English translation — שיחת ש"פ חיי שרה, מבה"ח כסלו ה'תשמ"ו.

English translation 1

It has been spoken about many times,

מ'האט גערעדט כמ"פ,

English translation 2

that regarding all matters of holiness that are connected with Torah –

אז בנוגע לכל עניני קדושה וואס זיינען פארבונדן מיט תורה –

English translation 3

for all matters of holiness are indeed connected with Torah –

וואס כל עניני קדושה זיינען דאך פארבונדן מיט תורה –

English translation 4

there is a command in the Torah that it must not be "like an old custom, but like a new one"1,

איז דא דער ציווי בתורה אז עס דארף זיין ניט "כדיוטגמא ישנה גו' אלא כחדשה" 1,

English translation 5

and moreover –

און נאכמער –

English translation 6

"each day they should be in your eyes as new"2

"בכל יום יהיו בעיניך חדשים" 2

English translation 7

(without any comparison).

(אן א כ"ף הדמיון).

English translation 8

From the very fact that one must come to a command in the Torah, it is understood that in a revealed way this is not a new thing, and in human nature one can look at it "like an old custom"1,

דערפון גופא וואס מ'דארף אנקומען צו א ציווי בתורה איז פארשטאנדיק אז בגלוי איז דאס ניט קיין דבר חדש און בטבע האדם קען מען אויף דעם קוקן "כדיוטגמא ישנה" 1,

English translation 9

therefore one needs to have a command that "they should not be in your eyes like an old custom" but rather "like a new one".

דעריבער דארף מען האבן א ציווי אז "לא יהיו בעיניך כדיוטגמא ישנה" נאר "כחדשה".

English translation 10

But on the other hand, it is understood,

אבער לאידך גיסא איז פארשטאנדיק,

English translation 11

since the Torah of truth declares that "each day they should be in your eyes as new",

וויבאלד אז תורת אמת זאגט אן אז "בכל יום יהיו בעיניך חדשים",

English translation 12

then this is indeed the truth,

איז אזוי טאקע דער אמת,

English translation 13

that each day this is for the person a new thing,

אז בכל יום איז דאס בא דעם מענטשן א דבר חדש,

English translation 14

even though the matter seemingly existed also on previous days.

אע"פ וואס דער ענין איז לכאורה געווען אויך בימים שלפנ"ז.

English translation 15

And the matter

און דער ענין

English translation 16

(how a thing can be for a person like a new thing even though he had it before)

(ווי א זאך קען זיין בא דעם אדם ווי א דבר חדש אע"פ וואס ער האט זי געהאט לפני זה)

English translation 17

is understood simply even for a simple person:

איז מובן בפשטות אויך פאר אן איש פשוט:

English translation 18

when a good thing comes to him,

ווען ביי אים קומט צו א דבר טוב,

English translation 19

even a physical good,

אפילו טוב גשמי,

English translation 20

a new vitality and pleasure and joy comes to him,

קומט ביי אים צו א נייער חיות ועונג ושמחה,

English translation 21

even if he had this good thing also before.

אפילו אויב ער האט געהאט דעם דבר טוב אויך לפני זה.

English translation 22

[This is not a contradiction to the well-known statement brought in Chassidus3 that constant pleasure is not pleasure,

[דאס איז קיין סתירה ניט למאמר הידוע געבראכט אין חסידות 3 אז תענוג תמידי אינו תענוג,

English translation 23

and regarding joy one needs "new faces"4 –

ועד"ז בנוגע לשמחה דארף מען האבן א "פנים חדשות" 4 –

English translation 24

and there is no place here to elaborate on this].

ואין כאן המקום להאריך בזה].

English translation 25

And likewise it is also understood regarding our matter –

ועד"ז איז אויך מובן בנוגע לעניננו –

English translation 26

Shabbat Mevarchim HaChodesh:

שבת מברכים החודש:

English translation 27

just as in all matters of holiness,

אזוי ווי בכל עניני קדושה,

English translation 28

the matter of Shabbat Mevarchim must also be each time in your eyes as new, until new.

דארף אויך דער ענין פון שבת מברכים זיין בכל פעם בעיניך כחדשים ביז חדשים.

English translation 29

That is, even though there has already been Shabbat Mevarchim so many times before,

ד.ה. אע"פ וואס ס'איז שוין געווען שבת מברכים כו"כ פעמים לפני זה,

English translation 30

each Shabbat Mevarchim must be for him like a new thing. And since this is a command in the Torah,

דארף יעדער שבת מברכים זיין ביי אים ווי א דבר חדש. און וויבאלד אז דאס איז א ציווי אין תורה,

English translation 31

then "I do not ask... except according to their power"5,

איז "איני מבקש כו' אלא לפי כחן" 5,

English translation 32

one certainly has the powers and the possibilities to fulfill this.

האט מען אויף דעם זיכער די כחות און די מעגלעכקייטן דאס אויסצופירן.

English translation 33

On the other hand,

לאידך גיסא,

English translation 34

it is understood as above,

איז אבער פארשטאנדיק כנ"ל,

English translation 35

that even though regarding every matter of holiness

אז אע"פ וואס בנוגע יעדער דבר שבקדושה

English translation 36

(even a thing that is in a revealed way not a new thing)

(אפילו א זאך וואס איז בגלוי ניט קיין דבר חדש)

English translation 37

it must, according to the Torah of truth, be each day "new",

דארף ע"פ תורת אמת זיין בכל יום "חדשים",

English translation 38

nevertheless, since one must come to a command in the Torah that this must be "new"

איז אבער וויבאלד אז מ'דארף אנקומען צו א ציווי בתורה אז דאס דארף זיין "חדשים"

English translation 39

(because in a revealed way this is not a new thing, and were it not for the command one would look at it as an old thing) –

(ווייל בגלוי איז דאס ניט קיין דבר חדש ולולא הציווי וואלט מען אויף דעם געקוקט ווי אויף א דבר ישן) –

English translation 40

it is understood that this is still not comparable to a thing that is a new thing in a revealed way,

איז מובן אז דאס איז פארט אינו בדומה צו א זאך וואס איז א דבר חדש בגלוי,

English translation 41

for then it is new also from the aspect of human nature

ווארום דעמולט איז דאס חדשים אויך מצד טבע האדם

English translation 42

(even without the command in the Torah).

(אפילו אן דעם ציווי אין תורה).

English translation 43

Therefore one strives each time to find a new thing in a revealed way in each particular matter,

וואס דערפאר איז מען זיך משתדל בכל פעם צו געפינען א דבר חדש בגלוי אין יעדער זאך בפרט,

English translation 44

in addition to the novelty that must be in each matter from the aspect of the command of "each day they should be in your eyes as new" even when in a revealed way one sees no novelty in it.

נוסף אויף דעם חידוש וואס דארף זיין אין יעדער זאך מצד דעם ציווי פון "בכל יום יהיו בעיניך חדשים" אפילו ווען בגלוי זעט מען אין דעם ניט קיין חידוש.

English translation 45

And as has been spoken many times,

וכמדובר כמ"פ,

English translation 46

that in every matter there is the general point and the common denominator of that matter with other matters,

אז אין יעדער זאך איז דא די נקודה כללית און צד השוה פון דער זאך מיט נאך זאכן,

English translation 47

and also from this aspect the matter must be "new" as the command of the Torah,

וואס אויך מצד דעם דארף די זאך זיין "חדשים" כציווי התורה,

English translation 48

but for this one must come to the command of the Torah

אבער דערצו דארף מען אנקומען צו ציווי התורה

English translation 49

(because from the aspect of the general matter that is in all things, this particular thing is not a novelty relative to other things).

(ווייל מצד דעם ענין כללי שבכל הדברים איז דאך דער דבר פרטי ניט קיין חידוש לגבי שאר הדברים).

English translation 50

In addition to this, there is a novelty in each matter from its particular aspect that is not found in all other matters.

דערצו איז דא א חידוש אין יעדער זאך מצך איר ענין פרטי וואס איז ניטא אין אלע אנדערע זאכן.

English translation 51

As this is regarding days:

ווי דאס איז בנוגע לימים:

English translation 52

The seven days of the week all have among them a common point, for they are all one point and one continuum of the seven days of creation. And also upon this applies the command in the Torah that "each day they should be in your eyes as new".

די שבעת ימי השבוע האבן צווישן זיך אלע א נקודה משותפת וואס זיי זיינען אלע א נקודה אחת והמשך אחד פון די שבעת ימי בראשית. וואס אויך אויף דעם איז חל דער ציווי בתורה אז עס דארף זיין "בכל יום יהיו בעיניך חדשים".

English translation 53

In addition to this, it is stated in the Zohar6 that "each day does its work",

דערצו שטייט אין זהר 6 אז "כל יומא ויומא עביד עבידתי'",

English translation 54

that each day has a novelty simply in its work relative to the work of the other days,

אז יעדער יום האט א חידוש בפשטות אין זיין עבידתי' לגבי דער עבידתי' בשאר הימים,

English translation 55

and in this

וואס אין דעם

English translation 56

(in the particular work of each day)

(אין דער עבידתי' פרטית שבכל יום)

English translation 57

one does not need to come to a command in the Torah that it should be new,

דארף מען ניט אנקומען צו א ציווי בתורה אז עס זאל זיין חזישים,

English translation 58

because this is new simply from its own side,

ווייל דאס איז חדשים בפשטות מצ"ע,

English translation 59

a new work on this day that is not found on the other days.

אן עבידתי' חדשה ביום זה וואס איז ניטא בשאר הימים.

English translation 60

However, when it comes to the general matter and common point that is in all the days, one must come to the command that "each day they should be in your eyes as new",

משא"כ בשעת עס רעדט זיך וועגן דעם ענין כללי ונקודה משותפת שבבל הימים דארף מען אנקומען צום ציווי אז "בכל יום יהיו בעיניך חדשים",

English translation 61

because were it not for this one would not see

ווייל לולא זה זעט מען ניט

English translation 62

(from the aspect of the general matter that is in all the days)

(מצד דעם ענין כללי שבכל הימים)

English translation 63

the new thing in each day.

דעם דבר חדש שבכל יום.

English translation 64

And from this, as the matter is regarding days, there is a lesson regarding all matters –

און דערפון ווי דער ענין איז בנוגע לימים האט מען א לימוד בנוגע צו אלע ענינים –

English translation 65

as is known the measure in the Torah

כידוע די מדה שבתורה

English translation 66

(from the thirteen measures by which the Torah is expounded)

(פון די שלש עשרה מדות שהתורה נדרשת בהן)

English translation 67

that 7 "any matter that was included in a general principle and emerged from the general principle to teach,

7 אז "כל דבר שהי' בכלל ויצא מן הכלל ללמד,

English translation 68

it did not emerge to teach about itself but to teach about the entire general principle" –

לא ללמד על עצמו יצא אלא ללמד על הכלל כולו יצא" –

English translation 69

so in every thing there is the common point and general matter

אז אין יעדער זאך איז דא די נקודה משותפת וענין כללי

English translation 70

(in which there must also be "new" in each and every matter),

(וואס אויך אין דעם דארף זיין "חדשים" בכל ענין וענין),

English translation 71

and in addition there is the particular novelty in each matter relative to all other matters.

און דערצו איז דא דער חידוש פרטי שבכל ענין לגבי שאר כל הענינים.

English translation 72

And likewise regarding the matter of Shabbat Mevarchim HaChodesh:

ועד"ז איז אויך בנוגע צו דעם ענין פון שבת קודש מברכים החודש:

English translation 73

There is the common point and general matter in all Shabbatot Mevarchim. And upon this also applies the Torah command that each Shabbat Mevarchim must be "new" relative to other Shabbatot Mevarchim. In addition, there is a revealed novelty in each Shabbat Mevarchim relative to the other Shabbatot Mevarchim,

ס'איז דא די נקודה משותפת וענין כללי אין אלע שבתות מברכים. וואס אויך אויף דעם איז חל דער ציווי בתורה אז כל שבת מברכים דארף זיין "חדשים" לגבי אנדערע שבתות מברכים. דערצו איז דא א חידוש בגלוי בכל שבת מברכים לגבי די אנדערע שבתות מברכים,

English translation 74

whereby one sees the novelty revealed and does not need to come to a Torah command in order to "perceive" the novelty in the matter.

וואס דערביי זעט מען דעם חידוש בגלוי און מ'דארף ניט אנקומען צו א ציווי בתורה בכדי "דערהערן" דעם חידוש בדבר.

English translation 75

So too regarding this Shabbat Mevarchim –

אזוי איז אויך בנוגע צו שבת מברכים זה –

English translation 76

Shabbat Mevarchim Chodesh Kislev,

שבת מברכים חודש כסלו,

English translation 77

that in it there is a revealed novelty that is not present in all other Shabbatot Mevarchim,

אז אין דעם איז דא א חידוש בגלוי וואס איז ניטא אין אלע אנדערע שבתות מברכים,

English translation 78

neither in the Shabbatot Mevarchim before it nor in the Shabbatot Mevarchim after it.

ניט אין די שבתות מברכים שלפנ"ז און ניט אין די שבתות מברכים שלאח"ז.

English translation 79

And just like all matters in the Torah,

און אזוי ווי אלע ענינים אין תורה,

English translation 80

this must be understandable to each and every one,

דארף דאס זיין פארשטאנדיק לכל אחד ואחת,

English translation 81

not only to "your heads of your tribes" 8 but also to simple people down to the simplest of the simple.

ניט נאר צו "ראשיכם שבטיכם" 8 נאר אויך צו אנשים פשוטים ביז צו א פשוט שבפשוטים.

English translation 82

That is, the new matter in Shabbat Mevarchim Chodesh Kislev must be revealed to such an extent that even the simplest of the simple knows of it.

ד.ה. אז דער ענין חדש בשבת מברכים חודש כסלו דארף זיין בגלוי עד כדי כך אז אויך א פשוט שבפשוטים ווייסט דערפון.

English translation 83

And the matter:

והענין:

English translation 84

The difference and novelty in simplicity of Chodesh Kislev relative to all other months of the year, which even a simple person knows of, is –

דער חילוק וחידוש בפשטות פון חודש כסלו לגבי שאר כל חדשי השנה וואס אויך אן איש פשוט ווייסט דערפון איז –

English translation 85

that this is the only month in the year whose seal

אז דאס איז דער איינציקער חודש אין יאר וואס זיין חותם

English translation 86

(conclusion)

(אפשלוס)

English translation 87

is with a Yom Tov,

איז מיט א יום טוב,

English translation 88

the Yom Tov of Chanukah

דער יום טוב חנוכה

English translation 89

[indeed not from the three pilgrimage festivals,

[טאקע ניט פון די שלש רגלים,

English translation 90

but Chanukah 9 and Purim 10 are also called in several places by the name "Yom Tov"].

אבער אויך חנוכה 9 ופורים 10 ווערן אנגערופן בכמה מקומות בשם "יום טוב"].

English translation 91

Regarding the placement of the last days of Chodesh Kislev in the days of the week –

בנוגע צו דער קביעות פון די לעצטע טעג פון חודש כסלו בימי השבוע –

English translation 92

there are changes from year to year;

זיינען דא שינויים משנה לשנה;

English translation 93

and likewise regarding the seal of Chodesh Kislev in the days of the month there are changes:

ועד"ז בנוגע צו דעם חותם פון חודש כסלו בימי החודש זיינען דא שינויים:

English translation 94

sometimes the last day of Chodesh Kislev is –

אמאל איז דער לעצטער טאג פון חודש כסלו –

English translation 95

the thirtieth day of the month,

דער יום שלשים פון דעם חודש,

English translation 96

and sometimes

און אמאל

English translation 97

(as in this year)

(כבשנה זו)

English translation 98

it is the twenty-ninth day;

איז דאס דער יום הכ"ט;

English translation 99

but in every single year without change the conclusion and seal of the month is with the Yom Tov of Chanukah.

אבער בכל שנה ושנה בלי שינוי איז דער סיום וחותם החודש מיטן יו"ט חנוכה.

English translation 100

And this is known even to a simple person,

און דאס ווייסט אויך אן איש פשוט,

English translation 101

because he too lights the Chanukah candles then.

ווייל אויך ער צינדט אן דעמולט די חנוכה ליכטלעך.

English translation 102

And since the seal of Chodesh Kislev is with a Yom Tov,

און וויבאלד אז דער חותם החודש כסלו איז מיט א יו"ט,

English translation 103

it is understood that this effects a novelty in the entire month,

איז פארשטאנדיק אז דאס טוט אויף א חידוש אין דעם גאנצן חודש,

English translation 104

that the entire month is a Yom Tov-like month,

אז דער גאנצער חודש איז א יו"ט'דיקער חודש,

English translation 105

a month connected with joy

א חודש פארבונדן מיט שמחה

English translation 106

(which is the matter of Yom Tov,

(וואס דאס איז דער ענין פון יו"ט,

English translation 107

including Chanukah* 10).

כולל חנוכה* 10).

English translation 108

As is known the rule 11 that "everything follows the conclusion",

כידוע דער כלל 11 אז "הכל הולך אחר החיתום",

English translation 109

which is not a Scriptural decree but a matter that is understandable even to a simple person,

וואס דאס איז דאך ניט קיין גזירת הכתוב נאר א זאך וואס איז פארשטאנדיק אויך צו אן איש פשוט,

English translation 110

that the conclusion of a thing effects that the entire thing is in a different manner.

אז דער אפשלוס פון א זאך טוט אויף אז די גאנצע זאך איז באופן אחר.

English translation 111

According to this, however, a question arises:

לפי"ז שטעלט זיך אבער א שאלה:

English translation 112

By virtue of the same Yom Tov of Chanukah, a novelty emerges also in

מצד דעם זעלבן יו"ט חנוכה קומט ארויס א חידוש אויך אין

English translation 113

(Shabbat Mevarchim)

(שבת מברכים)

English translation 114

Chodesh Tevet relative to the other months of the year –

חודש טבת לגבי שאר חדשי השנה –

English translation 115

by virtue of the fact that Chodesh Tevet is a month that begins with a Yom Tov –

מצד דעם וואס חודש טבת איז א חודש וואס הויבט זיך אן מיט א יו"ט –

English translation 116

Chanukah.

חנוכה.

English translation 117

And on the contrary:

ואדרבה:

English translation 118

When the beginning of the month is with a Yom Tov

בשעת די התחלת החודש איז מיט א יו"ט

English translation 119

(as in Chodesh Tevet)

(כבחודש טבת)

English translation 120

it has an advantage over that the conclusion of the month is with a Yom Tov

האט עס אין זיך א מעלה לגבי זה אז סיום החודש איז מיט א יו"ט

English translation 121

(as in Chodesh Kislev) –

(כבחודש כסלו) –

English translation 122

because:

ווייל:

English translation 123

When the Yom Tov occurs at the conclusion of the month,

בשעת דער יו"ט קומט אויס בסיום החודש,

English translation 124

then standing at the beginning of the month

איז שטייענדיק בתחלת החודש

English translation 125

(and on Shabbat Mevarchim HaChodesh)

(ובשבת מברכים החודש)

English translation 126

one must come to contemplation and remembrance that at the conclusion of the month there will be a Yom Tov and one must wait until the conclusion of the month for the Yom Tov,

דארף מען אנקומען צו א התבוננות און געדענקען אז בסיום החודש וועט זיין א יו"ט און מ'דארף ערשט ווארטן ביזן סיום החודש אויפן יו"ט,

English translation 127

in contrast, when the Yom Tov is at the beginning of the month,

משא"כ בשעת דער יו"ט איז בתחלת החודש,

English translation 128

one does not need to come to any contemplation and remembrance and waiting,

דארף מען ניט אנקומען צו קיין התבוננות וזכרון און ווארטן,

English translation 129

because one is already then in the Yom Tov itself.

ווייל מ'שטייט שוין דעמולט אין דעם יום טוב עצמו.

English translation 130

Additionally, there is also in this a superiority in terms of its influence on the other days of the month:

ונוסף לזה איז אויך דא אין דעם א מעלה מצד השפעתו על שאר ימי החודש:

English translation 131

When the festival is at the conclusion of the month,

בשעת דער יו"ט איז בסיום החודש,

English translation 132

one must arrive at contemplation and discussion,

דארף מען אנקומען צו א התבוננות ושקו"ט,

English translation 133

and one can ask questions about this and explain explanations,

און מ'קען אויף דעם פרעגן שאלות און מבאר זיין ביאורים,

English translation 134

how this influences the entire month,

ווי דאס איז משפיע על כל החודש,

English translation 135

on the days of the month that precede it;

אויף די ימי החודש שלפני זה;

English translation 136

in contrast, when the month begins with a festival,

משא"כ בשעת דער חודש הויבט זיך אן מיט א יו"ט,

English translation 137

then it is simply understood that this influences all the days of the month,

דעמולט איז מובן בפשטות אז דאס איז משפיע על כל ימי החודש,

English translation 138

because one begins the month with a festival atmosphere,

ווייל מ'הויבט אן דעם חודש מיט א יו"ט'דיקער שטימונג,

English translation 139

consequently it is drawn out upon the days that follow it.

במילא ווערט עס נמשך אויף די ימים שלאחרי זה.

English translation 140

Accordingly, it turns out that the month of Tevet has an even greater superiority than the month of Kislev.

קומט לפי"ז אויס אז חודש טבת האט נאכמער מעלה ווי חודש כסלו.

English translation 141

The explanation of this is –

איז דער ביאור בזה –

English translation 142

also simply:

אויך בפשטות:

English translation 143

Regarding the superiority that a month should begin with a festival,

אין דער מעלה אז א חודש זאל זיך אנהויבן מיט א יו"ט,

English translation 144

the month of Tevet is no exception:

איז חודש טבת ניט קיין אויסנאם:

English translation 145

Also the month of Tishrei begins with a festival,

אויך חודש תשרי הויבט זיך אן מיט א יום טוב,

English translation 146

the festival of Rosh Hashanah. Every month begins with a Rosh Chodesh,

דער יו"ט פון ראש השנה. יעדער חודש הויבט זיך אן מיט א ראש חודש,

English translation 147

but in these two months of Tishrei and Tevet, the Rosh Chodesh is also a festival.

אבער אין די צוויי חדשים פון תשרי וטבת איז דער ראש חודש אויך א יום טוב.

English translation 148

In contrast, the superiority that a month should end with a festival exists only in one single month during the entire year –

משא"כ די מעלה אז א חודש זאל זיך ענזיקן מיט א יו"ט איז דא נאר אין איין און איינציקן חודש במשך כל השנה –

English translation 149

the month of Kislev.

חודש כסלו.

English translation 150

But to this –

נאר דערצו –

English translation 151

standing at the beginning of the month and on Shabbat Mevarchim the month, one must have a light contemplation

שטייענדיק בתחלת החודש ובשבת מברכים החודש דארף מען האבן א התבוננות קלה

English translation 152

(which is also relevant for a simple person)

(וואס איז אויך שייך ביי אן איש פשוט)

English translation 153

that at the conclusion of this month will be Chanukah. And in truth, a simple person does not even need to have a contemplation of the matter,

אז בסיום חודש זה וועט זיין חנוכה. ובאמת דארף אן איש פשוט אפילו ניט האבן א התבוננות בדבר,

English translation 154

because he

ווייל ער

English translation 155

(or another)

(אדער א צווייטער)

English translation 156

has a calendar and there he can see already on Shabbat Mevarchim Kislev,

האט א לוח און דארטן קען ער זען נאך בשבת מברכים כסלו,

English translation 157

that at the conclusion of this month will be the festival of Chanukah. And this causes that the entire month becomes a festival month,

אז בסיום חודש זה וועט זיין דער יו"ט חנוכה. און דאס טוט אויף אז דער גאנצער חודש ווערט א יו"ט'דיקער חודש,

English translation 158

as above.

כנ"ל.

English translation 159

And simply, the lesson from this is –

ובפשטות איז דער לימוד דערפון –

English translation 160

that throughout the entire month of Kislev one must increase in joy,

אז אין גאנץ חודש כסלו דארף זיין מרבים בשמחה,

English translation 161

because of the fact that the conclusion and seal of the month is with a festival whose essence is joy, and this has an influence and transforms the entire month,

מצד דעם וואס סיום וחותם החודש איז מיט א יו"ט שענינו שמחה און דאס האט א השפעה און מאכט איבער דעם גאנצן חודש,

English translation 162

that it should be a festival month,

אז ער זאל זיין א יו"ט'דיקער חודש,

English translation 163

a month of joy.

א חודש של שמחה.

English translation 164

This is the novelty of Shabbat Mevarchim the month of Kislev regarding the other months of the year,

וואס דאס איז דער חידוש פון שבת מברכים חודש כסלו לגבי שאר חדשי השנה,

English translation 165

as this is simply understandable even for the simplest of the simple.

ווי דאס איז פארשטאנדיק בפשטות אויך פאר א פשוט שבפשוטים.

English translation 166

By this, one does not intend to negate that in the month of Kislev there is also a novelty for the great ones,

דערביי מיינט מען ניט צו שולל זיין אז אין חודש כסלו איז ניטא קיין חידוש אויך פאר גדולים,

English translation 167

rather, first and foremost, the novelty in this is how the matter is simply,

נאר לכל לראש איז דער חידוש בזה ווי דער ענין איז בפשטות,

English translation 168

as is known that first and foremost comes the study according to the simple meaning,

כידוע אז לכל לראש קומט דער לימוד ע"ד הפשט,

English translation 169

and with this there is a superiority also for the great ones:

און דערביי איז דא א מעלה אויך פאר גדולים:

English translation 170

The intention of all these matters is to derive from them a directive in actual deed,

די כוונה פון די אלע ענינים איז דאך ארויסצונעמען דערפון א הוראה אין מעשה בפועל,

English translation 171

for the deed is the main thing12. And regarding a directive in actual deed, there is a superiority when the study is in the simple meaning:

וואס המעשה הוא העיקר 12. און בנוגע צו א הוראה במעשה בפועל איז דא א מעלה בשעת דער לימוד איז בפשטות:

English translation 172

When it concerns a deep intellect or a deep emotion

בשעת עס רעדט זיך וועגן א שכל עמוק אדער א רגש עמוק

English translation 173

(in the attributes of the heart) –

(במדות שבלב) –

English translation 174

it is more difficult to derive from it a directive in actual deed. And on the contrary:

איז שווערער צו ארויסנעמען דערפון א הוראה במעשה בפועל. ואדרבה:

English translation 175

he argues that regarding that deep intellect or emotion, this is a great descent to perform an actual deed.

ער טענה'ט אז לגבי דעם שכל אדער רגש עמוק איז דאס גאר א ירידה צו טאן א מעשה בפועל.

English translation 176

In contrast, when it is a simple study,

משא"כ בשעת דאס איז א לימוד פשוט,

English translation 177

one can bring it down into actual deed more easily and quickly,

קען מען דאס גרינגער און שנעלער אראפברענגען אין מעשה בפועל,

English translation 178

as one sees in practice.

ווי מ'זעט בפועל.

English translation 179

And after one has the study according to the simple meaning in the novelty of

ולאחרי ווי מ'האט דעם לימוד ע"ד הפשט אין דעם חידוש פון

English translation 180

(Shabbat Mevarchim)

(שבת מברכים)

English translation 181

the month of Kislev –

חודש כסלו –

English translation 182

then one has in this also the study according to Remez,

דעמולט האט מען אין דעם אויך דעם לימוד ע"ד הרמז,

English translation 183

Drush and Sod. As is known the order of the four modes of study from below upward of Pshat, Remez, Drush and Sod13.

הדרוש והסוד. כידוע דער סדר פון די ד' אופני הלימוד מלמטה למעלה פון פשט רמז דרוש וסוד 13.

English translation 184

And although regarding Remez and Drush there are two opinions which of the two comes first

ואע"פ אז בנוגע צו רמז ודרוש זיינען דא צוויי דיעות וועלכער פון די צוויי קומט פריער

English translation 185

(as brought in the discourses of the Rebbe, the father-in-law14,

(ווי געבראכט אין די מאמרים פון דעם רבי'ן דעם שווער 14,

English translation 186

founded and connected with the preceding discourses,

מיוסד ומקושר מיט די מאמרים שלפניו,

English translation 187

up to Kabbalah),

ביז אין קבלה),

English translation 188

and these and those are the words of the living God15 –

ואלו ואלו דברי אלקים חיים 15 –

English translation 189

nevertheless, the order in this is as one says it simply in the word

איז אבער דער סדר בזה ווי מ'זאגט עס בפשטות אין דעם ווארט

English translation 190

(from the Gemara16)

(פון גמרא 16)

English translation 191

"Pardes" which is the acronym Pshat, Remez, Drush, Sod,

"פרד"ס" וואס איז ר"ת פשט רמז דרוש סוד,

English translation 192

that first comes the letter Reish corresponding to Remez and then the letter Dalet corresponding to Drush. From this one has a lesson regarding several matters that there is no place to elaborate on them here.

אז פריער קומט דער רי"ש כנגד רמז און דערנאך דל"ת כנגד דרוש. וואס דערפון האט מען א לימוד בנוגע לכמה ענינים שאין כאן המקום להאריך בהם.

English translation 193

And after one has the study in the novelty of the month of Kislev according to Pshat and Remez and Drush,

ולאחרי ווי מ'האט דעם לימוד בהחידוש דחודש כסלו ע"ד הפשט והרמז והדרוש,

English translation 194

then one comes to the highest mode of study –

דאן קומט מען צו דעם העכסטן אופן הלימוד –

English translation 195

according to Sod,

ע"ד הסוד,

English translation 196

the inner dimension of the Torah.

פנימיות התורה.

English translation 197

That also in this matter of the inner dimension of the Torah

וואס אויך אין דעם ענין פון פנימיות התורה

English translation 198

(the part of Sod in the Torah)

(חלק הסוד שבתורה)

English translation 199

one finds a novelty and distinction of

געפינט מען א חידוש און אויסגעטיילטקייט פון

English translation 200

(Shabbat Mevarchim)

(שבת מברכים)

English translation 201

the month of Kislev

חודש כסלו

English translation 202

(regarding the other months of the year):

(לגבי שאר חדשי השנה):

English translation 203

In the month of Kislev there is the day of Yud-Tes Kislev –

בחודש כסלו איז דא דער טאג פון י"ט כסלו –

English translation 204

the day of redemption of the Alter Rebbe,

דער יום הגאולה פון דעם אלטן רבי'ן,

English translation 205

the first Nasi

דער ערשטער נשיא

English translation 206

(and new soul17)

(ונשמה חדשה 17)

English translation 207

of Chassidus Chabad.

פון חסידות חב"ד.

