English translation — שיחת י"ט כסלו ה'תשמ"ו.

English translation 1

Regarding the beginning of a farbrengen, we have the directive from our Torah, the Torah of life (a directive in life), that it must be "begin with a blessing"1 (as is customary at every farbrengen) – therefore we will begin this gathering with the accepted blessing – "Shalom Aleichem", as is the custom of Israel,2 that when two Jews meet, they begin with a blessing, "Shalom Aleichem" and "Aleichem Shalom".

א. בנוגע צו דער התחלה פון א פארברענגען, האט מען דאך די הוראה פון תורתינו תורת חיים (הוראה בחיים), אז עס דארף זיין "פותחין בברכה" 1 (וכנהוג ביי יעדער פארברענגען) – ולכן וועט מען אנהויבן די התוועדות מיט דער ברכה המקובלת – "שלום עליכם", וכמנהג ישראל 2 , אז ווען צוויי אידן טרעפן זיך, איז מען פותח בברכה, "שלום עליכם" און "עליכם שלום".

English translation 2

And this is particularly connected with a farbrengen that is linked to the Alter Rebbe,

און דאס איז שייך במיוחד מיט א פארברענגען וואס איז פארבונדן מיטן אלטן רבי'ן,

English translation 3

whose beginning of his "Iggrot Kodesh" in the book of Tanya

וואס די התחלה פון זיינע "אגרות-קודש" שבספר התניא

English translation 4

(according to how the sons of the author arranged them)

(לויט ווי בני המחבר האבן זיי מסדר געווען)

English translation 5

is the letter that begins with "begin with a blessing".

איז די אגרת וואס תחילתה איז "פותחין בברכה".

English translation 6

Moreover:

נאכמער:

English translation 7

According to what was said above –

ע"פ האמור לעיל –

English translation 8

that the opening with a blessing is with the blessing of peace,

אז די פתיחה בברכה איז מיט ברכת השלום,

English translation 9

there is in this a special connection

איז אין דעם פאראן א שייכות מיוחדת

English translation 10

(not only to the Alter Rebbe in general, but)

(ניט נאר צום אלטן רבי'ן בכלל, נאר)

English translation 11

also to Yud-Tes Kislev in particular:

אויך צו י"ט כסלו במיוחד:

English translation 12

Regarding Yud-Tes Kislev the first time, the Alter Rebbe writes in his letter of redemption3 "And when I read in the book of Tehillim the verse4 'He redeemed my soul in peace' before I began the next verse,

בנוגע צו י"ט כסלו בפעם הראשונה שרייבט דאך דער אלטער רבי באגרת הגאולה שלו 3 "וכשקריתי בספר תהלים בפסוק 4 פדה בשלום נפשי קודם שהתחלתי פסוק שלאחריו,

English translation 13

I went out in peace and I will conclude in peace from Hashem of peace." From this we see the special connection of the redemption of Yud-Tes Kislev with the matter of peace,

יצאתי בשלום ואסיים בשלום מה' שלום". וואס דערפון זעט מען די שייכות מיוחדת פון דער גאולה פון י"ט כסלו מיטן ענין השלום,

English translation 14

and consequently –

ובמילא –

English translation 15

with the "beginning with a blessing" of "Shalom Aleichem" and the like.

מיט דער "פתיחה בברכה" פון "שלום עליכם" וכיו"ב.

English translation 16

And that which the Alter Rebbe wrote in his letter of redemption has a connection to all of Israel,

און דאס וואס דער אלטער רבי האט געשריבן באגרת הגאולה שלו האט א שייכות צו כלל ישראל,

English translation 17

as is known the usual language of his holy letters "my beloved, my brothers, and my friends" and the like,

כידוע דער לשון הרגיל באגרות הקודש שלו "אהוביי אחיי ורעיי" וכיו"ב,

English translation 18

which shows how all Jews are his friends and companions etc.

וואס ווייזט ווי אלע אידן זיינען זיינע ידידים וחברים וכו'.

English translation 19

And just as it was on Yud-Tes Kislev the first time –

און אזוי ווי דאס איז געווען בי"ט כסלו בפעם הראשונה –

English translation 20

so too is it reenacted every year,

אזוי ווערט אויך אויפגעטאן בכל שנה ושנה,

English translation 21

when "these days5 are remembered and performed"6,

ווען "הימים 5 האלה נזכרים ונעשים" 6,

English translation 22

on Yud-Tes Kislev each and every year,

בי"ט כסלו מדי שנה בשנה,

English translation 23

that then the matter of peace is emphasized.

אז דאן איז מודגש דער ענין השלום.

English translation 24

From all this is understood the connection and bond of the blessing "Shalom Aleichem" with this present gathering.

וואס מכל זה איז מובן די שייכות וקשר פון ברכת "שלום עליכם" מיט דער איצטיקער התוועדות.

English translation 25

As has been discussed several times,

כמדובר כמה פעמים,

English translation 26

we find in the matters of Torah,

געפינט מען אין עניני התורה,

English translation 27

that when a thing is stated once in the Torah,

אז בשעת א זאך שטייט איין מאל אין תורה,

English translation 28

it is not necessarily limited to that matter

איז דאס לאו-דוקא באגרענעצט צו דעם ענין

English translation 29

(or event)

(אדער מאורע)

English translation 30

where the thing is explicitly stated –

וואו די זאך שטייט בפירוש –

English translation 31

rather it becomes a source and root from which we learn regarding all other matters of Torah and mitzvos,

נאר דאס ווערט א מקור ושרש פון וועלכן מ'לערנט אפ על שאר עניני התורה ומצוותי',

English translation 32

and then –

און דערנאך –

English translation 33

since "He looked into the Torah and created the world"7 –

וויבאלד אז "אסתכל באורייתא וברא עלמא" 7 –

English translation 34

upon all matters of a Jew.

אויף אלע ענינים פון א אידן.

English translation 35

And accordingly it is understood regarding the event of Yud-Tes Kislev and the matters within it –

ועד"ז איז מובן בנוגע צו דעם מאורע פון י"ט כסלו והענינים שבו –

English translation 36

that this must become a source and root for the conduct of Jews in general.

אז דאס דארף ווערן א מקור ושרש אויף דער הנהגה פון אידן בכלל.

English translation 37

And especially knowing that Yud-Tes Kislev is a general event,

און ספעציעל וויסנדיק אז י"ט כסלו איז א מאורע כללי,

English translation 38

consequently it is even more understandable,

במילא איז נאך מער פארשטאנדיק,

English translation 39

that the conditions and directives that are connected with this general event –

אז די תנאים והוראות וואס זיינען פארבונדן מיט דעם מאורע כללי –

English translation 40

are a general directive upon all matters and every matter.

זיינען א הוראה כללית אויף כללות הענינים וכל הענינים.

English translation 41

From which is understood regarding our subject –

וואס דערפון איז מובן בעניננו –

English translation 42

that the general directive from the matter of Yud-Tes Kislev regarding all Jews –

אז די הוראה כללית פון דעם ענין פון י"ט כסלו בנוגע צו אלע אידן –

English translation 43

is the emphasis of the matter of peace.

איז די הדגשה פון ענין השלום.

English translation 44

c. And this matter we indeed see by the Alter Rebbe himself:

ג. וואס דעם ענין זעט מען טאקע ביים אלטן רבי'ן עצמו:

English translation 45

The redemption of Yud-Tes Kislev was a general event in the life of the Alter Rebbe himself,

די גאולה פון י"ט כסלו איז דאך געווען א מאורע כללי בחייו פון דעם אלטן רבי'ן עצמו,

English translation 46

from which it is understood,

וואס מזה מובן,

English translation 47

that the matter of peace was a general matter by the Alter Rebbe –

אז דער ענין השלום איז געווען אן ענין כללי ביים אלטן רבי'ן –

English translation 48

we indeed see this in the essential matter of the Alter Rebbe,

זעט מען דאס טאקע אין עיקר ענינו פון אלטן רבי'ן,

English translation 49

which is his Torah:

וואס דאס איז תורתו:

English translation 50

It is known the explanation of the Baal Shem Tov8 and his disciples,9

ס'איז ידוע דער פירוש הבעש"ט 8 ותלמידיו 9,

English translation 51

that the name of the Alter Rebbe –

אז דער נאמען פון אלטן רבי'ן –

English translation 52

"Shneur" –

"שניאור" –

English translation 53

alludes to "two lights"10,

איז מרמז אויף "שני אורות" 10,

English translation 54

two lights of "Torah Ohr"11,

צוויי אורות פון "תורה אור" 11,

English translation 55

the revealed Torah and the inner dimension of the Torah

תורה הנגלית און פנימיות התורה

English translation 56

(the Torah of Chassidus),

(תורת החסידות),

English translation 57

i.e., that in the Torah of the Alter Rebbe there was the matter of unity and peace in Torah

ד.ה. אז אין תורתו פון אלטן רבי'ן איז געווען דער ענין פון אחדות און שלום אין תורה

English translation 58

(since both "lights" are in one name).

(היות אז ביידע "אורות" זיינען אין איין נאמען).

English translation 59

Accordingly it turns out,

וואס לפי זה קומט אויס,

English translation 60

that immediately when the Alter Rebbe received his name "Shneur",

אז גלייך ווען דער אלטער רבי האט געקראגן זיין נאמען "שניאור",

English translation 61

he already had within him the power to unify and make "peace" between the two matters in Torah.

האט ער שוין געהאט אין זיך דעם כח צו מאחד זיין און מאכן "שלום" צווישן די צוויי ענינים שבתורה.

English translation 62

And so it was indeed in practice,

און אזוי איז טאקע געווען בפועל,

English translation 63

as we see openly the innovation of the Alter Rebbe in Torah –

ווי מ'זעט בגלוי דעם חידוש פון אלטן רבי'ן אין תורה –

English translation 64

that there should be the unification of the revealed part of Torah and the inner dimension of Torah,

עס זאל זיין די התאחדות פון נגלה דתורה און פנימיות התורה,

English translation 65

and in a manner that this permeated all of his activities.

און אין אן אופן אז דאס האט דורכגענומען אלע זיינע פעולות.

English translation 66

And since the Alter Rebbe was the Nasi in his generation,

און וויבאלד אז דער אלטער רבי איז געווען דער נשיא בדורו,

English translation 67

therefore since "the Nasi is everything"12,

איז וויבאלד אז "הנשיא הוא הכל" 12,

English translation 68

this matter passed from the Nasi to the people of his generation,

איז דער ענין איבערגעגאנגען פון דעם נשיא לאנשי דורו,

English translation 69

and through his successors –

וע"י ממלאי מקומו –

English translation 70

to the subsequent generations.

צו די דורות שלאח"ז.

English translation 71

Although it is "Who is like Him and who can be compared to Him" –

ווארום כאטש אז "מי ידמה לו ומי ישווה לו" –

English translation 72

Who can compare himself to the Alter Rebbe –

ווער קען זיך פארגלייכן צום אלטן רבי'ן –

English translation 73

Nevertheless, it is said that he is the "Nasi" and "the Nasi is everything,"

זאגט מען אבער אז ער איז דער "נשיא" און "הנשיא הוא הכל",

English translation 74

Consequently, all his matters are drawn into this "everything,"

במילא ווערן כל עניניו נמשך אין דעם "הכל",

English translation 75

Into all who study his Torah and walk in his ways,

אין כל לומדי תורתו וההולכים באורחותיו,

English translation 76

Even all the people of his generation.

ביז כל אנשי דורו.

English translation 77

And as the Alter Rebbe himself announced, explained, and elucidated –

און ווי דער אלטער רבי האט אליין מודיע געווען און מפרש געווען און מבאר געווען –

English translation 78

That although initially his system was accepted by a specific circle of Jews,

אז כאטש בהתחלה איז שיטתו אנגענומען געווארן ע"י א חוג מסויים פון אידן,

English translation 79

Nevertheless, the intention in this from the outset was,

איז אבער די כוונה בזה מלכתחילה געווען,

English translation 80

That it should be disseminated,

אז עס זאל נתפשט ווערן,

English translation 81

Going and increasing and giving light,

הלוך והוסיף ואור,

English translation 82

Until it will permeate every Jew and all Jews13,

ביז עס וועט דורכנעמען יעדן אידן און אלע אידן 13,

English translation 83

And in a manner of "dissemination"14,

ובאופן פון "הפצה" 14,

English translation 84

"Your springs will spread forth outward"15.

"יפוצו מעיינותיך חוצה" 15.

English translation 85

And also the detail –

און אויך דער פרט –

English translation 86

That the essence of the Alter Rebbe

אז ענינו פון דעם אלטן רבי'ן

English translation 87

(Peace in Torah,

(שלום שבתורה,

English translation 88

The unification of the revealed part of Torah with the inner dimension of Torah)

די התאחדות פון נגלה דתורה מיט פנימיות התורה)

English translation 89

Must reach all Jews –

דארף דערגרייכן צו אלע אידן –

English translation 90

Is specifically connected with the 19th of Kislev,

איז פארבונדן במיוחד מיט י"ט כסלו,

English translation 91

As is known the discourse of the Rebbe, his successor

כידוע די שיחה פון כ"ק אדמו"ר נ"ע ממלא מקומו

English translation 92

(Part of whose name was "Shalom,"

(וואס א חלק משמו איז געווען "שלום",

English translation 93

And the discourse is printed in the book of discourses "Torat Shalom"16) –

און די שיחה איז געדרוקט אין ספר השיחות "תורת שלום" 16) –

English translation 94

That "Your springs will spread forth outward" began especially after the 19th of Kislev.

אז "יפוצו מעיינותיך חוצה" האט זיך אנגעהויבן ביחוד לאחרי י"ט כסלו.

English translation 95

From all this it is understood,

וואס מכל זה איז מובן,

English translation 96

That the arousal of the 19th of Kislev must be connected with the matter of peace,

אז די התעוררות שבי"ט כסלו דארף זיין פארבונדן מיטן ענין השלום,

English translation 97

Including peace in Torah,

כולל שלום שבתורה,

English translation 98

The matter of the dissemination of the springs outward.

דער ענין פון הפצת המעיינות חוצה.

English translation 99

4. Furthermore:

ד. נאכמער:

English translation 100

The matter of "these days are remembered and done" of the 19th of Kislev exists each and every year. However, one must know,

דער ענין פון "הימים האלה נזכרים ונעשים" שבי"ט כסלו איז דאך פאראן מדי שנה בשנה. דארף מען אבער וויסן,

English translation 101

That although also in the previous year on the 19th of Kislev there was the matter of "remembered and done,"

אז כאטש אויך בשנה שעברה איז בי"ט כסלו געווען דער ענין פון "נזכרים ונעשים",

English translation 102

And since "all Jews are presumed to be fit"17,

און וויבאלד אז "כל ישראל בחזקת כשרות הם" 17,

English translation 103

This was certainly proper –

איז דאס זיכער געווען כדבעי –

English translation 104

Nevertheless, in each and every year a completely new arousal in the matter must come.

אעפ"כ דארף בכל שנה ושנה צוקומען א התעוררות חדשה לגמרי בדבר.

English translation 105

And as is known what the Rebbes, successors of the Alter Rebbe, said18,

וכידוע וואס די אדמורי"ם ממלאי מקומו פון אלטן רבי'ן האבן געזאגט 18,

English translation 106

That the 19th of Kislev is the New Year for Chassidut and for its ways,

אז י"ט כסלו איז ראש השנה לחסידות ולדרכי',

English translation 107

For the Torah and the conduct for which the Alter Rebbe sacrificed himself.

צו דער תורה און די הנהגות אויף וועלכע דער אלטער רבי האט זיך מוסר-נפש געווען.

English translation 108

And regarding the New Year in general, it is known what the Alter Rebbe writes in Iggeret HaKodesh19,

ובנוגע לראש השנה בכלל איז דאך ידוע וואס דער אלטער רבי שרייבט אין אגרת הקודש 19,

English translation 109

That "in each and every year" a "new supernal light" is drawn down,

אז "בכל שנה ושנה" ווערט נמשך אן "אור חדש עליון",

English translation 110

And he brings a proof for this from the language of the verse*19 in the Written Torah "from the beginning of the year until the end of the year,"

און ער ברענגט א ראי' אויף דעם פון לשון הפסוק *19 אין תורה שבכתב "מרשית השנה ועד אחרית שנה",

English translation 111

That each year from Rosh HaShanah a "new supernal light descends, higher than before, such a supernal light that has never yet shone since the days of the world."

אז בכל שנה מראש השנה איז יורד אן "אור חדש עליון יותר שלא הי' מאיר עדיין מימי עולם אור עליון כזה".

English translation 112

From this it is understood regarding the New Year for Chassidut,

וואס מזה מובן בנוגע צו ראש השנה לחסידות,

English translation 113

The 19th of Kislev,

י"ט כסלו,

English translation 114

That in this matter, in each and every year, a supernal light is drawn down that has never yet shone since the world began,

אז אין דעם ענין ווערט נמשך בכל שנה ושנה אן אור עליון שלא הי' מאיר עדיין מעולם,

English translation 115

And Jews are a vessel of reception and a fitting vessel to receive this light,

און אידן זיינען א כלי-קיבול און א כלי מתאים צו אויפנעמען דעם אור,

English translation 116

To receive the new arousal which is incomparably greater than all the lights,

אויפנעמען די התעוררות חדשה וואס איז שלא בערך פון כל האורות,

English translation 117

All the arousals,

כל ההתעוררויות,

English translation 118

That were in the previous year.

וואס זיינען געווען בשנה שעברה.

English translation 119

And furthermore:

און נאכמער:

English translation 120

According to what was stated above, it follows,

לפי האמור לעיל קומט אויס,

English translation 121

That each year something new comes not only relative to the previous year, etc.,

אז בכל שנה קומט צו ניט נאר לגבי השנה שלפני' וכו',

English translation 122

But it also comes relative to the matter of the 19th of Kislev as it was the first time!

נאר עס קומט צו אויך לגבי דעם ענין פון י"ט כסלו ווי דאס איז געווען בפעם הראשונה!

English translation 123

And contrary to the opinion of the world

ושלא כדעת העולם

English translation 124

(From the term concealment and hiding20),

(מלשון העלם והסתר 20),

English translation 125

That the main matter was the first time,

אז דער עיקר ענין איז געווען בפעם הראשונה,

English translation 126

And in the subsequent years one must have an arousal that it should be "like new ones"21,

און בשנים שלאח"ז דארף מען האבן א התעוררות עס זאל זיין "כחדשים" 21,

English translation 127

Until it should be "new ones"22,

ביז עס זאל זיין "חדשים" 22,

English translation 128

Rather on the contrary,

נאר אדרבה,

English translation 129

Just as it is regarding Rosh HaShanah in general,

אזוי ווי דאס איז בראש השנה בכלל,

English translation 130

That in each and every year

אז בכל שנה ושנה

English translation 131

(Even the hundredth time,

(אפילו בפעם המאה,

English translation 132

And "one hundred and one"*22 and the like),

און "מאה ואחת" *22 וכיו"ב),

English translation 133

A new matter is added that was not present even the first time,

ווערט נוסף אן ענין חדש וואס איז ניט געווען אפילו בפעם הראשונה,

English translation 134

So too regarding the New Year for Chassidut on the 19th of Kislev.

אזוי איז אויך בראש השנה לחסידות בי"ט כסלו.

English translation 135

5. And this is the practical instruction that we have from this 19th of Kislev:

ה. און דאס איז די הוראה בפועל וואס מ'האט פון דעם י"ט כסלו:

English translation 136

We say to every Jew,

מ'זאגט יעדן אידן,

English translation 137

That since "the Nasi is everything,"

אז וויבאלד "הנשיא הוא הכל",

English translation 138

Consequently, every Jew has the power to receive the new lights that are drawn down this year in all the matters of the 19th of Kislev.

במילא האט יעדער איד דעם כח צו מקבל זיין די אורות חדשים וואס ווערן נמשך בשנה זו אין כל עניני י"ט כסלו.

English translation 139

One only needs to have the "stand ready, all of you"23,

עם דארף בלויז זיין דער "עמדו הכן כולכם" 23,

English translation 140

To stand ready to receive all these matters that are given to him,

צו שטיין מוכן לקבל די אלע ענינים וואס מ'גיט אים,

English translation 141

Also the matters that are incomparably greater than his preparation.

אויך די ענינים וואס זיינען שלא בערך צו זיין הכנה.

English translation 142

Only in this there is the condition that there must be three matters –

נאר אין דעם האט מען דעם תנאי אז עס דארפן זיין די דריי ענינים –

English translation 143

"Stand ready, all of you"*23:

"עמדו הכן כולכם" *23:

English translation 144

First of all, there must be the matter of "standing" from the term strength24,

לכל לראש דארף זיין דער ענין פון "עמידה" מלשון תוקף 24,

English translation 145

That the resolution in the matter must be with all strength,

אז די החלטה בדבר דארף זיין בכל התוקף,

English translation 146

That one should not be able to touch it;

מ'זאל איר ניט קענען אנרירן;

English translation 147

And this must be in a manner of "prepare" –

און דאס דארף זיין באופן פון "הכן" –

English translation 148

that not at the time when it comes to action will he first need to begin doing the preparations so that it can come down into action, for "the action is the main thing"25,

אז ניט בשעת עס וועט קומען למעשה וועט ער ערשט דארפן אנהויבן טאן די הכנות כדי עס זאל קענען אראפקומען אין המעשה הוא העיקר 25,

English translation 149

rather he is ready to receive all that will be given to him,

נאר ער איז גרייט צו מקבל זיין אלץ וואס מ'וועט אים געבן,

English translation 150

and then to act with them according to the intention of the giver,

און דערנאך אויפטאן מיט זיי לפי כוונת הנותן,

English translation 151

an action with utmost perfection.

א פעולה בתכלית השלימות.

English translation 152

And together with this –

ויחד עם זה –

English translation 153

"all of you",

"כולכם",

English translation 154

in a manner of "for many were with me"26,

באופן של "כי ברבים היו עמדי" 26,

English translation 155

a multitude of Jews together.

א ריבוי אידן ביחד.

English translation 156

And this is the concept of a farbrengen –

וואס דאס איז דער ענין פון א התוועדות –

English translation 157

that many of the children of Israel gather together –

אז עס קלייבן זיך צוזאמען רבים מבני ובנות ישראל –

English translation 158

specifically separately:

טאקע באזונדער:

English translation 159

those who are in the men's section and those in the women's section,

די זיינען אין עזרת אנשים און די אין עזרת נשים,

English translation 160

but together, this is –

אבער ביחד ע"ז איז דאס –

English translation 161

under the same "roof" and within the same "walls" and in the same house,

אונטער דעם זעלבן "דאך" און אין די זעלבע "כתלים" און אין דעם זעלבן בית,

English translation 162

a house in which Torah is magnified and in which prayer is magnified27,

א בית שמגדלין בו תורה ושמגדלין בו תפלה 27,

English translation 163

and the Torah is in a manner of "two lights",

און די תורה איז באופן של "שני אור",

English translation 164

both the revealed aspect of Torah and the inner aspect of Torah,

סיי נגלה דתורה סיי פנימיות התורה,

English translation 165

until they become one thing.

ביז אז זיי ווערן איין זאך.

English translation 166

And at the farbrengen, the "stand prepared, all of you" is actualized,

און ביי דער התוועדות ווערט אויפגעטאן דער "עמדו הכן כולכם",

English translation 167

the resolution in all the aforementioned matters in a manner of "stand" and "prepared" and "all of you" –

די החלטה בכל הענינים הנ"ל באופן של "עמדו" און "הכן" און "כולכם" –

English translation 168

consequently, it brings about the reception of all the lights from above.

במילא ברענגט עס צו דער קבלה פון כל האורות שמלמעלה.

English translation 169

And furthermore:

און נאכמער:

English translation 170

it is self-understood,

ס'איז מובן מעצמו,

English translation 171

that when the parents resolve upon a particular matter,

אז בשעת די עלטערן זיינען מחליט אן ענין מסויים,

English translation 172

it is drawn down automatically to the children,

ווערט עס נמשך בדרך ממילא צו די קינדער,

English translation 173

in a manner of inheritance,

באופן של ירושה,

English translation 174

that the children also act upon all these matters in this manner,

אז אויך די קינדער טוען אויף די אלע ענינים באופן זה,

English translation 175

and especially when the parents fulfill their role and educate the sons and daughters in this spirit.

ובפרט בשעת די עלטערן זיינען ממלא תפקידם און זיינען מחנך די בנים ובנות אין דעם רוח.

English translation 176

Consequently, the children are also vessels to receive all these matters of Yud-Tes Kislev.

במילא זיינען אויך די קינדער כלים אויף מקבל זיין די אלע ענינים די"ט כסלו.

English translation 177

6. And the actions in the aforementioned manner prepare every Jew, within the entirety of the Jewish people, for the fulfillment of the prophecy and promise – that "when your wellsprings spread forth outward" then "the master has arrived, the King Moshiach", as the saying of the King Moshiach to the Baal Shem Tov28, founder of the general Chassidus29.

ו. און די פעולות באופן האמור גרייטן צו יעדער אידן, בתוך כלל ישראל, צו דעם קיום היעוד וההבטחה – אז "לכשיפוצו מעינותיך חוצה" איז אתי מר דא מלכא משיחא, כפתגם מלכא משיחא צום בעש"ט 28 , מייסד תורת החסידות הכללית 29 .

English translation 178

And this is actualized especially according to how the general Chassidus was later brought down into Chassidus Chabad,

וואס דאס ווערט אויפגעטאן במיוחד לויט ווי תורת החסידות הכללית איז דערנאך אראפגעקומען אין חסידות חב"ד,

English translation 179

and especially as it was publicized and explained and elucidated by my revered father-in-law, the Rebbe, the Nasi of our generation,

און במיוחד ווי דאס איז נתפרסם געווארן און נתבאר געווארן און נתפרש געווארן ע"י כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו,

English translation 180

And in the manner hinted at in his name –

ובאופן המרומז בשמו –

English translation 181

"Yosef Yitzchak" –

"יוסף יצחק" –

English translation 182

that this is from "joy" and "laughter"30,

אז דאס איז מתוך "שמחה" און "צחוק" 30,

English translation 183

and in a manner of "Hashem has added for me another son"31,

ובאופן של "יוסף ה' לי בן אחר" 31,

English translation 184

according to the explanation of the Tzemach Tzedek32,

כפירוש הצמח-צדק 32,

English translation 185

that one transforms an "other" into a "son",

אז מ'מאכט איבער פון אן אחר א "בן",

English translation 186

and a son is most beloved,

און א בן חביב ביותר,

English translation 187

because he has the quality of addition,

וויבאלד ער האט די מעלה פון הוספה,

English translation 188

and the quality of the transformation of darkness into light and bitterness into sweetness33 –

און די מעלה פון אתהפכא חשוכא לנהורא ומרירו למיתקא 33 –

English translation 189

which unites all Jews even more.

וואס דאס איז נאכמער מאחד אלע אידן.

English translation 190

And especially standing at Yud-Tes Kislev,

ובפרט שטייענדיק בי"ט כסלו,

English translation 191

when even those who, for whatever reason, were lacking something before Yud-Tes Kislev,

וואס דעמולט איז אפילו ביי די וועלכע עס האט מאיזו סיבה שתהי' עפעס געפעלט לפני י"ט כסלו,

English translation 192

all complete that which is lacking –

זיינען אלע משלים את החסר –

English translation 193

for Yud-Tes Kislev is an auspicious day and a "day of merit"34,

ווארום י"ט כסלו איז א יום סגולה און א "יום זכאי" 34,

English translation 194

as the Alter Rebbe said and testified that "this day will be established as a permanent festival, etc."35,

ווי דער אלטער רבי האט געזאגט און מעיד געווען אז "זה היום יוקבע למועד תמידי וכו'" 35,

English translation 195

and the Nasi of our generation, my revered father-in-law, the Rebbe, added and explained36,

און נשיא דורנו כ"ק מו"ח אדמו"ר האט מוסיף געווען און מסביר געווען 36,

English translation 196

that Yud-Tes Kislev is "the festival of festivals",

אז י"ט כסלו איז "חג החגים",

English translation 197

i.e., it is the festival of all the festivals of the Written Torah and the Oral Torah.

ד.ה. ער איז דער חג פון אלע חגים שבתורה שבכתב ותושבע"פ.

