

English translation 1475

it is all the more so that they were present at the giving of the Torah and received the Torah.

איז עאכו"כ אז זיי זיינען געווען בא נתינת התורה און האבן מקבל געווען תורה.

English translation 1476

May it be His will that one should add in "fetuses in their mothers' wombs" –

ויהי רצון אז מ'זאל מוסיף זיין אין "עוברין שבמעי אמן" –

English translation 1477

the fulfillment of the first commandment in the Torah

קיום מצוה ראשונה שבתורה

English translation 1478

[for the order in the Torah is also Torah,

[וואס סדר בתורה איז אויך תורה 276,

English translation 1479

and consequently,

ובמילא,

English translation 1480

at the time of the giving of the Torah,

בזמן מתן תורה,

English translation 1481

the order in the Torah is renewed again] –

ווערט נאכאמאל נתחדש דער סדר אין תורה] –

English translation 1482

"Be fruitful and multiply and fill the earth and subdue it",

"פרו ורבו ומלאו את הארץ וכבשוה" 277,

English translation 1483

until the conquest of the ten nations.

ביז דער כיבוש פון עשר עממין.

English translation 1484

And all these matters –

און די אלע ענינים –

English translation 1485

specifically with joy and a good heart,

דוקא מתוך שמחה וטוב לבב,

English translation 1486

and in a manner of "Ufaratzta",

און אין אן אופן פון "ופרצת" 278,

English translation 1487

going and increasing and light,

הלוך והוסיף ואור,

English translation 1488

until the true and complete redemption comes when there will be the completeness of "to dwell in glory" –

ביז ס'קומט די גאולה האמיתית והשלימה ווען ס'וועט זיין דער שלימות פון "לשכון כבוד" –

English translation 1489

in the third Holy Temple,

בביהמ"ק השלישי 279,

English translation 1490

and the completeness of "

און דער שלימות פון "

English translation 1491

(to dwell in glory)

(לשכון כבוד)

English translation 1492

in our land" –

בארצנו" –

English translation 1493

the land of the ten nations,

ארץ עשר אומות,

English translation 1494

the fulfillment of the promise to Avraham Avinu

קיום ההבטחה צו אברהם אבינו

English translation 1495

("Echad Hayah Avraham")

("אחד הי' אברהם" 280)

English translation 1496

at the time of the covenant between the parts,

בשעת כריתת ברית בין הבתרים 281,

English translation 1497

and since Avraham is also called "our father" –

און וויבאלד אז אברהם ווערט אויך אנגערופן "אבינו" –

English translation 1498

one inherits from him all the things that he had

ירש'נט מען פון אים אלע זאכן וואס ער האט געהאט

English translation 1499

(and as discussed at length many times that an inheritance is not the interpretation that a second party comes who is similar to the testator, etc.,

(וכמדובר בארוכה כמ"פ אז א ירושה איז ניט דער פשט אז ס'קומט צו גיין א צווייטער וואס ער איז בדוגמת המוריש כו',

English translation 1500

but the heir stands in the place of the testator literally].

נאר דער יורש שטייט במקום המוריש ממש 282].

English translation 1501

And the main thing is –

און דער עיקר איז –

English translation 1502

so may it be for us,

כן תהי' לנו,

English translation 1503

after all the matters mentioned regarding the melodies,

לאחרי כל הענינים האמורים בנוגע צו די ניגונים,

English translation 1504

and with the addition of the melody "Ufaratzta",

ובהוספת הניגון "ופרצת",

English translation 1505

and then the after-blessing,

און דערנאך ברכה אחרונה,

English translation 1506

and then distributing for charity "which brings the redemption closer",

און דערנאך טיילן לצדקה "שמקרבת את הגאולה" 283,

English translation 1507

with addition and more than all the preparations beforehand –

בהוספה און נאכמער ווי אלע הכנות שלפנ"ז –

English translation 1508

It should be literally –

עס זאל זיין כפשוטם של דברים –

English translation 1509

the true and complete redemption through our righteous Moshiach,

די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 1510

speedily in our days and in our actual time.

במהרה בימינו ובעגלא דידן ממש.

English translation 1511

They sang a preparatory melody,

ניגנו ניגון הכנה,

English translation 1512

the melody of the Alter Rebbe

ניגון אדה"ז

English translation 1513

(the fourth section –

(בבא הרביעית –

English translation 1514

Perek Aleph),

פ"א),

English translation 1515

"Nie Zhuritsy Khalaptsy",

"ניע זשוריצי חלאפצי",

English translation 1516

"Lekatchilah Ariber",

"לכתחילה אריבער",

English translation 1517

"We Want Moshiach Now",

"ווי וואָנט משיח נאו",

English translation 1518

"Ufaratzta".

"ופרצת".

English translation 1519

Afterwards he instructed the shliach tzibbur, may he live, to sing "Yehi Ratzon etc. that the Holy Temple be built speedily in our days and give us our portion in Your Torah".

אח"כ צוה להש"צ שי' לנגן "יה"ר כו' שיבנה ביהמ"ק ב"ב ותן חלקנו בתורתך".

English translation 1520

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 1521

Those who need to recite the after-blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 1522

will surely recite the after-blessing.

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה.

English translation 1523

Afterwards he distributed to the "tankistn", may they live, dollar bills,

אח"כ חילק לה"טאנקיסטן" שיחיו שטרות של דולר,

English translation 1524

in order to distribute to each one of those present, may they live, one bill,

בכדי לחלק לכאו"א מהנוכחים שיחיו שטר אחד,

English translation 1525

with the intent to give it

על מנת לתת אותו

English translation 1526

(or its equivalent)

(או חילופו)

English translation 1527

to charity.

לצדקה.

English translation 1528

Before his departure he began to sing "Ki Besimchah Tetzei'u".

טרם צאתו התחיל לנגן "כי בשמחה תצאו".