English translation 208

That the redemption of the Alter Rebbe also includes the redemption of the Baal Shem Tov,

וואס די גאולה פון דעם אלטן רבי'ן איז אויך כולל די גאולה פון דעם בעש"ט,

English translation 209

the founder of Chassidus in general,

דער מייסד פון חסידות הכללית,

English translation 210

as is known the stories that the redemption of the Alter Rebbe was also connected with the teachings of the Baal Shem Tov,

כידוע די סיפורים אז גאולת אדה"ז איז געווען פארבונדן אויך מיט תורת הבעש"ט,

English translation 211

until the well-known story18,

ביז ווי דער סיפור הידוע 18,

English translation 212

that when they asked the Alter Rebbe about what the Baal Shem Tov said during his prayer "Oy oy",

אז בשעת מ'האט געפרעגט באם אלטן רבי'ן וועגן דעם וואס דער בעש"ט האט געזאגט בעת תפלתו "אוף אוף",

English translation 213

and the Alter Rebbe could have evaded it –

און דער אלטער רבי האט זיך דערפון געקענט משתמט זיין –

English translation 214

nevertheless he did not do so,

אעפ"כ האט ער עס ניט געטאן,

English translation 215

because he did not want to be separated from the Baal Shem Tov even for one moment.

ווייל ער האט ניט געוואלט זיין נפרד פון דעם בעש"ט אפילו לרגע אחד.

English translation 216

From this it is understood that the month of Kislev is connected

וואס דערפון איז מובן אז חודש כסלו איז פארבונדן

English translation 217

(by virtue of the redemption of the Alter Rebbe on the 19th of it)

(מצד דער גאולה פון דעם אלטן רבי'ן בי"ט בו)

English translation 218

with the inner dimension of the Torah –

מיט פנימיות התורה –

English translation 219

Chassidus in general and Chabad Chassidus.

חסידות הכללית און חסידות חב"ד.

English translation 220

And particularly according to the well-known sicha of the Rebbe

ובפרט ע"פ השיחה הידועה פון דעם רבי'ן

English translation 221

(the Rebbe Rashab)

(מהורש"ב)

English translation 222

of blessed memory –

נ"ע –

English translation 223

the one whose birthday is the 20th of Marcheshvan,

דער בעל יום ההולדת פון כ"ף מר-חשון,

English translation 224

which was last week,

וואס איז געווען בשבוע שעבר,

English translation 225

and on this Shabbat the "Vayechulu"19 and the ascent20 of all the matters of the days of the past week are made,

ובשבת זו ווערט דער "ויכולו" 19 און עלי' 20 פון אלע ענינים דימי השבוע שעברה,

English translation 226

and particularly of a day like the 20th of Cheshvan,

ובפרט פון א טאג ווי כ"ף חשון,

English translation 227

which is similar to a "Shabbos-like" day

וואס איז בדוגמא ווי א "שבת'דיקער" טאג

English translation 228

(relative to weekdays),

(לפי ערך ימי החול),

English translation 229

because a Torah scholar is called Shabbos21,

ווארום תלמיד חכם איקרי שבת 21,

English translation 230

as is also hinted in the revealed Torah22:

ווי ס'איז מרומז אויך אין נגלה 22:

English translation 231

"Rabbah bar Rav Huna happened to come to the house of Rabbah bar Rav Nachman; they brought him three se'ah of pressed figs.

"רבה בר רב הונא איקלע לבי רבה בר רב נחמן קריבו לי' תלת סאוי טחיי,

English translation 232

He said to them: Did you know that I was coming?

א"ל מי הוה ידעיתון דאתינא,

English translation 233

They said to him: Are you more important to us than her

אמרו לי' מי עדיפת לן מינה

English translation 234

(Are you more important to us than Shabbos? For the honor of Shabbos we prepared them, and we did not know that you would come –

(כלום אתה חשוב לנו מן השבת לכבוד שבת הכננום ולא היינו יודעים שתבוא –

English translation 235

Rashi)

רש"י)

English translation 236

". And seemingly, how could one give a meal that was prepared for Shabbos to a flesh and blood person? Rather, this is because the essence of a Torah scholar is Shabbos,

". וואס לכאורה ווי קומט מען אפגעבן א סעודה וואס איז געווען מוכן לשבת צו א בשר ודם? נאר דאס איז ווייל ענינו של תלמיד חכם איז שבת,

English translation 237

therefore it is fitting to give him a meal that was prepared for Shabbos.

דעריבער פאסט אים געבן א סעודה וואס מ'האט מכין געווען לשבת.

English translation 238

And particularly on the 20th of Marcheshvan in the determination of this year –

ובפרט בכ"ף מר-חשון בקביעות שנה זו –

English translation 239

on the second day of the week,

ביום שני בשבוע,

English translation 240

a day of reading,

א יום הקריאה,

English translation 241

when the beginning is read

ווען מ'לייענט די התחלה

English translation 242

(at least)

(עכ"פ)

English translation 243

of the parshah which will then be read in its entirety on the following Shabbos –

פון דער פרשה וועלכע מ'וועט דערנאך לייענען בשלימותה בשבת שלאחריו –

English translation 244

it is stated in the well-known sicha of the Rebbe of blessed memory23,

שטייט אין דער שיחה הידועה פון דעם רבי'ן נ"ע 23,

English translation 245

that after Petersburg

אז לאחרי פעטערבורג

English translation 246

(the redemption of the Alter Rebbe on the 19th of Kislev)

(די גאולה פון דעם אלטן רבי'ן בי"ט כסלו)

English translation 247

the main matter of "Your springs will spread forth outward" began,

האט זיך אנגעהויבן דער עיקר ענין פון "יפוצו מעינותיך חוצה",

English translation 248

the wellsprings of the Baal Shem Tov.

די מעינות הבעש"ט.

English translation 249

Which further emphasizes how the month of Kislev is connected with

וואס דאס איז נאכמער מדגיש ווי חודש כסלו איז פארבונדן מיט

English translation 250

(a redemption connected with)

(א גאולה פארבונדן מיט)

English translation 251

the inner dimension of the Torah.

פנימיות התורה.

English translation 252

And in addition to this, in the month of Kislev there is also

ונוסף לזה איז אין חודש כסלו אויך דא

English translation 253

(before this –

(לפני זה –

English translation 254

in the days of the month)

בימי החודש)

English translation 255

the day of the 10th of Kislev,

דער טאג פון יו"ד כסלו,

English translation 256

the day of redemption of the Mitteler Rebbe. And before this –

דער יום הגאולה פון דעם מיטעלן רבי'ן. ולפני זה –

English translation 257

the 9th of Kislev,

טי"ת כסלו,

English translation 258

the day of the passing of the Mitteler Rebbe,

דער יום ההילולא פון דעם מיטעלן רבי'ן,

English translation 259

when all his labor "which his soul labored in his life" becomes "revealed and shines in a manner of revelation from above to below" until this "brings about24 salvations in the midst of the land"25.

ווען כל עמלו "שעמלה נפשו בחייו" ווערט "מתגלה ומאיר בבחי' גילוי מלמעלה למטה" ביז אז דאס איז "פועל 24 ישועות בקרב הארץ" 25.

English translation 260

And just as was said earlier that the innovation of the month of Kislev on the level of the simple meaning

וכשם ווי מ'האט פריער גערעדט אז דער חידוש פון חודש כסלו ע"ד הפשט

English translation 261

(whose seal is with the holiday of Chanukah)

(וואס חותמו איז מיטן יו"ט חנוכה)

English translation 262

also pertains to great people,

איז שייך אויך צו גדולים,

English translation 263

so too on the other hand:

אזוי איז אויך לאידך גיסא:

English translation 264

The innovation of the month of Kislev in connection with the inner dimension of the Torah

דער חידוש פון חודש כסלו בקשר מיט פנימיות התורה

English translation 265

(the redemption of the 19th of Kislev etc.)

(די גאולה פון י"ט כסלו וכו')

English translation 266

affects all Jews and in all matters of the world,

טוט אויף ביי אלע אידן ובכל הענינים שבעולם,

English translation 267

because "He looked into the Torah and created the world"26,

ווארום "אסתכל באורייתא וברא עלמא" 26,

English translation 268

consequently it is understood that the inner dimension of the Torah is the inner dimension and from it come all matters of the world,

במילא איז מובן אז פנימיות התורה איז די פנימיות און פון דעם נעמען זיך כל עניני העולם,

English translation 269

including also with simple people.

כולל אויך ביי אנשים פשוטים.

English translation 270

And as a simple person knows simply that the effect and change that Chassidus brought about in him

און ווי אן איש פשוט ווייסט בפשטות אז די פעולה ושינוי וואס חסידות האט אויפגעטאן אין אים

English translation 271

[which the main aspect of this began in the month of Kislev –

[וואס דער עיקר בזה האט זיך אנגעהויבן בחודש כסלו –

English translation 272

after the 19th of Kislev,

נאך י"ט כסלו,

English translation 273

Petersburg]

פעטערבורג]

English translation 274

is in his outlook on all matters:

איז אין זיין השקפה בכל הענינים:

English translation 275

Since he became a Chassid he began to sing and dance and serve Hashem with joy and with vitality!

זינט ער איז געווארן א חסיד האט ער אנגעהויבן זינגען און טאנצן און עובד זיין ה' מתוך שמחה און מיט א לעבעדיקייט!

English translation 276

Which is one of the innovations that Chassidus brought about. So is the well-known question "What did Chassidus accomplish"? When one explains it with an intellectual explanation,

וואס דאס איז איינער פון די חידושים וואס חסידות האט אויפגעטאן. אזוי איז ידועה די שאלה "וואס האט חסידות אויפגעטאן"? איז בשעת מ'איז דאס מבאר מיט א ביאור בשכל,

English translation 277

one can argue about it and the like;

קען מען זיך אין דעם דינגען וכיו"ב;

English translation 278

but when one sees tangibly what Chassidus accomplished –

אבער בשעת מ'זעט במוחש וואס חסידות האט אויפגעטאן –

English translation 279

that is the best answer.

איז דאס דער בעסטער ענטפער.

English translation 280

One sees tangibly how Chassidus brought about that a Jew should serve his service with joy.

מ'זעט במוחש ווי חסידות האט אויפגעטאן אז א איד זאל עובד זיין עבודתו מתוך שמחה.

English translation 281

Before this, his service was not specifically with joy;

לפני זה איז עבודתו געווען לאו דוקא מתוך שמחה:

English translation 282

after he made a reckoning of righteousness regarding his standing and situation, as each person knows in his soul,

לאחרי ווי ער האט געמאכט א חשבון צדק וועגן מעמדו ומצבו כידע אינש בנפשי',

English translation 283

he became melancholy;

איז ער געווארן מרה-שחורה;

English translation 284

but after a messenger from the Rebbe came to him and spoke with him—

אבער לאחרי ווי ס'איז צו אים געקומען א שליח פון דעם רבי'ן און האט מיט אים גערעדט –

English translation 285

he influenced him that he should cease his melancholy and stand in joy,

האט ער אויף אים גע'פועל'ט אז ער זאל אויפהערן זיין מרה-שחורה און ער זאל שטיין בשמחה,

English translation 286

until he himself became a chassid,

ביז אז ער אליין איז געווארן א חסיד,

English translation 287

and then he began to perform his service specifically with joy!

און דעמולט האט ער אנגעהויבן טאן עבודתו דוקא מתוך שמחה!

English translation 288

It is not the meaning that now he falsifies, Heaven forbid, the reckoning of righteousness. Certainly he also now continues to make a reckoning of righteousness regarding his standing and situation,

ס'איז ניט דער פשט אז איצטער פעלשט ער ח"ו דעם חשבון צדק. זיכער איז ער אויך איצטער ממשיך מאכן א חשבון צדק אויף מעמדו ומצבו,

English translation 289

but together with this, it does not contradict that he should stand in joy.

אבער ביחד עם זה איז דאס ניט סותר אז ער זאל שטיין בשמחה.

English translation 290

How do both things fit together

ווי שטימען ביידע זאכן צוזאמען

English translation 291

(that he makes a reckoning of righteousness which brings out a feeling of melancholy,

(אז ער מאכט א חשבון צדק וואס דאס ברענגט ארויס א רגש של מרה-שחורה,

English translation 292

and together with this he stands in joy)?—

וביחד עם זה שטייט ער בשמחה)? –

English translation 293

The Alter Rebbe explains this in Tanya27 with an intellectual explanation,

איז דאס דער אלטער רבי מבאר אין תניא 27 מיט א ביאור בשכל,

English translation 294

that “weeping is fixed in my heart on one side and joy is fixed in my heart on the other side”28.

אז "בכי' תקיעא בלבאי מסטרא דא וחדוה תקיעא בלבאי מסטרא דא" 28.

English translation 295

And the matter is also understandable for a simple person:

און דער ענין איז מובן אויך פאר אן איש פשוט:

English translation 296

Even though he is not yet a wealthy man in material or spiritual matters,

אע"פ וואס ער איז נאך ניט קיין גביר בגשמיות אדער ברוחניות,

English translation 297

and even at a time when he lacks “his needs, that which he lacks”29,

און אפילו בשעת עס פעלט אים אין "די מחסורו אשר יחסר לו" 29,

English translation 298

due to which he has a feeling of sadness—

וואס מצד דעם איז ביי אים דא א רגש פון עצבות –

English translation 299

when a good thing happens to him,

איז בשעת עס פאסירט מיט אים א דבר טוב,

English translation 300

it arouses joy in him,

רופט עס ביי אים ארויס שמחה,

English translation 301

even though at that very moment he lacks “his needs”.

אע"פ וואס בה בשעה פעלט אין "די מחסורו".

English translation 302

So too in our matter:

עד"ז בעניננו:

English translation 303

Even though he makes a reckoning of righteousness regarding his standing and situation,

אע"פ וואס ער מאכט א חשבון צדק וועגן מעמדו ומצבו,

English translation 304

this is no contradiction that together with this, at the time of action, he should also stand in joy.

איז דאס קיין סתירה ניט אז ביחד עם זה זאל ער בשעת מעשה אויך שטיין בשמחה.

English translation 305

And this is one of the innovations that Chassidus revealed,

און דאס איז איינער פון די חידושים וואס חסידות האט אויפגעטאן,

English translation 306

that the service of a Jew should be specifically with joy, regardless of his standing and situation. And furthermore:

אז די עבודה פון א אידן זאל זיין דוקא בשמחה ניט קוקנדיק אויף מעמדו ומצבו. און נאכמער:

English translation 307

“In all sadness there is advantage”30,

"בכל עצב יהי' מותר 30,

English translation 308

“and the advantage is the joy that comes after the sadness”31,

והיתרון היא השמחה הבאה אחר העצב" 31,

English translation 309

Chassidus revealed not only that he should be in joy

חסידות האט אויפגעטאן ניט נאר אז ער זאל זיין בשמחה

English translation 310

(regardless of his standing and situation),

(ניט קוקנדיק אויף מעמדו ומצבו),

English translation 311

but that the reckoning of righteousness which arouses sadness should itself bring an advantage in the matter of joy!

נאר אז דער חשבון צדק וואס רופט ארויס עצבות זאל דאס גופא ברענגען א יתרון בענין השמחה!

English translation 312

What is the rationale that Chassidus revealed

וואס איז די הסברה וואס חסידות האט מגלה געווען

English translation 313

(also for a simple person)

(אויך פאר אן איש פשוט)

English translation 314

why every person must be in joy,

פארוואס יעדער מענטש דארף זיין בשמחה,

English translation 315

even at a time when he lacks details

אפילו בשעת אים פעלן פרטים

English translation 316

(even at the time when he makes the reckoning of righteousness regarding his standing and situation)?

(ביז אפילו בשעת ער מאכט דעם חשבון צדק וועגן מעמדו ומצבו)?

English translation 317

It is stated explicitly in the Siddur;

שטייט עס בפירוש אין סידור;

English translation 318

not in the Chumash,

ניט אין חומש,

English translation 319

which does not necessarily have a connection to every simplest of the simple,

וואס דאס האט ניט דוקא א שייכות צו יעדער פשוט שבפשוטים,

English translation 320

but in the Siddur, which is a book equal for every soul:

נאר אין סידור וואס איז א ספר השוה לכל נפש:

English translation 321

It states at the beginning of the Siddur32 that every morning “immediately upon awakening from his sleep” everyone must say “I give thanks before You, living and enduring King, for You have returned my soul to me”. For the matter of thanksgiving

עס שטייט אין אנהויבס סידור 32 אז בכל בוקר "מיד כשניעור משנתו" דארף יעדערער זאגן "מודה אני לפניך מלך חי וקיים שהחזרת בי נשמתי". וואס דער ענין פון הודאה

English translation 322

(“I give thanks”)

("מודה אני")

English translation 323

is, simply, for a good and joyful thing.

איז דאך בפשטות אויף א דבר טוב ושמח.

English translation 324

And after “I give thanks” one says the morning blessings,

ולאחרי "מודה אני" זאגט מען ברכות השחר,

English translation 325

the one hundred blessings33,

די אבצן ברכות 33,

English translation 326

beginning with washing of the hands,

אנהויבנדיק פון נטילת ידים,

English translation 327

including “Who gives the rooster understanding”,

כולל "הנותן לשכוי בינה",

English translation 328

until “and slumber from my eyes, etc.”

ביז "ותנומה מעפעפי כו'"

English translation 329

(or according to the other versions as one enumerates the morning blessings34),

(אדער ווי די אנדערע אופנים ווי מ'רעכנט די ברכות השחר 34),

English translation 330

all of which blessings are for good and joyful matters,

וואס די אלע ברכות זיינען אויף ענינים טובים ושמחים,

English translation 331

as the simple understanding of the matter.

כפשטות הענין.

English translation 332

But this is already as it comes down into details in the specific blessings of the morning blessings;

אבער דאס איז שוין ווי דאס קומט אראפ אין פרטים אין ברכות פרטיות דברכות השחר;

English translation 333

and before this and before all the matters that a person does after he rouses himself from sleep—

ולפני זה ולפני כל הענינים וואס א מענטש טוט לאחרי ווי ער כאפט זיך אויף פון שלאף –

English translation 334

he begins first and foremost

הויבט ער אן לכל לראש

English translation 335

(before all other matters)

(קודם שאר כל הענינים)

English translation 336

with saying “I give thanks before You” for the most joyful thing, that “You have returned my soul to me”. For this is the most general matter that precedes all matters,

מיט זאגן "מודה אני לפניך" אויף דעם דבר הכי משמח וואס "החזרת בי נשמתי". ווארום דאס איז דער ענין הכי כללי וואס קומט פאר אלע ענינים,

English translation 337

as is simply understood that all matters that a person does during the day come after there is “You have returned my soul to me”,

כמובן בפשטות אז אלע ענינים וואס א מענטש טוט במשך היום קומען לאחרי ווי ס'איז דא "החזרת בי נשמתי",

English translation 338

therefore this is the first thing for which one thanks the Most High immediately upon awakening from his sleep,

דערפאר איז דאס די ערשטע זאך פארוואס מ'דאנקט דעם אויבערשטן מיד כשניעור משנתו,

English translation 339

before he does anything at all,

איידער מ'טוט עפעס וואס,

English translation 340

even before washing the nails-water35,

אפילו פאר דעם וואס מ'וואשט נעגל-וואסער 35,

English translation 341

and before contemplation, etc.,

און פאר התבוננות וכו',

English translation 342

he says “I give thanks before You, etc.” for the joyful thing “that You have returned my soul to me”.

זאגט ער "מודה אני לפניך כו'" אויף דעם דבר שמח "שהחזרת בי נשמתי".

English translation 343

It may be that he lacks some details in his daily life,

עס קען זיין אז אים פעלט עפעס פרטים בחיי יום יום שלו,

English translation 344

that he is not a wealthy man,

אז ער איז ניט קיין גביר,

English translation 345

or he even lacks “his needs”,

אדער עס פעלט אפילו אין "די מחסורו",

English translation 346

but this is all a lack in details and in quantity,

אבער דאס איז אלץ א חסרון אין פרטים און אין כמות,

English translation 347

but he has the general matter—

אבער ער האט דעם ענין כללי –

English translation 348

that “You have returned my soul to me”,

אז "החזרת בי נשמתי",

English translation 349

which itself brings out the greatest joy.

וואס דאס אליין ברענגט ארויס די גרעסטע שמחה.

English translation 350

From this it is simply understood for every person why he must be in joy, having within himself a soul "that You have returned within me",

איז דערפון מובן בפשטות פאר יעדער מענטש פארוואס ער דארף זיין בשמחה האבנדיק אין זיך א נשמה "שהחזרת בי",

English translation 351

and this applies,

און דאס איז שייך,

English translation 352

of course,

כמובן,

English translation 353

to everyone,

צו יעדערן,

English translation 354

even to a simple person,

אויך צו אן איש פשוט,

English translation 355

even to one who has not yet washed his nails

אויך צו אזא וואס האלט נאך פאר נעגל-וואסער

English translation 356

(he also says "Modeh Ani"),

(זאגט ער אויך "מודה אני"),

English translation 357

and furthermore –

און נאכמער –

English translation 358

it is not even relevant that he be a Jew,

דערצו איז אפילו ניט נוגע אז ער זאל זיין א איד,

English translation 359

rather this applies to everyone who has a soul!

נאר דאס איז שייך צו יעדערן וואס האט א נשמה!

English translation 360

And although this is all a simple reason for why there must be joy in everyone –

וואס אע"פ אז דאס איז אלץ א טעם המובן בפשטות אויף דעם וואס בא יעדערן דארף זיין שמחה –

English translation 361

nevertheless, Chassidus revealed and opened that this must be the order of divine service of every Jew,

האט עס אבער חסידות מגלה געווען און אויפגעטאן אז דאס דארף זיין דער סדר העבודה פון יעדער אידן,

English translation 362

and especially after Petersburg,

ובפרט לאחרי פעטערבורג,

English translation 363

the redemption of the Alter Rebbe on Yud-Tes Kislev.

די גאולה פון דעם אלטן רבי'ן בי"ט כסלו.

English translation 364

The explanation:

והענין:

English translation 365

The obligation of service with joy is already stated in the Written Torah –

דער חיוב אויף עבודה מתוך שמחה שטייט שוין אין תורה שבכתב –

English translation 366

"you shall serve Hashem your God with joy and with gladness of heart"36. But nevertheless,

"עבדת את ה' אלקיך בשמחה ובטוב לבב" 36. אבער אעפ"כ,

English translation 367

we see that service with joy did not become an order of service for everyone until the Arizal37 emphasized and explained the verse and revealed the necessity that service of Hashem must be specifically with joy,

זעט מען אז עבודה מתוך שמחה איז ניט געווארן א סדר עבודה פאר אלעמען ביז דער אריז"ל 37 האט מדגיש ומפרש געווען דעם פסוק און מגלה געווען דעם הכרח אז עבודת ה' דארף זיין דוקא מתוך שמחה,

English translation 368

and furthermore –

און נאכמער –

English translation 369

when the Alter Rebbe brought it down and explained it in the holy Tanya38 in a manner of "yitparnason minei"39,

בשעת דער אלטער רבי האט עס אראפגעבראכט און מבאר געווען בספר תניא קדישא 38 באופן פון יתפרנסון מיני' 39,

English translation 370

then it became for everyone the order of service specifically with joy,

וואס דעמולט איז פאר אלעמען געווארן דער סדר העבודה מתוך שמחה דוקא,

English translation 371

as was seen in practice.

ווי מ'האט געזען בפועל.

English translation 372

And in more detail:

ובפרטיות יותר:

English translation 373

The true great ones of Israel before the time of the Arizal were

די גדולי ישראל האמיתיים לפני זמן האריז"ל זיינען דאך געווען

English translation 374

(simply)

(כפשוט)

English translation 375

servants of Hashem with their body and soul,

עובדי ה' בגופם ובנשמתם,

English translation 376

but there was no necessity in the order of service of each individual that it must be specifically service with joy. There were great ones of Israel in whom there was "serve Hashem with fear and trembling",

אבער ס'איז ניט געווען א הכרח בסדר עבודת כאו"א אז עס דארף זיין אן עבודה מתוך שמחה דוקא. עס זיינען געווען גדולי ישראל וואס בא זיי איז געווען עבדו את ה' ברתת ובזיע,

English translation 377

with awe and dread40,

באימה וביראה 40,

English translation 378

and not specifically with joy,

און ניט דוקא בשמחה,

English translation 379

even those who practiced fasts and afflictions etc.41.

ביז אזוינע וואס האבן געפראוועט תעניות וסיגופים וכו' 41.

English translation 380

Afterwards, when the darkness of exile increased,

דערנאך ווען ס'איז צוגעקומען אין דעם חושך הגלות,

English translation 381

it was necessary to come to greater light in order to counter the great darkness –

האט מען געדארפט אנקומען צו מערער אור בכדי זיך איינקערן מיטן חושך גדול –

English translation 382

therefore the Arizal emphasized that the order of service must be with joy.

דעריבער האט דער אריז"ל מדגיש געווען אז דער סדר העבודה דארף זיין מתוך שמחה.

English translation 383

But even among the disciples of the Arizal we find differences,

אבער אויך בא תלמידי האריז"ל געפינט מען חילוקים,

English translation 384

those in whom there was service specifically with joy and those who practiced fasts and afflictions etc.,

אזוינע וואס בא זיי איז געווען עבודה מתוך שמחה דוקא און אזוינע וואס האבן געפראוועט תעניות וסיגופים כו',

English translation 385

or that in them there was service with joy only in Torah, for Torah "gladdens the heart"42.

אדער אז בא זיי איז געווען עבודה מתוך שמחה נאר אין תורה וואס תורה איז "משמחי לב" 42.

English translation 386

Afterwards, however,

דערנאך אבער,

English translation 387

when the darkness of exile increased even more, doubly and redoubled –

בשעת ס'איז צוגעקומען נאכמער אין דעם חושך בפול ומכופל פון גלות –

English translation 388

the Baal Shem Tov

האט דער בעש"ט

English translation 389

(the founder of Chassidus in general)

(דער מייסד פון חסידות הכללית)

English translation 390

revealed that for all Jews service must be specifically with joy, without fasts and afflictions,

אויפגעטאן אז ביי אלע אידן דארף זיין עבודה דוקא מתוך שמחה אן תעניות וסיגופים,

English translation 391

and not only joy in the service of Torah and mitzvos,

און ניט נאר שמחה בעבודה בתורה ומצוות,

English translation 392

but also in worldly matters,

נאר אויך אין עניני העולם,

English translation 393

As is known the teaching of the Baal Shem Tov43 on the verse44 "When you see the donkey of your enemy etc., you shall surely release it with him":

כידוע תורת הבעש"ט 43 אויפן פסוק 44 "כי תראה חמור שונאך גו' עזוב תעזוב עמו":

English translation 394

"When you see the donkey –

"כי תראה חמור –

English translation 395

when you look carefully at your materiality, which is the body,

כאשר תסתכל בעיון טוב בהחומר שלך שהוא הגוף,

English translation 396

you will see –

תראה –

English translation 397

your enemy, which hates the soul that yearns for G‑dliness and spirituality etc.,

שונאך שהוא שונא את הנשמה המתגעגעת לאלקות ורוחניות כו',

English translation 398

and perhaps it will arise in your heart –

ואולי יעלה בלבבך –

English translation 399

and you will refrain from releasing it, that it can fulfill its mission,

וחדלת מעזוב לו שיכול לקיים שליחותו,

English translation 400

for if you begin with afflictions to break the materiality,

כי אם תתחיל בסיגופים לשבור את החומריות,

English translation 401

behold, not by this path will the light of Torah dwell,

הנה לא בזו הדרך ישכון אור התורה,

English translation 402

but rather –

כי אם –

English translation 403

you shall surely release it with him, to refine the body and purify it and not to break it with afflictions."

עזוב תעזוב עמו לברר את הגוף ולזככו ולא לשברו בסיגופים".

English translation 404

And afterwards there came a further necessity for service specifically with joy and not through fasts and afflictions,

און דערנאך איז צוגעקומען נאכמער הכרח אין דער עבודה מתוך שמחה דוקא און ניט ע"י תעניות וסיגופים,

English translation 405

through the Alter Rebbe in the Chassidus of Chabad45,

ע"י אדה"ז בתורת חסידות חב"ד 45,

English translation 406

which brings down all these matters in a manner of "yitparnason minei",

וואס ברענגט אראפ די אלע ענינים אין אן אופן פון יתפרנסון מיני',

English translation 407

including also that which the Arizal explained regarding "you shall serve Hashem your God with joy and with gladness of heart",

כולל אויך דאס וואס דער אריז"ל האט מפרש געווען בענין "עבדת את ה' אלקיך בשמחה ובטוב לבב",

English translation 408

as above.

כנ"ל.

English translation 409

And this was so even before Petersburg,

וואס דאס איז אזוי געווען אפילו פאר פעטערבורג,

English translation 410

before the revelation of Yud-Tes Kislev,

פאר דער אויפטו פון י"ט כסלו,

English translation 411

as is known that the Tanya

כידוע אז ספר התניא

English translation 412

(where it discusses the necessity of service with joy)

(וואו עס רעדט זיך וועגן דער הכרח אויף עבודה מתוך שמחה)

English translation 413

was printed several years before the matter of Petersburg46;

איז געווען געדרוקט כמה שנים פאר ענין פעטערבורג 46;

English translation 414

all the more so after the emphasis on service specifically with joy after Petersburg,

עאכו"כ ווי ס'איז געווארן דער הדגשה אויף עבודה מתוך שמחה דוקא לאחרי פעטערבורג,

English translation 415

when the main matter of "your springs shall spread forth outward" began

ווען עס האט זיך אנגעהויבן דער עיקר ענין פון יפוצו מעינותיך חוצה

English translation 416

(as above),

(כנ"ל),

English translation 417

including also the matter of joy in service which Chassidus revealed.

כולל אויך פון דעם ענין השמחה בעבודה וואס חסידות האט אויפגעטאן.

English translation 418

And as mentioned,

וכנ"ל,

English translation 419

this expresses itself also in actual practice:

דאס דריקט זיך אויס אויך בפועל ממש:

English translation 420

Previously, one could have had melancholy due to the accounting of charity regarding his status and situation,

פריער האט ביי איינעם געקענט זיין מרה-שחורה מצד דעם חשבון צדק אויף מעמדו ומצבו,

English translation 421

but after a messenger from the Rebbe of our generation came to him and said what is stated in Tanya regarding the necessity of service specifically with joy,

אבער לאחרי ווי ס'איז צו אים געקומען א שליח פון נשיא דורנו און געזאגט וואס עס שטייט אין תניא וועגן דער הכרח פון עבודה מתוך שמחה דוקא,

English translation 422

which Tanya was printed several years before the matter of Petersburg,

וואס תניא איז געווען געדרוקט כמה שנים פאר ענין פעטערבורג,

English translation 423

this caused him to stand in joy.