English translation 198

[For although in the Written Torah and Oral Torah the festivals are brought,

[ווארום כאטש אין תושב"כ ותושבע"פ ברענגען זיך די חגים,

English translation 199

nevertheless, an addition can come afterwards through the "venerable student" who is "destined to renew"37,

קען דאך דערנאך צוקומען א הוספה דורך דעם "תלמיד ותיק" וואס איז "עתיד לחדש" 37,

English translation 200

and especially as a "venerable teacher" innovates].

ובפרט וואס א "רבי ותיק" איז מחדש].

English translation 201

And it becomes the concept of "your wellsprings shall spread forth outward",

און עס ווערט דער ענין פון "יפוצו מעיינותיך חוצה",

English translation 202

and with alacrity,

ובזריזות,

English translation 203

as the Alter Rebbe explains in his Iggeret HaKodesh, section 21

ווי דער אלטער רבי איז מבאר באגה"ק שלו סכ"א

English translation 204

("Ach Tov L'Yisrael"38)

("אך טוב לישראל" 38)

English translation 205

the greatness of the matter of alacrity,

דעם גודל ענין הזריזות,

English translation 206

and that "the alacrity of Avraham Avinu, peace be upon him, stands forever for us and for our children until eternity".

און אז "זריזותי' דאברהם אבינו ע"ה היא העומדת לעד לנו ולבנינו עד עולם".

English translation 207

And this also brings, with alacrity, the "master has arrived, the King Moshiach".

וואס דאס ברענגט אויך בזריזות דעם אתי מר דא מלכא משיחא.

English translation 208

And we go "with our young and with our elders etc., with our sons and with our daughters"39,

און מ'גייט "בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו" 39,

English translation 209

and "their silver and their gold with them"40,

און "כספם וזהבם אתם" 40,

English translation 210

the perfection of love and fear,

שלימות האהבה ויראה,

English translation 211

spiritual silver and gold41,

כסף וזהב רוחניים 41,

English translation 212

and also the physical silver and gold that descend from them –

און אויך די כסף וזהב גשמיים המשתלשלים מהם –

English translation 213

and as explained at length in the discourses of the Alter Rebbe on this week's portion,

וכמבואר בארוכה אין די דרושים פון אלטן רבי'ן אין היינטיקער פרשה,

English translation 214

the portion of Vayeishev,

פרשת וישב,

English translation 215

in the explanation of "the land of Canaan" –

אין דעם ביאור פון "ארץ כנען" –

English translation 216

and one transforms from "the land of Canaan" to the Land of Israel.

און מ'מאכט איבער פון "ארץ כנען" ארץ ישראל.

English translation 217

And in one moment, in one instant, and on one day42,

ובשעתא חדא וברגעא חדא וביומא חדא 42,

English translation 218

every Jew and all Jews look around –

קוקט זיך יעדער איד און אלע אידן ארום –

English translation 219

and they see that "a great congregation shall return here"43,

און מ'זעט אז "קהל גדול ישובו הנה" 43,

English translation 220

to our holy land,

אין ארצנו הקדושה,

English translation 221

"a land which etc., the eyes of Hashem your God are always upon it, from the beginning of the year to the end of the year",

"ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה",

English translation 222

the Land of Israel in its completeness,

ארץ ישראל בשלימותה,

English translation 223

the Land of Israel within its borders.

ארץ ישראל לגבולותי'.

English translation 224

And as mentioned –

וכאמור –

English translation 225

When one has the "your springs will spread outward" which brings the "I have come",

וויבאלד אז מ'האט דעם "יפוצו מעיינותיך חוצה" וואס ברענגט דעם "אתי מר",

English translation 226

then immediately comes

במילא קומט בבת אחת

English translation 227

(not only the Land of Israel to its borders,

(ניט נאר ארץ ישראל לגבולותי',

English translation 228

but also)

נאר אויך)

English translation 229

the matter of "the Lord your God will expand your border",

דער ענין פון "ירחיב ה' אלקיך את גבולך" 44,

English translation 230

the land of the Kenite, Kenizzite, and Kadmonite.

ארץ קיני קניזי וקדמוני 45.

English translation 231

And all these matters –

וכל ענינים אלו –

English translation 232

in a manner of "peace",

באופן של "שלום",

English translation 233

"He redeemed my soul in peace",

"פדה בשלום נפשי",

English translation 234

as the middle Rebbe explains the matter of "redeemed in peace",

ווי דער מיטעלער רבי איז מבאר 46 דעם ענין פון "פדה בשלום",

English translation 235

that one does not need to come to any war at all,

אז מ'דארף ניט אנקומען כלל צו קיין מלחמה,

English translation 236

because the nations of the land give on their own,

ווייל די עמי הארץ גיבן אליין,

English translation 237

and strike themselves on their own,

און שלאגן זיך אן אליין,

English translation 238

and ask that one should take. And in the manner of "and kings will be your caretakers and their princesses your nurses",

און בעטן זיך אז מ'זאל נעמען. ובאופן פון "והיו מלכים אומניך ושרותיהם מניקותיך" 47,

English translation 239

and they will bring the help "as the children of Israel bring the gift in a pure vessel",

און זיי וועלן ברענגען די הילף "כאשר יביאו בנ"י את המנחה בכלי טהור" 48,

English translation 240

and surely that one will help every Jew and all the members of his household and all those influenced by him that he should be in one hour and one moment in our holy land.

און זיכער אז מ'וועט העלפן יעדן אידן וכל בני ביתו וכל המושפעים שלו ער זאל זיין בשעתא חדא וברגעא חדא אין ארצנו הקדושה.

English translation 241

And in simple style and the main thing is the deed –

ובסגנון פשוט און המעשה הוא העיקר –

English translation 242

that one merits and has the true and complete redemption through our righteous Moshiach,

אז מ'איז זוכה און מ'האט די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 243

speedily in our days, literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 244

7. It has already been spoken several times, that every detail in the world contains within itself matters that are without end.

ז. שוין גערעדט כמה פעמים, אז יעדער פרט אין וועלט האט אין זיך ענינים עד אין סוף.

English translation 245

Because since the world was created from the Supreme One who is without end,

ווארום היות אז די וועלט איז באשאפן געווארן פון דעם אויבערשטן וואס איז אין סוף,

English translation 246

and the coming into being is in such a manner that every detail in the world is not only a detail of a general creation,

און די התהוות איז באופן כזה אז יעדער פרט אין וועלט איז ניט נאר א פרט פון א בריאה כללית,

English translation 247

but it itself is specifically created by the Supreme One

נאר ער אליין ווערט במיוחד באשאפן דורך דעם אויבערשטן

English translation 248

[as understood from the account of the act of creation,

[ווי פארשטאנדיק פון סיפור מעשה בראשית,

English translation 249

that it tells not only about the general matter of "In the beginning God created the heavens and the earth",

אז עס ווערט דערציילט ניט נאר וועגן דער כללות הענין פון "בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ" 49,

English translation 250

but also about the coming into being of the details,

נאר אויך וועגן די התהוות הפרטים,

English translation 251

"And God said, Let there be light" and the other utterances etc.;

"ויאמר אלקים יהי אור" 50 ושאר המאמרות וכו';

English translation 252

and especially according to the emphasis of the teaching of the Baal Shem Tov on "Forever, O Lord, Your word stands firm in the heavens" that "Your word * that You said, Let there be a firmament in the midst of the waters etc. these words and letters stand and endure forever within the firmament of the heavens...

ובפרט לויט דער הדגשה פון תורת הבעש"ט 51 אויף "לעולם ה' דברך נצב בשמים" 52 אז "דברך *51 שאמרת יהי רקיע בתוך המים וגו' תיבות ואותיות אלו הן נצבות ועומדות לעולם בתוך רקיע השמים...

English translation 253

and likewise in all created beings in all the upper and lower worlds",

וכן בכל הברואים שבכל העולמות עליונים ותחתונים",

English translation 254

that the word of God constitutes and enlivens and sustains every detail in the world from absolute nothingness at every moment] –

אז דער דבר ה' איז מהווה ומחי' ומקיים יעדן פרט אין וועלט מאין ואפס המוחלט בכל רגע ורגע] –

English translation 255

it is understood,

איז מובן,

English translation 256

that in every detail in the world the Creator of the world is recognizable,

אז אין יעדן פרט אין וועלט איז ניכר דער באשעפער פון דער וועלט,

English translation 257

the Supreme One,

דער אויבערשטער,

English translation 258

and in the language of the Gemara –

ובלשון הגמרא 53 –

English translation 259

the "Craftsman who made me".

דער "אומן שעשאני".

English translation 260

Although ostensibly this is a contradiction –

וואס כאטש לכאורה איז דאך דאס א דבר והיפוכו –

English translation 261

the Supreme One,

דער אויבערשטער,

English translation 262

the Creator,

דער בורא,

English translation 263

is without end,

איז אין סוף,

English translation 264

and the created thing is limited,

און דער דבר הנברא איז א מוגבל,

English translation 265

as understood from this very thing that it is created through a specific and limited "word of God",

כמובן דערפון גופא וואס ער ווערט באשאפן דורך א "דבר ה'" מסויים ומוגבל,

English translation 266

and was created specifically with measure and limit –

און איז באשאפן געווארן דוקא במידה וגבול –

English translation 267

nevertheless,

אעפ"כ,

English translation 268

it is within the power of the Holy One, blessed be He, who is "the impossibility of impossibilities",

איז דאס בכוחו של הקב"ה וואס איז "נמנע הנמנעות" 54,

English translation 269

that He can place within the most limited thing a matter of without end.

אז ער קען אריינטאן אין א דבר הכי מוגבל אן ענין של אין סוף.

English translation 270

And this is indeed expressed in actuality,

און דאס דריקט זיך טאקע אויס בפועל,

English translation 271

that in every detail,

אז אין יעדן פרט,

English translation 272

which is a limited, specific, and measured thing,

וואס איז א דבר מוגבל ומסויים ומדוד,

English translation 273

and it can be that its "dimensions",

און עס קען זיין אז זיינע "ממדים",

English translation 274

length, width, and depth,

אורך רוחב ועומק,

English translation 275

are the smallest –

זיינען הכי קטנים –

English translation 276

there are matters that are "without end".

זיינען דא ענינים וואס זיינען "אין סוף".

English translation 277

This is reflected first and foremost in Torah,

וואס צום אלעם ערשטן שפיגלט זיך דאס אפ אין תורה,

English translation 278

because Torah is called "Torah is light",

ווארום תורה ווערט אנגערופן "תורה אור",

English translation 279

since in it all matters stand in a luminous and revealed manner,

היות אז אין איר שטייען אלע ענינים אין א ליכטיקן און גלוי'דיקן אופן,

English translation 280

that one sees that particular matters etc. contain within themselves a general matter and in a manner of "without end",

אז מ'זעט אז ענינים פרטיים וכו' האבן אין זיך אן ענין כללי ובאופן של "אין סוף",

English translation 281

and since "He looked into the Torah and created the world", it comes down likewise into the matters of the world,

און וויבאלד אז "אסתכל באורייתא וברא עלמא" קומט עס אזוי אראפ אויך אין עניני העולם,

English translation 282

that even when it speaks about a single and unique occurrence or a single and unique matter –

אז אפילו בשעת עס רעדט זיך וועגן אן איין-און-איינציקע פאסירונג אדער אן איין-און-איינציקן ענין –

English translation 283

when one contemplates it,

איז בשעת מ'איז זיך אין דעם מתבונן,

English translation 284

and especially when one does and endeavors to utilize it as required and as possible –

ובפרט בשעת מ'טוט און מ'איז זיך משתדל אים אויסצונוצן ככל הדרוש וככל האפשרי –

English translation 285

one can derive from it many details and matters.

קען מען פון אים ארויסבאקומען כו"כ פרטים וענינים.

English translation 286

And as one sees simply,

און ווי מ'זעט בפשטות,

English translation 287

that there can be a particular event that afterwards brought about changes that changed the entire course of the world.

אז עס קען זיין א מאורע פרטי וואס האט דערנאך געבראכט צו שינויים וואס האבן משנה געווען כל מהלך העולם.

English translation 288

8. And this matter is seen especially in our generation:

ח. און דעם ענין זעט מען במיוחד בתקופתנו זו:

English translation 289

As spoken several times,

ווי גערעדט כמה פעמים 55,

English translation 290

although our generation is a generation of great turmoil and blurring of boundaries,

איז כאטש אונזער תקופה איז א תקופה רבת המהומות וטשטוש הגבולים,

English translation 291

nevertheless together with this there is the principle that close to the coming of our righteous Moshiach

האט מען דאך ביחד עם זה דעם כלל אז סמוך לביאת משיח צדקנו

English translation 292

(when the world will be in its fullness,

(ווען עס וועט זיין דער עולם במילואו,

English translation 293

more than at the time of creation,

נאכמער 56 ווי בשעת הבריאה,

English translation 294

"These are the generations of Peretz" –

"אלה תולדות פרץ" 57 –

English translation 295

full generations)

תולדות מלא 58)

English translation 296

"many will be clarified, purified, and refined",

איז "יתבררו ויתלבנו ויצרפו רבים" 59,

English translation 297

that new matters and new details are revealed in this physical and material world.

אז עס ווערן נתגלה ענינים חדשים ופרטים חדשים אין עולם הזה הגשמי והחומרי.

English translation 298

Until this also extends into external wisdoms,

ביז אז דאס ווערט אויך נמשך אין חכמות חיצוניות,

English translation 299

as it is stated in the Zohar on the verse "In the six hundredth year of Noah's life etc., all the fountains of the great deep were broken open,"

ווי עס שטייט אין זהר 60 אויפן פסוק 61 "בשנת שש מאות שנה לחיי נח וכו' נבקעו כל מעיינות תהום רבה",

English translation 300

"And in the six hundredth year of the sixth millennium, the gates of wisdom above and the springs of wisdom below will be opened etc.,"

"ובשית מאה שנין לשתיתאה יתפתחון תרעי דחכמתא לעילא ומבועי דחכמתא לתתא וכו'",

English translation 301

that is, in the years of the six hundredth year of the sixth millennium, the gates of wisdom above and the springs of wisdom below will open,

ד.ה. אז אין די יארן פון שש מאות שנה פונעם אלף הששי וועלן זיך עפענען די שערי החכמה למעלה און די מעיינות החכמה למטה,

English translation 302

and "wisdom below" refers to the wisdoms of the world.

וואס "חכמתא לתתא" מיינט חכמות העולם 62.

English translation 303

[Until this, the Zohar elaborates *62,

[ביז אז דער זהר פירט אויס *62,

English translation 304

"And when it will be close to the days of the Messiah, even the infants of the world will be destined to find the hidden things of wisdom etc.,"

"וכד יהא קריב ליומי משיחא אפילו רביי דעלמא זמינין לאשכחא טמירין דחכמתא וכו'",

English translation 305

which it can be said that this also alludes to external wisdoms,

וואס יש לומר אז דאס איז מרמז אויך אויף חכמות חיצוניות,

English translation 306

that even those who are "infants,"

אז אויך די וואס זיינען "רביי",

English translation 307

small in the wisdom of the Torah,

קטנים אין חכמת התורה,

English translation 308

will have added to them in "wisdom below,"

וועט ביי זיי ניתוסף ווערן אין "חכמתא דלתתא",

English translation 309

external matters (at least –

ענינים חיצוניים (עכ"פ –

English translation 310

external relative to the Torah and its commandments which are the inwardness of the world)].

חיצוניים בערך התורה ומצוותי' וואס זיינען פנימיות העולם)].

English translation 311

One indeed sees how in these generations of ours it has been revealed

זעט מען טאקע ווי בדורותינו אלה איז נתגלה געווארן

English translation 312

(through an addition in external wisdoms),

(ע"י הוספה אין חכמות חיצוניות),

English translation 313

that in a matter which is quantitatively the smallest thing

אז אין אן ענין וואס איז בכמות א דבר הכי קטן

English translation 314

(which in previous generations they did not pay any attention or importance to it)

(וואס בדורות הקודמים האט מען אויף אים ניט געלייגט קיין אכט און חשיבות)

English translation 315

there is within it a mighty power in quality,

האט אין זיך א כח אדיר באיכות,

English translation 316

that if one wishes, one can utilize it for good and for the rectification of the world.

וואס אויב מ'וויל קען מען דאס אויסנוצן לטוב ולתיקון העולם.

English translation 317

And one indeed sees in actuality,

און מ'זעט טאקע בפועל,

English translation 318

that from the smallest quantity in the physical

אז פון דער כמות הכי קטנה בגשם

English translation 319

(which contains within it only a handbreadth or less)

(וואס האלט אין זיך בלויז א טפח אדער ווייניקער)

English translation 320

one accomplishes great and mighty things in the rectification of the world,

טוט מען אויף גדולות ונצורות אין תיקון העולם,

English translation 321

even benefiting a multitude of people

ביז א תועלת צו א ריבוי בני אדם

English translation 322

(although this is a silent object and people are possessors of intellect and wisdom and they are the ones who have revealed the power that is hidden in the smallest quantity).

(כאטש אז דאס איז א דבר הדומם און בני אדם זיינען בעלי שכל וחכמה און זיי זיינען די וואס האבן מגלה געווען דעם כח וואס איז באהאלטן אין דער כמות הכי קטנה).

English translation 323

And the explanation of this is according to what was stated above –

וואס די הסברה בזה איז ע"פ האמור לעיל –

English translation 324

that every detail in the world is connected to the Creator who is infinite,

אז יעדער פרט שבעולם איז פארבונדן מיטן בורא וואס איז אין סוף,

English translation 325

consequently it has within it a mighty power etc.

במילא האט ער אין זיך א כח אדיר וכו'.

English translation 326

It is only that the Almighty wanted that a person should choose everything by the power of his free will,

ס'איז מערניט וואס דער אויבערשטער האט געוואלט אז א מענטש זאל אלץ אויסקלייבן בכח הבחירה שלו,

English translation 327

"See, I have set before you today the life and the good and the death and the evil etc., and you shall choose life,"

"ראה נתתי לפניך היום את החיים ואת הטוב ואת המות ואת הרע גו' ובחרת בחיים" 63,

English translation 328

consequently He had to,

במילא האט ער געמוזט,

English translation 329

so to speak,

כביכול,

English translation 330

give a possibility that one could use it also for matters opposite to good;

געבן א מעגלעכקייט מ'זאל דאס קענען נוצן אויך אויף עניני היפך הטוב;

English translation 331

and the person must demonstrate,

און דער מענטש דארף באווייזן,

English translation 332

that he is a possessor of intellect,

אז ער איז א בעל שכל,

English translation 333

and the intellect obligates and compels him to use every matter specifically for good,

און דער שכל איז אים מחייב ומכריח צו נוצן יעדן ענין לטוב דוקא,

English translation 334

and not only for good for himself –

און ניט נאר לטוב פאר זיך –

English translation 335

but for good for the entire environment and for good for the entire world].

נאר לטוב לכל הסביבה און לטוב לכל העולם כולו].

English translation 336

Thus, just as this is in the entirety of the world – so it is reflected in every detail in the world, and especially in specific matters, that they become general matters that pertain to the entire world.

ט. אזוי ווי דאס איז אין כללות העולם – אזוי שפיגלט זיך דאס אפ בכל פרט שבעולם, ובמיוחד אין ענינים מסויימים, אז זיי ווערן ענינים כלליים וואס זיינען נוגע צו כל העולם כולו.

English translation 337

And as explained and mentioned many times what is stated in the ethical works,

וכמבואר ומוזכר כמ"פ וואס עס שטייט אין ספרי מוסר,

English translation 338

that one must contemplate how the sun, which is a very large body,

אז מען דארף זיך מתבונן זיין ווי די זון וואס איז א גוף גדול ביותר,

English translation 339

is reflected both in the "great sea" and in a single drop of water,

שפיגלט זיך אפ סיי אין דעם "ים הגדול" און סיי אין איין טיפת מים 64,

English translation 340

that is, the entire sun with all its circumference,

ד.ה. אז די גאנצע זון עם כל ההיקף שלה,

English translation 341

its sphere and its light etc.,

איר עיגול און איר ליכטיקייט וכו',

English translation 342

is reflected in a drop of water,

שפיגלט זיך אפ אין א טיפת מים,

English translation 343

as one sees this simply with physical eyes.

ווי מ'זעט דאס בפשטות בעיני בשר.

English translation 344

And in this there is a moral lesson visible to physical eyes,

וואס אין דעם איז פאראן א מוסר גלוי לעיני בשר,

English translation 345

even for the intellect of the animal soul,

אפילו פאר דעם שכל פון נפש הבהמית,

English translation 346

that although when he makes a "righteous accounting" in his soul he will think that he has, ostensibly, only a place-occupation of a "small drop" –

אז כאטש ווען ער וועט מאכן א "חשבון צדק" בנפשו וועט ער מיינען אז ער האט לכאורה א תפיסת מקום פון א "טיפה קטנה" בלבד –

English translation 347

let him know,

זאל ער וויסן זיין,

English translation 348

that the Almighty created the sun in such a manner,

אז דער אויבערשטער האט באשאפן די זון באופן כזה,

English translation 349

that it is reflected also in a single drop,

אז זי שפיגלט זיך אפ אויך אין א טיפה אחת,

English translation 350

with all the details of the sun.

עם כל הפרטים פון דער זון.

English translation 351

And regarding our matter:

ובנוגע לעניננו:

English translation 352

According to what was discussed above regarding all the details in the world,

ע"ד המדובר לעיל בנוגע צו כל הפרטים שבעולם,

English translation 353

that they contain within them general matters and general instructions,

אז זיי האבן אין זיך ענינים כלליים והוראות כלליות,

English translation 354

about this it is understandable also regarding the nineteenth of Kislev.

עד"ז איז פארשטאנדיק אויך בנוגע צו י"ט כסלו.

English translation 355

And especially since the nineteenth of Kislev is a general event that is connected with a redemption of a prince in Israel,

ובפרט אז י"ט כסלו איז א מאורע כללי וואס איז פארבונדן מיט א גאולה פון א נשיא בישראל,

English translation 356

who revealed a unique teaching and Torah and conduct in the Torah of life

וואס האט מגלה געווען א לימוד ותורה והנהגה מיוחדת אין תורת חיים

English translation 357

(instruction in life),

(הוראה בחיים),

English translation 358

so that it should afterwards be disseminated throughout all the generations after it,

כדי עס זאל דערנאך נתפשט ווערן בכל הדורות שלאח"ז,

English translation 359

until the coming of our righteous Messiah,

עד ביאת משיח צדקנו,

English translation 360

and also after this –

און אויך לאחרי זה –

English translation 361

it contains within it also many details and matters and instructions,

האט ער אין זיך אויך כו"כ פרטים וענינים והוראות,

English translation 362

until –

ביז –

English translation 363

since "the deed is the main thing" –

וויבאלד אז "המעשה הוא העיקר" –

English translation 364

instructions regarding deed and actual conduct.

הוראות בנוגע למעשה והנהגה בפועל.

English translation 365

Consequently, the question can arise:

וואס במילא קען ווערן די שאלה:

English translation 366

Every person is limited,

יעדער מענטש איז דאך א מוגבל,

English translation 367

and when one tells him that the deed is the main thing,

און בשעת מ'זאגט אים אז המעשה הוא העיקר,

English translation 368

he must begin to do one thing;

דארף ער אנהויבן טאן פון איין זאך;

English translation 369

one cannot begin at once with a multitude of matters

מ'קען ניט אנהויבן מיטאמאל מיט א ריבוי ענינים

English translation 370

(because then there is a lack in every matter;

(ווייל דעמולט פעלט אין יעדן ענין;

English translation 371

since he is occupied with two matters –

וויבאלד ער איז פארנומען מיט צוויי ענינים –

English translation 372

it cannot be that it should be in completeness,

קען ניט זיין אז עס זאל זיין בשלימות,

English translation 373

since he is limited),

היות אז ער איז א מוגבל),

English translation 374

therefore he must first do one thing properly,

במילא דארף ער פריער טאן איין זאך כדבעי,

English translation 375

and after the completeness in one thing –

ולאחרי השלימות בדבר אחד –

English translation 376

he begins a second matter and a third matter etc. –

הויבט ער אן א צווייטן ענין און א דריטן ענין וכו' –

English translation 377

So the question is –

איז די שאלה –

English translation 378

which matter must one learn first and foremost from Yud-Tes Kislev?

וועלכן ענין דארף מען אפלערנען לכל לראש פון י"ט כסלו?

English translation 379

And since Torah is "Torah is light",

און וויבאלד תורה איז "תורה אור",

English translation 380

it is understood,

איז מובן,

English translation 381

that Torah has guarded the matter that one should not blunder,

אז תורה האט באווארנט דעם ענין מ'זאל ניט בלאנדזשען,

English translation 382

and one should find that which one can take out from the multitude of matters of Yud-Tes Kislev.

און מ'זאל געפינען דאס וואס מ'קען ארויסנעמען פון דעם ריבוי הענינים שבי"ט כסלו.

English translation 383

What this is the instruction of Torah,

וואס דאס איז די הוראה פון תורה,

English translation 384

that regarding a miracle one must inquire of the "Master of the miracle".

אז בנוגע צו א נס דארף מען זיך נאכפרעגן ביים "בעל הנס".

English translation 385

And especially in our matter –

ובפרט בעניננו –

English translation 386

when the matter of the "Master of the miracle" was education and Torah and instruction to the many –

ווען ענינו של "בעל הנס" איז געווען חינוך ותורה והוראה לרבים –

English translation 387

it is a certain thing that he indicated somewhere in a clear and bright manner with what one must begin the study of his day of redemption.

איז א זיכערע זאך אז ער האט ערגעץ וואו אנגעוויזן אין א קלארן און א ליכטיקן אופן מיט וואס מ'דארף אנהויבן דעם לימוד פון יום הגאולה שלו.

English translation 388

Yes. And one must say, that the lesson in this matter is understood from the first letter that the Alter Rebbe wrote at the time he was redeemed (where he writes, as mentioned above, that "when I read in the book of Psalms the verse 'He redeemed my soul in peace... I went out in peace and I will conclude in peace from Hashem peace'"), in which letter the Alter Rebbe describes his redemption and gives forth the instructions how the redemption came, from which one learns how to continue the redemption and how to utilize it:

יא. ויש לומר, אז דער לימוד בדבר איז מובן פון דער אגרת הראשונה וואס דער אלטער רבי האט געשריבן בעת שנגאל (וואו ער שרייבט, כנזכר לעיל, אז "כשקריתי בספר תהלים בפסוק פדה בשלום... יצאתי בשלום ואסיים בשלום מה' שלום"), וואס אין דער אגרת באשרייבט דער אלטער רבי זיין גאולה און גיט ארויס די הוראות ווי די גאולה איז געקומען, וואס דערפון לערנט מען אפ ווי צו ממשיך זיין די גאולה און ווי איך אויסצונוצן:

English translation 389

What in the letter one finds a wondrous thing:

וואס אין דער אגרת געפינט מען א דבר פלא 65:

English translation 390

Although the redemption simply was connected with the Alter Rebbe and his disciples –

כאטש די גאולה בפשטות איז געווען פארבונדן מיט דעם אלטן רבי'ן ותלמידיו –

English translation 391

the Alter Rebbe emphasizes and repeats in the same letter,

איז דער אלטער רבי מדגיש וכופל אין דעם זעלבן בריוו,

English translation 392

and writes –

און שרייבט –

English translation 393

"For Hashem has made wondrous and has done greatly in the land,

"כי הפלה ה' והגדיל לעשות בארץ,

English translation 394

and He has made wondrous and magnified His great and holy name which was magnified and sanctified among the many and especially in the eyes of all the ministers and all the peoples which are in all the provinces of the king, which also in their eyes the matter will be wondrous, wonder upon wonder, and they will answer and say about this that if it is from Hashem, it is wondrous in our eyes."

והפליא והגדיל שמו הגדול והקדוש אשר נתגדל ונתקדש ברבים ובפרט בעיני כל השרים וכל העמים אשר בכל מדינות המלך 66 אשר גם בעיניהם יפלא הדבר הפלא ופלא וענו ואמרו על זאת כי אם מאת 67 ה' היתה זאת היא נפלאת בעינינו".

