English translation — שיחת ש"פ וארא, ראש חודש שבט ה'תשמ"ו*

English translation 1

Every matter of Judaism and Torah and mitzvos in general brings out a joy among Jews,

יעדער ענין פון יהדות און תורה ומצוות בכלל ברענגט ארויס א שמחה ביי אידן,

English translation 2

due to the fact that "He sanctified us with His commandments and commanded us."

מצד דעם וואס "קדשנו במצותיו וצונו".

English translation 3

That the Most High is the source of holiness and the source of the mitzvos,

וואס דער אויבערשטער איז מקור הקדושה ומקור המצוות,

English translation 4

and the Most High with all His attributes and commands etc. is all one,

און דער אויבערשטער מיט אלע זיינע תוארים און ציוויים וכו' איז כולא חד,

English translation 5

and in the language of the Tikkunei Zohar1 He and His life are one, He and His limbs are one,

ובלשון התקו"ז 1 איהו וחיוהי חד איהו וגרמוהי חד,

English translation 6

and as explained in the books of inquiry that the Most High is above division, therefore He is one with all His attributes etc.,

וכמבואר בספרי מחקר אז דער אויבערשטער איז למעלה מהתחלקות במילא איז ער חד מיט אלע זיינע תוארים וכו',

English translation 7

and as the Rambam writes in his book2,

און ווי דער רמב"ם שרייבט בספרו 2,

English translation 8

that just as regarding the Most High it is said "the inquiry3 of God finds"

אז כשם ווי בנוגע דעם אויבערשטן זאגט מען "החקר 3 אלקה מצא"

English translation 9

(literally) –

(בתמי') –

English translation 10

so too it is regarding His attributes4,

עד"ז איז עס בנוגע זיינע מדות 4,

English translation 11

It is therefore understandable that when the Most High commanded us His mitzvah,

איז דאך פארשטאנדיק אז בשעת דער אויבערשטער האט אונז אנגעזאגט זיינע א מצוה,

English translation 12

i.e., He made that His mitzvah should have a connection with us,

ד.ה. ער האט געמאכט אז זיינע א מצוה זאל האבן מיט אונז א שייכות,

English translation 13

"He sanctified us with His commandments",

"קדשנו במצותיו",

English translation 14

and moreover –

און נאכמער –

English translation 15

He gave over the mitzvos to Jews in a manner that they have ownership over them

ער האט אפגעגעבן די מצוות צו אידן באופן אז זיי האבן אויף דעם בעלות

English translation 16

(which is more than just a connection),

(וואס דאס איז מער ווי סתם א שייכות),

English translation 17

and one makes a blessing over this –

און מ'מאכט אויף דעם א ברכה –

English translation 18

it creates for a Jew the greatest joy.

שאפט עס פאר א אידן די גרעסטע שמחה.

English translation 19

And since this is a joy that comes from "He sanctified us with His commandments" of the Holy One, blessed be He,

והיות אז דאס איז א שמחה וואס קומט מצד "קדשנו במצותיו" של הקב"ה,

English translation 20

Who

וואס ער

English translation 21

(and His mitzvos)

(און זיינע מצוות)

English translation 22

is infinite

איז אין סוף

English translation 23

(without investigation) –

(אין חקר) –

English translation 24

it is understandable that also the joy is infinite.

איז פארשטאנדיק אז אויך די שמחה איז אין סוף.

English translation 25

It is also understandable, however,

ס'איז אבער אויך פארשטאנדיק,

English translation 26

that in the boundless joy that comes through Torah and mitzvos there are levels –

אז אין דער שמחה בלי גבול וואס קומט ע"י תורה ומצוות זיינען פאראן דרגות –

English translation 27

corresponding to that which in Torah and mitzvos themselves

בהתאם לזה וואס אין תורה ומצוות עצמן

English translation 28

(the cause of the joy)

(די סיבה אויף דער שמחה)

English translation 29

there are levels,

זיינען פאראן דרגות,

English translation 30

even though they all come from the Most High:

אע"פ וואס זיי קומען אלע פון דעם אויבערשטן:

English translation 31

Even though all mitzvos are from the Most High and one makes the same blessing over them –

אע"פ וואס אלע מצוות זיינען פון דעם אויבערשטן און מ'מאכט אויף זיי די זעלבע ברכה –

English translation 32

there is a difference.

איז דא דער חילוק.

English translation 33

(According to Torah)

(ע"פ תורה)

English translation 34

Between "the lightest of the light" and "the most severe of the severe"5. So too regarding Torah:

צווישן "קלה שבקלות" און "חמורה שבחמורות" 5. אזוי אויך בנוגע צו תורה:

English translation 35

Even though the entire Torah is one Torah and on every matter that one learns in Torah one makes the same blessing over the Torah

אע"פ וואס כל התורה כולה איז א תורה אחת און אויף יעדער ענין וואס מ'לערנט אין תורה מאכט מען די זעלבע ברכת התורה

English translation 36

(with the same wording) –

(מיטן זעלבן נוסח) –

English translation 37

there is a difference

איז דא דער חילוק

English translation 38

(according to Torah)

(ע"פ תורה)

English translation 39

between a more severe book

צווישן א ספר חמור

English translation 40

And the explanation:

ד. והביאור:

English translation 41

In order to know the content of the matter of Shabbos and Rosh Chodesh –

בכדי וויסן דער תוכן הענין פון שבת און ראש חודש –

English translation 42

one must look in the Torah,

דארף מען קוקן אין תורה,

English translation 43

in what consists the content of the matter of Shabbos and Rosh Chodesh in the Torah,

אין וואס באשטייט דער תוכן פון ענין שבת וראש חודש אין תורה,

English translation 44

for He looked into the Torah and created the world16,

ווארום אסתכל באורייתא וברא עלמא 16,

English translation 45

and particularly in the halachic part of the Torah,

ובפרט בחלק ההלכה שבתורה,

English translation 46

i.e., that from Shabbos and Rosh Chodesh in the Torah it is then drawn down into the world.

ד.ה. אז פון שבת ור"ח בתורה ווערט עס דערנאך נמשך אין וועלט.

English translation 47

One extracts from the Torah that Shabbos and Rosh Chodesh are two completely opposite things –

נעמט מען ארויס פון תורה אז שבת און ראש חודש זיינען צוויי פונקט פארקערטע זאכן –

English translation 48

both in terms of their essential matter,

הן מצד עצם ענינם,

English translation 49

and in terms of their determination:

און הן מצד קביעותם:

English translation 50

Shabbos is a part of the nature of creation of Maaseh Bereishis. And therefore its determination is not dependent on the service of man,

שבת איז א חלק פון טבע הבריאה דמעשה בראשית. און דערפאר איז קביעותו ניט תלוי בעבודת האדם,

English translation 51

but rather a matter that is natural from Above,

נאר אן ענין שבטבע מלמעלה,

English translation 52

that on the seventh day it automatically becomes Shabbos.

אז ביום השביעי ווערט בדרך ממילא שבת.

English translation 53

In contrast, Rosh Chodesh is a matter of renewal,

משא"כ ראש חודש איז אן ענין של חידוש,

English translation 54

therefore its determination is dependent on the service of man.

דערפאר איז קביעותו תלוי בעבודת האדם.

English translation 55

And the matter:

והענין:

English translation 56

Shabbos is a part of the nature of creation of Maaseh Bereishis,

שבת איז א חלק פון טבע הבריאה פון מעשה בראשית,

English translation 57

"For six days Hashem made the heavens and the earth, and on the seventh day He rested and was refreshed"17.

"ששת ימים עשה ה' את השמים ואת הארץ וביום השביעי שבת וינפש" 17.

English translation 58

And in the language of Kabbalah and Chassidus18 –

ובלשון הקבלה והחסידות 18 –

English translation 59

the seven upper middos,

שבע מדות העליונות,

English translation 60

the seven days of construction that become enclothed and descend into the seven days of the week,

שבעת ימי הבנין וואס זיי ווערן נתלבש ונשתלשל אין די שבעת ימי השבוע,

English translation 61

the six days and the seventh day

די ששה ימים און יום השביעי

English translation 62

(Shabbos).

(שבת).

English translation 63

As the Gemara says19 –

ווי די גמרא זאגט 19 –

English translation 64

Shabbos is "sanctified and established".

שבת "מקדשא וקיימא".

English translation 65

I.e., that from Above, Maaseh Bereishis and the nature of creation are set in such a way that when the seventh day arrives it is "sanctified and established" and it automatically becomes Shabbos.

ד.ה. אז מצד למעלה איז אויסגעשטעלט מעשה בראשית וטבע הבריאה אין אן אופן אז ווען עס קומט דער יום השביעי איז "מקדשא וקיימא" און עס ווערט בדרך ממילא שבת.

English translation 66

I.e., that Shabbos is a part of the order of the nature of creation established by the Most High at the beginning of creation in Maaseh Bereishis,

ד.ה. אז שבת איז א חלק פון סדר טבע הבריאה איינגעשטעלט דורך דעם אויבערשטן בתחלת הבריאה במעשה בראשית,

English translation 67

in a manner of "they shall not cease"20. As explained in many places21 that nature is from the term "a coin that the Holy One, blessed be He, impressed into His world",

באופן פון "לא ישבותו" 20. כמבואר בכ"מ 21 אז טבע איז מלשון מטבע שהטביע הקב"ה בעולמו,

English translation 68

that as long as it exists it remains in a specific manner as the Most High established it,

אז כל זמן שהוא קיים בלייבט ער באופן מסויים ווי דער אויבערשטער האט אים איינגעשטעלט,

English translation 69

without changes,

בלי שינויים,

English translation 70

without interruption. And to such an extent is Shabbos connected with Maaseh Bereishis,

בלי הפסק. ועד כדי כך איז שבת פארבונדן מיט מעשה בראשית,

English translation 71

that the law in22 that "one who walks in the desert and does not know when Shabbos is,

אז דער דין אין 22 אז "הי' מהלך במדבר ואינו יודע אימתי שבת,

English translation 72

counts six days and observes one day...

מונה ששה ימים ומשמר יום אחד...

English translation 73

like the creation of the world

כברייתו של עולם

English translation 74

(weekdays)

(ימי חול)

English translation 75

were counted first",

נמנו תחלה",

English translation 76

he must conduct himself as the Most High conducted Himself in Maaseh Bereishis,

ער דארף זיך פירן ווי דער אויבערשטער האט זיך געפירט במעשה בראשית,

English translation 77

that he counts six days and the seventh day is Shabbos.

אז ער ציילט ששה ימים און דער יום השביעי איז שבת.

English translation 78

This is the reason why in Shabbat prayers we say

וואס דאס איז דער טעם פארוואס מ'זאגט בתפלות שבת –

English translation 79

"a remembrance of the work of creation",

"זכר למעשה בראשית",

English translation 80

because Shabbat is not a matter that comes from the giving of the Torah,

ווייל שבת איז ניט אן ענין וואס קומט מצד מתן תורה,

English translation 81

but rather from,

נאר מצד,

English translation 82

and as a remembrance of,

און אלס זכר צו,

English translation 83

the work of creation. And that which in the Shacharit prayer we do not say "a remembrance of the work of creation" –

מעשה בראשית. און דאס וואס בתפלת שחרית זאגט מען ניט "זכר למעשה בראשית" –

English translation 84

is explained in the Sha'ar HaKlali23,

איז מבואר בשער הכולל 23,

English translation 85

that this is because there is another aspect of Shabbat that was added later to Shabbat –

אז דאס איז ווייל ס'איז דא א צווייטער פרט אין שבת וואס איז צוגעקומען שפעטער אין שבת –

English translation 86

as Shabbat is connected with the commandment in the Ten Commandments at the giving of the Torah,

ווי שבת איז פארבונדן מיטן ציווי אין די עשרת הדברות בא מתן תורה,

English translation 87

and this matter is emphasized in this prayer

און דער ענין שטייט בהדגשה בתפלה זו

English translation 88

("Yismach Moshe" in the Shacharit prayer of Shabbat)

("ישמח משה" בתפלת שחרית דשבת)

English translation 89

which then speaks about the event of Mount Sinai,

וואס דעמולט רעדט מען וועגן מעמד הר סיני,

English translation 90

therefore we do not then say "a remembrance of the work of creation",

דערפאר זאגט מען דעמולט ניט "זכר למעשה בראשית",

English translation 91

but the essence of the matter and the main commandment of Shabbat is as "a remembrance of the work of creation".

אבער דער עצם ענין ועיקר מצוה פון שבת איז אלס "זכר למעשה בראשית".

English translation 92

The matter of Rosh Chodesh is exactly the opposite:

דער ענין פון ראש חודש איז פונקט פארקערט:

English translation 93

Rosh Chodesh is not a part of the nature of creation,

ראש חודש איז ניט קיין חלק פון טבע הבריאה,

English translation 94

but on the contrary –

נאר אדרבה –

English translation 95

a novelty and addition in the work of creation:

א חידוש והוספה במעשה בראשית:

English translation 96

The entire existence of the molad of the moon which occurs on Rosh Chodesh is a matter that was innovated after creation –

די גאנצע מציאות פון מולד הלבנה וואס ווערט בראש חודש איז אן ענין וואס איז נתחדש געווארן לאחרי הבריאה –

English translation 97

because at the beginning of creation there were "the two great luminaries"24,

ווארום בתחלת הבריאה זיינען געווען "שני המאורות הגדולים" 24,

English translation 98

and only through the moon's complaint was it told "go and diminish yourself"25,

און נאר דורך קטרוג הלבנה האט מען איר געזאגט "לכי ומעטי את עצמך" 25,

English translation 99

and it became "the small luminary"24. As a result of this, the moon diminishes until it is completely nullified from existence,

און זי איז געווארן "המאור הקטן" 24. וואס מצד דעם ווערט די לבנה מתמעט ביז זי ווערט אינגאנצן אויס מציאות,

English translation 100

and on Rosh Chodesh the molad of the moon is renewed. Exactly the opposite of Shabbat, which is a part of the nature of creation.

און בראש חודש איז דער מולד הלבנה מחדש. פונקט פארקערט פון שבת וואס איז א חלק פון טבע הבריאה.

English translation 101

And so too regarding the fixing of Rosh Chodesh:

און אזוי אויך בנוגע צו קביעות ראש חודש:

English translation 102

The entire existence of Rosh Chodesh is a matter of novelty,

די גאנצע מציאות פון ראש חודש איז אן ענין של חידוש,

English translation 103

because the fixing of Rosh Chodesh depends only on

ווארום קביעות ראש חודש איז תלוי נאר ב

English translation 104

(the action of)

(פעולתם של)

English translation 105

Israel,

ישראל,

English translation 106

"Israel sanctified the new moons"26.

"ישראל דקדשינהו לראשי חדשים" 26.

English translation 107

That is, that also in this Rosh Chodesh is exactly the opposite of Shabbat:

ד.ה. אז אויך אין דעם איז ר"ח פונקט פארקערט פון שבת:

English translation 108

Shabbat is "sanctified and established" from the side of the nature of creation from above

שבת איז "מקדשא וקיימא" מצד טבע הבריאה מלמעלה

English translation 109

(on the seventh day),

(ביום השביעי),

English translation 110

but Rosh Chodesh does not come by itself from the side of the nature of creation,

משא"כ ראש חודש ווערט ניט אליין מצד טבע הבריאה,

English translation 111

rather it must first be made through the action of Israel below,

נאר מ'דארף אים ערשט אויפמאכן ע"י פעולתם של ישראל למטה,

English translation 112

that specifically they have the power to sanctify and fix Rosh Chodesh,

וואס דוקא זיי האבן דעם כח צו מקדש וקובע זיין ראש חודש,

English translation 113

to the extent that even from above they must come to the earthly court to know when it is Rosh Chodesh,

ביז אז אפילו מלמעלה דארף מען אנקומען צו ב"ד שלמטה צו וויסן ווען ס'איז ראש חודש,

English translation 114

as our sages said27 that the Holy One, blessed be He, says to the heavenly court "I and you will go to the earthly court etc." –

כמאחז"ל 27 אז הקב"ה זאגט לב"ד של מעלה "אני ואתם נלך אצל ב"ד של מטה כו'" –

English translation 115

exactly the opposite of Shabbat, whose fixing below is from the side of above.

פונקט פארקערט פון שבת וואס קביעותו למטה איז מצד למעלה.

English translation 116

Furthermore:

נאכמער:

English translation 117

The novelty of Rosh Chodesh

דער חידוש פון ראש חודש

English translation 118

(that its fixing is by the earthly court)

(אז קביעותו איז ע"י ב"ד של מטה)

English translation 119

is not only regarding the nature of creation and regarding above

איז ניט נאר לגבי טבע הבריאה ולגבי למעלה

English translation 120

(the Holy One, blessed be He, and the heavenly court),

(הקב"ה וב"ד של מעלה),

English translation 121

but even regarding the Torah,

נאר אפילו לגבי התורה,

English translation 122

to the extent that this can even be contrary to what results from above and from the Torah –

ביז אז דאס קען גאר זיין אפילו היפך ווי דאס קומט אויס מצד למעלה און מצד התורה –

English translation 123

as it is written "which you shall call them

כמ"ש "אשר תקראו אתם

English translation 124

(missing)

(חסר)

English translation 125

in their appointed time"28

במועדם" 28

English translation 126

[for the fixing of all the festivals depends on Rosh Chodesh29:

[וואס קביעות כל המועדים איז תלוי בראש חודש 29:

English translation 127

Pesach on the fifteenth of Nissan30,

פסח בחמשה עשר בניסן 30,

English translation 128

Shavuot fifty days from Pesach31,

שבועות חמישים יום מפסח 31,

English translation 129

Sukkot on the fifteenth of Tishrei32,

סוכות בחמשה עשר בתשרי 32,

English translation 130

Rosh Hashanah "in the seventh month, on the first of the month"33,

ראש השנה "בחודש השביעי באחד לחודש" 33,

English translation 131

Yom Kippur "on the tenth of the month"34],

יוהכ"פ "בעשור לחודש" 34],

English translation 132

and our sages expounded35 "you, even if you err...

ודרשו חז"ל 35 "אתם אפילו שוגגין...

English translation 133

you, even if you are mistaken",

אתם אפילו מוטעין",

English translation 134

and furthermore –

און נאכמער –

English translation 135

"you, even if you act intentionally"36.

"אתם אפילו מזידין" 36.

English translation 136

That is, that the fixing of Rosh Chodesh depends to such an extent on the action of Israel,

ד.ה. אז קביעות ר"ח איז תלוי עד כדי כך בפעולת ישראל,

English translation 137

that even if they make a mistake in the calculation,

אז אפילו אויב זיי מאכן א טעות אין חשבון,

English translation 138

and furthermore –

און נאכמער –

English translation 139

even if they know that this is contrary to the Shulchan Aruch –

אפילו אויב זיי ווייסן אז דאס איז היפך השולחן ערוך –

English translation 140

Rosh Chodesh is fixed according to how they rule!

ווערט ר"ח נקבע לויט ווי זיי פסק'נען!

English translation 141

This is a novelty which is not found in any other matter of Torah and commandments:

וואס דאס איז א חידוש וועלכן מ'געפינט ניט בא קיין אנדער ענין אין תורה ומצוות:

English translation 142

In all matters of Torah and commandments, a Jew must conduct himself according to what is written in the Torah and Shulchan Aruch,

אין אלע עניני תומ"צ דארף זיך א איך פירן לויט ווי עס שטייט אין תורה ושולחן ערוך,

English translation 143

in the manner of "you shall not add...

באופן פון "לא תוסיפו...

English translation 144

and you shall not diminish"37;

ולא תגרעו" 37;

English translation 145

but regarding the fixing of Rosh Chodesh, a Jew has the power to rule and determine the reality contrary to the Torah and contrary to how the matters result from above.

משא"כ בא קביעות ראש חודש האט א איד בכח צו פסק'נען און קובע זיין די מציאות היפך התורה והיפך ווי די ענינים קומען אויס מצד למעלה.

English translation 146

That is, that not only is this not in the manner of "sanctified and established",

ד.ה. אז ניט נאר וואס דאס איז ניט באופן פון "מקדשא וקיימא",

English translation 147

but exactly the opposite.

נאר פונקט פארקערט.

English translation 148

Something similar to this is also found regarding all matters of Torah and commandments,

מעין זה געפינט מען אויך בנוגע לכל עניני תומ"צ,

English translation 149

that in all matters the court has the power to rule and determine how one should conduct himself,

אז בכל הענינים האט ב"ד א כח צו פסק'נען און קובע זיין ווי מ'זאל זיך פירן,

English translation 150

to the extent that a court can rule differently than a preceding court,

ביז אז א ב"ד קען פסק'נען אנדערש ווי א ב"ד הקודם לו,

English translation 151

and as it is written38 "and you shall come to the Levitical priests and to the judge who will be in those days",

וכמ"ש 38 "ובאת אל הכהנים הלוים ואל השופט אשר יהי' בימים ההם",

English translation 152

because "after the majority to incline"39,

ווארום "אחרי רבים להטות" 39,

English translation 153

and the later majority in the court can nullify the opinion of the majority in the preceding court40.

און די שפעטערדיקע רבים בב"ד קענען מבטל זיין דעת הרבים בב"ד שלפניו 40.

English translation 154

But this is only regarding the details in which there is a question and the court determines differently from a previous court,

אבער דאס איז נאר בנוגע צו די פרטים אין וועלכע ס'איז דא א שאלה און ב"ד איז קובע אנדערש פון א ב"ז שקדם לו,

English translation 155

and it is not necessary that one must come to the court in order to know all the details of how one should conduct oneself;

און ס'איז ניט מוכרח אז מ'זאל דארפן אנקומען צו ב"ד בכדי צו וויסן כל הפרטים ווי מ'דארף זיך פירן;

English translation 156

however, regarding Rosh Chodesh –

משא"כ בנוגע צו ראש חודש –

English translation 157

its entire existence depends on the court,

איז כל מציאותו תלוי אין ב"ד,

English translation 158

and one must come to them in order to know when it is Rosh Chodesh.

און מ'מוז צו זיי אנקומען בכדי צו וויסן ווען ס'איז ר"ח.

English translation 159

And it can be said that these two aspects of Rosh Chodesh

ויש לומר אז די צוויי ענינים אין ראש חודש

English translation 160

(that it is an addition and change regarding the nature of creation,

(אז דאס איז א הוספה ושינוי לגבי טבע הבריאה,

English translation 161

because it comes from the aspect of the accusation and diminution of the moon,

ווייל דאס קומט מצד קטרוג ומיעוט הלבנה,

English translation 162

and that the determination of Rosh Chodesh depends on the action of the court below)

און אז קביעות ר"ח איז תלוי בפעולת ב"ד שלמטה)

English translation 163

are connected with each other:

זיינען פארבונדן זה בזה:

English translation 164

The power that Jews should be able to do the service of determining Rosh Chodesh,

דער כח אז אידן זאלן קענען טאן די עבודה צו קובע זיין ראש חודש,

English translation 165

to the extent that "you, even if you err",

ביז אז "אתם אפילו שוגגין",

English translation 166

"even if you act intentionally",

"אפילו מזידין",

English translation 167

contrary to how it comes out from above and from the Torah41 –

היפך ווי דאס קומט אויס מצד למעלה ומצד התורה 41 –

English translation 168

comes from the fact that among Jews there is the aspect of self-nullification,

קומט דערפון וואס בא אידן איז דא דער ענין הביטול,

English translation 169

in the manner and likeness of the matter

ע"ד ובדוגמת הענין

English translation 170

(the first aspect of the innovation that exists in Rosh Chodesh)

(דער ערשטער ענין של חידוש וואס איז דא אין ראש חודש)

English translation 171

of "Go and diminish yourself". "The small luminary",

פון "לכי ומעטי את עצמך". "המאור הקטן",

English translation 172

as a continuation of the words of the Gemara42 –

כהמשך דברי הגמרא 42 –

English translation 173

"Let the righteous be called by Your name,

"ליקרו צדיקי בשמך,

English translation 174

Yaakov the small,

יעקב הקטן,

English translation 175

Shmuel the small,

שמואל הקטן,

English translation 176

David the small",

דוד הקטן",

English translation 177

in the likeness of the innovation of the moon which comes from the aspect of self-nullification43.

בדוגמת חידוש הירח וואס קומט מצד הביטול 43.

English translation 178

That is, on one hand, the innovation in the nature of creation of the diminution of the moon is a descent

ד.ה. אז פון איין זייט איז דער חידוש בטבע הבריאה פון מיעוט הירח א ירידה

English translation 179

(in contrast, Shabbos is a matter that is from the outset in the nature of creation),

(משא"כ שבת איז אן ענין וואס איז מלכתחילה בטבע הבריאה),

English translation 180

but together with this, specifically through this innovation and addition in the nature of creation –

אבער ביחד עם זה איז דוקא דורך דער חידוש והוספה בטבע הבריאה –

English translation 181

emerges the aspect that Jews can innovate and establish the matter of Rosh Chodesh,

קומט ארויס דער ענין אז אידן קענען מחדש זיין און אויפטאן דעם ענין פון ראש חודש,

English translation 182

an innovation in creation,

א חידוש אין דער בריאה,

English translation 183

even regarding how it is from above

אפילו לגבי ווי דאס איז מצד למעלה

English translation 184

(which does not exist in Shabbos).

(וואס דאס איז ניטא אין שבת).

English translation 185

According to the above, it emerges that Shabbos and Rosh Chodesh are opposites:

ע"פ הנ"ל קומט אויס אז שבת און ראש חודש זיינען הפכיים:

English translation 186

Shabbos is connected with the nature of creation,

שבת איז פארבונדן מיט טבע הבריאה,

English translation 187

in contrast, Rosh Chodesh is an innovation and addition in the nature of creation.

משא"כ ראש חודש איז א חידוש והוספה בטבע הבריאה.

English translation 188

And in a slightly different style:

ובסגנון אחר קצת:

English translation 189

In the Shabbos prayer we say "a remembrance of the work of creation" not "a remembrance of the Exodus from Egypt"44,

בתפלת שבת זאגט מען "זכר למעשה בראשית" ניט "זכר ליציאת מצרים" 44,

English translation 190

because the essence of the mitzvah of Shabbos is for the sake of the work of creation,

ווייל עיקר מצות שבת איז על שם מעשה בראשית,

English translation 191

"for in it He rested and was refreshed",

"כי בו שבת וינפש",

English translation 192

only afterwards was the aspect of remembrance also added

נאר דערנאך איז אויך צוגעקומען דער ענין פון זכר

English translation 193

In contrast, the mitzvah of sanctifying the months

משא"כ מצות קידוש החדשים

English translation 194

(Rosh Chodesh)

(ראש חודש)

English translation 195

is connected with the aspect of the Exodus from Egypt –

איז פארבונדן מיטן ענין פון יציאת מצרים –

English translation 196

the command "This month is for you"45 was said in connection with the Exodus from Egypt,

דער ציווי "החודש הזה לכם" 45 איז אנגעזאגט געווארן בקשר מיט יציאת מצרים,

English translation 197

and in the language of our Sages46 on the verse:

ובלשון חז"ל 46 עה"פ:

English translation 198

"When He chose Yaakov and his sons, He established for them the Rosh Chodesh of redemption",

"כשבחר ביעקב ובניו קבע להם ראש חודש של גאולה",

English translation 199

and from "the Rosh Chodesh of redemption" the aspect of redemption is drawn forth in every Rosh Chodesh.

און פון "ראש חודש של גאולה" ווערט נמשך דער ענין הגאולה בכל ראש חודש.

English translation 200

That is,

דאס הייסט,

English translation 201

that Shabbos is connected with the nature of creation,

אז שבת איז פארבונדן מיט טבע הבריאה,

English translation 202

and Rosh Chodesh is an aspect that is above measurement and limitation of the nature of creation,

און ראש חודש איז אן ענין שלמעלה ממדידה והגבלה פון טבע הבריאה,

English translation 203

an aspect of redemption.

ענין של גאולה.

English translation 204

And based on this, it is understood why the command regarding the determination of the months was said specifically at the Exodus from Egypt,

ועפ"ז איז מובן פארוואס דער ציווי אויף קביעות החדשים איז אנגעזאגט געווארן דוקא ביצי"מ,

English translation 205

not at the Giving of the Torah –

ניט בא מתן תורה –

English translation 206

because Rosh Chodesh is an aspect of redemption,

ווייל ראש חודש איז אן ענין של גאולה,

English translation 207

which is above measurement and limitation of the nature of creation,

שלמעלה ממדידה והגבלה פון טבע הבריאה,

English translation 208

which was brought about specifically through the Exodus and redemption from Egypt.

וואס דאס האט זיך אויפגעטאן ע"י יציאת וגאולת מצרים דוקא.

English translation 209

Every matter must also be reflected in the service of man:

יעדער ענין דארף זיך אויך אפשפיגלען בעבודת האדם:

English translation 210

The aspect of Shabbos and the aspect of Rosh Chodesh are two separate orders in the service of man:

דער ענין פון שבת און דער ענין פון ראש חודש זיינען צוויי באזונדערע סדרים בעבודת האדם:

English translation 211

Shabbos refers to all matters in the service of man according to a fixed order of the nature of holiness,

שבת גייט אויף אלע ענינים בעבודת האדם ע"פ סדר קבוע פון טבע דקדושה,

English translation 212

as required by the nature of creation. Rosh Chodesh refers to all matters in the service of man that are an addition and innovation above measurement and limitation and a fixed order of the nature of creation.

ווי ס'פאדערט זיך מצד טבע הבריאה. ראש חודש גייט אויף אלע ענינים בעבודת האדם וואס זיינען א הוספה וחידוש למעלה ממדידה והגבלה וסדר קבוע פון טבע הבריאה.

English translation 213

And in a style of rhetoric –

ובסגנון ע"ד הצחות –

English translation 214

this is like the difference in the wording of the prayer between "the regular offerings in their order" and "the additional offerings according to their law":

איז דאס ע"ד דער חילוק בנוסח התפלה צווישן "תמידים כסדרם" און "מוספים כהלכתם":

English translation 215

Shabbos refers to the service that is ordered according to the nature of holiness,

שבת גייט אויף דער עבודה מסודרת ע"פ טבע דקדושה,

English translation 216

in measurement and limitation,

במדידה והגבלה,

English translation 217

"the regular offerings in their order";

"תמידים כסדרם";

English translation 218

Rosh Chodesh refers to the service in a manner of innovation,

ראש חודש גייט אויף דער עבודה באופן של חידוש,

English translation 219

i.e., service that is above measurement and limitation,

ד.ה. עבודה שלמעלה ממדידה והגבלה,

English translation 220

"the additional offerings according to their law".

"מוספים כהלכתם".

English translation 221

And it is understood,

ומובן,

English translation 222

that these are two separate modes in the service of man,

אז דאס זיינען צוויי באזונדערע אופנים בעבודת האדם,

English translation 223

and moreover –

און נאכמער –

English translation 224

opposites of each other

הפכיים זה מזה

English translation 225

(measurement and without measurement):

(מדידה ובלי מדידה):

English translation 226

The service of "Shabbos"

די עבודה פון "שבת"

English translation 227

("the regular offerings in their order")

("תמידים כסדרם")

English translation 228

is the ordered service that is required of a person in the usual manner,

איז די עבודה מסודרת וואס פאדערט זיך פון א מענטשן ע"ד הרגיל,

English translation 229

in a constant manner.

באופן תמידי.

English translation 230

In contrast, the service of "Rosh Chodesh"

משא"כ די עבודה פון "ראש חודש"

English translation 231

("the additional offerings according to their law")

("מוספים כהלכתם")

English translation 232

refers to a special addition that is above the ordered and regular service,

גייט אויף א הוספה מיוחדת שלמעלה מהעבודה המסודרת והרגילה,

English translation 233

a service that is required specifically at special times when one must come to a special addition in service above the ordinary,

אן עבודה וואס פאדערט זיך בפרט בזמנים מיוחדים ווען מ'דארף אנקומען צו א הוספה מיוחדת בעבודה שלמעלה מהרגילות,

English translation 234

i.e., that sometimes there is a change in the state of the world which then requires a special addition in the service of man,

ד.ה. אז אמאל איז דא א שינוי במצב העולם וואס דעמולט פאדערט זיך א הוספה מיוחדת בעבודת האדם,

English translation 235

It is for good –

הן לטוב –

English translation 236

When there is an increase in the drawing down of good,

ווען ס'איז דא א הוספה בהמשכת הטוב,

English translation 237

one must increase the "vessels"

דארף מען מוסיף זיין אין די "כלים"

English translation 238

(matters of Torah and His commandments)

(עניני תורה ומצוותי')

English translation 239

in order to be able to receive the increase,

בכדי מ'זאל קענען אויפנעמען די הוספה,

English translation 240

and that it should not be in a manner of "an excess of good" that they are unable to receive47;

און עס זאל ניט זיין אין אן אופן פון "רוב טובה" שאינן יכולים לקבל 47;

English translation 241

And it is for the better48 –

והן למוטב 48 –

English translation 242

When one sees in the world an increase in undesirable matters, heaven forbid,

בשעת מ'זעט בעולם א הוספה בענינים בלתי רצויים ח"ו,

English translation 243

one must increase even more in the service of man in order to be able to overcome the opposing force,

דארף מען נאכמער מוסיף זיין בעבודת האדם בכדי מ'זאל קענען בייקומען דעם לעו"ז,

English translation 244

Even more so –

ביז נאכמער –

English translation 245

to be able to fulfill the entire intention of the existence of this opposing force –

צו קענען אויספירן די גאנצע כוונה פון מציאות דלעו"ז –

English translation 246

that one should transform the opposing force into holiness,

אז מ'זאל דעם לעו"ז מהפך זיין לקדושה,

English translation 247

darkness is transformed into light and bitterness into sweetness49,

אתהפכא חשוכא לנהורא ומרירו למיתקא 49,

English translation 248

through which one comes to a new type of light and sweetness. As explained in Tanya50 that there are two kinds of "delicacies"

וואס דורך דעם קומט צו א נייער סוג פון אור און מתיקות. כמבואר בתניא 50 אז עס זיינען דא שני מיני "מטעמים"

English translation 249

("and make me delicacies"51),

("ועשה לי מטעמים" 51),

English translation 250

"one from foods that are pleasant and sweet,

"אחד ממאכלים ערבים ומתוקים,

English translation 251

and the second from sharp or sour things, only that they are well seasoned and corrected until they become delicacies to restore the soul." And through that which one transforms darkness into light and bitterness into sweetness, one comes to the new type of light and sweetness –

והשני מדברים חריפים או חמוצי' רק שהם מתובלים ומתוקני' היטב עד שנעשו מעדנים להשיב הנפש". און דורך דעם וואס מ'איז מהפך חשוכא לנהורא ומרירו למיתקא קומט צו דער נייער סוג אור ומתיקות –

English translation 252

not merely a sweetness that comes from a thing that was initially sweet,

ניט סתם א מתיקות וואס קומט פון א דבר וואס איז מלכתחילה געווען מתוק,

English translation 253

but a sweetness that comes from a bitter thing,

נאר א מתיקות וואס קומט פון א דבר מר,

English translation 254

and one transformed it from its bitterness into sweetness;

און מ'האט אים מהפך געווען ממרירו למיתקא;

English translation 255

not merely a light

ניט סתם אן אור

English translation 256

(that was initially light),

(וואס איז לכתחילה געווען אור),

English translation 257

but a light that comes from darkness through the transformation of darkness into light,

נאר אן אור וואס קומט מן החושך ע"י אתהפכא חשוכא לנהורא,

English translation 258

in the manner of "night shines like day"52,

בבחי' "לילה כיום יאיר" 52,

English translation 259

which shines more than the light of day,

וואס איז מאיר נאכמער ווי אור היום,

English translation 260

therefore it says "shines like day",

דערפאר זאגט מען "כיום יאיר",

English translation 261

with a kaf of comparison,

מיט א כ"ף הדמיון,

English translation 262

for superiority,

למעליותא,

English translation 263

because this is a new,

ווייל דאס איז א נייע,

English translation 264

higher level in light.

העכערע דרגא אין אור.

English translation 265

And the difference between these two services –

וואס דער חילוק צווישן די צוויי עבודות –

English translation 266

of "the regular offerings in their order" and "the additional offerings according to their law"

פון "תמידים כסדרם" און "מוספים כהלכתם"

English translation 267

("Shabbat" and "Rosh Chodesh") –

("שבת" און "ראש חודש") –

English translation 268

is analogous to and similar to the difference between the service of the righteous and the service of the penitents:

איז ע"ד ובדוגמת החילוק צווישן עבודת הצדיקים ועבודת הבעלי תשובה:

English translation 269

The service of the righteous is an orderly and regular service, as is natural from the nature of holiness. The service of the penitents is a service in a manner of addition relative to the nature of holiness,

עבודת הצדיקים איז אן עבודה מסודרת ורגילה ווי ס'מאנט זיך מצד טבע דקדושה. עבודת הבעלי תשובה איז אן עבודה באופן של הוספה לגבי טבע דקדושה,

English translation 270

because from the fact that there was a change from the regular state in him,

ווארום מצד דעם וואס ביי אים איז געווען א שינוי ממצב הרגיל,

English translation 271

that there were undesirable matters in him,

אז ביי אים זיינען געווען ענינים בלתי רצויים,

English translation 272

he must have an addition in service,

דארף ער האבן א הוספה בעבודה,

English translation 273

as is known53 that a penitent must have special care in his service. Even though simply the reason for this is because "turn away from evil",

כידוע 53 אז א בע"ת דארף האבן א ספעציעלע זהירות בעבודתו. דאע"פ וואס בפשטות איז דער טעם לזה ווייל "סורו רע",

English translation 274

consequently he must guard his nature –

במילא דארף ער באווארענען זיין טבע –

English translation 275

but what comes out of this in practice,

אבער וואס קומט דערפון ארויס בפועל,

English translation 276

is that he adds in the service of Hashem more than the service of a righteous person!

אז ער איז מוסיף בעבודת ה' מער ווי די עבודה פון א צדיק!

English translation 277

It follows that these two services are two separate, opposite services

קומט אויס אז די צוויי עבודות הנ"ל זיינען צוויי באזונדערע. הפכיות'דיקע עבודות

English translation 278

(measured and without measure).

(מדידה ובלי מדידה).

English translation 279

And there is in this that which is not in that:

ויש בזה מה שאין בזה:

English translation 280

The service of "the regular offerings in their order",

די עבודה פון "תמידים כסדרם",

English translation 281

an orderly service in a constant manner –

עבודה מסודרת באופן תמידי –

English translation 282

has the advantage of a thing to which one has become accustomed

האט די מעלה פון א זאך אין וועלכער ער איז איינגעוואוינט געווארן

English translation 283

(one hundred times,

(מאה פעמים,

English translation 284

and one hundred times and one, etc.),

ומאה פעמים ואחת וכו'),

English translation 285

which permeates him completely and becomes ingrained with him,

וואס דאס נעמט אים דורך אינגאנצן און ס'ווערט נתעצם מיט אים,

English translation 286

consequently it gives him more power to perform the service in the manner of "with all your heart –

במילא גיט עס אים מער כח צו אויפטאן די עבודה באופן פון "בכל לבבך –

English translation 287

with both your inclinations"54.

בשני יצריך" 54.

English translation 288

The service of "the additional offerings according to their law",

די עבודה פון "מוספים כהלכתם",

English translation 289

a special addition above the orderly and regular service –

הוספה מיוחדת שלמעלה מהעבודה המסודרת והרגילה –

English translation 290

has within it the endearment and "storm" of a new thing,

האט אין זיך די חביבות און "שטורעם" פון א דבר חדש,

English translation 291

unlike with a thing to which one is already accustomed, he must come to a command that "it should not be in your eyes like an old decree, etc., but like a new one"55,

משא"כ ביי א זאך וואס ער איז שוין רגיל בזה דארף ער אנקומען צו א ציווי אז "לא יהי' בעיניך כדיוטגמא ישנה כו' אלא כחדשה" 55,

English translation 292

and afterwards he must have service and effort and exert himself in order to fulfill this in practice,

און דערנאך זאל ער דארפן האבן אן עבודה ויגיעה און אמפערן זיך בכדי דאס מקיים צו זיין בפועל,

English translation 293

and may it be that he accomplishes it,

והלואי אז ער זאל דאס פועל'ן,

English translation 294

all the more so that he accomplishes that it should be in a manner of "new ones"56

עאכו"כ פועל'ן אז דאס זאל זיין באופן פון "חדשים" 56

English translation 295

(without a kaf of comparison).

(אָן אַ כ"ף הדמיון).

English translation 296

Based on this, one will understand the unique superiority of Shabbat Rosh Chodesh:

עפ"ז וועט מען פארשטיין דעם עילוי המיוחד פון שבת ראש חודש:

English translation 297

Shabbat Rosh Chodesh indicates the connection of both opposite services of Shabbat

שבת ראש חודש באווייזט אויף דעם חיבור פון ביידע הפכיות'דיקע עבודות פון שבת

English translation 298

(nature of holiness –

(טבע דקדושה –

English translation 299

"the Sanctifier")

"מקדשא")

English translation 300

and Rosh Chodesh

און ראש חודש

English translation 301

(newness above nature)

(חידוש שלמעלה מהטבע)

English translation 302

in a manner that they become one matter,

באופן אז זיי ווערן איין ענין,

English translation 303

one day.

איין טאג.

English translation 304

And its meaning in service –

וענינו בעבודה –

English translation 305

that the day of Shabbat Rosh Chodesh gives special powers to connect the two modes of service of "the regular offerings in their order" and "the additional offerings according to their law"

אז דער טאג פון שבת ראש חודש גיט כחות מיוחדים צו מחבר זיין די צוויי אופני העבודה פון "תמידים כסדרם" און "מוספים כהלכתם"

English translation 306

(connection of opposites),

(חיבור הפכים),

English translation 307

i.e., that also in the orderly service in the regular manner there should be the storm and endearment of a new thing,

ד.ה. אז אויך אין דער עבודה מסודרת ע"ד הרגיל זאל זיין דער שטורעם און חביבות פון א דבר חדש,

English translation 308

and on the other hand –

ולאידך –

English translation 309

also the addition in the manner of newness should permeate the innerness of the person and become ingrained with him,

אויך די הוספה שבבחי' חידוש זאל דורכנעמען פנימיות האדם און נתעצם ווערן מיט אים,

English translation 310

like a service in which he is constantly accustomed.

אזוי ווי אן עבודה אין וועלכער ער איז שטענדיק איינגעוואוינט.

English translation 311

An example of this in halachah is from the very matter of "the regular offerings in their order and the additional offerings according to their law" according to halachah:

א דוגמא לזה בהלכה האט מען פון דעם עצם ענין פון "תמידים כסדרם ומוספים כהלכתם" ע"פ הלכה:

English translation 312

"Tamidim kesidram" and "Musafim kehilchatam" are two distinct types of offerings,

"תמידים כסדרם" און "מוספים כהלכתם" זיינען צוויי באזונדערע סוגים פון קרבנות,

English translation 313

each with its own special laws,

יעדערער מיט זיינע דינים מיוחדים,

English translation 314

for also in the service of Musafim there are laws,

ווארום אויך בא דער עבודה פון מוספים זיינען דא הלכות,

English translation 315

but it is "kehilchatam",

אבער ס'איז "כהלכתם",

English translation 316

the laws of "Musafim",

די הלכות פון "מוספים",

English translation 317

which are different from the laws of "Tamidim".

וואס זיינען אנדערש ווי די הלכות פון "תמידים".

English translation 318

However, there is a special time –

ס'איז אבער דא א זמן מיוחד –

English translation 319

on Yom Kippur –

ביום הכפורים –

English translation 320

when both services must be performed by the same Kohen Gadol,

ווען ביידע עבודות דארפן געטאן ווערן דורך דעם זעלבן כהן גדול,

English translation 321

"All the services of Yom Kippur are valid only through him" –

"כל עבודות יוה"כ אינן כשירות אלא בו" –

English translation 322

the Kohen Gadol57.

בכהן גדול 57.

English translation 323

That is, there is a connection and unification of "Tamidim kesidram" and "Musafim kehilchatam",

ד.ה. אז עס ווערט דער חיבור ואיחוד פון "תמידים כסדרם" און "מוספים כהלכתם",

English translation 324

so that both are imbued with the special holiness of Yom Kippur,

אז ביידע זיינען דורכגענומען מיט דער קדושה מיוחדת פון יוהכ"פ,

English translation 325

therefore they are both performed specifically by the Kohen Gadol.

דערפאר ווערן זיי ביידע געטאן בכהן גדול דוקא *.

English translation 326

And prima facie it could be said,

ולכאורה יש לומר,

English translation 327

that this matter applies specifically to Yom Kippur –

אז דער ענין איז שייך ליוהכ"פ דוקא –

English translation 328

"Once a year"58,

"אחת בשנה" 58,

English translation 329

because by virtue of its great level it has the power to unite opposites

ווייל מצד גודל מעלתו האט ער בכח צו מחבר זיין הפכים

English translation 330

("Tamidim kesidram and Musafim kehilchatam");

("תמידים כסדרם ומוספים כהלכתם");

English translation 331

But,

אבער,

English translation 332

since Yom Kippur is "Once a year",

וויבאלד אז יוהכ"פ איז "אחת בשנה",

English translation 333

meaning it is not outside the year, Heaven forbid,

ד.ה. ס'איז ניט מחוץ לשנה ח"ו,

English translation 334

but rather it is within the year,

נאר דאס איז בתוך השנה,

English translation 335

it is understood that the influence of Yom Kippur is drawn throughout the entire year.

איז פארשטאנדיק אז די השפעה פון יוהכ"פ ווערט נמשך בכל השנה כולה.

English translation 336

As this is regarding all the festivals,

ווי דאס איז בנוגע לכל המועדים,

English translation 337

as explained in Likkutei Torah59 regarding the Festivals,

כמבואר בלקו"ת 59 בנוגע להג' רגלים,

English translation 338

that from each Festival influence is drawn until the next Festival when there will again be "All your males shall appear"60 but in a more elevated manner

אז פון יעדער רגל ווערט נמשך ביז דער רגל הבא ווען ס'וועט ווידער זיין "יראה כל זכורך" 60 נאר באופן נעלה יותר

English translation 339

[and this applies also in the time of exile –

[ועד"ז איז אויך בזמן הגלות –

English translation 340

by virtue of the spiritual aspects of each Festival,

מצד די ענינים רוחניים שבכל רגל,

English translation 341

"And we will render [the prayer of] our lips instead of bulls"61).

"ונשלמה פרים שפתינו" 61).

English translation 342

So too regarding Yom Kippur,

אזוי איז אויך בנוגע צו יוהכ"פ,

English translation 343

"Once a year",

"אחת בשנה",

English translation 344

that from it influence is drawn throughout the year,

אז דערפון ווערט נמשך בכל השנה,

English translation 345

as the simple meaning of the matter –

כפשטות הענין –

English translation 346

that the service on Yom Kippur must be proper in such a way that throughout the year the influence of Yom Kippur is recognizable,

אז די עבודה ביוהכ"פ דארף זיין כדבעי באופן כזה אז בכל השנה איז ניכר די השפעה פון יוהכ"פ,

English translation 347

until the Yom Kippur of the following year when the service on Yom Kippur will be in a more elevated manner

ביז דעם יוהכ"פ בשנה הבאה ווען די עבודה ביוהכ"פ וועט זיין באופן נעלה יותר

English translation 348

(according to the principle of "We ascend in holiness"62,

(לויטן כלל פון "מעלין בקודש" 62,

English translation 349

"They go from strength to strength"63).

"ילכו מחיל אל חיל" 63).

English translation 350

And the matter of uniting opposites of "Tamidim kesidram and Musafim kehilchatam" on Yom Kippur

און דער ענין פון חיבור הפכים פון "תמידים כסדרם ומוספים כהלכתם" ביוהכ"פ

English translation 351

(which is drawn throughout the year)

(וואס ווערט נמשך בכל השנה)

English translation 352

is expressed openly in several matters during the year,

דריקט זיך אויס בגלוי בכמה ענינים בשנה,

English translation 353

and in our case –

ובנדו"ד –

English translation 354

on Shabbat Rosh Chodesh.

אין שבת ראש חודש.

English translation 355

The lesson from this:

די הוראה דערפון:

English translation 356

Standing on Shabbat Rosh Chodesh one must utilize the special powers that were invested specifically in this day to perform the service of uniting the two

שטייענדיק בשבת ראש חודש דארף מען אויסנוצן די כחות מיוחדים וואס מ'האט אריינגעגעבן דוקא אין דעם טאג צו טאן די עבודה פון מחבר זיין די ביידע

English translation 357

(opposite)

(הפכיות'דיקע)

English translation 358

services of "Tamidim kesidram" and "Musafim kehilchatam".

עבודות פון "תמידים כסדרם" און "מוספים כהלכתם".

English translation 359

And even though the determination of Shabbat Rosh Chodesh is a matter that was fixed by Hillel,

ואע"פ אז די קביעות פון שבת ראש חודש איז א זאך וואס איז נקבע געווארן ע"י הלל,

English translation 360

who established the fixing of the months according to the calculation

וואס ער האט איינגעשטעלט קביעות החדשים ע"פ החשבון

English translation 361

(after the sanctification based on sighting was nullified),

(לאחרי ווי ס'איז בטל געווארן קידוש ע"פ הראי'),

English translation 362

this is seemingly not connected to man's service,

איז דאס לכאורה ניט פארבונדן מיט עבודת האדם,

English translation 363

because it was fixed that way by Hillel and it is not dependent on his service –

ווייל ס'איז אזוי נקבע געווארן ע"י הלל און ס'איז ניט תלוי אין עבודתו –

English translation 364

It has already been discussed many times64 the explanation of the Sages' statement65 "They bring merit through a meritorious day",

האט מען שוין גערעדט כמ"פ 64 דעם פירוש בדברי חז"ל 65 "מגלגלין זכות ליום זכאי",

English translation 365

that this does not mean that the meritorious day comes after the good event that just occurred,

אז דאס מיינט ניט אז דער יום זכאי ווערט לאחרי דעם מאורע טוב וואס האט דעמולט פאסירט,

English translation 366

but rather that it was always a meritorious day

נאר אז דאס איז אלעמאל געווען א יום זכאי

English translation 367

(even before the event).

(אויך לפני המאורע).

English translation 368

And accordingly it is understood regarding this Shabbat Rosh Chodesh:

ועד"ז מובן בנוגע צו דעם שבת ראש חודש:

English translation 369

Since we see that on this day Shabbat and Rosh Chodesh come together,

וויבאלד אז מ'זעט אז ביום זה קומען צוזאמען שבת און ראש חודש,

English translation 370

it is understood that this is a meritorious day that has the power to unite Shabbat and Rosh Chodesh

איז פארשטאנדיק אז דאס איז א יום זכאי וואס האט די כחות צו מחבר זיין שבת און ראש חודש

English translation 371

(as opposites),

(ב' הפכים),

English translation 372

consequently it does not matter how it actually came about that this day should be Shabbat Rosh Chodesh

במילא איז ניט נוגע ווי ס'איז בפועל ארויסגעקומען אז דער טאג זאל זיין שבת ראש חודש

English translation 373

(even if it is according to the calculation,

(אפילו אויב דאס איז ע"פ החשבון,

English translation 374

not connected to man's service),

ניט פארבונדן מיט עבודת האדם),

English translation 375

because the day is intrinsically a meritorious day,

ווייל דער טאג איז א יום זכאי בעצם,

English translation 376

therefore merit must be brought through this meritorious day,

במילא דארף דעמולט זיין מגלגלין זכות ליום זכאי זה,

English translation 377

one must utilize the powers of this meritorious day of Shabbat Rosh Chodesh to unite the two services of "Tamidim kesidram" and "Musafim kehilchatam".

מ'דארף אויסנוצן די כחות פון דעם יום זכאי פון שבת ראש חודש אויף מחבר זיין די ביידע עבודות פון "תמידים כסדרם" און "מוספים כהלכתם".

English translation 378

And since the Almighty invested in this meritorious day special powers

און וויבאלד אז דער אויבערשטער האט אריינגעגעבן אין דעם יום זכאי די כחות מיוחדים

English translation 379

(to unite the two opposite services) –

(צו מחבר זיין די ביידע עבודות הפוכות) –

English translation 380

it is understood that one must utilize these powers,

איז פארשטאנדיק אז מ'מוז אויסנוצן די כחות,

English translation 381

for it is a principle that "Everything that the Holy One, blessed be He, created in His world, He did not create a single thing for naught"66,

ווארום ס'איז א כלל אז "כל מה שברא הקב"ה בעולמו לא ברא דבר אחד לבטלה" 66,

English translation 382

and if one does not utilize the powers, it turns out that they remain for naught, Heaven forbid!

און אויב מ'נוצט ניט אויס די כחות קומט אויס אז זיי בלייבן לבטלה ח"ו!

English translation 383

On a day that does not have these powers –

אין א טאג וואס האט ניט די כחות –

English translation 384

then one cannot accomplish this unification,

דעמולט קען מען ניט אויפטאן דעם חיבור,

English translation 385

but on a day in which the Almighty invested these powers,

אבער אין א טאג אין וועלכן דער אויבערשטער האט אריינגעגעבן די כחות,

English translation 386

one must utilize them.

מוז מען זיי אויסנוצן.

English translation 387

And this is regarding kilayim in the Temple,

וע"ד ווי דאס איז בנוגע צו כלאים במקדש,

English translation 388

in the priestly garments67:

בבגדי כהונה 67:

English translation 389

One of the reasons for the prohibition of kilayim of wool and linen is because wool and linen are "two extremes that are opposites"68,

איינער פון די טעמים אויף איסור כלאים צמר ופשתים איז ווייל צמר ופשתים זיינען "שני קצוות שהם הפכים" 68,

English translation 390

"like Cain and Abel"69,

"כמו קין והבל" 69,

English translation 391

therefore,

דעריבער,

English translation 392

being opposites,

זייענדיק הפכים,

English translation 393

one does not have the power to join them and they fight each other,

האט מען ניט בכח זיי צו מחבר זיין ונלחמים זה בזה,

English translation 394

and if one joins them one causes a confusion in the work of creation.

און אויב מ'איז זיי מחבר מאכט מען א בלבול במעשה בראשית.

English translation 395

However, in the Temple,

משא"כ אין מקדש,

English translation 396

due to the supernal holiness that prevails there,

מצד דער קדושה נעלית וואס איז דארטן שורה,

English translation 397

one has there the power to join them,

האט מען דארטן דעם כח זיי צו מחבר זיין,

English translation 398

and since in that place one has the powers for this,

און וויבאלד אז במקום זה האט מען אויף דעם די כחות,

English translation 399

it is not only not prohibited,

איז ניט נאר וואס דאס איז ניט קיין איסור,

English translation 400

but on the contrary –

נאר אדרבה –

English translation 401

one has an obligation to

מ'האט א חיוב צו

English translation 402

(utilize the powers and)

(אויסנוצן די כחות און)

English translation 403

join them70.

זיי מחבר זיין 70.

English translation 404

Just as this is in place,

פונקט אזוי ווי דאס איז אין מקום,

English translation 405

so too is this in time –

אזוי איז דאס אויך אין זמן –

English translation 406

although in general one does not have the powers to join two opposites

אע"פ וואס בכלל האט מען ניט די כחות צו מחבר זיין צוויי הפכים

English translation 407

("the regular daily offerings in their order" and "the additional offerings according to their law"),

("תמידים כסדרם" און "מוספים כהלכתם"),

English translation 408

but when a specific time comes when one is given the powers to join two opposites

אבער ווען עס קומט א זמן מסויים ווען מ'גיט די כחות צו מחבר זיין צוויי הפכים

English translation 409

(in this case –

(בנדו"ד –

English translation 410

Shabbat Rosh Chodesh),

שבת ראש חודש),

English translation 411

it is not only that one may do so,

איז ניט נאר וואס מ'קען דאס טאן,

English translation 412

but one must utilize the powers and do so in actuality.

נאר מ'מוז אויסנוצן די כחות און דאס טאן בפועל.

English translation 413

And however many powers and storming one has from Above for this –

און וויפל כחות און שטורעם מ'האט אויף דעם מלמעלה –

English translation 414

a Jew must add even more from his own side,

דארף א איד אין דעם צוגעבן נאכמער מדילי',

English translation 415

a storm within the storm,

א שטורעם אין דעם שטורעם,

English translation 416

as discussed above

כמדובר לעיל

English translation 417

(section 2),

(ס"ב),

English translation 418

that within the aspect of "beyond the limit" itself there are levels one above the other,

אז אין בל"ג גופא זיינען פאראן דרגות זו למעלה מזו,

English translation 419

and however much storming of "beyond the limit" is given from Above,

און וויפל שטורעם בל"ג מ'גיט מלמעלה,

English translation 420

one can always add to it.

קען מען אלעמאל צוגעבן אין דעם.

English translation 421

And regarding the well-known story of the Tzemach Tzedek71,

וע"ד סיפור הידוע מיטן צמח צדק 71,

English translation 422

that the Alter Rebbe once wanted to give him Torah

אז דער אלטער רבי האט אים אמאל געוואלט געבן תורה

English translation 423

(and in another version –

(ובנוסח אחר –

English translation 424

love and fear of Hashem)

אהבה ויראה)

English translation 425

as a gift. The Tzemach Tzedek answered that he did not want to take it,

במתנה. האט דער צ"צ געענטפערט אז ער וויל עס ניט נעמען,

English translation 426

because he wanted to attain it through his own service and toil in his own vessel. Afterwards he regretted it,

ווייל ער וויל דערצו צוקומען ע"י עבודתו ויגיעתו בקב שלו. דערנאך האט ער חרטה געהאט,

English translation 427

considering that however much Torah or love and fear of Hashem the Alter Rebbe would have given him from Above and it would have become his nature

באטראכטנדיק זיך אז וויפל תורה אדער אהבה ויראה דער אלטער רבי וואלט אים געגעבן מלמעלה און דאס וואלט געווארן טבע שלו

English translation 428

(Shabbat,

(שבת,

English translation 429

the regular daily offerings in their order),

תמידים כסדרם),

English translation 430

Torah and love and fear of Hashem are nevertheless infinite,

איז דאך תורה ואהבה ויראה אין-סוף,

English translation 431

he could always add to this

קען ער אלעמאל מוסיף זיין בזה

English translation 432

(Rosh Chodesh,

(ראש חודש,

English translation 433

the additional offerings according to their law).

מוספים כהלכתם).

English translation 434

May it be His will that we utilize the powers we have on this Shabbat Rosh Chodesh to join the two services of "the regular daily offerings in their order" and "the additional offerings according to their law",

ויה"ר אז מ'זאל אויסנוצן די כחות וואס מ'האט אין דעם שבת ראש חודש צו מחבר זיין די ביידע עבודות פון "תמידים כסדרם" און "מוספים כהלכתם",

English translation 435

and from Shabbat and Rosh Chodesh it should then be drawn into the days after this:

און פון שבת וראש חודש זאל עס דערנאך נמשך ווערן אין די ימים שלאחרי זה:

English translation 436

from Shabbat it should be drawn into the days of the week,

פון שבת זאל עס נמשך ווערן אין די ימי השבוע,

English translation 437

and from Rosh Chodesh it should be drawn into the days of the month.

און פון ראש חודש זאל עס נמשך ווערן אין די ימי החודש.

English translation 438

And in addition to the powers that the days of the week and the days of the month have from Shabbat and Rosh Chodesh –

ונוסף צו די כחות וואס די ימי השבוע וימי החודש האבן פון שבת וראש חודש –

English translation 439

there comes further addition in this due to the fact that "each day does its work"72.

קומט צו נאכמער הוספה אין דעם מצד דעם וואס "כל יומא ויומא עביד עבידתי'" 72.

English translation 440

Until one reaches the true addition

ביז אז מ'קומט צו דער הוספה

English translation 441

(the additional offerings according to their law)

(מוספים כהלכתם)

English translation 442

in all of creation –

אמיתית בכל הבריאה –

English translation 443

"These are the generations of Peretz"73 which is higher than the perfection of creation in its own right74

"אלה תולדות פרץ" 73 וואס איז העכער פאר דער שלימות הבריאה מצד עצמה 74

English translation 444

(the world was created in its fullness75),

(עולם על מילואו נברא 75),

English translation 445

"These76 are the generations of the heavens and the earth when they were created"74

"אלה 76 תולדות השמים והארץ בהבראם" 74

English translation 446

(the regular daily offerings in their order),

(תמידים כסדרם),

English translation 447

in the true and complete redemption,

בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 448

and then there will be the perfection of the people,

און מ'האט דעמולט שלימות העם,

English translation 449

"with our young and with our old, with our sons and with our daughters"77,

"בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו" 77,

English translation 450

together with the perfection of the Torah and its commandments,

צוזאמען מיט שלימות התורה ומצוותי',

English translation 451

together with the perfection of the land,

צוזאמען מיט שלימות הארץ,

English translation 452

"a land which the eyes of Hashem your G-d are always upon it, from the beginning of the year to the end of the year"78,

"ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה" 78,

English translation 453

until the manner of "for Hashem your G-d will enlarge your border"79 –

ביז באופן פון "כי ירחיב ה' אלקיך את גבולך" 79 –

English translation 454

"the additional offerings according to their law",

"מוספים כהלכתם",

English translation 455

and in our actual time, speedily.

ובעגלא דידן ממש.

English translation 456

* * *

* * *

English translation 457

In addition to what was said above regarding the general point and common aspect of Shabbat Rosh Chodesh

נוסף להאמור לעיל וועגן דער נקודה כללית וצד השוה בשבת ראש חודש

English translation 458

(the connection of Shabbat and Rosh Chodesh),

(דער חיבור פון שבת און ראש חודש),

English translation 459

there also comes the unique aspect and particular matter of Shabbat Rosh Chodesh –

קומט אויך צו דער צד מיוחד וענין פרטי בשבת ראש חודש –

English translation 460

due to the specific month and the weekly Torah portion.

מצד דעם חודש מיוחד און פרשת השבוע.

English translation 461

In this case –

בנדו"ד –

English translation 462

Shabbat Rosh Chodesh Shevat and Shabbat of Parshat Va'eira.

שבת ראש חודש שבט און שבת פ' וארא.

English translation 463

And according to the well-known teaching of the Baal Shem Tov80,

וע"פ תורת הבעש"ט הידועה 80,

English translation 464

one must derive from this a lesson in the service of man to his Maker.

דארף מען דערפון ארויסנעמען א הוראה בעבודת האדם לקונו.

English translation 465

And especially from the weekly Torah portion,

ובפרט פון פרשת השבוע,

English translation 466

according to the well-known teaching of the Alter Rebbe81 that one must live with the time,

כתורת אדה"ז הידועה 81 אז מ'דארף לעבן מיט דער צייט,

English translation 467

with the weekly Torah portion.

מיט פרשת השבוע.

English translation 468

And although there may be other primary matters in the Torah –

ואע"פ אז עס קען זיין אז עס זיינען דא אנדערע ענינים עיקריים בתורה –

English translation 469

it has been said many times the ruling in the laws of prohibited and permitted82,

האט מען גערעדט כמ"פ דער פס"ד בהל' איסור והיתר 82,

English translation 470

that when one asks a rabbi two questions,

אז ווען מ'פרעגט ביי א רב צוויי שאלות,

English translation 471

he must first answer the question regarding a matter that is time-dependent,

דארף ער פריער ענטפערן אויף דער שאלה בענין שהזמן גרמא,

English translation 472

even if the second question is connected to the entire Torah.

אפילו אויב די צווייטע שאלה איז פארבונדן מיט כל התורה כולה.

English translation 473

So too in our matter:

עד"ז בעניננו:

English translation 474

since the matters –

וויבאלד אז די ענינים –

English translation 475

Rosh Chodesh Shevat and Parshat Va'eira -,

ראש חודש שבט און פ' וארא -,

English translation 476

are matters of the time,

זיינען ענינים פון דער צייט,

English translation 477

time-dependent,

שהזמן גרמא,

English translation 478

one must first and foremost live now with these matters,

דארף מען לכל לראש לעבן איצטער מיט די ענינים,

English translation 479

although there may be other primary matters.

אע"פ וואס עס קענען זיין אנדערע ענינים עיקריים.

English translation 480

We have already spoken previously about the special lesson derived from Rosh Chodesh Shevat and from Shabbat Parshat Va'eira,

מען האט שוין אמאל גערעדט וועגן דעם לימוד מיוחד וואס מ'נעמט ארויס פון ראש חודש שבט און פון שבת פ' וארא,

English translation 481

now we will not repeat the lengthy discussion,

וועט מען איצטער ניט איבער'חזר'ן די אריכות,

English translation 482

only the points and with an addition.

נאר די נקודות און מיט א הוספה.

English translation 483

Regarding the special matter of Rosh Chodesh Shevat, it was discussed in the farbrengen of the previous year83 that this is explicit in the Written Torah84:

וועגן דעם ענין המיוחד פון ראש חודש שבט האט מען גערעדט בהתוועדות שלפנ"ז 83 אז דאס איז מפורש בתושב"כ 84:

English translation 484

"In the eleventh month, on the first day of the month

"בעשתי עשר חודש באחד לחודש

English translation 485

(Rosh Chodesh Shevat)...

(ראש חודש שבט)...

English translation 486

Moshe began to explain this Torah",

הואיל משה באר את התורה הזאת",

English translation 487

"Mishneh Torah",

"משנה תורה",

English translation 488

i.e., the explanation of all the details of the matters that are in the first four books,

ד.ה. ביאור כל פרטי הענינים וואס שטייען אין די ערשטע פיר ספרים,

English translation 489

with the addition of new matters,

בהוספת ענינים חדשים,

English translation 490

and in this itself –

ובזה גופא –

English translation 491

"in seventy languages he explained it to them"85.

"בשבעים לשון פירשה להם" 85.

English translation 492

And although it is necessary to say that the entire "Mishneh Torah" is included

וואס אע"פ אז ס'איז מוכרח צו זאגן אז גאנץ "משנה תורה" איז כלול

English translation 493

(in allusion)

(ברמז)

English translation 494

in the first four books

אין די ערשטע פיר ספרים

English translation 495

(similar to how the Oral Torah is included in the Written Torah86),

(ע"ד ווי תושבע"פ איז כלול אין תושב"כ 86),

English translation 496

because "Mishneh Torah" is an explanation

ווייל "משנה תורה" איז א ביאור

English translation 497

("explain")

("באר")

English translation 498

and commentary on the first four books,

ופירוש אויף די ערשטע פיר ספרים,

English translation 499

and especially according to Kabbalah87 –

ובפרט ע"פ קבלה 87 –

English translation 500

nevertheless,

אעפ"כ,

English translation 501

in the simple understanding of matters and in a revealed manner according to halachah in actual deed

בפשטות הענינים ובגלוי ע"פ הלכה במעשה בפועל

English translation 502

(for "the deed is the main thing"88),

(וואס המעשה הוא העיקר 88),

English translation 503

we see that there are many halachot that appear

זעט מען אז עס זיינען דא כו"כ הלכות וואס שטייען

English translation 504

(and are learned)

(און מ'לערנט אפ)

English translation 505

specifically in "Mishneh Torah"

דוקא אין "משנה תורה"

English translation 506

(not in the first four books).

(ניט אין די ערשטע פיר ספרים).

English translation 507

All the more so regarding events and stories –

עאכו"כ בנוגע צו מאורעות וסיפורים –

English translation 508

there are many events that were innovated specifically after Rosh Chodesh Shevat that are told in "Mishneh Torah"

זיינען דא כו"כ מאורעות וואס זיינען נתחדש געווארן דוקא נאך ראש חודש שבט וואס ווערן דערציילט אין "משנה תורה"

English translation 509

(although according to the inner dimension of matters one must say that they are hinted at in the first four books).

(אע"פ וואס ע"פ פנימיות הענינים מוז מען זאגן אז זיי זיינען מרומז אין די ערשטע ד' ספרים).

English translation 510

That is,

דאס הייסט,

English translation 511

that the innovation of Rosh Chodesh Shevat was that although they certainly had the Torah in its entirety in the first four books,

אז דער אויפטו פון ראש חודש שבט איז געווען. אז אע"פ וואס מ'האט זיכער געהאט די תורה בשלימותה אין די ערשטע פיר ספרים,

English translation 512

nevertheless on Rosh Chodesh Shevat "Moshe began to explain the Torah",

פונדעסטוועגן בר"ח שבט "הואיל משה באר את התורה",

English translation 513

to explain and elucidate all the matters of the Torah that preceded this,

צו מבאר ומפרש זיין כל עניני התורה שלפני זה,

English translation 514

and with the addition of new matters. And it is understood that Moshe certainly did this in its perfection and fullness,

ובהוספת ענינים חדשים. ומובן אז משה האט זיכער דאס געטאן בשלימותו ובמילואו,

English translation 515

as it is written89 "today my days and years are complete",

כמ"ש 89 "היום מלאו ימי ושנותי",

English translation 516

i.e., that Moshe completed all his matters in their fullness,

ד.ה. אז משה האט אפגעטאן כל הענינים שלו במילואם,

English translation 517

including the matter of "explain the Torah" which he began on Rosh Chodesh Shevat and completed on his last day

כולל דעם ענין פון "באר את התורה" וואס ער האט אנגעהויבן בר"ח שבט און פארענדיקט ביום האחרון שלו

English translation 518

("today my days and years are complete").

("היום מלאו ימי ושנותי").

English translation 519

The lesson from this:

די הוראה דערפון:

English translation 520

"These days are remembered and performed"90 –

"הימים האלה נזכרים ונעשים" 90 –

English translation 521

through remembering them properly,

דורך דעם וואס "נזכרים" כדבעי,

English translation 522

the same matters as they were the first time are properly reenacted91.

חזר'ן זיך איבער "ונעשים" כדבעי די זעלבע ענינים ווי זיי זיינען געווען בפעם הראשונה 91.

English translation 523

That is,

דאס הייסט,

English translation 524

that in every single year when Rosh Chodesh Shevat arrives, the matter of "Moshe began to explain the Torah" is repeated,

אז בכל שנה ושנה ווען עס קומט ראש חודש שבט חזר'ט זיך איבער דער ענין פון "הואיל משה באר את התורה",

English translation 525

"the extension of Moshe in every generation"92,

"אתפשטותא דמשה בכל דרא ודרא" 92,

English translation 526

and more specifically –

ובפרטיות יותר –

English translation 527

the aspect of Moshe Rabbeinu that is in every Jew93,

בחי' משה רבינו שבכאו"א מישראל 93,

English translation 528

i.e., that there is innovated a strength and reinforcement

ד.ה. אז עס ווערט אויפגעטאן א תוקף וחיזוק

English translation 529

("explain")

("באר גו'")

English translation 530

properly and in its fullness in all the matters of service that preceded this,

כדבעי ובמילואו בכל עניני העבודה שלפנ"ז,

English translation 531

and in a manner of addition,

און באופן של הוספה,

English translation 532

"we ascend in holiness".

"מעלין בקודש".

English translation 533

And not only regarding oneself,

און ניט נאר בנוגע צו זיך אליין,

English translation 534

but also and especially "in seventy languages he explained it to them",

נאר אויך ובמיוחד "בשבעים לשון פירשה להם",

English translation 535

the dissemination of Torah and Judaism also to a Jew who does not yet understand Yiddish and all the more so not the Holy Tongue,

הפצת התורה והיהדות אויך צו א אידן וואס פארשטייט נאך ניט קיין אידיש ועאכו"כ ניט קיין לשון הקודש,

English translation 536

including also in his conduct that in a revealed and external manner he still has no connection to a Jewish conduct or to a Holy Tongue conduct,

כולל אויך בהנהגתו אז בגלוי ובחיצוניות האט ער נאך ניט קיין שייכות צו א אידישער הנהגה אדער צו א לשון-קודש'דיקער הנהגה,

English translation 537

one must translate it for him into the language of the country,

דארף מען עס פאר אים איבערזעצן בשפת המדינה,

English translation 538

into the language of each nation,

בלשון עם ועם,

English translation 539

"in seventy languages",

"בשבעים לשון",

English translation 540

and with content commensurate with his comprehension and situation93 *.

און מיט א תוכן בערך להשגתו ומצבו 93 *.

English translation 541

This means simply:

דאס הייסט בפשטות:

English translation 542

Although "who is he and which is he whose heart emboldens him to approach to grasp even one part in a thousand" of the level of the service of Moshe Rabbeinu,

אע"פ וואס "מי הוא זה ואיזהו אשר ערב לבו לגשת להשיג אפילו חלק א' מני אלף" פון דרגת עבודת משה רבינו,

English translation 543

"nevertheless, the slightest edge and a mere trace of it etc. illuminates for all of Israel in every generation etc."94,

"מ"מ הרי אפס קצהו ושמץ מנהו כו' מאיר לכללות ישראל בכל דור ודור כו'" 94,

English translation 544

until the spark of Moshe that is in each one causes that for him "fear is a small matter"95,

ביז אז דער ניצוץ משה שבכאו"א פועל'ט אז ביי אים איז "יראה מילתא זוטרתי היא" 95,

English translation 545

as it is written96 "And now, Israel, what does Hashem your G-d ask of you but to fear Hashem your G-d",

כמ"ש 96 "ועתה ישראל מה ה' אלקיך שואל מעמך כי אם ליראה את ה' אלקיך",

English translation 546

and so too the continuation of the verse "to walk in all His ways and to love Him etc.".

ועד"ז דער המשך הפסוק "ללכת בכל דרכיו ולאהבה אותו וגו'".

English translation 547

And by virtue of this spark of Moshe within him, a Jew has the power to fulfill in its fullness the matter of "explain the Torah",

ומצד דעם ניצוץ משה שבו האט א איד בכח צו אויפטאן במילואו דעם ענין פון "באר את התורה",

English translation 548

to give strength and reinforcement in all the matters of service that preceded this,

צוגעבן א תוקף וחיזוק בכל עניני העבודה שלפנ"ז,

English translation 549

and with an addition,

און מיט א הוספה,

English translation 550

and also regarding others –

און אויך בנוגע צו אנדערע –

English translation 551

"in seventy languages he explained it to them",

"בשבעים לשון פירשה להם",

English translation 552

the dissemination of Torah and Judaism to all Jews,

הפצת התורה והיהדות צו אלע אידן,

English translation 553

also to those who need to be reached through seventy languages. And it is a certain thing that one will succeed in its fullness and perfection

אויך צו די וואס דארפן דערוויילע אנקומען צו שבעים לשון. און ס'איז א זיכערע זאך אז מ'וועט מצליח זיין במילואו ובשלימותו

English translation 554

("complete").

("מלאו גו'").

English translation 555

And one should connect this matter with the general matter of the month of Shevat –

ויש לקשר ענין זה מיטן כללות הענין פון חודש שבט –

English translation 556

whose Rosh Chodesh Shevat is its head which includes within it all the days of the month

וואס ראש חודש שבט איז זיין ראש וואס איז כולל אין זיך כל ימי החודש

English translation 557

(just as a head includes within it all the vitality of the body)97:

(ווי א ראש איז כולל אין זיך כל חיות הגוף) 97:

English translation 558

It is known98 that the twelve months of the year correspond to the twelve tribes

ס'איז ידוע 98 אז די י"ב חדשי השנה זיינען כנגד די י"ב שבטים

English translation 559

[and correspond to the twelve constellations,

[און כנגד די י"ב מזלות,

English translation 560

and the month of Shevat –

וחודש שבט –

English translation 561

its constellation is Aquarius99].

מזלו דלי 99].

English translation 562

And according to several opinions100 the order in this matter is according to the order of the birth of the tribes,

ולכמה דיעות 100 איז דער סדר בזה כסדר תולדותם של השבטים,

English translation 563

and accordingly the month of Shevat,

ועפ"ז איז חודש שבט,

English translation 564

the eleventh month,

חודש הי"א,

English translation 565

corresponds to the tribe of Yosef,

כנגד שבטו של יוסף,

English translation 566

the eleventh tribe.

שבט הי"א.

English translation 567

And what is the essence of Yosef

וואס ענינו של יוסף

English translation 568

(in the service of man)

(בעבודת האדם)

English translation 569

–

איז –

English translation 570

"Yosef Hashem li ben acher"101. And the explanation of the Tzemach Tzedek on this is known102 –

"יוסף ה' לי בן אחר" 101. וידוע פירוש הצמח צדק בזה 102 –

English translation 571

that one makes from an "acher" a "ben",

אז מ'מאכט פון אן "אחר" א "בן",

English translation 572

i.e., that even a Jew who openly and externally stands at the ultimate descent,

ד.ה. אז אויך א איד וואס בגלוי ובחיצוניות שטייט ער בתכלית הירידה,

English translation 573

"acher",

"אחר",

English translation 574

one transforms him from one extreme to the other –

מאכט מען אים איבער מן הקצה אל הקצה –

English translation 575

that he should be not only a "shachen karov"103,

אז ער זאל זיין ניט נאר א "שכן קרוב" 103,

English translation 576

and not only a "karov",

און ניט נאר א "קרוב",

English translation 577

but a "ben",

נאר א "בן",

English translation 578

in whom one sees openly the five primary matters that he

וואס מ'זעט אין אים בגלוי די חמשה ענינים עיקריים וואס ער

English translation 579

(a son)

(א בן)

English translation 580

inherits from the father104.

איז יורש מן האב 104.

English translation 581

And this is accomplished through the general service of spreading Torah and Judaism –

וואס דאס ווערט אויפגעטאן דורך דער כללות העבודה פון הפצת התורה והיהדות –

English translation 582

"in seventy languages he explained it to them",

"בשבעים לשון פירשה להם",

English translation 583

so that even one who stands in the category of "acher" regarding Judaism and holiness,

אז אפילו איינער וואס שטייט בבחי' "אחר" פון אידישקייט און קדושה,

English translation 584

one teaches him and influences him in his language and content,

לערנט מען מיט אים און מ'איז אויף אים משפיע אין זיין לשון ותוכן,

English translation 585

until one makes of him a "ben"

ביז אז מ'מאכט פון אים א "בן"

English translation 586

(openly).

(בגלוי).

English translation 587

In the month of Shevat itself, the matter of spreading Torah and Judaism stands with greater emphasis –

אין חודש שבט גופא שטייט דער ענין פון הפצת התורה והיהדות נאכמער בהדגשה –

English translation 588

on the tenth of Shevat,

בעשירי בשבט,

English translation 589

"the tenth shall be holy"105

"העשירי יהי' קודש" 105

English translation 590

(which is included in Rosh Chodesh):

(וואס איז נכלל אין ראש חודש):

English translation 591

In our generation, the unique matter of the tenth of Shevat was revealed –

בדורנו זה איז נתגלה געווארן דער ענין מיוחד בעשירי בשבט –

English translation 592

the day of the hillula of the Rebbe, my father-in-law, the Nasi of our generation,

יום ההילולא פון כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו,

English translation 593

on which day "all106 his deeds, Torah, and service which he served all the days of his life...

וואס ביום זה "כל 106 מעשיו ותורתו ועבודתו אשר עבד כל ימי חייו...

English translation 594

are revealed and shine in a manner of revelation from above to below...

מתגלה ומאיר בבחי' גילוי מלמעלה למטה...

English translation 595

and brings about107 salvations in the midst of the land."

ופועל 107 ישועות בקרב הארץ".

English translation 596

And this is connected to the general matter of the month of Shevat –

וואס דאס איז פארבונדן מיטן כללות הענין פון חודש שבט –

English translation 597

since the general point of "all his deeds, Torah, and service" of the baal hahillula is connected with the unique service of the month of Shevat:

וויבאלד אז די נקודה כללית פון "כל מעשיו ותורתו ועבודתו" פון דעם בעל ההילולא איז פארבונדן מיט דער עבודה המיוחדת פון חודש שבט:

English translation 598

The month of Shevat corresponds to the tribe of Yosef

חודש שבט איז כנגד שבט יוסף

English translation 599

(as above).

(כנ"ל).

English translation 600

And in this one immediately sees the clear connection with the baal hahillula –

וואס דערביי זעט מען גלייך דעם קשר גלוי מיטן בעל ההילולא –

English translation 601

whose first name was "Yosef"

וואס שמו הראשון איז געווען "יוסף"

English translation 602

[as is known in halacha108 that when one writes a name in a document,

[כידוע בהלכה 108 אז בשעת מ'שרייבט א שם אין א שטר,

English translation 603

where one must write both names each separately,

וואס דארטן דארף מען שרייבן ביידע נעמען יעדערער באזונדער,

English translation 604

one must first write the first name].

דארף מען פריער שרייבן דעם ערשטן נאמען].

English translation 605

And simply, he was so called after his grandfather,

ובפשטות איז ער אזוי אנגערופן געווארן על שם זקנו,

English translation 606

and his grandfather –

וזקנו –

English translation 607

after a previous Yosef,

על שם א פריערדיקער יוסף,

English translation 608

until the first Yosef,

ביז צו דעם יוסף הראשון,

English translation 609

Yosef ben Yaakov,

יוסף בן יעקב,

English translation 610

to whom the month of Shevat corresponds.

וואס כנגדו איז חודש שבט.

English translation 611

And as this is also expressed in the service of the baal hahillula in the service of "Yosef Hashem li ben acher",

און ווי דאס דריקט זיך אויך אויס בעבודתו פון דעם בעל ההילולא אין די עבודה פון "יוסף ה' לי בן אחר",

English translation 612

making from an "acher" a "ben" –

מאכן פון אן "אחר" א "בן" –

English translation 613

as is known and famous the greatness of his efforts,

כידוע ומפורסם גודל השתדלותו,

English translation 614

even to the point of actual self-sacrifice,

ביז צו מסירת נפש ממש,

English translation 615

in spreading Torah and Judaism,

בהפצת התורה והיהדות,

English translation 616

until –

ביז –

English translation 617

the spreading of the wellsprings

הפצת המעינות

English translation 618

(the inner dimensions of Torah)

(דפנימיות התורה)

English translation 619

outward,

חוצה,

English translation 620

including –

כולל –

English translation 621

through translating, explaining, and interpreting the matters of Torah,

דורך מתרגם ומבאר ומפרש זיין עניני התורה,

English translation 622

even the most profound matters in Torah,

ביז די ענינים הכי עמוקים שבתורה,

English translation 623

the teachings of Chassidus,

תורת החסידות,

English translation 624

in the language of every nation –

בלשון עם ועם –

English translation 625

the content of the service of the month of Shevat

דער תוכן העבודה פון חודש שבט

English translation 626

(which is included in Rosh Chodesh Shevat) –

(וואס איז נכלל אין ראש חודש שבט) –

English translation 627

"Moshe began to explain the Torah",

"הואיל משה באר את התורה",

English translation 628

"in seventy languages".

"בשבעים לשון".

English translation 629

And one may add to this:

ויש להוסיף בזה:

English translation 630

Regarding the order of the tribes in relation to the months of the year, there are

בנוגע דעם סדר פון די שבטים ביחס לחדשי השנה זיינען דא

English translation 631

(as mentioned)

(כאמור)

English translation 632

several opinions,

כמה דיעות,

English translation 633

and "these and those are the words of the living G-d"109. And what was discussed above, that the month of Shevat corresponds to the tribe of Yosef, is according to the opinion that the order of the tribes is in accordance with the order of their birth.

וואס "אלו ואלו דברי אלקים חיים" 109. והמדובר לעיל אז חודש שבט איז כנגד שבט יוסף איז לויט די דיעה אז דער סדר השבטים איז בהתאם לסדר תולדותם.

English translation 634

There are, however, opinions

עס זיינען אבער דא דיעות

English translation 635

(of great ones of Israel,

(פון גדולי ישראל,

English translation 636

transmitted by their students)

איבערגעגעבן ע"י תלמידיהם)

English translation 637

110 that the order of the tribes in relation to the months of the year is

110 אז דער סדר השבטים ביחס לחדשי השנה איז

English translation 638

(not according to the order of their birth, but rather)

(ניט לויט סדר תולדותם, נאר)

English translation 639

according to the order of the banners and the journeys,

לויט סדר הדגלים והמסעות,

English translation 640

according to which order the princes of the tribes brought offerings for the dedication of the Mishkan

וואס לויט דעם סדר האבן די נשיאי השבטים מקריב געווען לחנוכת המשכן

English translation 641

(in the month of Nissan)111

(בחודש ניסן) 111

English translation 642

[and that this order does not match the order of the birth of the tribes –

[און דאס וואס דער סדר שטימט ניט מיט סדר תולדות השבטים –

English translation 643

is a separate contradiction that requires its own explanation.

איז א באזונדער סתירה וואס דורשת ביאור בפ"ע.

English translation 644

And elsewhere more on this).

ואכ"מ).

English translation 645

And accordingly, it follows that the month of Shevat

ועפ"ז קומט אויס אז חודש שבט

English translation 646

(the eleventh month)

(דער חודש הי"א)

English translation 647

corresponds to the prince of the eleventh day of Nissan –

איז כנגד דער נשיא דיום י"א ניסן –

English translation 648

"on the eleventh day, the prince of the children of Asher"112.

"ביום עשתי עשר יום נשיא לבני אשר" 112.

English translation 649

And one may say,

ויש לומר,

English translation 650

that also according to this opinion, the connection with what was stated above regarding the general service of the month of Shevat is emphasized –

אז אויך לויט דער דיעה איז מודגש דער קשר עם האמור לעיל וועגן כללות העבודה דחודש שבט –

English translation 651

spreading Torah and Judaism,

הפצת התורה והיהדות,

English translation 652

until the spreading of the wellsprings outward:

ביז הפצת המעינות חוצה:

English translation 653

The essence of Asher113 is –

ענינו פון אשר 113 איז –

English translation 654

"from Asher, rich is his bread, and he will give the delicacies of a king"114,

"מאשר שמנה לחמו והוא יתן מעדני מלך" 114,

English translation 655

"and he dips his foot in oil"115,

"וטובל בשמן רגלו" 115,

English translation 656

according to Rashi's explanation116:

כפירוש רש"י 116:

English translation 657

"draws oil like a spring".

"מושך שמן כמעין".

English translation 658

And the matter:

והענין:

English translation 659

The matter of "oil" in the world is drawn down

דער ענין פון "שמן" בעולם ווערט נשתלשל

English translation 660

(like all matters of the world that are drawn down from them117)

(ווי אלע עניני העולם שנשתלשלו מהן 117)

English translation 661

from the matter of oil in the Torah

פון דעם ענין השמן שבתורה

English translation 662

(by way of distinction),

(להבדיל),

English translation 663

as per the statement: He looked into the Torah and created the world.

כמאמר אסתכל באורייתא וברא עלמא.

English translation 664

The concept of oil in Torah –

דער ענין פון שמן בתורה –

English translation 665

pertains to the innermost dimension of Torah

גייט אויף פנימיות התורה

English translation 666

(the secrets of secrets of Torah)118,

(רזין דרזין דאורייתא) 118,

English translation 667

the aspect of the wellsprings of Torah. It emerges,

בחי' המעינות שבתורה. קומט אויס,

English translation 668

that the concept of Asher is –

אז ענינו פון אשר איז –

English translation 669

"drawing oil like a spring",

"מושך שמן כמעין",

English translation 670

i.e., one draws the concepts of Kabbalah and the secrets of secrets of Torah,

ד.ה. מ'איז מושך די ענינים פון קבלה ורזין דרזין דאורייתא,

English translation 671

and brings them forth in revelation, in understanding and explanation,

און מ'ברענגט זיי ארויס בגלוי בהבנה והסברה,

English translation 672

in a manner of "they will be sustained from it"119 –

באופן פון יתפרנסון מיני' 119 –

English translation 673

the dissemination of the wellsprings of the innermost dimension of Torah outward,

הפצת המעינות דפנימיות התורה חוצה,

English translation 674

beginning from the "outward" within man –

אנהויבנדיק פון "חוצה" שבאדם –

English translation 675

as the Tzemach Tzedek explains120 that this refers to Zeir Anpin

כפירוש הצ"צ 120 אז דאס גייט אויף ז"א

English translation 676

(the emotions)

(מדות)

English translation 677

within his soul,

שבנפשו,

English translation 678

until the outermost outward,

ביז חוצה שאין חוצה ממנו,

English translation 679

"his land draws oil like a spring"121.

"ארצו מושכת שמן כמעין" 121.

English translation 680

From this is understood the unique lesson of Rosh Chodesh Shevat –

דערפון איז מובן דער לימוד מיוחד פון ראש חודש שבט –

English translation 681

in general, the concept of disseminating Torah and Judaism,

בכללות הענין פון הפצת התורה והיהדות,

English translation 682

and in particular –

ובמיוחד –

English translation 683

the dissemination of the wellsprings outward.

הפצת המעינות חוצה.

English translation 684

As is emphasized beginning from Rosh Chodesh Shevat

ווי ס'איז מודגש אנהויבנדיק בראש חודש שבט

English translation 685

(which includes all the days of the month) –

(וואס איז כולל כל ימי החודש) –

English translation 686

"Moshe began to explain the Torah",

"הואיל משה באר את התורה",

English translation 687

"in seventy languages". And it is particularly revealed –

"בשבעים לשון". ובמיוחד קומט עס ארויס בגלוי –

English translation 688

on the tenth of Shevat,

בעשירי בשבט,

English translation 689

the yahrtzeit of the Rebbe, my father-in-law, the Nasi of our generation,

דער יום ההילולא פון כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו,

English translation 690

which is especially relevant to our generation because "the Nasi is everything"122,

וואס איז במיוחד נוגע לדורנו זה ווארום "הנשיא הוא הכל" 122,

English translation 691

and "after the head, the body follows"123,

און "בתר רישא גופא אזיל" 123,

English translation 692

and every Jew in our generation has powers for this, being an emissary of the Nasi of our generation,

און יעדער איד בדורנו זה האט דערויף כחות זייענדיק א שליח פון נשיא דורנו,

English translation 693

and a person's emissary is like himself124.

וואס שלוחו של אדם כמותו 124.

English translation 694

His service was in the manner of "Hashem has added for me another son",

וואס עבודתו איז געווען באופן פון "יוסף ה' לי בן אחר",

English translation 695

making an "other" into a "son",

מאכן פון אן "אחר" א "בן",

English translation 696

the dissemination of Torah and Judaism and the wellsprings outward,

הפצת התורה והיהדות והמעינות חוצה,

English translation 697

even into the language of every nation.

ביז בלשון עם ועם.

English translation 698

This is, in general, the content of the month of Shevat –

וואס דאס איז בכללות דער תוכן פון חודש שבט –

English translation 699

corresponding to Yosef,

כנגד יוסף,

English translation 700

the service of "Hashem has added for me another son",

די עבודה פון "יוסף ה' לי בן אחר",

English translation 701

and also connected with "Asher" –

און פארבונדן אויך מיט "אשר" –

English translation 702

"drawing oil like a spring",

"מושך שמן כמעין",

English translation 703

as explained at length above.

כנ"ל בארוכה.

English translation 704

Within this itself, there comes an additional instruction from the weekly portion –

אין דעם גופא קומט צו א הוראה נוספת פון פרשת השבוע –

English translation 705

Parshat Va'eira:

פרשת וארא:

English translation 706

"Va'eira"

"וארא"

English translation 707

(the name of the portion) –

(דער שם הפרשה) –

English translation 708

the concept of sight –

ענין הראי' –

English translation 709

is the ultimate verification,

איז תכלית ההתאמתות,

English translation 710

more than through hearing,

מער ווי ע"י שמיעה,

English translation 711

as the words of the Mechilta125 regarding the matter of the Giving of the Torah,

כדברי המכילתא 125 בנוגע צו דעם ענין פון מתן תורה,

English translation 712

that hearing is not like seeing,

אז אינה דומה שמיעה לראי',

English translation 713

because through hearing,

ווייל ע"י שמיעה,

English translation 714

even when one hears a matter from kosher and trustworthy people –

אפילו ווען איינער הערט א זאך פון אנשים כשרים ונאמנים –

English translation 715

it is not completely verified for him,

ווערט עס ניט אינגאנצן נתאמת ביי אים,

English translation 716

but when he sees it with his own eyes –

משא"ב בשעת ער זעט עס מיט זיינע אויגן –

English translation 717

it becomes verified for him to the ultimate degree126.

ווערט עס ביי אים נתאמת בתכלית 126.

English translation 718

[Therefore we find by Yitro,

[וואס דערפאר געפינט מען בא יתרו,

English translation 719

that although it was "and Yitro heard"127,

אז כאטש ס'איז געווען "וישמע יתרו גו'" 127,

English translation 720

nevertheless,

פונדעסטוועגן,

English translation 721

in order for him to take the matter in its completeness, he needed to come and see with his own eyes,

בכדי ער זאל נעמען די זאך בשלימותה האט ער געדארפט קומען און זען מיט די אייגענע אויגן,

English translation 722

and only then did he say "now I know that Hashem is great"128,

און דוקא דעמולט האט ער געזאגט "עתה ידעתי כי גדול ה' גו'" 128,

English translation 723

even though he had heard about it before,

אע"פ וואס ער האט וועגן דעם געהערט פריער,

English translation 724

because hearing is not like seeing129].

ווייל אינה דומה שמיעה לראי' 129].

English translation 725

This is the concept of "Va'eira" in the service of man –

וואס דאס איז דער ענין פון "וארא" אין עבודת האדם –

English translation 726

service in a manner of sight,

עבודה באופן של ראי',

English translation 727

i.e., that matters of holiness,

ד.ה. אז עניני קדושה,

English translation 728

Torah and mitzvot,

תורה ומצוותי',

English translation 729

permeate him completely, with ultimate verification,

נעמען אים אינגאנצן דורך בתכלית ההתאמתות,

English translation 730

as if he sees it with his own eyes. And simply –

ווי ער זעט עס מיט זיינע אויגן. ובפשטות –

English translation 731

that he performs the service of Torah and mitzvot in general,

אז ער טוט די עבודה בתומ"צ בכלל,

English translation 732

and particularly the aforementioned service of disseminating Torah and Judaism and disseminating the wellsprings outward

ובמיוחד די עבודה הנ"ל פון הפצת התורה והיהדות והפצת המעינות חוצה

English translation 733

(the unique concept of the month of Shevat),

(ענינו המיוחד פון חודש שבט),

English translation 734

not merely in a manner of hearing,

ניט בלויז באופן של שמיעה,

English translation 735

because he heard from someone that this is how one should conduct himself and he obeys him,

ווייל ער האט געהערט פון איינעם אז אזוי דארף מען זיך פירן און ער פאלגט אים,

English translation 736

but in a manner of sight,

נאר באופן של ראי',

English translation 737

that he himself sees it,

אז ער אליין זעט עס,

English translation 738

for then it is with ultimate verification.

וואס דעמולט איז דאס בתכלית ההתאמתות.

English translation 739

For further explanation:

וליתר ביאור:

English translation 740

In the Mechilta, the concept of "hearing is not like seeing" is stated regarding the Giving of the Torah:

אין מכילתא שטייט דער ענין פון אינה דומה שמיעה לראי' ביי מתן תורה:

English translation 741

The Jews said "we want to see our King,

די אידן האבן געזאגט "רצוננו לראות את מלכנו,

English translation 742

the one who hears is not like the one who sees",

לא דומה שומע לרואה",

English translation 743

Hashem said to Moshe "give them what they requested, for *129 on the third day Hashem will descend before the eyes of all the people on Mount Sinai".

האט דער אויבערשטער געזאגט משה'ן "תן להם מה שבקשו כי *129 ביום השלישי ירד ה' לעיני כל העם על הר סיני".

English translation 744

That is,

דאס הייסט,

English translation 745

that the Giving of the Torah was in a manner of sight,

אז מתן תורה איז געווען באופן של ראי',

English translation 746

ultimate verification.

תכלית ההתאמתות.

English translation 747

As the Rambam writes it as halacha130 in explaining the difference between the prophecy of Moshe and the prophecy of the other prophets,

ווי דער רמב"ם שרייבט עס להלכה 130 בביאור החילוק צווישן נבואת משה ונבואת שאר הנביאים,

English translation 748

that at the Giving of the Torah it was "our eyes saw and not a stranger",

אז בא מתן תורה איז געווען "עינינו ראו ולא זר",

English translation 749

and because of the ultimate verification through sight "they believed in Him at Mount Sinai",

און צוליב דער תכלית ההתאמתות ע"י הראי' "האמינו בו במעמד הר סיני",

English translation 750

and "in you they will believe forever"131,

און "בך יאמינו לעולם" 131,

English translation 751

and because of this, Jews have faith in the receiving of the Torah until the end of all generations132.

און צוליב דעם האבן אידן אמונה בקבלת התורה עד סוף כל הדורות 132,

English translation 752

This is not the case with "before this thing they did not believe in it with a faithfulness that stands forever, but rather a faithfulness that comes after reflection and thought".

משא"כ "קודם דבר זה לא האמינו בו נאמנות שהיא עומדת לעולם אלא נאמנות שיש אחרי' הרהור ומחשבה",

English translation 753

Because then the aspect of seeing was not yet present.

ווארום דעמולט איז נאך ניט געווען ענין הראי',

English translation 754

Consequently, there was a lack in the verification of the matter.

במילא האט געפעלט אין התאמתות הדבר,

English translation 755

But after the giving of the Torah, when "our eyes saw and not a stranger," it becomes verified completely until the end of all generations.

אבער לאחרי מתן תורה וואס "עינינו ראו ולא זר" ווערט עס נתאמת בתכלית עד סוף כל הדורות,

English translation 756

"Therefore, if a prophet arises and performs signs and great wonders and seeks to deny the prophecy of Moshe Rabbeinu, we do not listen to him, and we know clearly that those signs are [done] by magic and sorcery, etc.

"לפיכך אם עמד הנביא ועשה אותות ומופתים גדולים ובקש להכחיש נבואתו של משה רבינו אין שומעין לו ואנו יודעין בבאור שאותן האותות בלט וכשוף הן כו',

English translation 757

To what is this comparable? To witnesses who testified to a person about a matter that he saw with his own eyes, [saying] it is not as he saw; he does not listen to them, but knows with certainty that they are false witnesses."133

הא למה הדבר דומה לעדים שהעידו לאדם על דבר שראה בעיניו שאינו כמו שראה שאינו שומע להן אלא יודע בודאי שהן עדי שקר" 133.

English translation 758

Also before the giving of the Torah, the aspect of Torah existed,

אויך לפני מתן תורה איז געווען דער ענין התורה,

English translation 759

as our sages, of blessed memory, said134 that two thousand years preceded the Torah to the world,

כמאחז"ל 134 אלפיים שנה קדמה תורה לעולם,

English translation 760

and also the study and fulfillment of the Torah—

און אויך לימוד וקיום התורה –

English translation 761

the Patriarchs fulfilled the entire Torah before it was given.135

האבות קיימו כל התורה כולה עד שלא ניתנה 135,

English translation 762

But then the complete verification that comes through seeing was not yet present.

אבער דעמולט איז נאך ניט געווען די התאמתות בתכלית הבאה ע"י ראי';

English translation 763

This is not the case after the giving of the Torah,

משא"כ בא מתן תורה,

English translation 764

when "Hashem descended upon Mount Sinai,"136

ווען "וירד ה' על הר סיני" 136,

English translation 765

and "our eyes saw and not a stranger,"

און "עינינו ראו ולא זר",

English translation 766

it brought about the ultimate verification of faith in the Torah,

האט עס אויפגעטאן די תכלית ההתאמתות באמונה בתורה,

English translation 767

and from then on it is drawn down until the end of all generations,

און פון דעמולט אָן ווערט עס נמשך עד סוף כל הדורות,

English translation 768

for hearing is not like seeing.

ווארום אינה דומה שמיעה לראי'.

English translation 769

That is, there can be a revelation of G‑dliness in a manner of hearing,

ד.ה. אז עס קען זיין גילוי אלקות באופן של שמיעה,

English translation 770

which is also an influence from the King of kings, the Holy One, blessed be He,

וואס דעמולט איז דאס אויך א השפעה פון מלך מלכי המלכים הקב"ה,

English translation 771

but it is in a manner of hearing,

אבער ס'איז באופן של שמיעה,

English translation 772

consequently it does not become unified with the person with ultimate verification,

במילא ווערט עס ניט נתאחד מיטן מענטשן בתכלית ההתאמתות,

English translation 773

This is not the case when it is drawn down in a manner of seeing,

משא"כ בשעת דאס ווערט נמשך באופן של ראי',

English translation 774

as it was at the giving of the Torah,

ווי ס'איז געווען בא מתן תורה,

English translation 775

it becomes unified with him with ultimate verification,

ווערט עס נתאחד מיט אים בתכלית ההתאמתות,

English translation 776

and this is drawn down until the end of all generations.

און דאס ווערט נמשך עד סוף כל הדורות.

English translation 777

From this we see the great power of the verification through seeing that was brought about at the giving of the Torah—

וואס דערפון זעט מען דעם גודל התוקף פון דער התאמתות ע"י הראי' וואס האט זיך אויפגעטאן בא מתן תורה –

English translation 778

to such an extent that even now,

עד כדי כך אז אפילו איצטער,

English translation 779

thousands of years after the giving of the Torah,

טויזנטער יארן נאך מתן תורה,

English translation 780

being in the time of exile,

געפינענדיק זיך בזמן הגלות,

English translation 781

and not merely in exile,

און ניט סתם אין גלות,

English translation 782

but at the end of the time of exile,

נאר בסוף זמן הגלות,

English translation 783

when Jews have already been in exile for nearly two thousand years—

ווען אידן געפינען זיך שוין קארגע צוויי טויזנט יאר אין גלות –

English translation 784

one might have thought that how could there then be the power of faith in the receiving of the Torah in a manner of seeing—

האט מען דאך געקענט מיינען אז ווי קען דעמולט זיין דער תוקף האמונה בקבלת התורה באופן של ראי' –

English translation 785

nevertheless, we say,

אעפ"כ זאגט מען,

English translation 786

that the aspect of "our eyes saw and not a stranger" at the giving of the Torah is drawn down even in the depths of exile,

אז דער ענין פון "עינינו ראו ולא זר" בא מ"ת ווערט נמשך אויך אין דער טיפעניש פון גלות,

English translation 787

and with the same power exactly as it was at the giving of the Torah!

און מיטן זעלבן תוקף פונקט ווי ס'איז געווען בא מתן תורה!

English translation 788

And not only does he have faith in a manner of seeing,

און ניט נאר וואס ער האט די אמונה באופן של ראי',

English translation 789

but this has a practical effect upon him,

נאר דאס האט אויף אים א פעולה בפועל,

English translation 790

as the words of our sages, of blessed memory:137

כדברי חז"ל 137 –

English translation 791

"Just as there [it was] with awe and fear and trembling and perspiration, so too here [it must be] with awe and fear and trembling and perspiration!"

"מה להלן באימה וביראה וברתת ובזיע אף כאן באימה וביראה וברתת ובזיע"!

English translation 792

The Alter Rebbe asks

פרעגט דער אלטער רבי

English translation 793

(in Torah Or138):

(אין תורה אור 138):

English translation 794

"At first glance, this comparison is not understood: 'Just as there, so too here, etc.,'

"שלכאורה אינו מובן דמיון זה מה להלן אף כאן כו',

English translation 795

for at the Giving of the Torah at Mount Sinai, 'all the people saw the sounds,'139

שהרי במעמד הר סיני וכל העם רואים את הקולות 139

English translation 796

[and they saw the descent of Hashem upon Mount Sinai together with the angels and seraphim and the work of the Chariot, etc.140]

[און מ'האט געזען ירידת ה' על הר סיני צוזאמען מיט די מלאכים ושרפים ומעשה מרכבה וכו' 140]

English translation 797

and the word of Hashem was revealed face to face,141

ופב"פ דבר ה' 141,

English translation 798

This is not the case with the Torah study of every individual when he studies alone?!"

משא"כ בעסק התורה של כל אדם כשלומד בפני עצמו"?!

English translation 799

And he explains,

און ער איז מבאר,

English translation 800

that "the occupation with Torah that is in every person and at every time is literally the word of Hashem that was said to Moshe at Sinai,"

אז "עסק התורה שבכל אחד ובכל זמן הוא דבר ה' ממש שנאמר למשה מסיני",

English translation 801

and "whoever reads and reviews, the Holy One, blessed be He, reads and reviews opposite him,"142

און כל הקורא ושונה הקב"ה קורא ושונה כנגדו 142,

English translation 802

"and through this, awe and fear will fall upon him as if he received it today from Mount Sinai."

"ועל ידי זה תפול עליו אימה ויראה כאלו קבלה היום מהר סיני".

English translation 803

That is,

דאס הייסט,

English translation 804

that the aspect of "our eyes saw and not a stranger" that was at the giving of the Torah is present at all times,

אז דער ענין פון "עינינו ראו ולא זר" וואס איז געווען בא מתן תורה האט מען אלעמאל,

English translation 805

in all times and in all places. If he does not see it with his physical eyes,

בכל הזמנים ובכל המקומות. אי ער זעט עס ניט בעיני בשר,

English translation 806

it is because his body conceals it,

איז דאס ווייל זיין גוף איז מסתיר אויף דעם,

English translation 807

but it depends on his will and his choice to remove the concealment and hiding and to see the matters as they are in truth,

אבער ס'איז תלוי ברצונו ובבחירתו צו אראפנעמען דעם העלם והסתר און זען די ענינים ווי זיי זיינען לאמיתתם,

English translation 808

and then it will affect him that "so too here, etc.,"

און דעמולט וועט עס פועל'ן אויף אים אז "אף כאן כו'",

English translation 809

And not merely affect him in a general way,

און ניט סתם פועל'ן באופן כללי,

English translation 810

but also in particular—

נאר אויך בפרטיות –

English translation 811

"with awe and fear and trembling and perspiration." And particularly according to what is stated in the writings of the Ariza"l143 that these four expressions correspond to the four letters of the Name Havayah,

"באימה וביראה וברתת ובזיע". ובפרט ע"פ מ"ש בכתבי האריז"ל 143 אז די ד' לשונות זיינען כנגד די ד' אותיות דשם הוי',

English translation 812

which include all matters.

וואס זיי זיינען כולל כל הענינים.

English translation 813

Based on this, the lesson from "Va'eira" is understood:

ועפ"ז איז מובן דער לימוד פון "וארא":

English translation 814

All matters of Torah and mitzvos,

אלע ענינים פון תומ"צ,

English translation 815

including—

כולל –

English translation 816

the dissemination of Torah and Judaism,

הפצת התורה והיהדות,

English translation 817

and the spreading of the wellsprings outward

והפצת המעינות חוצה

English translation 818

(the particular aspect of the month of Shevat)

(ענינו המיוחד דחודש שבט)

English translation 819

must be done in a manner of seeing,

דארף מען טאן אין אן אופן של ראי',

English translation 820

in a way that it encompasses him entirely with ultimate verification.

באופן אז דאס נעמט אים אינגאנצן דורך בתכלית ההתאמתות.

English translation 821

And this matter applies even when one is in the time of exile,

און דער ענין איז אפילו ווען מ'געפינט זיך אין זמן הגלות,

English translation 822

for even then the aspect of "our eyes saw and not a stranger" that was at the giving of the Torah is drawn down.

וואס אויך דעמולט ווערט נמשך דער ענין פון "עינינו ראו ולא זר" וואס איז געווען בא מ"ת.

English translation 823

This is also understood from "Va'eira":

וואס דאס איז אויך מובן פון "וארא":

English translation 824

The name of the portion –

דער שם הפרשה –

English translation 825

"Va'eira" –

"וארא" –

English translation 826

includes all matters of the portion,

איז כולל כל עניני הפרשה,

English translation 827

from one extreme to the other,

מן הקצה אל הקצה,

English translation 828

from the perfection of the redemption,

פון שלימות הגאולה,

English translation 829

"And I will take you out... and I will rescue you... and I will redeem you... and I will take you... and I will bring you..." 144,

"והוצאתי גו' והצלתי גו' וגאלתי גו' ולקחתי גו' והבאתי גו'" 144,

English translation 830

until the ultimate descent in exile –

ביז צו דער תכלית הירידה בגלות –

English translation 831

"within the land" 145.

"בקרב הארץ" 145.

English translation 832

And from this is the lesson,

וואס דערפון איז די הוראה,

English translation 833

that in every situation where one finds oneself –

אז אין יעדער מצב וואו מ'געפינט זיך –

English translation 834

in a state of redemption,

אין א מצב של גאולה,

English translation 835

and even when one finds oneself in the darkness of exile –

און אפילו ווען מ'געפינט זיך אין חושך הגלות –

English translation 836

one can and must perform the service in the manner of "Va'eira",

קען מען און מ'דארף טאן די עבודה באופן פון "וארא",

English translation 837

meaning, regarding oneself,

ראי'. הן בנוגע צו זיך אליין,

English translation 838

and also regarding influencing others –

און הן בנוגע צו משפיע זיין אויך אויף אנדערע –

English translation 839

the dissemination of Torah and Judaism and the spreading of the wellsprings outward –

הפצת התורה והיהדות והפצת המעינות חוצה –

English translation 840

that the service should be in them in a manner of seeing.

אז בא זיי זאל זיין די עבודה באופן של ראי'.

English translation 841

And at the time when there will only be "I have toiled",

ובשעת עס וועט נאר זיין "יגעתי",

English translation 842

one has the promise that there will be "and I found" 146.

האט מען די הבטחה אז עס וועט זיין "ומצאתי" 146.

English translation 843

And through this one brings about the matter of the Exodus from Egypt in the individual service,

און דורך דעם טוט מען אויף דעם ענין פון יציאת מצרים בעבודה הפרטית,

English translation 844

and from the individual redemption –

און פון גאולה הפרטית –

English translation 845

one comes to the general redemption,

קומט מען לגאולה הכללית,

English translation 846

the future redemption,

גאולה העתידה,

English translation 847

which is also promised in this week's portion.

וואס אויך דאס ווערט צוגעזאגט אין היינטיקער פרשה.

English translation 848

And may it be His will that from speaking about these matters,

ויה"ר אז פון רעדן אין די ענינים,

English translation 849

including about the redemption –

כולל וועגן דער גאולה –

English translation 850

we should already see with physical eyes

זאל מען שוין זען בעיני בשר

English translation 851

("Va'eira")

("וארא")

English translation 852

the true and complete redemption through our righteous Moshiach,

די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 853

below ten handbreadths,

למטה מעשרה טפחים,

English translation 854

and see how we are all in the Holy Land,

און זען ווי מ'געפינט זיך אלע אין ארץ הקודש,

English translation 855

and there itself –

און דארטן גופא –

English translation 856

in Jerusalem, the holy city,

אין ירושלים עיר הקודש,

English translation 857

on the holy mountain,

בהר הקודש,

English translation 858

in the Holy Temple,

בבית המקדש,

English translation 859

in the Holy of Holies,

בקדש הקדשים,

English translation 860

and speedily, in our very days.

ובמהרה בימינו ממש.

English translation 861

* * *

* * *

English translation 862

Discourse (in the manner of a talk)

מאמר (כעין שיחה)

English translation 863

Beginning "The heavens are My throne etc."

ד"ה השמים כסאי גו'.

English translation 864

* * *

* * *

English translation 865

It is also customary to study a topic in the weekly portion together with Rashi's commentary,

ס'איז אויך רגיל אפצולערנען אן ענין אין פרשת השבוע צוזאמען מיט פירוש רש"י,

English translation 866

a topic in the notes of the Tatte on the Zohar of our portion,

אן ענין אין די הערות פון טאטן אויפן זהר דפרשתנו,

English translation 867

and recently –

און לאחרונה –

English translation 868

a topic in the daily study session of the Rambam.

אן ענין אין דעם שיעור היומי ברמב"ם.

English translation 869

In our portion there is a perplexing matter for a five-year-old studying Scripture 147,

בפרשתנו איז דא א דבר תמוה פאר א בן חמש למקרא 147,

English translation 870

and even for a forty-year-old studying wisdom 147:

און אפילו פאר א בן ארבעים לבינה 147:

English translation 871

On the verse (in chapter 7, verse 3)

עה"פ (בקאפיטל ז פסוק ג)

English translation 872

"And I will harden the heart of Pharaoh and I will multiply My signs and My wonders in the land of Egypt" Rashi stands and explains:

"ואני אקשה את לב פרעה והרבתי את אותותי ואת מופתי בארץ מצרים" שטעלט זיך רש"י און איז מפרש:

English translation 873

"Since he acted wickedly and rebelled against Me, and it is revealed before Me that there is no satisfaction among the idolatrous nations to give a whole heart to repent, it is better for Me that his heart be hardened in order to multiply My signs upon him, and you will recognize My might,

"מאחר שהרשיע והתריס כנגדי וגלוי לפני שאין נחת רוח באומות עובדי אלילים לתת לב שלם לשוב טוב לי שיתקשה לבו למען הרבות בו אותותי ותכירו את גבורותי,

English translation 874

and so is the attribute of the Holy One, blessed be He, He brings punishment upon the idolatrous nations so that Israel will hear and fear, as it is said 148 'I have cut off nations, their corners are desolate etc. I said, Surely you will fear Me, you will receive instruction etc.'"

וכן מדתו של הקב"ה מביא פורענות על האומות עובדי אלילים כדי שישמעו ישראל וייראו שנאמר 148 הכרתי גוים נשמו פנותם וגו' אמרתי אך תיראי אותי תקחי מוסר כו'".

English translation 875

Then arises the "blatant difficulty":

שטעלט זיך די "קלאץ קשיא":

English translation 876

If the intention of the plagues was only in order that "Israel will hear and fear" –

אויב די כוונה פון די מכות איז נאר בכדי "שישמעו ישראל וייראו" –

English translation 877

why did the plagues need to be drawn out over so much time,

פארוואס האבן די מכות געדארפט זיך אויסציען במשך פון אזויפיל צייט,

English translation 878

"the plague lasts a quarter of a month, and three parts they would warn and admonish them" 149,

"המכה משמשת רביע חודש ושלשה חלקים הי' מעיד ומתרה בהם" 149,

English translation 879

and because of this the Jews remain in exile all these months

און צוליב דעם האלטן אידן אין גלות די אלע חדשים

English translation 880

(until all the plagues would end);

(ביז עס וועלן זיך ענדיקן אלע מכות);

English translation 881

in order to achieve the "Israel will hear and fear" each plague could have taken at most two or three days and then immediately the next plague should come

בכדי צו אויפטאן דעם "ישמעו ישראל וייראו" האט יעדער מכה געקענט נעמען מערסטנס צוויי דריי טעג און דערנאך זאל גלייך קומען די מכה הבאה

English translation 882

(without any interval between them),

(אן קיין הפסק זמן ביניהם),

English translation 883

so that the Jews could immediately

אזוי אז אידן וועלן קענען גלייך

English translation 884

(at the conclusion of the plagues)

(בסיום המכות)

English translation 885

leave the exile of Egypt?!

ארויסגיין פון גלות מצרים?!

English translation 886

And especially since we indeed find so regarding the last plague –

ובפרט אז מ'געפינט טאקע אזוי בנוגע די לעצטע מכה –

English translation 887

the plague of the firstborn,

מכת בכורות,

English translation 888

that between the plague of darkness and the plague of the firstborn there was no interval

אז צווישן מכת חושך און מכת בכורות איז ניט. געווען קיין הפסק זמן

English translation 889

(because the warning about the plague of the firstborn was immediately after the plague of darkness) 150,

(ווייל די התראה אויף מכת בכורות איז געווען גלייך נאך מכת חושך) 150,

English translation 890

and the plague of the firstborn was only for one night,

און מכת בכורות איז געווען נאר בלילה אחד,

English translation 891

and immediately afterwards the Jews left Egypt 151.

און גלייך לאח"ז זיינען אידן ארויס ממצרים 151.

English translation 892

And as mentioned,

וכאמור,

English translation 893

this is a question also for an adult. And especially according to the words of the Gemara 152,

דאס איז א שאלה אויך פאר אן ערוואקסענעם. ובפרט ע"פ דברי הגמרא 152,

English translation 894

that on Rosh Hashanah the servitude ceased for our forefathers,

אז בראש השנה בטלה עבודה מאבותינו,

English translation 895

and nevertheless they remained in the exile of Egypt in a state where a slave could not flee from Egypt 153 –

ואעפ"כ זיינען זיי געבליבן אין גלות מצרים אין א מצב וואס לא הי' עבד יכול לברוח ממצרים 153 –

English translation 896

and since, regardless, the servitude ceased for our forefathers on Rosh Hashanah,

און וויבאלד אז בלאו הכי בטלה עבודה מאבותינו בראש השנה,

English translation 897

then why did they need to be kept in exile for an entire winter

היינט פארוואס האט מען זיי געדארפט האלטן אין גלות א גאנצן ווינטער

English translation 898

(until the fifteenth of Nissan)

(ביז חמשה עשר בניסן)

English translation 899

by drawing out the plagues over so much time

דורך אויסציען די מכות במשך פון אזויפיל צייט

English translation 900

(each plague –

(כל מכה –

English translation 901

a quarter of a month,

א רביע חודש,

English translation 902

and then an interval of another three weeks);

און דערנאך א הפסק פון נאך שלש שבועות);

English translation 903

in order to achieve that "Israel will hear and fear" it would have been sufficient that the ten plagues be over the course of a few days?!

בכדי אויפצוטאן אז "ישמעו ישראל וייראו" וואלט געווען גענוג אז די עשר מכות זאלן זיין במשך כמה ימים?!

English translation 904

And since this is a question in the plain meaning of Scripture,

און וויבאלד אז דאס איז א שאלה אין פשוטו של מקרא,

English translation 905

one must say that Rashi warned about it earlier,

מוז מען זאגן אז רש"י האט עס פריער באווארנט,

English translation 906

or that the five-year-old studying Scripture understands it on his own,

אדער אז דער בן חמש למקרא פארשטייט עס אליין,

English translation 907

consequently Rashi does not need to warn him about it.

במילא דארף עס רש"י פאר אים ניט באווארענען.

English translation 908

And as will be explained further.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 909

In the notes of the Tatte154, he addresses what is stated in Ra'aya Mehemna in the Zohar155: "This is the first commandment of all commandments, the first beginning of all commandments, to know Hashem, the Holy One, blessed be He... to know that there is a supreme ruler who is the Master of the world and created all worlds, heaven and earth and all their hosts." And the Tatte explains the specific nuances of the language in the Zohar.

אין די הערות פון טאטן 154 שטעלט ער זיך אויף דעם וואס עס שטייט אין רעיא מהימנא בזהר 155 "פקודא דא קדמאה לכל פקודין. ראשיתא קדמאה דכל פקודין למנדע לי' לקב"ה כו' למנדע דאית שלטא עלאה דאיהו רבון עלמא וברא עלמין כלהו שמיא וארעא וכל חיליהון". און דער טאטע איז מבאר די פרטי דיוקי הלשונות בזהר.

English translation 910

It was once discussed155,

האט מען אמאל גערעדט *155,

English translation 911

one can say that the concept in the Zohar is the source for the words of the Rambam at the beginning of his book Yad HaChazakah:

דיש לומר אז דער ענין אין זהר איז דער מקור אויף דברי הרמב"ם בריש ספרו יד החזקה:

English translation 912

"The foundation of foundations and the pillar of wisdoms is to know that there is a First Existence, and He brings into existence all existence, and all existences from heaven and earth and what is between them, etc." And the language of the Rambam is in its content the language of the Zohar:

"יסוד היסודות ועמוד החכמות לידע שיש שם מצוי ראשון והוא ממציא כל נמצא וכל הנמצאים משמים וארץ ומה שביניהם כו'". וואס דער לשון הרמב"ם איז בתוכנו דער לשון הזהר:

English translation 913

"The foundation of foundations and the pillar of wisdoms" –

"יסוד היסודות ועמוד החכמות" –

English translation 914

"This is the first commandment of all commandments,

"פקודא דא קדמאה דכל פקודין,

English translation 915

the first beginning of all commandments";

ראשיתא קדמאה דכל פקודין";

English translation 916

"to know that there is a First Existence" –

"לידע שיש שם מצוי ראשון" –

English translation 917

"to know Hashem, the Holy One, blessed be He";

"למנדע לי' לקב"ה";

English translation 918

"and He brings into existence all existence, and all existences from heaven and earth and what is between them, etc." –

"והוא ממציא כל נמצא וכל הנמצאים משמים וארץ ומה שביניהם כו'" –

English translation 919

"and He created all worlds, heaven and earth and all their hosts."

"וברא עלמין כלהו שמיא וארעא וכל חיליהון".

English translation 920

Based on this, one can say that the source of the Rambam is from the Zohar,

ועפ"ז יש לומר אז דער מקור הרמב"ם איז פון זהר,

English translation 921

and it is known that many laws in the Rambam have their source in the Zohar

וכידוע אז כו"כ הלכות אין רמב"ם איז מקורם בזהר

English translation 922

(and there is no other source for this),

(און ס'איז ניטא קיין אנדער מקור לזה),

English translation 923

as the great ones of Israel have pointed out156.

ווי גדולי ישראל האבן אנגעוויזן 156.

English translation 924

That is, even though overtly one does not see in the Rambam matters of the inner dimension of the Torah,

ד.ה. אז אע"פ וואס בגלוי זעט מען ניט אין רמב"ם ענינים פון פנימיות התורה,

English translation 925

nevertheless, he took several of his laws from the Zohar and the like,

האט ער אבער גענומען כמה מהלכות שלו פון זהר וכיו"ב,

English translation 926

because according to these opinions, the Rambam studied the Zohar and Kabbalah, etc.157.

ווארום לדיעות אלו האט דער רמב"ם געלערנט זהר וקבלה וכו' 157.

English translation 927

Based on this, one must say that the connection between the language of Ra'aya Mehemna and the language of the Rambam is not only in general,

ועפ"ז דארף מען זאגן אז די שייכות פון לשון הרעיא מהימנא מיט לשון הרמב"ם איז ניט נאר בכללות,

English translation 928

but also in particular,

נאר אויך בפרטיות,

English translation 929

in the specific nuances of the language.

אין די פרטי הלשונות.

English translation 930

This is necessary to say not only according to the majority of opinions that the Rambam knew Kabbalah

וואס אזוי איז מוכרח צו זאגן ניט נאר לרוב הדיעות אז דער רמב"ם האט געוואוסט קבלה

English translation 931

(and the source of this law is from the Zohar),

(און מקור הלכה זו איז פון זהר),

English translation 932

but even according to the minority of opinions that he did not know any Kabbalah158,

נאר אפילו למיעוט הדיעות אז ער האט ניט געוואוסט קיין קבלה 158,

English translation 933

one must also say that the matters in the revealed dimension of the Torah correspond to what is stated in the inner dimension of the Torah,

מוז מען אויך זאגן אז די ענינים אין נגלה דתורה שטימען מיט דעם וואס עס שטייט אין פנימיות התורה,

English translation 934

because the inner dimension of the Torah is the inwardness and soul of this very revealed dimension,

ווארום פנימיות התורה איז די פנימיות ונשמה פון אט דעם נגלה,

English translation 935

and the revealed dimension of the Torah is the revealed aspect and body of this very inner dimension.

און נגלה דתורה איז דער נגלה וגוף פון אט דער פנימיות.

English translation 936

All the more so when it concerns such a fundamental and essential matter as "the foundation of foundations and the pillar of wisdoms, etc.," one must say that this corresponds to the inner dimension of the Torah,

עאכו"כ ווען עס רעדט זיך וועגן אזא ענין עיקרי ויסודי ווי "יסוד היסודות ועמוד החכמות כו'" מוז מען זאגן אז דאס שטימט מיט פנימיות התורה,

English translation 937

and not only in general,

און ניט נאר בכללות,

English translation 938

but also in the details.

נאר אויך אין די פרטים.

English translation 939

One must understand the connection of the specific nuances of the language in Ra'aya Mehemna and in the Rambam

דארף מען פארשטיין דעם תיווך פרטי הלשונות אין רעיא מהימנא און אין רמב"ם

English translation 940

(according to how the Tatte explains the specific nuances of the language in the Zohar) –

(לויט ווי דער טאטע איז מבאר די פרטי הלשונות אין זהר) –

English translation 941

and as will be explained further.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 942

Standing on this auspicious day of Rosh Chodesh Shevat,

שטייענדיק אין דעם יום זכאי פון ראש חודש שבט,

English translation 943

which includes within itself all the days of the month of Shevat,

וואס איז כולל אין זיך כל ימי חודש שבט,

English translation 944

and especially the special days within it,

ובפרט די ימים המיוחדים שבו,

English translation 945

the tenth of Shevat –

עשירי בשבט –

English translation 946

the time is opportune to mention all these matters connected to the day of the hillula of the tenth of Shevat,

איז דער זמן גרמא צו דערמאנען וועגן די אלע ענינים פארבונדן מיטן יום ההילולא פון עשירי בשבט,

English translation 947

including –

כולל –

English translation 948

the farbrengens of joy that will take place in connection with the day of the hillula:

די התוועדויות של שמחה וואס וועלן פארקומען בקשר מיטן יום ההילולא:

English translation 949

All those who have sent mashkeh for the farbrengens that they will conduct,

די אלע וואס האבן אריינגעשיקט משקה פאר די התוועדויות וואס זיי וועלן פראווען,

English translation 950

should now include in this all the participants here,

זאלן איצטער משתף זיין בזה כל המתוועדים כאן,

English translation 951

by distributing a portion of the mashkeh to the participants here

דורך דעם וואס זיי וועלן טיילן א חלק פון די משקה פאר די מתוועדים כאן

English translation 952

(in addition to this –

(נוסף לזה –

English translation 953

because it is Shabbos159),

צוליב דעם וואס ס'איז שבת 159),

English translation 954

and the remainder –

והשאר –

English translation 955

should continue to be distributed at the farbrengens themselves. And afterwards also announce regarding the farbrengens.

זאל מען ממשיך זיין טיילן בא די התוועדויות עצמן. און דערנאך אויך מכריז זיין וועגן די התוועדויות.

English translation 956

Through this, one connects the farbrengen and all the participants here with those farbrengens –

וואס דורך דעם פארבינדט מען די התוועדות וכל המתוועדים כאן מיט יענע התוועדויות –

English translation 957

in addition to that which is undertaken at the farbrengen on the day of Shabbos, good resolutions in thought and speech

אין צוגאב דערצו וואס מ'נעמט אן בא דער התוועדות ביום השבת החלטות טובות במחשבה ודיבור

English translation 958

(we attend to the needs of the community on Shabbos160)

(מפקחין על צרכי ציבור בשבת 160)

English translation 959

regarding the farbrengens that will take place in the days after Shabbos,

בנוגע צו די התוועדויות וואס וועלן פארקומען אין די טעג נאך שבת,

English translation 960

one also connects this with a matter of actual deed through the distribution of mashkeh and the saying and drinking of l'chaim. And as is known what is said in the Drashos HaRan161,

פארבינדט מען דאס אויך מיט אן ענין פון מעשה בפועל דורך חלוקת המשקה ואמירת ושתיית לחיים. וכידוע מ"ש בדרשות הר"ן 161,

English translation 961

that several prophecies were connected with physical actions in actual deed,

אז כמה נבואות האט מען פארבונדן מיט פעולות גשמיות במעשה בפועל,

English translation 962

in order that the prophecies should be fulfilled in actuality in the world of action.

בכדי אז די נבואות זאלן מקויים ווערן בפועל בעולם העשי'.

English translation 963

And through this matter of Ahavas Yisrael and the unity of Israel in the farbrengens and in the participation of all the participants here with the participants in all these farbrengens –

און דורך דעם ענין פון אהבת ישראל ואחדות ישראל אין די התוועדויות און אין דער השתתפות פון כל המתוועדים כאן מיט די משתתפים אין די אלע התוועדויות –

English translation 964

one nullifies the cause of the exile162,

איז מען מבטל סיבת הגלות 162,

English translation 965

and when one nullifies the cause,

ובשעת מ'איז מבטל די סיבה,

English translation 966

then automatically the effect is nullified –

ווערט בדרך ממילא בטל דער מסובב –

English translation 967

the exile,

דער גלות,

English translation 968

and the true and complete redemption comes through Moshiach Tzidkeinu.

און עס קומט די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו.

English translation 969

[The Rebbe shlita gave a bottle of drink to R. A.K. shlita (for a party of prisoners in the jail by the Aleph Institute in Miami Beach).

[כ"ק אדמו"ר שליט"א נתן קנקן משקה להר"ר א.ק. שיחי' (עבור מסיבה של אסירים בבית הסוהר ע"י "אל"ף אינסטיטוט" במיאמי ביטש).

English translation 970

To the student P.H. shlita (for a Melaveh Malkah in the yeshiva gedolah of New Haven).

להת' פ.ה. שיחי' (עבור מלוה מלכה בישיבה גדולה דניו הייווען).

English translation 971

To R. H.Z. shlita (for a party of Chamah).

להר"ר ה.ז. שיחי' (עבור מסיבה ד"חמ"ה").

English translation 972

To R. Y.K. shlita (for an activity in New Jersey).

להר"ר י.ק. שיחי' (עבור פעולה בניו דזשערסי).

English translation 973

And he commanded each of them to announce the time and place.

וצוה לכאו"א מהם שיכריזו אודות הזמן והמקום.

English translation 974

Afterwards he began to play the melody "Veharikoti lachem berachah".

אח"כ התחיל לנגן "והריקותי לכם ברכה"].

English translation 975

* * *

* * *

English translation 976

There is a custom that is spreading to learn a daily lesson in the book of the Rambam,

ס'איז דא דער מנהג וואס איז הולך ומתפשט צו לערנען בכל יום א שיעור בספר הרמב"ם,

English translation 977

and how good it is –

ומה טוב –

English translation 978

three chapters a day,

ג' פרקים ליום,

English translation 979

so that one completes it in one year,

אזוי אז מ'זאל עס מסיים זיין בשנה אחת,

English translation 980

as indeed they have already succeeded and completed the entire book of the Rambam for the first time,

ווי מ'האט שוין טאקע מצליח געווען און מסיים געווען כל ספר הרמב"ם בפעם הראשונה,

English translation 981

and now they are learning it in the second cycle,

און איצטער לערנט מען עס במחזור שני,

English translation 982

In accordance with the custom that spread regarding the Written Torah, that one should complete it once a year,

בהתאם צו דעם מנהג שנתפשט בנוגע לתושב"כ אז מ'זאל עס מסיים זיין פעם אחת בשנה,

English translation 983

as per the ruling of the Rambam163 –

כפס"ד הרמב"ם 163 –

English translation 984

so too regarding the book "Mishneh Torah"

עד"ז אויך בנוגע לספר "משנה תורה"

English translation 985

(which follows the Written Torah)

(וואס קומט בהמשך לתושב"כ)

English translation 986

it has a precedence that one should complete it in one year through learning three chapters a day.

האט ער א דין קדימה אז מ'זאל אים מסיים זיין בשנה אחת דורך לימוד ג' פרקים ליום.

English translation 987

And especially in this way it turns out that in that very year one completes it close to the birthday of the Rambam on Erev Pesach or on the day of his passing on the twentieth of Tevet.

ובפרט אז באופן זה קומט אויס אז אין דעם יאר גופא איז מען עס מסיים בסמיכות ליום הולדת הרמב"ם בערב פסח אדער ליום הסתלקותו בכ"ף טבת.

English translation 988

Which this further increases the satisfaction of the Rambam,

וואס דאס איז אלץ נאכמער מגדיל דעם נחת רוח פון דעם רמב"ם,

English translation 989

seeing that all Jews take upon themselves

זעענדיק אז אלע אידן נעמען אויף זיך אן,

English translation 990

to learn daily lessons in his book "Mishneh Torah",

צו לערנען בכל יום שיעורים אין זיין ספר "משנה תורה",

English translation 991

the Torah for which he sacrificed himself,

די תורה אויף וועלכער מסר נפשו,

English translation 992

and consequently this also increases the influence of the Rambam to all Jews.

ובמילא איז דאס אויך מגדיל די השפעה פון רמב"ם צו אלע אידן.

English translation 993

Today's lesson of Rambam

היינטיקער שיעור רמב"ם

English translation 994

(three chapters a day)

(ג' פרקים ליום)

English translation 995

is in the Laws of Agency and Partnership,

איז אין הל' שלוחין ושותפין,

English translation 996

and there itself –

און דארטן גופא –

English translation 997

chapters eight through ten

פרקים ח-י

English translation 998

(as printed in the "Moreh Shiur").

(ווי ס'איז אפגעדרוקט אין דעם "מורה שיעור").

English translation 999

According to what the Rambam writes at the end of the Laws of Temurah, "Most of the laws of the Torah are nothing but counsels...

לויט דעם וואס דער רמב"ם שרייבט בסוף הל' תמורה "רוב דיני התורה אינן אלא עצות...

English translation 1000

to correct the opinions and to straighten all deeds"

לתקן הדעות וליישר כל המעשים"

English translation 1001

[and it must be said,

[ויש לומר,

English translation 1002

that in particular "to correct the opinions" corresponds to between man and his fellow,

אז בפרטיות איז "לתקן הדעות" כנגד בין אדם לחבירו,

English translation 1003

and "to straighten all deeds" corresponds to between man and the Omnipresent] –

און "ליישר כל המעשים" כנגד בין אדם למקום] –

English translation 1004

there must also be a matter of "to correct the opinions and to straighten all deeds" in the Laws of Agency and Partnership in general,

דארף אויך זיין אן ענין פון "לתקן הדעות וליישר כל המעשים" אין הל' שלוחין ושותפין בכלל,

English translation 1005

and also –

און אויך –

English translation 1006

in today's lesson in particular.

אין היינטיקן שיעור בפרט.

English translation 1007

And the explanation:

והביאור:

English translation 1008

"(The Laws of)

" (הלכות)

English translation 1009

Agency and Partnership" is a general matter in the service of man.

שלוחין ושותפין" איז אן ענין כללי בעבודת האדם.

English translation 1010

"Agency" applies to every Jew who is an agent of the Most High,

"שלוחין" גייט אויף יעדער אידן וועלכער איז א שליח פון דעם אויבערשטן,

English translation 1011

whom the Most High has sent down as a soul in a body here below in this physical world in order that he make the world a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms.

וועמען דער אויבערשטער האט אראפגעשיקט אלס נשמה בגוף דא למטה אין עוה"ז הגשמי בכדי ער זאל מאכן די וועלט פאר א דירה לו ית' בתחתונים.

English translation 1012

And as explained in Likkutei Torah164,

וכמבואר בלקו"ת 164,

English translation 1013

that the agents of the Supernal Man are specifically the souls of Israel,

אז די שלוחים של אדם העליון זיינען דוקא נשמות ישראל,

English translation 1014

for specifically they are similar to the sender

ווארום דוקא זיי זיינען בדומה להמשלח

English translation 1015

(the Most High)

(דער אויבערשטער)

English translation 1016

as it were,

כביכול,

English translation 1017

for only then can one be an agent of a man

וואס דוקא דעמולט קען מען זיין שלוחו של אדם

English translation 1018

(the Supernal One)

(העליון)

English translation 1019

like him,

כמותו,

English translation 1020

as our Sages said165, "Just as you are children of the covenant, so too your agent is a child of the covenant."

כמאחז"ל 165 "מה אתם בני ברית אף שלוחכם בני ברית".

English translation 1021

And specifically through this power that Jews are similar to the sender, they have the power to be agents of the Holy One, blessed be He, to fulfill His commandments,

ודוקא בכח זה וואס אידן זיינען בדומה להמשלח האבן זיי בכח צו זיין שלוחים של הקב"ה צו מקיים זיין זיינע מצוות,

English translation 1022

"They would honor the commandments, which are My agents"166,

"היו מכבדין את המצות שהן שלוחי" 166,

English translation 1023

which they

וואס זיי

English translation 1024

(the commandments)

(מצוות)

English translation 1025

were given entirely specifically to Jews

זיינען אינגאנצן אפגעגעבן געווארן צו אידן דוקא

English translation 1026

(not to the children of Noah),

(ניט צו בני נח),

English translation 1027

even to the extent of "and you shall do them"167 –

ביז אין אן אופן פון "ועשיתם אותם" 167 –

English translation 1028

"atem" is written,

אתם כתיב,

English translation 1029

I consider it as if you made Me168,

מעלה אני עליכם כאילו עשאוני 168,

English translation 1030

they thereby make

זיי מאכן אויף דורך דעם

English translation 1031

(as it were)

(כביכול)

English translation 1032

the Supernal Man,

דעם אדם העליון,

English translation 1033

for which one must have that a person actually fulfill the commandment in actual deed. For example, in the commandment of tefillin –

וואס דערצו דארף מען האבן אז א איך זאל מקיים זיין די מצוה בפועל ממש. לדוגמא במצות תפילין –

English translation 1034

before the fulfillment of the commandment there is a doubt169 whether "preparation is a significant act",

איז לפני קיום המצוה דא א שקו"ט 169 צי "הזמנה מילתא היא",

English translation 1035

the Jew must actually put on the tefillin

דארף דער איד לייגן די תפילין בפועל

English translation 1036

(at least once),

(עכ"פ איין מאל),

English translation 1037

then through this he fulfills the commandment in actual deed,

איז ער דורך דעם מקיים די מצוה בפועל,

English translation 1038

and thereby draws holiness into the tefillin170.

און איז דערמיט ממשיך קדושה אין די תפילין 170.

English translation 1039

And so too regarding his entire service to make a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms,

ועד"ז בנוגע לכללות עבודתו צו מאכן א דירה לו ית' בתחתונים,

English translation 1040

one must specifically reach one who is similar to the sender,

דארף מען אנקומען דוקא צו אזא וואס איז בדומה להמשלח,

English translation 1041

for then he can be an agent of the Supernal Man like him.

וואס דעמולט קען ער זיין שלוחו של אדם העליון כמותו.

English translation 1042

Which this is the matter that every Jew has within him a "soul",

וואס דאס איז דער ענין וואס יעדער איד האט אין זיך א "נפש",

English translation 1043

which is "literally a part of G-d above"171,

וואס זי איז א "חלק אלוקה ממעל ממש" 171,

English translation 1044

"similar" to the sender

"דומה" להמשלח

English translation 1045

(the Most High).

(דער אויבערשטער).

English translation 1046

And the Most High sends down the soul below into this world –

און דער אויבערשטער שיקט אראפ די נשמה למטה בעוה"ז –

English translation 1047

from the aspect of "the soul that You gave me is pure"172

פון בחי' "נשמה שנתת בי טהורה היא" 172

English translation 1048

(the world of Atzilut173),

(עולם האצילות 173),

English translation 1049

it descends into the worlds of Beriah, Yetzirah, Asiyah173 –

קומט זי אראפ אין עולמות בי"ע 173 –

English translation 1050

"You created it, You formed it, You breathed it into me"172,

"אתה בראתה אתה יצרתה אתה נפחתה בי" 172,

English translation 1051

until the physical world of Asiyah,

ביז אין עולם העשי' הגשמי,

English translation 1052

and here the soul that is clothed in the body fulfills the mission of the Most High to make for Him, blessed be He, a dwelling place in the lower realms.

און דא איז די נשמה שנתלבשה בהגוף מקיים די שליחות פון דעם אויבערשטן לעשות לו ית' דירה בתחתונים.

English translation 1053

The question arises –

שטעלט זיך די שאלה –

English translation 1054

Why did Hashem do this? Why did the soul have to descend below? Even above they studied Torah

למה עשה ה' ככה? פארוואס האט די נשמה געדארפט יורד זיין למטה? אויך למעלה האט זיי געלערנט תורה

English translation 1055

[Mitzvos are specifically below174,

[מצוות זיינען דוקא למטה 174,

English translation 1056

but Torah also exists above175],

אבער תורה איז אויך דא למעלה 175],

English translation 1057

and moreover –

ואדרבה –

English translation 1058

there they were on the level of "I stood before Him"176,

דארטן איז זיי געווען בדרגת "עמדתי לפניו" 176,

English translation 1059

and they delight in the radiance of the Divine Presence etc.!

ונהנין מזיו השכינה וכו'!

English translation 1060

The explanation of this is –

איז דער ביאור בזה –

English translation 1061

that a descent is for the sake of an ascent177,

אז ירידה צורך עלי' 177,

English translation 1062

and an ascent that is higher than the place from which one descended,

און אן עלי' שלמעלה ממקום שמשם ירד,

English translation 1063

because if not, "a buyer and seller is called a merchant

ווייל אויב ניט איז "זבון וזבין תגרא איקרי

English translation 1064

(without profit)

(בתמי')

English translation 1065

"178,

" 178,

English translation 1066

one has gained nothing by it.

מ'האט דערביי גארניט פארדינט.

English translation 1067

And the ascent

און די עלי'

English translation 1068

(higher than the place from which one descended)

(שלמעלה ממקום שמשם ירד)

English translation 1069

is the concept that through the fact that the "emissary"

איז דער ענין אז דורך דעם וואס דער "שליח"

English translation 1070

(the soul and body)

(די נשמה וגוף)

English translation 1071

descends below and performs his service in actual deed to make for Him a dwelling place in the lower realms,

איז יורד למטה און טוט עבודתו בפועל לעשות לו ית' דירה בתחתונים,

English translation 1072

the emissary becomes a "partner with the Holy One, blessed be He, in the work of creation"179 through the fact that he "prays on Friday evening and says Vayechulu" and observes Shabbat according to its law and fulfills all the mitzvos here below;

ווערט פון דעם שליח א "שותף להקב"ה במעשה בראשית" 179 דורך דעם וואס ער איז "מתפלל בערב שבת ואומר ויכולו" און איז שומר שבת כהלכתו און איז מקיים אלע מצוות דא למטה;

English translation 1073

because through this he brings about a complete novelty in creation180

ווארום דורך דעם טוט ער אויף א חידוש גמור אין דער בריאה 180

English translation 1074

(which would not have been there without his service),

(וואס וואלט דארטן ניט געווען אָן עבודתו),

English translation 1075

consequently he becomes a "partner with the Holy One, blessed be He, in the work of creation",

במילא ווערט ער א "שותף להקב"ה במעשה בראשית",

English translation 1076

a partner in every single point of the work of creation –

א שותף בכל נקודה ונקודה פון מעשה בראשית –

English translation 1077

just as the Creator created and is the master over every single point of the work of creation

פונקט ווי דער אויבערשטער האט באשאפן און איז בעה"ב אויף כל נקודה ונקודה דמעשה בראשית

English translation 1078

(as is known that a true partner is in every single point of the thing181).

(כידוע אז א שותף אמיתי איז בכל נקודה ונקודה פון דער זאך 181).

English translation 1079

According to the simple explanation of "partner with the Holy One, blessed be He, in the work of creation",

כפירוש הפשוט אין "שותף להקב"ה במעשה בראשית",

English translation 1080

that he becomes a partner not only in his corner of the world where he performed a mitzvah,

אז ער ווערט א שותף ניט בלויז אין זיין ווינקל בעולם וואו ער האט געטאן א מצוה,

English translation 1081

fulfilled the mitzvah of Shabbat through "a lit lamp, a set table, and a made bed"182 etc.,

מקיים געווען מצות שבת דורך "נר דלוק ושולחן ערוך ומטתה מוצעת" 182 וכו',

English translation 1082

but in the entire "work of creation".

נאר בכל "מעשה בראשית".

English translation 1083

The rationale for this also for a simple person –

די הסברה בזה אויך פאר אַן איש פשוט –

English translation 1084

because he too has the mission of making a dwelling place for Him in the lower realms:

ווארום אויך ער האט די שליחות פון מאכן א דירה לו ית' בתחתונים:

English translation 1085

On the verse183 "The earth feared and was quiet" it states in the Sages184,

עה"פ 183 "ארץ יראה ושקטה" שטייט אין חז"ל 184,

English translation 1086

that until the giving of the Torah the world stood in a state of "fear",

אז ביז מתן תורה איז דער עולם געשטאנען אין א מצב פון "יראה",

English translation 1087

because at the beginning of creation "the Holy One, blessed be He, made a condition with the work of creation and said to them: If Israel accepts the Torah, you will endure,

ווארום בתחלת הבריאה "היתנה הקב"ה עם מעשה בראשית ואמר להם אם ישראל מקבלים התורה אתם מתקיימין,

English translation 1088

and if not, I will return you to chaos and void";

ואם לאו אני מחזיר אתכם לתהו ובהו";

English translation 1089

but when the Jews accepted the Torah at the giving of the Torah,

בשעת אבער אידן האבן מקבל געווען די תורה בא מתן תורה,

English translation 1090

then the earth came to a state of "quiet".

דעמולט איז די ארץ געווארן אין א מצב פון "שקטה".

English translation 1091

From this we see that the Jews brought about the existence of the world

זעט מען דערפון אז אידן האבן אויפגעטאן דער קיום העולם

English translation 1092

(therefore specifically then the earth became "quiet"),

(דערפאר איז דוקא דעמולט געווארן ארץ "שקטה"),

English translation 1093

and had it not been for their acceptance of the Torah, the world would have returned "to chaos and void". Thus it is understandable from this that every Jew is a "partner with the Holy One, blessed be He, in the work of creation",

ולולא קבלת התורה שלהם וואלט די וועלט צוריק געווארן "לתהו ובהו". איז דאך דערפון פארשטאנדיק אז יעדער איד איז א "שותף להקב"ה במעשה בראשית",

English translation 1094

an equal partner. For just as the Creator created the world ex nihilo,

א גלייכער שותף. ווארום פונקט ווי דער אויבערשטער האט באשאפן די וועלט מחדש,

English translation 1095

so now the Jews sustain the world and bring it about that the world should not return to chaos and void.

אזוי זיינען אידן איצטער מקיים די וועלט און טוען אויף אז די וועלט זאל ניט צוריק ווערן לתהו ובהו.

English translation 1096

That is, that the world exists now –

ד.ה. אז ווי איז איצטער דא א וועלט –

English translation 1097

because the Jews accepted the Torah,

ווייל אידן האבן מקבל געווען די תורה,

English translation 1098

consequently every Jew is an equal partner with the Creator in the work of creation.

במילא איז יעדער איד א גלייכער שותף מיטן אויבערשטן במעשה בראשית.

English translation 1099

Furthermore:

נאכמער:

English translation 1100

Through the fact that the Jews accepted the Torah and brought it about that there should be a "quiet" earth

דורך דעם וואס אידן האבן מקבל געווען די תורה און אויפגעטאן אז עס זאל זיין ארץ "שקטה"

English translation 1101

(after previously there was a "fearing" earth)

(לאחרי ווי פריער איז געווען "ארץ יראה")

English translation 1102

they bring about a novelty in the strength of creation even relative to how creation is in itself,

טוען זיי אויף א חידוש אין דעם תוקף הבריאה אפילו לגבי ווי די בריאה איז מצד עצמה,

English translation 1103

from the side of the Holy One, blessed be He –

מצד הקב"ה –

English translation 1104

higher than the strength of creation would have been if initially there had not been a "fearing" earth,

העכער ווי דער תוקף הבריאה וואלט געווען אויב עס וואלט לכתחילה ניט געווען "ארץ יראה",

English translation 1105

Because if initially there had not been a "fearing" earth,

ווארום אויב לכתחילה וואלט ניט געווען "ארץ יראה",

English translation 1106

it would indeed have had strength from the fact that it is the creation of the Holy One, blessed be He,

וואלט עס טאקע געהאט א תוקף מצד דעם וואס זי איז בריאתו של הקב"ה,

English translation 1107

but then one cannot know what would have been afterwards;

אבער דעמולט קען מען ניט וויסן וואס עס וואלט געווען לאחרי זה;

English translation 1108

however, after there was already a "fearing" earth and the Jews brought about the existence of the world so that it should be "quiet",

משא"כ לאחרי וואס ס'איז שוין געווען "ארץ יראה" און אידן האבן אויפגעטאן קיום העולם אז עס זאל זיין "שקטה",

English translation 1109

it brings about an eternal existence,

טוט עס אויף א קיום נצחי,

English translation 1110

and there can no longer be any matter of "fear".

און עס קען מערניט זיין אן ענין פון "יראה".

English translation 1111

By way of analogy from what we find regarding a document:

בדוגמא ווי מען געפינט ביי א שטר:

English translation 1112

Although an ordinary document is presumed valid,

הגם אז סתם א שטר איז בחזקת כשרות,

English translation 1113

nevertheless, through the fact that a challenge is raised against it and it is upheld in court,

איז אבער דורכדעם וואס עס ווערט אויף אים אן ערעור און מ'איז אים מקיים בב"ד,

English translation 1114

the document gains more strength than an ordinary document that had no challenge185.

באקומט דער שטר מער תוקף ווי סתם א שטר וואס האט ניט קיין ערעור 185.

English translation 1115

And similarly the achievement of a baal teshuvah relative to a tzaddik

וע"ד דער אויפטו פון א בעל תשובה לגבי א צדיק

English translation 1116

(as the Rambam explains186),

(ווי דער רמב"ם איז מבאר 186),

English translation 1117

since a baal teshuvah has passed through trials which a tzaddik has not passed through, he has more strength and certainty in his service,

היות אז א בעל תשובה איז דורכגעגאנגען נסיונות וועלכע א צדיק איז ניט דורכגעגאנגען האט ער מער תוקף און זיכערקייט אין זיין עבודה,

English translation 1118

an eternal strength,

א תוקף נצחי,

English translation 1119

because he has already passed through the trials;

וויבאלד אז ער איז שוין א דורך די נסיונות;

English translation 1120

however, a tzaddik who has not passed through them,

משא"כ א צדיק וואס איז זיי ניט א דורך,

English translation 1121

one cannot know how it will be when he will have such trials.

קען מען ניט וויסן ווי עס וועט זיין בשעת ער וועט האבן אזוינע נסיונות.

English translation 1122

Based on this, it is further understood how a Jew is a "partner with the Holy One, blessed be He, in the work of creation" –

ועפ"ז איז נאכמער מובן ווי א איד איז א "שותף להקב"ה במעשה בראשית" –

English translation 1123

because through their acceptance of the Torah, they introduced a novel and eternal strength into creation,

ווארום דורך קבלת התורה על ידם האבן זיי אויפגעטאן א חידוש ותוקף נצחי אין דער בריאה,

English translation 1124

consequently, they are equal partners with the Most High in the work of creation.

במילא זיינען זיי גלייכע שותפים במעשה בראשית מיט דעם אויבערשטן.

English translation 1125

Based on this, the general lesson in divine service from the "laws of agency and partnership" is understood:

ועפ"ז איז מובן דער לימוד כללי בעבודת האדם פון "הלכות שלוחין ושותפין":

English translation 1126

According to the order, Jews are first "agents",

ע"פ הסדר זיינען אידן פריער "שלוחין",

English translation 1127

for which one must be a son of the Holy One, blessed be He,

וואס דערצו דארף מען זיין בנו של הקב"ה,

English translation 1128

and be similar to the one who appointed him;

און זיין בדומה צום משלח;

English translation 1129

afterwards, the agent comes down here below and fulfills his mission to make a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms, and through his actual labor he becomes a "partner". He becomes a "partner with the Holy One, blessed be He, in the work of creation".

דערנאך קומט דער שליח דא למטה און איז מקיים שליחותו צו מאכן א דירה לו ית' בתחתונים וע"י עבודה בפועל שלו ווערט "שותפין". ער ווערט א "שותף להקב"ה במעשה בראשית".

English translation 1130

In this very matter, a specific lesson comes from today's lesson of the Rambam in the laws of agency and partnership:

אין דעם גופא קומט צו א לימוד פרטי פון היינטיקן שיעור רמב"ם בהל' שלוחין ושותפין:

English translation 1131

At the beginning of the lesson, the Rambam writes:

בהתחלת השיעור שרייבט דער רמב"ם:

English translation 1132

"One who gives eggs to a chicken owner to set the chickens on them until the chicks emerge and the chicken owner raises them, and the profit is between them,

"הנותן ביצים לבעל התרנגולים להושיב התרנגולים עליהן עד שיצאו האפרוחים ויגדל אותן בעל התרנגולים ויהי' הריוח ביניהם,

English translation 1133

must pay him the wages of his labor and his food. And similarly, one who places calves and foals with a shepherd to tend to them so that they grow, and the profit is split,

צריך להעלות שכר עמלו ומזונו. וכן השם עגלים וסייחים על הרועה להיות מתעסק בהן שיגדילו והשכר לאמצע,

English translation 1134

is obligated to pay him the wages of his labor and his food each day as an idle worker,

חייב להעלות לו שכר עמלו ומזונו בכל יום כפועל בטל,

English translation 1135

and he raises them until the calves are three years old,

ומגדל אותן עד שיהיו העגלים בני שלש שנים,

English translation 1136

and the donkey until it can bear a load."

והחמור עד שתהא טוענת".

English translation 1137

The lesson from this in spiritual service

דער לימוד דערפון בעבודה רוחנית

English translation 1138

(as was discussed once187) –

(ווי גערעדט אמאל 187) –

English translation 1139

based on the aforementioned general lesson of "agency and partnership":

על יסוד הלימוד כללי הנ"ל פון "שלוחין ושותפין":

English translation 1140

The mission of every Jew as an agent of the Holy One, blessed be He, to make a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms

די שליחות פון יעדער אידן אלס שלוחו של הקב"ה לעשות לו ית' דירה בתחתונים

English translation 1141

(through which he becomes a partner with the Holy One, blessed be He, in the work of creation)

(וואס דורך דעם ווערט ער א שותף להקב"ה במעשה בראשית)

English translation 1142

consists of the matter of "one who gives eggs to a chicken owner to set the chickens on them until the chicks emerge and the chicken owner raises them",

באשטייט פון דעם ענין פון "הנותן ביצים לבעל התרנגולים להושיב התרנגולים עליהן עד שיצאו האפרוחים ויגדל אותן בעל התרנגולים",

English translation 1143

and "one who places calves and foals with a shepherd to tend to them so that they grow":

און "השם עגלים וסייחים על הרועה להיות מתעסק בהן שיגדילו":

English translation 1144

The Most High is the "one who gives eggs" to Jews, the "chicken owner",

דער אויבערשטער איז "נותן ביצים" צו אידן. "בעל התרנגולים",

English translation 1145

on condition that they perform the labor "to set the chickens on them until the chicks emerge and he raises them". And in this is reflected the entirety of the matter of the purpose of creation and the service of man:

על מנת אז זיי זאלן טאן די עבודה "להושיב התרנגולים עליהן עד שיצאו האפרוחים ויגדל אותן". וואס אין דעם שפיגלט זיך אפ דער כללות הענין פון תכלית הבריאה ועבודת האדם:

English translation 1146

One of the reasons for creation is –

איינער פון די טעמים אויף דער בריאה איז –

English translation 1147

as it states in Etz Chaim188 –

ווי עס שטייט אין עץ חיים 188 –

English translation 1148

"that the perfection of His powers etc. be revealed",

"שיתגלו שלימות כחותיו כו'",

English translation 1149

from potential to actual. And this is the matter that the Most High is the "one who gives eggs" to Jews

מן הכח אל הפועל. וואס דאס איז דער ענין וואס דער אויבערשטער איז "נותן ביצים" צו אידן

English translation 1150

("the chicken owner"),

("בעל התרנגולים"),

English translation 1151

for "eggs" are the "powers" which inherently contain potentially the chicks and chickens that will emerge from them,

וואס "ביצים" זיינען די "כחות" וואס זיינען אין זיך כולל בכח די אפרוחים ותרנגולים שיצאו מהן,

English translation 1152

the Most High gives this over to a Jew,

גיט דאס דער אויבערשטער אפ צו א אידן,

English translation 1153

so that a Jew, through his service,

בכדי אז א איד ע"י עבודתו,

English translation 1154

"to set the chickens on them",

"להושיב התרנגולים עליהן",

English translation 1155

should reveal the perfection of his powers

זאל מגלה זיין שלימות כחותיו

English translation 1156

(which are here potentially in the eggs)

(וואס זיינען דא בכח אין די ביצים)

English translation 1157

from potential to actual –

מן הכח אל הפועל –

English translation 1158

"that the chicks emerge".

"שיצאו האפרוחים".

English translation 1159

And for this, one must come to the service of man:

וואס דערצו דארף מען אנקומען לעבודת האדם:

English translation 1160

When chicks emerge from eggs, this is not merely a revelation from concealment,

בשעת אפרוחים קומען ארויס פון ביצים איז דאס ניט בלויז גילוי ההעלם,

English translation 1161

rather, for this there must be a nullification in the interim,

נאר דערצו דארף זיין א ביטול בינתיים,

English translation 1162

the egg must become dust189. And in service, this is the labor of Jews in order to reveal the perfection of his powers from potential to actual,

די ביצה דארף ווערן עפר 189. וואס בעבודה איז דאס די עבודה פון אידן בכדי צו מגלה זיין שלימות כחותיו מן הכח אל הפועל,

English translation 1163

so that from "eggs" there should be "the existence of the entire world emerges,

אז פון "ביצים" זאל זיין "יצאו קיום כל העולם,

English translation 1164

consequently, he becomes a "partner with the Holy One, blessed be He, in the entire work of creation",

במילא ווערט ער א "שותף להקב"ה במעשה בראשית" כולו,

English translation 1165

in all places of the world,

בכל המקומות שבעולם,

English translation 1166

and furthermore –

און נאכמער –

English translation 1167

also in all times,

אויך בכל הזמנים,

English translation 1168

until the end of all generations!

עד סוף כל הדורות!

English translation 1169

Until he establishes an eternal existence in the world,

ביז אז ער טוט אויף א קיום נצחי בעולם,

English translation 1170

which is higher than the existence of the world in itself, by virtue of its creation by the Holy One, blessed be He –

וואס איז העכער פון קיום העולם מצד עצמו מצד בריאתו של הקב"ה –

English translation 1171

for "silence" that comes after "the earth feared" establishes an eternal existence that does not exist when initially there was no "silence".

ווארום "שקטה" וואס קומט לאחרי "ארץ יראה" טוט אויף א קיום נצחי וואס איז ניטא בשעת ס'איז לכתחילה ניט געווען קיין "שקטה".

English translation 1172

This is analogous to the superiority of the penitent over a righteous person,

ע"ד מעלת הבעל תשובה לגבי א צדיק,

English translation 1173

as mentioned above.

כנ"ל.

English translation 1174

May it be His will that very soon the eternal redemption should come,

ויה"ר אז בקרוב ממש זאל קומען די גאולה נצחית,

English translation 1175

a redemption after which there is no exile199,

גאולה שאין אחרי' גלות 199,

English translation 1176

when there will also be the superiority of repentance throughout the entire world –

וואס דעמולט וועט זיין אויך די מעלה פון תשובה בכל העולם כולו –

English translation 1177

to bring back the righteous in repentance200,

לאתבא צדיקיא בתיובתא 200,

English translation 1178

which will be accomplished by the Master of the Redemption –

וואס ווערט אויפגעטאן ע"י בעל הגאולה –

English translation 1179

Moshiach our Righteousness,

משיח צדקנו,

English translation 1180

in the true and complete redemption,

בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1181

speedily in our days, literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 1182

* * *

* * *

English translation 1183

Standing at Rosh Chodesh Shevat,

שטייענדיק בראש חודש שבט,

English translation 1184

which includes within itself all the days of the month,

וואס איז כולל אין זיך כל ימי החודש,

English translation 1185

and particularly the special days in this month,

ובפרט די ימים מיוחדים אין דעם חודש,

English translation 1186

the Tenth of Shevat

עשירי בשבט

English translation 1187

("the tenth shall be holy") –

("העשירי יהי' קודש") –

English translation 1188

this is the place to mention the matters specifically connected with the Tenth of Shevat,

איז כאן המקום צו דערמאנען וועגן די ענינים המיוחדים פארבונדן מיט עשירי בשבט,

English translation 1189

the day of the passing of the Rebbe, my father-in-law, the leader of our generation:

דער יום ההילולא פון כ"ק מו"ח אדמו"ר:

English translation 1190

One must arouse and publicize in every place regarding the special customs for the day of the hillula,

מ'דארף מעורר ומפרסם זיין בכל מקום ומקום וועגן די מנהגים מיוחדים ליום ההילולא,

English translation 1191

including –

כולל –

English translation 1192

the Shabbos preceding it

לש"ק שלפניו

English translation 1193

(as has already been explained in detail201) –

(ווי ס'איז שוין נתבאר געווארן בפרטיות 201) –

English translation 1194

regarding the prayers of the day;

בנוגע לתפלות היום;

English translation 1195

an increase in Torah study

הוספה בלימוד התורה

English translation 1196

(chapters of Mishnah and the like),

(פרקי משניות וכיו"ב),

English translation 1197

including the study of the Torah of the baal hahillula,

כולל לימוד תורתו פון דעם בעל ההילולא,

English translation 1198

a special increase in giving charity,

הוספה מיוחדת בנתינת הצדקה,

English translation 1199

including and especially –

כולל ובפרט –

English translation 1200

for the institutions that are connected to the baal hahillula;

פאר די מוסדות וואס זיינען שייך צו דעם בעל ההילולא;

English translation 1201

And further –

ועוד –

English translation 1202

and this is the main point –

וג"ז עיקר –

English translation 1203

making farbrengens in every place,

מאכן התוועדויות בכל מקום ומקום,

English translation 1204

where good resolutions will be accepted to go "in the straight path that He has taught us, and we will walk in His ways"202,

וואו מ'וועט אננעמען החלטות טובות צו גיין "בדרך ישרה אשר הורנו מדרכיו ונלכה באורחותיו נס"ו" 202,

English translation 1205

through an increase with greater vigor and strength in all activities of spreading Torah and Judaism,

דורך א הוספה ביתר שאת וביתר עוז אין אלע פעולות פון הפצת התורה והיהדות,

English translation 1206

and spreading the wellsprings outward.

והפצת המעינות חוצה.

English translation 1207

And in all these matters there must be the concept of "ascending in holiness" –

און אין די אלע ענינים דארף זיין דער ענין פון "מעלין בקודש" –

English translation 1208

one must add in this even more than in previous years.

מ'דארף מוסיף זיין בזה נאכמער ווי בשנים שלפני זה.

English translation 1209

And certainly one will publicize about all these matters in every place –

און זיכער וועט מען מפרסם זיין וועגן די אלע ענינים בכל מקום ומקום –

English translation 1210

well in advance,

מבעוד מועד,

English translation 1211

so that one can prepare and make all these preparations in an orderly fashion and with great success,

בכדי אז מ'זאל קענען צוגרייטן און מאכן די אלע הכנות לזה בסדר מסודר ובהצלחה רבה,

English translation 1212

as is known the great precision of the baal hahillula that everything should be with order,

כידוע דער גודל הדיוק פון דעם בעל ההילולא אז יעדער זאך זאל זיין מיט א סדר,

English translation 1213

and the main thing –

און דער עיקר –

English translation 1214

without "tumult and haste"

אין "טאַפאָרו דא פלאַחו"

English translation 1215

(in the language of the baal hahillula203).

(בלשון בעל ההילולא 203).

English translation 1216

From this it is also understood,

דערפון איז אויך מובן,

English translation 1217

that just as there are now here Jews from other places and towns –

אז אזוי ווי עס זיינען איצטער דא אידן פון אנדערע מקומות ועיירות –

English translation 1218

they have the merit and mission to convey about all these matters

האבן זיי דעם זכות און שליחות צו איבערגעבן וועגן די אלע ענינים

English translation 1219

(when they return to their places)

(בשעת זיי וועלן זיך אומקערן למקומם)

English translation 1220

to all the people who are in their place and city,

צו אלע מענטשן וואס געפינען זיך במקומם ובעירם,

English translation 1221

who also have a connection to these matters –

וואס אויך זיי האבן א שייכות צו די ענינים –

English translation 1222

and one may benefit a person in his absence204.

וזכין לאדם שלא בפניו 204.

English translation 1223

And in addition to being emissaries to convey these matters to the Jews in their places, they must also become partners in this –

און נוסף לזה וואס זיי זיינען שלוחים צו איבערגעבן די ענינים צו די אידן במקומם דארפן זיי אויך ווערן שותפים אין דעם –

English translation 1224

by participating in all these matters,

דורך זיך משתתף זיין אין די אלע ענינים,

English translation 1225

up to and including the farbrengens on the tenth of Shevat itself.

ביז אין די התוועדויות בעשירי בשבט עצמו.

English translation 1226

And may it be His will that the very acceptance of the resolution in these matters on the Shabbos day will hasten the true and complete redemption –

ויה"ר אז די עצם קבלת ההחלטה בענינים אלו ביום השבת וועט ממהר זיין די גאולה האמיתית והשלימה –

English translation 1227

immediately and at once,

תיכף ומיד,

English translation 1228

in a manner of "I will hasten it"205,

באופן פון "אחישנה" 205,

English translation 1229

even before the tenth of Shevat,

נאך פאר עשירי בשבט,

English translation 1230

so that then will immediately be fulfilled the prophecy "Awake and sing, you who dwell in the dust"206,

וואס דעמולט וועט גלייך מקויים ווערן דער יעוד "הקיצו ורננו שוכני עפר" 206,

English translation 1231

and the baal hahillula among them,

און דער בעל ההילולא בתוכם,

English translation 1232

as is known that tzaddikim and the leaders of Israel will arise in the resurrection of the dead immediately and at once207,

כידוע אז צדיקים ונשיאי ישראל וועלן אויפשטיין בתחית המתים תיכף ומיד 207,

English translation 1233

consequently, the service in connection with the day of the hillula will be performed and the day of the hillula itself will be celebrated together with the baal hahillula,

במילא וועט מען טאן די עבודה בקשר מיטן יום ההילולא און פראווען דעם יום ההילולא עצמו צוזאמען מיטן בעל ההילולא,

English translation 1234

His Holy Honor, my father-in-law, the Rebbe, the leader of our generation,

כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו,

English translation 1235

soul in body

נשמה בגוף

English translation 1236

(as we find examples of this in several places).

(ווי מ'געפינט בדוגמא לזה בכמה מקומות).

English translation 1237

The explanation in Rashi:

דער ביאור בפרש"י:

English translation 1238

Rashi does not explain why each plague had to be for a duration of time and separate plagues,

רש"י באווארנט ניט פארוואס יעדער מכה האט געדארפט זיין א משך זמן און מכות נפרדות,

English translation 1239

with an interval of time between plague and plague

מיט א הפסק זמן בין מכה למכה

English translation 1240

("the plague lasted a quarter of a month and three parts, He would warn and threaten them"),

("המכה משמשת רביע חודש ושלשה חלקים הי' מעיד ומתרה בהם"),

English translation 1241

and because of this, detaining the Jews for a duration of time in exile –

און צוליב דעם אפהאלטן אידן א משך זמן אין גלות –

English translation 1242

because a five-year-old studying Scripture understands it on his own,

ווייל דער בן חמש למקרא פארשטייט עס אליין,

English translation 1243

for each and every plague accomplished a specific defined matter upon Pharaoh and the Egyptians and upon the Jews,

ווארום יעדער מכה ומכה האט גע'פועל'ט א באזונדער ענין מסויים אויף פרעה און די מצריים און אויף די אידן,

English translation 1244

and what one plague accomplished the other plagues did not accomplish.

און דאס וואס איין מכה האט אויפגעטאן האבן די אנדערע מכות ניט אויפגעטאן.

English translation 1245

That is, even though after each and every plague Pharaoh's heart became heavy and hard and the plague did not accomplish that he should repent completely and actually release the Jews from Egypt –

ד.ה. אז אע"פ וואס לאחרי כל מכה ומכה איז לב פרעה געווארן כבד וקשה און די מכה האט ניט גע'פועל'ט אז ער זאל תשובה טאן בשלימות און ארויסלאזן אידן פון מצרים בפועל –

English translation 1246

nevertheless, each plague accomplished upon him a matter,

האט אבער יעדער מכה אויף אים אויפגעטאן אן ענין,

English translation 1247

up to a partial repentance,

ע"ד תשובה למחצה,

English translation 1248

to a third, and so on;

לשליש וכיו"ב;

English translation 1249

and up to that point it accomplished an effect upon the Egyptians,

ועד"ז האט עס גע'פועל'ט א פעולה אויף די מצריים,

English translation 1250

and up to that point –

ועד"ז –

English translation 1251

upon the Jews.

אויף די אידן.

English translation 1252

And the special effect that each and every plague accomplished upon Pharaoh and Egypt

און די פעולה מיוחדת וואס יעדער מכה ומכה האט גע'פועל'ט אויף פרעה ומצרים

English translation 1253

(which the other plagues did not do) –

(וואס די אנדערע מכות האבן דאס ניט געטאן) –

English translation 1254

a five-year-old studying Scripture also knows,

ווייסט אויך דער בן חמש למקרא,

English translation 1255

either from what is explicitly stated in the Chumash,

צי דערפון וואס שטייט בפירוש אין חומש,

English translation 1256

or where it is not stated in the Chumash, Rashi explains it.

אדער דארטן וואו עס שטייט ניט אין חומש איז דאס רש"י מפרש.

English translation 1257

For example:

ולדוגמא:

English translation 1258

The special effect of the plague of blood upon Pharaoh and Egypt

די פעולה מיוחדת פון מכת דם אויף פרעה ומצרים

English translation 1259

(which none of the other plagues accomplished)

(וואס קיינע פון די אנדערע מכות האט ניט אויפגעטאן)

English translation 1260

Rashi explains208:

איז רש"י מפרש 208:

English translation 1261

"Because rains do not fall in Egypt and the Nile rises and irrigates the land, and the Egyptians worship the Nile,

"לפי שאין גשמים יורדים במצרים ונילוס עולה ומשקה את הארץ ומצרים עובדים לנילוס,

English translation 1262

therefore He smote their deity and afterwards He smote them."

לפיכך הלקה את יראתם ואח"כ הלקה אותם".

English translation 1263

That is, the plague of blood accomplished a striking of the idol of Pharaoh and Egypt. So that this effect should be with full force,

ד.ה. אז מכת דם האט אויפגעטאן א הכאה אין דער ע"ז פון פרעה ומצרים. וואס בכדי אז די פעולה זאל זיין מיט כל החוזק,

English translation 1264

the plague had to last for a duration of time,

האט די מכה געדארפט געדויערן א משך זמן,

English translation 1265

so that there would be time to contemplate this and it would have an impact.

בכדי מ'זאל האבן צייט זיך צו מתבונן זיין בזה און דאס זאל ווירקן.

English translation 1266

And one may add based on the midrash209 after an action of the plague of blood upon Egypt and upon the Jews:

[ויש להוסיף ע"פ המדרש 209 נאך א פעולה פון מכת דם אויף מצרים און אויף די אידן:

English translation 1267

"From the plague of blood the Jews became wealthy,

"ממכת דם העשירו ישראל,

English translation 1268

how so? The Egyptian and the Jew were in one house and the vat was full of water,

כיצד המצרי וישראל בבית א' והגיגית מלאה מים,

English translation 1269

and the Egyptian...

ומצרי...

English translation 1270

draws it out full of blood,

מוציאה מלאה דם,

English translation 1271

and the Jew drinks water from the vat. And the Egyptian says to him, give me a little water in your hand,

וישראל שותה מים מתוך הגיגית. והמצרי אומר לו תן לי בידך מעט מים,

English translation 1272

and he gives it to him,

ונותן לו,

English translation 1273

and it becomes blood. And he says to him, let us drink, I and you, from one bowl,

ונעשו דם. ואומר לו נשתה אני ואתה מן קערה אחת,

English translation 1274

and the Jew drinks water and the Egyptian blood,

וישראל שותה מים ומצרי דם,

English translation 1275

and when he would take from the Jew with money he would drink water,

וכשהי' לוקח מישראל בדמים הי' שותה מים,

English translation 1276

from here the Jews became wealthy".

מכאן העשירו ישראל".

English translation 1277

That is:

דאס הייסט:

English translation 1278

a) This had an effect upon the Egyptians –

א) דאס האט גע'פועל'ט אויף די מצריים –

English translation 1279

that even though a Jew was his slave and he tormented the Jew with hard labor,

אז אע"פ וואס א איד איז געווען זיינער אן עבד און ער האט דעם אידן געמאטערט בעבודת פרך,

English translation 1280

at the time the Egyptian became thirsty he had to take his money,

איז בשעת דער מצרי איז געווארן דארשטיק האט ער געדארפט נעמען ממונו,

English translation 1281

with which he could purchase the life of his soul210,

שהי' יכול לקנות בו חיי נפשו 210,

English translation 1282

and give it to his slave in order to obtain water to drink! And this also had an effect upon the Egyptian magicians,

און דאס אפגעבן צו זיין עבד בכדי צו באקומען מים לשתות! און דאס האט אויך גע'פועל'ט אויף די חרטומי מצרים,

English translation 1283

because they too became thirsty...

ווארום אויך זיי זיינען דאך געווארן דארשטיק...

English translation 1284

And b) This had an effect upon the Jews –

און ב) דאס האט גע'פועל'ט אויף די אידן –

English translation 1285

that they saw their virtue –

אז זיי האבן געזען מעלתם –

English translation 1286

that even when the Egyptian said to the Jew "let us drink, I and you, from one bowl,

אז אפילו ווען דער מצרי האט געזאגט דעם אידן "נשתה אני ואתה מן קערה אחת,

English translation 1287

and the Jew drinks water and the Egyptian blood",

וישראל שותה מים ומצרי דם",

English translation 1288

and only when "he would take from the Jew with money he would drink water"! Until through this "the Jews became wealthy"!].

און נאר בשעת "הי' לוקח מישראל בדמים הי' שותה מים"! ביז אז דורך דעם איז "העשירו ישראל"!].

English translation 1289

The special effect of the plague of lice is explicit in the verse211:

די פעולה מיוחדת פון מכת כנים איז מפורש אין פסוק 211:

English translation 1290

This caused the magicians to say to Pharaoh "it is the finger of G-d". What this specifically the plague

דאס האט גע'פועל'ט אז די חרטומים זאלן זאגן פרעה'ן "אצבע אלקים היא". וואס דאס האט דוקא די מכה

English translation 1291

(plague of lice)

(מכת כנים)

English translation 1292

accomplished,

אויפגעטאן,

English translation 1293

and not any other plague:

ניט קיין אנדער מכה:

English translation 1294

Until then Pharaoh and Egypt held that "mine is the river and I made myself"212,

ביז דעמולט האט פרעה ומצרים געהאלטן אז "לי יאורי ואני עשיתיני" 212,

English translation 1295

or even if they held "the G-d of gods"213 –

אדער אפילו את"ל אז זיי האבן געהאלטן "אלקא דאלקייא" 213 –

English translation 1296

they did not say "it is the finger of G-d";

האבן זיי אבער ניט געזאגט "אצבע אלקים היא";

English translation 1297

the plague of lice affected them so that they would say "it is the finger of G-d".

מכת כנים האט אויף זיי געווירקט אז זיי זאלן זאגן "אצבע אלקים היא".

English translation 1298

And regarding this, the warning about the plague of hail caused that "he who feared the word of Hashem among the servants of Pharaoh made his servants and his livestock flee to the houses"214. And this occurred only with this plague. Also before this they were "fearful of the word of Hashem",

ועד"ז האט די התראה אויף מכת ברד אויפגעטאן אז "הירא את דבר ה' מעבדי פרעה הניס את עבדיו ואת מקנהו אל הבתים" 214. וואס דאס האט זיך אויפגעטאן נאר בא דער מכה. אויך לפני זה זיינען זיי געווען "ירא את דבר ה'",

English translation 1299

but this did not affect them to perform an action in practice,

אבער דאס האט אויף זיי ניט גע'פועל'ט אז זיי זאלן טאן א פעולה בפועל,

English translation 1300

unlike now at the warning about the plague of hail.

משא"כ איצטער בא דער התראה אויף מכת ברד.

English translation 1301

And regarding this, the plague of locusts caused a change in Pharaoh so that he said "go now, you men, and serve Hashem"215.

ועד"ז האט מכת ארבה אויפגעטאן א שינוי אין פרעה אז ער זאל זאגן "לכו נא הגברים ועבדו את ה'" 215.

English translation 1302

That is, that even though this did not cause him to repent completely and release them all from Egypt,

ד.ה. אז אע"פ וואס דאס האט ניט גע'פועל'ט אז ער זאל אינגאנצן תשובה טאן און זיי אלע ארויסלאזן פון מצרים,

English translation 1303

it did, however, cause in him a partial repentance and the like until he agreed to "go now, you men, etc." which previously he had not agreed to even that.

האט עס אבער גע'פועל'ט אויף אים א תשובה למחצה וכיו"ב ביז ער זאל מסכים זיין אויף "לכו נא הגברים גו'" וואס פריער האט ער דערצו אויך ניט מסכים געווען.

English translation 1304

And regarding this, each and every plague had a special effect that the other plagues did not have –

ועד"ז כל מכה ומכה האט געהאט א פעולה מיוחדת וואס די אנדערע מכות האבן ניט געהאט –

English translation 1305

as explicit in the verse or Rashi explains this.

כמפורש אין פסוק אדער רש"י איז דאס מפרש.

English translation 1306

And therefore each plague had to take a duration of time and the plagues had to be separate one from the other,

און דעריבער האט יעדער מכה געדארפט נעמען א משך זמן און די מכות האבן געדארפט זיין נפרדות איינע פון די אנדערע,

English translation 1307

not in one continuous sequence –

ניט אין איין המשך –

English translation 1308

in order to give Pharaoh and the Egyptians and the Jews time to contemplate the plague and that it should affect them

בכדי צו געבן פרעה'ן און די מצריים און די אידן צייט זיך צו מתבונן זיין אין דער מכה און דאס זאל אויף זיי פועל זיין

English translation 1309

(unlike if each plague were only a short time and without an interval between plague and plague, they would not have had enough time to contemplate each and every plague and each plague would not have accomplished its effect that only it could accomplish).

(משא"כ אויב יעדער מכה וואלט געווען נאר א זמן קצר און אן א הפסק זמן בין מכה למכה וואלט מען ניט געהאט גענוג צייט זיך צו מתבונן זיין בכל מכה ומכה און יעדער מכה וואלט ניט אויפגעטאן פעולתה וואס נאר זי האט געקענט אויפטאן).

English translation 1310

And since this is a simple matter –

און וויבאלד אז דאס איז א דבר הפשוט –

English translation 1311

Rashi need not explain it;

דארף דאס רש"י ניט מפרש זיין;

English translation 1312

and that which Rashi explains at the phrase "and I will harden"

און דאס וואס רש"י איז מפרש בד"ה "ואני אקשה"

English translation 1313

(that the plagues came "so that Israel will hear and fear"),

(אז די מכות זיינען געקומען "כדי שישמעו ישראל וייראו"),

English translation 1314

is only in order to explain a particular matter –

איז אך ורק בכדי צו מסביר זיין א באזונדער ענין –

English translation 1315

the reason for the multitude of plagues.

דעם טעם אויף דעם ריבוי המכות.

English translation 1316

The lesson from this:

די הוראה דערפון:

English translation 1317

When one goes out into the street and sees that one conducts himself contrary to the command of Hashem,

בשעת מ'גייט ארויס אין גאס און מ'זעט אז מ'פירט זיך היפך פון ציוויי ה',

English translation 1318

all the more so on the Sabbath day,

עאכו"כ ביום השבת,

English translation 1319

and even though one spoke once and a second time,

און אע"פ וואס מ'האט גערעדט איין מאל און א צווייטן מאל,

English translation 1320

it did not help yet –

האט עס נאך ניט געהאלפן –

English translation 1321

one should not become downcast about himself,

זאל מען ניט ווערן אראפגעפאלן בא זיך,

English translation 1322

for "do not look at his appearance"216,

ווארום "אל תבט אל מראהו" 216,

English translation 1323

surely it had an effect upon that one.

זיכער האט עס אויף יענעם גע'פועל'ט.

English translation 1324

And all the more so and a fortiori from Pharaoh and Egypt:

ובמכ"ש וק"ו פון פרעה ומצרים:

English translation 1325

Even then one could think that the plagues did not affect them,

אויך דעמולט האט מען געקענט טראכטן אז די מכות פועל'ן ניט אויף זיי,

English translation 1326

and the proof is that they did not repent and did not release the Jews from Egypt.

והראי' אז זיי טוען ניט קיין תשובה און לאזן ניט ארויס די אידן פון מצרים.

English translation 1327

Nevertheless, the truth is that each and every plague affected them as elaborated above.

אעפ"כ איז דער אמת אז יעדער מכה ומכה האט אויף זיי גע'פועל'ט כנ"ל בארוכה.

English translation 1328

How much more so that this was the case with Pharaoh and Egypt,

איז מה-דאך אז דאס איז אזוי געווען בא פרעה ומצרים,

English translation 1329

and before the giving of the Torah,

און פאר מתן תורה,

English translation 1330

when the decree that "the upper ones shall not descend to the lower ones and the lower ones shall not ascend to the upper ones"217 still existed,

ווען ס'איז נאך געווען די גזירה אז עליונים לא ירדו לתחתונים ותחתונים לא יעלו לעליונים 217,

English translation 1331

all the more so that this is the case after the giving of the Torah,

עאכו"כ אז ס'איז אזוי נאך מתן תורה,

English translation 1332

when upper and lower are "intermingled",

ווען עליונים ותחתונים זיינען "צוזאַמענגעמישט",

English translation 1333

and Torah is found below,

און תורה געפינט זיך למטה,

English translation 1334

and furthermore –

און נאכמער –

English translation 1335

Torah is a master over existence,

תורה איז א בעה"ב אויף מציאות,

English translation 1336

as explained in the Yerushalmi218 on the verse "God who completes for me"219 –

כמבואר בירושלמי 218 עה"פ "לא-ל גומר עלי" 219 –

English translation 1337

it is certain that every matter that is spoken in a manner of "words that come from the heart enter the heart"220 and accomplish their effect.

איז זיכער אז יעדער זאך וואס מ'רעדט באופן פון דברים היוצאים מן הלב איז נכנסים אל הלב 220 ופועלים פעולתם.

English translation 1338

And especially when he does not speak his own words,

ובפרט אז ער רעדט ניט אייגענע רייד,

English translation 1339

but rather words of rebuke from books of rebuke,

נאר דברי מוסר פון ספרי מוסר,

English translation 1340

and words of Torah from books of Torah,

ודברי תורה מספרי תורה,

English translation 1341

all the more so when he goes and speaks on a mission from the Nasi of our generation –

עאכו"כ בשעת ער גייט און רעדט בשליחותו פון נשיא דורנו –

English translation 1342

it is certain that this accomplishes!

איז זיכער אז דאס פועל'ט!

English translation 1343

What is truly,

וואס באמת,

English translation 1344

is because of this itself

איז צוליב דעם אליין

English translation 1345

(that this is the mission of the Nasi of our generation)

(וואס דאס איז שליחותו פון נשיא דורנו)

English translation 1346

it is also worthwhile to do this even if one would not accomplish,

אויך כדאי אז מ'זאל דאס טאן אפילו אויב מ'וואלט ניט גע'פועל'ט,

English translation 1347

for through this one obeys and fulfills the will of the Nasi of our generation.

ווארום דורך דעם פאלגט מען און מ'איז מקיים רצון נשיא דורנו.

English translation 1348

And by way of example, like the mitzvah of checking chametz –

ובדוגמא ווי די מצוה פון בדיקת חמץ –

English translation 1349

the mitzvah is that "one is obligated to check",

איז די מצוה אז "חייב לבדוק",

English translation 1350

but it is not a mitzvah that he must find chametz221

אבער ס'איז ניט קיין מצוה אז ער דארף געפינען חמץ 221

English translation 1351

[and that which one places ten crumbs is only because of a custom221];

[און דאס וואס מ'לייגט עשר פתיתים איז נאר מצד א מנהג 221];

English translation 1352

and so too in the service of man:

ועד"ז בעבודת האדם:

English translation 1353

the Nasi of our generation gave everyone the mission to go and check chametz,

נשיא דורנו האט געגעבן יעדערן די שליחות צו גיין בודק זיין חמץ,

English translation 1354

of course in pleasant ways and in ways of peace. The obligation consists in this itself, that he should check,

כמובן בדרכי נועם ובדרכי שלום. באשטייט דער חיוב אין דעם אליין אז ער זאל בודק זיין,

English translation 1355

even if he finds nothing. It could be that he will even find "matzah" and "shmurah matzah",

אפילו אויב ער געפינט גארניט. עס קען זיין אז ער זאל גאר געפינען "מצה" און "מצה שמורה",

English translation 1356

but he has fulfilled his mission from the Nasi of our generation through the fact that he went to check.

אבער ער האט מקיים געווען שליחותו פון נשיא דורנו דורך דעם וואס ער איז געגאנגען בודק זיין.

English translation 1357

And so too in our matter:

ועד"ז בעניננו:

English translation 1358

because of this itself, that one fulfills the mission of the Nasi of our generation –

צוליב דעם אליין אז מ'איז מקיים שליחותו פון נשיא דורנו –

English translation 1359

it is worthwhile to go and speak with other Jews.

איז כדאי דער גיין רעדן מיט אנדערע אידן.

English translation 1360

In addition to this, one is told – that

נוסף לזה זאגט מען אים – אז

English translation 1361

(not only does he thereby fulfill the mission of the Nasi of our generation, but)

(ניט נאר וואס ער איז דערמיט מקיים שליחות נשיא דורנו, נאר)

English translation 1362

he also succeeds that his words accomplish upon the other.

ער איז אויך מצליח אז זיינע רייד פועל'ן אויפן צווייטן.

English translation 1363

However, in this there can be differences:

נאר אין דעם קענען זיין חילוקים:

English translation 1364

it could be that one sees immediately, openly, the effect upon that one;

עס קען זיין אז מ'זעט גלייך בגלוי די פעולה אויף יענעם;

English translation 1365

or it could be that it will take time,

אדער עס קען זיין אז עס זאל נעמען צייט,

English translation 1366

for that one needs to have time to contemplate this;

ווארום יענער דארף האבן צייט ער זאל זיך מתבונן זיין בזה;

English translation 1367

or the time must come when that one will need to come to that Jew,

אדער עס דארף קומען די צייט ווען יענער וועט דארפן אנקומען צו דעם אידן,

English translation 1368

because he is thirsty and the like and wants to buy water with his money with which he can buy the life of his soul and the like,

ווייל ער איז דארשטיק וכיו"ב און וויל קויפן מים מיט ממונו וואס יכול לקנות בהם חיי נפשו וכיו"ב,

English translation 1369

then it will accomplish upon him.

וועט עס דעמולט פועל'ן אויף אים.

English translation 1370

But in any case, it is a certain thing that his words that come from the heart enter the heart and accomplish their effect.

אבער ווי-ניט-ווי איז א זיכערע זאך אז זיינע דברים היוצאים מן הלב זיינען נכנסים אל הלב ופועלים פעולתם.

English translation 1371

If you do not see how your words have affected that one –

אי דו זעסט ניט ווי דיינע רייד האבן אויף יענעם גע'פועל'ט –

English translation 1372

this is because you look with fleshy eyes,

איז דאס דערפאר וואס דו קוקסט מיט פליישיקע אויגן,

English translation 1373

you see only the external fleshliness;

זעסטו נאר די חיצוניות'דיקע פליישיקייט;

English translation 1374

but who told you to look with eyes of flesh,

ווער הייסט דיר אבער קוקן מיט עיני בשר,

English translation 1375

look with your innerness,

קוק מיט דיין פנימיות,

English translation 1376

you will see that one's innerness.

וועסטו זען יענעם'ס פנימיות.

English translation 1377

And especially when one has the power for this from "Va'eira" –

ובפרט אז מ'האט דעם כח לזה פון "וארא" –

English translation 1378

which gives power for the service in a manner of sight

וואס דאס גיט כח אויף דער עבודה באופן של ראי'

English translation 1379

(as discussed at length above).

(כנ"ל בארוכה).

English translation 1380

And as explained in Torah Or222,

וכמבואר בתורה אור 222,

English translation 1381

that in "Va'eira" itself there are two interpretations –

אז אין "וארא" גופא זיינען פאראן צוויי פירושים –

English translation 1382

a. past tense, that He appeared to the Patriarchs,

א' לשון עבר שנתגלה לאבות,

English translation 1383

and b. future tense, which is a present tense, that this aspect always exists in every time, in every person, etc.,

והב' לשון עתיד שהוא לשון הוה שתמיד יש בחינה זו בכל זמן בכל אדם כו'",

English translation 1384

which every moment relative to the moment before it is a matter of the future.

וואס יעדער רגע לגבי דעם רגע שלפנ"ז איז אן ענין של עתיד.

English translation 1385

Until one comes to the perfection of the revelation of "Va'eira" –

ביז מ'קומט צו דער שלימות הגילוי פון "וארא" –

English translation 1386

in the true and complete redemption,

בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1387

when it will be "and the glory of Hashem shall be revealed and all flesh together shall see etc."223,

ווען עס וועט זיין "ונגלה כבוד ה' וראו כל בשר יחדיו גו'" 223,

English translation 1388

the study of the Torah of Moshiach224 in a manner of sight225,

לימוד תורתו של משיח 224 באופן של ראי' 225,

English translation 1389

speedily in our days, literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 1390

* * *

* * *

English translation 1391

The explanation through the details of the wording in the Zohar and at the beginning of the Rambam's book:

דער ביאור בתיווך פרטי הלשונות אין זהר און אין תחלת ספר הרמב"ם:

English translation 1392

Rabbi David HaNagid,

ר' דוד הנגיד,

English translation 1393

the grandson of the Rambam,

נכדו של הרמב"ם,

English translation 1394

writes226 that "the foundation of foundations and the pillar of wisdoms" is the acronym of the four letters of the Name Havayah:

שרייבט 226 אז "יסוד היסודות ועמוד החכמות" איז די ר"ת פון די ד' אותיות דשם הוי':

English translation 1395

"Foundation" –

"יסוד" –

English translation 1396

Yud,

יו"ד,

English translation 1397

"of foundations" – Hei,

"היסודות" – ה"א,

English translation 1398

"and pillar" –

"ועמוד" –

English translation 1399

Vav,

וא"ו,

English translation 1400

"of wisdoms" –

"החכמות" –

English translation 1401

the final Hei.

ה"א אחרונה.

English translation 1402

And based on this, it can be said that the

וואס עפ"ז יש לומר אז די

English translation 1403

(entire)

(גאנצע)

English translation 1404

four words "the foundation of foundations and the pillar of wisdoms"

פיר ווערטער "יסוד היסודות ועמוד החכמות"

English translation 1405

(whose initials are the Name Havayah)

(וואס ראשי תיבות שלהם איז דער שם הוי')

English translation 1406

correspond to the four letters of the Name Havayah –

זיינען כנגד די ד' אותיות דשם הוי' –

English translation 1407

according to the known227 that the four letters of the Name Havayah correspond to Chochmah,

ע"פ הידוע 227 אז די ד' אותיות דשם הוי' זיינען כנגד חכמה,

English translation 1408

Binah,

בינה,

English translation 1409

Zeir Anpin and Malchut:

ז"א ומלכות:

English translation 1410

"Yesod" –

"יסוד" –

English translation 1411

The yud of the Name Havayah –

דער יו"ד פון שם הוי' –

English translation 1412

corresponds to Chochmah,

איז כנגד חכמה,

English translation 1413

for Chochmah is the foundation of all matters,

וואס חכמה איז דער יסוד פון אלע ענינים,

English translation 1414

a foundation in the manner of a point

א יסוד באופן של נקודה

English translation 1415

(like the form of the letter yud);

(כצורת אות י');

English translation 1416

"Haysodoth" in the plural –

"היסודות" לשון רבים –

English translation 1417

the first hei –

דער ה"א ראשונה –

English translation 1418

corresponds to Binah,

איז כנגד בינה,

English translation 1419

which is a matter of plurality

וואס איז אן ענין פון רבים

English translation 1420

(yesodoth)

(יסודות)

English translation 1421

relative to Chochmah,

ביחס לחכמה,

English translation 1422

for there the point of Chochmah descends in a manner of expansion and extension

ווייל דארטן קומט אראפ נקודת החכמה באופן של התפשטות והרחבה

English translation 1423

(like the form of the letter hei);

(כצורת אות ה"א);

English translation 1424

"Ve'amud" is analogous to the form of the letter vav,

"ועמוד" איז בדוגמא ווי צורת אות וא"ו,

English translation 1425

which indicates drawing down –

וואס ווייזט אויף המשכה –

English translation 1426

corresponding to Zeir Anpin;

כנגד ז"א;

English translation 1427

and "Hachochmoth" –

און "החכמות" –

English translation 1428

corresponds to the lower Chochmah –

איז כנגד חכמה תתאה –

English translation 1429

Malchut228,

מלכות 228,

English translation 1430

the lower hei.

דער ה"א תתאה.

English translation 1431

Accordingly, one can explain the connection with the specific expressions in Ra'aya Mehemna in the Zohar

ועפ"ז יש לומר דעם תיווך מיט די פרטי הלשונות אין רעיא מהימנא בזהר

English translation 1432

(the source for the words of the Rambam):

(דער מקור אויף דברי הרמב"ם):

English translation 1433

In the Zohar there are also four expressions and concepts: 1) "

אין זהר שטייען אויך פיר לשונות וענינים: 1) "

English translation 1434

(This commandment)

(פקודא דא)

English translation 1435

is the first of all commandments",

קדמאה לכל פקודין",

English translation 1436

2) "Reshita",

2) "ראשיתא",

English translation 1437

3) "Kadma'ah",

3) "קדמאה",

English translation 1438

4) "Dechol pikkudin".

4) "דכל פקודין".

English translation 1439

And it can be said that these four expressions and concepts correspond to the four letters of the Name Havayah,

וי"ל אז די ד' לשונות וענינים זיינען כנגד די ד' אותיות דשם הוי',

English translation 1440

Chochmah, Binah, Zeir Anpin, and Malchut. And corresponding to these four expressions and concepts are the four expressions in the Rambam:

חכמה בינה ז"א ומלכות. וכנגד ד' לשונות וענינים אלו זיינען די ד' לשונות אין רמב"ם:

English translation 1441

Before "Kadma'ah lechol pikkudin etc." there is an introduction –

פאר "קדמאה לכל פקודין כו'" שטייט א הקדמה –

English translation 1442

"Pikkuda da".

"פקודא דא".

English translation 1443

Regarding this, in the Rambam:

עד"ז אין רמב"ם:

English translation 1444

Before "Yesod hayesodoth etc." –

פאר "יסוד היסודות וכו'" –

English translation 1445

there is the introduction229 "Mitzvah rishonah etc.".

שטייט די הקדמה 229 "מצוה ראשונה כו'".

English translation 1446

Then "Yesod" corresponds to "Kadma'ah

דערנאך "יסוד" איז ע"ד "קדמאה

English translation 1447

(lechol pikkudin)",

(לכל פקודין) ",

English translation 1448

"Hayesodoth" corresponds to "Reshita",

"היסודות" ע"ד "ראשיתא",

English translation 1449

"Ve'amud hachochmoth" corresponds to "Kadma'ah dechol pikkudin"

"ועמוד החכמות" איז ע"ד "קדמאה דכל פקודין"

English translation 1450

("Ve'amud" corresponds to "Kadma'ah" and "Hachochmoth" corresponds to "Dechol pikkudin").

("ועמוד" איז ע"ד "קדמאה" און "החכמות" איז ע"ד "דכל פקודין").

English translation 1451

And in the four letters of the Name Havayah,

און אין די ד' אותיות דשם הוי',

English translation 1452

Chochmah, Binah, Zeir Anpin, and Malchut:

חכמה בינה ז"א ומלכות:

English translation 1453

"Kadma'ah" is the aspect of Chochmah

"קדמאה" איז בחי' חכמה

English translation 1454

(the yud of the Name Havayah),

(יו"ד דשם הוי'),

English translation 1455

for Chochmah is the first and beginning and root of all the sefirot and all matters230.

וואס חכמה איז קדמאה ותחלה ושרש פון כל הספירות וכל הענינים 230.

English translation 1456

And the manner in which Chochmah is "Kadma'ah"

און דער אופן ווי חכמה איז "קדמאה"

English translation 1457

(to all the sefirot) –

(לכל הספירות) –

English translation 1458

is in the manner of "Kadma'ah lechol pikkudin":

איז באופן פון "קדמאה לכל פקודין":

English translation 1459

The difference between saying "Kadma'ah lechol pikkudin" or "Kadma'ah dechol pikkudin"

דער חילוק צי מ'זאגט "קדמאה לכל פקודין" אדער "קדמאה דכל פקודין"

English translation 1460

(as it says further,

(ווי עס שטייט ווייטער,

English translation 1461

as will be explained) is:

כדלקמן) איז:

English translation 1462

"Kadma'ah lechol pikkudin"

"קדמאה לכל פקודין"

English translation 1463

(to all pikkudin)

(צו כל פקודין)

English translation 1464

indicates that the concept that is "Kadma'ah" is higher and not one of "all pikkudin";

באווייזט אז דער ענין וואס איז "קדמאה" איז העכער און ניט איינער פון "כל פקודין";

English translation 1465

in contrast, "Kadma'ah dechol pikkudin"

משא"כ "קדמאה דכל פקודין"

English translation 1466

(of all pikkudin)

(פון כל פקודין)

English translation 1467

indicates that it is indeed "Kadma'ah" but

באווייזט אז דאס איז טאקע "קדמאה" אבער

English translation 1468

(together with this it is)

(ביחד עם זה איז דאס)

English translation 1469

one of the pikkudin,

איינער פון די פקודין,

English translation 1470

only that within "all pikkudin" itself it is "Kadma'ah".

נאר אין "כל פקודין" גופא איז דאס "קדמאה".

English translation 1471

So too regarding Chochmah:

וואס אזוי איז אויך בנוגע צו חכמה:

English translation 1472

Chochmah is "Kadma'ah" to all the sefirot in the manner of "Kadma'ah lechol pikkudin",

חכמה איז "קדמאה" לכל הספירות באופן פון "קדמאה לכל פקודין",

English translation 1473

Chochmah is the first and the root and source of all the sefirot,

חכמה איז קדמאה און דער שרש ומקור פון כל הספירות,

English translation 1474

but in a manner that it stands above all the sefirot and is not counted as one of them –

אבער באופן אז זי שטייט העכער פון אלע ספירות און זי ווערט ניט גערעכנט אלס איינע פון זיי –

English translation 1475

as is known that Chochmah is

כידוע אז חכמה איז

English translation 1476

(the letters)

(אותיות)

English translation 1477

"Ko'ach Mah"231,

"כח מ"ה" 231,

English translation 1478

"which is what is not grasped and understood and is not yet apprehended in comprehension",

"שהוא מה שאינו מושג ומובן ואינו נתפס בהשגה עדיין",

English translation 1479

the aspect of faith that is above intellect,

בחי' אמונה שלמעלה מן השכל,

English translation 1480

"and therefore the light of the Ein Sof, blessed be He, is clothed in it"232,

"ולכן מתלבש בה אור א"ס ב"ה" 232,

English translation 1481

by virtue of which Chochmah is entirely above the other sefirot and is not counted together with them;

וואס מצד דעם איז חכמה אינגאנצן העכער פון די אנדערע ספירות און ווערט ניט גערעכנט צוזאמען מיט זיי;

English translation 1482

And more specifically, this is the aspect of Mah within Chochmah233,

ובפרטיות יותר איז דאס בחי' מ"ה שבחכמה 233,

English translation 1483

as explained in many places234 that in Chochmah there are two levels –

כמבואר בכ"מ 234 אז אין חכמה זיינען פאראן צוויי דרגות –,

English translation 1484

"Ko'ach" and "Mah",

"כח" און "מ"ה",

English translation 1485

the aspect of "Ko'ach" within Chochmah is "the aspect of its drawing near to Binah,

בחי' "כח" שבחכמה איז "בחי' התקרבותה אל הבינה,

English translation 1486

namely that Chochmah becomes a source for Binah",

והיינו מה שהחכ' נעשה מקור לבינה",

English translation 1487

and the aspect of "Mah" within Chochmah "is the aspect of its attachment to Keter,

און בחי' "מ"ה" שבחכמה "הוא בחי' התדבקותה אל הכתר,

English translation 1488

namely that it is the aspect of absolute nothingness etc., for it is far higher than the level of revealed intellect, and thus it is not at all within the realm of comprehension,

והיינו שהוא בחי' אין בעצם כו' כי הוא למעלה מעלה מבחי' שכל גלוי וא"כ אינו בערך השגה כלל,

English translation 1489

meaning that it is not even a source for comprehension etc.".

היינו שאינו גם מקור להשגה וכו'".

English translation 1490

[Sometimes it is explained235 the opposite,

[אמאל איז מבואר 235 פארקערט,

English translation 1491

that the aspect of Ko'ach Mah is one concept –

אז בחי' כח מ"ה איז איין ענין –

English translation 1492

a power that is not grasped;

כח שאינו מושג;

English translation 1493

but here we speak according to the other manner.]

אבער דא רעדט מען לויטן אנדער אופן].

English translation 1494

Thus, by virtue of the aspect of Mah within Chochmah, Chochmah is entirely above the sefirot –

וואס מצד בחי' מ"ה שבחכמה איז חכמה אינגאנצן העכער פון די ספירות –

English translation 1495

and from this aspect

ומצד בחינה זו

English translation 1496

(the aspect of Mah)

(בחי' מ"ה)

English translation 1497

we say "Kadma'ah lechol pikkudin",

זאגט מען "קדמאה לכל פקודין",

English translation 1498

that is, it is above "all pikkudin".

דאס איז העכער פון "כל פקודין".

English translation 1499

Then comes "Reshita" –

דערנאך קומט "ראשיתא" –

English translation 1500

the aspect of Binah

בחי' בינה

English translation 1501

(the first hei):

(ה"א ראשונה):

English translation 1502

"Reshita" indicates that this is already a revealed head and root,

"ראשיתא" באווייזט אז דאס איז שוין א ראש ושרש גלוי,

English translation 1503

in closeness,

בקירוב,

English translation 1504

to the other sefirot. And this is the aspect of Binah –

צו די אנדערע ספירות. וואס דאס איז בחי' בינה –

English translation 1505

"Im236 habanim simchah"237,

אם 236 הבנים שמחה" 237,

English translation 1506

a revealed head and root in a manner of closeness

א ראש ושרש גלוי באופן של קירוב

English translation 1507

(like a "mother")

(ווי אן "אם")

English translation 1508

to the "children",

צו די "בנים",

English translation 1509

the other sefirot,

די אנדערע ספירות,

English translation 1510

not like Chochmah which is "Kadma'ah lechol pikkudin" from afar

ניט ווי חכמה וואס איז "קדמאה לכל פקודין" מרחוק

English translation 1511

(like a "father" in relation to his children).

(ווי אן "אב" ביחס צו זיינע בנים).

English translation 1512

Then again it says "Kadma'ah dechol pikkudin",

דערנאך שטייט נאכאמאל "קדמאה דכל פקודין",

English translation 1513

but here the expression is "Dechol pikkudin"

אבער דא שטייט דער לשון "דכל פקודין"

English translation 1514

(not as it says earlier by Chochmah "lechol pikkudin") –

(ניט ווי עס שטייט פריער בא חכמה "לכל פקודין") –

English translation 1515

the aspect of Zeir Anpin

בחי' ז"א

English translation 1516

("Kadma'ah")

("קדמאה")

English translation 1517

and Malchut

און מלכות

English translation 1518

("Dechol pikkudin").

("דכל פקודין").

English translation 1519

And the explanation:

והביאור:

English translation 1520

The four letters of the name Havayah themselves divide into two orders:

די ד' אותיות פון שם הוי' גופא טיילן זיך אויף צוויי סדרים 238:

English translation 1521

Yud-Hei and Vav-Hei.

י"ה און ו"ה.

English translation 1522

One order –

איין סדר –

English translation 1523

"The hidden things belong to Havayah our God",

"הנסתרות 239 לה' אלקינו",

English translation 1524

Yud-Hei. And a second order –

י"ה 240. און א צווייטער סדר –

English translation 1525

"And the revealed things belong to us and to our children",

"והנגלות 239 לנו ולבנינו",

English translation 1526

Vav-Hei. And in particular, Vav-Hei corresponds to Torah

ו"ה 240. ובפרטיות איז ו"ה כנגד תורה

English translation 1527

(the aspect of Vav)

(בחי' וא"ו)

English translation 1528

and commandments

ומצוות

English translation 1529

(the aspect of Hei).

(בחי' ה"א) 241.

English translation 1530

And based on this, it is understood why the Zohar says here twice "the first of (the)

ועפ"ז איז מובן פארוואס דער זהר זאגט דא צוויי מאל "קדמאה ל (ד)

English translation 1531

all commandments" –

כל פקודין" –

English translation 1532

because it speaks about two separate orders:

ווייל דאס רעדט זיך וועגן צוויי באזונדערע סדרים:

English translation 1533

"The first of all commandments" speaks about the first order

"קדמאה לכל פקודין" רעדט וועגן דעם ערשטן סדר

English translation 1534

(in general)

(בכללות)

English translation 1535

which begins from the Yud of the name Havayah

וואס הויבט זיך אן פון דעם יו"ד דשם הוי'

English translation 1536

(Chochmah),

(חכמה),

English translation 1537

which is "first" in the manner of "of all commandments"

וואס איז "קדמאה" באופן פון "לכל פקודין"

English translation 1538

(as above).

(כנ"ל).

English translation 1539

Afterwards he says again "the first

דערנאך זאגט ער נאכאמאל "קדמאה

English translation 1540

(of all commandments)",

(דכל פקודין) ",

English translation 1541

which refers to the

וואס דאס גייט אויף דעם

English translation 1542

(second)

(צווייטן)

English translation 1543

order of Vav-Hei

סדר פון ו"ה

English translation 1544

("And the revealed things belong to us and to our children")

("והנגלות לנו ולבנינו")

English translation 1545

which begins from the Vav of the name Havayah, that is,

וואס הויבט זיך אן פון דעם וא"ו דשם הוי', ז"א,

English translation 1546

corresponding to Torah,

כנגד תורה,

English translation 1547

which is "the first of all commandments",

וואס איז "קדמאה דכל פקודין",

English translation 1548

commandments,

מצוות,

English translation 1549

in the aspect of Malchut

בבחי' מלכות

English translation 1550

(the lower Hei),

(ה"א תתאה),

English translation 1551

for the crown of kingship is the root which includes within itself "all commandments" and all matters

וואס כתר מלכות איז דער שרש וואס איז כולל אין זיך "כל פקודין" און אלע ענינים

English translation 1552

(in the world below this),

(אין דעם עולם שלמטה מזה),

English translation 1553

and in particular this is expressed in the three lines of the letter Hei

ובפרטיות שטעלט זיך דאס אויס אין די ג' קוין פון אות ה"א

English translation 1554

(the lower one).

(תתאה).

English translation 1555

And the "first" to "all commandments"

און דער "קדמאה" צו "כל פקודין"

English translation 1556

(commandments)

(מצוות)

English translation 1557

in Malchut –

במלכות –

English translation 1558

is the aspect of Zeir Anpin,

איז בחי' ז"א,

English translation 1559

Torah. And Torah

תורה. און תורה

English translation 1560

(Zeir Anpin)

(ז"א)

English translation 1561

is "first" to "all commandments" in a manner of "of all commandments",

איז "קדמאה" צו "כל פקודין" אין אן אופן פון "דכל פקודין",

English translation 1562

because

ווארום

English translation 1563

(in addition to this that Torah is higher than commandments)

(נוסף לזה וואס תורה איז העכער פאר מצוות איז)

English translation 1564

the study of Torah itself is also one of "all commandments",

תלמוד תורה גופא אויך איינע פון "כל פקודין",

English translation 1565

one of the 248 positive commandments

איינע פון די רמ"ח מצוות עשה

English translation 1566

(of Malchut).

(דמלכות).

English translation 1567

Afterwards he continues in the Zohar,

דערנאך איז ער ממשיך אין זהר,

English translation 1568

that in what consists "this commandment, the first of all commandments, the beginning, the first of all commandments" –

אז אין וואס באשטייט "פקודא דא קדמאה לכל פקודין ראשיתא קדמאה דכל פקודין" –

English translation 1569

"to know Havayah the Holy One, blessed be He, etc., to know that there is a supreme ruler who is the Master of the world and created all worlds, the heavens and the earth and all their hosts". And to this the Rambam continues,

"למנדע לי' לקב"ה כו' למנדע דאית שלטא עלאה דאיהו רבון עלמא וברא עלמין כלהו שמיא וארעא וכל חיליהון". וואס עד"ז איז דער רמב"ם ממשיך,

English translation 1570

that in what consists "the foundation of foundations and the pillar of wisdoms" –

אז אין וואס באשטייט "יסוד היסודות ועמוד החכמות" –

English translation 1571

"to know that there is a First Existence and He brings into existence every existent and all existences, the heavens and the earth and what is between them, etc."

"לידע שיש שם מצוי ראשון והוא ממציא כל נמצא וכל הנמצאים משמים וארץ ומה שביניהם כו'"

English translation 1572

[And as has already been explained at length the halachah in the Rambam,

[און ווי מ'האט שוין אמאל מבאר געווען בארוכה די הלכה אין רמב"ם,

English translation 1573

as it is already printed in the "Hadran".]

ווי ס'איז שוין געדרוקט אין דעם "הדרן" 242].

English translation 1574

From the first commandment –

פון דער מצוה ראשונה –

English translation 1575

"this commandment, the first of all commandments, etc., to know Havayah the Holy One, blessed be He"

"פקודא דא קדמאה לכל פקודין וכו' למנדע לי' לקב"ה"

English translation 1576

(in the language of the Ra'aya Mehemna),

(בלשון הרעיא מהימנא),

English translation 1577

"the foundation of foundations and the pillar of wisdoms, to know that there is a First Existence, etc."

"יסוד היסודות ועמוד החכמות לידע שיש שם מצוי ראשון וכו'"

English translation 1578

(in the language of the Rambam) –

(בלשון הרמב"ם) –

English translation 1579

are drawn forth "all commandments",

ווערן נמשך "כל פקודין",

English translation 1580

all the commandments.

אלע מצוות.

English translation 1581

As is known that the first commandment of "I am Havayah your God"

כידוע 243 אז די מצוה ראשונה פון "אנכי ה' אלקיך"

English translation 1582

(Rambam in the count of the commandments)

(רמב"ם במנין המצוות)

English translation 1583

includes within itself the entire Torah,

איז כולל אין זיך כל התורה כולה,

English translation 1584

and this is the essence and root of all 613 commandments. Although in particular "I am includes all 248 positive commandments,

און דאס איז דער עיקר ושרש פון אלע תרי"ג מצוות 244. כאטש בפרטיות איז "אנכי כולל כל רמ"ח מצות עשה,

English translation 1585

and You shall not have includes all 365 negative commandments",

ולא יהי' לך כולל כל שס"ה מצות לא תעשה" 245,

English translation 1586

as this is regarding the love of Havayah, which in particular is love, the root of all 248 positive commandments,

ע"ד 246 ווי דאס איז בנוגע צו אהבת ה' וואס בפרטיות איז אהבה שרש כל רמ"ח מצוות עשה,

English translation 1587

and fear is the root of all 365 negative commandments,

און יראה איז שרש כל שס"ה מצוות לא תעשה 247,

English translation 1588

but in general the love of Havayah also includes the fear of Havayah, since fear

אבער בכללות איז אהבת ה' אויך כולל יראת ה' וויבאלד אז יראה

English translation 1589

(the root of the 365 negative commandments)

(שרש שס"ה מצוות לא תעשה)

English translation 1590

is a positive commandment,

איז א מצות עשה,

English translation 1591

consequently it turns out that in general the commandment of love of Havayah includes all 613 commandments.

במילא קומט אויס אז בכללות איז מצות אהבת ה' כולל כל התרי"ג מצוות.

English translation 1592

And may it be His will that from the fulfillment of the first commandment "I am Havayah your God",

ויה"ר אז פון קיום מצוה ראשונה "אנכי ה' אלקיך",

English translation 1593

"the foundation of foundations and the pillar of wisdoms",

"יסוד היסודות ועמוד החכמות",

English translation 1594

it should be drawn forth into the fulfillment of all the commandments in actuality and in completeness with beauty.

זאל עס נמשך ווערן אין קיום כל המצוות בפועל ובשלימות בהידור.

English translation 1595

And through our deeds and our service in this time,

און דורך מעשינו ועבודתינו בזמן הזה,

English translation 1596

in all the commandments –

בכל המצוות –

English translation 1597

we bring the true and complete redemption through Mashiach our righteousness,

ברענגט מען די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 1598

and speedily in our actual days.

ובעגלא דידן ממש.

English translation 1599

[His Holiness, the Rebbe, may he live for many good days, Amen, commanded the noble emissary, may he live, to play "May it be His will, etc., that the Holy Temple be built, speedily in our days, and grant us our portion in Your Torah."

[כ"ק אדמו"ר שליט"א צוה להש"צ שי' לנגן "יה"ר כו' שיבנה ביהמ"ק ב"ב ותן חלקנו בתורתך".

English translation 1600

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 1601

Those who need to make an after-blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 1602

will certainly make an after-blessing.]

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה].

English translation — שיחת ש"פ וארא, ראש חודש שבט ה'תשמ"ו<sup>*</sup>

English translation 1

English translation 2

English translation 3

English translation 4

English translation 5

English translation 6

English translation 7

English translation 8

English translation 9

English translation 10

English translation 11

English translation 12

English translation 13

English translation 14

English translation 15

English translation 16

English translation 17

English translation 18

English translation 19

English translation 20

English translation 21

English translation 22

English translation 23

English translation 24

English translation 25

English translation 26

English translation 27

English translation 28

English translation 29

English translation 30

English translation 31

English translation 32

English translation 33

English translation 34

English translation 35

English translation 36

English translation 37

English translation 38

English translation 39

English translation 40

English translation 41

English translation 42

English translation 43

English translation 44

English translation 45

English translation 46

English translation 47

English translation 48

English translation 49

English translation 50

English translation 51

English translation 52

English translation 53

English translation 54

English translation 55

English translation 56

English translation 57

English translation 58

English translation 59

English translation 60

English translation 61

English translation 62

English translation 63

English translation 64

English translation 65

English translation 66

English translation 67

English translation 68

English translation 69

English translation 70

English translation 71

English translation 72

English translation 73

English translation 74

English translation 75

English translation 76

English translation 77

English translation 78

English translation 79