האט דאס אויף אים גע'פועל'ט ער זאל שטיין בשמחה.

English translation 424

And all the more so after the emphasis on joy after Petersburg,

ועאכו"כ ווי ס'איז געווארן דער הדגשה אויף שמחה לאחרי פעטערבורג,

English translation 425

the redemption of the Alter Rebbe on Yud-Tes Kislev.

די גאולה פון דעם אלטן רבי'ן בי"ט כסלו.

English translation 426

And as mentioned above –

וכאמור לעיל –

English translation 427

certainly one must make an accounting of charity of his status and situation, which can bring to sadness,

זיכער דארף מען מאכן א חשבון צדק פון מעמדו ומצבו וואס דאס קען ברענגען לידי עצבות,

English translation 428

but together with this there must be joy,

אבער ביחד עם זה דארף זיין שמחה,

English translation 429

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 430

the sadness brings to an increase in joy

די עצבות ברענגט צו א יתרון בשמחה

English translation 431

(as above).

(כנ"ל).

English translation 432

And Chassidus revealed that if there is a matter that requires correction,

און חסידות האט מגלה געווען אז טאמער ס'איז דא א זאך וואס צריך תיקון,

English translation 433

the advice for this is not fasts and afflictions,

איז די עצה לזה ניט תעניות וסיגופים,

English translation 434

rather “and your sin with charity redeem”47

נאר "וחטאך בצדקה פרוק" 47

English translation 435

(as explained in Iggeres HaKodesh48),

(כמבואר באגה"ת 48),

English translation 436

and about this it is said “the kindnesses of Hashem, for we are not consumed”49,

און אויף דעם זאגט מען "חסדי ה' כי לא תמנו" 49,

English translation 437

as explained in Iggeres HaKodesh50,

כמבואר באגה"ק 50,

English translation 438

that since there is a lack in wholeness and completeness,

אז וויבאלד עס פעלט אין תמימות ושלימות,

English translation 439

one must give charity in a manner of “the kindnesses of Hashem”,

דארף מען געבן צדקה באופן פון "חסדי ה'",

English translation 440

charity without limit,

צדקה בלי גבול,

English translation 441

more even than from maaser and chomesh.

נאכמער אפילו פון מעשר וחומש.

English translation 442

And afterwards,

און דערנאך,

English translation 443

when more darkness of exile was added,

ווען ס'איז צוגעקומען נאכמער אין דעם חושך הגלות,

English translation 444

one must come to more light and joy –

דארף מען אנקומען צו נאכמער אור ושמחה –

English translation 445

so in Chabad Chassidus itself more emphasis was added in this

איז אין חסידות חב"ד גופא צוגעקומען נאכמער הדגשה בזה

English translation 446

(the necessity of service specifically with joy)

(בההכרח פון עבודה מתוך שמחה דוקא)

English translation 447

by the Rebbe of our generation,

ע"י נשיא דורנו,

English translation 448

the Rebbe, the father-in-law,

דעם רבי'ן דעם שווער,

English translation 449

who initiated that the spreading of the wellsprings should reach even to the outside that is beyond the outside,

וואס ער האט אויפגעטאן אז הפצת המעינות זאל דערגרייכן ביז אין חוצה שאין חוצה ממנו,

English translation 450

and to all seventy languages etc.,

און אויף אלע שבעים לשון וכו',

English translation 451

as discussed many times.

כמדובר כמ"פ.

English translation 452

After the above lengthy discussion, the point regarding actual practice is,

לאחרי האריכות הנ"ל איז דאך די נקודה בנוגע למעשה בפועל,

English translation 453

that the month of Kislev is a Chassidic month,

אז חודש כסלו איז א חסיד'ישער חודש,

English translation 454

which emphasizes that in this month one must increase in joy,

וואס דאס איז מדגיש אז אין דעם חודש דארף זיין מרבין בשמחה,

English translation 455

in accordance with that which service with joy is one of the matters that Chassidus revealed. And particularly after Petersburg,

בהתאם לזה וואס עבודה מתוך שמחה איז איינער פון די ענינים וואס חסידות האט אויפגעטאן. ובפרט לאחרי פעטערבורג,

English translation 456

the redemption of the Alter Rebbe in the month of Kislev

גאולת אדה"ז בחודש כסלו

English translation 457

(Yud-Tes Kislev),

(י"ט כסלו),

English translation 458

In addition to that which the matter of joy in this month is also emphasized in the innovation of the month of Kislev on the level of the simple meaning –

נוסף לזה וואס דער ענין השמחה בחודש זה איז אויך מודגש אין דעם חידוש פון חודש כסלו ע"ד הפשט –

English translation 459

that the seal of the month is with a festival

אז חותם החודש איז מיט א יו"ט

English translation 460

(Chanukah),

(חנוכה),

English translation 461

and this influences the entire month.

און דאס איז משפיע על כל החודש.

English translation 462

And simply:

ובפשטות:

English translation 463

In the coming month of Kislev one must increase in joy

אין דעם קומענדיקן חודש כסלו דארף מען מרבה זיין בשמחה

English translation 464

(and of course –

(וכמובן –

English translation 465

joy of holiness connected with Avraham,

בשמחה של קדושה פארבונדן מיט אברהם,

English translation 466

not a joy connected with the Philistines51),

ניט א שמחה פארבונדן מיט פלשתים 51),

English translation 467

all the more so on the days of Chanukah and Yud-Tes Kislev and Yud Kislev and Tes Kislev,

עאכו"כ אין די טעג פון חנוכה און י"ט כסלו און יו"ד כסלו וטי"ת כסלו,

English translation 468

and all the more so on Rosh Chodesh Kislev,

ועאכו"כ בראש חודש כסלו,

English translation 469

beginning already on Shabbat Mevarchim

אנהויבנדיק נאך בשבת מברכים

English translation 470

(Rosh)

(ראש)

English translation 471

Chodesh Kislev

חודש כסלו

English translation 472

(this Shabbat),

(היינטיקן שבת),

English translation 473

when we bless and give strength for the service in the month of Kislev,

וואס דעמולט בענטשט מען און מ'גיט כח אויף די עבודה בחודש כסלו,

English translation 474

i.e., that as much joy as there is in the month of Kislev in itself,

ד.ה. אז וויפל שמחה ס'איז דא אין חודש כסלו מצד עצמו,

English translation 475

Shabbat Mevarchim adds to this more joy.

גיט אין דעם צו שבת מברכים נאכמער שמחה.

English translation 476

And according to the rule that in all matters of holiness there must be “ascending in holiness”*51,

וע"פ הכלל אז בכל עניני קדושה דארף זיין "מעלין בקודש"* 51,

English translation 477

it is understood that as much as Chassidus emphasizes that service must be with joy,

איז פארשטאנדיק אז וויפל חסידות איז מדגיש אז די עבודה דארף זיין מתוך שמחה,

English translation 478

one must constantly add more joy in this.

דארף מען אין דעם שטענדיק צוגעבן מער שמחה.

English translation 479

And particularly when one sees in recent times the matters that have been added in the “opposite side”,

ובפרט ווען מ'זעט בזמנים האחרונים די ענינים וואס זיינען צוגעקומען אין דעם "לעומת זה",

English translation 480

and one sees it with physical sight –

און מ'זעט עס בעיני בשר –

English translation 481

“points with his finger and says ‘this’”52 regarding the “opposite side”,

"מראה באצבעו ואומר זה" 52 אויפן "לעומת זה",

English translation 482

and one hears it and feels it etc. –

און מ'הערט עס און מ'פילט עס וכו' –

English translation 483

this itself is a proof that all these levels of joy that were until now are not enough to negate the opposite side,

איז דאס גופא א באווייז אז די אלע דרגות אין שמחה וואס זיינען געווען ביז איצטער זיינען ניט גענוג צו שולל זיין דעם לעו"ז,

English translation 484

and the proof –

והראי' –

English translation 485

that one still sees with physical sight the opposite side,

אז מ'זעט נאך בעיני בשר דעם לעו"ז,

English translation 486

this compels that one must add more joy in a more elevated manner.

איז דאס מכריח אז מ'דארף צוגעבן נאכמער שמחה באופן נעלה יותר.

English translation 487

And if one has a doubt whether he has a connection to this,

און טאמער איינער האט א ספק אויב ער האט דערצו א שייכות,

English translation 488

and whether he does it with truth etc. –

און צי ער טוט עס מיט אן אמת וכיו"ב –

English translation 489

he must know

דארף ער וויסן

English translation 490

(as was discussed53)

(ווי מ'האט גערעדט 53)

English translation 491

that doubt has the gematria of Amalek54,

אז ספק איז בגימטריא עמלק 54,

English translation 492

the doubt is only a matter that the clever one threw into him in order to confuse him.

דער ספק איז בלויז א זאך וואס דער קלוגינקער האט אין אים אריינגעווארפן בכדי אים מבלבל זיין.

English translation 493

As one sees from the actual results that come out of a doubt –

ווי מ'זעט עס פון די תוצאות בפועל וואס קומען ארויס פון א ספק –

English translation 494

as is known the word of the Rebbe of our generation55 that the touchstone of every matter is the actual result:

כידוע דער ווארט פון נשיא דורנו 55 אז דער אבן הבוחן פון יעדער זאך איז די תוצאה בפועל:

English translation 495

When a doubt falls into one whether he should do a certain thing,

בשעת איינעם פאלט אריין א ספק צי ער זאל טאן א דבר מסויים,

English translation 496

whether in the line of Yissachar or in the line of Zevulun –

צי אין קו פון יששכר אדער אין קו פון זבולון –

English translation 497

one thing is certain:

איז איין זאך זיכער:

English translation 498

from this no increase in actual practice in the fulfillment of Torah and mitzvos comes out!...

דערפון קומט ניט ארויס קיין הוספה אין מעשה בפועל בקיום התורה והמצוות!...

English translation 499

At a time of pressure, a doubt falls whether he has a connection with fulfilling a mission of holiness,

בשעת אים פאלט איין א ספק צי ער האט א שייכות מיט מקיים זיין א שליחות של קדושה,

English translation 500

perhaps this is not his matter,

אפשר איז דאס ניט זיין ענין,

English translation 501

perhaps he is not worthy of this –

אפשר איז ער ניט ראוי לזה –

English translation 502

one sees tangibly,

זעט מען במוחש,

English translation 503

that in actual practice nothing comes out of it:

אז בפועל ממש קומט דערפון גארניט ארויס:

English translation 504

first he begins to make calculations,

פריער הויבט ער אן מאכן חשבונות,

English translation 505

and then he grabs that "the poor of your city take precedence"56,

און דערנאך כאפט ער זיך אז "עניי עירך קודמין" 56,

English translation 506

he must first provide for his own livelihood and the livelihood of his household,

ער דארף פריער באזארגן פרנסת עצמו ופרנסת בני ביתו,

English translation 507

and only then must he think whether he should do more of it,

און ערשט דערנאך דארף ער טראכטן צי ער זאל טאן מער דערפון,

English translation 508

and as long as a doubt remains –

און כל זמן עס בלייבט א ספק –

English translation 509

he goes to sleep and does nothing!

לייגט ער זיך שלאפן און טוט גארניט!

English translation 510

I have never seen that from this there should come an increase in Torah study –

כ'האב קיינמאל ניט געזען אז דערפון זאל ארויסקומען א הוספה אין לימוד התורה –

English translation 511

"it is a waste"57,

"לאפשא לה" 57,

English translation 512

or in the fulfillment of the commandments

אדער אין קיום המצוותו

English translation 513

However, when one does not reckon with any doubts and goes to do the service with joy and vitality

משא"כ בשעת מ'רעכנט זיך ניט מיט קיינע ספיקות און מ'גייט טאן די עבודה מתוך שמחה וחיות

English translation 514

(as Chassidus urges) –

(ווי חסידות מאנט) –

English translation 515

then one actually accomplishes the matter,

דעמולט טוט מען אפ דעם ענין בפועל,

English translation 516

for the deed is the main thing!58

וואס המעשה הוא העיקר! 58

English translation 517

And as mentioned –

וכאמור –

English translation 518

from the results of the matter one has the touchstone:

פון די תוצאות שבדבר האט מען דעם אבן הבוחן:

English translation 519

The result of reckoning with the doubts is –

די תוצאה פון רעכענען זיך מיט די ספיקות איז –

English translation 520

that in practice one does nothing at all!

אז בפועל טוט מען גארניט אויף!

English translation 521

The result of not reckoning with the doubts and first and foremost doing the thing is –

די תוצאה פון זיך ניט רעכענען מיט די ספיקות און לכל לראש אפטאן דער זאך איז –

English translation 522

that the thing has been done,

אז די זאך האט מען אפגעטאן,

English translation 523

and the only question is whether he is an external or an internal,

און די איינציקע שאלה איז צי ער איז א חיצוני אדער א פנימי,

English translation 524

whether he will have reward only from the externality of the worlds because he did it without intention and inwardness and for its own sake,

צי ער וועט האבן שכר נאר פון חיצוניות העולמות וויבאלד אז ער האט עס געטאן ניט מיט כוונה ופנימיות ולשמה,

English translation 525

or also reward from the inwardness of the worlds,

אדער אויך שכר פון פנימיות העולמות,

English translation 526

which comes by means of his having done the action with intention and soul

וואס דאס קומט עי"ז וואס ער האט געטאן די פעולה מיט כוונה ונשמה

English translation 527

(as explained in Tanya59) –

(כמבואר בתניא 59) –

English translation 528

but either way he has done the thing!

אבער ווי-ניט-ווי האט ער די זאך אפגעטאן!

English translation 529

And one urges him:

און דאס מאנט מען פון אים:

English translation 530

At the time a doubt falls into him,

בשעת עס פאלט אים אריין א ספק,

English translation 531

he should not begin to think about it and then go to sleep. To go to sleep and do nothing – for that his soul was not sent down here below!...

זאל ער ניט אנהויבן טראכטן וועגן דעם און זיך דערנאך לייגן שלאפן. אויף לייגן זיך שלאפן און גארניט טאן האט מען ניט אראפגעשיקט זיין נשמה דא למטה!...

English translation 532

It was sent down here below in order that the person should accomplish,

מ'האט איר אראפגעשיקט דא למטה בכדי דער מענטש זאל אויפטאן,

English translation 533

whether in the line of Yissachar or in the line of Zevulun and the like.

אין קו פון יששכר אדער אין קו פון זבולון וכיו"ב.

English translation 534

Consequently –

במילא –

English translation 535

at the time a doubt falls into you,

בשעת דיר פאלט אריין א ספק,

English translation 536

first and foremost do the matter in practice,

איז לכל לראש טו אפ דעם ענין בפועל,

English translation 537

and afterwards you can sit down and think about your level,

און דערנאך קענסטו זיך אוועקזעצן טראכטן וועגן דיין דרגא,

English translation 538

whether you did it as an external or as an internal!

צי דו האסט עס געטאן אלס א חיצוני אדער אלס א פנימי!

English translation 539

And then he can go to demand from the Supreme One and from the Nasi of our generation his reward in the World to Come and the Garden of Eden

און דעמולט קען ער גיין מאנען בא דעם אויבערשטן און בא נשיא דורנו זיין שכר אין עולם הבא וגן עדן

English translation 540

[which matter can be received also now in this world,

[וואס דער ענין קען מען באקומען אויך איצטער בעוה"ז,

English translation 541

as our Sages, of blessed memory, said60 "you will see your world in your lifetime" (as known is the sicha in connection with this from the Rebbe, my father-in-law, the Rebbe61)] –

כמאחז"ל 60 "עולמך תראה בחייך" (כידוע די שיחה בקשר לזה פון כ"ק מו"ח אדמו"ר 61)] –

English translation 542

the externality of the worlds,

חיצוניות העולמות,

English translation 543

the lower Garden of Eden,

גן עדן התחתון,

English translation 544

or also the inwardness of the worlds,

אדער אויך פנימיות העולמות,

English translation 545

the upper Garden of Eden!

גן עדן העליון!

English translation 546

It is a certain thing that every Jew receives 310 worlds –

ס'איז א זיכערע זאך אז יעדער איד באקומט ש"י עולמות –

English translation 547

for "Your people are all righteous"62,

ווארום "ועמך כולם צדיקים" 62,

English translation 548

and regarding every righteous person it states63 that "in the future, the Holy One, blessed be He, will bequeath to each and every righteous person 310 worlds";

און בנוגע צו יעדער צדיק שטייט 63 אז "עתיד הקב"ה להנחיל לכל צדיק וצדיק ש"י עולמות";

English translation 549

But in this very matter there can be a difference whether he receives the externality of the worlds or also the inwardness of the worlds,

אבער אין דעם גופא קען זיין א חילוק צי ער באקומט חיצוניות העולמות אדער אויך פנימיות העולמות,

English translation 550

the lower Garden of Eden or also the upper Garden of Eden. And about this a Jew can come and argue and demand from the Supreme One and from the Nasi of our generation,

גן עדן התחתון אדער אויך גן עדן העליון. און אויף דעם קען א איד קומען און טענה'ן און מאנען בא דעם אויבערשטן און בא נשיא דורנו,

English translation 551

that since he is not merely a righteous person,

אז וויבאלד ער איז ניט סתם א צדיק,

English translation 552

but a righteous person among righteous persons who does his service with intention etc. –

נאר א צדיק שבצדיק וואס טוט עבודתו מיט כוונה כו' –

English translation 553

he deserves the inwardness of the worlds and the upper Garden of Eden,

קומט אים פנימיות העולמות און גן עדן העליון,

English translation 554

not only the lower Garden of Eden!

ניט בלויז גן עדן התחתון!

English translation 555

One says to him:

זאגט מען אים:

English translation 556

Even when he will have only the lower Garden of Eden –

אפילו בשעת ער וועט האבן בלויז גן עדן התחתון –

English translation 557

which is received through doing the service in practice

וואס דאס באקומט מען דורך טאן די עבודה בפועל

English translation 558

(even as an external without intention etc.) –

(אפילו אלס א חיצוני אן כוונה כו') –

English translation 559

this too is a most sublime matter –

איז דאס אויך אן ענין הכי נעלה –

English translation 560

the lower Garden of Eden is also a "Garden of Eden",

גן עדן התחתון איז אויך "גן עדן",

English translation 561

only in relation to the upper Garden of Eden it is called "lower". And as is understood simply from the verses the greatness of the superiority of the Garden of Eden. Even the lower Garden of Eden –

נאר ביחס צו גן עדן העליון הייסט עס "תחתון". וכמובן בפשטות הכתובים דער גודל העילוי פון גן עדן. אפילו גן עדן התחתון –

English translation 562

that it is protected and is devoid of all undesirable matters,

אז דאס איז באשיצט און איז שולל אלע ענינים בלתי רצויים,

English translation 563

for at the entrance of the Garden of Eden there is "the flame of the ever-turning sword"64 which does not allow any undesirable matters to enter there.

ווארום על פתח הגן עדן איז דא א "להט החרב המתהפכת" 64 וואס לאזט דארט ניט אריין קיינע ענינים בלתי רצויים.

English translation 564

And this is also understood regarding the reward of the lower Garden of Eden

ועד"ז איז אויך מובן בנוגע צו דער שכר פון גן עדן התחתון

English translation 565

(even)

(אפילו)

English translation 566

that a Jew receives now in this world –

וואס א איד באקומט איצטער בעוה"ז –

English translation 567

"your world you shall see in your life":

"עולמך תראה בחייך":

English translation 568

If someone wants to touch him regarding the matter of taxes,

אויב אימעצער וויל אים אנרירן בענין המסים,

English translation 569

or there is a wild person who wants to touch him,

אדער ס'איז דא א פרא אדם וואס וויל אים אנרירן,

English translation 570

and not specifically a non-Jew,

און ניט דוקא א ניט-איד,

English translation 571

who in any case has no choice,

וואס ער האט דאך סיי-ווי קיין בחירה ניט,

English translation 572

but even a Jew who has free choice –

נאר אפילו א איד א בעל בחירה –

English translation 573

one tells him,

זאגט מען אים,

English translation 574

that since he receives the Garden of Eden while being in this world

אז וויבאלד אז ער באקומט גן עדן זייענדיק אין עוה"ז

English translation 575

("your world you shall see in your life"),

("עולמך תראה בחייך"),

English translation 576

there is there the "flame of the revolving sword" that protects him so that no undesirable matters can bother him,

איז דארט דא דער "להט החרב המתהפכת" וואס באשיצט אים אז קיינע ענינים בלתי רצויים זאלן אים ניט קענען טשעפען,

English translation 577

and in a manner that he does not need to occupy himself with it,

און אין אן אופן אז ער דארף זיך דערמיט ניט פארנעמען,

English translation 578

rather the "flame of the revolving sword" occupies itself with it and he can remain in his place and do his service without any worries!

נאר דער "להט החרב המתהפכת" פארנעמט זיך דערמיט און ער קען בלייבן במקומו און טאן עבודתו אן קיינע דאגות!

English translation 579

He only needs to do as much as he can in the natural way –

א איך דארף נאר טאן וויפל ער קען בדרך הטבע –

English translation 580

"all that you do 65,

"כל אשר תעשה 65,

English translation 581

and then he receives in it the blessing of Hashem,

און דעמולט באקומט ער אין דעם ברכת ה',

English translation 582

"and Hashem your G-d will bless you" 65,

"וברכך ה' אלקיך" 65,

English translation 583

because the One Above wanted that His blessing should not be drawn down like the "manna",

ווארום דער אויבערשטער האט געוואלט אז ברכתו זאל ניט נמשך ווערן ווי דער "מן",

English translation 584

bread from heaven,

לחם מן השמים,

English translation 585

rather He wanted that it should specifically be through "in all that you do" by means of the service of man,

נאר ער האט געוואלט אז עס זאל דוקא זיין דער "בכל אשר תעשה" ע"י עבודת האדם,

English translation 586

Thus the One Above wanted for whatever reason –

אזוי האט דער אויבערשטער געוואלט מאיזה טעם שיהי' –

English translation 587

whether because of the reason that He wanted that one should break through the exile,

צי צוליב דעם טעם אז ער האט געוואלט אז מ'זאל דורכברעכן דעם גלות,

English translation 588

or because of another reason,

אדער צוליב אן אנדער טעם,

English translation 589

but thus He wanted –

אבער אזוי האט ער געוואלט –

English translation 590

therefore a Jew must do all that is incumbent upon him in the natural way,

דעריבער דארף א איד טאן כל התלוי בו בדרך הטבע,

English translation 591

including also in our matter –

כולל אויך בנדו"ד –

English translation 592

that one increases in joy,

אז מ'איז מרבה בשמחה,

English translation 593

and especially at a time when one sees that there is a strengthening of the side of evil,

ובפרט בשעת מ'זעט אז עס קומט צו א התגברות אין לעו"ז,

English translation 594

until in a manner that one sees it with physical eyes,

ביז באופן אז מ'זעט עס בעיני בשר,

English translation 595

one must add an increase in joy;

דארף מען צוגעבן א הוספה אין שמחה;

English translation 596

But together with this he must know,

אבער ביחד עם זה דארף ער וויסן,

English translation 597

that after he performs the actual deed it is sufficient,

אז לאחרי ווי ער טוט אפ די מעשה בפועל איז דאס גענוג,

English translation 598

and more he need not worry. Because "Hashem guards you, Hashem is your shadow upon your right hand... Hashem will guard your going out and your coming in from now and forever" 66,

און מער דארף ער ניט דאגה'נען. ווייל "ה' שומרך ה' צלך על יד ימינך גו' ה' ישמר צאתך ובואך מעתה ועד עולם" 66,

English translation 599

consequently it is understandable for a simple person,

במילא איז פארשטאנדיק פאר אן איש פשוט,

English translation 600

that when the One Above guards him he need not worry and involve himself in the calculations of the One Above!

אז בשעת דער אויבערשטער היט אים דארף ער ניט דאגה'נען און זיך מישן אין די חשבונות פון דעם אויבערשטן!

English translation 601

And especially when a Jew does not stand alone,

ובפרט בשעת א איד שטייט ניט אליין,

English translation 602

rather together with a congregation of Jews,

נאר צוזאמען מיט א ציבור אידן,

English translation 603

then it becomes "behold G-d is mighty and does not despise" 67,

ווערט דעמולט "הן א-ל כביר ולא ימאס" 67,

English translation 604

which from the negative you hear the positive 68 –

וואס מכלל לאו אתה שומע הן 68 –

English translation 605

that then the One Above shows every Jew "a smiling and radiant countenance"

אז דעמולט באווייזט דער אויבערשטער יעדער אידן "פנים שוחקות ומאירות"

English translation 606

(as the expression is stated regarding the month of Elul* 68,

(ווי עס שטייט דער לשון בנוגע צו חודש אלול* 68,

English translation 607

and through a congregation of Jews one has something similar to this throughout the entire year),

וע"י א ציבור אידן האט מען מעין זה במשך כל השנה),

English translation 608

"in the light of the king's countenance is life" 69,

"באור פני מלך חיים" 69,

English translation 609

consequently one then receives all blessings from the One Above.

במילא באקומט מען דעמולט אלע ברכות פון דעם אויבערשטן.

English translation 610

It only needs to be the "stand ready all of you"

עס דארף נאר זיין דער "עמדו הכן כולכם"

English translation 611

(in the language of my revered father-in-law, the Rebbe 70),

(בלשון כ"ק מו"ח אדמו"ר 70),

English translation 612

and one must make the vessel for this through that which every Jew does his service,

און מ'דארף מאכן דעם כלי לזה דורך דעם וואס יעדער איד טוט עבודתו,

English translation 613

and in our matter –

ובעניננו –

English translation 614

on the Shabbat of blessing of Kislev –

בשבת מברכים כסלו –

English translation 615

that one increases in joy,

אז מרבין בשמחה,

English translation 616

And then every Jew is assured that he will go securely on his way,

און דעמולט איז יעדער איד פארזיכערט אז ער וועט זיין הולך לבטח דרכו,

English translation 617

and one gives him all blessings and success,

און מ'גיט אים אלע ברכות והצלחות,

English translation 618

and in a manner of increasing and going and light.

ובאופן דמוסיף והולך ואור.

English translation 619

The above is the matter of the Shabbat of blessing of Kislev in every year;

האמור לעיל איז דער ענין פון שבת מברכים כסלו בכל שנה ושנה;

English translation 620

in addition to this there are also changes from year to year in the determination of the days of the month of the Shabbat of blessing of Kislev

נוסף לזה זיינען אויך דא שינויים משנה לשנה אין דער קביעות בימי החודש פון שבת מברכים כסלו

English translation 621

(as mentioned above regarding the changes in the determination of the days of the week and the days of the month of the end of the month of Kislev).

(כנזכר לעיל בנוגע צו די שינויים בקביעות בימי השבוע ובימי החודש פון סוף חודש כסלו).

English translation 622

That also from this

וואס אויך דערפון

English translation 623

(from the unique determination in this year)

(פון דער קביעות מיוחדת בשנה זו)

English translation 624

one must derive a lesson,

דארף מען ארויסנעמען א הוראה,

English translation 625

for everything is with Divine providence and from everything that one sees or hears one must derive a lesson

ווארום יעדער זאך איז דאך בהשגחה פרטית און פון יעדער זאך וואס מ'זעט אדער מ'הערט דארף מען ארויסנעמען א הוראה

English translation 626

(according to the well-known teaching of the Baal Shem Tov 71),

(כתורת הבעש"ט הידועה 71),

English translation 627

all the more so from a matter that is connected with Torah like the matter of the determination of the days of the month.

עאכו"ב פון אן ענין וואס איז פארבונדן מיט תורה ווי דער ענין פון קביעות בימי החודש.

English translation 628

And especially according to the known 72 that when it comes to asking a question in Torah,

ובפרט ע"פ הידוע 72 אז ווען עס רעדט זיך וועגן פרעגן א שאלה אין תורה,

English translation 629

one must first answer a question that is connected with the time.

דארף מען פריער ענטפערן א שאלה וואס איז פארבונדן מיט דעם זמן.

English translation 630

In this year the Shabbat of blessing occurs on the 25th of Cheshvan.

בשנה זו קומט אויס שבת מברכים בכ"ה בחשון.

English translation 631

In order to know the lesson that one can derive from this –

בכדי וויסן די הוראה וואס מ'קען דערפון ארויסנעמען –

English translation 632

one seeks first of all where the day is mentioned in Torah,

זוכט מען לכל לראש וואו דער טאג ווערט דערמאנט אין תורה,

English translation 633

for "He looked into the Torah and created the world",

וואס "אסתכל באורייתא וברא עלמא",

English translation 634

from this all matters in the world derive.

דערפון נעמען זיך אלע ענינים בעולם.

English translation 635

One finds in Megillas Taanis a unique matter that occurred on the 25th of Cheshvan.

געפינט מען אין מגילת תענית אן ענין מיוחד וואס האט פאסירט בכ"ה בחשון.

English translation 636

And even though then "the Scroll of Fasting was nullified"73 –

ואע"פ אז "בטלה מגילת תענית" 73 –

English translation 637

this is regarding practical halacha,

איז דאס בנוגע צו הלכה לפועל,

English translation 638

i.e., that in halacha we do not rule according to what is brought in the Scroll of Fasting regarding fast days and days of joy and their influence on the preceding days, etc.;

ד.ה. אז להלכה' פסק'נט מען ניט לויט דעם וואס ווערט געבראכט במגילת תענית בנוגע לימי תעניות וימי שמחה און די השפעה אויף די ימים שלפנ"ז וכו';

English translation 639

but it is understood and simple that since the events recounted in the Scroll of Fasting are a part of the eternal Torah,

אבער ס'איז מובן ופשוט אז וויבאלד אז די געשעענישן וואס ווערן דערציילט אין מגילת תענית זיינען א חלק פון תורה נצחית,

English translation 640

it remains permanently established forever

בלייבט דאס שטענדיק קיים אויף אלעמאל

English translation 641

(like all parts of the Torah);

(אזוי ווי אלע חלקי התורה);

English translation 642

heaven forbid to say that a part of the Torah should be nullified,

ח"ו זאגן אז א חלק פון תורה זאל בטל ווערן,

English translation 643

rather certainly it remains established forever.

נאר זיכער בלייבט דאס קיים אלעמאל.