English translation 395

What in general it is known how much the Alter Rebbe was precise in his speech,

וואס בכלל איז דאך ידוע אויף וויפל דער אלטער רבי איז געווען מדוייק בדיבורו,

English translation 396

all the more so in his writing,

עאכו"כ בכתיבתו,

English translation 397

all the more so in a letter that was written to the great ones of Israel in his generation –

עאכו"כ אין א מכתב וואס איז געשריבן געווארן לגדולי ישראל בדורו –

English translation 398

it is a certain thing that every word was not merely a repetition for beauty of expression, heaven forbid,

איז דאך א זיכערע זאך אז יעדער ווארט איז ניט געווען בלויז א כפל ליופי המליצה ח"ו,

English translation 399

but this was a new matter.

נאר דאס איז געווען אן ענין חדש.

English translation 400

And from this it is understood how much in the redemption of Yud-Tes Kislev the detail was relevant that it affected "all the ministers and all the peoples which are in all the provinces of the king."

ומזה מובן אויף וויפל אין דער גאולה פון י"ט כסלו איז געווען נוגע דער פרט אז זי האט גע'פועל'ט אויף "כל השרים וכל העמים אשר בכל מדינות המלך".

English translation 401

And from this it is understood also regarding the instruction and lesson of Yud-Tes Kislev –

ומזה מובן אויך בנוגע צו דער הוראה ולימוד פון י"ט כסלו –

English translation 402

for all those who gather together on Yud-Tes Kislev,

פאר די אלע וואס קלייבן זיך צוזאמען בי"ט כסלו,

English translation 403

and want to take out from this day that which is given through it,

און ווילן ארויסנעמען פון דעם טאג דאס וואס מ'גיט דורך אים,

English translation 404

until it should come out into deed,

ביז עס זאל ארויסקומען אין מעשה,

English translation 405

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 406

"the deed is the main thing":

"המעשה הוא העיקר":

English translation 407

What this is a twofold matter:

וואס דאס איז א צווייענדיקער ענין:

English translation 408

Firstly, one has an instruction from the very matter of "He redeemed my soul in peace",

ערשטנס האט מען א הוראה פון דעם עצם ענין פון "פדה בשלום נפשי",

English translation 409

that one should know,

אז מ'זאל וויסן,

English translation 410

that there is a situation and condition when one must come to redemption and redemption,

אז ס'איז א מעמד ומצב ווען מ'דארף אנקומען צו "פדי'" וגאולה,

English translation 411

a time of exile,

א זמן של גלות,

English translation 412

and not like the opinion of those who err that the matters of Torah and commandments were relevant only when Jews were sitting "each man under his vine and under his fig tree",

ושלא כדעת הטועים אז עניני התורה ומצוות זיינען געווען שייך נאר ווען אידן זיינען געזעסן "איש תחת גפנו ותחת תאנתו" 68,

English translation 413

and under the rule of the kingdom of the house of David in the first Temple,

ותחת ממשלת מלכות בית דוד בבית ראשון,

English translation 414

or at least in the second Temple –

אדער עכ"פ בבית שני –

English translation 415

rather the redemption of Yud-Tes Kislev emphasizes,

נאר די גאולה פון י"ט כסלו איז מדגיש,

English translation 416

that also standing in a condition that needs redemption and redemption one has the matter of Torah and commandments,

אז אויך שטייענדיק אין א מצב וואס דארף האבן פדי' וגאולה האט מען דעם ענין התורה ומצוותי',

English translation 417

and together with this one has the promise that there will be a redemption and in peace.

וביחד עם זה האט מען די הבטחה אז עס וועט זיין א פדי' ובשלום.

English translation 418

And together with this one has an additional instruction –

און צוזאמען דערמיט האט מען א הוראה נוספת –

English translation 419

that the redemption affected that also "all the ministers and all the peoples" should know that "there is a Master of this palace",

אז די גאולה האט גע'פועל'ט אז אויך "כל השרים וכל העמים" זאלן וויסן אז "יש בעה"ב לבירה זו" 69,

English translation 420

who demonstrates miracles and wonders in this our lower world,

וואס ער באווייזט ניסים ונפלאות בעולמנו זה התחתון,

English translation 421

than which there is no lower beneath it.

שאין תחתון למטה ממנו.

English translation 422

Twelve. What the lesson from this in actual deed is simple:

יב. וואס דער לימוד דערפון במעשה בפועל איז פשוט:

English translation 423

The Rambam explicitly rules in his book that "Moshe Rabbeinu...

דער רמב"ם פסק'נט בגלוי בספרו 70 אז "משה רבינו...

English translation 424

bequeathed the Torah and the commandments...

הנחיל התורה והמצוות...

English translation 425

to Israel...

לישראל...

English translation 426

and likewise Moshe Rabbeinu commanded from the mouth of the Almighty to compel all the inhabitants of the world to accept the commandments that the children of Noah were commanded,"

וכן צוה משה רבינו מפי הגבורה לכוף את כל באי העולם לקבל מצוות שנצטוו בני נח",

English translation 427

that is, as a part of the eternal Torah and eternal instruction that every Jew received from the Most High,

ד.ה. אז אלס חלק פון דער תורה נצחית והוראה נצחית וואס יעדער איד האט מקבל געווען פון אויבערשטן,

English translation 428

every Jew was also commanded that he should do all that depends on him so that the entire world around him should conduct itself in the manner of "for dwelling He created it,"

איז יעדער איד אויך נצטווה געווארן ער זאל טאן כל התלוי בו אז די גאנצע וועלט ארום אים זאל זיך פירן באופן פון "לשבת יצרה" 71,

English translation 429

which is accomplished in general through the seven general categories that are called the seven Noahide commandments,

וואס דאס ווערט אויפגעטאן בכללות דורך די ז' סוגים כלליים וואס ווערן אנגערופן בשם ז' מצוות בני נח,

English translation 430

each of which includes within itself many details.

וואס יעדערער פון זיי איז כולל אין זיך א ריבוי פרטים 72.

English translation 431

And this is the content of the lesson of the 19th of Kislev –

וואס דאס איז דער תוכן הלימוד פון י"ט כסלו –

English translation 432

that every Jew has a holy mission to effect among "all the ministers and all the nations that are in all the provinces of the king,"

אז יעדער איד האט א שליחות קדושה צו פועל'ן ביי "כל השרים וכל העמים אשר בכל מדינות המלך",

English translation 433

that they should fulfill all those matters that bring about that the world should be in a state of "for dwelling He created it,"

זיי זאלן מקיים זיין די אלע ענינים וואס טוען אויף אז די וועלט זאל שטיין אין א מצב פון "לשבת יצרה",

English translation 434

and to bring it about that the non-Jews should do this "because the Holy One, blessed be He, commanded them in the Torah and made it known to us through Moshe Rabbeinu."

און אויפטאן אז די ניט-אידן זאלן דאס טאן "מפני שצוה בהן הקב"ה בתורה והודיענו על ידי משה רבינו" 73.

English translation 435

And it is a certain thing that every Jew has the power to carry out this instruction,

און ס'איז א זיכערע זאך אז יעדער איד האט בכח צו אויספירן די הוראה,

English translation 436

because "everything that the Holy One, blessed be He, created in His world, He did not create a single thing for naught,"

וויבאלד אז "כל מה שברא הקב"ה בעולמו לא ברא דבר אחד לבטלה" 74,

English translation 437

and all the more so the commands of the Holy One, blessed be He,

ועאכו"כ ציוויו של הקב"ה,

English translation 438

and especially a command that is not connected with Kohanim or Levites or men of distinction,

ובפרט א ציווי וואס איז ניט פארבונדן מיט כהנים אדער לויים אדער אנשי סגולה,

English translation 439

but rather it is a command upon every single one of Israel –

נאר ס'איז א ציווי על כל אחד ואחת מישראל –

English translation 440

it is certain,

איז זיכער,

English translation 441

that this is not "for naught," heaven forbid

אז דאס איז ניט "לבטלה" ח"ו

English translation 442

(that one will not carry it out)

(אז מ'וועט ניט אוספירן)

English translation 443

but on the contrary,

נאר אדרבה,

English translation 444

it is a sure thing that when one will only want to fulfill it,

ס'איז א דבר בטוח אז בשעת מ'וועט דאס נאר וועלן מקיים זיין,

English translation 445

and there will be the "stand ready, all of you" –

און עס וועט זיין דער "עמדו הכן כולכם" –

English translation 446

one will have the heavenly assistance,

וועט מען האבן די סייעתא דשמיא,

English translation 447

that there will be success in this,

אז עס וועט זיין די הצלחה בזה,

English translation 448

much more than estimated.

א סאך יותר מהמשוער.

English translation 449

13. And as has been spoken many times, that specifically in this country it was revealed explicitly before fleshly eyes by the president of the country, who declared publicly, and afterwards this was written publicly for all the people of the country and their representatives, that one should know that everyone must fulfill the seven Noahide commandments.

יג. וכמדובר כמה פעמים, אז דוקא במדינה זו איז נתגלה געווארן בגלוי לעיני בשר ע"י נשיא המדינה, וואס האט מכריז געווען בפומבי, און דערנאך איז דאס פארשריבן געווארן בפומבי לכל אנשי המדינה ובאי כוחם, אז מ'זאל וויסן אז יעדערער דארף מקיים זיין די שבע מצוות בני נח.

English translation 450

And it is a certain thing that the government will further assist in this.

און ס'איז א זיכערע זאך אז די ממשלה וועט אין דעם נאך מסייע זיין.

English translation 451

And this gives an added strength in the aforementioned service:

וואס דאס גיט צו א תוספת כח אין דער עבודה הנ"ל:

English translation 452

When one must fulfill a command of the Most High –

בשעת מ'דארף מקיים זיין דעם אויבערשטנס א ציווי –

English translation 453

one must do it "with all your heart and with all your soul and with all your might,"

דארף מען דאך דאס טאן "בכל לבבך ובכל נפשך ובכל מאדך" 75,

English translation 454

even if it is connected with difficulties;

אפילו אויב דאס איז פארבונדן מיט שוועריקייטן;

English translation 455

when, however, one finds oneself in a country whose president has declared this publicly –

בשעת אבער מ'געפינט זיך אין א מדינה וואס דער נשיא המדינה האט דאס מכריז געווען בגלוי –

English translation 456

it is certainly that this adds to the force of these actions,

איז דאך זיכער אז דאס גיט צו אין דעם תוקף פון פעולות אלו,

English translation 457

as is understood a fortiori and all the more so from that which one obeys him in matters of money and the like.

כמובן במכ"ש וק"ו דערפון וואס מ'פאלגט אים בעניני ממונות וכיו"ב.

English translation 458

And especially since by saying this he transmits –

ובפרט אז זאגנדיק דאס גיט ער איבער –

English translation 459

whether he knows of it or he does not know of it –

צי ער ווייס יא דערפון צי ער ווייס ניט דערפון –

English translation 460

the ruling of the Rambam!

דעם פס"ד פון רמב"ם!

English translation 461

And especially since this year is the 850th year since the birth of the Rambam –

ובפרט אז בשנה זו איז 850 שנה להולדתו של הרמב"ם –

English translation 462

which also emphasizes his power,

וואס דאס איז אויך מדגיש דעם כח שלו,

English translation 463

to the extent that in this very matter "all the nations and all the ministers" made a whole commotion from the year 850,

ביז אז אין דעם ענין גופא האבן "כל העמים וכל השרים" געמאכט א גאנצן שטורעם פון שנת ה-850,

English translation 464

and it was emphasized through matters of deed and writing and speech etc.

און מ'האט דאס מדגיש געווען דורך ענינים של מעשה וכתיבה ודיבור וכו'.

English translation 465

It is therefore understood,

איז דאך מובן,

English translation 466

that all these matters add encouragement and awakening,

אז כל ענינים אלו זיינען מוסיף עידוד און התעוררות,

English translation 467

that in addition to the matter of "I was created to serve my Maker" which every Jew does through the fulfillment of the 613 commandments,

אז בהוספה אויף דעם ענין פון "אני נבראתי לשמש את קוני" 76 וואס יעדער איד טוט דורך קיום תרי"ג מצוות,

English translation 468

he should also do in the fulfillment of the command of the Holy One, blessed be He, to effect upon "all the nations" through "all the ministers" the matters of the fulfillment of the seven Noahide commandments.

זאל ער אויך טאן אין קיום ציווי הקב"ה צו פועל'ן על "כל העמים" דורך "כל השרים" די ענינים פון קיום שבע מצוות בני נח.

English translation 469

And simply:

ובפשטות 77:

English translation 470

Although the obligation was an eternal obligation throughout all the days of the exile

כאטש דער חיוב איז געווען א חיוב נצחי בכל משך ימי הגלות

English translation 471

(and all the more so at the time when the Holy Temple existed),

(ועאכו"כ בזמן שביהמ"ק הי' קיים),

English translation 472

there were, however, times when the nations of the land did not permit one to speak with them about matters of the seven Noahide commandments,

זיינען אבער געווען זמנים ווען עמי הארץ האבן ניט צוגעלאזט אז מ'זאל מיט זיי ריידן וועגן ענינים פון שבע מצוות בני נח,

English translation 473

whether from the aspect of fear,

צי מצד היראה,

English translation 474

whether from the aspect of the opposite of love and the like,

צי מצד היפך האהבה וכיו"ב,

English translation 475

until it was an actual danger to occupy oneself with it

ביז ס'איז געווען א סכנה ממש מ'זאל זיך דערמיט פארנעמען

English translation 476

(and consequently it was a question of saving a life);

(ובמילא איז געווען א שאלה פון פקוח נפש);

English translation 477

when, however, one has now merited and finds oneself in a time and country that are conducive to this –

בשעת מ'האט אבער יעצט זוכה געווען און מ'געפינט זיך אין א זמן און מדינה וואס זיינען מסייע לזה –

English translation 478

this itself is a clear instruction from above,

איז דאס גופא א הוראה ברורה מלמעלה,

English translation 479

that it must come to actuality in the fulfillment of this commandment,

אז עס דארף צוקומען בפועל אין קיום מצוה זו,

English translation 480

together with the promise,

צוזאמען מיט דער הבטחה,

English translation 481

that one will certainly be successful in this.

אז מ'וועט זיכער מצליח זיין בזה.

English translation 482

And as one has also seen in actuality,

און ווי מ'האט דאס אויך געזען בפועל,

English translation 483

and learned from an actual deed,

און אפגעלערנט פון מעשה בפועל,

English translation 484

that everyone who tried to do in this direction –

אז יעדערער וואס האט געפרואווט טאן אין דער ריכטונג –

English translation 485

had success in the matter,

האט געהאט א הצלחה בדבר,

English translation 486

in addition to the favor that he received from the Noahides:

נוסף אויף דער נשיאת-חן וואס ער האט באקומען פון די בני-נח:

English translation 487

When the son of Noah saw,

ווען דער בן-נח האט געזען,

English translation 488

that I want to do for him a thing not because he will receive reward for it

אז דער איך וויל טאן פאר אים א זאך ניט דערפאר וואס ער וועט פאר דעם באקומען שכר

English translation 489

(through honor or money),

(דורך כבוד אדער ממון),

English translation 490

but because he wants to do a kindness to the son of Noah,

נאר דערפאר וואס ער וויל טאן א טובה דעם בן-נח,

English translation 491

or to increase his goodness,

אדער מגדיל זיין בטובתו,

English translation 492

and he does not begrudge any trouble for this, etc. –

און ער זשאַלעוועט ניט צוליב דעם קיין טירחא וכיו"ב –

English translation 493

the success in this was beyond measure,

איז געווען די הצלחה בזה למעלה מן המשוער,

English translation 494

that they listened and accepted his words,

אז מ'האט זיך צוגעהערט און אנגענומען דבריו,

English translation 495

and did even more of it than was demanded of them,

און געטאן נאך מערער דערפון וואס מ'האט פארלאנגט פון זיי,

English translation 496

and this added to the esteem that they received in the eyes of the ministers and in the eyes of the nations,

און דאס האט נאך מוסיף געווען אין דער חשיבות וואס מ'האט באקומען בעיני השרים ועיני העמים,

English translation 497

and through this –

ועי"ז –

English translation 498

also assistance in a simple manner in all their needs of the Jews here,

אויך א סיוע בפשטות בכל צרכיהם פון אידן דא,

English translation 499

and especially in the most important matter –

ובפרט אין דעם ענין הכי חשוב –

English translation 500

assistance in the needs that are connected with matters of Judaism,

סיוע אין די צרכים וואס זיינען פארבונדן מיט עניני יהדות,

English translation 501

the study of the Torah and the actual fulfillment of its commandments.

לימוד התורה וקיום מצוותי' בפועל.

English translation 502

That all these matters hasten even more the fulfillment of the destiny with which the Rambam concludes his book Yad HaChazakah

וואס די אלע ענינים זיינען נאכמער ממהר דעם קיום היעוד מיט וועלכן דער רמב"ם איז מסיים ספרו יד החזקה 78

English translation 503

(or "Mishneh Torah"),

(אדער "משנה תורה"),

English translation 504

that very soon our righteous Mashiach will come,

אז בקרוב ממש וועט קומען משיח צדקנו,

English translation 505

and "For then I will turn to the peoples a pure language, that they may all call upon the name of the L-rd, to serve Him with one consent,"

און "אז 79 אהפוך אל עמים שפה ברורה לקרוא כולם בשם ה' ולעבדו 80 שכם אחד",

English translation 506

"And the L-rd shall be King over all the earth,"

"והיתה לה' המלוכה" 81,

English translation 507

speedily, in our very own days.

במהרה בימינו ממש.

English translation 508

13. Every matter in the world has within it two general characteristics: it is a matter in its own right with its own details, definitions, and boundaries, and in addition to this it has within it several matters in which it resembles similar matters. And so it is regarding all actions of man and events of man, and likewise regarding the 19th of Kislev.

יד. יעדער ענין בעולם האט אין זיך צוויי תכונות כלליות: ער איז אן ענין בפני עצמו מיט זיינע אייגענע פרטים וגדרים וגבולים, ונוסף לזה האט ער אין זיך כמה ענינים אין וועלכע ער גלייכט זיך אויס מיט ענינים הדומים לו. וואס אזוי איז בנוגע לכל פעולות האדם ומאורעות האדם, ועד"ז אויך בנוגע צו י"ט כסלו.

English translation 509

The 19th of Kislev is a day when multitudes of Israel gather together with the purpose of increasing in Torah and commandments,

י"ט כסלו איז א טאג ווען רבבות מישראל קלייבן זיך צוזאמען מיט דער מטרה צו מוסיף זיין אין תורה ומצוותי',

English translation 510

that is, it is a "day of merit" –

ד.ה. ער איז א "יום זכאי" –

English translation 511

and from this aspect it resembles many days of merit. And in addition to this, each "day of merit" has within it,

און מצד דעם פרט גלייכט ער זיך אויס מיט א ריבוי יומין זכאין. ונוסף לזה האט אין זיך יעדער "יום זכאי",

English translation 512

including the 19th of Kislev,

כולל י"ט כסלו,

English translation 513

its unique aspect.

דעם ענין המיוחד שבו.

English translation 514

And likewise as this is in the three pilgrimage festivals

וע"ד ווי דאס איז אין די ג' רגלים

English translation 515

(and holidays),

(וחגים),

English translation 516

that there is a common denominator among them,

אז עס איז פאראן א צד השוה שביניהם,

English translation 517

that they are all "appointed times for rejoicing";

אז זיי אלע זיינען "מועדים לשמחה" 82;

English translation 518

and in addition to this –

ונוסף לזה –

English translation 519

each one of them has a matter in its own right,

האט יעדערער פון זיי אן ענין בפני עצמו,

English translation 520

"the time of our freedom,"

"זמן חירותינו",

English translation 521

"the time of the giving of our Torah," and "the time of our rejoicing."

"זמן מתן תורתינו" און "זמן שמחתינו" 82.

English translation 522

Thus when it comes to learning a lesson in actual deed,

איז בשעת עס קומט צום אפלערנען א לימוד אין מעשה בפועל,

English translation 523

for the deed is the main thing –

וואס המעשה הוא העיקר –

English translation 524

it is a certain thing that one can and must learn a directive both from the matter in which the matter is unique in its kind,

איז א זיכערע זאך אז מ'קען און מ'דארף אפלערנען א הוראה סיי פון דעם ענין אין וועלכן דער ענין איז א יחיד במינו,

English translation 525

and from the aspect in it that is similar to many details and matters.

און סיי פון דעם ענין שבו וואס איז דומה לכו"כ פרטים וענינים.

English translation 526

Here the question arises –

וואס דא ווערט די שאלה –

English translation 527

"Which precedes which?"

"מי קדם למי"?

English translation 528

Because as discussed above

ווארום ע"ד המדובר לעיל

English translation 529

(section 10)

(ס"י)

English translation 530

that a person is limited and cannot do several matters simultaneously,

אז א מענטש איז א מוגבל און קען ניט טאן כמה ענינים בבת אחת,

English translation 531

and in the language of Halachah,

ובלשון ההלכה 83,

English translation 532

that a person cannot think two thoughts simultaneously

אז א מענטש קען ניט טראכטן שתי מחשבות בבת אחת

English translation 533

(and even when our Sages of blessed memory say that someone did a matter "for its own sake and not for its own sake,"

(און אפילו ווען חז"ל *84 זאגן אז איינער האט געטאן אן ענין "לשמה ושלא לשמה",

English translation 534

there is in this a precedence and a delay –

איז אין דעם פאראן א קדימה ואיחור –

English translation 535

first "for its own sake" and then "not for its own sake,"

פריער "לשמה" און דערנאך "שלא לשמה" 85,

English translation 536

or in the reverse order),

אדער בסדר הפוך),

English translation 537

and likewise and all the more so regarding actual deed and regarding directives –

ועד"ז ועאכו"כ בנוגע צו מעשה בפועל און צו הוראות –

English translation 538

the question arises regarding which precedes.

ווערט די שאלה בדבר מי קדם.

English translation 539

And one sees that in this there are two ways dependent on the essence of the matter:

און מ'זעט אז אין דעם זיינען פאראן צוויי אופנים התלויים בעצם הענין:

English translation 540

Sometimes one gives precedence to the general matter and sometimes one gives precedence to the particular matter.

אמאל איז מען מקדים דעם ענין הכללי און אמאל איז מען מקדים דעם ענין הפרטי.

English translation 541

And likewise is the question regarding every matter that has within it several parts –

ועד"ז איז די שאלה בכל ענין וואס האט אין זיך כמה חלקים –

English translation 542

in which of them does the "precedence" consist.

אין וועלכן פון זיי באשטייט די "קדימה".

English translation 543

15. Regarding the 19th of Kislev – one must seek the directive in the matter from the Torah of the master of the redemption himself.

טו. בנוגע לי"ט כסלו – דארף מען זוכן די הוראה בדבר אין תורת בעל הגאולה עצמו.

English translation 544

And as discussed above,

וכמדובר לעיל,

English translation 545

since his matter was "Torah Ohr,"

וויבאלד ענינו איז געווען "תורה אור",

English translation 546

he gave the explicit directive in this in his letter regarding the redemption

האט ער געגעבן די הוראה מפורשת בזה במכתבו בנוגע להגאולה

English translation 547

(as above at length),

(כנ"ל בארוכה),

English translation 548

and in several letters of a similar nature.

ובכמה מכתבים כיו"ב.

English translation 549

That in his aforementioned letter

וואס במכתבו הנ"ל

English translation 550

(which he wrote in proximity to his redemption)

(וואס ער האט געשריבן בסמיכות לגאולתו)

English translation 551

it is proven,

איז מוכח,

English translation 552

that the unique matter of the 19th of Kislev has precedence,

אז די קדימה האט דער ענין מיוחד פון י"ט כסלו,

English translation 553

that the redemption is connected with the day of the yahrtzeit of his teacher the Maggid,

אז די גאולה איז פארבונדן מיט דעם יום ההילולא פון רבו הרב המגיד,

English translation 554

and also –

און אויך –

English translation 555

that this is connected with the entire world,

אז דאס איז פארבונדן מיט כל העולם כולו,

English translation 556

even with the sons of Noah,

ביז אפילו מיט בני נח,

English translation 557

all of which emphasizes the general matter of the thing.

וואס דאס אלץ איז מדגיש דעם ענין הכללי שבדבר.

English translation 558

In addition to this, however, there are several customs that are connected with the day of the redemption,

נוסף לזה זיינען אבער פאראן כמה מנהגים וואס זיינען פארבונדן מיטן יום הגאולה,

English translation 559

that are not explicitly connected with the directives of the master of the redemption,

וואס זיינען ניט פארבונדן בפירוש מיט די הוראות פון בעל הגאולה,

English translation 560

but they are understood from his letters in several places –

אבער זיי זיינען מובן מאגרותיו בכמה מקומות –

English translation 561

and this is the arousal in Torah, prayer, and charity:

און דאס איז די התעוררות אין תורה תפלה וצדקה:

English translation 562

Regarding Torah –

בנוגע צו תורה –

English translation 563

we have the Iggeret HaKodesh that is printed at the end of "Iggeret HaKodesh" in Tanya,

האט מען דאך די אגרת הקודש וואס איז געדרוקט בסיום "אגרת הקודש" שבתניא,

English translation 564

which speaks about the completion of the entire Shas each year,

וואס רעדט וועגן סיום הש"ס מדי שנה בשנה,

English translation 565

upon which the custom of Israel was established

וואס עפ"ז איז געווארן דער מנהג ישראל

English translation 566

(a widespread custom,

(א מנהג נפוץ,

English translation 567

which "Torah it is")

וואס "תורה היא" 86)

English translation 568

that one should connect Yud-Tes Kislev with the distribution of Shas and the completion of Shas.

מען זאל פארבינדן י"ט כסלו מיט חלוקת הש"ס וסיום הש"ס.

English translation 569

Regarding charity –

בנוגע צו צדקה –

English translation 570

it is founded upon what the Alter Rebbe writes in many places that the mitzvah of charity "is what stood for us,"

מיוסד אויף דעם וואס דער אלטער רבי שרייבט בכו"כ מקומות אז די מצות הצדקה "היא שעמדה לנו" 87,

English translation 571

and it helped in the matter of the redemption.

און זי האט געהאלפן אין דעם ענין הגאולה.

English translation 572

And likewise in the matter of prayer –

און עד"ז אין דעם ענין התפלה –

English translation 573

as he writes in the aforementioned letter regarding the completion and distribution of Shas –

ווי ער שרייבט אין דער אגרת הנ"ל וועגן סיום וחלוקת הש"ס –

English translation 574

"and each of the aforementioned learners shall complete for himself each week the eight chapters of Psalm 119" –

"וכאו"א מהלומדים הנ"ל יגמור לעצמו בכל שבוע התמניא אפי שבתהלים קי"ט" –

English translation 575

which the matter of "Tehillim" is connected with prayer

וואס דער ענין פון "תהלים" איז פארבונדן מיט תפלה

English translation 576

(at least in relation to the study of Torah in its simple sense).

(עכ"פ בערך פון לימוד התורה בפשטות).

English translation 577

Tehillim is indeed one of the twenty-four books of the Holy Scriptures –

תהלים איז טאקע איינער פון די כ"ד כתבי הקודש 88 –

English translation 578

Torah –

תורה –

English translation 579

but nevertheless,

אבער אעפ"כ,

English translation 580

in relation to the study of Torah of negaim and ohalot, it is called a matter of "sayings of my mouth,"

לפי ערך דעם לימוד התורה פון נגעים ואהלות ווערט דאס אנגערופן אן ענין של "אמרי פי" 89,

English translation 581

a matter of prayer. And as it is stated in the Midrash,

אן ענין של תפלה. און ווי עס שטייט אין מדרש 90,

English translation 582

that King David requested

אז דוד המלך האט געבעטן

English translation 583

(and he accomplished)

(און האט אויסגעפירט)

English translation 584

that the recitation of Tehillim should be considered like negaim and ohalot. And that which it was necessary to come to this request is because Tehillim is a matter of "songs,"

אז אמירת תהלים זאל זיין גערעכנט ווי נגעים ואהלות. וואס דאס וואס מ'האט געדארפט אנקומען צו דער בקשה איז ווייל תהלים איז אן ענין של "זמירות",

English translation 585

"sweet singer of Israel,"

"נעים זמירות ישראל" 91,

English translation 586

"sayings of my mouth and meditation of my heart,"

"אמרי פי והגיון לבי" 89,

English translation 587

not a matter of study.

ניט אן ענין של לימוד.