English translation 644

And since it always remains a part of the Torah, from the word "hora'ah" (teaching)74,

און וויבאלד אז דאס בלייבט שטענדיק א חלק פון תורה מלשון הוראה 74,

English translation 645

therefore certainly there is from it a teaching and halacha,

איז דערפון זיכער דא א הוראה והלכה,

English translation 646

as is known what the Rogatchover writes75 that every matter in the Torah,

כידוע וואס דער ראָגאַטשאווער שרייבט 75 אז יעדער ענין אין תורה,

English translation 647

also a narrative in the Torah76,

אויך א סיפור בתורה 76,

English translation 648

is a halacha. Moreover:

איז א הלכה. נאכמער:

English translation 649

Chassidus explains77

חסידות איז מבאר 77

English translation 650

(from the commentaries78)

(פון מפרשים 78)

English translation 651

that the entire Torah

אז כל התורה כולה

English translation 652

(even the explicit halachos in the Torah)

(אפילו די הלכות מפורשות שבתורה)

English translation 653

was written in the manner of a narrative of events. Even the Ten Commandments,

איז געשריבן געווארן בדרך סיפור דברים. אפילו די עשרת הדברות,

English translation 654

"I am Hashem your G-d... You shall have no other gods"79 were not written in the language of a command,

"אנכי ה' אלקיך גו' לא יהי' לך" 79 זיינען ניט געשריבן געווארן בלשון של ציווי,

English translation 655

that "Shema Yisrael",

אז "שמע ישראל",

English translation 656

that "I am Hashem your G-d",

אז "אנכי ה' אלקיך",

English translation 657

rather in the manner of a narrative,

נאר בדרך סיפור,

English translation 658

that the Jews came to Mount Sinai and there it was "And G-d spoke all these words"80,

אז אידן זיינען געקומען להר סיני און דארטן איז געווען "וידבר אלקים את כל הדברים האלה" 80,

English translation 659

and afterwards the Jews left Mount Sinai, etc.;

און דערנאך זיינען אידן אוועק פון הר סיני וכו';

English translation 660

and from "I am" and "You shall have no other gods"

און פון "אנכי" און "לא יהי' לך"

English translation 661

(which is stated in the manner of a narrative of events)

(וואס שטייט בדרך סיפור דברים)

English translation 662

comes the foundation of the entire Torah,

ווערט דער יסוד פון כל התורה כולה,

English translation 663

as is known that "I am" is the root of the 248 positive commandments and "You shall have no other gods" is the root of the 365 negative commandments81.

כידוע אז "אנכי" איז דער שרש פון רמ"ח מצוות עשה און "לא יהי' לך" איז דער שרש פון שס"ה מצוות לא תעשה 81.

English translation 664

And accordingly it is understood regarding the narrative in the Scroll of Fasting about the event that occurred on the 25th of Cheshvan,

ועד"ז איז מובן בנוגע צו דעם סיפור אין מגילת תענית וועגן דעם מאורע וואס האט פאסירט בכ"ה בחשון,

English translation 665

that being a part of the Torah, certainly there is from it a teaching and halacha.

אז זייענדיק א חלק פון תורה איז דערפון זיכער דא א הוראה והלכה.

English translation 666

And this matter is also connected with the general matter

און דער ענין איז אויך פארבונדן מיט דעם ענין כללי

English translation 667

(in all years)

(בכל השנים)

English translation 668

on Shabbat Mevarchim Kislev –

בשבת מברכים כסלו –

English translation 669

the emphasis on increasing in joy,

די הדגשה אויף מרבה זיין בשמחה,

English translation 670

because the event that occurred on the 25th of Cheshvan

ווייל דער מאורע וואס האט פאסירט בכ"ה חשון

English translation 671

(the determination of Shabbat Mevarchim Kislev in this year)

(דער קביעות פון שבת מברכים כסלו בשנה זו)

English translation 672

is a matter of joy,

איז אן ענין של שמחה,

English translation 673

which caused that this should be a day of joy,

וואס האט אויפגעטאן אז דאס זאל זיין א יום שמחה,

English translation 674

as will be explained.

כדלקמן.

English translation 675

The event that occurred on the 25th of Cheshvan –

דער מאורע וואס האט פאסירט בכ"ה בחשון –

English translation 676

as recounted in the Scroll of Fasting82:

כמסופר במגילת תענית 82:

English translation 677

"When the first exile ascended, they came to the landing place of the Kutim

"כשעלתה גלות הראשונה באו למטליא של כותים

English translation 678

[due to censorship it is difficult to know whether it stood here "Kutim" or another term (which would indicate regarding whom it speaks here),

[מפני בקורת הצענזאר איז שווער צו וויסן צי דא איז געשטאנען "כותים" אדער אן אנדער תואר (וואס גיט ארויס וועגן וועמען מ'רעדט דא),

English translation 679

and it needs to be clarified in the manuscripts and versions of the Scroll of Fasting]

ויש לברר אין די כת"י וגירסאות פון מגילת תענית]

English translation 680

and they did not allow them,

ולא הניחום,

English translation 681

they came to the sea of Busti and settled it,

באו לים בוסטי וישבו אותה,

English translation 682

and surrounded it with a walled city,

והקיפוה עיר חומה,

English translation 683

and many towns of Israel were attached to it,

ונסמכו לה עיירות רבות מישראל,

English translation 684

and they called it the cities of Nebrachta."

והיו קורין אותה ערי נברכתא".

English translation 685

The teaching and halacha in this is simply:

די הוראה והלכה בזה איז בפשטות:

English translation 686

When Jews settle in a place,

בשעת אידן באזעצן זיך אין אן ארט,

English translation 687

they must build around themselves a wall,

דארפן זיי ארום זיך אויפבויען א מויער,

English translation 688

"surrounded it with a walled city",

"הקיפוה עיר חומה",

English translation 689

which should protect them and not allow any opponents,

וואס דאס זאל זיי באשיצן און ניט צולאזן קיינע מנגדים,

English translation 690

and in the service of Hashem –

ובעבודת ה' –

English translation 691

"I am a wall83 –

"אני חומה 83 –

English translation 692

this is Torah"84,

זו תורה" 84,

English translation 693

and as it is according to halacha85,

און ווי דאס איז ע"פ הלכה 85,

English translation 694

that a walled city has several special commandments and laws that do not exist in places outside of it. And in addition –

אז אן עיר מוקפת חומה האט כמה מצוות ודינים מיוחדים וואס זיינען ניטא אין די מקומות מחוץ ממנה. און דערצו –

English translation 695

one must establish around it "many towns of Israel". And then all this is –

דארף מען ארום דעם אויפשטעלן "עיירות רבות מישראל". און דעמולט ווערט דאס אלץ –

English translation 696

called "Ir Nebarchoza",

אנגערופן "עיר נברכוזא",

English translation 697

which is also from the word "beracha" (blessing)

וואס דאס איז אויך מלשון ברכה

English translation 698

(even if it has another meaning,

(אפילו אויב דאס האט נאך א טייטש,

English translation 699

it nevertheless contains the letters of "beracha"),

האט עס אבער אין זיך אויך די אותיות ברכה),

English translation 700

because this is a matter of blessing and joy.

ווארום דאס איז אן ענין של ברכה ושמחה.

English translation 701

From this there is a simple lesson regarding the Jews who are now in the Land of Israel –

דערפון האט מען א לימוד בפשטות בנוגע צו די אידן וואס געפינען זיך איצטער אין ארץ ישראל –

English translation 702

a lesson that is particularly relevant now

א לימוד וואס איז נוגע במיוחד איצטער

English translation 703

(as will be explained):

(כדלקמן):

English translation 704

Since in the Land of Israel there is now a settlement of Jews

וויבאלד אז אין ארץ ישראל געפינט זיך איצטער א ישוב פון אידן

English translation 705

(who merited to be in the Holy Land),

(וואס האבן זוכה געווען צו געפינען זיך אין ארץ הקודש),

English translation 706

we learn from the event recounted in the Scroll of Fasting –

לערנט מען אפ פון דער מעשה וואס ווערט דערציילט אין מגילת תענית –

English translation 707

and this is emphasized on the 25th of Cheshvan every single year –

און דאס שטייט בהדגשה בכ"ה חשון בכל שנה ושנה –

English translation 708

that Jews need to build a wall in order to protect themselves from the opponents who are around them,

אז אידן דארפן אויפבויען א חומה בכדי זיך באשיצן פון די מנגדים וואס געפינען זיך ארום זיי,

English translation 709

and around it towns of Israel are established,

און מסביבה ווערן אויפגעשטעלט עיירות בישראל,

English translation 710

and then this is a matter of blessing for Jews.

און דעמולט איז דאס אן ענין של ברכה פאר אידן.

English translation 711

And this is particularly relevant now:

און דאס איז ספעציעל נוגע איצטער:

English translation 712

It is self-understood

ס'איז זעלבסטפארשטענדלעך

English translation 713

(as discussed many times86),

(ווי גערעדט כמ"פ 86),

English translation 714

that also in Eretz Yisrael

אז אויך אין ארץ ישראל

English translation 715

(as in the diaspora)

(אזוי ווי אין חוץ לארץ)

English translation 716

we are still before the beginning of the redemption,

האלט מען איצטער נאך פאר דער אתחלתא דגאולה,

English translation 717

we are still very far from it

מ'האלט נאך גאר ווייט דערפון

English translation 718

(in quality),

(באיכות),

English translation 719

as one sees in practice in several places in Eretz Yisrael the fearsome darkness of exile and terrible lowliness, may G‑d spare us, before gentiles and gentileness,

ווי מ'זעט בפועל בכמה מקומות אין ארץ ישראל די מורא'דיקע פינסטערניש פון גלות און שרעקליכע געפאלנקייט ר"ל פאר גוים און גוי'שקייט,

English translation 720

such as has never been in Eretz Yisrael and even not in the diaspora,

וואס אזוינס איז קיינמאל ניט געווען אין ארץ ישראל און אפילו ניט אין חוץ לארץ,

English translation 721

to the extent that –

ועד כדי כך –

English translation 722

they run after murderous and destructive gentiles and beg them that they will give them everything, provided they sit at one table with the Jews,

אז מ'לויפט נאך גוים רצחנים ומחבלים און מ'בעט זיך בא זיי אז מ'וועט זיי אלץ אפגעבן אבי זיי זאלן זיך זעצן ביי איין טיש מיט די אידן,

English translation 723

and moreover –

און נאכמער –

English translation 724

they are not at all ashamed of it and even publicize it...!

מ'שעמט זיך גארניט דערמיט און מ'איז דאס נאך מפרסם...!

English translation 725

And one saw the greatness of the fall before gentiles –

און ווי מ'האט געזען דער גודל הנפילה פאר גוים –

English translation 726

which certainly indicates the absolute opposite of redemption and the beginning of redemption –

וואס דאס באווייזט דאך אויף תכלית ההיפך פון גאולה ואתחלתא דגאולה –

English translation 727

in the unfortunate so-called Camp David Accords:

בא דעם אומגליקלעכן אזוי-גערופענעם אפמאך פון "קעמפ דייוויד":

English translation 728

They gave this accord a name specifically after "Camp David",

דעם אפמאך האט מען גאר א נאמען געגעבן דוקא על שם "קעמפ דייוויז",

English translation 729

but in truth the accord emphasizes precisely the opposite of David, King Moshiach

אבער באמת איז דער אפמאך מדגיש פונקט דער היפן פון דוד מלכא משיחא

English translation 730

(redemption):

(גאולה):

English translation 731

In this accord one saw how much they had fallen before gentiles,

בא דעם אפמאך האט מען געזען וויפל מ'איז געווען אראפגעפאלן פאר גוים,

English translation 732

to the extent that they gave everything to gentiles and received nothing in return.

ביז אז דערפאר האט מען אלץ אפגעגעבן צו גוים און גארניט באקומען דערפאר צוריק.

English translation 733

To the extent that this brought about

ביז אז דאס האט געבראכט דערצו,

English translation 734

that Jews were driven out of places in the Holy Land,

אז מ'זאל ארויסטרייבן אידן פון ערטער אין ארץ הקודש,

English translation 735

using for this Jewish soldiers,

נוצנדיק דערצו אידישע סאלדאַטן,

English translation 736

who stood ready to go with self-sacrifice with joy and a good heart in order to defend other Jews,

וואס זיינען געשטאנען גרייט צו גיין אויף מסירת נפש בשמחה ובטוב לבב בכדי מגין זיין אויף אנדערע אידן,

English translation 737

they exploited the acceptance of the yoke that the soldiers had taken upon themselves to obey others

האט מען אויסגענוצט דער קבלת עול וואס די סאלדאטן האבן אויף זיך אנגענומען צו פאלגן אנדערע

English translation 738

(to defend Jews),

(צו מגין זיין אויף אידן),

English translation 739

and the others exploited this to send them...

און די אנדערע האבן דאס אויסגענוצט אויף שיקן זיי...

English translation 740

to drive out Jews,

ארויסטרייבן אידן,

English translation 741

men, women, and children,

אנשים נשים וטף,

English translation 742

from their places of settlement

פון מקום ישובם

English translation 743

("Yamit" and the like)

("ימית" וכיו"ב)

English translation 744

which they had built with their sweat,

וואס זיי האבן אויפגעבויט מיט זייער שווייס,

English translation 745

And they gave this to gentiles,

און מ'האט דאס אפגעגעבן צו גוים,

English translation 746

and they gave this together with the entire "Sinai",

און דאס אפגעגעבן צוזאמען מיט גאנץ "סיני",

English translation 747

with all the things that were built there with the money of Jews,

מיט די אלע זאכן וואס מ'האט דארטן אויפגעבויט מיט די געלטער פון אידן,

English translation 748

including money that Jews contributed during the "appeals" on Yom Kippur to "Kol Nidrei"!

כולל געלטער וואס אידן האבן בייגעשטייערט בשעת די "אפילס" יוהכ"פ צו "כל נדרי"!

English translation 749

And they also gave the oil sources,

און אפגעגעבן אויך די נאפט קוואלן,

English translation 750

which are simply necessary for the existence of Jerusalem,

וואס זיי דארף מען האבן פשוט צוליב דעם קיום פון ירושלים,

English translation 751

Hebron,

חברון,

English translation 752

Tiberias,

טברי',

English translation 753

Zefat and all the other cities in the Holy Land,

צפת ושאר כל העיירות בארץ הקודש,

English translation 754

they gave all this. And to such an extent were they fallen,

האט מען דאס אלץ אפגעגעבן. ועד כדי כך איז מען געווען בא זיך אראפגעפאלן,

English translation 755

that it did not bother them that through this

אז עס האט זיי ניט געארט אז דורך דעם

English translation 756

(what they gave)

(וואס זיי האבן אפגעגעבן)

English translation 757

they had entangled themselves with a wealthy man who had invested large sums of money there,

האט מען זיך איינגעריסן מיט א גביר וואס האט דארט משקיע געווען גרויסע געלטער,

English translation 758

and I do not know if to this day they have settled with him!

און כ'ווייס ניט צי עד היום האט מען זיך מיט אים אויסגעגליכן!

English translation 759

And to whom did they give all this?....

און צו וועמען האט מען דאס אלץ אפגעגעבן?....

English translation 760

To Egypt,

צו מצרים,

English translation 761

the root of all exiles87,

דער שרש פון אלע גליות 87,

English translation 762

the exile of Babylon, the exile of Media, the exile of Greece, and the exile of Edom...88

גלות בבל גלות מדי גלות יון וגלות אדום... 88

English translation 763

This is therefore the very opposite of the meaning of "David, King Moshiach" which indicates the matter of redemption,

איז דאך דאס דער סאמע היפך פון דעם באדייט פון "דוד מלכא משיחא" וואס ווייזט אויף ענין הגאולה,

English translation 764

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 765

this indicates the deepest exile and lowliness that can be.

דאס באווייזט אויף דעם טיפסטן גלות און אראפגעפאלנקייט וואס קען זיין.

English translation 766

And the greatness of the descent is to such an extent,

און דער גודל הירידה איז עד כדי כך,

English translation 767

that not only were they not ashamed of having fallen before the gentiles and having given them settlements of Jews etc. –

אז ניט נאר וואס מ'האט זיך ניט געשעמט דערמיט וואס מ'איז געווען אראפגעפאלן פאר די גוים און מ'האט זיי דערפאר אפגעגעבן ישובים פון אידן וכו' –

English translation 768

rather they endeavored to publicize it and moreover said that in honor of this matter they should ascend

נאר מ'האט זיך משתדל געווען דאס מפרסם זיין און דערצו נאך זאגן אז לכבוד דעם ענין נעלה

English translation 769

(as they interpreted it)

(ווי זיי האבן דאס געטייטשט)

English translation 770

and one should make, wherever possible, a celebration and a hillula and kiss and clap hands,

זאל מען מאכן וואו נאר מעגלעך א חינגא און א הילולא און מ'זאל זיך קושן און פאטשן מיט די הענט,

English translation 771

over the fact that the gentiles allowed them to sit together with them!!

אויף דעם וואס די גוים האבן געלאזט אז מ'זאל זיצן צוזאמען מיט זיי!!

English translation 772

And there is no need to elaborate on this,

ואין להאריך בזה,

English translation 773

especially since the Camp David Accords are a practical deed that was already done several years ago,

בפרט אז דער אפמאך פון "קעמפ דייווייד" איז א מעשה בפועל וואס מ'האט שוין אפגעטאן מיט כמה שנים לפני זה,

English translation 774

and now one cannot accomplish anything with talking about it.

און איצטער קען מען אין דעם גארניט אויפטאן מיטן רעדן.

English translation 775

At that time they made a commotion about the foolishness of agreeing to such an accord,

דעמולט האט מען גע'שטורעמ'ט וועגן די נארישקייט צו מסכים זיין אויף אזא אפמאך,

English translation 776

that one gives everything to gentiles and receives nothing in return,

אז מ'גיט אלץ אפ צו גוים און מ'באקומט דערפאר גארניט צוריק,

English translation 777

but unfortunately it did not help,

אבער ס'האט ליידער ניט געהאלפן,

English translation 778

therefore at that time they stopped speaking about it in public,

דערפאר האט מען דעמולט אויפגעהערט רעדן וועגן דעם ברבים,

English translation 779

I thought that why should one continue to speak about it in public,

איך האב געטראכט אז צוליב וואס דארף מען וועגן דעם ווייטער רעדן ברבים,

English translation 780

when it will not help anyway,

ווען דאס וועט סיי-ווי ניט העלפן,

English translation 781

but they continued to speak about it in private,

מ'האט אבער ממשיך געווען רעדן וועגן דעם בחשאי,

English translation 782

and tried in every way perhaps it would help.

און געפרואווט אויף אלע אופנים אפשר וועט דאס העלפן.

English translation 783

The reason why we speak about this now –

דער טעם פארוואס מ'רעדט וועגן דעם איצטער –

English translation 784

is because we are currently once again repeating the same mistake,

איז ווייל מ'האלט איצטער בא נאכאמאל איבער'חזר'ן דעם זעלבן טעות,

English translation 785

and Jews –

און אידן –

English translation 786

specifically Jews –

דוקא אידן –

English translation 787

are pushing and asking that Yehuda and Shomron be given away, just so that gentiles,

שלאגן פאָר און בעטן זיך אז מ'וועט אפגעבן יהודה ושומרון אבי אז גוים,

English translation 788

terrorists and murderers,

טעראריסטן און רוצחים,

English translation 789

should come and sit together at the same table!...

זאלן קומען זיצן צוזאמען בא דעם זעלבן טיש!...

English translation 790

Not only have they not learned from the unfortunate mistake that was made several years ago regarding "Sinai",

ניט נאר וואס מ'האט זיך ניט אפגעלערנט פון דעם אומגליקלעכן טעות וואס מ'האט געמאכט עטלעכע יאר צוריק בנוגע צו "סיני",

English translation 791

but we are now about to repeat it!

נאר מ'האלט איצטער ביי דאס נאכאמאל איבער'חזר'ן!

English translation 792

Moreover:

נאכמער:

English translation 793

Then, others could still delude themselves that it was not such a failure,

דעמולט האבן אנדערע זיך נאך געקענט איינרעדן אז ס'איז ניט אזא דורכפאל,

English translation 794

but now it has already been revealed what was accomplished by that.

אבער איצטער איז שוין נתגלה געווארן וואס מ'האט דערמיט אפגעטאן.

English translation 795

Both from the perspective of the very matter of giving to Egypt settlements that Jews built, and oil sources, etc.,

סיי מצד דעם עצם ענין וואס מ'האט אפגעגעבן צו מצרים ישובים וואס אידן האבן אויפגעבויט און נאַפט קוואלן וכו',

English translation 796

And also –

און אויך –

English translation 797

that through this, the "prestige" of Eretz Yisrael fell in the eyes of all the nations, after it was seen how the Jews in Eretz Yisrael bowed to the gentiles, and in order to find favor in the eyes of the gentiles, they themselves drove Jews from their places of residence and gave all that to Egypt,

אז דורך דעם איז דער "פרעסטיזש" פון ארץ ישראל געפאלן בעיני כל העמים נאכדעם ווי מ'האט געזען ווי די אידן אין ארץ ישראל האבן זיך געבוקט צו די גוים און בכדי נושא חן זיין בא די גוים האבן זיי אליין ארויסגעטריבן אידן ממקום מושבם און דאס אלץ אפגעגעבן צו מצרים,

English translation 798

something that even the gentiles did not expect and did not imagine they would be able to obtain!

וואס אפילו די גוים האבן ניט ערווארט און זיך ניט פארגעשטעלט אז זיי וועלן דאס קענען באקומען!

English translation 799

I have acquaintances, both among Jews and among non-Jews. –

מ'האט דאך באקאנטשאפטן סיי מיט אידן און סיי מיט ניט-אידן. –

English translation 800

There was a non-Jew who told me at that time –

איז געווען א ניט-איד וואס האט מיר דעמולט איבערגעגעבן –

English translation 801

and thereby himself confirmed –

און האט זיך דורך דעם אליין איינגעשטעלט –

English translation 802

that in Washington they are amazed and laugh at the Jews, why do they run after the gentiles and do everything for that reason,

אז אין וואשינגטאן וואונדערט מען זיך און מ'לאכט פון די אידן פארוואס זיי לויפן נאך די גוים און צוליב דעם טוט מען אלץ,

English translation 803

to the point that they agreed to such an agreement to give everything away,

ביז אז מ'האט מסכים געווען אויף אזא אפמאך צו אלץ אפגעבן,

English translation 804

just so that Egypt would sit together with Jews.

אבי מצרים זאל זיצן צוזאמען מיט אידן.

English translation 805

And the claim that they gained from it,

און די טענה אז מ'האט דערביי פארדינט,

English translation 806

that through this agreement Eretz Yisrael was able to keep soldiers on that border –

אז דורך דעם אפמאך האט ארץ ישראל פארשפארט האלטן סאלדאטן אויף יענעם גבול –

English translation 807

firstly, we do not know what is happening there and what will ultimately come of it,

איז ערשטנס ווייסט מען ניט וואס דארטן טוט זיך און וואס דערפון וועט סו"ס ארויסקומען,

English translation 808

and secondly:

און צווייטנס:

English translation 809

The intention of the opposing side in signing the agreement was not to make peace,

די כוונה פון דעם צד שכנגד מיט חתם'נען אויף דעם אפמאך איז ניט געווען בכדי מאכן שלום,

English translation 810

that never occurred to them,

זיי איז דאס קיינמאל ניט איינגעפאלן,

English translation 811

their entire intention was:

זייער גאנצע כוונה איז געווען:

English translation 812

They figured,

זיי האבן זיך געכאפט,

English translation 813

that instead of sending their soldiers and waging war with Eretz Yisrael in order to conquer "Sinai",

אז אנשטאט דעם וואס זיי וועלן שיקן זייערע סאלדאטן און מלחמה האבן מיט ארץ ישראל בכדי כובש זיין "סיני",

English translation 814

they could obtain it more easily through pleasant ways and peaceful ways,

קען מען דאס לייכטער באקומען בדרכי נועם ובדרכי שלום,

English translation 815

step by step,

צעד אחר צעד,

English translation 816

and thereby they would not have to endanger even a single soldier!

און זיי וועלן דערביי ניט דארפן איינשטעלן אין סכנה אפילו קיין איין סאלדאט!

English translation 817

And as we now see openly, their intention was not peace,

און ווי מ'זעט איצטער בגלוי אז זייער כוונה איז ניט געווען שלום,

English translation 818

but only to obtain the territories.

נאר בלויז צו באקומען די שטחים.

English translation 819

Moreover:

נאכמער:

English translation 820

The lowliness that they had then before the gentiles –

די אראפגעפאלנקייט וואס מ'האט דעמולט געהאט פאר די גוים –

English translation 821

and that the gentiles in Washington themselves wondered how it is that Jews should behave this way –

און וואס די גוים אין וואשינגטאן האבן זיך אליין געוואונדערט ווי קומט עס אז אידן זאלן זיך אזוי פירן –

English translation 822

could be seen in a proposal that the Jews themselves proposed at that time,

האט מען געקענט זען אין א הצעה וואס די אידן אליין האבן דעמולט פארגעשלאָגן,

English translation 823

which at that time was a secret,

וואס דעמולט איז דאס געווען א סוד,

English translation 824

but now it can already be revealed:

אבער איצטער קען מען עס שוין מגלה זיין:

English translation 825

During the "Camp David" negotiations, it was told to me,

בעת די "קעמפ דייוויד" פארהאנדלונגען האט מען מיר איבערגעגעבן,

English translation 826

that the Jews themselves then proposed a plan that in Yehuda and Shomron a "trusteeship" should be established between Jews and the Arabs,

אז די אידן האבן דעמולט אליין פארגעשלאגן א פלאן אז אין יהודה ושומרון זאל איינגעשטעלט ווערן א "טראסטשיפ" צווישן אידן און די אראבער,

English translation 827

and both Jews and Arabs should be equal owners over those territories,

און סיי אידן און סיי אראבער זאלן זיין גלייכע בעלי-בתים איבער די דאזיקע שטחים,

English translation 828

and the offer to create an "autonomy" there was only as a preparation that was meant to lead to this "trusteeship" agreement.

און דער אנבאט צו שאפן דארט אן "אויטאנאמיע" איז געווען בלויז אלס א הכנה וואס האט געדארפט פירן צו דעם "טראסטשיפ" אפמאך.

English translation 829

The simple meaning of "trusteeship" is –

דער פירוש הפשוט אין "טראסטשיפ" איז –

English translation 830

trust

אמונה

English translation 831

("trust"),

("טראסט"),

English translation 832

that one has trust and relies on the other.

אז מ'האט אמונה און מ'פארלאזט זיך אויף דעם צווייטן.

English translation 833

This demonstrates the dangerous lowliness that Jews had then before the gentiles:

וואס דאס באווייזט אויף דער געפערלעכער אראפגעפאלנקייט וואס אידן האבן דעמולט געהאט פאר די גוים:

English translation 834

The gentiles themselves did not think at that time to ask for Yehuda and Shomron. And this means not only the gentiles in America,

די גוים אליין איז דעמולט ניט איינגעפאלן בעטן יהודה ושומרון. און דא מיינט מען ניט בלויז די גוים אין אמעריקא,

English translation 835

but even Arafat and Jordan and Syria did not think at that time to ask for it, because they were certain that Jews would never agree to it;

נאר אפילו אראפאט און ירדן און סוריא אז דעמולט ניט איינגעפאלן דאס בעטן ווייל מ'איז געווען זיכער אז אידן וועלן דערצו קיינמאל ניט מסכים זיין;

English translation 836

The Jews came and proposed it themselves,

זיינען געקומען די אידן און האבן דאס אליין פארגעשלאגן,

English translation 837

just to find favor in the eyes of the gentiles,

אבי נושא חן זיין בא די גוים,

English translation 838

and in the eyes of which gentiles –

און בא וועלכע גוים –

English translation 839

in the eyes of murderers!...

בא רוצחים!...

English translation 840

Who gave the Jewish leaders permission to endanger three million Jews by giving the territories to the Arabs?!

ווער האט געגעבן די אידישע פירער רשות צו שטעלן אין א סכנה דריי מיליאן אידן דורך אוועקגעבן די אראבער די שטחים?!

English translation 841

This concerns actual life-threatening danger –

דא רעדט זיך וועגן פקוח נפשות ממש –

English translation 842

one must know the responsibility one bears when making such decisions regarding the security of Jews in settled areas,

דארף מען דאך וויסן די אחריות וואס מ'טראגט בשעת מ'מאכט אזוינע החלטות וועגן דעם בטחון פון אידן אין מקום ישוב,

English translation 843

throughout the entire world,

בכל העולם כולו,

English translation 844

including also in Eretz Yisrael.

כולל אויך אין ארץ ישראל.

English translation 845

And as mentioned,

וכאמור,

English translation 846

the non-Jews did not come to demand Judea and Samaria,

די גוים איז ניט איינגעפאלן בעטן יהודה ושומרון,

English translation 847

rather Jews who had fallen before the non-Jews involved themselves with this. And the only reason it was not actually carried out then –

נאר אידן וואס זיינען געווען אראפגעפאלן פאר די גוים האבן זיך דערמיט אנגעשלאגן. און דער איינציקער טעם פארוואס דאס האט זיך בפועל ניט דורכגעפירט דעמולט –

English translation 848

because the non-Jews did not want to take it!!

ווייל די גוים האבן דאס ניט געוואלט נעמען!!

English translation 849

And as mentioned,

וכאמור,

English translation 850

the intention of the current talk is,

די כוונה פון דעם איצטיקן רעדן איז,

English translation 851

because now they are again repeating the exact same mistake and saying that they are ready to give away Judea and Samaria, provided that non-Jews sit at the same table with Jews to discuss.

ווייל איצטער האלט מען בא נאכאמאל איבער'חזר'ן פונקט דעם זעלבן טעות און מ'זאגט אז מ'איז גרייט אפגעבן יהודה ושומרון אבי גוים זאלן זיך זעצן אויפן זעלבן טיש מיט אידן אויף דורכרעדן זיך.

English translation 852

And in addition, there is the lesson from the 25th of Cheshvan,

און דערצו האט מען דעם לימוד פון כ"ה חשון,

English translation 853

that Jews must know that not only may they not give away territories of their land that can place them in danger,

אז אידן דארפן וויסן אז ניט נאר וואס זיי טארן ניט אפגעבן שטחים פון זייער לאנד וואס קען זיי שטעלן אין סכנה,

English translation 854

rather they must build a wall around the territories in order to protect themselves from the surrounding opponents,

נאר זיי דארפן אויפבויען א חומה ארום די שטחים בכדי זיך באשיצן פון די מנגדים ארום,

English translation 855

and then it also protects the surrounding cities,

און דעמולט באשיצט עס אויך די שטעט ארום,

English translation 856

and this becomes a blessing for Jews.

און דאס ווערט א ברכה פאר אידן.

English translation 857

And along with this, there is the example of the mistake made at Camp David,

און מ'האט דערביי דעם ביישפיל פון דעם טעות וואס מ'האט געמאכט בא "קעמפ דייוויד",

English translation 858

that they then gave away entire territories, which strengthened the danger for all the Jews living in the Holy Land.

אז מ'האט דעמולט אוועקגעגעבן גאנצע שטחים וואס דאס האט פארשטארקט די סכנה פאר די אלע אידן וואס לעבן אין ארץ הקודש.

English translation 859

And even though he then argued,

ואע"פ אז ער האט דעמולט גע'טענה'ט,

English translation 860

that he must give in to the non-Jews because there is strong pressure on him and he cannot withstand the pressure –

אז ער מוז נאכגעבן די גוים ווייל ס'איז דא אויף אים א שטארקער לחץ און ער קען ניט אויסהאלטן דעם לחץ –

English translation 861

and one knows who was pressuring him then,

און מ'ווייסט ווער האט דעמולט לוחץ געווען,

English translation 862

and that a certain person was involved in this,

און אז א איך איז געווען אין דעם אריינגעמישט,

English translation 863

and one knows what he did and that he himself knew that this concerned the life-threatening danger of three million Jews,

און מ'ווייסט וואס ער האט געטאן און אז ער האט אליין געוואוסט אז דאס רעדט זיך וועגן פקו"ן פון דריי מיליאן אידן,

English translation 864

that even regarding haters of Israel one may not say what must be said about this –

וואס אפילו אויף שונאי ישראל טאר מען ניט זאגן דאס וואס מ'דארף אויף דעם זאגן –

English translation 865

So what difference does it make whether there is pressure or not –

איז למאי נפק"מ צי ס'איז דא א לחץ אדער ניט –

English translation 866

when it concerns the life-threatening danger of Jews,

ווען דאס רעדט זיך וועגן פקו"ן פון אידן,

English translation 867

for saving a life overrides the entire Torah89,

וואס פקו"ן איז דוחה כל התורה כולה 89,

English translation 868

even of one Jew,

אפילו פון איין איד,

English translation 869

all the more so of a community of Jews?!

עאכו"כ פון א קיבוץ אידן?!

English translation 870

For in our view, one may not give away any territories of Eretz Yisrael, not only because of life-threatening danger

וואס לדעתנו טאר מען ניט אפגעבן קיינע שטחים פון ארץ ישראל ניט נאר מצד פקו"נ

English translation 871

(which is the main reason),

(וואס דאס איז דער עיקר),

English translation 872

but also because this is the Holy Land,

נאר אויך מצד דעם וואס דאס איז ארץ הקודש,

English translation 873

which the Almighty has now given into the possession of Jews,

וואס דער אויבערשטער האט איצטער אפגעגעבן ברשות פון אידן,

English translation 874

for Eretz Yisrael is an eternal inheritance to the eternal people,

וואס ארץ ישראל איז א נחלת עולם לעם עולם,

English translation 875

not only to the Jews who live there,

ניט נאר צו די אידן וואס לעבן דארט,

English translation 876

but also to all Jews,

נאר אויך צו אלע אידן,

English translation 877

and to all Jews throughout all generations from the giving of the Torah until the generation that will receive Moshiach Tzidkeinu and all the generations in between –

און צו אלע אידן במשך כל הדורות זינט מתן תורה ביז דער דור וואס וועט מקבל זיין משיח צדקנו וכל הדורות שבינתיים –

English translation 878

no one has any right or any power to give away even the smallest territory of the Holy Land,

האט קיינער קיין רעכט ניט און קיין כח ניט צו אפגעבן אפילו א שטח הכי קטן פון ארץ הקודש,

English translation 879

because it belongs to all Jews:

ווייל דאס באלאנגט צו אלע אידן:

English translation 880

But even according to their "approach" that the House of Israel is like all the nations90 –

אבער אפילו לויט זייער "שיטה" אז ככל הגוים בית ישראל 90 ר"ל –

English translation 881

one need not reach the reason that this is Eretz Yisrael,

דארף מען ניט אנקומען צו דעם טעם אז דאס איז ארץ ישראל,

English translation 882

because there is also the matter of life-threatening danger,

ווייל ס'איז דא דערביי דער ענין פון פקו"נ,

English translation 883

which according to everyone overrides all matters,

וואס לכולי עלמא איז דאס דוחה כל הענינים,

English translation 884

including also the matter of keeping one's word –

כולל אויך דעם ענין אז מ'דארף האלטן א ווארט –

English translation 885

in which, unfortunately, they are scrupulous...

וואס ליידער אין דעם איז מען ערלעך...

English translation 886

And regarding what he argued,

און דאס וואס ער האט גע'טענה'ט,

English translation 887

that he had no choice and had to give in to the strong pressure –

אז ער האט ניט געהאט קיין ברירה און האט געמוזט נאכגעבן דעם שטארקן לחץ –

English translation 888

I told him then

האב איך אים דעמולט געזאגט

English translation 889

(through his representative),

(ע"י בא כוחו),

English translation 890

that since this concerns a matter of life-threatening danger,

אז וויבאלד דא רעדט זיך וועגן אן ענין פון פקו"נ,

English translation 891

if he cannot stand strong against the pressure and must submit to something that will place Jews in danger –

איז אויב ער קען זיך ניט האלטן שטארק קעגן דעם לחץ און ער מוז זיך אונטערגעבן צו א זאך וואס וועט אריינשטעלן אידן אין א סכנה –

English translation 892

he has the option to resign,

האט ער דעם אויסוועג אז ער זאל זיך אפזאגן,

English translation 893

and leave his place for another who might be able to stand strong and might find a way to handle all these matters.

און לאזן זיין ארט פאר א צווייטן וואס קען זיך אפשר האלטן שטארק און קען געפינען אן עצה ווי צו באווארענען די אלע ענינים.

English translation 894

For this is the only option –

וואס דאס איז דער איינציקער אויסוועג –

English translation 895

because if he remains on the seat as "Prime Minister" he will bend and give in on a matter that concerns life-threatening danger;

ווארום אויב ער בלייבט אויף דעם בענקל אלס "פריים מיניסטער" וועט ער זיך בויגן און נאכגעבן אויף א זאך וואס איז נוגע צו פקו"נ;

English translation 896

and to accept another's advice –

און אננעמען א צווייטנ'ס עצה –

English translation 897

he cannot,

קען ער ניט,

English translation 898

because it does not sit well with him. Therefore, since he himself says there is no other choice except to give in to the pressure –

ווייל ביי אים לייגט זיך דאס ניט אפ. איז היות אז ער אליין זאגט אז ס'איז ניטא קיין אנדער ברירה חוץ פון נאכגעבן דעם לחץ –

English translation 899

one gives him advice:

זאגט מען אים א עצה:

English translation 900

Resign,

זאג זיך אפ,

English translation 901

"Be heavy and sit in your house"91,

"הכבד ושב בביתך" 91,

English translation 902

perhaps there is another who can find a way.

אפשר איז דא א צווייטער וואס קען געפינען אן עצה.

English translation 903

And he can do this in a respectful manner and no one will have any claims against him,

און ער קען דאס טאן אויף א בכבוד'יקן אופן און קיינער וועט צו אים קיין טענות ניט האבן,

English translation 904

and he will also afterwards be a fine Jew and do good things –

און ער וועט אויך דערנאך זיין א פיינער איד און אויפטאן גוטע זאכן –

English translation 905

because no one is born a minister,

ווייל קיינער איז דאך ניט געבארן געווארן קיין מיניסטער,

English translation 906

there is no such reality in the world that someone should be born a minister,

ס'איז ניטא אזא מציאות בעולם אז איינער זאל געבארן ווערן א מיניסטער,

English translation 907

all the more so a "Prime Minister".

עאכו"כ א "פריים מיניסטער".

English translation 908

And a person is a complete human being even without being a "Prime Minister" –

און מ'איז אן אדם בשלימות אפילו אן זיין א "פריים מיניסטער" –

English translation 909

eating and drinking with the three matters in which a person is comparable to an animal92,

אוכלין ושותין מיט די דריי ענינים וועלכע אן אדם איז דומה לבהמה 92,

English translation 910

and regarding this he has in completeness

ועד"ז האט ער בשלימות

English translation 911

(when he is born)

(ווען ער ווערט געבארן)

English translation 912

the three matters in which he is comparable to angels92.

די דריי ענינים אין וועלכע ער איז דומה למלאכים 92.

English translation 913

And likewise regarding the former "Prime Minister"

און אזוי אויך בנוגע צו דעם געוועזענעם "פריים מיניסטער"

English translation 914

(who signed the "Camp David" agreement) –

(וואס האט גע'חתם'ט אויף דעם אפמאך פון "קעמפ דייוויד") –

English translation 915

he was previously not a "Prime Minister" and was also then a fine Jew,

איז ער פריער ניט געווען א "פריים מיניסטער" און איז אויך דעמולט געווען א פיינער איד,

English translation 916

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 917

he was previously in exile literally outside the Land,

ער איז פריער געווען אין גלות כפשוטו בחוץ לארץ,

English translation 918

afterwards even when he came to the Land of Israel there was a period of time when he had to hide from the gentile government that was then ruling,

דערנאך אפילו ווען ער איז געקומען אין ארץ ישראל איז געווען א משך זמן וואס ער האט זיך געדארפט באהאלטן פון דער גוי'שער ממשלה וואס האט דעמולט געפירט,

English translation 919

afterwards there was a period of time when he had no say in the government,

דערנאך איז געווען א משך זמן וואס ער האט קיין דיעה ניט געהאט אין ממשלה,

English translation 920

and only after so many years did he become "Prime Minister".

און ערשט לאחרי כו"כ שנים איז ער געווארן "פריים מיניסטער".

English translation 921

Consequently now,

במילא איצטער,

English translation 922

when Jews are in danger and he cannot withstand the trial and pressure,

ווען אידן שטייען אין סכנה און ער קען ניט ביישטיין דעם נסיון ולחץ,

English translation 923

it is no shame for him that he will say that he has no choice and he must resign and give back the "mandate"

איז דאס פאר אים ניט קיין בושה אז ער וועט זאגן אז ער האט קיין ברירה ניט און ער מוז זיך אפזאגן און גיט צוריק אפ דעם "מאַנדאַט"

English translation 924

(as it is called)

(ווי מ'רופט עס אן)

English translation 925

to those who elected him,

צו די וואס האבן אים אויסגעקליבן,

English translation 926

and let them elect another who might perhaps be able to find a solution,

און זאלן זיי אויסקלייבן א צווייטן וואס וועט אפשר קענען געפינען אן עצה,

English translation 927

and he will remain a fine Jew as he was before.

און ער וועט בלייבן א פיינער איד ווי ער איז געווען פריער.

English translation 928

True indeed,

אמת טאקע,

English translation 929

he may think that there is no one better for him –

ער קען טראכטן אז ס'איז ניטא קיין בעסערער פאר אים –

English translation 930

but regarding oneself every person is biased,

אבער בנוגע צו זיך איז יעדער מענטש משוחד,

English translation 931

everyone thinks that there is no one better for him.

יעדערער טראכט אז ס'איז ניטא בעסער פאר אים.

English translation 932

And even if those who elected him all agree with him and they want him to remain the "Prime Minister" –

ואפילו אויב די וואס האבן אים אויסגעקליבן זיינען אלע מסכים מיט אים און זיי ווילן אז ער זאל בלייבן דער "פריים מיניסטער" –

English translation 933

since this concerns danger to life, no one is the master of himself to place himself in danger,

איז היות אז דאס רעדט זיך וועגן פקו"ן איז קיינער ניט קיין בעה"ב צו זיך אליין אריינשטעלן אין סכנה,

English translation 934

such a person is called one who destroys himself knowingly,

אזא מענטש ווערט אנגערופן א מאבד עצמו לדעת,

English translation 935

and one strives in every way not to allow this even if that person screams that he wants to destroy himself.

און מ'איז זיך משתדל בכל האופנים דאס ניט דערלאזן אפילו אויב יענער שרייט אז ער וויל זיך מאבד זיין.

English translation 936

As one sees it simply in the conduct of the state:

ווי מ'זעט עס בפשטות בהנהגת המדינה:

English translation 937

When someone wants to throw himself off the "Brooklyn Bridge"

ווען איינער וויל זיך אראפווארפן פון "ברוקלין ברידזש"

English translation 938

(for example),

(לדוגמא),

English translation 939

they gather the police with the firemen and do everything possible in order to prevent him from throwing himself off. And they do this even though it is a democracy and that person can say that this is what he wants and no one can force him etc. –

קלייבט מען צוזאמען די פאליס מיט די פייער-לעשער און מ'טוט כל הענינים בכדי אים אפהאלטן פון זיך אראפווארפן. און דאס טוט מען אע"פ וואס ס'איז א דעמאקראטיע און יענער קען זאגן אז אזוי וויל ער און קיינער קען אים ניט מכריח זיין וכו' –

English translation 940

nevertheless they exert all forces not to allow someone to harm himself.

אעפ"כ לייגט מען איין אלע כחות צו ניט דערלאזן אז איינער זאל זיך אליין מזיק'ן.

English translation 941

And simply this means –

ובפשטות מיינט דאס –

English translation 942

that danger to life overrides all matters,

אז פקו"ן איז דוחה כל הענינים,

English translation 943

also the matter of democracy and the possibility that every person has to choose how he wants to conduct himself.

אויך דעם ענין הדעמאקראטיע און די אפשריות וואס יעדער מענטש האט צו אויסקלייבן ווי ער וויל זיך פירן.

English translation 944

And regarding our matter:

ועד"ז בעניננו:

English translation 945

Even if all Jews in the Land of Israel agree to give away the territories, may Hashem spare us,

אפילו אויב אלע אידן אין ארץ ישראל זיינען מסכים אפגעבן די שטחים ר"ל,

English translation 946

they are not masters over themselves to place themselves in danger.

זיינען זיי ניט קיין בעלי בתים אויף זיך אליין אריינשטעלן אין סכנה.

English translation 947

Nevertheless the "Prime Minister" has now acted foolishly and surrendered to the pressure –

אעפ"כ האט דער "פריים מיניסטער" זיך דעמולט באנארישט און זיך אונטערגעגעבן צו דעם לחץ –

English translation 948

and known is the saying of the Rebbe Maharash93 that what is the trick to fool a fool...

וכידוע דער פתגם פון רבי'ן מהר"ש 93 אז וואס איז דער קונץ צו אפנארן א נאר...

English translation 949

and especially when in truth he is a wise man and he wants specifically to be a fool!...

ובפרט נאך ווען באמת איז ער א חכם און ער וויל זיין דוקא א טיפש!...

English translation 950

But this is all a past event that now can no longer be changed;

אבער דאס איז אלץ א מעשה שהי' וואס איצטער קען מען דאס שוין ניט משנה זיין;

English translation 951

the main intention in this is that now one should learn from it and not repeat the same mistake:

דער עיקר הכוונה בזה איז אז איצטער זאל מען זיך דערפון אפלערנען און ניט איבער'חזר'ן דעם זעלבן טעות:

English translation 952

the current leaders of the Land of Israel must know that this concerns danger to life,

די היינטיקע פירער פון ארץ ישראל דארפן וויסן אז דאס רעדט זיך וועגן פקו"נ,

English translation 953

and if there is a pressure that they cannot withstand –

און טאמער ס'איז דא א לחץ וואס זיי קענען ניט ביישטיין –

English translation 954

they should resign,

דארפן זיי זיך אפזאגן,

English translation 955

perhaps there is another who can find a solution!

אפשר איז דא אן אנדערער וואס קען זיך געבן אן עצה!

English translation 956

And the claim,

און די טענה,

English translation 957

that until now no one has resigned

אז ביז איצטער האט זיך קיינער ניט אפגעזאגט

English translation 958

(even when there was a pressure that one could not withstand),

(אפילו ווען ס'איז געווען א לחץ וואס מ'קען ניט ביי-שטיין),

English translation 959

so why should he innovate a new order –

איז פארוואס זאל ער מחדש זיין א נייעם סדר –

English translation 960

The father answered me on this

האב איך אויף דעם געענטפערט

English translation 961

(at the time when they came into my room and presented the claim)

(בשעת מ'איז צו מיר אריין אין צימער און געזאגט די טענה)

English translation 962

with an example from Shabbos observance:

מיט א דוגמא פון שמירת שבת:

English translation 963

Someone bought a store in New York that for a period of many years

איינער האט געקויפט א קלייט אין ניו יארק וואס שוין א משך פון א ריבוי שנים

English translation 964

(even before he bought the store)

(נאך איידער ער האט געקויפט דעם קלייט)

English translation 965

the previous owners,

האבן די פריערדיקע בעלי בתים,

English translation 966

among whom were Jews,

וואס צווישן זיי זיינען געווען אידן,

English translation 967

kept this store open on Shabbos. He argued:

געהאלטן דעם קלייט אפען אום שבת. האט ער גע'טענה'ט:

English translation 968

Since the store has already been open on Shabbos for fifty years and the like –

וויבאלד אז דער קלייט איז שוין אפען שבת במשך חמשים שנה וכיו"ב –

English translation 969

why must he come and change the order and close it on Shabbos?

צוליב וואס דארף ער קומען און משנה זיין דעם סדר און דאס פארמאכן שבת?

English translation 970

The simple answer to this is:

איז דער ענטפער אויף דעם בפשטות:

English translation 971

Since Shabbos observance is a mitzvah in the Torah,

וויבאלד אז שמירת שבת איז א מצוה אין תורה,

English translation 972

in the Ten Commandments

אין די עשרת הדברות

English translation 973

("Remember the Shabbos day"94,

("זכור את יום השבת" 94,

English translation 974

"Observe the Shabbos day"95) –

"שמור את יום השבת" 95) –

English translation 975

since you are a Jew and you now have the obligation of Shabbos observance,

איז וויבאלד אז דו ביסט א איד און דו האסט איצטער דעם חיוב פון שמירת שבת,

English translation 976

it is no excuse for you that the store was open until now –

איז קיין תירוץ ניט פאר דיר אז דער קלייט איז געווען אפן ביז איצטער –

English translation 977

you must now fulfill the obligation of the Torah to close the store!

דו דארפסט איצטער מקיים זיין דער חיוב פון תורה צו פארמאכן דעם קלייט!

English translation 978

So too in our matter:

עד"ז בעניננו:

English translation 979

The fact that until now people did not conduct themselves in a certain manner according to Torah and did not take into account the danger to Jewish lives of the Jews in the Holy Land –

דאס וואס ביז איצטער האט מען זיך ניט געפירט באופן מסויים ע"פ תורה און זיך ניט גערעכנט מיט פקו"ן פון די אידן אין ארץ הקודש –

English translation 980

is no excuse to continue conducting oneself that way.

איז קיין תירוץ ניט פארוואס מ'זאל ממשיך זיין זיך פירן אזוי.

English translation 981

And this is also the answer to the claim –

און דאס איז אויך דער ענטפער אויף די טענה –

English translation 982

that according to Torah one must give away the territories.

אז ע"פ תורה דארף מען אפגעבן די שטחים.

English translation 983

It has already been said many times,

מען האט שוין גערעדט כמ"פ,

English translation 984

that according to Torah it is exactly the opposite –

אז ע"פ תורה איז פונקט פארקערט –

English translation 985

because according to Torah, danger to life is the most primary matter,

ווייל ע"פ תורה איז פקו"נ דער ענין הכי עיקרי,

English translation 986

and it overrides the entire Torah.

און דאס איז דוחה כל התורה כולה.

English translation 987

Furthermore, in order to know how one must conduct oneself according to Torah in a particular matter –

נוסף לזה וואס בכדי וויסן ווי מ'דארף זיך פירן ע"פ תורה אין אן ענין מסויים –

English translation 988

one must first and foremost ask and follow the experts in that matter. And in the matter at hand –

דארף מען לכל לראש פרעגן און פאלגן די מומחים באותו דבר. ובנדו"ד –

English translation 989

in order to know how one must conduct oneself regarding the territories,

בכדי וויסן ווי מ'דארף זיך פירן מיט די שטחים,

English translation 990

one must ask the experts in security.96

דארף מען פרעגן בא מומחים אין בטחון 96.

English translation 991

As this is regarding medical matters96:

ווי דאס איז בנוגע לעניני רפואה 96:

English translation 992

In order to know how one should conduct oneself regarding a medical matter –

בכדי וויסן ווי מ'זאל זיך פירן בנוגע צו אן ענין של רפואה –

English translation 993

one must, according to Torah, ask a doctor,

דארף מען ע"פ תורה פרעגן ביי א רופא,

English translation 994

and not just any doctor –

און ניט סתם א רופא –

English translation 995

but a doctor in that matter.

נאר א רופא באותו ענין.

English translation 996

If someone is an astrologer

אויב איינער איז א חוזה בכוכבים

English translation 997

(for example),

(לדוגמא),

English translation 998

he knows how the stars revolve,

ער ווייסט ווי די כוכבים דרייען זיך,

English translation 999

and he can speak about this, etc. –

און ער קען וועגן דעם רעדן וכו' –

English translation 1000

but he cannot give an opinion regarding medicine.

קען ער אבער ניט זאגן א דיעה בנוגע צו רפואה.

English translation 1001

And so too, when one will need to make a decision regarding a medical matter –

ועד"ז בשעת מ'וועט דארפן מאכן א החלטה בנוגע צו אן ענין של רפואה –

English translation 1002

one will not hold a vote of householders,

וועט מען ניט מאכן קיין אפשטימונג פון בעלי בתים,

English translation 1003

but specifically of doctors.

נאר דוקא פון רופאים.

English translation 1004

And among doctors themselves –

און צווישן רופאים גופא –

English translation 1005

experts in that matter. If it concerns a foot –

מומחים באותו ענין. אויב עס רעדט זיך וועגן א פוס –

English translation 1006

one must have a doctor who knows about a foot,

דארף מען האבן א רופא וואס ווייסט וועגן א פוס,

English translation 1007

not a doctor who only knows about another part of the body.

ניט א רופא וואס ווייסט נאר וועגן אן אנדער חלק פון גוף.

English translation 1008

All the more so in our matter –

עאכו"כ בעניננו –

English translation 1009

when speaking about the security of a "head",

ווען מ'רעדט וועגן דעם בטחון פון א "קאפ",

English translation 1010

a Jew,

א איד,

English translation 1011

and not one Jew,

און ניט איין איד,

English translation 1012

but many Jews –

נאר א ריבוי אידן –

English translation 1013

one must, according to Torah, certainly ask and follow specifically the experts in security,

דארף מען ע"פ תורה זיכער פרעגן און פאלגן די מומחים אין בטחון דוקא,

English translation 1014

not experts in another field,

ניט מומחים אין אן אנדער תחום,

English translation 1015

but specifically in the same matter about which one is deliberating –

נאר דוקא באותו ענין וועגן וועלכן מ'איז דן –

English translation 1016

experts in the matter of security,

מומחים בענין הבטחון,

English translation 1017

who are not concerned with any other matters,

וואס זיי איז ניט נוגע קיינע אנדערע ענינים,

English translation 1018

not money,

ניט געלט,

English translation 1019

not honor,

ניט כבוד,

English translation 1020

not diplomacy,

ניט דיפלאמאטיע,

English translation 1021

not politics,

ניט פאליטיק,

English translation 1022

not what the nations will say,

ניט וואס גוים וועלן זאגן,

English translation 1023

they are concerned with only one thing –

זיי איז נוגע בלויז איין זאך –

English translation 1024

the security of the Jews dwelling in the Holy Land.

דער בטחון פון אידן הדרים בארץ הקודש.

English translation 1025

The diplomat and "political" person may be a great sage, etc.,

דער דיפלאמאט און "פאליטישן" קען זיין א חכם גדול וכו',

English translation 1026

but regarding giving an opinion in the matter of security according to Torah,

אבער בנוגע צו זאגן א דיעה בענין הבטחון ע"פ תורה,

English translation 1027

one must have specifically someone who is an expert in security,

דארף מען האבן דוקא איינער וואס איז א מומחה אין בטחון,

English translation 1028

not mixed with any other considerations.

ניט אריינגעמישט קיינע אנדערע חשבונות.

English translation 1029

And the experts in the matter of security say clear words,

און די מומחים בענין הבטחון זאגן קלארע דיבורים,

English translation 1030

that it is a danger for Jews to give away the territories in Judea and Samaria. Consequently, it is understood,

אז ס'איז א סכנה פאר אידן צו אפגעבן די שטחים אין יהודה ושומרון. במילא איז פארשטאנדיק,

English translation 1031

that according to Torah one must conduct oneself thus

אז ע"פ תורה דארף מען זיך אזוי פירן

English translation 1032

(according to what the experts say).

(לויט ווי די מומחים זאגן).

English translation 1033

It turns out,

קומט אויס,

English translation 1034

that according to Torah one may absolutely not give away the territories,

אז ע"פ תורה טאר מען גאר ניט אפגעבן די שטחים,

English translation 1035

and explicitly not like those who wish to say that according to Torah one must give them away.

ובפירוש ניט ווי די וואס ווילן זאגן אז ע"פ תורה דארף מען זיי יע אפגעבן.

English translation 1036

And the claim,

און די טענה,

English translation 1037

that a verdict has already been issued that one may give away the territories,

אז מ'האט שוין ארויסגעגעבן א פסק-דין אז מ'מעג יע אפגעבן די שטחים,

English translation 1038

and now one cannot change the verdict –

קען מען איצטער ניט משנה זיין דעם פסק –

English translation 1039

one says to them:

זאגט מען זיי:

English translation 1040

Even the members of the Sanhedrin had to show the source and reason for their verdict even when a simple Jew,

אפילו די חברי הסנהדרין האבן געדארפט באווייזן דער מקור וטעם אויף זייער פסק אפילו ווען א פשוט'ער איד,

English translation 1041

an ignoramus, asks them "from what reason did you judge me"97. One asks them:

אן עם-הארץ פרעגט בא זיי "מאיזה טעם דנתוני" 97. פרעגט מען בא זיי:

English translation 1042

From what reason did you judge me –

מאיזה טעם דנתוני –

English translation 1043

from where in the Torah did they take that according to the Torah one may give away the territories?!

פון וואנעט אין תורה האבן זיי גענומען אז ע"פ תורה מעג מען אפגעבן די שטחים?!

English translation 1044

And it is understood,

און ס'איז מובן,

English translation 1045

that even if a verdict was issued,

אז אפילו אויב מ'האט ארויסגעגעבן א פסק,

English translation 1046

one can later reconsider and change it if the first verdict was not upheld.

קען מען דאס דערנאך איבערטראכטן און משנה זיין אויר דער ערשטער פסק איז ניט געווען אויסגעהאלטן.

English translation 1047

And especially since he himself wrote in a letter

ובפרט אז ער אליין האט געשריבן אין א בריוו

English translation 1048

(which is printed),

(וואס איז אפגעדרוקט),

English translation 1049

that he is not connected to the part of the laws of the Torah,

אז ער איז ניט שייך צו חלק ההלכות שבתורה,

English translation 1050

but only with give-and-take and pilpulim in the Torah. Consequently it is understood that he may not rule on any halachah,

נאר מיט שקו"ט און פלפולים שבתורה. במילא איז מובן אז ער טאר ניט פסק'נען קיין הלכה,

English translation 1051

and especially when it concerns a matter of life-threatening danger.

ובפרט ווען דאס רעדט זיך וועגן פקו"נ.

English translation 1052

Only with give-and-take in the Torah etc.

נאר מיט שקו"ט שבתורה כו'.

English translation 1053

I do not lack those who say the opposite reasoning on everything I say –

מיר פעלט ניט אויס אזוינע וואס זאגן איפכא מסתברא אויף אלץ וואס איך זאג –

English translation 1054

therefore there is no need to elaborate on this,

דערפאר איז אין להאריך בזה,

English translation 1055

in order not to provoke them further,

בכדי זיי ניט מער אויפרייצן,

English translation 1056

and especially since there are rabbis who can learn and can issue a ruling on this,

ובפרט אז עס זיינען דא רבנים וואס קענען לערנען און קענען אין דעם ארויסגעבן א פסק,

English translation 1057

and especially rabbis who are in the Land of Israel

ובפרט רבנים וואס געפינען זיך אין ארץ ישראל

English translation 1058

[where I have never been],

[וואס איך בין דארטן קיינמאל ניט געווען],

English translation 1059

and they know about the situation that is happening there,

און זיי ווייסן וועגן דעם מצב וואס טוט זיך דארטן,

English translation 1060

the only thing they do not know is,

די איינציקע זאך וואס זיי ווייסן ניט איז,

English translation 1061

that the gentiles in Washington are laughing at what Jews are doing to themselves...

אז גוים אין וואשינגטאן לאכן זיך אויס פון דעם וואס אידן טוען זיך אליין אפ...

English translation 1062

And upon all this there is the lesson of the 25th of Cheshvan –

און אויף דעם אלעם האט מען דעם לימוד פון כ"ה חשון –

English translation 1063

which is emphasized on the 25th of Cheshvan every single year:

וואס שטייט בהדגשה בכ"ה בחשון מידי שנה בשנה:

English translation 1064

That Jews must ensure to build a wall,

אז אידן דארפן מאכן זיכער צו אויפבויען א חומה,

English translation 1065

literally and including "I am a wall, this is the Torah",

כפשוטה און כולל "אני חומה זו תורה",

English translation 1066

in order to protect themselves from the opponents all around.

בכדי זיך באשיצן פון די מנגדים ארום און ארום.

English translation 1067

And the lesson is especially fitting now,

און דער לימוד איז צופאסיק במיוחד איצטער,

English translation 1068

when there are Jews who not only do not want to build a wall,

ווען עס געפינען זיך אידן וואס ווילן ניט בלויז ניט בויען א חומה,

English translation 1069

but rather give away territories of the Land of Israel,

נאר אפגעבן שטחים פון ארץ ישראל,

English translation 1070

Judea and Samaria,

יהודה ושומרון,

English translation 1071

which can further strengthen the danger from the opponents around.

וואס קענען נאך פארשטארקן די סכנה פון די מנגדים ארום.

English translation 1072

It is a certainty that "behold, the Guardian of Israel neither slumbers nor sleeps"98,

ס'איז א זיכערע זאך אז "הנה לא ינום ולא יישן שומר ישראל" 98,

English translation 1073

and the Almighty protects Jews in every place they are,

און דער אויבערשטער באשיצט אידן בכל מקום שהם,

English translation 1074

including also in the Land of Israel;

כולל אויך אין ארץ ישראל;

English translation 1075

But along with this, the Almighty wants that Jews should do all that is dependent on them in a natural way.

אבער ביחד עם זה וויל דער אויבערשטער אז אידן זאלן טאן כל התלוי בהם בדרך הטבע.

English translation 1076

Consequently it is demanded that Jews do all that is dependent on them to protect themselves from the opponents around.

במילא מאנט זיך אז אידן זאלן טאן כל התלוי בהם אז מ'זאל זיך באשיצן פון די מנגדים ארום.