English translation 588

[And although also regarding Torah it is stated "Your statutes were my songs,"

[און כאטש אז אויך בנוגע צו תורה שטייט 92 "זמירות היו לי חוקיך גו'",

English translation 589

nevertheless the matter of Tehillim is "songs" in relation to "Your statutes."]

איז אבער דער ענין פון תהלים "זמירות" לגבי "חוקיך"].

English translation 590

Thus from the fact that these matters –

איז דערפון וואס די ענינים –

English translation 591

Torah, prayer, and charity –

תורה תפלה וצדקה –

English translation 592

are not explicitly stated in the first and general letter that he wrote after his redemption

שטייען ניט בפירוש אין דער אגרת הראשונה והכללית שכתב אחרי גאולתו

English translation 593

(and they are only understood from the letter),

(און זיי זיינען נאר מובן פון די אגרת),

English translation 594

it is proven

איז מוכח,

English translation 595

that first come the general matters in this letter,

אז פריער קומען די ענינים הכלליים שבאגרת זו,

English translation 596

but on the other hand –

אבער לאידך גיסא –

English translation 597

it is necessary to say

איז בהכרח לומר,

English translation 598

that Yud-Tes Kislev gives forth an impetus in the other matters and details,

אז י"ט כסלו גיט ארויס א זירוז בשאר הענינים והפרטים,

English translation 599

as above.

כנ"ל.

English translation 600

Accordingly, one must say

וואס לפי זה מוז מען זאגן,

English translation 601

that also these matters are hinted at in the letter

אז אויך די ענינים זיינען נרמז אין דער אגרת

English translation 602

(as follows),

(כדלקמן),

English translation 603

because it is a general letter that includes all the details –

ווארום זי איז אן אגרת כללית וואס איז כולל כל הפרטים –

English translation 604

only in order to emphasize what is the main point and what comes after this –

נאר כדי להדגיש וואס איז דער עיקר און וואס קומט לאחרי זה –

English translation 605

the general matters are stated openly and with emphasis,

שטייען די ענינים כלליים בגלוי ובהדגשה,

English translation 606

and the other matters are stated by hint or by homiletical interpretation and the like.

און די אנדערע ענינים שטייען ברמז אדער בדרוש וכיו"ב.

English translation 607

[And this is as we find in the generalities of the matter of Torah,

[וע"ד ווי מ'געפינט אין כללות ענין התורה,

English translation 608

that there are matters that are stated openly in such a way that even the Sadducees agree to them,

אז ס'איז דא ענינים וואס שטייען בגלוי באופן כזה אז אפילו הצדוקים מודים בזה 93,

English translation 609

and there are matters that are not stated openly,

און עס זיינען דא ענינים וואס שטייען ניט בגלוי,

English translation 610

and there can be a dispute about them by Sadducees,

און ס'קען זיין בזה א מחלוקת ע"י צדוקים,

English translation 611

until –

ביז –

English translation 612

matters that leave room for differences of opinion within holiness itself.

ענינים וואס לאזן אן ארט אויף חילוקי דיעות אין קדושה גופא.

English translation 613

(Which this also pertains to halachah in several matters,

(וואס דאס איז אויך נוגע להלכה בכמה ענינים 94,

English translation 614

including,

כולל,

English translation 615

that when one disputes a matter that is explicit in the Torah,

אז בשעת איינער קריגט אויף א דבר המפורש בתורה,

English translation 616

his opinion is not considered at all in the count of the Sanhedrin,

ווערט זיין דיעה ניט נחשב כלל אין מנין הסנהדרין,

English translation 617

in contrast to when he disputes only a detail ("that the Sadducees do not agree to it") and the like –

משא"כ בשעת ער קריגט נאר אויף א פרט ("שאין הצדוקין מודין בו") וכיו"ב –

English translation 618

then "these and those are the words of the living God,"

דאן איז "אלו ואלו דברי אלקים חיים" 95,

English translation 619

and this depends on the opinion of the majority,

און דאס הענגט אפ אין דעת הרוב,

English translation 620

"incline after the majority."

"אחרי רבים להטות" 96.

English translation 621

Furthermore:

נאכמער:

English translation 622

The matter of "incline after the majority" itself is dependent on time,

דער ענין פון "אחרי רבים להטות" גופא איז תלוי אין זמן,

English translation 623

as our sages relate that "this one went to Yavneh for three festivals and on the third festival they permitted for him" and the reason for the matter is:

ווי חז"ל 97 דערציילן אז "זה הלך ליבנה שלשה מועדות ובמועד שלישי הכשירו לו" וטעם הדבר איז:

English translation 624

"that on the first two festivals they said nothing to them and on the third they stood for a count and the permitter's outnumbered and they permitted it,"

ש"בשני רגלים לא אמרו להם כלום ובשלישי עמדו למנין ורבו המתירין והתירוה" 98,

English translation 625

consequently a command according to Torah was established to follow the opinion of the majority at that time,

במילא איז געווארן דעמולט א ציווי ע"פ תורה צו פאלגן דעת הרבים באותו הזמן,

English translation 626

and this has the same category as "according to the Torah which they will teach you,"

און דאס האט דעם זעלבן גדר פון "על פי התורה אשר יורוך" 99,

English translation 627

a positive commandment,

אַן עשה 100,

English translation 628

and "you shall not deviate" *99,

און "לא תסור" *99,

English translation 629

a negative commandment *100,

א ל"ת *100,

English translation 630

as discussed many times).

כמדובר כמ"פ).

English translation 631

And this is also regarding the directives of the Alter Rebbe,

וואס עד"ז איז אויך בנוגע צו די הוראות פון אלטן רבי'ן,

English translation 632

that there are matters that are stated explicitly in the first and general letter,

אז עס זיינען דא ענינים וואס שטייען בפירוש אין דער אגרת הראשונה והכללית,

English translation 633

and there are matters

און עס זיינען דא ענינים

English translation 634

(Torah, prayer, and charity)

(תורה תפלה וצדקה)

English translation 635

that are stated there by hint etc. –

וואס שטייען דארט ברמז וכו' –

English translation 636

and are explained in other letters].

און ווערן נתפרש אין אנדערע אגרות].

English translation 637

16. And the explanation of this:

טז. והביאור בזה:

English translation 638

In the first letter the Alter Rebbe connects,

אין דער ערשטער אגרת פארבינדט דער אלטער רבי,

English translation 639

as stated,

כאמור,

English translation 640

his redemption with the verse "He redeemed my soul in peace."

זיין גאולה מיטן פסוק "פדה בשלום נפשי".

English translation 641

And since the Torah was given with its interpretation,

וואס התורה בפירושה ניתנה 101,

English translation 642

it is understood

איז מובן,

English translation 643

that when the verse was given

אז בשעת מ'האט געגעבן דעם פסוק

English translation 644

(in the Torah)

(אין תורה)

English translation 645

"He redeemed my soul in peace,"

"פדה בשלום נפשי",

English translation 646

together with it was also given "its interpretation,"

איז צוזאמען דערמיט אויך געגעבן געווארן "פירושה",

English translation 647

the explanation of the verse in the Oral Torah,

דער פירוש הפסוק אין תורה שבע"פ,

English translation 648

in the Gemara,

אין גמרא,

English translation 649

which is what the Gemara says in tractate Berachot at its beginning –

וואס דאס איז וואס די גמרא זאגט במס' ברכות בתחלתה 102 –

English translation 650

"The Holy One, blessed be He, said: Whoever engages in Torah and acts of kindness and prays with the community, I consider it as if he redeemed Me and My children etc."

"אמר הקב"ה כל העוסק בתורה ובגמילות חסדים ומתפלל עם הציבור מעלה אני עליו כאילו פדאני לי ולבני וכו'".

English translation 651

It turns out,

קומט דאך אויס,

English translation 652

that the verse indeed includes within itself the three matters mentioned:

אז דער פסוק איז טאקע כולל אין זיך די דריי ענינים האמורים:

English translation 653

Torah,

תורה,

English translation 654

gemilut chasadim and charity,

גמ"ח וצדקה,

English translation 655

and prayer.

און תפלה.

English translation 656

[And one should add to this,

[ויש להוסיף בזה,

English translation 657

that the Alter Rebbe himself connects (in a second Iggeret HaKodesh) the verse "Padeh beShalom Nafshi" with the matter of prayer].

אז דער אלטער רבי אליין פארבינדט (אין א צווייטער אגרת הקודש 103) דעם פסוק "פדה בשלום נפשי" מיטן ענין התפלה].

English translation 658

And from this we have the practical directive,

וואס דערפון האט מען די הוראה למעשה,

English translation 659

that after the arousal in the general matters of Yud-Tes Kislev,

אז נאך דער התעוררות אין די ענינים כלליים פון י"ט כסלו,

English translation 660

there must also be an arousal in the matters of Torah, prayer, and charity.

דארף אויך זיין די התעוררות אין די ענינים פון תורה תפלה און צדקה.

English translation 661

17. And simply:

יז. ובפשטות:

English translation 662

Although during the time until now he was, according to law, obligated in the study of Torah only for a set period,

כאטש אין דעם זמן וואס ביז איצטער איז ער ע"פ דין געווען מחוייב בלימוד התורה נאר במשך א זמן מסוים,

English translation 663

and afterwards he needed to occupy himself with "conduct yourself in them in the manner of worldly affairs";

ולאח"ז האט ער זיך געדארפט פארנעמען מיט "הנהג בהן מנהג דרך ארץ" 104;

English translation 664

and likewise regarding prayer and the giving of charity –

ועד"ז איז בנוגע צו תפלה און נתינת הצדקה –

English translation 665

nevertheless, the Almighty has placed within a Jew the power,

אעפ"כ האט דער אויבערשטער אריינגעגעבן אין א אידן דעם כח,

English translation 666

that there can be the service of G-d "with all your might,"

עס זאל קענען זיין די עבודת ה' "בכל מאדך" 105,

English translation 667

above his own measure and limitation.

למעלה ממדידה והגבלה שלו 106.

English translation 668

That is, although according to the true Torah, this "your might" is

ד.ה. אז כאטש ע"פ תורת אמת איז דאס "מאדך",

English translation 669

his measure and limitation –

זיין מדידה והגבלה –

English translation 670

the Torah says, however,

זאגט אבער תורה,

English translation 671

that through his contemplating properly and bringing about love as required –

אז דורך דעם וואס ער וועט זיך מתבונן זיין כדבעי און ברענגען לידי אהבה כדרוש –

English translation 672

thereby is fulfilled "and you shall love the L-rd your G-d with all your heart and with all your soul and with all your might,"

ווערט עי"ז "ואהבת את ה' אלקיך בכל לבבך ובכל נפשך ובכל מאדך",

English translation 673

so that he is elevated above all measure and limitation,

אז ער ווערט אויפגעהויבן למעלה מכל מדידה והגבלה,

English translation 674

even above the measure and limitation of Torah.

אפילו העכער פון דער מדידה והגבלה פון תורה.

English translation 675

And from this it is also understood regarding Yud-Tes Kislev:

ומזה מובן אויך בנוגע צו י"ט כסלו:

English translation 676

the contemplation on the essence of Yud-Tes Kislev,

די התבוננות אין ענינו של י"ט כסלו,

English translation 677

the redemption of the Alter Rebbe –

די גאולה פון אלטן רבי'ן –

English translation 678

causes in a Jew a feeling of "with all your might,"

פועל'ט ביי א אידן א הרגש פון "בכל מאדך",

English translation 679

so that he goes out from all measures and limitations,

אז ער גייט ארויס פון אלע מדידות והגבלות,

English translation 680

consequently his charity and prayer and Torah become higher than the measure and limitation beforehand:

במילא ווערט זיין צדקה ותפלה ותורה העכער פון דער מדידה והגבלה שלפנ"ז:

English translation 681

Although previously the Rav ruled for him that by giving a "Chumash" he fulfills the obligation of the mitzvah of charity in the optimal manner

כאטש פריער האט אים דער רב גע'פסק'נט אז דורך געבן א "חומש" איז ער יוצא ידי חובת מצות צדקה מן המובחר

English translation 682

(as it is stated in the Shulchan Aruch) –

(ווי עס שטייט אין שו"ע 107) –

English translation 683

he feels, however,

פילט ער אבער,

English translation 684

that he must go out from the measure and limitation.

אז ער דארף ארויסגיין פון דער מדידה והגבלה.

English translation 685

And likewise regarding fixed times for Torah study –

ועד"ז איז בנוגע לקביעות עתים בתורה –

English translation 686

that although according to law his Torah study until now was proper,

אז כאטש ע"פ דין איז זיין לימוד התורה ביז יעצט געווען כדבעי,

English translation 687

he adds to it.

איז ער מוסיף בזה.

English translation 688

And likewise regarding "praying with the congregation" –

ועד"ז איז בנוגע צו "מתפלל עם הצבור" –

English translation 689

that although also until now his prayer was in the manner of the optimal mitzvah according to law –

אז כאטש אויך ביז יעצט איז די תפלה שלו געווען באופן פון מצוה מן המובחר ע"פ דין –

English translation 690

there comes into this, however, a new "fixity,"

קומט אבער צו אין דעם א נייע "קביעות",

English translation 691

a "fixity in the soul,"

א "קביעות בנפש" 108,

English translation 692

that at the time he prays the entire world is for him "non-existent." Because he is "standing before the King,"

אז בשעת ער דאוונט איז די גאנצע וועלט ביי אים "ניט פאראן". ווייל ער איז "עומד לפני המלך" 109,

English translation 693

"like a servant before his Master."

"כעבדא קמי' מרי'" 110.

English translation 694

For when one is standing before the King,

וואס בשעת איינער איז עומד לפני המלך,

English translation 695

and especially before the King of kings, the Holy One, blessed be He –

ובפרט מלך מלכי המלכים הקב"ה –

English translation 696

if only he is normal,

איז אויב נאר ער איז נארמאל,

English translation 697

he will certainly then not think about what is happening in his store or in his business and the like.

וועט ער דעמולט זיכער ניט טראכטן וואס עס טוט זיך בחנותו אדער בעסקיו וכיו"ב.

English translation 698

And furthermore:

און נאכמער:

English translation 699

he knows,

ער ווייס,

English translation 700

that if the King will notice that while standing before Him

אז אויב דער מלך וועט באמערקן אז שטייענדיק לפניו

English translation 701

(before the King)

(לפני המלך)

English translation 702

he is preoccupied with what is happening in his business –

איז ער צוגעטראגן צו דעם וואס עס טוט זיך אין זיין געשעפט –

English translation 703

this could, Heaven forbid, affect the favor and kindness that the King grants him,

קען דאס ר"ל אנרירן אין דעם חן וחסד וואס דער מלך גיט אים,

English translation 704

from which "King" he receives all the powers so that the "state" should be at peace,

וואס פון דעם "מלך" באקומט ער דאך אלע כחות אז די "מדינה" זאל זיין בשלום,

English translation 705

and he and his life in particular,

והוא וחייו בפרט,

English translation 706

and the lives of the members of his household,

וחיי בני ביתו,

English translation 707

should be at peace and with abundance;

זאלן זיין בשלום ומתוך הרחבה;

English translation 708

consequently it turns out that on the contrary,

במילא קומט אויס אז אדרבה,

English translation 709

in order that he should have children, life, and sustenance in abundance,

כדי ער זאל האבן בני חיי ומזוני רויחי,

English translation 710

a segulah for this is –

איז א סגולה דערצו –

English translation 711

that he should be a "standing before the King" with utmost perfection.

ער זאל זיין אן "עומד לפני המלך" בתכלית השלימות.

English translation 712

18. And a question could seemingly arise – that the service in all these three things is a "great service," and especially since this comes after having the aforementioned main matter?

יח. וואס לכאורה קען ווערן א שאלה – אז די עבודה אין די אלע דריי זאכן איז אן "עבודה גדולה", ובפרט אז דאס קומט לאחרי זה וואס מ'האט דעם ענין העיקרי הנ"ל?

English translation 713

The Torah has, however, given the principle regarding itself –

האט אבער תורה געגעבן דעם כלל בנוגע צו זיך אליין –

English translation 714

"I do not ask except according to their power,"

"איני מבקש כו' אלא לפי כוחן" 111,

English translation 715

that is, that when one gives a Jew a mission and a command and a mitzvah –

ד.ה. אז בשעת מ'גיט א איד א שליחות און א ציווי און א מצוה –

English translation 716

it is a certain thing

איז א דבר בטוח

English translation 717

(because so says the true Torah)

(ווייל אזוי זאגט תורת אמת)

English translation 718

that he has been given all the powers that he needs in order to be able to fulfill the mitzvah.

אז מ'האט אים געגעבן די אלע כחות וואס ער דארף כדי ער זאל קענען מקיים זיין די מצוה.

English translation 719

And as it is stated in the Midrash on the verse "Who has preceded Me that I should repay" –

און ווי עס שטייט אין מדרש 112 אויפן פסוק 113 "מי הקדימני ואשלם" –

English translation 720

"Who made Me a mezuzah before I gave him a house, etc.,"

"מי עשה לי מזוזה עד שלא נתתי לו בית וכו'",

English translation 721

that the Almighty gives a Jew a house,

אז דער אויבערשטער גיט א אידן א בית,

English translation 722

and afterwards He gives him the command "and you shall write them upon the doorposts of your house" and the like.

און דערנאך גיט ער אים דעם ציווי "וכתבתם על מזוזות ביתך" 114 וכיו"ב.

English translation 723

And in addition to this –

ונוסף לזה –

English translation 724

there is the principle –

האט מען דעם כלל –

English translation 725

"You have toiled and you have found,"

"יגעת ומצאת" 115,

English translation 726

that when a Jew,

אז ווען א איד,

English translation 727

through his good will,

ע"י רצונו הטוב,

English translation 728

resolves within himself that he must carry out the will of the Almighty –

איז מחליט ביי זיך אז ער מוז דורכפירן דעם אויבערשטנס רצון –

English translation 729

he can open and reveal new channels and new powers.

קען ער אויפטאן און עפענען נייע צנורות און נייע כחות 116.

English translation 730

That is, even an enemy does not have at the time of the act as much money for charity as he promised to give,

ד.ה. אז אפילו אויב ער האט ניט בשעת מעשה אזויפיל ממון לצדקה וויפל ער האט מבטיח געווען צו געבן,

English translation 731

it is "a good thought the Holy One, blessed be He, joins to an action,"

איז "מחשבה טובה הקב"ה מצרפה למעשה" 117,

English translation 732

that is, when the Almighty sees that he has a "good thought" to give several times more than his capacity –

ד.ה. אז בשעת דער אויבערשטער זעט אז ער האט א "מחשבה טובה" אויף געבן כמה פעמים יותר מכפי יכולתו –

English translation 733

He "joins it to an action,"

איז ער "מצרפה למעשה" 116,

English translation 734

He arranges for him a way that he should receive the action.

ער שטעלט אים צו אן אופן אז ער זאל באקומען די מעשה 118.

English translation 735

Moreover:

זאת ועוד:

English translation 736

"The Holy One, blessed be He, joins it to an action" also means that the thought becomes connected with the action,

"הקב"ה מצרפה למעשה" מיינט אויך אז די מחשבה ווערט פארבונדן מיט דער מעשה 119,

English translation 737

that is, it is not considered as if the thought is his and the action is of the Holy One, blessed be He –

ד.ה. אז עס ווערט ניט גערעכנט כאילו די מחשבה איז שלו און דער מעשה איז של הקב"ה –

English translation 738

rather he receives the reward both for the thought and for the action.

נאר ער באקומט דעם שכר סיי פאר דער מחשבה סיי פאר דער מעשה.

English translation 739

Thus he has a complete commandment,

וואס דעמולט האט ער א מצוה שלימה,

English translation 740

because the commandment has an action and intention,

ווארום די מצוה האט א מעשה וכוונה,

English translation 741

thought and action,

מחשבה ומעשה,

English translation 742

body and soul.

גוף ונשמה.

English translation 743

19. And just as this is regarding charity – so it is also regarding Torah:

יט. וואס ע"ד ווי דאס איז בנוגע צו צדקה – אזוי איז אויך בנוגע צו תורה:

English translation 744

When a person decides that he wants to learn more Torah than what he learned before the nineteenth of Kislev,

בשעת א איך איז מחליט אז ער וויל לערנען מערער תורה פון דעם וואס ער האט געלערנט לפני י"ט כסלו,

English translation 745

for although he had fixed sessions in Torah until the nineteenth of Kislev,

ווייל כאטש ער האט געהאט שיעורים בתורה ביז י"ט כסלו,

English translation 746

he wants to add to this –

וויל ער מוסיף זיין אין דעם –

English translation 747

he is given from Above the ability that he should be able to do this.

גיט מען אים מלמעלה די מעגלעכקייט ער זאל דאס קענען טאן.

English translation 748

Because since there comes such a "meritorious day" when the Alter Rebbe was redeemed from his imprisonment in a manner that "all the nations and all the ministers" saw the redemption and helped in it –

ווארום היות עס קומט אזא "יום זכאי" ווען דער אלטער רבי איז נגאל געווארן ממאסרו אין אן אופן אז "כל העמים וכל השרים" האבן געזען די גאולה און האבן מיטגעהאלפן אין דעם –

English translation 749

it is a certain thing,

איז א זיכערע זאך,

English translation 750

that what a Jew knows about this is not merely to know a "beautiful story,"

אז דאס וואס א איד ווייס וועגן דעם איז ניט בלויז כדי צו וויסן א "סיפור יפה",

English translation 751

rather this is a granting of power,

נאר דאס איז א נתינת כח,

English translation 752

that although a day before this and even a moment before this he did not have the ability that he could learn more Torah than his fixed sessions –

אז כאטש א יום לפנ"ז ואפילו א רגע לפנ"ז האט ער ניט געהאט די מעגלעכקייט ער זאל קענען לערנען מערער תורה ווי זיינע שיעורים הקבועים –

English translation 753

he has the power,

האט ער בכח,

English translation 754

that through the good resolution and "good thought" it is "the Holy One, blessed be He, joins it to an action,"

אז דורך דער החלטה טובה און "מחשבה טובה" איז "הקב"ה מצרפה למעשה",

English translation 755

that is, because he decides that "come what may" –

ד.ה. אז וויבאלד ער איז מחליט אז "יהי' מה שיהי'" –

English translation 756

he must add in his "occupation with Torah" –

ער מוז מוסיף זיין אין "עסק התורה" שלו –

English translation 757

the Almighty arranges his way of life in such a manner that there is added for him free time,

שטעלט דער אויבערשטער אויס אורח חייו באופן כזה אז ביי אים ווערט ניתוסף א זמן פנוי,

English translation 758

and he fulfills his good resolution with expansiveness and joy and goodness of heart,

און ער איז ממלא החלטתו הטובה מתוך הרחבה ושמחה וטוב לבב,

English translation 759

as all matters of Torah and His commandments,

ככל עניני התורה ומצוותי',

English translation 760

which must be specifically with expansiveness and with joy and goodness of heart –

וואס דארפן זיין דוקא בהרחבה ומתוך שמחה וטוב לבב –

English translation 761

as is explicit in the verse *119.

כמפורש בכתוב *119.

English translation 762

20. And just as this is in the two matters of Torah and charity – "one who occupies himself with Torah and with acts of kindness" – so it is also regarding the matter of prayer – "and prays with the congregation":

כ. און אזוי ווי דאס איז אין די צוויי ענינים פון תורה וצדקה – "העוסק בתורה ובגמ"ח" – אזוי איז אויך בנוגע צו ענין התפלה – "ומתפלל עם הצבור":

English translation 763

It can be that a Jew appears,

עס קען זיין אז א אידן ווייזט זיך אויס,

English translation 764

that he cannot in any way carry out the matter of praying "with the congregation,"

אז ער קען בשום אופן ניט אויספירן דעם ענין פון מתפלל זיין "עם הצבור",

English translation 765

because he needs to have a lot of money for charity and the like,

דערפאר וואס ער דארף האבן א סאך געלט אויף צדקה וכיו"ב,

English translation 766

consequently he must be occupied with his commerce and his business etc.,

במילא מוז ער זיין עסוק במסחרו ועסקיו וכו',

English translation 767

and he does not have time to pray "with the congregation."

און ער האט ניט קיין צייט צו מתפלל זיין "עם הצבור".

English translation 768

It is a certain thing that he prays;

א זיכערע זאך אז ער דאוונט;

English translation 769

but "with the congregation" –

אבער "עם הצבור" –

English translation 770

he does not have the ability to do this,

האט ער ניט קיין מעגלעכקייט דאס צו טאן,

English translation 771

and he must pray individually.

און ער מוז מתפלל זיין ביחיד.

English translation 772

They say that when a Jew takes upon himself the resolution to be one who "prays with the congregation" –

זאגט מען אז בשעת א איד נעמט אויף זיך די החלטה צו זיין א "מתפלל עם הצבור" –

English translation 773

he is given from Above the ability that he should be able to carry this out.

גיט מען אים מלמעלה די מעגלעכקייט ער זאל דאס קענען דורכפירן.

English translation 774

And just as this is in the matter of "prayer with a congregation" in its simple sense,

וע"ד ווי דאס איז אין דעם ענין פון "תפלה בצבור" בפשטות,

English translation 775

so it is also regarding the matter of "prayer with a congregation" according to the well-known interpretation,

אזוי איז אויך בנוגע דעם ענין פון "תפלה בצבור" לפי הפירוש הידוע 120,

English translation 776

that he "gathers together" all his "ten faculties of the soul,"

אז ער "קלייבט צוזאמען" אלע זיינע "עשר כחות הנפש",

English translation 777

that they should all participate in prayer in the manner of "all my bones shall say" *120

אז זיי זאלן זיך אלע משתתף זיין בתפלה באופן פון "כל עצמותי תאמרנה" *120

English translation 778

[and as is the custom of Israel,

[וכמנהג ישראל,

English translation 779

brought in the Zohar and in the Kuzari,

געבראכט אין זהר 121 און אין כוזרי 122,

English translation 780

that Jews sway during the study of Torah and during prayer,

אז אידן זיינען מתנענע בשעת לימוד התורה ובשעת התפלה,

English translation 781

and as one sees this in its simple sense] –

און ווי מ'זעט דאס בפשטות] –

English translation 782

that also in this matter there comes an addition of power on the nineteenth of Kislev,

אז אויך אין דעם ענין קומט צו א תוספת כח בי"ט כסלו,

English translation 783

and in a manner that one has the vessels to carry this out.

ובאופן אז מ'האט די כלים דאס צו אויספירן.

English translation 784

21. In continuation of what was mentioned above regarding the custom of the completion of the entire Talmud on the nineteenth of Kislev – this is indeed the place, as is customary, to participate in this completion of the entire Talmud, and with an introduction:

כא. בהמשך להנזכר לעיל וועגן דעם מנהג פון סיום הש"ס בי"ט כסלו – איז דאך כאן המקום, כנהוג, צו משתתף זיין זיך אין דעם סיום הש"ס, ובהקדמה:

English translation 785

Regarding the conclusions and the like in previous times,

בנוגע צו די סיומים וכיו"ב בפעמים הקודמות,

English translation 786

a "claim" came

איז אנגעקומען א "טענה"

English translation 787

(or as one can call it in a more refined language):

(אדער ווי מ'קען דאס רופן אין א איידעלערן לשון):

English translation 788

During the farbrengen, many Jews gather whose "opinions are not equal,"

בשעת ההתוועדות קלייבן זיך דאך צוזאמען א ריבוי אידן וואס "אין דיעותיהן שוות" 123,

English translation 789

and certainly "their opinions are not equal" regarding the nuances in the language of our Sages of blessed memory or in details of halachah and the like –

און זיכער אז "אין דיעותיהן שוות" בנוגע צו דיוקים בלשונות חז"ל אדער בפרטי הלכות וכיו"ב –

English translation 790

consequently,

במילא,

English translation 791

when one makes a conclusion,

בשעת מ'מאכט א סיום,

English translation 792

and one delves into the nuances of the details of the language,

און מ'לאזט זיך אריין אין די דיוקים פון פרטי הלשונות,

English translation 793

there can be those

קען זיין אזוינע,

English translation 794

for whom thereby the general concept of the statement of our Sages of blessed memory is "lost"

וואס ביי זיי ווערט עי"ז "פאַרלאָרן" דער כללות הענין פון דעם מאמר חז"ל

English translation 795

(and the like),

(וכיו"ב),

English translation 796

even if they knew about it beforehand

אפילו אויב זיי האבן דערפון געוואוסט פריער

English translation 797

(and all the more so if they did not know about it –

(ועאכו"כ אויב זיי האבן דערפון ניט געוואוסט –

English translation 798

it turns out

קומט אויס,

English translation 799

that they begin from knowledge of the details,

אז זיי הויבן אן פון ידיעת הפרטים,

English translation 800

consequently they do not arrive at the general concept)?