English translation 1077

And all the more so not to themselves propose things that can place Jews in danger,

ועאכו"כ ניט גיין אליין פארשלאגן זאכן וואס קענען איינשטעלן אידן אין סכנה,

English translation 1078

as one sees now that due to the groveling before the gentiles one proposes to them to give away territories,

ווי מ'זעט עס איצטער אז מצד דער אראפגעפאלנקייט פאר די גוים איז מען מציע זיי אפגעבן שטחים,

English translation 1079

just so that one can sit at the same table with the gentiles,

אבי מ'זאל קענען זיצן אויפן זעלבן טיש מיט די גוים,

English translation 1080

including –

כולל –

English translation 1081

terrorists and murderers,

טעראריסטן און רוצחים,

English translation 1082

and one even wants to convince that this is the way to peace!

און מ'וויל נאך איינרעדן אז דאס איז דער וועג צו שלום!

English translation 1083

And the magnitude of the fall is seen even more regarding Jerusalem, the holy city:

און דעם גודל הנפילה זעט מען נאכמער בנוגע צו ירושלים עיר הקודש:

English translation 1084

The groveling of Jews before gentiles is so strong,

די אראפגעפאלנקייט פון אידן פאר גוים איז עד כדי כך שטארק,

English translation 1085

that there are Jewish ministers from the Land of Israel

אז עס זיינען דא אידישע מיניסטארן פון ארץ ישראל

English translation 1086

(as was reported to me)

(ווי מ'האט מיר איבערגעגעבן)

English translation 1087

who proposed that Jerusalem, the holy city, should be a city under the ownership not only of Jews,

וואס האבן אנגעבאטן אז ירושלים עיר הקודש. זאל זיין א שטאט אונטער דער בעה"ב'ישקייט ניט נאר פון אידן,

English translation 1088

but of Muslims,

נאר פון מוסלמענער,

English translation 1089

Jews and Christians.

אידן און נוצרים.

English translation 1090

When I was told about this,

בשעת מ'האט מיר וועגן דעם דערציילט,

English translation 1091

I asked further whether they indeed expressed themselves in this order:

האב איך זיך נאכגעפרעגט צי מ'האט זיך אויסגעדריקט טאקע אין דעם סדר:

English translation 1092

Muslims,

מוסלמענער,

English translation 1093

Jews and Christians. They answered me in the affirmative.

אידן און נוצרים. האט מען מיר געענטפערט בחיוב.

English translation 1094

In this one sees how far the groveling before gentiles has gone

וואס דערביי זעט מען ווי ווייט ס'איז דערגאנגען די אראפגעפאלנקייט פאר גוים

English translation 1095

(in addition to the very proposal of Jews to give away Jerusalem to a partnership of Jews and gentiles!):

(נוסף אויף דעם עצם פאָרשלאג פון אידן צו אפגעבן ירושלים צו א שותפות פון אידן מיט גוים!):

English translation 1096

Even gentiles know simply from history –

אפילו גוים ווייסן בפשטות פון היסטאריע –

English translation 1097

one does not need to come to the "Bible" even

מ'דארף אויף דעם ניט אנקומען צום "בייבל" אפילו

English translation 1098

(as they call it) –

(ווי זיי רופן דאס אן) –

English translation 1099

that the order of ownership over Jerusalem

אז דער סדר הבעלות אויף ירושלים

English translation 1100

(and the entire Land of Israel)

(און גאנץ ארץ ישראל)

English translation 1101

was not in the order of Muslims,

איז געווען ניט אין דעם סדר פון מוסלמענער,

English translation 1102

then Jews,

דערנאך אידן,

English translation 1103

then Christians,

דערנאך נוצרים,

English translation 1104

but rather Jews had ownership there before the Muslims,

נאר אידן האבן דארט געהאט בעלות פאר די מוסלמענער,

English translation 1105

and afterwards Christians had ownership there.

און דערנאך האבן נוצרים דארט געהאט א בעלות.

English translation 1106

And it is known,

וכידוע,

English translation 1107

that previously the Land of Israel

אז פריער האט ארץ ישראל

English translation 1108

(and Jerusalem99)

(וירושלים 99)

English translation 1109

belonged to the Canaanites100,

באלאנגט צו די כנענים 100,

English translation 1110

(the Jebusites99).

(יבוסי 99).

English translation 1111

And from the Canaanites no remnant or survivor remained

און פון די כנענים איז ניט געבליבן קיין שריד ופליט

English translation 1112

(because it was “you shall not let any soul live”101),

(ווארום ס'איז געווען "לא תחי' כל נשמה" 101),

English translation 1113

consequently no one has any claim on the Land of Israel as heirs of Canaan. Afterwards the Jews conquered it from them,

במילא האט קיינער ניט קיין תביעה אויף ארץ ישראל אלס יורשים פון כנען. דערנאך האבן דאס אידן פון זיי כובש געווען,

English translation 1114

and settled there for a long time. Afterwards Babylon conquered it from the Jews. And afterwards Rome conquered it,

און זיך דארטן באזעצט אויף א ריבוי זמן. דערנאך האט בבל דאס כובש געווען פון אידן. און דערנאך האט רומי דאס כובש געווען,

English translation 1115

but that was when Rome still consisted of idolaters. Afterwards the Land of Israel was under the Muslims. And afterwards –

אבער דאס איז געווען ווען רומי איז נאך באשטאנען פון עובדי עבודה זרה. דערנאך איז ארץ ישראל געווען אונטער די מוסלמענער. און דערנאך –

English translation 1116

for a short time –

פאר א קורצער זמן –

English translation 1117

the Land of Israel was under the Christians.

איז ארץ ישראל געווען אונטער נוצרים.

English translation 1118

From this one sees that the order of ownership of Jerusalem is not first Muslims,

זעט מען דערפון אז דער סדר הבעלות אויף ירושלים איז ניט פריער מוסלמענער,

English translation 1119

then Jews, then Christians,

דערנאך אידן דערנאך נוצרים,

English translation 1120

but rather first Jews and then Muslims and Christians.

נאר פריער אידן און דערנאך מוסלמענער און נוצרים.

English translation 1121

Now how is it –

היינט ווי קומט עס –

English translation 1122

I asked that person –

האב איך בא יענעם געפרעגט –

English translation 1123

that they say this specifically in an order that simply does not accord with simple history,

אז מ'זאל דאס זאגן דוקא מיט א סדר וואס שטימט פשוט ניט מיט פשוט'ע היסטאריע,

English translation 1124

first Muslims then Jews and Christians?!

פריער מוסלמענער דערנאך אידן און נוצרים?!

English translation 1125

He answered me,

האט ער מיר געענטפערט,

English translation 1126

that the ministers had said so...

אז אזוי האבן געזאגט די מיניסטארן...

English translation 1127

Afterwards,

דערנאך,

English translation 1128

when I saw that I would not accomplish anything anyway and they would not listen to me anyway –

בשעת איך האב געזען אז איך וועל סיי-ווי ניט פועל'ן און מ'וועט מיר סיי-ווי ניט פאלגן –

English translation 1129

I stopped talking with him.

האב איך מיט אים אויפגעהערט רעדן.

English translation 1130

And thus one sees the lowliness before the nations in the other proposals that Jews put forward,

און אזוי זעט מען די אראפגעפאלנקייט פאר די גוים אין די אנדערע פארשלאגן וואס אידן שטעלן פאר,

English translation 1131

and the point in this is –

וואס די נקודה בזה איז –

English translation 1132

that they are ready to give up everything just to be able to sit at one round table with terrorists,

אז מ'איז גרייט אלץ אפגעבן אבי מ'זאל קענען זיצן אויף איין קיילעכדיקן טיש מיט טעראריסטן,

English translation 1133

and they delude themselves that the very fact of sitting at the same table is a good thing that indicates good relations between those sitting at the table.

און מ'רעדט זיך איין אז דער עצם זאך אז מ'זיצט בא דעם זעלבן טיש איז א דבר טוב וואס באווייזט אויף גוטע יחסים צווישן די וואס זיצן באם טיש.

English translation 1134

Every person of intellect knows, however,

יעדער בר שכל ווייסט אבער,

English translation 1135

that the way of the world of falsehood is such –

אז דער סדר פון עלמא דשיקרא איז אזא –

English translation 1136

that one can sit at the same table with someone who holds a harmful thing under the table,

אז מ'קען זיצן בא דעם זעלבן טיש מיט איינעם וואס האלט אונטערן טיש א דבר המזיק,

English translation 1137

and in the middle of the conversation that one can stab him in the leg with a knife, may Hashem spare us –

און אינמיטן דעם רעדן קען יענער אים שטעכן אין פוס מיט א מעסער ר"ל –

English translation 1138

such is the way in the world of falsehood!...

אזוי איז דער סדר אין עלמא דשיקרא!...

English translation 1139

And it is not the case,

און ס'איז ניט דער פשט,

English translation 1140

that the Jews sitting at the table do not know about it,

אז די אידן וואס זיצן ביים טיש ווייסן ניט דערפון,

English translation 1141

they explicitly do know about it and they know that the intention of the terrorists is not for good and peace,

זיי ווייסן בפירוש יע דערפון און זיי ווייסן אז די כוונה פון די טעראריסטן איז ניט לטוב ושלום,

English translation 1142

and that they will not fulfill what will be agreed upon,

און אז זיי האלטן ניט בא מקיים זיין דאס וואס מ'וועט אפרעדן,

English translation 1143

because the terrorists themselves say so explicitly;

ווארום די טעראריסטן אליין זאגן אזוי בפירוש;

English translation 1144

nevertheless the lowliness before the nations is to such an extent,

אעפ"כ איז די אראפגעפאלנקייט פאר גוים עד כדי כך,

English translation 1145

that the Jews are ready to do anything just to sit at the same table with nations and delude themselves outwardly that it is good!

אז די אידן זיינען גרייט אלץ טאן אבי זיצן באם זעלבן טיש מיט גוים און זיך איינרעדן כלפי חוץ אז ס'איז גוט!

English translation 1146

I was asked:

מ'האט בא מיר געפרעגט:

English translation 1147

Since I am immersed in the laws of the Seven Noahide Commandments102,

היות אז איך קאך זיך אין ז' מצוות בני נח 102,

English translation 1148

in which the terrorists are also obligated –

וואס אין זיי זיינען מחוייב אויך די טעראריסטן –

English translation 1149

what merit can be found for them?

איז וואס פאר א לימוד זכות קען מען אויף זיי געפינען?

English translation 1150

The questioner was one who is immersed in study –

דער שואל איז געווען איינער וואס קאכט זיך אין לערנען –

English translation 1151

I answered him with a matter in study:

האב איך אים געענטפערט מיט אן ענין אין לערנען:

English translation 1152

It is explicit in the Torah that “distance yourself from a false matter”103. And in this there is no room for bargaining.

ס'איז מפורש בתורה אז "מדבר שקר תרחק" 103. וואס אין דעם איז ניט שייך זיך צו דינגען.

English translation 1153

However, a question can arise in this –

עס קען אבער ווערן א שאלה אין דעם –

English translation 1154

regarding the children of Noah:

בנוגע צו בני נח:

English translation 1155

The children of Noah accepted upon themselves to refrain from deceiving one another104. And this includes the content of “distance yourself from a false matter” in order that one should not deceive another.

בני נח האבן אויף זיך אנגענומען צו אפהיטן זיך פון אפנארן איינער דעם אנדערן 104. וואס דאס איז כולל דעם תוכן פון "מדבר שקר תרחק" בכדי מ'זאל א צווייטן ניט אפנארן.

English translation 1156

A question arises –

שטעלט זיך א שאלה –

English translation 1157

regarding a child of Noah –

בנוגע צו א בן נח –

English translation 1158

in a case when everyone knows that that person is speaking a falsehood. And this depends on what constitutes the prohibition of “distance yourself from a false matter”:

אין א פאל ווען אלע ווייסן אז יענער זאגט א שקר. וואס דאס איז תלוי אין וואס באשטייט דער איסור פון "מדבר שקר תרחק":

English translation 1159

If the prohibition consists of the very speaking of falsehood –

אויב דער איסור באשטייט פון דעם עצם זאגן שקר –

English translation 1160

then it makes no difference whether everyone knows that it is a falsehood or not;

איז קיין נפק"מ ניט צי אלע ווייסן אז דאס איז א שקר אדער ניט;

English translation 1161

but if the prohibition consists of the fact that one may not deceive another, then it is not a prohibition.

אבער אויב דער איסור באשטייט דערפון וואס מ'טאר א צווייטן ניט אפנארן איז דאס ניט קיין איסור.

English translation 1162

And one could say that this is the difference between Jews and the children of Noah:

ויש לומר אז דאס איז די נפק"מ צווישן אידן און בני נח:

English translation 1163

Regarding Jews, it makes no difference whether one knows that it is a falsehood or not –

בנוגע צו אידן איז קיין נפק"מ ניט צי מ'ווייסט אז דאס איז א שקר אדער ניט –

English translation 1164

because for them the prohibition is explicit in the Torah that “distance yourself from a false matter”,

ווייל אויף זיי איז דער איסור מפורש אין תורה אז "מדבר שקר תרחק",

English translation 1165

which means that one may not speak any falsehood,

וואס דאס מיינט אז מ'טאר ניט זאגן קיין שקר,

English translation 1166

even if one knows that it is a falsehood;

אפילו אויב מ'ווייסט אז דאס איז א שקר;

English translation 1167

but regarding the children of Noah, for whom the prohibition is not from a verse,

אבער בנוגע צו בני נח וואס דער איסור אויף זיי איז ניט פון פסוק,

English translation 1168

but from logic

נאר פון סברא

English translation 1169

(that the nations accepted upon themselves)

(וואס די אומות האבן אויף זיך אנגענומען)

English translation 1170

that one may not deceive another –

אז מ'טאר א צווייטן ניט אפנארן –

English translation 1171

one could say that if everyone knows that it is a falsehood,

קען מען זאגן אז אויב אלע ווייסן אז ס'איז א שקר,

English translation 1172

then there is no prohibition in this.

איז אין דעם ניטא קיין איסור.

English translation 1173

Based on this, one can understand the "justification" for the terrorists:

ועפ"ז איז מובן דער "לימוד זכות" אויף די טעראריסטן:

English translation 1174

Everyone knows –

אלע ווייסן –

English translation 1175

because they make no secret of it –

ווארום זיי מאכן דערפון ניט קיין סוד –

English translation 1176

that they do not intend to fulfill what they promise,

אז זיי האלטן ניט בא מקיים זיין דאס וואס זיי זאגן צו,

English translation 1177

to the point that it never even occurs to them to fulfill it. Consequently, they do not transgress the prohibition of "distance yourself from a false word," since everyone knows they are lying. And on the contrary:

ביז אז זיי פאלט גארניט איין צו דאס מקיים זיין. במילא זיינען זיי ניט עובר אויף קיין איסור פון מדבר שקר תרחק ווייל אלע ווייסן אז זיי זאגן שקר. ואדרבה:

English translation 1178

By sitting at the same table with a Jew and signing a paper –

דערמיט וואס זיי זיצן באם זעלבן טיש מיט א אידן און חתם'נען אויף א פאפיר –

English translation 1179

they thereby feel good in their hearts...

מאכן זיי דאך פילן גוט אויפן הארץ...

English translation 1180

And may it be His will that the Almighty not allow that any more be given away from the territories that are under the authority of Jews.

ויה"ר אז דער אויבערשטער זאל ניט דערלאזן אז מ'זאל עפעס וואס מער אפגעבן פון די שטחים וואס געפינן זיך אין דער רשות פון אידן.

English translation 1181

But for every matter, one must have a means of enclothing it in the natural order –

אבער אויף יעדער זאך דארף מען דאך האבן א התלבשות בדרך הטבע –

English translation 1182

there is a counsel for this,

האט מען די עצה אויף דעם,

English translation 1183

that the nations should not want to accept it,

אז די גוים זאלן דאס ניט וועלן אננעמען,

English translation 1184

as was the case the previous time after the Six-Day War

אזוי ווי ס'איז געווען בפעם הקודמת לאחרי מלחמת ששת הימים

English translation 1185

(as mentioned above).

(כנ"ל).

English translation 1186

And may the Almighty help that the wealthy should help.

און דער אויבערשטער זאל העלפן אז די רייך זאלן העלפן.

English translation 1187

Even though until now they did not heed what was said

אע"פ וואס ביז איצטער האט מען ניט געפאלגט וואס מ'האט גערעדט

English translation 1188

(as mentioned above),

(כנ"ל),

English translation 1189

that eventually they will see the danger of giving away the territories in Judea and Samaria, etc.,

אז מ'וועט סו"ס דערזען די סכנה פון אפגעבן די שטחים אין יהודה ושומרון וכו',

English translation 1190

and they will realize that the only path to true peace and blessing is through holding firm and not yielding to the nations.

און מ'וועט איינזען אז דער איינציקער וועג אויף אמת'ער שלום וברכה איז דורך דעם וואס מ'האלט זיך פעסט און מ'גיט ניט נאך די גוים.

English translation 1191

And may it be His will that this also be the case regarding all the matters that are now being discussed,

ויה"ר אז אזוי זאל אויך זיין בנוגע צו די אלע ענינים וואס מ'רעדט איצטער,

English translation 1192

beginning with the matter that the time requires increasing joy in the month of Kislev –

אנהויבנדיק פון דעם ענין שהזמן גרמא אז מ'זאל מרבה זיין בשמחה בחודש כסלו –

English translation 1193

that it be fulfilled in practice by increasing joy,

אז מ'זאל דאס מקיים זיין בפועל דורך מרבה זיין בשמחה,

English translation 1194

and through this, all the other matters mentioned should be accomplished –

ועד"ז זאל מען אוספירן די אלע אנדערע ענינים האמורים –

English translation 1195

which are matters taken from the words of our Rabbis, our leaders.

וואס דאס זיינען דאך ענינים גענומען פון דברי רבותינו נשיאינו.

English translation 1196

And through the performance of one mitzvah, "he tips himself and the entire world to the scale of merit and brings salvation and deliverance to himself and to them"105,

און דורך דעם וואס ס'וועט צוקומען א מצוה אחת איז "הכריע את עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות וגרם לו ולהם תשועה והצלה" 105,

English translation 1197

until the salvation and deliverance – of the true and complete redemption,

ביז די תשועה והצלה - פון די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1198

and all Jews go to the Holy Land,

און אלע אידן גייען אין ארץ הקודש,

English translation 1199

"which is a land that the L-rd your G-d always looks after, from the beginning of the year to the end of the year"106,

"אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה" 106,

English translation 1200

in a manner of the completeness of the land,

באופן פון שלימות הארץ,

English translation 1201

until "for the L-rd your G-d will broaden your border"107,

ביז "כי ירחיב ה' אלקיך את גבולך" 107,

English translation 1202

and in Jerusalem –

און אין ירושלים –

English translation 1203

the completeness108 of seeing109,

שלימות 108 הירה 109,

English translation 1204

together with the completeness of the Torah and its mitzvos,

צוזאמען מיט שלימות התורה ומצוותי',

English translation 1205

together with the completeness of the people,

צוזאמען מיט שלימות העם,

English translation 1206

"with our young and our old, etc., with our sons and our daughters"110,

"בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו" 110,

English translation 1207

and with the completeness of all matters,

און מיט שלימות כל הענינים,

English translation 1208

in the true and complete redemption,

בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1209

below ten handbreadths.

למטה מעשרה טפחים.

English translation 1210

Discourse (in the style of a talk)

מאמר (כעין שיחה)

English translation 1211

Beginning with the words "And Avraham was old, advanced in days"

ד"ה ואברהם זקן בא בימים

English translation 1212

(Proofread by the Rebbe, shlita, and published in a separate pamphlet).

(הוגה ע"י כ"ק אדמו"ר שליט"א וי"ל בקונטרס בפ"ע).

English translation 1213

It is also customary to study a verse from the weekly portion with Rashi's commentary;

ס'איז אויך רגיל אפצולערנען א פסוק פון פרשת השבוע מיט פירוש רש"י;

English translation 1214

a topic from the notes of the Tzemach Tzedek on the Zohar of our portion;

אן ענין אין די הערות פון טאטן אויפן זהר דפרשתנו;

English translation 1215

and in recent times –

און בזמן האחרון –

English translation 1216

a topic from the daily study of the Rambam's book –

אן ענין אין שיעור היומי בספר הרמב"ם –

English translation 1217

and due to the shortness of time, we will speak in points.

ומפני קוצר הזמן וועט מען רעדן בנקודות.

English translation 1218

As was discussed in the previous farbrengen111, we will focus on Rashi on the verse112 "And the field of Ephron was established":

ווי גערעדט אין דער התוועדות הקודמת 111 וועט מען זיך אפשטעלן אויף פרש"י אויפן פסוק 112 "ויקם שדה עפרון":

English translation 1219

"It was an establishment for him, that it went from the hand of a commoner to the hand of a king. And the plain meaning of the verse: 'And the field, and the cave which was in it, and all the trees, were established to Avraham as a possession, etc.'"

"תקומה היתה לו שיצא מיד הדיוט ליד מלך. ופשוטו של מקרא ויקם השדה והמערה אשר בו וכל העץ לאברהם למקנה וגו'".

English translation 1220

One must understand

דארף מען פארשטיין

English translation 1221

(as was discussed previously):

(ווי גערעדט דעמולט):

English translation 1222

The principle of Rashi is –

ענינו של רש"י איז –

English translation 1223

"I have come only for the plain meaning of the verse"113. And therefore, the general order in Rashi on the Torah114 is,

"אני לא באתי אלא לפשוטו של מקרא" 113. און דערפאר איז בכלל דער סדר אין פרש"י על התורה 114,

English translation 1224

that first and foremost he brings the explanation according to the simple meaning

אז לכל לראש ברענגט ער דעם פירוש ע"ד הפשט

English translation 1225

(the plain meaning of the verse),

(פשוטו של מקרא),

English translation 1226

and if something is still lacking in this, he brings

און אויב עס פעלט נאך עפעס אין דעם ברענגט ער

English translation 1227

(but only)

(אבער ערשט)

English translation 1228

afterwards an "aggadah that settles the words of the verse"115.

דערנאך אן "אגדה המיישבת דברי המקרא" 115.

English translation 1229

Accordingly –

ולפי"ז –

English translation 1230

why in this explanation does Rashi reverse the order,

פארוואס אין דעם פירוש איז רש"י מהפך דעם סדר,

English translation 1231

and bring one explanation first,

און ברענגט פריער איין פירוש,

English translation 1232

and only afterwards does he say "and the plain meaning of the verse" and bring a different simple explanation,

און ערשט דערנאך זאגט ער "ופשוטו של מקרא" און ברענגט אן אנדער פשט,

English translation 1233

from which

וואס דערפון

English translation 1234

(from the fact that he emphasizes only regarding the second explanation the words "and the plain meaning of the verse")

(וואס ער איז מדגיש נאר באם צווייטן פירוש די ווערטער "ופשוטו של מקרא")

English translation 1235

it would seemingly imply that only the second explanation is the plain meaning of the verse?

איז משמע לכאורה אז נאר דער צווייטער פירוש איז פשוטו של מקרא?

English translation 1236

One must also understand:

אויך דארף מען פארשטיין:

English translation 1237

In the opening statement, Rashi quotes only the words "And the field of Ephron was established",

אין דעם דיבור המתחיל איז רש"י מעתיק נאר די ווערטער "ויקם שדה עפרון",

English translation 1238

and on that he writes "It was an establishment for him, etc." But in the second explanation

און אויף דעם שרייבט ער "תקומה היתה לו כו'". אבער אין דעם צווייטן פירוש

English translation 1239

("the plain meaning of the verse")

("פשוטו של מקרא")

English translation 1240

he brings additional words from the verse –

ברענגט ער נאך ווערטער פון פסוק –

English translation 1241

"and the cave which was in it, and all the trees, to Avraham as a possession, etc."

"והמערה אשר בו וכל העץ לאברהם למקנה וגו'".

English translation 1242

The question arises –

שטעלט זיך די שאלה –

English translation 1243

Why does Rashi copy additional words and details from the verse only in the second explanation,

פארוואס איז רש"י מעתיק נאך ווערטער ופרטים פון פסוק נאר אין דעם צווייטן פירוש,

English translation 1244

but not in the opening words,

אבער ניט אין דיבור המתחיל,

English translation 1245

at least by writing "etc." at the end of the opening words? For example:

עכ"פ דורך שרייבן "וגו'" בסוף הדיבור המתחיל. דממה-נפשך:

English translation 1246

Since he copies the additional details from the verse in the second explanation,

וויבאלד אז ער איז מעתיק אין דעם צווייטן פירוש די פרטים נוספים פון פסוק,

English translation 1247

why does he not copy this in the first explanation "he had a standing",

פארוואס איז ער דאס ניט מעתיק אין דעם ערשטן פירוש "תקומה היתה לו",

English translation 1248

where it is also relevant? Because the standing was not only in the field,

וואס דארטן איז דאס אויך נוגע. ווייל די תקומה איז געווען ניט נאר אין דעם שדה,

English translation 1249

but also in all these details in the verse

נאר אויך אין די אלע פרטים אין פסוק

English translation 1250

("and the cave which is in it and all the trees etc.");

("והמערה אשר בו וכל העץ גו'");

English translation 1251

and if he did not want to copy it –

און אויב ער וויל דאס ניט מעתיק זיין –

English translation 1252

he should not have copied it at all,

האט ער דאס אינגאנצן ניט געדארפט מעתיק זיין,

English translation 1253

also not in the second explanation?

אויך ניט אין דעם צווייטן פירוש?

English translation 1254

Another question,

נאך א שאלה,

English translation 1255

a "blatant difficulty",

א "קלאץ קשיא",

English translation 1256

that is in the verse

וואס איז דא אין פסוק

English translation 1257

(which one runs through like water) –

(וואס מען לויפט א דורך ווי א וואסער) –

English translation 1258

and Rashi does not address it:

און רש"י באווארנט עס ניט:

English translation 1259

In the verse it says "And the field of Ephron which was in Machpelah, which was before Mamre".

אין פסוק שטייט דער לשון "ויקם שדה עפרון אשר במכפלה אשר לפני ממרא".

English translation 1260

And similarly in a verse after it:

ועד"ז אין א פסוק לאחריו:

English translation 1261

"The cave of the field of Machpelah, before Mamre, that is Hebron, in the land of Canaan".

"מערת שדה המכפלה על פני ממרא הוא חברון בארץ כנען".

English translation 1262

Teachers teach

לערנען מלמדים

English translation 1263

(at least the teachers with whom I had dealings),

(עכ"פ די מלמדים מיט וועלכע איך האב געהאט צוטאן),

English translation 1264

that "Machpelah" here means the same "Machpelah" that is spoken of earlier116 –

אז "מכפלה" דא מיינט דער זעלבער "מכפלה" וואס רעדט זיך פריער 116 –

English translation 1265

"the cave of Machpelah etc. which was at the edge of his field".

"מערת המכפלה גו' אשר בקצה שדהו".

English translation 1266

But according to this it is entirely incomprehensible:

אבער לפי"ז איז אינגאנצן ניט פארשטאנדיק:

English translation 1267

"The cave of Machpelah" means that the cave was a "Machpelah"

"מערת המכפלה" מיינט אז די מערה איז געווען א "מכפלה"

English translation 1268

(double),

(כפול),

English translation 1269

as Rashi explains:

כפרש"י:

English translation 1270

"a house and an upper chamber above it,

"בית ועלי' על גביו,

English translation 1271

meaning that it was doubled in pairs".

ד"א שכפולה בזוגות".

English translation 1272

That is, that the "Machpelah"

ד.ה. אז דער "מכפלה"

English translation 1273

(the doubling)

(דער כפל)

English translation 1274

is in the cave,

איז אין דער מערה,

English translation 1275

which was in the field

וואס איז געווען אין דער שדה

English translation 1276

("at the edge of his field").

("בקצה שדהו").

English translation 1277

However, in the verses it says "the field of Ephron which was in Machpelah",

משא"כ אין די פסוקים שטייט "שדה עפרון אשר במכפלה",

English translation 1278

that the field is located in "Machpelah" –

אז דער שדה געפינט זיך אין "מכפלה" –

English translation 1279

can one then learn that this means the same thing that is stated earlier "the cave of Machpelah etc. which was at the edge of his field"?

קען מען דאך ניט לערנען אז דאס מיינט די זעלבע זאך וואס שטייט פריער "מערת המכפלה גו' אשר בקצה שדהו"?

English translation 1280

Another matter in connection with Rashi in our parshah that requires explanation:

נאך אן ענין בקשר מיט פרש"י בפרשתנו וואס צריך ביאור:

English translation 1281

At the end of the parshah where it speaks about Eliezer, the servant of Abraham, returning to Isaac,

בסוף הפרשה וואו עס רעדט זיך וועגן דעם אז אליעזר עבד אברהם האט זיך אומגעקערט צו יצחק,

English translation 1282

it says117:

שטייט 117:

English translation 1283

"And the servant told Isaac all the things that he had done". Rashi copies the words "And the servant told",

"ויספר העבד ליצחק את כל הדברים אשר עשה". איז רש"י מעתיק די ווערטער "ויספר העבד",

English translation 1284

and explains:

און איז מפרש:

English translation 1285

"He revealed to him the miracles that were performed for him, that the earth skipped for him and that Rivkah was arranged for him through his prayer".

"גלה לו נסים שנעשו לו שקפצה לו הארץ ושנזדמנה לו רבקה בתפלתו".

English translation 1286

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 1287

Rashi here explains only what the "telling" consisted of –

רש"י איז דא מפרש נאר אין וואס ס'איז באשטאנען דער "ויספר" –

English translation 1288

so why does he also copy the word "the servant",

היינט פארוואס איז ער אויך מעתיק דעם ווארט "העבד",

English translation 1289

as is known118 that also the opening words,

כידוע 118 אז אויך דער דיבור המתחיל,

English translation 1290

Rashi's copy from the verse,

העתקת רש"י פון פסוק,

English translation 1291

are with utmost precision,

איז בתכלית הדיוק,

English translation 1292

exactly as the words of Rashi's commentary itself are with utmost precision. Moreover:

פונקט ווי די ווערטער פון פירוש רש"י עצמם זיינען בתכלית הדיוק. ואדרבה:

English translation 1293

The language of the verse

דער לשון המקרא

English translation 1294

(which Rashi copies in the opening words)

(וואס רש"י איז מעתיק אין דיבור המתחיל)

English translation 1295

is more precise than Rashi's language.

איז דאך מער בדיוק ווי לשון רש"י.

English translation 1296

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1297

In the notes of my father on the Zohar of our parshah,

אין די הערות פון טאטן אויפן זהר דפרשתנו,

English translation 1298

he addresses what is stated in the Zohar of our parshah regarding the matter of teshuvah

שטעלט ער זיך אויף דעם וואס שטייט אין זהר בפרשתנו וועגן ענין התשובה

English translation 1299

[as mentioned in the maamar that was reviewed earlier119]:

[ווי דערמאנט אין דעם מאמר וועלכן מ'האט פריער גע'חזר'ט 119]:

English translation 1300

In the Zohar120 it says:

אין זהר 120 שטייט:

English translation 1301

"Fortunate are the masters of teshuvah, for in one hour, in one day, in one moment they draw near to the Holy One, blessed be He".

"זכאין אינון מאריהון דתשובה דהא בשעתא חדא ביומא חדא ברגע חדא קריבין לגבי קב"ה".

English translation 1302

My father asks in his notes on the Zohar121:

פרעגט דער טאטע אין זיינע הערות אויפן זהר 121:

English translation 1303

"At first glance it is out of order,

"לכאורה הוא שלא על הסדר,

English translation 1304

for it should have said day, hour, moment,

כי הול"ל יומא שעתא רגע,

English translation 1305

since each one is greater than the other,

שכ"א יותר רבותא מחבירו,

English translation 1306

in the manner of 'not only this but even more so'. Also, if it is in one moment, for what purpose did it say hour and day?" And he answers:

בדרך לא זו אף זו. גם אם די ברגע חדא לאיזה צורך אמר שעתא ויומא"? און ער פארענטפערט:

English translation 1307

"It can be said that there are three levels of teshuvah that correspond to Malchut, Zeir Anpin, and Binah, as explained in Likkutei Torah in the discourse 'Mah Tovu'122, see there.

"י"ל יש ג' בחי' תשובה המגיעים במל' בז"א בבינה כמ"ש בלקו"ת בד"ה מה טובו 122 ע"ש.

English translation 1308

This is 'in an hour' in Malchut, which is called 'hour',

זהו בשעתא במל' הנק' שעה,

English translation 1309

'in a day' in Zeir Anpin, which is called 'day',

ביומא בז"א הנק' יום,

English translation 1310

'in a moment' in Binah".

ברגע בבינה".

English translation 1311

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 1312

a) My father's explanation of the reason for the order in the Zohar

א) דער ביאור פון טאטן אין דעם טעם הסדר בזהר

English translation 1313

(hour,

(שעתא,

English translation 1314

day, moment)

יומא, רגע)

English translation 1315

is only as this is in the sefirot;

איז נאר ווי דאס איז אין ספירות;

English translation 1316

but one must still understand how the matter fits simply in time here below,

אבער מ'דארף נאך פארשטיין ווי דער ענין שטימט בפשטות אין זמן דא למטה,

English translation 1317

where the order is that a moment is less than an hour and an hour is less than a day,

וואס דארטן איז דער סדר אז רגע איז ווייניקער פאר שעה און שעה איז ווייניקער פאר יום,

English translation 1318

it should have been either in an ascending order or a descending order –

האט עס געדארפט שטיין אדער אין א סדר מלמטלמ"ע אדער מלמעלמ"ט –

English translation 1319

day, hour, moment,

יום שעה רגע,

English translation 1320

or moment, hour, day. b) The matter in the service of man.

אדער רגע שעה יום. ב) דער ענין אין עבודת האדם.

English translation 1321

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1322

In today's lesson of Rambam123 he begins124 with the halachah:

אין היינטיקן שיעור רמב"ם 123 הויבט ער אן 124 מיט דער הלכה:

English translation 1323

"Eleven degrees did the Sages institute for the sanctification of terumah".

"אחת עשרה מעלות עשו חכמים לקדש על התרומה".

English translation 1324

It is generally known the rule in the Rambam,

בכלל איז ידוע דער כלל אין רמב"ם 125,

English translation 1325

that he brings a number as a sign so that one can remember the matter;

אז ער ברענגט א מספר אלס א סימן בכדי מ'זאל קענען געדענקען דעם ענין;

English translation 1326

but in this law he copies the number

אבער בהלכה זו איז ער מעתיק דער מספר

English translation 1327

("eleven levels")

("אחת עשרה מעלות")

English translation 1328

from the Gemara,

פון גמרא 126,

English translation 1329

where there are two opinions how many levels the Sages instituted to sanctify for terumah:

וואס דארטן זיינען דא צוויי דיעות וויפל מעלות עשו חכמים לקדש על התרומה:

English translation 1330

one opinion –

איין דיעה –

English translation 1331

ten levels,

עשר מעלות 127,

English translation 1332

and a second opinion –

און א צווייטע דיעה –

English translation 1333

eleven levels,

אחת עשרה מעלות 128,

English translation 1334

and so the Rambam rules.

און אזוי פסק'נט דער רמב"ם 129.

English translation 1335

Afterwards at the conclusion of this chapter the Rambam writes:

דערנאך בסיום פרק זה שרייבט דער רמב"ם:

English translation 1336

"The first six levels they instituted both for sanctified and for non-sacred items prepared on the level of purity of sanctified items,

"שש מעלות הראשונות עשאום בין לקדש בין לחולין שנעשו על טהרת הקדש,

English translation 1337

and the last five etc. they instituted only for sanctified items but not for non-sacred items prepared on the level of purity of sanctified items."

וחמש אחרונות כו' עשאום בקדש בלבד אבל לא בחולין שנעשו על טהרת הקדש".

English translation 1338

And according to what the Rambam himself said that "most laws of the Torah are only...

וע"פ מ"ש הרמב"ם עצמו 130 אז "רוב דיני התורה אינן אלא...

English translation 1339

to correct the opinions and to straighten all deeds",

לתקן הדיעות וליישר כל המעשים",

English translation 1340

all the more so that this is so regarding the book of the Rambam,

עאכו"כ אז אזוי איז עס בנוגע לספר הרמב"ם,

English translation 1341

his book of laws –

ספר הלכות שלו –

English translation 1342

that from every law there is a lesson in ethics,

אז פון יעדער הלכה איז דא א לימוד אין מוסר,

English translation 1343

also from the aforementioned law –

אויך פון דער הלכה הנ"ל –

English translation 1344

and as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1345

We will begin with a reverse order –

מ'וועט אנהויבן מיט א פארקערטער סדר –

English translation 1346

with the explanation in the Zohar.

מיטן ביאור אין דעם זהר.

English translation 1347

And we will also connect it with the gathering of emissaries of the leader of our generation which began on this Shabbat,

און מ'וועט עס אויך מקשר זיין מיט דעם כנס השלוחים פון נשיא דורנו וואס האט זיך אנגעהויבן בשבת זו,

English translation 1348

and I am also an emissary of the leader of our generation.

וואס איך בין אויך א שליח פון נשיא דורנו.

English translation 1349

On Shabbat * this the gathering of emissaries begins. And in connection with this the talk was published about the role of an emissary, (also)

בשבת * זו הויבט זיך אן דער כנס השלוחים. ובקשר עם זה האט מען ארויסגעגעבן די שיחה 131 וועגן דעם תפקיד פון א שליח, (גם)

English translation 1350

as hinted in that Moshiach is the gematria of "emissary" together with ten,

ווי מרומז אין דעם וואס משיח איז די גימטריא פון "שליח" בצירוף עשר,

English translation 1351

that an emissary must include and utilize his ten powers,

אז א שליח דארף ארייננעמען און נוצן זיינע עשר כחות,

English translation 1352

and through this reveal the aspect of Moshiach

און דורך דעם מגלה זיין בחי' משיח

English translation 1353

(yechidah) within him,

(יחידה) שבו,

English translation 1354

and through this –

ועי"ז –

English translation 1355

reveal the general yechidah,

מגלה זיין יחידה הכללית,

English translation 1356

Moshiach.

משיח 132.

English translation 1357

And one must connect this

ויש לקשר זה

English translation 1358

(the gathering and the talk)

(דעם כנס און די שיחה)

English translation 1359

with the Zohar of our portion according to the explanation of the father on the Zohar:

מיט דעם זוהר פון פרשתנו לויט דער ביאור פון טאטן אויפן זוהר:

English translation 1360

In the Zohar it states:

אין זוהר 133 שטייט:

English translation 1361

"Fortunate are the masters of repentance, for in one hour, in one day, in one moment they draw near to the Holy One, blessed be He."

"זכאין אינון מאריהון דתשובה דהא בשעתא חדא ביומא חדא ברגע 134 חדא קריבין לגבי קב"ה".

English translation 1362

The father asks in his notes on the Zohar:

פרעגט דער טאטע אין זיינע הערות אויפן זוהר 135:

English translation 1363

"Prima facie it is out of order,

"לכאורה הוא שלא על הסדר,

English translation 1364

for it should have said day, hour, moment,

כי הול"ל יומא שעתא רגע,

English translation 1365

since each is greater than the other,

שכ"א יותר רבותא מחבירו,

English translation 1366

in the manner of not only this but even more so. Also if with 'one moment' it suffices for some need, why mention 'hour' and 'day'?" And he answers:

בדרך לא זו אף זו 136. גם אם די ברגע חדא לאיזה צורך אמר שעתא ויומא"? און ער פארענטפערט:

English translation 1367

"It can be said there are three aspects of repentance which reach in Malchut, in Zeir Anpin, in Binah as explained in Likkutei Torah on the discourse Mah Tovu, see there

"י"ל יש ג' בחי' תשובה המגיעים במל' בז"א בבינה כמ"ש בלקו"ת בד"ה מה טובו 137 ע"ש

English translation 1368

[that there is a level in repentance whose content is "turn away from evil",

[אז עס איז דא א דרגא אין תשובה וואס ענינה איז "סור מרע" 138,

English translation 1369

which reaches in Malchut;

וואס זי איז מגיעה במלכות;

English translation 1370

a higher level in repentance whose content is "and do good" and reaches in Zeir Anpin;

א העכערע דרגא אין תשובה וואס איר ענין איז "ועשה טוב" 138 ומגיעה בז"א;

English translation 1371

and another higher repentance whose content is "seek peace",

און נאך א העכערע תשובה וואס ענינה איז "בקש שלום" 138,

English translation 1372

the study of Torah –

לימוד התורה –

English translation 1373

and reaches in Binah].

ומגיעה בבינה].

English translation 1374

This is 'in an hour' in Malchut which is called 'hour',

זהו בשעתא במל' הנק' שעה,

English translation 1375

'in a day' in Zeir Anpin which is called 'day',

ביומא בז"א הנק' יום,

English translation 1376

'in a moment' in Binah."

ברגע בבינה".

English translation 1377

And one must say (–

ויש לומר (–

English translation 1378

we are seeking levels in the matter of "emissary"):

מ'זוכט דאך מעלות אין דעם ענין פון "שליח"):

English translation 1379

"Shliuz" is an acronym –

"שליוז" איז ר"ת –

English translation 1380

"hour",

"שעתא",

English translation 1381

"study"

"לימוד"

English translation 1382

(repentance the third in Binah,

(תשובה הג' בבינה,

English translation 1383

"seek peace",

"בקש שלום",

English translation 1384

the study of Torah),

לימוד התורה),

English translation 1385

"day",

"יומא",

English translation 1386

"and this."

"וזדא".

English translation 1387

And the explanation:

והפירוש:

English translation 1388

It was explained above that every Jew is an emissary of the Holy One, blessed be He,

נתבאר לעיל 139 אז יעדער איד איז א שליח פון הקב"ה,

English translation 1389

whom the Most High sent down as a soul in a body here below in this world in order that he fulfill the Torah and commandments and spread G-dliness in the world. From this it is understood,

וועלכן דער אויבערשטער האט אראפגעשיקט אלס נשמה בגוף דא למטה בעולם הזה בכדי ער זאל מקיים זיין תומ"צ און פארשפרייטן אלקות בעולם. וואס מזה מובן,

English translation 1390

that "emissary"

אז "שליח"

English translation 1391

(in its perfection)

(בשלימותו)

English translation 1392

includes within itself all levels in the service of G-d here below,

איז כולל אין זיך אלע דרגות בעבודת ה' דא למטה,

English translation 1393

all levels in the service of repentance –

אלע דרגות בעבודת התשובה –

English translation 1394

and this

וואס דאס

English translation 1395

(the service of repentance)

(עבודת התשובה)

English translation 1396

is the purpose of the descent of the soul into the body

איז תכלית ירידת הנשמה בגוף

English translation 1397

(as explained in Likkutei Torah there)

(כמבואר בלקו"ת שם)

English translation 1398

in his mission from the Holy One, blessed be He –

בשליחותו של הקב"ה –

English translation 1399

the three levels in repentance:

די דריי דרגות אין תשובה:

English translation 1400

Repentance in "hour" –

תשובה ב"שעתא" –

English translation 1401

"turn away from evil"

"סור מרע"

English translation 1402

(which reaches in Malchut);

(שמגיע במלכות);

English translation 1403

repentance connected with "study

תשובה פארבונדן מיט "לימוד

English translation 1404

(of Torah)",

(התורה) ",

English translation 1405

the aspect of "seek peace"

בחי' "בקש שלום" 140

English translation 1406

(which reaches in Binah);

(שמגיעה בבינה);

English translation 1407

repentance in "day",

תשובה ב"יומא",

English translation 1408

"do good"

"עשה טוב"

English translation 1409

(which reaches in Zeir Anpin).

(שמגיע בז"א).

English translation 1410

And all three repentances are in the manner of "one"

און אלע ג' תשובות זיינען באופן פון "חדא" 141

English translation 1411

(the Chet and)

(דער חי"ת און)

English translation 1412

and this

וזותם

English translation 1413

("stamp")

("פעטשאַטקע")

English translation 1414

of the entire word "Shliuz"

פון דעם גאנצן ווארט "שליוז"

English translation 1415

(which emphasizes that all (three) letters before the final Zayin are sealed with the "one").

(וואס דאס איז מדגיש אז אלע (ג') אותיות שלפנ"ז זיינען נחתמין מיט דעם "חדא").

English translation 1416

And in more detail –

ובפרטיות יותר –

English translation 1417

regarding the emissaries of the leader of our generation,

בנוגע צו די שלוחים פון נשיא דורנו,

English translation 1418

the Rebbe, the father-in-law:

דעם רבי'ן דעם שווער:

English translation 1419

their special mission

זייער שליחות מיוחדת

English translation 1420

(in addition to the general mission of fulfilling the Torah and commandments and spreading Judaism)

(נוסף צו דער שליחות הכללית פון קיום התומ"צ והפצת היהדות)

English translation 1421

consists of spreading the wellsprings outward,

באשטייט פון הפצת המעינות חוצה,

English translation 1422

which includes,

וואס דאס איז כולל,

English translation 1423

of course,

כמובן,

English translation 1424

"outward" in Torah,

"חוצה" שבתורה,

English translation 1425

the revealed,

נגלה,

English translation 1426

the body of Torah,

הגוף 142 דתורה,

English translation 1427

that one should spread the wellsprings of Torah

מ'זאל מפיץ זיין די מעינות התורה

English translation 1428

(the inner dimension of Torah)

(פנימיות התורה)

English translation 1429

into the "outward" in Torah

אין "חוצה" שבתורה

English translation 1430

(the revealed dimension of Torah).

(נגלה דתורה).

English translation 1431

That is:

דאס הייסט:

English translation 1432

The aspect of repentance connected with the study of Torah,

בחי' תשובה פארבונדן מיט לימוד התורה,

English translation 1433

"seek peace"

"בקש שלום"

English translation 1434

(corresponding to the Lamed of the word "emissary")

(כנגד דער למ"ד פון תיבת "שליח")

English translation 1435

divides in detail

טיילט זיך בפרטיות

English translation 1436

(by the emissaries of the leader of our generation)

(בא די שלוחים פון נשיא דורנו)

English translation 1437

into the study and dissemination and unification of the inner dimension of Torah and the revealed dimension of Torah,

אויף לימוד והפצת ויחוד פנימיות התורה ונגלה דתורה,

English translation 1438

and the dissemination of the commandments in the outward of the world.

והפצת המצות בחוצה דעולם.

English translation 1439

What the matter is hinted at in the word "Me"m:

וואס דער ענין איז מרומז בתיבת מ"ם:

English translation 1440

It is stated in the Gemara that,

עס שטייט אין גמרא 143 אז,

English translation 1441

"Open Me"m closed Me"m" indicates "open statement closed statement". The commentators explain,

"מ"ם פתוחה מ"ם סתומה" באווייזן אויף "מאמר פתוח מאמר סתום". טייטשן מפרשים 144,

English translation 1442

that "open statement" refers to the revealed aspect of the Torah and "closed statement" refers to the hidden aspect of the Torah.

אז "מאמר פתוח" גייט אויף נגלה דתורה און "מאמר סתום" גייט אויף סתים דתורה.

English translation 1443

And it can be said that this is the matter that from "Shali"ach the acronym "Sha"ah,

ויש לומר אז דאס איז דער ענין וואס פון "שליח" ר"ת "שעתא,

English translation 1444

Limud,

לימוד,

English translation 1445

Yoma,

יומא,

English translation 1446

Chada" becomes "Mashi"ach,

חדא" ווערט "משיח",

English translation 1447

that is, that from the La"med of "Shali"ach

ד.ה. אז פון דעם למ"ד פון "שליח"

English translation 1448

(together with its ten powers)

(בצירוף עשר כחות שלו)

English translation 1449

becomes the Me"m of "Mashi"ach":

ווערט דעם מ"ם פון "משיח":

English translation 1450

from the La"med the acronym "Limud" becomes

פון דעם למ"ז ר"ת "לימוד" ווערט

English translation 1451

(through the service of man in the study of Torah)

(דורך עבודת האדם בלימוד התורה)

English translation 1452

a Me"m,

א מ"ם,

English translation 1453

the study of Torah in a manner of the revealed aspect of the Torah

לימוד התורה אין אן אופן פון יחון 145 נגלה דתורה

English translation 1454

(open statement)

(מאמר פתוח)

English translation 1455

and the inner dimension of the Torah

ופנימיות התורה

English translation 1456

(closed statement).

(מאמר סתום).

English translation 1457

And the connection with Mashi"ach:

און דער קשר מיט משיח:

English translation 1458

through "May your springs spread forth outward"

דורך יפוצו מעינותיך חוצה

English translation 1459

(including –

(כולל –

English translation 1460

the dissemination of the inner dimension of the Torah within the revealed aspect of the Torah)

הפצת פנימיות התורה בנגלה דתורה)

English translation 1461

"The master has come" is the King Mashi"ach,

איז "אתי מר" דא מלכא משיחא 146,

English translation 1462

whose name's acronym –

וואס ר"ת של שמו –

English translation 1463

Mashi"ach is with a Me"m

משיח איז מיט א מ"ם

English translation 1464

(which indicates the dissemination of the inner dimension of the Torah within the revealed aspect of the Torah),

(וואס ווייזט אויף הפצת פנימיות התורה בנגלה דתורה),

English translation 1465

and from this open Me"m

און פון דעם מ"ם פתוחה

English translation 1466

(at the end of the word)

(בסוף התיבה)

English translation 1467

of exile becomes a closed Me"m

147 פון גלות ווערט א מ"ם סתומה

English translation 1468

(in the middle of the word)

(באמצע התיבה)

English translation 1469

"For the increase of the dominion" in the future redemption.

"למרבה המשרה" 148 בגאולה העתידה 149.

English translation 1470

And it is sweetened according to what was discussed above regarding the ruling of the RaMBa"M that the coming of Mashi"ach

ויומתק ע"פ המדובר לעיל 150 פון פס"ד הרמב"ם 151 אז ביאת המשיח

English translation 1471

("Immediately they are redeemed")

("מיד הן נגאלין")

English translation 1472

is dependent on "Israel doing repentance",

איז תלוי אין "ישראל עושין תשובה",

English translation 1473

in all three levels mentioned above in repentance

בכל ג' דרגות הנ"ל בתשובה

English translation 1474

(which are hinted at in the word "Shali"ach"),

(וואס זיינען מרומז אין דעם ווארט "שליח"),

English translation 1475

including repentance from "Seek peace",

כולל תשובה פון "בקש שלום",

English translation 1476

the study of Torah,

לימוד התורה,

English translation 1477

and especially in a manner of Me"m

ובפרט באופן פון מ"ם

English translation 1478

("May your springs spread forth outward").

(יפוצו מעינותיך חוצה).

English translation 1479

And it is also known that the matter of Mashi"ach is particularly connected with repentance –

וכידוע אויך אז ענינו פון משיח איז פארבונדן במיוחד מיט תשובה 152 –

English translation 1480

Mashi"ach comes to bring the righteous back in repentance.

משיח אתא לאתבא צדיקיא בתיובתא 153.

English translation 1481

And behold,

והנה,

English translation 1482

the intention of all the above said is actual deed –

די כוונה פון כל האמור לעיל איז מעשה בפועל –

English translation 1483

that this should add encouragement and giving of strength etc. in the fulfillment of the mission of all and each one of the emissaries. For from this it is understood,

אז דאס זאל צוגעבן עידוד ובהנתינת כח וכו' בקיום השליחות פון אלע וכאו"א מהשלוחים. וואס דערפאר איז מובן,

English translation 1484

that although the above said is in the manner of hint and in a possible way –

אז אע"פ וואס האמור לעיל איז ע"ד הרמז ובדרך אפשר –

English translation 1485

but since from this comes forth an encouragement and giving of strength in the fulfillment of the mission of the emissaries,

אבער וויבאלד אז דערפון קומט ארויס א עידוד ונתינת כח אין קיום השליחות פון די שלוחים,

English translation 1486

it is worthwhile and upheld and an acronym exists etc. and good.

איז דאס כדאי און אויסגעהאלטן און א ר"ת קיים וכו' וטוב.

English translation 1487

The matter of the mission of "May your springs spread forth outward" is also connected with the explanation in the RaMBa"M regarding ethics,

דער ענין השליחות פון יפוצו מעינותיך חוצה איז אויך פארבונדן מיט דעם ביאור אין רמב"ם ע"ד המוסר,

English translation 1488

in the service of man:

בעבודת האדם:

English translation 1489

Even when one stands on a most elevated level,

אפילו בשעת איינער שטייט אויף א דרגא נעלית ביותר,

English translation 1490

the level of "Terumah",

די דרגא פון "תרומה",

English translation 1491

he must afterwards be elevated to an even higher level in service,

דארף ער דערנאך נתעלה ווערן צו נאך א העכערע דרגא אין עבודה,

English translation 1492

the level of "Kodesh",

די דרגא פון "קדש",

English translation 1493

for which "Eleven degrees did the Sages make for Kodesh over Terumah",

וואס "אחת עשרה מעלות עשו חכמים לקדש על התרומה",

English translation 1494

and simply –

ובפשטות –

English translation 1495

that he must become more careful in his service.

אז ער דארף ווערן מער זהיר בעבודתו.

English translation 1496

And this extra care of the higher level in service in the aspect of "Kodesh"

און די זהירות יתירה פון די העכערע דרגא אין עבודה בבחי' "קדש"

English translation 1497

(which is higher than the service in the aspect of "Terumah")

(וואס איז העכער פאר די עבודה בבחי' "תרומה")

English translation 1498

consists specifically of "Eleven degrees"

באשטייט פון "אחת עשרה מעלות" דוקא

English translation 1499

(according to the ruling of the RaMBa"M):

(כפס"ד הרמב"ם):

English translation 1500

It is explained in many places that holiness –

ס'איז מבואר בכ"מ 154 אז קדושה –

English translation 1501

the world of Atzilut –

עולם האצילות –

English translation 1502

consists of ten and not eleven etc.,

באשטייט פון עשר ולא אחד עשר כו' 155,

English translation 1503

but the side of impurity is expressed in the number eleven.

משא"כ לעו"ז שטעלט זיך אויס במספר י"א.

English translation 1504

And therefore the refinement of the side of impurity is also connected with the number eleven –

און דערפאר איז אויך דער בירור פון לעו"ז פארבונדן מיט מספר י"א –

English translation 1505

eleven of holiness. As is known that the eleven spices of the incense refine and transform the eleven of the side of impurity,

י"א דקדושה. כידוע אז די י"א סממני הקטורת זיינען מברר ומהפך י"א דלעו"ז,

English translation 1506

therefore the incense is expressed specifically in the number eleven –

דערפאר שטעלט זיך אויס די קטורת דוקא במספר י"א –

English translation 1507

eleven spices of the incense,

י"א סממני הקטורת 156,

English translation 1508

and just as in Atzilut it is ten and not eleven,

און פונקט ווי אין אצילות איז עשר ולא אחד עשר,

English translation 1509

so too the incense must be specifically eleven,

אזוי דארף קטורת זיין דוקא י"א,

English translation 1510

and if one of them is missing it is the opposite of the Torah of life.

און אויב עס פעלט איינער פון זיי איז דאס היפך פון תורת חיים 156.

English translation 1511

And the level of eleven of holiness

און די דרגא פון י"א דקדושה

English translation 1512

(incense) –

(קטורת) –

English translation 1513

is a level that is above the entire order of progression

איז א דרגא וואס איז למעלה מכל סדר השתלשלות

English translation 1514

(for the order of progression is expressed in ten),

(וואס סדר השתלשלות שטעלט זיך אויס אין עשר),

English translation 1515

because specifically from there one has the power to refine the eleven of the side of impurity.

ווארום דוקא פון דארטן האט מען דעם כח צו מברר זיין י"א דלעו"ז.

English translation 1516

That is the matter of the burning of the incense on Yom Kippur specifically in the Holy of Holies –

וואס. דאס איז דער ענין פון הקטרת הקטורת ביוהכ"פ דוקא אין קדש הקדשים 157 –

English translation 1517

because the eleven spices of the incense are connected with that which is above the order of progression

ווייל די י"א סממני הקטורת זיינען פארבונדן מיט למעלה מסדר השתלשלות

English translation 1518

(Holy of Holies),

(קדש הקדשים),

English translation 1519

and specifically this has the power to refine the eleven of the side of impurity.

און דוקא דאס האט בכח צו מברר זיין י"א דלעו"ז.

English translation 1520

And in the service of man:

ובעבודת האדם:

English translation 1521

In order to refine the lowest level one must attain higher powers,

בכדי מברר זיין למטה מטה דארף מען אנקומען צו כחות נעלים יותר,

English translation 1522

and more care and abstinence. That is the matter of a Chassid –

וזהירות ופרישות יותר. וואס דאס איז דער ענין פון א חסיד –

English translation 1523

he conducts himself not only as much as he is obligated according to law but with an extra abstinence and care with the trait of piety beyond the line of the law. And specifically then

ער פירט זיך ניט בלויז וויפל ער איז מחוייב ע"פ דין נאר מיט א פרישות וזהירות יתירה מיט מדת החסידות לפנים משורת הדין. און דוקא דעמולט

English translation 1524

(when one reaches the eleven of holiness,

(ווען מ'דערגרייכט צו י"א דקדושה,

English translation 1525

above the order of progression,

למעלה מסדר השתלשלות,

English translation 1526

through the trait of piety and extra abstinence)

ע"י מדת החסידות ופרישות יתירה)

English translation 1527

one has the power to refine the lowest level

האט מען דעם כח צו מברר זיין דער למטה מטה

English translation 1528

(eleven of the side of impurity).

(י"א דלעו"ז).

English translation 1529

And this is the concept of "eleven degrees the Sages instituted for sanctification regarding terumah":

און דאס איז דער ענין פון "אחת עשרה מעלות עשו חכמים לקדש על התרומה":

English translation 1530

The elevation from the service in the aspect of terumah to the service

די עלי' פון דער עבודה בבחי' תרומה צו די עבודה

English translation 1531

(and extra caution)

(וזהירות יתירה)

English translation 1532

in the aspect of holy is connected to "eleven degrees" –

בבחי' קדש איז פארבונדן מיט "אחת עשרה מעלות" –

English translation 1533

the elevation to the aspect of the eleven of holiness,

די עלי' לבחי' י"א דקדושה,

English translation 1534

the service in the aspect of holy,

די עבודה בבחי' קדש,

English translation 1535

where he has more caution and abstinence than in the service in the aspect of terumah,

וואו ער האט מער זהירות ופרישות ווי אין די עבודה בבחי' תרומה,

English translation 1536

which gives him the power to refine the eleven of the other side.

וואס דאס גיט אים דעם כח צו מברר זיין י"א דלעו"ז.

English translation 1537

That is to say:

דאס הייסט:

English translation 1538

In order to refine the aspect of eleven of the other side,

בכדי מברר זיין בחי' אחד עשר דלעו"ז,

English translation 1539

the Sages give him "eleven degrees"

גיבן אים די חכמים "אחת עשרה מעלות"

English translation 1540

[for also the very concept of the enactment of the Sages brings about an elevation relative to words of Torah –

[וואס אויך דער עצם ענין פון תקנת חכמים טוט אויף אן עלי' לגבי דברי תורה –

English translation 1541

the words of the Scribes are more stringent than the words of Torah],

חמורים דברי סופרים מדברי תורה 158],

English translation 1542

the aspect of eleven of holiness,

בחי' י"א דקדושה,

English translation 1543

the service in the aspect of holy,

די עבודה בבחי' קדש,

English translation 1544

where he has more caution and abstinence than in the service in the aspect of terumah.

וואו ער האט מער זהירות ופרישות ווי אין די עבודה בבחי' תרומה.

English translation 1545

But on the other hand:

אבער לאידך גיסא:

English translation 1546

All these "eleven degrees" and extra caution are only when he is holding at the service in the aspect of holy,

די אלע "אחת עשרה מעלות" וזהירות יתירה זיינען נאר בשעת ער האלט בא די עבודה בבחי' קדש,

English translation 1547

for then one does not fear that the extra caution and the trait of piety is a matter of "appearing as haughtiness" –

וואס דעמולט האט מען ניט מורא אז די זהירות יתירה ומדת החסידות איז אן ענין פון "מיחזי ביוהרא" 159 –

English translation 1548

it is known the word of the middle Rebbe,

בידוע דער ווארט פון דעם מיטעלן רבי'ן 160,

English translation 1549

that when it is a matter of reviewing Chassidus

אז ווען עס רעדט זיך וועגן חזר'ן חסידות

English translation 1550

(aspect of holy)

(בחי' קדש)

English translation 1551

one says that "may you become an onion but you should review Chassidus"!

זאגט מען אז "א ציבעלע זאל פון דיר ווערן אבער חסידות זאלסטו חזר'ן"!