במילא קומען זיי ניט צום כללות הענין)?

English translation 801

And as discussed several times –

וכמדובר כמה פעמים –

English translation 802

that regarding specific nuances,

אז בנוגע צו דיוקים פרטיים,

English translation 803

whether in halachah or in aggadah or in the verses of the Written Torah –

סיי אין הלכה סיי אין אגדה סיי אין פסוקים פון תושב"כ –

English translation 804

there is a difference from one extreme to the other,

איז פאראן א חילוק מן הקצה אל הקצה,

English translation 805

but not so regarding the general concept,

משא"כ אין כללות הענין,

English translation 806

the Torah is one for all of it,

איז תורה אחת לכולנה,

English translation 807

there is one halachah for everyone.

ס'איז איין הלכה פאר אלעמען.

English translation 808

Therefore, one will indeed conduct oneself in accordance with this:

וואס דעריבער וועט מען זיך טאקע פירן בהתאם לזה:

English translation 809

If the farbrengen were for a specific circle –

אויב די התוועדות וואלט געווען פאר א חוג מסויים –

English translation 810

then one could have adapted to the understanding and comprehension of that specific circle,

האט מען דעמולט זיך געקענט צופאסן צו דער הבנה והשגה פון דעם חוג מסויים,

English translation 811

since all are "from one source,"

וויבאלד אז אלע זיינען "מעור אחד" 124,

English translation 812

and speak according to the manner of the conclusion and the like;

און רעדן לויט דעם אופן דעם סיום וכיו"ב;

English translation 813

but since one endeavors

וויבאלד אבער אז מ'איז זיך משתדל

English translation 814

(and so it is in practice)

(און אזוי איז בפועל)

English translation 815

that the farbrengen should be from many and various circles,

אז די התוועדות זאל זיין מכמה וכמה חוגים,

English translation 816

"for many were with me" –

"כי ברבים היו עמדי" –

English translation 817

then it is appropriate to speak about the general concept,

דעמולט איז מתאים צו ריידן וועגן כללות הענין,

English translation 818

and especially since the specific matters have already been discussed several times,

ובפרט אז די פרטי הענינים האט מען שוין גערעדט כמה פעמים,

English translation 819

and they have also already been printed.

און ס'איז שוין אויך אפגעדרוקט.

English translation 820

[And those who also wish to know what is the explanation of the details according to my humble opinion –

[און די וואס ווילן אויך וויסן וואס איז דער ביאור הפרטים לפי עניות דעתי –

English translation 821

they should know that this is already written or printed,

זאלן זיי וויסן אז דאס איז שוין פארשריבן אדער געדרוקט,

English translation 822

and if one wishes, one can look into it,

און אויב מ'וויל קען מען אריינקוקן,

English translation 823

with peace of mind and peace of body when one will not push him and the like,

מתוך מנוחת הנפש ומנוחת הגוף בשעת מ'וועט אים ניט שטופן וכיו"ב,

English translation 824

and when he will not need to prepare to sing a joyous melody in connection with the Festival of Kislev etc.].

און ווען ער וועט זיך ניט דארפן גרייטן צו זינגען א ניגון שמח בקשר לי"ט כסלו וכו'].

English translation 825

This pertains both to the conclusion of the entire Talmud,

וואס דאס איז נוגע סיי צו דעם סיום הש"ס,

English translation 826

as is customary every year,

כנהוג בכל שנה,

English translation 827

which coincides with the division of the entire Talmud until the Festival of Kislev that will come upon us and upon all Israel for good,

וואס קומט צוזאמען מיט דער חלוקת הש"ס עד י"ט כסלו הבא עלינו ועל כל ישראל לטובה,

English translation 828

and also regarding many matters.

און סיי בנוגע צו כו"כ ענינים.

English translation 829

[This also reminds about another "division" that is connected with the Festival of Kislev –

[וואס דאס דערמאנט אויך וועגן נאך א "חלוקה" וואס איז פארבונדן מיט י"ט כסלו –

English translation 830

which the leader of our generation established,

וואס נשיא דורנו האט קובע געווען,

English translation 831

that each person should take upon himself (without a vow) to study the book of Tanya in order to complete it by the Festival of Kislev of this year,

אז יעדערער זאל נעמען אויף זיך (בלי נדר) צו לערנען דעם ספר התניא ע"מ לסיימו עד י"ט כסלו הבע"ל,

English translation 832

according to the division that the leader of our generation made in Tanya;

לויט דער חלוקה וואס נשיא דורנו האט געמאכט אין תניא;

English translation 833

the beginning of which is connected with a conclusion –

וואס די התחלה איז פארבונדן מיט א סיום –

English translation 834

and also in this there are both many details and a general matter].

און אויך אין דעם זיינען דא סיי א ריבוי פרטים און סיי אן ענין כללי].

English translation 835

Chapter 22. Regarding the conclusion of the entire Talmud, there are differing customs: there is a custom to conclude the entire Talmud with Gemara, i.e., only in tractates that have "Gemara" upon them, consequently this is the conclusion of tractate Niddah; afterwards a custom arose (and especially in recent generations), that one also includes the tractates that have only Mishnah without Gemara, in which case the conclusion is in tractate Uktsin (the last Mishnah in it); afterwards there also arose a matter of the conclusion of the entire Talmud in the Jerusalem Talmud.

כב. בנוגע צו סיום הש"ס זיינען דא מנהגות חלוקות: ס'איז דא א מנהג לסיים הש"ס בגמרא, ד.ה. נאר אין מסכתות וואס האבן אויף זיך "גמרא", במילא איז דאס דער סיום פון מס' נדה; דערנאך איז צוגעקומען א מנהג (ובמיוחד בדורות האחרונים), אז מ'איז אויך מצרף די מסכתות וואס האבן נאר משנה אן גמרא, וואס דעמולט איז דער סיום אין מס' עוקצין (די משנה האחרונה שבה) 125 ; דערנאך איז צוגעקומען אויך אן ענין של סיום הש"ס בירושלמי.

English translation 836

And in continuation of this, the matter of the conclusion of Tanya was also innovated,

ובהמשך לזה איז אויך נתחדש געווארן דער ענין פון סיום התניא,

English translation 837

and in the most recent years –

ובשנים הכי אחרונות –

English translation 838

also the conclusion of the Rambam.

אויך דער סיום הרמב"ם.

English translation 839

But according to what was stated above, it is understood

אבער ע"פ האמור לעיל איז מובן,

English translation 840

that first and foremost one must focus on the conclusion of the entire Talmud simply,

אז לכל לראש דארף מען זיך אפשטעלן אויף סיום הש"ס בפשטות,

English translation 841

which means the conclusion of the Gemara,

וואס מיינט סיום הגמרא,

English translation 842

as it was in the days of the old Rebbe,

ווי דאס איז געווען בימיו פון אלטן רבי'ן,

English translation 843

and about which he speaks in his aforementioned holy epistle.

און וועגן וועלכן ער רעדט אין דער אגרת הקודש שלו הנ"ל.

English translation 844

Chapter 23. As is the custom of Israel – first and foremost, one focuses on the connection of the beginning of the entire Talmud – the beginning of tractate Berachot – with the conclusion of the entire Talmud, the conclusion of tractate Niddah, according to the principle "their beginning is embedded in their end and their end in their beginning," and especially in our matter, when the conclusion is connected with the beginning of the study of the entire Talmud anew.

כג. כמנהג ישראל 126 – איז לכל לראש, שטעלט מען זיך אפ אויף דעם קשר פון דער התחלת הש"ס – די התחלה פון מס' ברכות – מיטן סיום הש"ס, סיום פון מס' נדה, לויטן כלל "נעוץ תחלתן בסופן וסופן בתחלתן" 127 , ובפרט בעניננו, בשעת דער סיום איז פארבונדן מיט דער התחלה פון לימוד הש"ס מחדש.

English translation 845

The beginning of tractate Berachot is "From when may one recite the Shema in the evening? From the time that the priests enter to eat their terumah,"

די התחלה פון מס' ברכות איז "מאימתי קורין את שמע בערבין משעה שהכהנים נכנסין לאכול בתרומתן",

English translation 846

and the conclusion of tractate Niddah is –

און דער סיום פון מס' נדה איז –

English translation 847

"The school of Eliyahu taught: Anyone who studies halachot every day is assured that he is a member of the World to Come, as it is said: 'Halichot olam lo' –

"תנא דבי אליהו כל השונה הלכות בכל יום מובטח לו שהוא בן עולם הבא שנאמר 128 הליכות עולם לו,

English translation 848

do not read 'halichot' but 'halachot'."

א"ת הליכות אלא הלכות".

English translation 849

Here one immediately sees the connection of the beginning with the end –

וואס דא זעט מען גלייך דעם פארבונד פון דער התחלה מיטן סיום –

English translation 850

that both speak about the same subject,

אז ביידע ריידן וועגן דעם זעלבן ענין,

English translation 851

the concept of peace

ענין השלום

English translation 852

(as will be explained),

(כדלקמן),

English translation 853

which is an essential concept in Torah,

וואס דאס איז אן ענין עיקרי אין תורה,

English translation 854

as the Rambam brings in his book

ווי דער רמב"ם ברענגט בספרו

English translation 855

(the book "Hilchos Halachos" *128),

(ספר "הלכות הלכות" *128),

English translation 856

at the conclusion and seal of the laws of Chanukah

בסיום וחותם הלכות חנוכה

English translation 857

[which has a connection to the present time –

[וואס האט א שייכות צום איצטיקן זמן –

English translation 858

because Chanukah is adjacent to Yud-Tes Kislev,

ווארום חנוכה איז בסמיכות צו י"ט כסלו,

English translation 859

in the same seven days,

אין די זעלבע שבעת ימים,

English translation 860

and as is explained at length in the discourses of Chanukah and Yud-Tes Kislev the connection between them in content] –

וכמבואר בארוכה אין דרושי חנוכה וי"ט כסלו דער קשר ביניהם בתוכן 129] –

English translation 861

that "the entire Torah was given to make peace in the world":

אז "כל התורה ניתנה לעשות שלום בעולם":

English translation 862

The connection of the concept of peace with the conclusion of the Shas is understood simply:

דער קשר פון ענין השלום מיטן סיום הש"ס איז מובן בפשטות 130:

English translation 863

The essence of Torah is indeed "Torah of peace",

ענינה של תורה איז טאקע "תורת שלום",

English translation 864

but together with this,

אבער ביחד עם זה,

English translation 865

before the halachah is decided,

איז קודם שנפסקה הלכה,

English translation 866

the time of study is in the manner of "the war of Torah",

איז דער זמן הלימוד באופן פון "מלחמתה של תורה" 131,

English translation 867

that these permit and these say the opposite,

אז הללו מתירים והללו זאגן פארקערט,

English translation 868

these declare pure and these say the opposite,

הללו מטהרין און הללו זאגן פארקערט,

English translation 869

these declare fit and these say the opposite,

הללו מכשירין והללו זאגן פארקערט,

English translation 870

which is a matter of "war",

וואס דאס איז אן ענין של "מלחמה",

English translation 871

until the Gemara says regarding the Torah scholars in Babylonia,

ביז אז די גמרא 132 זאגט בנוגע צו תלמידי חכמים שבבבל,

English translation 872

that their conduct during the war of Torah was in a manner opposite to pleasant ways.

אז זייער הנהגה בשעת מלחמתה של תורה איז געווען באופן פון היפך של דרכי נועם.

English translation 873

That is, that although this was indeed "the war of Torah",

ד.ה. אז כאטש דאס איז געווען טאקע "מלחמתה של תורה",

English translation 874

and their intention was for the sake of Heaven,

און כוונתם איז געווען לשם שמים,

English translation 875

and each one of them endeavored to attain knowledge of the will of Hashem,

און יעדערער פון זיי האט זיך משתדל געווען צו דערגרייכן צו וויסן רצון ה',

English translation 876

to bring the discussion to its conclusion in accordance with the halachah,

לאסוקי שמעתתא אליבא דהלכתא 133,

English translation 877

for which one must have heavenly assistance,

וואס דערצו דארף מען דאך האבן סייעתא דשמיא 134,

English translation 878

for the name of the Holy One, blessed be He, is peace *134 –

וואס שמו של הקב"ה שלום *134 –

English translation 879

nevertheless, this is in practice a matter of "war".

אעפ"כ איז דאס בפועל אן ענין של "מלחמה".

English translation 880

Where does one find the concept of "peace" in the Torah –

וואו האט מען דעם ענין ה"שלום" שבתורה –

English translation 881

in the halachah within it,

אין דער הלכה שבה,

English translation 882

which is one.

וואס די הלכה איז איינע.

English translation 883

And this is the connection of the conclusion of the Shas with the concept of peace –

און דאס איז דער קשר פון סיום הש"ס מיטן ענין השלום –

English translation 884

because this is the concept of "one who reviews halachos every day",

ווארום דאס איז דער ענין פון "כל השונה הלכות בכל יום",

English translation 885

specifically halachos,

הלכות דוקא,

English translation 886

and as is explained in the later authorities and codifiers,

וכמבואר אין אחרונים ופוסקים 135,

English translation 887

that this means specifically decided halachos.

אז דאס מיינט דוקא הלכות פסוקות.

English translation 888

And the concept of peace is drawn into the world,

און דער ענין השלום ווערט נמשך אין וועלט,

English translation 889

"to make peace in the world",

"לעשות שלום בעולם",

English translation 890

which is the concept of halachos,

וואס דאס איז ענינן של הלכות,

English translation 891

"the ways of the world".

"הליכות עולם".

English translation 892

Thus, the concept of peace is also emphasized, as mentioned, in the beginning of the Shas – "From when does one recite, etc." And the explanation of this:

כד. דער ענין השלום איז אויך מודגש, כאמור, אין התחלת הש"ס – "מאימתי קורין וכו'". והביאור בזה:

English translation 893

A) It is known what the commentators are precise,

א) ס'איז ידוע וואס מפרשים 136 זיינען מדייק,

English translation 894

that what is stated in the Mishnah "one recites the Shema" specifically in the plural is precise –

אז דאס וואס אין דער משנה שטייט "קורין את שמע" בלשון רבים דוקא איז בדיוק –

English translation 895

because the commandment of the Shema is a commandment upon the individual specifically,

ווייל די מצוה פון ק"ש איז א מצוה על היחיד דוקא,

English translation 896

a commandment pertaining to one's body, etc.

א מצוה שבגופו וכו'

English translation 897

(which another cannot fulfill on his behalf),

(וואס א צווייטער קען ניט מוציא זיין),

English translation 898

according to which it follows,

וואס לפי זה קומט אויס,

English translation 899

that here the virtue of every Jew without exception is emphasized,

אז דא איז מודגש די מעלה פון יעדן אידן אן אויסנאם,

English translation 900

which in general brings to the concept of "peace" among all Jews.

וואס בכללות ברענגט עס צום ענין פון "שלום" צווישן אלע אידן.

English translation 901

B) The conclusion of the Mishnah is –

ב) דער סיום המשנה איז –

English translation 902

"If so, why did the sages say until midnight? In order to distance a person from transgression",

"א"כ למה אמרו חכמים עד חצות כדי להרחיק את האדם מן העבירה",

English translation 903

which also emphasizes the concept that one does everything "to distance a person from transgression",

וואס אויך דאס איז מדגיש דעם ענין ווי מ'טוט אלץ "להרחיק את האדם מן העבירה",

English translation 904

which is a matter of love of Israel and unity of Israel,

וואס איז אן ענין של אהבת ישראל ואחדות ישראל,

English translation 905

the concept of peace.

ענין השלום.

English translation 906

25. In addition to this, the content of the concept of peace is emphasized in the entirety of this Mishnah:

כה. נוסף לזה איז דער תוכן פון ענין השלום מודגש אין כללות משנה זו:

English translation 907

The concept of the recitation of the Shema is –

דער ענין פון קריאת שמע איז דאך –

English translation 908

that the feeling of accepting the yoke of the kingdom of Heaven takes over the person completely,

אז דער הרגש פון קבלת עול מלכות שמים נעמט דורך דעם מענטשן לגמרי,

English translation 909

therefore the law is that during the Shema "one should not hint with his eyes nor gesture with his lips",

וואס דערפאר איז דער דין 137 אז בשעת ק"ש "לא ירמוז בעיניו ולא יקרוץ בשפתיו",

English translation 910

and particularly during the recitation of the first verse of the Shema

ובפרט בשעת אמירת הפסוק הראשון פון ק"ש

English translation 911

(regarding which is the main question and ruling "From when does one recite the Shema", etc.).

(וואס וועגן דעם איז דער עיקר השאלה והפס"ד "מאימתי קורין את שמע" וכו').

English translation 912

Which is a matter of "peace" and unity –

וואס דאס איז אן ענין של "שלום" ואחדות –

English translation 913

that all the limbs of the person are permeated with the same matter.

אז אלע איברי האדם זיינען דורכגענומען מיט דעם זעלבן ענין.

English translation 914

And as it is stated in the continuation of the recitation of the Shema –

און ווי עס שטייט בהמשך פון קריאת שמע –

English translation 915

"And you shall love Hashem your God with all your heart –

"ואהבת את ה' אלקיך בכל לבבך –

English translation 916

with both your inclinations",

בשני יצריך" 138,

English translation 917

that there is a war between the two inclinations,

אז עס ווערט אויס מלחמה צווישן ביידע יצרים,

English translation 918

a matter of peace,

אן ענין של שלום,

English translation 919

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 920

they both serve and love Hashem,

זיי זיינען ביידע עובד ואוהב את הוי',

English translation 921

until the manner of "with all your might",

ביז באופן פון "בכל מאדך",

English translation 922

the ultimate perfection in the service of Hashem,

תכלית השלימות אין עבודת ה',

English translation 923

as the Rambam rules at the end of the laws of repentance

ווי דער רמב"ם פסק'נט בסוף הלכות תשובה

English translation 924

(in the tenth chapter)

(בפרק עשירי 139)

English translation 925

regarding the lesson of love of Hashem from Abraham our father, etc.

וועגן דעם לימוד פון אהבת ה' פון אברהם אבינו וכו'.

English translation 926

And just as the peace that is at the conclusion of the Shas,

און אזוי ווי דער שלום שבסיום הש"ס,

English translation 927

the halachos of the Torah,

הלכות שבתורה,

English translation 928

permeates also the world –

נעמט דורך אויך די וועלט –

English translation 929

so too is it in the recitation of the Shema,

אזוי איז אויך אין קריאת שמע,

English translation 930

because the main concept of the Shema is "since one has accepted sovereignty above and below and in the four directions of the heavens, you no longer need"

ווארום דער עיקר ענין פון ק"ש איז דאך "כיון דאמליכתי' למעלה ולמטה ולארבע רוחות השמים תו לא צריכת" 140

English translation 931

(which was the Shema of Rabbeinu HaKadosh),

(וואס עד"ז איז געווען די ק"ש פון רבינו הקדוש 141),

English translation 932

as brought in the Oral Torah

ווי געבראכט אין תושבע"פ

English translation 933

(the explanation of the Written Torah).

(פירוש התושב"כ).

English translation 934

And then it comes down "to your children",

און דערנאך קומט עס אראפ "לבניך",

English translation 935

until "upon the doorposts of your house and upon your gates",

ביז "על מזוזות ביתך ובשעריך",

English translation 936

into a person's possessions.

אין נכסי האדם.

English translation 937

And furthermore –

און נאכמער –

English translation 938

as is known, the allusion in "From when does one recite the Shema in the evenings?" –

כידוע דער רמז 142 אין "מאימתי קורין את שמע בערבין" –

English translation 939

that even when the world is in a state of "evenings,"

אז אפילו בשעת אין וועלט איז א מצב פון "ערבין",

English translation 940

when the light of G‑d is not shining in a revealed manner,

אז ס'איז ניט מאיר דער אור ה' בגלוי,

English translation 941

then too there must be "reciting the Shema,"

דארף אויך דאן זיין "קורין את שמע",

English translation 942

the drawing down of the acceptance of the yoke of the kingdom of heaven into the darkness of the world.

די המשכה פון קבלת עול מלכות שמים 143 אין חושך העולם.

English translation 943

And particularly according to the well-known explanation of Rabbi Avraham HaMalach that was mentioned in the previous farbrengen:

ובפרט לויט דעם פירוש הידוע פון ר' אברהם המלאך וואס מ'האט דערמאנט בהתוועדות הקודמת 144:

English translation 944

The Alter Rebbe and Rabbi Avraham HaMalach used to study together. In such a manner that the Alter Rebbe taught Rabbi Avraham HaMalach the revealed [Torah] and Rabbi Avraham HaMalach taught him Chassidus. This study was, of course, in order,

דער אלטער רבי און ר' אברהם המלאך פלעגן לערנען צוזאמען. באופן אז דער אלטער רבי האט געלערנט מיט ר"א המלאך נגלה און ר' אברהם המלאך האט מיט אים געלערנט תורת החסידות 145. דער לימוד איז דאך געווען על הסדר,

English translation 945

from tractate Berachot,

פון מס' ברכות,

English translation 946

so when they studied the first Mishnah

איז בשעת מ'האט געלערנט די ערשטע משנה

English translation 947

("From when, etc.")

("מאימתי וכו'")

English translation 948

the Alter Rebbe interpreted its meaning simply according to the halachah

האט דער אלטער רבי געטייטשט דעם פירוש בזה בפשטות להלכה

English translation 949

[for the subject of a Mishnah is, of course, in clear and lucid language,

[וואס ענינה של משנה איז דאך בלשון צחה וברורה,

English translation 950

the laws of the Torah,

הלכות שבתורה,

English translation 951

consequently he interpreted that it means according to its simple meaning],

במילא האט ער געטייטשט אז דאס מיינט כפשוטו],

English translation 952

the fixed time for reciting the Shema,

די קביעות הזמן פון ק"ש,

English translation 953

and Rabbi Avraham HaMalach revealed its meaning according to the inner dimension of the Torah,

און ר' אברהם המלאך האט מגלה געווען דעם פירוש בזה ע"פ פנימיות התורה,

English translation 954

that "me'eimatai" is from the term "awe and fear,"

אז "מאימתי" איז מלשון "אימה ויראה" 146,

English translation 955

fear of Heaven,

יראת שמים 143,

English translation 956

that the recitation of the Shema must be "with awe and fear and trembling and perspiration." And in the language of our Sages, of blessed memory, regarding the study of Torah,

אז קריאת שמע דארף זיין "באימה וביראה וברתת ובזיע". ובלשון חז"ל בנוגע צו לימוד התורה,

English translation 957

the entire Torah,

כל התורה כולה,

English translation 958

"Just as there [it was] with awe and fear and trembling and perspiration, so too here [it must be] with awe and fear and trembling and perspiration,"

"מה להלן באימה וביראה וברתת ובזיע אף כאן באימה וביראה וברתת ובזיע" 147,

English translation 959

which also applies to the recitation of the Shema, which is considered like the study of Torah.

וואס דער ענין איז שייך אויך ביי ק"ש וואס ווערט גערעכנט ווי לימוד התורה 148.

English translation 960

Accordingly, it turns out –

וואס לפי זה קומט אויס –

English translation 961

that one draws down even into "evenings" the concept of "awe and fear and trembling and perspiration" that was at the giving of the Torah!

אז מ'איז ממשיך ביז אין "ערבין" דעם ענין פון "אימה ויראה ורתת וזיע" שבמתן תורה!

English translation 962

27. According to what was explained above – that the completeness of peace at the beginning of the Talmud is in such a manner that one transforms the opposing side, so that even the "second inclination" is transformed to good – one will also understand the connection with the continuation of the Mishnah – "From the time that the priests enter to eat their terumah":

כו. ע"פ המבואר לעיל – אז די שלימות השלום שבתחילת הש"ס איז באופן כזה אז מ'איז מהפך דעם צד שכנגד, אז אויך דער "צווייטער יצר" ווערט נתהפך לטוב – וועט מען אויך פארשטיין דעם קשר מיט המשך המשנה – "משעה שהכהנים נכנסים לאכול בתרומתן":

English translation 963

The concept of "the priests enter to eat their terumah" means,

דער ענין פון "הכהנים נכנסים לאכול בתרומתן" מיינט,

English translation 964

according to Rashi's explanation,

כפירוש רש"י,

English translation 965

"priests who became impure and immersed and their sun set and the time arrived for them to eat terumah." This means,

"כהנים שנטמאו וטבלו והעריב שמשן והגיע עתם לאכול בתרומה". וואס דאס מיינט,

English translation 966

that even an impure priest,

אז אפילו א כהן טמא,

English translation 967

regarding whom the matter of impurity is particularly relevant

ביי וועלכן דער ענין הטומאה איז נוגע במיוחד

English translation 968

[more so than a Levite,

[נאכמער ווי א לוי,

English translation 969

and all the more so an Israelite or a convert –

ועאכו"כ א ישראל וגר –

English translation 970

as the Rambam rules that according to the law, all Israelites are permitted to eat their non-sacred food in a state of impurity (except during the pilgrimage festival or at the time of eating terumah, etc.)] –

ווי דער רמב"ם 149 פסק'נט אפ אז ע"פ דין זיינען כל ישראל מותר לאכול חוליהן בטומאה (סיידן ברגל אדער בשעת אכילת תרומה וכו')] –

English translation 971

nevertheless, the reality that determines when "one recites the Shema in the evenings" –

אעפ"כ איז די מציאות וועלכע באשטימט ווען זאל זיין "קורין את שמע בערבין" –

English translation 972

is the reality of a priest who is in a state opposite to purity! This is the ultimate completeness of peace –

איז די מציאות פון א כהן וואס איז אין א מצב של היפך הטהרה! וואס דאס איז תכלית השלימות פון שלום –

English translation 973

that one connects even a Jew who stands in such a state

אז מ'פארבינדט אפילו א איד וואס שטייט אין אזא מצב

English translation 974

(of "became impure")

(פון "נטמא")

English translation 975

with the highest concept of "reciting the Shema."

מיט דעם העכסטן ענין פון "קורין את שמע".

English translation 976

[And one can further say regarding this –

[ועוד יש לומר בזה –

English translation 977

in the manner of an allusion:

ע"ד הרמז:

English translation 978

The concept of "priests who became impure and immersed" alludes to what the Mishnah says,

דער ענין פון "כהנים שנטמאו וטבלו" דערמאנט וועגן דעם וואס די משנה 150 זאגט,

English translation 979

that "seven days before the burning of the [red] heifer

אז "שבעת ימים קודם שריפת הפרה

English translation 980

[they would

[היו 151]]

English translation 981

separate the priest who burns the heifer from his house to the chamber, etc.,"

מפרישין כהן השורף את הפרה מביתו ללשכה וכו'",

English translation 982

and the reason for this is because "they would render impure the priest who burns the heifer and immerse him to refute the opinion of the Sadducees"

וואס דער טעם הדבר איז *151 ווייל "מטמאין 152 היו הכהן השורף את הפרה נומטבילין אותו *151] להוציא מלבן של צדוקים"

English translation 983

(and therefore they would separate the priest from his house,

(און דעריבער האט מען מפריש געווען דעם כהן מביתו,

English translation 984

so that one should not be negligent regarding the red heifer, etc.),

מ'זאל ניט מזלזל זיין בפרה אדומה וכו'),

English translation 985

that is, there can be a reality of impurity that is solely for the purpose of attaining a higher completeness,

ד.ה. אז עס קען זיין א מציאות פון טומאה וואס איז בלויז כדי צו דערגרייכן צו א העכערע שלימות,

English translation 986

"to refute the opinion of the Sadducees,"

"להוציא מלבן של צדוקים",

English translation 987

which is the same content as the concept of peace of transforming the matter of impurity to good.

וואס דאס איז דער זעלבער תוכן ווי דער ענין השלום פון מהפך זיין דעם ענין הטומאה לטוב.

English translation 988

And furthermore –

און נאכמער –

English translation 989

this action is done "to refute the opinion of the Sadducees,"

די פעולה ווערט געטאן "להוציא מלבן של צדוקים",

English translation 990

in order to protect all Jews,

כדי צו באווארענען אלע אידן,

English translation 991

consequently this is a matter of "peace" simply among Jews.

במילא איז דאס אן ענין של "שלום" בפשטות צווישן אידן.

English translation 992

Moreover:

ויתירה מזו:

English translation 993

The Gemara connects the concept of "seven days before the burning of the [red] heifer they would separate the priest who burns [the heifer], etc." with that which "seven days before Yom Kippur they would separate the High Priest from his house to the Parhedrin chamber" –

די גמרא 153 פארבינדט דעם ענין פון "שבעת ימים קודם שריפת הפרה היו מפרישין כהן השורף וכו'" דערמיט וואס "שבעת 154 ימים קודם יום הכפורים מפרישין כהן גדול מביתו ללשכת פרהדרין" –

English translation 994

that is, the content of the aforementioned concept

ד.ה. אז דער תוכן פון דעם ענין הנ"ל

English translation 995

("they would render impure...

("מטמאין...

English translation 996

and immerse, etc.")

ומטבילין וכו'")

English translation 997

is on such a high level,

איז אין אזא הויכע דרגא,

English translation 998

that it has a connection with the preparation for the service of Yom Kippur!

אז עס האט א קשר מיט דער הכנה צו דער עבודה פון יום הכיפורים!

English translation 999

The essence of Yom Kippur is indeed "once a year,"

וואס ענינו של יום הכפורים איז דאך "אחת בשנה" 155,

English translation 1000

and the service is through the "one" of Israel,

און די עבודה איז דורך דעם "אחת" שבישראל,

English translation 1001

the High Priest,

דער כהן גדול,

English translation 1002

and it is performed in the Holy of Holies,

און זי ווערט געטאן אין קודש הקדשים,

English translation 1003

"one" in place,

"אחת" אין מקום 156,

English translation 1004

meaning that the service of Yom Kippur is the most important service,

ד.ה. אז די עבודה פון יוהכ"פ איז די עבודה הכי חשובה,

English translation 1005

therefore it requires a great preparation,

וואס דעריבער דארף זי האבן א הכנה גדולה,

English translation 1006

and as explained in many places,

וכמבואר בכ"מ 157,

English translation 1007

that an important matter requires preparation

אז א דבר חשוב מוז האבן א הכנה

English translation 1008

(as Rashi brings that "a festival... Shabbat...

(ווי רש"י ברענגט 158 אז "יו"ט... שבת...

English translation 1009

requires its meal to be prepared...

בעיא סעודתו הזמנה...

English translation 1010

but a weekday meal is not important and preparation does not apply to it").

אבל סעודת חול לא חשיבא ולא שייכא בה הזמנה").

English translation 1011

And therefore the service of Yom Kippur requires the greatest preparation –

און דעריבער דארף די עבודה פון יום הכפורים האבן א הכנה הכי גדולה –

English translation 1012

which is the inner content of that "seven days before Yom Kippur they separate the High Priest from his house to the Chamber of Parhedrin."

וואס דאס איז דער תוכן פנימי דערפון וואס "שבעת ימים קודם יום הכפורים מפרישין כהן גדול מביתו ללשכת פרהדרין".

English translation 1013

It is said,

זאגט מען,

English translation 1014

that the preparatory service is connected with the separation of the "priest who burns the heifer,"

אז די עבודת ההכנה איז פארבונדן מיט דער הפרשה פון דעם "כהן השורף את הפרה",

English translation 1015

which comes as a result of that "they make impure...

וואס קומט אלס תוצאה דערפון וואס "מטמאין...

English translation 1016

and immerse etc.,"

ומטבילין כו'",

English translation 1017

a matter of transforming impurity to good,

אן ענין של הפיכת הטומאה לטוב,

English translation 1018

and the action "to remove from the mind of the Sadducees,"

און די פעולה "להוציא מלבן של צדוקים",

English translation 1019

to protect all Jews without exception.

צו באווארענען אלע אידן אן אויסנאם].

English translation 1020

28. Based on all that is stated above, it is understood how in the beginning of the Talmud and the end of the Talmud the general concept of the service of man in the world is emphasized, that "the Torah was given to make peace in the world."

כז. על פי כל האמור לעיל איז מובן ווי אין דער התחלת הש"ס וסיום הש"ס איז מודגש דער כללות הענין פון עבודת האדם בעולם, וואס "התורה ניתנה לעשות שלום בעולם".

English translation 1021

That at first it is stated in general at the beginning of the Mishnah,

וואס בתחלה שטייט עס בכללות בהתחלת המשנה,

English translation 1022

first in spirituality and inwardness,

פריער אין רוחניות ופנימיות,

English translation 1023

that "from when" means "fear of Heaven,"

אז "מאימתי" מיינט "יראת שמים",

English translation 1024

then it is drawn into "from when" in its simple sense,

דערנאך ווערט עס נמשך אין "מאימתי" כפשוטו,

English translation 1025

into the boundaries of time,

אין גדרי הזמן,

English translation 1026

until a place where one must protect the "priests who became impure" and "to distance a person from transgression";

ביז אין אן ארט וואו מ'דארף באווארענען די "כהנים שנטמאו" און "להרחיק את האדם מן העבירה";

English translation 1027

and after this one comes to the end of the Talmud,

און לאחרי זה קומט מען צו דעם סיום הש"ס,

English translation 1028

that it becomes "whoever studies halachot every day,"

אז עס ווערט "כל השונה הלכות בכל יום",

English translation 1029

in all times and days,

אין כל הזמנים והימים,

English translation 1030

and in a manner of "the ways of the world are His,"

ובאופן פון "הליכות עולם לו",

English translation 1031

that it is drawn and clothed in the world,

אז עס ווערט נמשך ונתלבש בעולם,

English translation 1032

and makes peace in the world.

ועושה שלום בעולם.

English translation 1033

That through the service one brings the entire world to its perfection,

וואס דורך דער עבודה ברענגט מען די גאנצע וועלט לשלימותה,

English translation 1034

that the world helps Jews in the study of Torah and the fulfillment of the commandments.

אז די וועלט העלפט ארויס אידן אין לימוד התורה וקיום המצוות.

English translation 1035

For although we are still before the coming of the Messiah,

ווארום כאטש מ'האלט נאך קודם ביאת המשיח,

English translation 1036

nevertheless as a preparation for this there is the concept of "and kings shall be your nursemaids and their queens your nursing mothers,"

איז אבער אלס הכנה לזה האט מען דעם ענין פון "והיו מלכים אומניך ושרותיהם מניקותיך",

English translation 1037

that not only do they not disturb Jews in the study of Torah and the fulfillment of His commandments,

אז ניט נאר וואס מ'שטערט ניט אידן בלימוד התורה וקיום מצוותי',

English translation 1038

but they assist them in this.

נאר מ'איז זיי מסייע בזה.

English translation 1039

That through this Jews elevate all these worldly matters into spirituality,

וואס דורך דעם זיינען אידן מעלה די אלע עניני העולם אין רוחניות,

English translation 1040

as the worldly matters are a "tool" and assist in the spiritual service.

ווי די עניני העולם זיינען א "מכשיר" און מסייע צו דער עבודה רוחנית.

English translation 1041

[And this is like what is explained in the Rambam that the reason for all the physical rewards in the Torah is so that they should be an assistance to the service of the study of Torah and the fulfillment of the commandments,

[וע"ד המבואר אין רמב"ם 159 אז דער טעם פון אלע יעודים גשמיים שבתורה איז כדי זיי זאלן זיין א סיוע צו דער עבודה פון לימוד התורה וקיום המצוות,

English translation 1042

and one can say the explanation in this (in inwardness),

וואס יש לומר הביאור בזה (בפנימיות),

English translation 1043

that this means,

אז דאס מיינט,

English translation 1044

that the "physical rewards" in the Torah become "spiritual matters" through the fact that one uses them in matters of Torah and commandments,

אז די "יעודים גשמיים" שבתורה ווערן "ענינים רוחניים" דורך דעם וואס א איך נוצט זיי אין עניני תומ"צ,

English translation 1045

for Torah and commandments are indeed the ultimate spirituality].

ווארום תומ"צ איז דאך תכלית הרוחניות].

English translation 1046

That this becomes a close introduction and close preparation,

וואס דאס ווערט א הקדמה קרובה והכנה קרובה,

English translation 1047

and close in our actual time –

וקרובה בעגלא דידן ממש –

English translation 1048

that there should be "those who taste life merit" in the "sixth millennium,"

עס זאל זיין "טועמי' חיים זכו" 160 אין דעם "אלף הששי" 161,

English translation 1049

"the eve of Shabbat,"

"ערב שבת" 162,

English translation 1050

that one tastes from all matters,

אז מ'איז טועם פון אלע ענינים,

English translation 1051

beginning with "the spreading of the wellsprings outward,"

אנהויבנדיק פון "הפצת המעיינות חוצה",

English translation 1052

which hastens the fulfillment of the prophecy that the Rambam brings at the end of his book –

וואס דאס איז ממהר דעם קיום היעוד וואס דער רמב"ם ברענגט בסיום ספרו –

English translation 1053

that "and at that time etc. and the entire world will not engage except to know God alone etc. as it is said 'for the earth shall be filled with the knowledge of God as the waters cover the sea,'"

אז "ובאותו הזמן וכו' ולא יהי' עסק כל העולם אלא לדעת את ה' בלבד וכו' שנאמר 163 כי מלאה הארץ דעה את ה' כמים לים מכסים",

English translation 1054

with the coming of our righteous Messiah,

בביאת משיח צדקנו,

English translation 1055

that "at that time" indeed means the time of the Messiah,

וואס "באותו הזמן" מיינט דאך זמן המשיח,

English translation 1056

and from "that time"

און פון "אותו הזמן"

English translation 1057

(third person language)

(לשון נסתר)

English translation 1058

it becomes "at this time"

ווערט "בזמן הזה"

English translation 1059

(present tense language),

(לשון נוכח),

English translation 1060

"points with his finger and says 'this is God for whom we waited,'"

"מראה 164 באצבעו ואומר 165 זה ה' קוינו לו",

English translation 1061

"I will wait for Him every day that He will come,"

"אחכה לו בכל יום שיבוא" 166,

English translation 1062

on this very day.

ביום זה ממש.

English translation 1063

And this brings the revelation of "behold this is our God etc.,"

און דאס ברענגט דעם גילוי פון "הנה אלקינו זה וגו'" 165,

English translation 1064

that "in the future the Holy One, blessed be He, will make a circle for the righteous

אז "עתיד 167 הקב"ה לעשות מחול לצדיקים

English translation 1065

["and your people are all righteous" *167]

["ועמך כולם צדיקים" *167]

English translation 1066

in the Garden of Eden and He will sit among them and each and every one will point with his finger and say 'this,'"

בגן עדן והוא יושב ביניהם וכל אחד ואחד מראה באצבעו ואומר זה",

English translation 1067

two times "this,"

ב' פעמים זה 168,

English translation 1068

"behold this is our God for whom we waited and He will save us,

"הנה אלקינו זה קוינו לו ויושיענו,

English translation 1069

this is God for whom we waited, let us rejoice and be glad in His salvation,"

זה ה' קוינו לו נגילה ונשמחה בישועתו",

English translation 1070

speedily in our actual days,

במהרה בימינו ממש,

English translation 1071

and in our time.

ובעגלא דידן.

English translation 1072

29. We mentioned earlier regarding the matter of studying the Rambam according to the division of three chapters per day.

כח. מ'האט פריער דערמאנט וועגן דעם ענין פון לימוד הרמב"ם לויט דער חלוקה פון ג' פרקים ליום.

English translation 1073

According to this division, today's lesson is in the Laws of Damages to Property. Chapters 6, 7, 8

איז לפי חלוקה זו דער היינטיקער שיעור אין הלכות נזקי ממון. פרקים ו, ז, ח

English translation 1074

(as printed in the "Mora Shiur").

(ווי אפגעדרוקט אין דעם "מורה שיעור").

English translation 1075

That in these three chapters it speaks in general about the laws of "an ox that is forewarned" and "an ox that is innocuous,"

וואס אין די דריי פרקים רעדט זיך בכללות וועגן די הלכות פון "שור מועד" און "שור תם",

English translation 1076

with several details in this.

מיט כמה פרטים שבזה.

English translation 1077

And behold,

והנה,

English translation 1078

it is known what the Rambam writes at the end of Hilchot Temurah, that "most of the laws of the Torah are nothing but counsels from afar from the Great Counselor to correct the opinions and to straighten all deeds,

ס'איז ידוע וואס דער רמב"ם שרייבט בסוף הלכות תמורה אז "רוב דיני התורה אינן אלא עצות מרחוק 169 מגדול העצה 170 לתקן הדעות וליישר כל המעשים,

English translation 1079

and so it says, 'Have I not written for you threefold in counsels and knowledge,

וכן הוא אומר 171 הלא כתבתי לך שלישים במועצות ודעת,

English translation 1080

to make known to you the truth of true sayings, to return true sayings to those who send you?'"

להודיעך קושט אמרי אמת להשיב אמרים אמת לשולחיך".

English translation 1081

And from this it is understood also in our matter,

ומזה מובן אויך בעניננו,

English translation 1082

that in addition to the matter of the laws of a tam ox and a muad ox in their simple sense,

אז נוסף צו דעם ענין פון דיני שור תם ושור המועד בפשטות,

English translation 1083

we have the ruling of the Rambam

האט מען דעם פסק דין פון רמב"ם

English translation 1084

(in the book "Hilchot Hilchot")

(בספר "הלכות הלכות")

English translation 1085

that in every matter in the Torah there are "counsels...

אז אין יעדער ענין אין תורה זיינען פאראן "עצות...

English translation 1086

to correct the opinions and to straighten all deeds",

לתקן הדעות וליישר כל המעשים",

English translation 1087

that is, they effect a straightening and correction both in the opinions of the mind and heart and in the deeds of the 248 limbs of the body. And especially such a matter as the laws of a muad ox, etc., which contains a multitude of detailed laws.

ד.ה. זיי פועל'ן א ישרות ותיקון סיי בדיעות שבמוח ולב סיי אין מעשים שברמ"ח אברי הגוף. ובפרט אזא ענין ווי הלכות שור המועד וכו' וואס האט אין זיך א ריבוי הלכות פרטיות.

English translation 1088

It follows,

קומט אויס,

English translation 1089

that in these laws there is certainly a lesson and instruction in ethics and service of God.

אז אין די דינים איז זיכער פאראן א לימוד והוראה אין מוסר ועבודת השם.

English translation 1090

29. But as has been discussed several times, that before one learns the matters as they are according to hint and ethics, etc., one must learn the law in its simple sense.

כט. אבער כמדובר כמה פעמים, אז איידער מ'לערנט די ענינים ווי זיי זיינען ע"פ רמז ומוסר וכו', דארף מען לערנען די הלכה כפשוטה.

English translation 1091

[And regarding what was discussed above concerning "From when does one recite the Shema in the evening?",

[וע"ד המדובר לעיל בנוגע צו "מאימתי קורין את שמע בערבין",

English translation 1092

that first and foremost there is in this the simple explanation that there must be a "time for the recitation of the Shema",

אז לכל לראש איז פאראן אין דעם דער פירוש הפשוט אז עס דארף זיין "זמן קריאת שמע",

English translation 1093

and if one will learn only the explanation according to the hint,

און אויב מ'וועט לערנען נאר דעם פירוש ע"ד הרמז,

English translation 1094

that "mei'ematay" is from the term "eimah" (awe),

אז "מאימתי" איז מלשון "אימה",

English translation 1095

that the recitation of the Shema must be out of fear of Heaven –

אז ק"ש דארף זיין מתוך יראת שמים –

English translation 1096

then one will not know when is the time for the recitation of the Shema!

וועט מען דאך ניט וויסן ווען ס'איז זמן ק"ש!

English translation 1097

In order that one should know when is the time for the recitation of the Shema, one must first and foremost learn the explanation in its simple sense,

כדי מ'זאל וויסן ווען ס'איז זמן ק"ש דארף מען לכל לראש לערנען דעם פירוש כפשוטו,

English translation 1098

"mei'ematay",

"מאימתי",

English translation 1099

in which time,

אין וועלכן זמן,

English translation 1100

and only afterwards comes the inner explanation in the service of man,

און ערשט לאח"ז קומט דער פירוש הפנימי בעבודת האדם,

English translation 1101

that this is connected with fear of Heaven].

אז דאס איז פארבונדן מיט יראת שמים].

English translation 1102

And regarding this it is understood also concerning our matter –

ועד"ז איז מובן אויך בנוגע לעניננו –

English translation 1103

that first and foremost one must dwell upon a matter in the law that is in the matter,

אז לכל לראש דארף מען זיך אפשטעלן אויף אן ענין אין הלכה שבדבר,

English translation 1104

and afterwards one has the lesson according to hint and ethics, etc.

און לאח"ז האט מען דעם לימוד ע"ד הרמז והמוסר וכו'.

English translation 1105

One indeed finds a matter of novelty in these laws of tam and muad,

געפינט מען טאקע אן ענין של חידוש אין די דינים פון תם ומועד,

English translation 1106

a novelty in the simple sense according to the revealed,

א חידוש בפשטות ע"פ נגלה,

English translation 1107

and especially according to the reasons of the law,

ובפרט ע"פ טעמי ההלכה,

English translation 1108

and as follows.

וכדלקמן.

English translation 1109

30. Concerning the difference between a tam and a muad, the Rambam defines at the beginning of Hilchot Nizkei Mamon:

ל. בנוגע דעם חילוק צווישן א תם מיט א מועד איז דער רמב"ם מגדיר בתחלת הלכות נזקי ממון:

English translation 1110

"One who does an act that it is its way to do always, according to the nature of its creation, is called muad,

"העושה 172 מעשה שדרכו לעשותו תמיד כמנהג ברייתו הוא הנקרא מועד,

English translation 1111

and one who deviates and does an act that it is not the way of all its species to do so always, such as an ox that gored...

והמשנה ועשה מעשה שאין דרך כל מינו לעשות כן תמיד כגון שור שנגח...

English translation 1112

is called tam,

הוא הנקרא תם,

English translation 1113

and this one that deviated, if it becomes accustomed to its deviation many times, becomes muad."

וזה המשנה אם הרגיל בשינויו פעמים רבות נעשה מועד".

English translation 1114

And from this difference in the manner of the damage emerges the result in the manner of the payment:

וואס פון דעם חילוק אין אופן ההיזק קומט ארויס די תוצאה אין אופן התשלומין:

English translation 1115

"If it caused damage

"אם 173 הזיקה

English translation 1116

[the "living soul"]

[די "נפש חי'"]

English translation 1117

with things that it is its way to do always, according to the nature of its creation...

בדברים שדרכה לעשותם תמיד כמנהג ברייתה...

English translation 1118

it is liable to pay full damage from the best of its property...

חייב לשלם נזק שלם מן היפה שבנכסיו...

English translation 1119

and if it deviated and did acts that it is not its way to do always and caused damage with them...

ואם שינתה ועשתה מעשים שאין דרכה לעשותם תמיד והזיקה בהן...

English translation 1120

it is liable to pay half damage from the body of the damaging party itself",

חייב לשלם חצי נזק מגוף המזיק עצמו",

English translation 1121

and he elaborates, "Whoever pays full damage, the payment is money that he is obligated to pay, like one who borrowed from his fellow that he is obligated to pay,

און ער פירט אויס 174 "כל המשלם נזק שלם הרי התשלומין ממון שהוא חייב לשלמו כמי שלוה מחברו שהוא חייב לשלם,

English translation 1122

and whoever pays half damage, the payment is a fine."

וכל המשלם חצי נזק הרי התשלומין קנס".

English translation 1123

[And although the Rambam writes this in the previous chapters –

[וואס כאטש דער רמב"ם שרייבט דאס אין די פריערדיקע פרקים –

English translation 1124

it is nevertheless relevant to the laws that we are learning in today's lesson].

איז דאך דאס שייך צו די הלכות וואס מיר לערנען אין היינטיקן שיעור].

English translation 1125

And from this difference between payment for a "tam" and for a "muad" emerges another difference in practice:

און פון דעם חילוק צווישן תשלומין ביי א "תם" און ביי א "מועד" קומט ארויס נאך א חילוק למעשה:

English translation 1126

Concerning payment of full damage

בנוגע צו תשלומי נזק שלם

English translation 1127

(of a muad ox)

(פון א שור המועד)

English translation 1128

there is no counsel,

איז ניטא קיין עצה,

English translation 1129

it must be payment of the damage

עס מוז זיין תשלומי הנזק

English translation 1130

(like the obligation "and he shall return the stolen item which he stole"),

(ע"ד ווי דער חיוב "והשיב את הגזילה אשר גזל" 175),

English translation 1131

but concerning half damage which is a "fine",

משא"כ בנוגע צו חצי נזק וואס איז א "קנס",

English translation 1132

the Rambam says, "And one is not liable for a fine except on the basis of witnesses,

זאגט דער רמב"ם 176 "ואין חייבין קנס אלא ע"פ עדים,

English translation 1133

but one who admits to any fine from the fines is exempt."

אבל המודה בכל קנס מן הקנסות פטור".

English translation 1134

31. And here a question seemingly arises:

לא. וואס דא ווערט לכאורה א שאלה:

English translation 1135

How is the matter of "half damage" different,

במה נשתנה דער ענין פון "חצי נזק",

English translation 1136

the matter of "fine",

דער ענין פון "קנס",

English translation 1137

that a person can exempt himself from it by means of his admitting to it?

אז א מענטש זאל זיך קענען פטר'ן פון דעם דורך דעם וואס ער וועט מודה זיין בזה?

English translation 1138

And especially according to what is explained in the Rambam at the end of Hilchot Me'ilah, that "it is fitting for a person to contemplate the judgments of the holy Torah and to know their ultimate purpose according to his ability",

ובפרט ע"פ המבואר אין רמב"ם סוף הל' מעילה אז "ראוי לאדם להתבונן במשפטי התורה הקדושה ולידע סוף ענינם כפי כחו",

English translation 1139

and at the end of Hilchot Temurah he adds that "although all the statutes of the Torah are decrees...

און בסוף הל' תמורה איז ער מוסיף אז "אע"פ שכל חוקי התורה גזירות הם...

English translation 1140

it is fitting to contemplate them,

ראוי להתבונן בהן,

English translation 1141

and whatever reason you can give for them, give a reason,

וכל מה שאתה יכול ליתן לו טעם תן לו טעם,

English translation 1142

for the early sages said that King Solomon understood most of the reasons of all the statutes of the Torah" –

הרי אמרו חכמים הראשונים 177 שהמלך שלמה הבין רוב הטעמים של כל חוקי התורה" –

English translation 1143

the question becomes emphasized,

ווערט די שאלה בהדגשה,

English translation 1144

what is the reason of the law that "one who admits to a fine is exempt"?

וואס איז דער טעם הדין אז "מודה בקנס פטור"?

English translation 1145

And especially in "Hilchot Nizkei Mamon",

ובמיוחד אין "הלכות נזקי ממון",

English translation 1146

where we have the principle "one who wishes to become wise should engage in monetary laws",

וואו מ'האט דעם כלל 178 "הרוצה שיחכים יעסוק בדיני ממונות",

English translation 1147

that this is a matter that is connected with "wisdom",

אז דאס איז אן ענין וואס איז פארבונדן מיט "חכמה",

English translation 1148

that is, that it can be given to be understood by human intellect.

ד.ה. אז מ'קען דאס געבן צו פארשטיין בשכל האדם.

English translation 1149

And the question is emphasized here in the laws of Tam and Muad:

און די שאלה איז בהדגשה דא אין הלכות תם ומועד:

English translation 1150

Here we see,

דא זעט מען,

English translation 1151

that when it comes to paying full damages, there is no way to be exempt from it,

אז בשעת עס רעדט זיך וועגן צאלן א נזק שלם איז ניטא קיין דרך להפטר מזה,

English translation 1152

and when it comes to half damages, an admission helps there!

און בשעת עס רעדט זיך וועגן א חצי נזק העלפט דארט הודאה!

English translation 1153

It is stated in the books the explanation for this in a manner understandable to the simple intellect:

שטייט דאך אין ספרים די הסברה בזה באופן המובן לשכל הפשוט 179:

English translation 1154

The difference between a fine and monetary payment is a fundamental difference in the nature of the obligation:

דער חילוק צווישן קנס מיט ממון איז א חילוק עיקרי אין דעם אופן החיוב:

English translation 1155

The obligation of monetary payment

דער חיוב ממון

English translation 1156

(full damages, etc.),

(נזק שלם וכו'),

English translation 1157

is an obligation to pay the injured party and the like;

איז א חיוב צו באצאלן דעם ניזק וכיו"ב;

English translation 1158

However, the obligation of a "fine" is only that the one who caused the damage is penalized for what he did contrary to the will of God.

משא"כ דער חיוב פון "קנס" איז בלויז וואס מ'קנס'נט דעם מזיק דערפאר וואס ער האט געטאן היפך רצון השם.

English translation 1159

He is not penalized in order to fill the loss of the injured party, because then he would have been obligated to pay full damages –

ניט מ'קנס'נט אים כדי ער זאל ממלא זיין דעם חסרון פון ניזק ווייל דעמולט וואלט מען אים געדארפט מחייב זיין צו צאלן א נזק שלם –

English translation 1160

rather, this is an obligation upon the one who caused the damage towards Heaven.

נאר דאס איז א חיוב אויפן מזיק כלפי שמיא.

English translation 1161

Because fundamentally, there is no reason for liability in the case of a Tam,

ווייל בעצם איז ניטא קיין טעם לחיוב ביי א תם,

English translation 1162

since it concerns an "act that is not typical for its species to do,"

וויבאלד עס רעדט זיך וועגן א "מעשה שאין דרך כל מינו לעשות כן",

English translation 1163

one cannot obligate the owner of the animal for such damage;

קען מען ניט מחייב זיין דעם בעל הבהמה אין אזא היזק;

English translation 1164

rather, this is only an obligation towards Heaven,

נאר דאס איז בלויז א חיוב כלפי שמיא,

English translation 1165

beyond the letter of the law,

לפנים משורת הדין,

English translation 1166

because he did not guard his animal also from acts that are not typical for it to do.

פארוואס ער האט ניט געהיט די בהמה שלו אויך פון מעשים שאין דרכה לעשותם.

English translation 1167

Therefore, he must pay only "half damages,"

איז דערפאר דארף ער צאלן בלויז א "חצי נזק",

English translation 1168

because it is not a complete obligation,

ווייל עס איז ניט קיין חיוב גמור,

English translation 1169

but only a trace of obligation,

נאר בלויז א שמץ חיוב,

English translation 1170

not a matter of "fine."

אן ענין של "קנס".

English translation 1171

Therefore, it is not relevant whether he completes the loss for his fellow or not,

דעריבער איז ניט נוגע צי ער איז משלים דעם חסרון ביים חבר צי ניט,

English translation 1172

rather the obligation that lies upon him.

נאר דער חיוב וואס ליגט אויף אים.

English translation 1173

And this is also the explanation for that which "one who admits to a fine is exempt,"

און דאס איז אויך די הסברה אויף דעם וואס "מודה בקנס פטור",

English translation 1174

because here the completion of the loss for the injured party is not relevant,

ווייל דא איז ניט נוגע די השלמת החסרון ביים ניזק,

English translation 1175

rather his obligation of the fine,

נאר זיין חיוב הקנס,

English translation 1176

and the definition of the obligation of the fine is,

און דער גדר פון חיוב הקנס איז,

English translation 1177

that when he "admits to a fine,"

אז בשעת ער איז "מודה בקנס",

English translation 1178

he admits to what he did,

ער איז מודה אין דעם וואס ער האט געטאן,

English translation 1179

and has repented for his deeds –

און האט תשובה געטאן על מעשיו –

English translation 1180

he is exempt.

איז ער פטור.

English translation 1181

However, it seemingly requires explanation:

לב. לכאורה איז אבער דורש ביאור:

English translation 1182

The aforementioned explanation only answers why the one who caused the damage is released from payment of the fine,

די הסברה הנ"ל פארענטפערט נאר פארוואס מ'באפרייט דעם מזיק פון תשלום הקנס,

English translation 1183

but since ultimately the fine is given to the injured party –

אבער וויבאלד אז סו"ס גיט מען דעם קנס דעם ניזק –

English translation 1184

the question still remains, what is the injured party owed?

בלייבט נאך די שאלה וואס איז דער ניזק שולדיק?

English translation 1185

In other words:

אין אנדערע ווערטער:

English translation 1186

This only explains why we do not need to take the fine from the one who caused the damage,

דאס פארענטפערט נאר פארוואס מ'דארף ניט נעמען דעם קנס פון דעם מזיק,

English translation 1187

but why is there a difference regarding the injured party whether the one who caused the damage admitted or not?

אבער פארוואס ווערט א נפק"מ לגבי דעם ניזק צי דער מזיק האט מודה געווען צי ניט?

English translation 1188

This will be understood by first introducing another question on this matter:

וועט מען דאס פארשטיין בהקדם נאך א שאלה אין דעם ענין:

English translation 1189

It is known what the Alter Rebbe

ס'איז ידוע וואס דער אלטער רבי

English translation 1190

(author of the Geulah of 19 Kislev)

(בעל הגאולה די"ט כסלו)

English translation 1191

writes in Iggeret HaKodesh,

שרייבט אין אגרת הקודש 180,

English translation 1192

that one person cannot harm another person unless "upon the injured party it has already been decreed from Heaven,

אז איין מענטש קען ניט מזיק זיין א צווייטן מענטשן סיידן ווען "על הניזק כבר נגזר מן השמים,

English translation 1193

and there are many agents for the Omnipresent."

והרבה שלוחים למקום".

English translation 1194

That is, that what a person receives damage is not because another person happened to harm him;

ד.ה. אז דאס וואס א מענטש באקומט א היזק איז ניט דערפאר וואס א צווייטן איז איינגעפאלן אים מזיק זיין;

English translation 1195

this does not give him control over another person,

דאס גיט אים ניט קיין שליטה אויף א צווייטן מענטשן,

English translation 1196

all the more so over another Jew. Rather, the possibility to harm another is because "it was decreed from Heaven." And in the language of our Sages, *181 he is a dead man,

עאכו"כ אויף א צווייטן אידן. נאר די אפשרות צו מזיק זיין א צווייטן איז דערפאר וואס "נגזר מן השמים". ובלשון חז"ל *181 גברא קטילא הוא,

English translation 1197

the damage was destined to reach the other in any case,

דער היזק האט סיי ווי געדארפט אנקומען צום צווייטן,

English translation 1198

only he was the one who carried it out.

נאר ער איז געווען דער וואס האט דאס געטאן.

English translation 1199

According to this, the question arises here –

לפי זה ווערט דאך דא די שאלה –

English translation 1200

why does he deserve punishment? "He killed a dead man"?

פארוואס קומט אים אן עונש? "גברא קטילא קטל"?

English translation 1201

The Alter Rebbe himself explains this in Iggeret HaKodesh –

איז דאס דער אלטער רבי אליין מבאר אין אגרת הקודש –

English translation 1202

that the punishment comes "for his evil choice."

אז דער עונש קומט "על רוע בחירתו".

English translation 1203

That is, that what the Almighty wants to punish another is

ד.ה. אז דאס וואס דער אויבערשטער וויל א צווייטן מעניש זיין איז

English translation 1204

(as mentioned)

(כאמור)

English translation 1205

"there are many agents for the Omnipresent";

"הרבה שלוחים למקום";

English translation 1206

that he used his choice to become an agent to punish another Jew –

דאס וואס ער האט אויסגענוצט זיין בחירה צו ווערן א שליח אויף מעניש זיין א צווייטן אידן –

English translation 1207

for this he deserves punishment.

דערפאר קומט אים אן עונש.

English translation 1208

According to this introduction, the aforementioned question regarding "one who admits to a fine" in the case of half damages becomes even stronger:

וואס לפי הקדמה זו ווערט נאך שטארקער די שאלה האמורה בנוגע צו א "מודה בקנס" ביי א חצי נזק:

English translation 1209

Whichever way you look at it:

ממה נפשך:

English translation 1210

If the injured party was supposed to receive "half damages" –

אויב דער ניזק האט געדארפט באקומען א "חצי נזק" –

English translation 1211

then how can it be taken away from him through the "admission" of the one who caused the damage;

איז ווי קען מען דאס צונעמען פון אים דורך דער "הודאה" פון דעם מזיק;

English translation 1212

and if he is not entitled to the "half damages" –

און אויב אים קומט ניט דער "חצי נזק" –

English translation 1213

then he should not have received it even when the one who caused the damage did not admit to it!

האט ער דאס ניט געדארפט באקומען אויך ווען דער מזיק איז ניט מודה בזה!

English translation 1214

It is simple that if he is not entitled –

עס איז דאך פשוט אז אויב אים קומט ניט –

English translation 1215

he will not receive it even if the other does not admit to it;

וועט ער דאס ניט קריגן אפילו אויב יענער וועט ניט מודה זיין בזה;

English translation 1216

money that does not belong to him he will not receive in any case,

געלט וואס איז ניט שייך צו אים וועט ער סיי-ווי ניט באקומען,

English translation 1217

for everything happens according to the will of the Holy One, Blessed be He

ווארום יעדער זאך טוט זיך לפי רצונו של הקב"ה

English translation 1218

("it was decreed from Heaven") –

("נגזר מן השמים") –

English translation 1219

then why is "one who admits to a fine exempt"?

איז פארוואס "מודה בקנס פטור"?

English translation 1220

And behold, along the lines of this question, there is another question regarding a damage that is not connected to monetary payment:

לג. והנה, על דרך שאלה זו איז פאראן נאך א שאלה בנוגע צו א נזק וואס איז ניט פארבונדן מיט ממון 182 :

English translation 1221

The law is,

דער דין איז,

English translation 1222

that when one person harms another Jew

אז ווען א איך רירט אן א צווייטן אידן

English translation 1223

(if he sinned against him...

(שפשע כנגדו...

English translation 1224

and even if he only provoked him with words) –

ואפילו לא הקניטו אלא בדברים) –

English translation 1225

"he must go and appease him and ask him to forgive him."

"צריך לילך ולפייסו ולבקש ממנו שימחול לו" 183.

English translation 1226

Furthermore:

נאכמער:

English translation 1227

The law is –

דער דין איז –

English translation 1228

"And if he is not appeased the first time, he should return and go to appease him a second time with a different form of appeasement,

"ואם אינו מתפייס בפעם ראשון יחזור וילך לפייסו פעם ב' במין ריצוי אחר,

English translation 1229

and if he is not appeased, he should return and go a third time to appease him with a different form of appeasement."

ואם לא נתפייס יחזור וילך פעם ג' לפייסו במין ריצוי אחר" 184.

English translation 1230

According to the words of the Alter Rebbe in Iggeret HaKodesh,

וואס לפי דברי אדמו"ר הזקן אין אגרת הקודש,

English translation 1231

one must say,

מוז מען דאך זאגן,

English translation 1232

that this that "he sinned against him...

אז דאס וואס "פשע כנגדו...

English translation 1233

provoked him...

הקניטו...

English translation 1234

with words" is also "regarding the injured party, it has already been decreed from Heaven",

בדברים" איז אויך "על הניזק כבר נגזר מן השמים",

English translation 1235

and the injurer is liable for punishment only "for the evil of his choice".

און דער מזיק איז מחוייב אן עונש נאר "על רוע בחירתו".

English translation 1236

Consequently, the question arises:

במילא ווערט די שאלה:

English translation 1237

Granted, regarding the injurer,

בשלמא בנוגע צו דעם מזיק,

English translation 1238

it is understood,

איז מובן,

English translation 1239

that due to "the evil of his choice" he deserves punishment;

אז מצד "רוע בחירתו" קומט אים אן עונש;

English translation 1240

but regarding the injured party, whose matter is "decreed upon him from Heaven" –

אבער בנוגע דעם ניזק וואס דער ענין איז "נגזר עליו מן השמים" –

English translation 1241

why does it befit that one should ask him for forgiveness?!

איז פארוואס קומט אים אז מ'זאל בעטן ביי אים מחילה?!

English translation 1242

It is possible to ask forgiveness from someone,

ס'איז שייך צו בעטן מחילה ביי אימיצן,

English translation 1243

for that which one has done to that person;

פאר דעם וואס מ'האט יענעם אפגעטאן;

English translation 1244

but since "regarding the injured party, it has already been decreed from Heaven",

אבער וויבאלד אז "על הניזק כבר נגזר מן השמים",

English translation 1245

the request for forgiveness should be not from the injured party, who is like a "dead man", but from the Almighty,

דארף די בקשת מחילה זיין ניט ביים ניזק וואס איז סיי ווי א "גברא קטילא" נאר ביים אויבערשטן,

English translation 1246

for that which one transgressed His will with "the evil of his choice".

פאר דעם וואס מ'האט עובר געווען על רצונו מיט "רוע בחירתו".

English translation 1247

Indeed, it is true that there is a law that "everything depends on the one who shames",

אמת טאקע עס איז פאראן א דין אז "הכל לפי המבייש",

English translation 1248

that "it is not the same" whether the person who shames is a great person or a small person, etc.,

אז "אינו דומה" צי דער אדם המבייש איז אן אדם גדול אדער אן אדם קטן וכיו"ב,

English translation 1249

consequently it turns out that this that he

במילא קומט דאך אויס אז דאס וואס ער

English translation 1250

(the injurer)

(דער מזיק)

English translation 1251

was the "one who shames" is different than another who would have been the "one who shames" –

איז געווען דער "מבייש". איז אנדערש ווי א צווייטער וואס וואלט געווען דער "מבייש" –

English translation 1252

but even upon this the explanation of the Alter Rebbe in Iggeret HaKodesh applies,

אבער אויך אויף דעם איז חל דער ביאור פון אלטן רבי'ן אין אגה"ק,

English translation 1253

that is, that this very thing that that person was "shamed" by a great person is also "decreed from Heaven,

ד.ה. אז דאס גופא וואס יענער איז "נתבייש" געווארן פון אן אדם גדול איז אויך "נגזר מן השמים,

English translation 1254

and there are many agents for the Omnipresent":

והרבה שלוחים למקום":

English translation 1255

just as there are "many agents for the Omnipresent" regarding the general matter,

פונקט ווי עס איז "הרבה שלוחים למקום" בנוגע לכללות הענין,

English translation 1256

so too there are "many agents for the Omnipresent" regarding the manner of the shame and the like,

אזוי אויך "הרבה שלוחים למקום" בנוגע צו דעם אופן הביוש וכיו"ב,

English translation 1257

so if the injured party was supposed to have a shame of a great measure,

איז אויב דער ניזק האט געדארפט האבן א ביוש במידה גדולה,

English translation 1258

it would have been arranged that he should have a greater shame.

וואלט מען שוין צוגעשטעלט ער זאל האבן א גרעסערן ביוש.

English translation 1259

But in this matter it is possible to answer simply

אבער אין דעם ענין איז יש לתרץ בפשטות

English translation 1260

(as was discussed at length 185):

(ווי גערעדט אמאל בארוכה 185):

English translation 1261

When one asks forgiveness from a person,

בשעת מ'בעט מחילה ביי א מענטשן,

English translation 1262

one sees in actuality,

זעט מען בפועל,

English translation 1263

that through this the pain or shame and the like becomes lessened for him.

אז דורך דעם ווערט ביי אים קלענער דער צער אדער ביוש וכיו"ב.

English translation 1264

When he sees that the one who shamed him or disgraced him or harmed him has regret,

בשעת ער זעט אז דער וואס האט אים מבייש געווען אדער מבזה געווען אדער מזיק געווען האט חרטה,

English translation 1265

to such an extent,

עד כדי כך,

English translation 1266

that he bows down to his honor,

אז ער פארבויגט אויף זיין כבוד,

English translation 1267

and comes to him to ask forgiveness,

און קומט צו אים בעטן מחילה,

English translation 1268

which proves that he considers him –

וואס דאס באווייזט אז ער איז זיך מתחשב בו –

English translation 1269

the pain and shame and the like become lessened.

ווערט דער צער ובושה וכיו"ב קלענער.

English translation 1270

Consequently, it is understood why there remains an obligation of requesting forgiveness even though "regarding the injured party, it has already been decreed from Heaven":

במילא איז מובן פארוואס עס בלייבט א חיוב פון בקשת מחילה כאטש "על הניזק כבר נגזר מן השמים":

English translation 1271

This very thing that the injurer can lessen the damage and does lessen the damage through the forgiveness –

דאס גופא וואס דער מזיק קען ממעט זיין דעם נזק און איז ממעט דעם נזק ע"י המחילה –

English translation 1272

is a proof,

איז א הוכחה,

English translation 1273

that "from Heaven" it was indeed decreed that that person should have a smaller measure of shame.

אז "מן השמים" איז טאקע נגזר געווארן יענער זאל האבן א קלענערן שיעור פון בושה.

English translation 1274

And if he does not do it,

און אויב ער טוט עס ניט,

English translation 1275

this is a new matter of "the evil of his choice",

איז דאס א נייער ענין פון "רוע בחירתו",

English translation 1276

upon which indeed it is also "decreed from Heaven",

וואס אויך אויף דעם איז טאקע "נגזר מן השמים",

English translation 1277

but this is a matter in its own right,

אבער דאס איז אן ענין בפני עצמו,

English translation 1278

it is in the hand of the injurer,

דאס איז בידו של המזיק,

English translation 1279

whether he is the one who does it.

צי ער איז דער וואס טוט עס.

English translation 1280

Therefore, an obligation of requesting forgiveness remains upon him.

דעריבער בלייבט אויף אים א חיוב בקשת מחילה.

English translation 1281

However, this explanation applies only regarding requesting forgiveness, because through his asking forgiveness he lessens the damage for the injured party.

לד. דער ביאור איז אבער שייך נאר בנוגע צו בקשת מחילה, ווייל דורך דעם וואס ער בעט מחילה איז ער ממעט דעם נזק ביים ניזק.

English translation 1282

However, when it speaks about "admission regarding a fine",

משא"כ ווען עס רעדט זיך וועגן "הודאה בקנס",

English translation 1283

one cannot say that the admission lessens the damage of the injured party –

קען מען ניט זאגן אז די הודאה איז ממעט אין דעם היזק פון דעם ניזק –

English translation 1284

because the admission is in court,

ווייל די הודאה איז דאך בבית דין,

English translation 1285

and the injured party is not obligated to know about it. The law of "one who admits regarding a fine is exempt" is that he must admit before the court –

און דער ניזק איז ניט מחוייב צו וויסן וועגן דעם. דער דין פון "מודה בקנס פטור" איז אז ער דארף מודה זיין בפני בית דין –

English translation 1286

there is no obligation to admit before the litigant,

עס איז ניטא קיין חיוב צו מודה זיין בפני הבעל דין,

English translation 1287

before the injured party.

בפני הניזק 186.

English translation 1288

Consequently, it is not understood why the admission regarding a fine lessens the obligation of payment?

במילא איז ניט מובן פארוואס די הודאה בקנס איז ממעט אין דעם חיוב התשלומין?

English translation 1289

Rather, the rationale for this is also simple:

נאר די הסברה בזה איז אויך בפשטות:

English translation 1290

This very thing that the conclusion of the matter was,

דאס גופא וואס דער סיום הענין איז געווען,

English translation 1291

that the court did not take the money from the injurer to pay the injured party,

אז ב"ד האבן ביים מזיק ניט גענומען די געלט צו אפצאלן דעם ניזק,

English translation 1292

because he was a "one who admits regarding a fine" –

ווייל ער איז געווען א "מודה בקנס" –

English translation 1293

is a sign and proof,

איז א סימן והוכחה,

English translation 1294

that from Above it does not come to the injured party!

אז מלמעלה קומט עס ניט דעם ניזק!

English translation 1295

That is, this very thing,

ד.ה. דאס גופא,

English translation 1296

whether the money comes to the injured party or not

צי דעם ניזק קומען די געלט צי ניט

English translation 1297

(according to that which "is decreed from Heaven") –

(לויט דעם וואס "נגזר מן השמים") –

English translation 1298

is known from that which occurs in actuality:

ווייס מען פון דעם וואס טרעפט בפועל:

English translation 1299

If the damaging party comes to Beit Din and admits to the fine,

אויב דער מזיק קומט צוגיין אין ב"ד און איז זיך "מודה בקנס",

English translation 1300

then Beit Din exempts him from paying the fine –

במילא באפרייט אים ב"ד פון תשלום הקנס –

English translation 1301

it is a proof that "it was decreed upon him from Heaven" in such a manner;

איז א באווייז אז "נגזר עליו מן השמים" באופן כזה;

English translation 1302

and if he does not admit to the fine,

און אויב ער איז ניט מודה בקנס,

English translation 1303

then Beit Din rules that he must pay the fine to the injured party

במילא פסק'נט ב"ד אז ער דארף צאלן דעם קנס להניזק

English translation 1304

(indeed as a fine,

(טאקע בתורת קנס,

English translation 1305

indeed half-damages) –

טאקע חצי נזק) –

English translation 1306

it is a proof that "from Heaven" this comes to the injured party.

איז א באווייז אז "מן השמים" קומט דאס דעם ניזק.

English translation 1307

This also explains the aforementioned question

וואס דאס איז אויך מסביר די שאלה האמורה

English translation 1308

(beginning of section 31)

(ריש סעיף לא)

English translation 1309

why there is a difference,

פארוואס ווערט א שינוי,

English translation 1310

regarding the injured party through the admission of the damaging party –

ביחס צום ניזק דורך דעם הודאה פון מזיק –

English translation 1311

because thus it is "decreed from Heaven."

ווייל אזוי איז "נגזר מן השמים".

English translation 1312

31. Seemingly, one can ask about all this:

לה. לכאורה קען מען פרעגן על כל זה:

English translation 1313

Every matter in halachah,

יעדער ענין אין הלכה,

English translation 1314

and especially when one says this as a novel thing,

ובפרט בשעת מ'זאגט דאס אלס דבר חדש,

English translation 1315

one must find support for the matter from a similar matter in halachah.

דארף מען געפינען סימוכין לדבר פון אן ענין דוגמתו בהלכה.

English translation 1316

To say a matter of novelty, one must be a "great man"

אויף זאגן אן ענין של חידוש דארף מען זיין א "גברא רבה"

English translation 1317

(a "big shot");

(א "יא טיעביע דאַם");

English translation 1318

but when one finds support for the matter and an example for the matter in another halachah –

בשעת אבער מ'געפינט סימוכין לדבר ודוגמא לדבר ביי א צווייטער הלכה –

English translation 1319

it becomes accepted.

ווערט עס נתקבל.

English translation 1320

Thus the question is:

איז די שאלה:

English translation 1321

Where does one find an example for the above,

וואו געפינט מען א דוגמא להאמור לעיל,

English translation 1322

that the ruling of Beit Din

אז דער פסק פון בית דין

English translation 1323

(whether he should pay the half-damages or not)

(צי ער זאל צאלן דעם חצי נזק צי ניט)

English translation 1324

is a "clarification" of what truly comes to him?

איז א "בירור" וואס אים קומט באמת?

English translation 1325

One finds an example for the matter from conspiring witnesses:

געפינט מען א דוגמא לדבר פון עדים זוממין:

English translation 1326

Regarding conspiring witnesses, the law is –

ביי עדים זוממין איז דער דין –

English translation 1327

"they are not executed,"

"הדגו' אין נהרגין" 187,

English translation 1328

from the verse "and you shall do to him as he plotted to do to his brother" –

מ"ש 188 "ועשיתם לו כאשר זמם לעשות לאחיו" –

English translation 1329

as he plotted and not as he did.

כאשר זמם ולא כאשר עשה.

English translation 1330

The question on this is known:

איז ידוע די שאלה בזה:

English translation 1331

How can it be?!

היתכן?!

English translation 1332

Since it must be "and you shall do to him as he plotted to do to his brother,"

מה-דאך אז עס דארף זיין "ועשיתם לו כאשר זמם לעשות לאחיו",

English translation 1333

all the more so when he did.

עאכו"כ כאשר עשה.

English translation 1334

One of the explanations on this is found in the Ramban

שטייט אייינער פון די ביאורים בזה אין רמב"ן 189

English translation 1335

(and similar),

(וכיו"ב),

English translation 1336

that since Beit Din has already ruled and performed an action based on the testimony of the conspiring witnesses,

אז וויבאלד ב"ד האבן שוין אפגע'פסק'נט און אפגעטאן א מעשה ע"פ די עדות פון די עדים זוממין,

English translation 1337

and has punished a Jew,

און האבן מעניש געווען א אידן,

English translation 1338

even with the greatest punishment –

ביז מיט אן עונש הכי גדול –

English translation 1339

"God will not allow the righteous judges standing before Him to shed innocent blood,

איז "לא יתן ה' השופטים הצדיקים העומדים לפניו לשפוך דם נקי,

English translation 1340

for judgment is God's and among the divine beings He judges."

כי המשפט לאלקים הוא ובקרב אלקים ישפוט".

English translation 1341

– Seemingly, this is a "spiritual reason"

– לכאורה איז דאס א "טעם רוחני"

English translation 1342

(in the language of the Rogatchover),

(בלשון הרוגאצ'ובי 190),

English translation 1343

but thus it is stated in the revealed books,

אבער אזוי שטייט אין ספרי נגלה,

English translation 1344

that it cannot be that Beit Din should rule and perform an action if it is contrary to the truth.

אז עס קען ניט זיין אז ב"ד זאלן פסק'נען און טאן א מעשה אויב ס'איז היפך האמת.

English translation 1345

From this we have the example and support for our matter:

וואס דערפון האט מען די דוגמא וסימוכין לעניננו:

English translation 1346

Just as this is regarding conspiring witnesses,

פונקט ווי דאס איז ביי עדים זוממין,

English translation 1347

so too is it regarding half-damages,

אזוי איז אויך ביי חצי נזק,

English translation 1348

that when Beit Din has performed an action in practice,

אז בשעת ב"ד האבן געטאן א מעשה בפועל,

English translation 1349

and has obligated the damaging party in half-damages

און האבן מחייב געווען דעם מזיק בחצי נזק

English translation 1350

(if he did not admit),

(אויב ער האט ניט מודה געווען),

English translation 1351

it is a proof that "it was decreed from Heaven" that the injured party should receive back a "half-damage"; and if he admitted,

איז א באווייז אז "נגזר מן השמים" דער ניזק זאל קריגן צוריק א "חצי נזק" און אויב ער האט מודה געווען,

English translation 1352

and Beit Din exempted him from paying the fine –

און ב"ד האבן אים גע'פטר'ט מתשלום הקנס –

English translation 1353

this itself is a proof,

איז דאס גופא א באווייז,

English translation 1354

that from Heaven it was decreed that the injured party should not receive back even a half-damage.

אז מן השמים איז נגזר געווארן אז דער ניזק זאל ניט קריגן צוריק אפילו א חצי נזק.

English translation 1355

32. After this explanation of the matter according to the revealed aspect – there also comes the lesson from today's lesson in the Rambam in the way of mussar, "to correct the opinions and to straighten all actions":

לו. נאך דעם ביאור הענין ע"פ נגלה – קומט אויך דער לימוד פון היינטיקן שיעור אין רמב"ם בדרך המוסר, "לתקן הדעות וליישר כל המעשים":

English translation 1356

Firstly, one has the general lesson from "the laws of property damages" –

ערשטנס האט מען דעם לימוד כללי פון "הלכות נזקי ממון" –

English translation 1357

for money is first and foremost the foundation of the entire matter of charity,

וואס ממון איז לכל לראש דער יסוד פון כללות ענין הצדקה,

English translation 1358

because charity simply is connected with at least a small coin,

ווארום צדקה בפשטות איז פארבונדן מיט א פרוטה לכל הפחות,

English translation 1359

all the more so charity in the manner of tithe,

עאכו"כ די צדקה באופן של מעשר 191,

English translation 1360

and all the more so in the manner of a fifth,

ועאכו"כ באופן של חומש 191,

English translation 1361

and all the more so in the manner that the master of redemption brings,

ועאכו"כ באופן ווי דער בעל הגאולה ברענגט 192,

English translation 1362

that in our days one can give even more than a fifth,

אז בימינו אלה קען מען געבן אויך מער ווי חומש,

English translation 1363

and this is not considered "waste" because it is "the life of his body" and "the life of his soul" etc.

און דאס הייסט ניט קיין "בזבוז" ווייל דאס איז "חיי גופו" און "חיי נפשו" וכו'.

English translation 1364

One has the lesson in mussar regarding the awakening in the matter of charity.

האט מען דעם לימוד אין מוסר וועגן דער התעוררות אין ענין הצדקה.

English translation 1365

33. In addition to this, there is also a lesson from the general matter of "innocent" and "forewarned":

לז. נוסף לזה איז אויך פאראן א לימוד פון כללות הענין פון "תם" און "מועד":

English translation 1366

The matter of "ox" in the service of man,

דער ענין פון "שור" בעבודת האדם,

English translation 1367

refers to the animal soul within man,

מיינט דאך די נפש הבהמית שבאדם 193,

English translation 1368

and in the manner that the animal soul conducts itself

וואס אין דעם אופן ווי די נפש הבהמית פירט זיך

English translation 1369

(in an undesirable manner)

(באופן בלתי רצוי)

English translation 1370

there can be two manners:

קענען זיין צוויי אופנים:

English translation 1371

By itself, this is in the manner of "innocent",

מצד עצמו איז דאס באופן של "תם",

English translation 1372

meaning that the undesirable matters that the animal soul does are in the category of "an act that is not the way of all its species to do",

דאס הייסט אז די ענינים בלתי רצויים וואס די נפש הבהמית טוט זיינען בגדר "מעשה שאין דרך כל מינו לעשות",

English translation 1373

because all Jews are "presumed to be fit",

ווייל אלע אידן זיינען "בחזקת כשרות" 17,

English translation 1374

and in the language of the Rambam, "his evil inclination overpowered him."

ובלשון הרמב"ם 194 אז "יצרו הוא שתקפו".

English translation 1375

One can say that this is also connected with the attribute "innocent". Because this comes to Jews from the fact that they descend from "and Jacob was a wholesome man."

וואס יש לומר אז דאס איז אויך פארבונדן מיטן תואר "תם". ווייל דאס קומט צו אידן מצד דעם וואס זיי שטאמען פון "ויעקב איש תם" 195.

English translation 1376

Afterwards, there is a second conduct,

דערנאך איז פאראן א צווייטע הנהגה,

English translation 1377

that the animal soul becomes a "forewarned ox",

אז די נפש הבהמית ווערט א "שור מועד",

English translation 1378

"if it has become accustomed to its deviation many times."

"אם הרגיל בשינויו פעמים רבות".

English translation 1379

According to this, one has a wonderful lesson from today's lesson in the Rambam:

וואס לפי זה האט מען א לימוד נפלא פון היינטיקן שיעור אין רמב"ם:

English translation 1380

In the present lesson, there are several aspects to bring in,

אין היינטיקן שיעור 196 ברענגען זיך כמה וכמה אופנים,

English translation 1381

that if with the "goring ox that was warned" there occurred some change,

אז אויב מיט דעם "שור המועד" האט געטראפן עפעס א שינוי,

English translation 1382

even a minor change,

אפילו א שינוי קל,

English translation 1383

even a change that is not connected with an act of the ox,

ביז אפילו א שינוי וואס איז ניט פארבונדן מיט א מעשה פון שור,

English translation 1384

but only a change in time

נאר בלויז א שינוי אין זמן

English translation 1385

(such as "it was warned for Sabbaths...

(ע"ד ווי "הי' מועד לשבתות...

English translation 1386

(and) it caused damage...

(ו) הזיק...

English translation 1387

on weekdays")

בימות החול")

English translation 1388

then it is "returned to its innocuous status",

איז דעמולט "חזר לתמותו",

English translation 1389

because in itself this is an act that is not in its nature to do.

ווייל מצד עצמו איז דאס א מעשה שאינו בטבעו לעשותו.

English translation 1390

From this it is also understood regarding our matter,

וואס דערפון איז אויך מובן בנוגע לעניננו,

English translation 1391

in the service of man,

בעבודת האדם,

English translation 1392

that a person must know,

אז א איך דארף וויסן,

English translation 1393

that in his essence he is an "innocuous one",

אז בעצוו איז ער א "תם",

English translation 1394

and even if he has become a "warned one",

און אפילו אויב ער איז געווארן א "מועד",

English translation 1395

by means of a minor change he "returns to his innocuous status".

איז ע"י א שינוי קל איז ער "חוזר לתמותו".

English translation 1396

Chapter 38. In this, however, there is an additional advantage:

לח. אין דעם איז אבער פאראן נאך א מעלה:

English translation 1397

The concept of "returned to its innocuous status" can mean only that it has the same advantage as it had before this;

דער ענין פון "חזר לתמותו" קען דאך מיינען בלויז אז ער האט די זעלבע מעלה ווי ער האט געהאט לפני זה;

English translation 1398

and as the Gemara says in Sukkah that "a righteous person from the outset" is an advantage;

וע"ד ווי די גמרא זאגט אין סוכה 201 אז "חסיד מעיקרו" איז א מעלה;

English translation 1399

But since here he was in the meantime a "warned one" and afterwards "returned to his innocuous status",

אבער וויבאלד אז דא איז ער געווען בינתיים א "מועד" און דערנאך "חזר לתמותו",

English translation 1400

he also has the advantage of a penitent,

האט ער אויך די מעלה פון א בעל תשובה,

English translation 1401

of whom it is said "in the place where penitents stand, completely righteous individuals do not stand",

וואס "מקום שבעלי תשובה עומדין צדיקים גמורים אינם עומדין" 202,

English translation 1402

or in other words,

אדער בלשון אחר 203,

English translation 1403

"in the place where penitents stand, completely righteous individuals cannot stand",

"מקום שבעלי תשובה עומדין אין צדיקים גמורין יכולין לעמוד בו",

English translation 1404

that it is entirely not within the capacity of righteous individuals to stand in such a high level as a penitent has.

אז ס'איז אינגאנצן ניט אין דער יכולת פון צדיקים צו שטיין אין אזא הויכע דרגא ווי עס האט א בעל תשובה 204.

English translation 1405

And in the language of the Rambam,

ובלשון הרמב"ם 205,

English translation 1406

that the penitent is not only "beloved and desirable, close and a friend" as before the sin,

אז דער בעל תשובה איז ניט נאר "אהוב ונחמד קרוב וידיד" ווי קודם החטא,

English translation 1407

but even more "he cries out and is answered immediately, as it is said 'and it shall be before they call I will answer'",

נאר נאכמער 206 "צועק ונענה מיד שנאמר 207 והי' טרם יקראו ואני אענה",

English translation 1408

which is even more than the prayer of righteous individuals.

וואס דאס איז נאכמער ווי תפלתן של צדיקים 208.

English translation 1409

And also this advantage is attained in one hour and in one moment,

און אויך די מעלה ווערט אויפגעטאן בשעתא חדא וברגעא חדא,

English translation 1410

when he merely contemplates repentance in his heart.

ווען בלויז הרהר תשובה בלבו.

English translation 1411

What this means simply is –

וואס דאס מיינט בפשטות –

English translation 1412

the concept of the service of repentance,

דער ענין פון עבודת התשובה,

English translation 1413

that in one hour and in one moment the service of repentance can transform a person from one extreme to the other,

אז בשעתא חדא וברגעא חדא 197 קען עבודת התשובה מהפך זיין דעם מענטשן מן הקצה אל הקצה,

English translation 1414

as the Gemara says in Kiddushin that one who betroths a woman on condition that I am a completely righteous person, she is betrothed, perhaps he contemplated repentance in his heart,

ווי די גמרא זאגט אין קידושין 198 אז המקדש את האשה ע"מ שאני צדיק גמור 199] מקודשת שמא הרהר תשובה בלבו,

English translation 1415

and as discussed many times that in one moment he becomes transformed into a completely righteous person.

און ווי גערעדט כמה פעמים אז ברגע אחד ווערט ער נתהפך צו א צדיק גמור.

English translation 1416

Here we see the same concept,

וואס דא זעט מען דעם זעלבן ענין,

English translation 1417

that through a "minor change",

אז דורך א "שינוי קל",

English translation 1418

whatever it may be,

איזה שיהי',

English translation 1419

in one hour and in one moment,

בשעתא חדא וברגעא חדא,

English translation 1420

even before "he returns the stolen object that he stole"

אפילו איידער "והשיב את הגזילה אשר גזל" 200

English translation 1421

(if he does not delay the stolen object even if the stolen object is located overseas,

(אויב ער איז ניט מעכב די גזילה אפילו אויב די גזילה געפינט זיך במדינת הים,

English translation 1422

and it will take a long time to return it in actual deed) –

און עס וועט נעמען א ריבוי זמן איר צו משיב זיין בפועל) –

English translation 1423

he becomes an "innocuous one".

ווערט ער א "תם".

English translation 1424

And as is known the question regarding this:

וכידוע די שאלה בזה 209:

English translation 1425

Why is it that one who betroths on condition that I am a completely righteous person, she is betrothed, perhaps he contemplated repentance in his heart,

פארוואס איז המקדש ע"מ שאני צדיק גמור מקודשת שמא הרהר תשובה בלבו,

English translation 1426

this is a matter of "misleading to a better state",

דאס איז דאך אן ענין פון "הטעה לשבח" 210,

English translation 1427

where she is not betrothed,

וואס אינה מקודשת,

English translation 1428

and as the law regarding on condition that I am poor and he was found to be rich –

וע"ד ווי דער דין 211 על מנת שאני עני ונמצא עשיר –

English translation 1429

she is not betrothed!

אינה מקודשת!

English translation 1430

[And as is known the question regarding this:

[וכידוע די שאלה בזה:

English translation 1431

How is it possible!?

היתכן!?

English translation 1432

Since she agreed to a poor person,

מה-דאך זי האט מסכים געווען אויף אן עני,

English translation 1433

she would certainly agree to a rich person!

וועט זי זיכער מסכים זיין אויף אן עשיר!

English translation 1434

One answers regarding this –

ענטפערט מען אויף דעם –

English translation 1435

that she does not know all the things that will befall a "rich person",

אז זי ווייס ניט די אלע זאכן וואס וועלן איינפאלן אן "עשיר" 212,

English translation 1436

as one sees simply,

ווי מ'זעט בפשטות,

English translation 1437

that a person who is not rich has occurrences that are in the usual manner,

אז א מענטש וואס איז ניט קיין עשיר האט המצאות שע"ד הרגיל,

English translation 1438

unlike a rich person who has occurrences that are not in the usual manner...

משא"כ אן עשיר האט המצאות שאינם ע"ד הרגיל...

English translation 1439

– None of the rich people will presumably be angry with me,

– קיינער פון די עשירים וועט מסתמא אויף מיר קיין ברוגז ניט האבן,

English translation 1440

because if not, this can afterwards cause harm regarding the giving of charity,

ווייל אויב ניט קען דאס דערנאך שאַטן בנוגע צו נתינת הצדקה,

English translation 1441

that one will give one prutah less,

אז מ'וועט געבן מיט א פרוטה ווייניקער,

English translation 1442

with which one can acquire "the life of his soul"...

וואס מיט א פרוטה קען מען קונה זיין "חיי נפשו"...

English translation 1443

Since, however, this is spoken about a matter in Torah,

וויבאלד אבער דאס רעדט מען וועגן אן ענין אין תורה,

English translation 1444

they will presumably not have any grievance].

וועט מען מסתמא קיין פאראיבל ניט האבן].

English translation 1445

Which ostensibly,

וואס לכאורה,

English translation 1446

since "in the place where penitents stand, completely righteous individuals cannot stand",

וויבאלד אז "מקום שבע"ת עומדין אין צדיקים גמורין יכולין לעמוד בו",

English translation 1447

it would then follow,

קומט דאך אויס,

English translation 1448

that when he betrothed her "on condition that I am a completely righteous person" and he contemplated repentance in his heart,

אז ווען ער האט איר מקדש געווען "ע"מ שאני צדיק גמור" און הרהר תשובה בלבו,

English translation 1449

this is "misleading to a better state".

איז דאס "הטעה לשבח".

English translation 1450

One of the resolutions regarding this is,

איז איינער פון די תירוצים בזה 213,

English translation 1451

that it is not the simple meaning that in one moment he jumps directly from one extreme to the other –

אז ס'איז ניט דער פשט אז בשעתא חדא שפרינגט ער גלייך דורך מן הקצה אל הקצה –

English translation 1452

rather in between he passes through the level of "completely righteous person".

נאר אין צווישן גייט ער דורך די דרגא פון "צדיק גמור".

English translation 1453

For such is the nature of the soul of a person,

וואס אזוי איז תכונת הנפש פון א מענטשן,

English translation 1454

that he cannot jump over all at once,

אז ער קען ניט איבערשפרינגען בבת אחת,

English translation 1455

without any interruption in between,

בלי הפסק כלל בינתיים,

English translation 1456

from utter darkness,

פון חושך בתכלית,

English translation 1457

a completely wicked person,

רשע גמור,

English translation 1458

into the utter light of a penitent.

אין דעם אור בתכלית פון א בע"ת.

English translation 1459

Thus in the moment that he passes through the level of "completely righteous person",

איז ברגע זה וואס ער גייט דורך די דרגא פון "צדיק גמור",

English translation 1460

"behold she is betrothed".

"הרי זו מקודשת".

English translation 1461

And that which after this he becomes a "baal teshuvah",

און דאס וואס לאחרי זה ווערט ער א "בעל תשובה",

English translation 1462

does not nullify the betrothal,

איז דאס ניט מבטל די קידושין,

English translation 1463

similar to that which is by one who betroths on condition that I am poor,

ע"ד ווי דאס איז ביי המקדש ע"מ שאני עני,

English translation 1464

that if he becomes rich later,

אז אויב ער ווערט אן עשיר שפעטער,

English translation 1465

it does not nullify the betrothal,

איז דאס ניט מבטל הקידושין,

English translation 1466

as is simple.

כמובן בפשטות.

English translation 1467

39. That from all this there is also a general directive regarding the service of the children of Israel in the time of exile:

לט. וואס מכל זה האט מען אויך א הוראה כללית בנוגע צו עבודת בני ישראל בזמן הגלות:

English translation 1468

The matter of the exile is indeed "because of our sins",

דער ענין הגלות איז דאך "מפני חטאינו" 214,

English translation 1469

meaning that even regarding a completely righteous person one emphasizes "because of our sins we were exiled from our land".

ד.ה. אז אפילו בנוגע א צדיק גמור איז מען מדגיש "מפני חטאינו גלינו מארצנו" 214.

English translation 1470

He is a completely righteous person;

ער איז א צדיק גמור;

English translation 1471

however, because he finds himself in the time of exile,

וויבאלד אבער ער געפינט זיך בזמן הגלות,

English translation 1472

one says in prayer before the King of kings, the Holy One blessed be He,

זאגט מען בתפלה לפני מלך מלכי המלכים הקב"ה,

English translation 1473

that the exile is "because of our sins",

אז דער גלות איז "מפני חטאינו",

English translation 1474

meaning that every Jew who finds himself in exile, this is "because of our sins".

ד.ה. אז יעדער איד וואס געפינט זיך בגלות איז דאס "מפני חטאינו".

English translation 1475

And as Chassidus explains,

און ווי חסידות איז מסביר 215,

English translation 1476

that the matter of "our sins" by a completely righteous person is from the term "and I and my son Shlomo will be sinners",

אז דער ענין פון "חטאינו" ביי א צדיק גמור איז מלשון 216 "והייתי אני ובני שלמה חטאים",

English translation 1477

sin from the term lack,

חטא מלשון חסרון,

English translation 1478

that there is lacking in the perfection in the service of G-d.

אז עס פעלט אין שלימות בעבודת ה'.

English translation 1479

And similar to that which is explained in many places,

וע"ד המבואר בכ"מ 217,

English translation 1480

that at the time of the service of G-d it is "with all your heart and with all your soul" but not "with all your might" means "they do not do the will of the Omnipresent".

אז בשעת עבודת ה' איז "בכל לבבך ובכל נפשך" 75 אבער ניט "בכל מאדך" *75 הייסט דאס "אין עושין רצונו של מקום" 218.

English translation 1481

Seemingly:

לכאורה:

English translation 1482

He has done "with all your hearts and with all your souls",

ער האט געטאן "בכל לבבכם ובכל נפשכם" 219,

English translation 1483

so why is it called "they do not do the will of the Omnipresent"? Rather, this is a matter of "sin" from the term lack:

איז פארוואס הייסט עס "אין עושין רצונו של מקום"? נאר דאס איז אן ענין פון "חטא" מלשון חסרון:

English translation 1484

G-d forbid he does the opposite,

ניט ח"ו ער טוט פארקערט,

English translation 1485

because he is indeed a completely righteous person;

ווייל ער איז דאך א צדיק גמור;

English translation 1486

rather, because there is lacking in the perfection of his service, this is "they do not do the will of the Omnipresent".

נאר וויבאלד עס פעלט אין שלימות העבודה שלו איז דאס "אין עושין רצונו של מקום".

English translation 1487

Thus, since according to all opinions one now finds oneself in exile, there must be a matter of "teshuvah" to nullify the "our sins".

איז וויבאלד אז לכל הדיעות געפינט מען זיך יעצט בגלות דארף זיין אן ענין של "תשובה" אויף מבטל זיין די "חטאינו".

English translation 1488

[That even those who find themselves in the Holy Land,

[וואס אפילו די וואס געפינען זיך אין ארץ הקודש,

English translation 1489

this is also exile,

איז דאס אויך גלות,

English translation 1490

because it is not at all comparable to the situation at the time when the Holy Temple existed;

ווייל עס איז אינו דומה כלל צו דעם מצב בזמן שביהמ"ק הי' קיים;

English translation 1491

to the extent that this is relevant in a physical manner,

ביז אז דאס איז נוגע אין אכו"ש גשמית,

English translation 1492

as the Rambam rules that terumot and maasrot in the Land of Israel in this time are rabbinic, unlike at the time when the Holy Temple existed when this was from the Torah,

ווי דער רמב"ם פסק'נט 220 אז תרומות ומעשרות בא"י בזמן הזה איז מדרבנן משא"כ בזמן שביהמ"ק הי' קיים איז דאס געווען מן התורה,

English translation 1493

with the differences in the laws in the matter].

מיט די חילוקי ההלכות שבדבר].

English translation 1494

One has the directive and law,

האט מען די הוראה והלכה,

English translation 1495

that through a "slight change" one can become again a "tam",

אז דורך א "שינוי קל" קען מען ווערן צוריק א "תם",

English translation 1496

meaning that in one hour and in one moment and through a "thought of teshuvah" alone one can immediately become a completely righteous person!

ד.ה. אז בשעתא חדא וברגעא חדא און דורך א "הרהור תשובה" בלבד קען מען גלייך ווערן א צדיק גמור!

English translation 1497

That this is the matter of "for Your salvation we hope all day",

וואס דאס איז דער ענין פון "כי לישועתך קוינו כל היום" *220,

English translation 1498

that a Jew stands in a state of "returned to his innocence",

אז א איד שטייט אין א מצב פון "חזר לתמותו",

English translation 1499

because he indeed has a presumption of fitness

ווייל ער האט דאך א חזקת כשרות 221

English translation 1500

(according to the Shulchan Aruch)!

(ע"פ שו"ע)!

English translation 1501

And especially at the time when he stands in his prayer before the King of kings, the Holy One blessed be He,

ובפרט בשעת ער שטעלט זיך אוועק בתפלתו לפני מלך מלכי המלכים הקב"ה,

English translation 1502

and asks "for Your salvation we hope all day",

און בעט "כי לישועתך קוינו כל היום",

English translation 1503

and continues "and may our eyes see Your return to Zion with mercy",

און איז ממשיך "ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים",

English translation 1504

and afterwards there are those who say in speech "I believe with complete faith etc. I await him every day that he will come",

און דערנאך זיינען דא די וואס זאגן בדיבור 222 "אני מאמין באמונה שלימה כו' אחכה לו בכל יום שיבוא",

English translation 1505

And especially having the well-known Midrash Tehillim brought in the Radak

ובפרט האבנדיק דעם מדרש תהלים הידוע 223 הובא ברד"ק 224

English translation 1506

(as already printed and reprinted),

(ווי שוין אפגעדרוקט און איבערגעדרוקט) 225,

English translation 1507

that one is obligated to demand the building of the Holy Temple,

אז מ'איז מחוייב מאנען בנין בית המקדש,

English translation 1508

which will be in the true and complete redemption, it is certainly that every Jew wants to fulfill the command of the Midrash,

וואס וועט זיין בגאולה האמיתית והשלימה איז דאך זיכער אז יעדער איד וויל מקיים זיין ציווי המדרש,

English translation 1509

and especially since it is a "pleasant" command!

ובפרט אז ס'איז א "געשמאקער" ציווי!

English translation 1510

And there is nothing to argue about this!

און ס'איז ניטא וואס צו דינגען זיך בזה!

English translation 1511

It is a certain thing that he wants this and he cries out this!

ס'איז א זיכערע זאך אז ער וויל דאס און ער שרייט דאס!

English translation 1512

Consequently, one cries out –

במילא מאכט מען א געוואלד –

English translation 1513

how can it be that "he has still not come",

היתכן אז "עדיין לא בא",

English translation 1514

"the harvest is past, the summer is ended, and we are not saved"!

"עבר 226 קציר כלה קיץ ואנחנו לא נושענו"!

English translation 1515

And the intention in this is not to come, G-d forbid, to someone with complaints,

און די כוונה בזה איז ניט צו קומען ח"ו צו אימעצן מיט טענות,

English translation 1516

all the more so to the One Above –

עאכו"כ צום אויבערשטן –

English translation 1517

rather, one means "taparo do flacho",

נאר מ'מיינט "טאַפאָרו דאָ פלאַחו" 227,

English translation 1518

one demands "the purpose"!

מ'מאנט "תכלית"!

English translation 1519

And the purpose is,

און דער תכלית איז,

English translation 1520

that He will come and redeem us and lead us upright to our land,

אז יבוא ויגאלנו ויוליכנו קוממיות לארצנו,

English translation 1521

literally speedily in our days,

בעגלא דידן ממש,

English translation 1522

in one hour and in one moment,

בשעתא חדא וברגעא חדא,

English translation 1523

"and behold, one like the Son of Man came with the clouds of heaven",

"וארו עם ענני שמייא" 228,

English translation 1524

"I will hasten it" of "I will hasten it"!

"אחישנה" 229 שב"אחישנה"!

English translation 1525

As usual at every farbrengen of Yud-Tes Kislev (and as mentioned above), one must also make a "chalukat HaShas".

מ. כרגיל בכל התוועדות די"ט כסלו (וכמוזכר לעיל) דארף מען דאך אויך מאכן א "חלוקת הש"ס".

English translation 1526

One will presumably distribute the cards,

וועט מען מסתמא פאנאנדערטיילן די כרטיסים,

English translation 1527

that whoever wants to join those who perform the mitzvah,

אז דער וואס וויל זיך מצטרף זיין לעושי מצוה,

English translation 1528

should write there his name and his mother's name,

זאל אנשרייבן דארט שמו ושם אמו,

English translation 1529

and the tractate that he takes.

און די מסכתא וואס ער נעמט.

English translation 1530

And especially according to that which is explained in many places the merit in the matter,

ובפרט ע"פ המבואר בכ"מ 230 דער זכות שבדבר,

English translation 1531

that because due to various and sundry reasons it is impossible that one should learn the entire Shas in its entirety during one year,

אז וויבאלד אז מפני סיבות שונות ומשונות איז אי אפשר אז איינער זאל אפלערנען כל הש"ס כולו במשך שנה אחת,

English translation 1532

and especially to learn as required,

ובפרט אפלערנען כדרוש,

English translation 1533

with understanding and comprehension in perfection –

מיט הבנה והשגה בשלימות –

English translation 1534

it is considered as if each one has learned the entire Shas.

ווערט עס גערעכנט כאילו יעדערער האט געלערנט גאנץ ש"ס.

English translation 1535

And similar to the rule in the laws of Shabbat that in general "two who performed it are exempt",

וע"ד דער כלל אין הלכות שבת 231 אז בכלל איז "שנים שעשאוה פטורים",

English translation 1536

but a labor that one cannot do and two did it –

אבער א מלאכה שאין אחד יכול לעשותה ועשאוה שנים –

English translation 1537

both are liable!

שניהם חייבים!

English translation 1538

And as already discussed at length regarding this,

וכמדובר שוין אמאל בארוכה בזה 230,

English translation 1539

and especially since it is printed in several books,

ובפרט אז דאס איז געדרוקט בכמה ספרים 232,

English translation 1540

and we will not repeat the entire length of the matter.

און מ'וועט ניט איבער'חזר'ן די גאנצע אריכות שבדבר.

English translation 1541

41. Now this is the place to sing the melody of the four gates of the old Rebbe, with a melody of preparation before this and a melody of joy after this.

מא. עד"ז איז כאן המקום צו זינגען דעם ניגון הד' בבות פון אלטן רבי'ן, מיט א ניגון הכנה לפנ"ז און א ניגון של שמחה לאחרי זה.

English translation 1542

And regarding this as discussed several times,

ועד"ז כמדובר כמה פעמים,

English translation 1543

at every gathering,

אין יעדער התוועדות,

English translation 1544

that there should be the matter of charity,

עס זאל זיין דער ענין הצדקה,

English translation 1545

especially since the old Rebbe connects the redemption of Yud-Tes Kislev with charity

בפרט אז דער אלטער רבי פארבינדט די גאולה פון י"ט כסלו מיט צדקה

English translation 1546

(as mentioned above).

(כנ"ל).

English translation 1547

Consequently, this will be done in two ways:

במילא וועט מען דאס טאן בשני האופנים:

English translation 1548

Each person will be given charity mission money through the "tankists,"

מ'וועט געבן יעדערן שליחות-מצוה געלט ע"י ה"טאַנקיסטן",

English translation 1549

one dollar for each one;

א דאָלאַר לכל אחד;

English translation 1550

and also that everyone who wishes,

און אויך אז יעדערער וואס וויל,

English translation 1551

will also volunteer according to the generosity of his pure heart,

וועט זיך אויך מתנדב זיין כפי נדבת לבו הטהור,

English translation 1552

for the "collection" that is customary to make at the gatherings,

אויף דער "מגבית" וואס ס'איז רגיל צו מאכן אין די התוועדות,

English translation 1553

and the more one gives, the more praiseworthy,

וכל המרבה הרי זה משובח,

English translation 1554

and whoever wishes will also write his name together with his mother's name,

וכל הרוצה וועט אויך שרייבן שמו בצירוף שם אמו,

English translation 1555

to take the note to the grave of the leader of our generation,

אויף מיטנעמען דעם צעטל אויפן ציון פון נשיא דורנו,

English translation 1556

His Holiness, my father-in-law, the Rebbe.

כ"ק מו"ח אדמו"ר.

English translation 1557

42. That through this we will have all three matters of Torah, prayer, and charity:

מב. וואס דורך דעם וועט מען האבן די אלע דריי ענינים פון תורה תפלה וצדקה:

English translation 1558

We are discussing a matter in Torah,

מ'רעדט דאך אן ענין אין תורה,

English translation 1559

also a matter of "the inner dimension of the Torah,"

אויך אן ענין של "פנימיות התורה",

English translation 1560

which we will review

וואס מ'וועט חזר'ן

English translation 1561

(in brief)

(בקיצור)

English translation 1562

from the discourses of the master of the redemption and the leaders who succeeded him,

פון מאמרי בעל הגאולה והנשיאים ממלאי מקומו,

English translation 1563

and we are also continuing in matters of prayer,

און מ'איז אויך ממשיך אין ענינים של תפלה,

English translation 1564

and especially the main prayer,

ובפרט די תפלה העיקרית,

English translation 1565

that Mashiach should come speedily, truly in our days,

אז משיח זאל קומען במהרה בימינו ממש,

English translation 1566

and also a matter of charity.

און אויך אן ענין של צדקה.

English translation 1567

So may it be His will that the combination of these "three things" –

איז יהי רצון אז דער צירוף פון די "שלשה דברים" –

English translation 1568

should bring about "the world stands,"

זאל ברענגען דעם "העולם עומד" 233,

English translation 1569

until the world is also "sustained,"

ביז אז דער עולם איז אויך "קיים" 234,

English translation 1570

a true sustenance,

א קיום אמיתי,

English translation 1571

which will be specifically with the coming of our righteous Mashiach,

וואס דאס וועט דאך זיין דוקא בביאת משיח צדקנו,

English translation 1572

when there will be a redemption after which there is no exile,

ווען עס וועט זיין א גאולה שאין אחרי' גלות,

English translation 1573

a sustenance without changes,

קיום בלי שינויים,

English translation 1574

a true sustenance.

קיום אמיתי.

English translation 1575

43. Discourse (like a talk) beginning with the words "He redeemed in peace."

מג. מאמר (כעין שיחה) ד"ה פדה בשלום.

English translation 1576

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 1577

Presumably, the notes will be distributed.

מסתמא וועט מען פאנאנדערטיילן די צעטלעך.

English translation 1578

His Holiness the Rebbe, may he live for many good years, commanded to play a melody of preparation,

כ"ק אדמו"ר שליט"א צוה לנגן ניגון הכנה,

English translation 1579

the melody of the Alter Rebbe

ניגון אדה"ז

English translation 1580

(the fourth gate –

(בבא הרביעית –

English translation 1581

first time),

פעם א'),

English translation 1582

Nie zhuritsy khlaptsy.

ניע זשוריצי חלאפצי.

English translation 1583

The holy shaliach tzibbur, may he live, sang "May it be His will that the Holy Temple be built, speedily in our days, and grant us our portion in Your Torah."

הש"צ שי' ניגן "יה"ר כו' שיבנה ביהמ"ק ב"ב ותן חלקנו בתורתך".

English translation 1584

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 1585

Those who need to recite the final blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 1586

will certainly recite the final blessing.

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה.

English translation 1587

And afterwards, through the "tankists," each person will be given a charity mission of one dollar,

און דערנאך וועט מען געבן ע"י ה"טאנקיסטן" א שליחות מצוה יעדערן צו א דאלאר,

English translation 1588

and as discussed many times,

און כמדובר כמ"פ,

English translation 1589

the quantity does not matter –

איז ניט נוגע די כמות –

English translation 1590

on the contrary –

ואדרבא –

English translation 1591

it is preferable that it be one dollar,

גלייכער אז ס'זאל זיין איין דאלאר,

English translation 1592

in order to give it to charity promptly,

ע"מ דאס אפגעבן אויף צדקה בהקדם,

English translation 1593

And whoever wishes to add from his own –

און דער וואס וויל מוסיף זיין מדילי' –

English translation 1594

a blessing will come upon him,

איז תבוא עליו ברכה,

English translation 1595

and in general, to add in charity.

ובכלל מוסיף זיין אין צדקה.

English translation 1596

And especially since we are drawing near and are already in the days of preparation for the days of Chanukah –

ובפרט אז מען איז זיך מתקרב און מ'שטייט שוין אין ימי ההכנה לימי החנוכה –

English translation 1597

and it is known the connection of Chanukah with the matter of charity,

וידוע דער קשר פון חנוכה מיט ענין הצדקה,

English translation 1598

as discussed many times.

כמדובר כמ"פ 235.

English translation 1599

And may it be fulfilled "Great is charity, for it brings the redemption closer" –

און ס'זאל מקויים ווערן "גדולה צדקה שמקרבת את הגאולה" 236 –

English translation 1600

that very soon, truly, we should take part,

אז מען זאל גאר בקרוב ממש נעמען איינטייל,

English translation 1601

souls in bodies,

נשמות בגופים,

English translation 1602

in the dedication of the third Holy Temple,

אין חנוכת ביהמ"ק השלישי,

English translation 1603

which will be built speedily, truly in our days,

שיבנה במהרה בימינו ממש,

English translation 1604

through our righteous Mashiach.

ע"י משיח צדקנו.

English translation 1605

His Holiness the Rebbe, may he live for many good years, distributed to the "tankists," may they live, dollar bills,

כ"ק אדמו"ר שליט"א חילק לה"טאנקיסטן" שיחיו שטרות של דולר,

English translation 1606

in order to distribute to each of those present, may they live, one bill,

בכדי לחלק לכאו"א מהנוכחים שיחיו שטר אחד,

English translation 1607

with the intent to give it

על מנת לתת אותו

English translation 1608

(or its equivalent)

(או חילופו)

English translation 1609

to charity.

לצדקה.

English translation 1610

Before his departure, he began to sing "For with joy you shall go forth."

טרם צאתו התחיל לנגן "כי בשמחה תצאו".