English translation 1552

Not so when it is a matter of a level in service of non-sacred things that were made on the condition of purity of the holy

משא"כ ווען עס רעדט זיך וועגן א דרגא בעבודה פון חולין שנעשו על טהרת הקודש

English translation 1553

(not the aspect of holy itself) –

(ניט בחי' קדש עצמו) –

English translation 1554

then one is concerned for the matter of "appearing as haughtiness" and the like,

דעמולט איז מען חושש פאר דעם ענין פון "מיחזי כיוהרא" וכיו"ב,

English translation 1555

therefore the law is that "the five

דעריבער איז דער דין אז "חמש

English translation 1556

(degrees)

(מעלות)

English translation 1557

last etc. they instituted only in the holy but not in non-sacred things that were made on the condition of purity of the holy" because one is concerned for "appearing as haughtiness," not so regarding the holy one is not concerned for this and therefore there are all the "eleven degrees" there.

אחרונות כו' עשאום בקדש בלבד אבל לא בחולין שנעשו על טהרת הקדש" ווייל מ'איז חושש פאר "מיחזי כיוהרא" 161 משא"כ בנוגע צו קדש איז מען דערצו ניט חושש און דערפאר זיינען דארטן דא אלע "אחת עשרה מעלות".

English translation 1558

And one could elaborate on this,

ויש להאריך בזה,

English translation 1559

but one still needs to pray the afternoon prayer in its time,

אבער מ'דארף נאך דאוונען מנחה בזמנו,

English translation 1560

at least a later afternoon prayer.

עכ"פ א שפעטערדיקע מנחה.

English translation 1561

The explanation in Rashi –

דער ביאור בפרש"י –

English translation 1562

at the end of our portion,

בסוף פרשתנו,

English translation 1563

the explanation of the reason why Rashi also cites the word "the servant"

ביאור הטעם פארוואס רש"י איז מעתיק אויך דעם ווארט "העבד"

English translation 1564

(from the verse "and the servant told Isaac"):

(פון פסוק "ויספר העבד ליצחק"):

English translation 1565

When Eliezer told Isaac "all the things that he had done",

בשעת אליעזר האט דערציילט יצחק'ן "את כל הדברים אשר עשה",

English translation 1566

"he revealed to him the miracles that were done for him, that the earth skipped for him and that Rebecca was arranged for him through his prayer" –

"גלה לו נסים שנעשו לו שקפצה לו הארץ ושנזדמנה לו רבקה בתפלתו" –

English translation 1567

a suspicion could arise that Eliezer had done something on his own initiative

קען דאך ווערן א חשד אז אליעזר האט עפעס געטאן על דעת עצמו

English translation 1568

[as indeed it states in the Midrash].

[ווי עס שטייט טאקע אין מדרש 162].

English translation 1569

Therefore Rashi also cites the word "the servant"

דערפאר איז רש"י מעתיק אויך דעם ווארט "העבד"

English translation 1570

("and the servant told Isaac all the things that he had done") –

(ויספר העבד ליצחק את כל הדברים אשר עשה") –

English translation 1571

that when he told this to Isaac it was heard in it as if he told it as the servant of Abraham,

אז בשעת ער האט דאס דערציילט יצחק'ן האט זיך אין דעם געהערט ווי ער דערציילט עס אלס עבד אברהם 163,

English translation 1572

consequently it is understood that even though these are "all the things that he had done" Eliezer,

במילא איז מובן אז אע"פ וואס דאס זיינען "את כל הדברים אשר עשה" אליעזר,

English translation 1573

and "the earth skipped for him" and "was arranged for him etc." –

און "קפצה לו הארץ" און "נזדמנה לו כו'" –

English translation 1574

this was nevertheless all as a servant and nullified to Abraham,

איז דאס אבער אלץ געווען אלס עבד ובטל לאברהם,

English translation 1575

consequently it is understood that he had done nothing on his own initiative,

במילא איז מובן אז ער האט גארניט געטאן על דעת עצמו,

English translation 1576

but only as on the initiative of Abraham.

נאר אלץ על דעת אברהם.

English translation 1577

The lesson from this:

די הוראה דערפון:

English translation 1578

One demands from a Jew that he should do his service as a servant,

מ'מאנט פון א אידן אז ער זאל טאן עבודתו אלס אן עבד,

English translation 1579

that in it his own existence should not be heard, only that he is a servant to Abraham. And then he receives all blessings and successes that "the earth skipped for him" etc.

אז אין דעם זאל זיך ניט הערן זיין אייגענע מציאות נאר ווי ער איז אן עבד לאברהם. און דעמולט באקומט ער אלע ברכות והצלחות אז "קפצה לו הארץ" וכו'.

English translation 1580

The explanation in Rashi on the verse "and the field of Ephron was established":

דער ביאור בפרש"י עה"פ "ויקם שדה עפרון":

English translation 1581

In the study according to the plain meaning

בלימוד ע"ד הפשט

English translation 1582

(the plain meaning of Scripture)

(פשוטו של מקרא)

English translation 1583

itself there are in Rashi two approaches:

גופא זיינען דא אין רש"י צוויי אופנים:

English translation 1584

a) the plain meaning of Scripture of the totality of the Scripture and the subject. b) the plain meaning of Scripture in a word or a detail in the verse. And it is understood that the first approach in the plain meaning of Scripture

א) פשוטו של מקרא פון כללות המקרא והענין. ב) פשוטו של מקרא אין א ווארט אדער א פרט אין פסוק. ומובן אז דער ערשטער אופן אין פשוטו של מקרא

English translation 1585

(the plain meaning in the totality of the subject)

(פשט בכללות הענין)

English translation 1586

is stronger and comes before the second approach in the plain meaning of Scripture

איז שטארקער און קומט פריער פאר דעם צווייטן אופן אין פשוטו של מקרא

English translation 1587

(the plain meaning in one word etc.).

(פשט אין איין ווארט כו').

English translation 1588

And therefore,

און דערפאר,

English translation 1589

when Rashi writes both explanations according to the plain meaning in a verse –

ווען רש"י שרייבט ביידע פירושים ע"ד הפשט אין א פסוק –

English translation 1590

one explanation in the totality of the subject,

איין פירוש בכללות הענין,

English translation 1591

and a second explanation in the details of the subject –

און א צווייטער פירוש בפרטי הענין –

English translation 1592

he precedes the plain meaning of the totality of the subject,

איז ער מקדים דעם פשט פון כללות הענין,

English translation 1593

and afterwards he writes the plain meaning of the details of the subject.

און דערנאך שרייבט ער דער פשט פון פרטי הענין.

English translation 1594

And based on this one will also understand the order of the two explanations on "and the field of Ephron was established":

ועפ"ז וועט מען אויך פארשטיין דעם סדר פון די צוויי פירושים אויף "ויקם שדה עפרון":

English translation 1595

Both explanations are the plain meaning of Scripture. The first explanation speaks about the plain meaning of Scripture of the totality of the subject of "and the field of Ephron was established" –

ביידע פירושים זיינען פשוטו של מקרא. דער ערשטער פירוש רעדט וועגן פשוטו של מקרא פון כללות הענין פון "ויקם שדה עפרון" –

English translation 1596

what happened in totality with the field –

וואס האט זיך בכללות אויפגעטאן מיט דער שדה –

English translation 1597

that from the language of the text "and it was established" it is understood that "a establishment came to it that it went out from the hand of a commoner to the hand of a king."

אז פון לשון הכתוב "ויקם" איז מובן אז "תקומה היתה לה שיצאה מיד הדיוט ליד מלך".

English translation 1598

What is the explanation

וואס דער פירוש

English translation 1599

(the first)

(ראשון)

English translation 1600

in Rashi that answers a general question in the verse:

אין רש"י פארענטפערט א שאלה כללית אין פסוק:

English translation 1601

Abraham our father only needed the cave in order to bury Sarah there,

אברהם אבינו האט בלויז געדארפט האבן די מערה בכדי דארט מקבר זיין שרה'ן,

English translation 1602

therefore he asked the Hittites and Ephron at their head "Give me a possession of a burying place with you, that I may bury my dead out of my sight,"

דערפאר האט ער געבעטן בא די בני חת ועפרון בראשם "תנו לי אחוזת קבר עמכם ואקברה מתי מלפני" 164,

English translation 1603

"And give me the cave of Machpelah, etc., which is at the end of his field" –

"ויתן לי את מערת המכפלה גו' אשר בקצה שדהו" 165 –

English translation 1604

so why did Abraham actually also receive the entire field where the cave was

היינט פארוואס האט אברהם בפועל באקומען אויך דעם גאנצן שדה וואו די מערה איז געווען

English translation 1605

("And the field of Ephron, etc., was established")?!

("ויקם שדה עפרון גו'")?!

English translation 1606

Regarding Ephron, this is not a difficulty –

בנוגע צו עפרון איז דאס קיין קשיא ניט –

English translation 1607

because Ephron was a "bluffer"

ווייל עפרון איז געווען א "בלאפער" 166

English translation 1608

(as it is called here),

(ווי מ'רופט עס דא אן),

English translation 1609

consequently it is right that he wanted to cheat Abraham into also buying the field;

במילא איז רעכט אז ער האט געוואלט אפנארן אברהם'ן צו אפקויפן אויך דער שדה;

English translation 1610

but why did Abraham actually also buy the field?

אבער פארוואס האט אברהם בפועל געקויפט אויך דער שדה?

English translation 1611

The verse answers this with what it says "And the field of Ephron was established" –

פארענטפערט עס דער פסוק דערמיט וואס עס שטייט "ויקם שדה עפרון" –

English translation 1612

"It had a raising up, that it went out from the hand of a commoner to the hand of a king":

"תקומה היתה לו שיצא מיד הדיוט ליד מלך":

English translation 1613

Since through Abraham's purchase from Ephron it becomes "was established,"

וויבאלד אז דורך קניית אברהם מעפרון ווערט "ויקם",

English translation 1614

a raising up "from the hand of a commoner to the hand of a king" –

א תקומה "מיד הדיוט ליד מלך" –

English translation 1615

one must say that he received the entire field,

מוז מען זאגן אז ער האט באקומען די גאנצע שדה,

English translation 1616

because what kind of raising up is it if he receives from Ephron only the cave of Machpelah "which is at the end of his field,"

ווייל וואס פאר א תקומה איז דאס שוין אויב ער באקומט פון עפרון נאר מערת המכפלה "אשר בקצה שדהו",

English translation 1617

it is not fitting for a "king" to receive only a corner "which is at the end of his field"!

ס'פאסט ניט פאר א "מלך" צו באקומען נאר א ווינקל "אשר בקצה שדהו" 167!

English translation 1618

One sees from this that the first explanation in Rashi

זעט מען דערפון אז דער ערשטער פירוש אין רש"י

English translation 1619

("It had a raising up, etc.")

("תקומה היתה לה כו'")

English translation 1620

answers a general matter in the verse –

פארענטפערט אן ענין כללי אין פסוק –

English translation 1621

how is it that Abraham also received the field –

ווי קומט עס אז אברהם האט באקומען אויך דעם שדה –

English translation 1622

therefore Rashi precedes this explanation.

דעריבער איז רש"י מקדים דעם פירוש.

English translation 1623

And based on this it is also understood why Rashi quotes only the words "And the field of Ephron was established" and not the details in the verse

ועפ"ז איז אויך מובן פארוואס רש"י איז מעתיק נאר די ווערטער "ויקם שדה עפרון" און ניט די פרטים אין פסוק

English translation 1624

(as he quotes them in the second explanation) –

(ווי ער איז זיי מעתיק בפירוש השני) –

English translation 1625

because here it specifically concerns the general matter in the verse,

ווייל דא רעדט זיך דוקא וועגן דעם ענין כללי אין פסוק,

English translation 1626

that there was a raising up in the entire field

אז ס'איז געווארן א תקומה בכל השדה

English translation 1627

(which specifically then is a true raising up)

(וואס דוקא דעמולט איז דאס אן אמת'ע תקומה)

English translation 1628

not in one detail,

ניט אין איין פרט,

English translation 1629

and on the contrary:

און אדרבה:

English translation 1630

if he had quoted the details

אויב ער וואלט מעתיק געווען די פרטים

English translation 1631

("the field and the cave which is in it and all the trees, etc.")

("השדה והמערה אשר בו וכל העץ גו'")

English translation 1632

it would only confuse the entire matter,

וואלט דאס נאר מבלבל געווען דעם גאנצן ענין,

English translation 1633

that perhaps the raising up is only on a detail,

אז אפשר איז דער תקומה נאר אויף א פרט,

English translation 1634

when in truth the raising up is specifically on the entirety of the field.

ווען באמת איז דער תקומה דוקא אויף כללות השדה.

English translation 1635

And afterwards Rashi writes the second explanation,

און דערנאך שרייבט רש"י דער פירוש שני,

English translation 1636

which is the plain meaning of Scripture in the words and details of the verse. And therefore he also quotes there the details of the verse.

וואס איז פשוטו של מקרא אין די ווערטער ופרטים פון פסוק. און דערפאר איז ער דארט אויך מעתיק די פרטים פון פסוק.

English translation 1637

M. The explanation according to the plain meaning in "the field, etc., which is in Machpelah"

מ. דער ביאור ע"ד הפשט אין "שדה גו' אשר במכפלה"

English translation 1638

(and "the cave of the field of Machpelah") –

(און "מערת שדה המכפלה") –

English translation 1639

not as it says earlier "the cave of Machpelah, etc., which is at the end of his field" –

ניט ווי עס שטייט פריער "מערת המכפלה גו' אשר בקצה שדהו" –

English translation 1640

is simply:

איז בפשטות 168:

English translation 1641

The two verses indeed do not speak about the same "Machpelah,"

די צוויי פסוקים רעדן טאקע ניט וועגן דעם זעלבן "מכפלה",

English translation 1642

but about two separate "Machpelahs":

נאר וועגן צוויי באזונדערע "מכפלה'ס":

English translation 1643

"The cave of Machpelah"

"מערת המכפלה"

English translation 1644

(which was "at the end of his field")

(וואס איז געווען "בקצה שדהו")

English translation 1645

is a cave that was doubled

איז א מערה וואס איז געווען כפולה

English translation 1646

(according to both explanations in Rashi:

(לויט די ביידע פירושים אין רש"י:

English translation 1647

"a house and an upper chamber upon it" or "that it was doubled in pairs"),

"בית ועלי' על גביו" אדער "שכפולה בזוגות"),

English translation 1648

and therefore it is called "the cave of Machpelah,"

און דערפאר הייסט עס "מערת המכפלה",

English translation 1649

not after a place,

ניט על שם א מקום,

English translation 1650

but after the fact that the cave was doubled.

נאר על שם זה וואס די מערה איז געווען כפולה.

English translation 1651

However, "the field, etc., which is in Machpelah" is not "the cave of Machpelah"

משא"כ "שדה גו' אשר במכפלה" איז ניט "מערת המכפלה"

English translation 1652

(as the teachers interpret –

(ווי די מלמדים טייטשן –

English translation 1653

as above),

כנ"ל),

English translation 1654

but rather that the field is located in a place called "Machpelah."

נאר אז דער שדה געפינט זיך אין אן ארט וואס הייסט "מכפלה".

English translation 1655

And based on this it is understood why the verse gives a sign for "the field of Ephron which is in Machpelah" –

ועפ"ז איז מובן פארוואס דער פסוק גיט א סימן אויף "שדה עפרון אשר במכפלה" –

English translation 1656

"which is before Mamre,"

"אשר לפני ממרא",

English translation 1657

and so on further –

ועד"ז ווייטער –

English translation 1658

"over against Mamre, that is Hebron, in the land of Canaan"

"על פני ממרא הוא חברון בארץ כנען"

English translation 1659

(however earlier regarding "the cave of Machpelah" the verse does not write any sign) –

(משא"כ פריער בא "מערת המכפלה" שרייבט ניט דער פסוק קיין סימן) –

English translation 1660

because since here "Machpelah" means a place name

ווייל היות אז דא מיינט "מכפלה" א שם מקום

English translation 1661

(where the field was located)

(וואס דארטן איז געווען דער שדה)

English translation 1662

therefore it gives a sign where the place is.

דערפאר גיט ער א סימן וואו דער מקום איז.

English translation 1663

And the reason why the place is called "Machpelah" –

און דער טעם פארוואס דער ארט הייסט "מכפלה" –

English translation 1664

Rashi does not need to explain,

דארף רש"י ניט מפרש זיין,

English translation 1665

because according to the plain meaning Rashi does not explain the meaning and reason of names

ווייל ע"ד הפשט איז רש"י ניט מפרש פירוש וטעם השמות 169

English translation 1666

(unless there is a necessity for it in the plain meaning of Scripture).

(סיידן ס'איז דא א הכרח אויף דעם אין פשוטו של מקרא).

English translation 1667

And that regarding "the cave of Machpelah" he does explain the meaning of "Machpelah" –

און דאס וואס בא "מערת המכפלה" איז ער יע מפרש דער פירוש אין "מכפלה" –

English translation 1668

is because there "Machpelah" is not a place name

איז ווייל דארטן איז "מכפלה" ניט א שם מקום

English translation 1669

(as above),

(כנ"ל),

English translation 1670

but a descriptive name that Abraham used –

נאר א שם התואר וואס אברהם האט גענוצט –

English translation 1671

"And give me the cave of Machpelah" –

"ויתן לי את מערת המכפלה" –

English translation 1672

in order to bring out which cave he wanted to have.

בכדי ארויסברענגען וועלכע מערה ער וויל האבן.

English translation 1673

The question arises in the plain meaning of Scripture –

ווערט די שאלה אין פשוטו של מקרא –

English translation 1674

why did Abraham specifically ask for the cave,

פארוואס האט אברהם דוקא געבעטן די מערה,

English translation 1675

"the cave of Machpelah"?

"מערת המכפלה"?

English translation 1676

Answer Rashi based on this that the verse emphasizes that Avraham called the cave "HaMachpelah" –

פארענטפערט עס רש"י ע"פ זה וואס דער פסוק איז מדגיש אז אברהם האט גערופן די מערה "המכפלה" –

English translation 1677

that Avraham specifically requested the cave because it is doubled,

אז אברהם האט געבעטן דוקא די מערה ווייל זי איז כפולה,

English translation 1678

according to the first explanation –

כפירוש הראשון –

English translation 1679

"a house and an upper chamber above it",

"בית ועלי' על גביו",

English translation 1680

and according to the second explanation –

וכפירוש השני –

English translation 1681

"that it was doubled with pairs". And the reason why it was important to Avraham to have specifically such a cave –

"שכפולים בזוגות". און דער טעם פארוואס אברהם'ן איז געווען נוגע צו האבן דוקא אזא מערה –

English translation 1682

because seeing that Sarah had passed away,

ווייל זעענדיק אז שרה איז אוועק,

English translation 1683

and "Avraham was old, advanced in days",

און "ואברהם זקן בא בימים" 170,

English translation 1684

he had already begun to think about a resting place for himself together with Sarah,

האט ער שוין אנגעהויבן טראכטן וועגן א מקום מנוחה פאר זיך צוזאמען מיט שרה,

English translation 1685

therefore he wanted a doubled cave.

דערפאר האט ער געוואלט א מערה כפולה 171.

English translation 1686

Based on this it is understood why Rashi does not need to resolve the apparent contradiction between the two verses

וואס עפ"ז איז מובן פארוואס רש"י דארף ניט באווארענען די סתירה לכאורה צווישן די צוויי פסוקים

English translation 1687

("Me'arat HaMachpelah",

("מערת המכפלה",

English translation 1688

that the cave is doubled,

אז די מערה איז כפולה,

English translation 1689

and "the field of Ephron which is in Machpelah") –

און "שדה עפרון אשר במכפלה") –

English translation 1690

because it is simply understood by a five-year-old studying Scripture,

ווייל ס'איז מובן בפשטות פאר א בן חמש למקרא,

English translation 1691

that "Me'arat HaMachpelah" is a descriptive name for the cave,

אז "מערת המכפלה" איז א שם התואר אויפן מערה,

English translation 1692

and "the field of Ephron which is in Machpelah" is a place name where the field was.

און "שדה עפרון אשר במכפלה" איז א שם מקום וואו דער שדה איז געווען.

English translation 1693

And actually it is not novel to say about "the field of Ephron which is in Machpelah" that the place was called "Machpelah" –

און באמת איז דאס ניט קיין חידוש צו זאגן אויף "שדה גו' אשר במכפלה" אז דער ארט האט געהייסן "מכפלה" –

English translation 1694

because so explain the commentators including Rashbam,

ווייל אזוי טייטשן מפרשים כולל דער רשב"ם,

English translation 1695

but on the other hand, Rashbam does argue with Rashi regarding the explanation of "Me'arat HaMachpelah":

אבער לאידך גיסא קריגט זיך דאך רשב"ם מיט רש"י אין דעם פירוש פון "מערת המכפלה":

English translation 1696

[And as is known what Rashbam writes,

[וכידוע וואס דער רשב"ם שרייבט 172,

English translation 1697

that Rashi (his grandfather) told him "If he had leisure, he would need to make other explanations according to the new insights that arise each day"]

אז רש"י (זיין זיידע) האט אים געזאגט "שאילו הי' לו פנאי הי' צריך לעשות פירושים אחרים לפי הפשטות המתחדשות בכל יום"]

English translation 1698

Rashbam explains on "Me'arat HaMachpelah" that "the entire valley is called HaMachpelah etc. and so it is proven before us from 'the field of Ephron which is in Machpelah'".

דער רשב"ם איז מפרש אויף "מערת המכפלה" 173 אז "כל הבקעה קרוי' המכפלה כו' וכן מוכיח לפנינו שדה עפרון אשר במכפלה".

English translation 1699

That is, that Rashbam learns that also "Me'arat HaMachpelah" means

ד.ה. אז דער רשב"ם לערנט אז אויך "מערת המכפלה" מיינט

English translation 1700

(not a doubled cave,

(ניט א מערה כפולה,

English translation 1701

as Rashi explains, but rather)

ווי רש"י איז מפרש, נאר)

English translation 1702

named after the place.

על שם המקום.

English translation 1703

In contrast, Rashi learns that "Me'arat HaMachpelah" means a doubled cave.

משא"כ רש"י לערנט אז "מערת המכפלה" מיינט א מערה כפולה.

English translation 1704

That is:

דאס הייסט:

English translation 1705

regarding the verse "the field of Ephron which is in Machpelah" Rashbam learns like Rashi,

אין דעם פסוק "שדה עפרון אשר במכפלה" לערנט דער רשב"ם ווי רש"י,

English translation 1706

but regarding the verse "Me'arat HaMachpelah" they argue:

אבער אין דעם פסוק "מערת המכפלה" קריגן זיי זיך:

English translation 1707

Rashi learns that this means a doubled cave,

רש"י לערנט אז דאס מיינט א מערה כפולה,

English translation 1708

in contrast, Rashbam learns that "Me'arat HaMachpelah" is named after the place where the field was –

משא"כ דער רשב"ם לערנט אז "מערת המכפלה" איז על שם המקום וואו דער שדה איז געווען –

English translation 1709

"Machpelah".

"מכפלה".

English translation 1710

And it should be noted,

ולהעיר,

English translation 1711

that Rashi's method in the plain meaning of Scripture

אז שיטת רש"י אין פשוטו של מקרא

English translation 1712

(that there are two separate "Machpelahs":

(אז עס זיינען דא צוויי באזונדערע "מכפלה'ס":

English translation 1713

"Me'arat HaMachpelah",

"מערת המכפלה",

English translation 1714

a doubled cave,

א מערה כפולה,

English translation 1715

and a place name "Machpelah" where "the field of Ephron which is in Machpelah" was)

און א שם מקום "מכפלה" וואס דארטן איז געווען דער "שדה עפרון אשר במכפלה")

English translation 1716

corresponds with what is stated in the Zohar,

שטימט מיט דעם וואס שטייט אין זהר 174,

English translation 1717

brought and explained at length in Ohr HaTorah of the Tzemach Tzedek,

הובא ונתבאר בארוכה באוה"ת להצ"צ 175,

English translation 1718

where he also explains that there are two explanations in "Machpelah":

וואו ער איז אויך מפרש אז עס זיינען דא צוויי פירושים אין "מכפלה":

English translation 1719

"Me'arat HaMachpelah" means a doubled cave,

"מערת המכפלה" מיינט א מערה כפולה,

English translation 1720

and "the field of Ephron which is in Machpelah" means the place name "Machpelah".

און "שדה עפרון אשר במכפלה" מיינט דעם שם המקום "מכפלה".

English translation 1721

But even teachers

אבער אפילו מלמדים

English translation 1722

(who teach children Chumash with Rashi)

(וואס לערנען מיט קינדער חומש מיט רש"י)

English translation 1723

who know of this –

וואס ווייסן דערפון –

English translation 1724

there are also Chassidic teachers who know of this Zohar –

עס זיינען דאך דא אויך חסיד'ישע מלמדים וואס זיי ווייסן פון דעם זהר –

English translation 1725

they think,

טראכטן זיי,

English translation 1726

it appears,

ווייזט אויס,

English translation 1727

that the Zohar is not for a child,

אז זהר איז ניט פאר א ינוקא,

English translation 1728

for small children,

פאר קליינע קינדער,

English translation 1729

therefore they are afraid to tell this to the children...

דעריבער האבן זיי מורא דאס דערציילן די קינדער...

English translation 1730

That the matter of "Me'arat HaMachpelah" is also connected to the redemption –

וואס דער ענין פון "מערת המכפלה" איז פארבונדן אויך מיט די גאולה –

English translation 1731

as explained in the discourses

כמבואר אין דרושים 176

English translation 1732

(also in the discourses of the Rebbe Maharash)

(אויך במאמרי כ"ק אדמו"ר מהר"ש 177)

English translation 1733

that doubled letters allude to the redemption,

אז אותיות כפולות זיינען מרמז אויף די גאולה,

English translation 1734

and it is also connected to Shabbat, about which "all matters of Shabbat are doubled" etc.

און מ'פארבינדט עס אויך מיט שבת וואס "כל עיסקא דשבתא כפול" 178 וכו'.

English translation 1735

And may it be His will that this be fulfilled in actuality –

ויה"ר אז דאס זאל מקויים ווערן בפועל –

English translation 1736

the true and complete redemption.

די גאולה האמיתית והשלימה.

English translation 1737

One of the ways to hasten the redemption is through joy, and therefore:

איינער פון די אופנים ווי מ'איז ממהר די גאולה איז דודך שמחה וואס דערפאר:

English translation 1738

Since there occur on Motzaei Shabbat and on Sunday and on the coming days several matters of joy –

היות אז עס קומען פאָר במוצאי שבת וביום ראשון ובימים הבאים כמה ענינים של שמחה –

English translation 1739

we will now participate in this,

וועט מען זיך איצטער משתתף זיין אין דעם,

English translation 1740

by distributing drinks from the farbrengen for all these matters.

דורך טיילן משקה פון דער התוועדות פאר די אלע ענינים.

English translation 1741

Let the organizers of the farbrengens that occur on Motzaei Shabbat and on the coming days now approach,

זאלן איצטער צוגיין די מארגנים פון די התוועדויות וואס קומען פאר במוצאי שבת ובימים הבאים,

English translation 1742

and let them also announce regarding the time and place etc.,

און זיי זאלן אויך מכריז זיין וועגן דעם זמן ומקום וכו',

English translation 1743

(The Rebbe Shlita looked at the clock,

(כ"ק אדמו"ר שליט"א הסתכל על השעון,

English translation 1744

and said:)

ואמר:)

English translation 1745

Let them approach with alacrity,

מ'זאל צוגיין בזריזות,

English translation 1746

and through this, when Moshiach sees that they go with alacrity,

ועי"ז וואס משיח וועט זען אז מ'גייט בזריזות,

English translation 1747

he will also come with alacrity,

וועט ער אויך קומען בזריזות 179,

English translation 1748

and take out everyone within the entirety of the Jewish people from exile,

און ארויסנעמען אלעמען בתוך כלל ישראל פון גלות,

English translation 1749

immediately and instantly,

תיכף ומיד ממש,

English translation 1750

so that one will suddenly find oneself in the Holy Land,

אזוי אז מ'וועט זיך געבן א כאפ אז מ'געפינט זיך אין ארץ הקודש,

English translation 1751

in Jerusalem the holy city,

בירושלים עיר הקודש,

English translation 1752

in the Third Holy Temple,

בביהמ"ק השלישי,

English translation 1753

"and everlasting joy upon their heads".

"ושמחת עולם על ראשם" 180.

English translation 1754

They did not immediately announce –

נכשלא הכריזו תיכף –

English translation 1755

the Rebbe Shlita said:

אמר כ"ק אדמו"ר שליט"א:

English translation 1756

Why must one wait for "one day" when one can do it "in one moment"!

צוליב וואס דארף מען ווארטן אויף "יומא חדא" ווען מ'קען עס מאכן "ברגע חדא"!

English translation 1757

[The Rebbe Shlita gave a bottle of mashke to:

[כ"ק אדמו"ר שליט"א נתן בקבוק משקה ל:

English translation 1758

R. Ch.Y.K. Shiyichye (for the Kinus HaShluchim on Motzaei Shabbos Kodesh).

הר"ר ח.י.ק. שיחי' (עבור כנס השלוחים במוצאי ש"ק).

English translation 1759

R. M.P. HaKohen K. Shiyichye (for the Melaveh Malkah for the benefit of "Maamad").

הר"ר מ.פ. הכהן כ. שיחי' (עבור המלוה מלכה לטובת "מעמד").

English translation 1760

R. M.H. Shiyichye (for the "dinner" of Yeshivas Tomchei Temimim in Morristown).

הר"ר מ.ה. שיחי' (עבור ה"דינער" דישיבת תות"ל במאריסטאון).

English translation 1761

R. M.K. Shiyichye (for the "dinner" for the benefit of "Bris Avraham").

הר"ר מ.ק. שיחי' (עבור ה"דינער" לטובת "ברית אברהם").

English translation 1762

R. M.Y.Y.H. Shiyichye (for the farbrengen on Rosh Chodesh Kislev).

הר"ר מ.י.י.ה. שיחי' (עבור ההתוועדות בר"ח כסלו).

English translation 1763

And instructed each one –

וצוה לכאו"א –

English translation 1764

to announce about the time and place of the farbrengen. And afterwards said:

להכריז אודות זמן ומקום ההתוועדות. ואח"כ אמר:

English translation 1765

Since it is Shabbos, let each one distribute a portion of the mashke now here.

וויבאלד אז ס'איז שבת זאל יעדערער טיילן א טייל פון די משקה איצטער דא.

English translation 1766

Afterwards, the Rebbe Shlita began to play a niggun of Simchas Torah of his father, of blessed memory.

אח"כ התחיל כ"ק אדמו"ר שליט"א לנגן ניגון שמח"ת דאביו ז"ל.

English translation 1767

Afterwards said:

אח"כ אמר:

English translation 1768

Those who need to recite a berachah acharonah,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 1769

will certainly recite a berachah acharonah].

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה].