English translation — שיחת ש"פ בלק, ז' תמוז ה'תשד"מ.

English translation 1

It is the Shabbat preceding the days of redemption of 12-13 Tammuz,

ס'איז דער שבת שלפני די ימי הגאולה פון י"ב-י"ג תמוז,

English translation 2

from which

וואס מיני'

English translation 3

(from this Shabbat)

(פון דעם שבת)

English translation 4

all the days of the coming week are blessed1,

מתברכין כולהו יומין פון שבוע הבא 1,

English translation 5

and the explanation of this is that Shabbat draws down blessing to the days of the week that follow it,

וואס דער פירוש אין דעם איז אז שבת איז ממשיך ברכה צו די ימי השבוע שלאח"ז,

English translation 6

and simply, the concept of blessing –

וכפשטות ענין הברכה –

English translation 7

that the one who blesses bestows upon the one being blessed all the things that he needs.

אז דער מברך בענטשט דעם מתברך אין אלע זאכן וואס ער דארף האבן.

English translation 8

From this it is understood that since Shabbat relates to and affects the days of the week that follow it,

דערפון איז פארשטאנדיק אז וויבאלד שבת איז נוגע און פועל'ט אין די ימי השבוע שלאח"ז,

English translation 9

Shabbat must have a special connection with that which it blesses,

מוז שבת האבן א שייכות מיוחדת מיט דעם וואס זי בענטשט,

English translation 10

in our case –

בעניננו –

English translation 11

with the matters connected to 12-13 Tammuz. For from this Shabbat one must take the blessing and empowerment to do all the matters connected to 12-13 Tammuz.

מיט די ענינים פארבונדן מיט י"ב-י"ג תמוז. ווארום משבת זה דארף מען נעמען די ברכה און נתינת כח צו טאן אלע ענינים פארבונדן מיט י"ב-י"ג תמוז.

English translation 12

And it is understood that since Shabbat’s essence is perfection,

ומובן אז וויבאלד שבת איז ענינו שלימות,

English translation 13

perfection in its own right,

שלימות מצ"ע,

English translation 14

and in addition to this –

ונוסף לזה –

English translation 15

the perfection of the days that preceded it,

שלימות פון די ימים שלפנ"ז,

English translation 16

for on the Shabbat day the days of the week that preceded it ascend2 to a state of perfection –

ווייל ביום השבת זיינען די ימי השבוע שלפנ"ז עולה 2 בבחי' שלימות –

English translation 17

so too the drawing down of blessing from Shabbat onto the days of the week that follow it,

איז אויך די המשכת ברכה פון שבת אויף די ימי השבוע שלאח"ז,

English translation 18

including 12-13 Tammuz,

כולל י"ב-י"ג תמוז,

English translation 19

is a blessing in its perfection,

א ברכה בשלימותה,

English translation 20

i.e., that the blessing is in all the details and details of details of 12-13 Tammuz,

ד.ה. אז די ברכה איז אין אלע אלע פרטים ופרטי פרטים פון יב-י"ג תמוז,

English translation 21

even in the whole that is composed of all these details,

ביז אויך אין דעם כלל וואס ווערט צוזאמענגעשטעלט פון די אלע פרטים,

English translation 22

which whole is a new reality relative to the details3.

וואס דער כלל איז א מציאות חדשה לגבי די פרטים 3.

English translation 23

To the extent that the blessing is drawn down in a manner of “from the outset, beyond”

ביז אז די ברכה ווערט נמשך אין אן אופן פון "מלכתחילה אריבער"

English translation 24

(as per the saying and concept of the Rebbe Maharash4):

(כפתגם וענינו פון דעם רבי'ן מהר"ש 4):

English translation 25

The concept of a blessing is “beyond” the one being blessed as he is in his own right.

דער ענין פון א ברכה איז "אריבער" פון דעם מתברך ווי ער איז מצ"ע.

English translation 26

For first there is a thing as it is in its own right,

וויל פריער איז דא א זאך ווי ער איז מצ"ע,

English translation 27

and afterwards comes the concept of blessing which adds to the thing as it is in its own right,

און דערנאך קומט צו דער ענין הברכה וואס איז מוסיף אין די זאך ווי ער איז מצ"ע,

English translation 28

the blessing reveals from its root and source,

די ברכה איז מגלה משרשו. ומקורו,

English translation 29

as is known5 that the concept of blessing is from the term “berachah” and drawing down6 from the source and root of the one being blessed.

כידוע 5 אז ענין הברכה איז מלשון ברכה והמשכה 6 ממקורו ושרשו פון דעם מתברך.

English translation 30

And usually the order in this is,

וע"ד הרגיל איז דער סדר בזה,

English translation 31

that first comes the main thing

אז פריער קומט דער עיקר

English translation 32

(the thing itself)

(דער זאך אליין)

English translation 33

and afterwards comes its addition which is greater than the main thing,

און דערנאך קומט תוספתו מרובה על העיקר,

English translation 34

the blessing,

די ברכה,

English translation 35

which is “beyond” the thing being blessed.

וואס איז "אריבער" דעם דבר המתברך.

English translation 36

When one says, however, “from the outset, beyond”,

בשעת מ'זאגט אבער "מלכתחילה אריבער",

English translation 37

it means that from the outset the thing being blessed comes together with the “beyond”,

מיינט עס אז מלכתחילה קומט דער דבר המתברך צוזאמען מיט דער "אריבער",

English translation 38

together with the blessing!

צוזאמען מיט די ברכה!

English translation 39

To the extent that this also becomes a vessel that into the thing being blessed there should be drawn even higher than its root and source,

ביז אז דאס ווערט אויך א כלי אז אין דעם דבר המתברך זאל נמשך ווערן נאך העכער ווי משרשו ומקורו,

English translation 40

as the Priestly Blessing and prayer accomplish8 –

ווי ברכת כהנים און תפלה טוען אויף 8 –

English translation 41

for since the blessing comes from the Supreme One,

ווארום וויבאלד אז די ברכה קומט פון דעם אויבערשטן,

English translation 42

Who is higher even than the root and source of all blessings,

וואס ער איז העכער אויך פאר שרש ומקור כל הברכות,

English translation 43

He can draw down into the one being blessed even higher than from his root and source.

קען ער ממשיך זיין אין דעם מתברך נאך העכער ווי פון שרשו ומקורו.

English translation 44

And in such a manner –

און אין אזא אופן –

English translation 45

“from the outset, beyond” –

"מלכתחילה אריבער" –

English translation 46

the blessing of this Shabbat is drawn down upon the days of redemption, 12-13 Tammuz –

ווערט נמשך די ברכה פון שבת זה אויף די ימי הגאולה י"ב-י"ג תמוז –

English translation 47

as is known the special connection of the master of the redemption with his grandfather,

כידוע די שייכות מיוחדת פון דעם בעל הגאולה מיט זיין זיידע,

English translation 48

the Rebbe Maharash

דער רבי מהר"ש

English translation 49

(whose concept was “from the outset, beyond”),

(וואס ענינו איז געווען "מלכתחילה אריבער"),

English translation 50

as it is stated simply in the verse9 –

ווי עס שטייט בפשטות אין פסוק 9 –

English translation 51

“The crown of the aged is grandchildren”,

"עטרת זקנים בני בנים",

English translation 52

and in addition to this –

ונוסף לזה –

English translation 53

it is known that in the physical features of his face the master of the redemption resembled his grandfather,

איז ידוע אז בקלסתר פניו בגשמיות איז דער בעל הגאולה געווען בדומה צו זיין זיידן,

English translation 54

as is known the story10 about this

כידוע דער סיפור 10 בזה

English translation 55

(as the master of the redemption related,

(ווי דער בעל הגאולה האט דערציילט,

English translation 56

and related many times,

און דערציילט כו"כ פעמים,

English translation 57

and has already been printed)

און שוין געדרוקט)

English translation 58

about someone who saw the master of the redemption for the first time.

וועגן איינעם וואס האט געזען דעם בעל הגאולה צום ערשטן מאל.

English translation 59

This is one of the reasons for the farbrengen –

דאס איז איינער פון די טעמים אויף דער התוועדות –

English translation 60

if one needs a reason for this –

אויב מ'דארף אויף דעם האבן א טעם –

English translation 61

that standing in this Shabbat which blesses 12-13 Tammuz, one should accept good resolutions in all these matters that need to be done in connection with 12-13 Tammuz.

אז שטייענדיק אין דעם שבת וואס בענטשט י"ב-י"ג תמוז זאל מען אננעמען החלטות טובות אין די אלע ענינים וואס מ'דארף טאן בקשר מיט י"ב-י"ג תמוז.

English translation 62

And especially since to this is added the power of the public,

ובפרט אז דערצו קומט צו דעם כח הציבור,

English translation 63

for the good resolutions are accepted not individually but in public,

ווארום מ'נעמט אן די החלטות טובות ניט ביחיד נאר בציבור,

English translation 64

And a public is even ten Jews,

וואס א ציבור איז אפילו עשרה ישראל,

English translation 65

all the more so several tens of Jews,

עאכו"כ כמה עשיריות מישראל,

English translation 66

all the more so when each of the ten is comprised of ten,

עאכו"כ אז יעדערע פון די עשרה איז כלול מעשרה,

English translation 67

the perfect number is reached

ווערט שלימות המספר

English translation 68

(ten comprised of ten) –

(עשר כלול מעשר) –

English translation 69

one hundred11,

מאה 11,

English translation 70

all the more so when each hundred is further comprised of ten –

עאכו"כ ווען יעדער מאה איז ווייטער כלול מעשר –

English translation 71

one thousand12!

אלף 12!

English translation 72

[As the Rambam writes in the Laws of Sanctification of the New Moon (in the measures of the preceding days)13,

[ע"ד ווי דער רמב"ם שרייבט בהל' קידוש החודש (אין די שיעורים פון די ימים שלפנ"ז) 13,

English translation 73

that the 360 degrees of the sphere are divided into parts,

אז די ש"ס מעלות בגלגל צוטיילן זיך אויף חלקים,

English translation 74

and the parts are divided into seconds,

און די חלקים צוטיילן זיך אויף שניות,

English translation 75

and the seconds are divided into thirds –

און די שניות צוטיילן זיך אויף שלישיות –

English translation 76

“each degree has 60 parts,

"כל מעלה ומעלה ס' חלקים,

English translation 77

and each part has 60 seconds,

וכל חלק בחלק ס' שניות,

English translation 78

and each second has 60 thirds”.]

וכל שני' ושני' ששים שלישיות"].

English translation 79

And since one has the power of the public –

און וויבאלד אז מ'האט דעם כח הציבור –

English translation 80

this adds even more to the acceptance of the good resolutions in connection with 12-13 Tammuz.

גיט דאס נאכמער צו אין אננעמען די החלטות טובות בקשר מיט י"ב-י"ג תמוז.

English translation 81

What this would be even if one accepts in public special good resolutions,

וואס דאס וואלט געווען אפילו אויב מ'נעמט אָן בציבור באזונדערע החלטות טובות,

English translation 82

each one good resolutions in his own private matters,

יעדערער החלטות טובות בעניניו הפרטיים שלו,

English translation 83

all the more so when one accepts

עאכו"כ בשעת מ'נעמט אָן

English translation 84

(in addition to the private resolutions on account of "their opinions are not equal"14)

(נוסף צו די החלטות פרטיות מצד "אין דיעותיהן שוות" 14)

English translation 85

the same resolutions in connection with the general matter of 12-13 Tammuz,

די זעלבע החלטות בקשר מיט דעם ענין כללי פון י"ב-י"ג תמוז,

English translation 86

For even though a person does not know what is in the heart of his fellow,15

ווארום אע"פ אז אין אדם יודע מה בלבו של חבירו 15,

English translation 87

nevertheless when many gather together in one place at one time,

איז אבער בשעת כו"כ קלייבן זיך צוזאמען במקום אחד בזמן אחד,

English translation 88

in one matter for one purpose –

בפרשה אחת צוליב א מטרה אחת –

English translation 89

it is inevitable that among the good resolutions that are accepted there will be general resolutions that are equal for all,

איז בל ימלט אז צווישן די החלטות טובות וואס מ'נעמט אן זאלן ניט זיין החלטות כלליות וואס זיינען שוה לכולם,

English translation 90

Good resolutions both for the days before 12-13 Tammuz as preparation for these days,

החלטות טובות סיי אויף די ימים שלפני י"ב-י"ג תמוז אלס הכנה צו די טעג,

English translation 91

and in connection with the days of redemption themselves,

סיי בקשר מיט די ימי הגאולה אליין,

English translation 92

and not only that which removes oneself,16

און ניט נאר וואס דיו שיפקיע את עצמו 16,

English translation 93

rather 12-13 Tammuz also influences all the days of the year thereafter,

נאר י"ב-י"ג תמוז איז אויך משפיע אויף כל ימי השנה שלאח"ז,

English translation 94

and also all the years thereafter.

און אויך כל השנים שלאח"ז.

English translation 95

And from the good resolutions in general matters

און פון די החלטות טובות בענינים כלליים

English translation 96

(equal for all)

(השוה לכולם)

English translation 97

it also descends into private resolutions for each individual in his private matters.

קומט עס אויך אראפ אין החלטות פרטיות בא כאו"א בעניניו הפרטיים.

English translation 98

Regarding what is related in the preceding portion

ע"ד המסופר בפרשה שלפנ"ז

English translation 99

(Chukat)

(פ' חוקת)

English translation 100

concerning the well of Miriam,

בנוגע צו בארה של מרים,

English translation 101

that "each prince and prince...

אז "כל נשיא ונשיא..

English translation 102

takes his staff and draws toward his banner and his camp, and the waters of the well are drawn through that sign and come before the encampment of each tribe and tribe"17.

נוטל מקלו ומושך אצל דגלו ומחנהו ומי הבאר נמשכין דרך אותו סימן ובאין לפני חניית כל שבט ושבט" 17.

English translation 103

That is, from the general matter

ד.ה. אז פון דעם ענין כללי

English translation 104

(the well of Miriam)

(בארה של מרים)

English translation 105

it was drawn

איז נמשך געווארן

English translation 106

(by the prince)

(ע"י הנשיא)

English translation 107

to each tribe and tribe in particular according to its matter.

לכך שבט ושבט בפרטיות לפי ענינו.

English translation 108

And likewise is this in the service of each individual –

ועד"ז איז דאס אין עבודת כאו"א –

English translation 109

for every Jew is a "prince" in his place and domain,

ווייל יעדער איד איז א "נשיא" אין זיין מקום ורשות,

English translation 110

he is there a master according to Torah. Until even the matter of the power of the infinite

ער איז דארטן א בעה"ב ע"פ תורה. ביז אז אפילו דער ענין פון כח הא"ס

English translation 111

(below),

(למטה),

English translation 112

which is the matter of procreation,18

וואס דאס איז דער ענין פון הולדה 18,

English translation 113

which is the purpose of betrothal,

וואס דאס איז דער תכלית פון קידושין,

English translation 114

that it should be "and they shall become one flesh,"19

עס זאל זיין "והיו לבשר אחד" 19,

English translation 115

"be fruitful and multiply and fill the earth and subdue it,"20

"פרו ורבו ומלאו את הארץ וכבשוה" 20,

English translation 116

the revelation of the power of the infinite –

גילוי כח הא"ס –

English translation 117

the matter of betrothal is also dependent on the man giving the betrothal into the domain of his wife,

איז דער ענין הקידושין אויך תלוי אין דעם אז דער איש זאל געבן דער קידושין ברשות אשתו,

English translation 118

as explained in today's lesson in the Rambam21

כמבואר אין היינטיקן שיעור אין רמב"ם 21

English translation 119

(with all the detailed laws in this,

(מיט די אלע פרטי דינים בזה,

English translation 120

"he threw them into her hand, etc.").

"זרקן בין לתוך ידה וכו'").

English translation 121

It follows that even the matter of the power of the infinite is connected and dependent on the domain of the woman where she is the master

קומט אויס אז אפילו דער ענין פון כח הא"ס איז פארבונדן ותלוי אין רשות האשה וואו זי איז בעה"ב

English translation 122

("prince").

("נשיא").

English translation 123

And the purpose of all these good resolutions –

און דער תכלית פון די אלע החלטות טובות –

English translation 124

both in general matters and in private matters –

הן בענינים הכלליים והן בענינים הפרטיים –

English translation 125

is that they should come down into actual deed,

איז אז דאס זאל אראפקומען אין מעשה בפועל,

English translation 126

as the clear ruling that the deed is the main thing.22

כפס"ד ברור אז המעשה הוא העיקר 22.

English translation 127

Which does not mean only that the deed is the main thing in the deed within thought or the deed within speech,

וואס דאס מיינט ניט נאר המעשה הוא העיקר אין מעשה שבמחשבה אדער מעשה שבדיבור,

English translation 128

rather the deed within deed.

נאר מעשה שבמעשה.

English translation 129

As is known that in thought, speech, and deed, each one is comprised of the others. As explained in Iggeret HaKodesh23 that in thought there is thought within thought,

כידוע אז אין מחשבה דיבור ומעשה איז כל אחד כלול פון די אנדערע. כמבואר באגה"ק 23 אז אין מחשבה איז דא מחשבה שבמחשבה,

English translation 130

speech within thought and deed within thought,

דיבור שבמחשבה און מעשה שבמחשבה,

English translation 131

i.e., that he thinks and visualizes in thought a matter that is in thought,

ד.ה. אז ער טראכט און איז מצייר במחשבה אן ענין שבמחשבה,

English translation 132

or he thinks and visualizes how from this will emerge in speech,

אדער ער טראכט ומצייר ווי דערפון וועט ארויסקומען בדיבור,

English translation 133

or he thinks and visualizes how from this will emerge in deed.

אדער ער טראכט ומצייר ווי דערפון וועט ארויסקומען אין מעשה.

English translation 134

And likewise regarding speech,

ועד"ז בנוגע צו דיבור,

English translation 135

that there is thought within speech,

אז ס'איז דא מחשבה שבדיבור,

English translation 136

speech within speech and deed within speech. And also in this the rule is that the deed is the main thing:

דיבור שבדיבור ומעשה שבדיבור. און אויך אין דעם איז דער כלל אז המעשה הוא העיקר:

English translation 137

One must have all the levels in thought and in order

מ'דארף האבן אלע דרגות אין מחשבה ועל הסדר

English translation 138

(first thought within thought, then speech within thought, then deed within thought),

(פריער מחשבה שבמחשבה דערנאך דיבור שבמחשבה דערנאך מעשה שבמחשבה),

English translation 139

but the main thing and purpose is –

אבער דער עיקר ותכלית איז –

English translation 140

deed within thought.

מעשה שבמחשבה.

English translation 141

And likewise regarding speech –

ועד"ז בנוגע צו דיבור –

English translation 142

deed within speech.

מעשה שבדיבור.

English translation 143

But after all this, "the deed is the main thing" means –

אבער לאחרי כל זה מיינט המעשה הוא העיקר –

English translation 144

simply –

כפשוטו –

English translation 145

deed within deed.

מעשה שבמעשה.

English translation 146

That is, even though in deed also thought and speech are included,

ד.ה. אז אע"פ וואס אויך אין מעשה איז כלול מחשבה ודיבור,

English translation 147

the main thing is –

איז דער עיקר –

English translation 148

deed within deed.

מעשה שבמעשה.

English translation 149

What is actually the purpose of the entire descent of the soul into the body –

וואס אייגנטלעך איז דאס דער תכלית פון כללות ירידת הנשמה בגוף –

English translation 150

in order that there should be the matter of the performance of the commandments in this physical world:

בכדי עס זאל זיין דער ענין פון מעשה המצוות בעוה"ז הגשמי:

English translation 151

The matter of the Torah was also above in the Garden of Eden,

דער ענין החורה איז אויך געווען למעלה אין גן עדן,

English translation 152

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 153

before the birth of the child into the world "they teach him the entire Torah,"24

לפני יציאת הולד לאויר העולם איז "מלמדין אותו כל התורה כולה" 24,

English translation 154

but after the descent of the soul into the body

משא"כ לאחרי ירידת הנשמה בגוף

English translation 155

(into the world),

(באויר העולם),

English translation 156

first "an angel comes...

איז קודם כל "בא מלאך...

English translation 157

and makes him forget the entire Torah"

ומשכחו כל התורה כולה"

English translation 158

(he forgets what he learned in his mother's womb)24,

(ער פארגעסט וואס ער האט געלערנט במעי אמו) 24,

English translation 159

and it takes time until he can learn Torah,

און עס נעמט ערשט זמן אז ער זאל קענען לערנען תורה,

English translation 160

first it takes time until he becomes a child who begins to speak25 and one can teach him letters,

פריער נעמט זמן ביז ער ווערט אַ תינוק שמתחיל לדבר 25 און מ'קען מיט אים לערנען אותיות,

English translation 161

then it takes more time until he becomes five years old for Scripture,

דערנאך נעמט מערער זמן אז ער זאל ווערן בן חמש למקרא,

English translation 162

and further time until he grows up and begins to learn the rest of the Torah,

און ווייטער זמן ביז ער וואקסט אויס הויבט אן לערנען שאר התורה,

English translation 163

until the time when he has the ability to be able to learn the entire Torah,

ביז דער זמן וואס ער האט די מעגלעכקייט צו קענען לערנען כל התורה כולה,

English translation 164

And furthermore:

און נאכמערער:

English translation 165

Even when he has already grown up, it is not necessarily required that he study the entire Torah,

אויך ווען ער וואקסט שוין אויס איז ניט מוכרח אז ער זאל לערנען כל התורה כולה,

English translation 166

this depends on his effort, etc.,

דאס איז תלוי ביגיעתו כו',

English translation 167

and especially since in general Jews are divided into masters of Torah and masters of good deeds26,

ובפרט אז בכלל זיינען אידן צוטיילט אויף מארי תורה ומארי עובדין טבין 26,

English translation 168

Yissachar and Zevulun27,

יששכר וזבולון 27,

English translation 169

those whose primary matter is the study of Torah,

די וואס עיקר ענינם איז לימוד התורה,

English translation 170

and among them themselves only in exceptional individuals –

און צווישן זיי גופא נאר בא יחידי סגולה –

English translation 171

"his Torah is his craft"28 and knowledge of the entire Torah,

"תורתו אומנתו" 28 און ידיעת כל התורה כולה,

English translation 172

and those whose primary matter is good deeds,

און די וואס עיקר ענינים איז עובדין טבין,

English translation 173

and they only have fixed times for Torah

און זיי האבן נאר קביעות עתים לתורה

English translation 174

(not the study of the entire Torah)

(ניט לימוד כל התורה כולה)

English translation 175

[From the aspect of obligation, all are obligated to study the entire Torah,

[מצד החיוב זיינען אלע מחוייב לערנען כל התורה כולה,

English translation 176

as explained in the laws of Talmud Torah29,

כמבואר בהל' תלמוד תורה 29,

English translation 177

but in practice, Jews are divided in general into the two lines of Yissachar and Zevulun,

אבער בפועל טיילן זיך אידן בכללות אין די צוויי קוים פון יששכר וזבולון,

English translation 178

where Yissachar study Torah all day,

וואס יששכר לערנען תורה כל היום תורה,

English translation 179

and Zevulun fulfill their obligation through fixed times for Torah).

און זבולון זיינען יוצא זייער חיוב דורך קביעות עתים לתורה).

English translation 180

From this we see that in this world it is not necessarily required that one study the entire Torah. And even if yes –

זעט מען דערפון אז בעוה"ז איז כלל ניט מוכרח אז איינער זאל לערנען כל התורה כולה. און אפילו אויב יע –

English translation 181

it comes only after time.

קומט עס ערשט לאחרי זמן.

English translation 182

However, above –

משא"כ למעלה –

English translation 183

there the primary matter of the Torah was,

דארטן איז געווען עיקר ענין התורה,

English translation 184

the entire Torah.

כל התורה.

English translation 185

When speaking, however, about the performance of the commandments, one fulfills them specifically below in this physical world in actual deed.

בשעת מ'רעדט אבער וועגן מעשה המצוות איז מען זיי מקיים דוקא למטה בעוה"ז הגשמי במעשה בפועל.

English translation 186

And because of this was the descent of the soul below into the body in this world –

און צוליב דעם איז געווען ירידת הנשמה למטה בגוף בעוה"ז –

English translation 187

because for the sake of Torah it was also possible above in the Garden of Eden30,

ווייל צוליב תורה איז זיך דאך אויך געווען למעלה בג"ע 30,

English translation 188

however, for the sake of the performance of the commandments one must come down below specifically31.

משא"כ צוליב מעשה המצוות דארף מען אראפקומען למטה דוקא 31.

English translation 189

And therefore below the emphasis is that the deed is the main thing,

און דערפאר איז למטה די הדגשה אז המעשה הוא העיקר,

English translation 190

specifically the matter of actual deed,

דוקא דער ענין פון מעשה בפועל,

English translation 191

since because of this was the descent of the soul into the body.

וויבאלד אז צוליב דעם איז געווען ירידת הנשמה בגוף.

English translation 192

And as explained in Tanya32 that if one intends all the intentions and thinks all the thoughts –

וכמבואר בתניא 32 אז אויב איינער איז מכוון כל הכוונות און טראכט כל המחשבות –

English translation 193

he cannot thereby fulfill a commandment. The commandment is fulfilled specifically through actual deed –

קען ער דערמיט ניט מקיים זיין א מצוה. די מצוה איז מען מקיים דוקא דורך מעשה בפועל –

English translation 194

and specifically then the bond and connection with Above is formed33,

און דוקא דעמולט ווערט דער צוותא וחיבור עם למעלה 33,

English translation 195

specifically then one can recite the blessing over the commandment "Who sanctified us with His commandments and commanded us."

דוקא דעמולט קען מען מאכן ברכת המצוה "אשר קדשנו במצוותיו וצוונו".

English translation 196

From this we have the lesson for this Shabbat:

דערפון האט מען די הוראה בשבת זה:

English translation 197

Since "we attend to the needs of the community on Shabbat"34,

וויבאלד אז "מפקחין על צרכי ציבור בשבת" 34,

English translation 198

including matters of life-threatening danger

כולל ענינים של פקוח נפשות

English translation 199

(which overrides the entire Torah35) –

(וואס איז דוחה כל התורה כולה 35) –

English translation 200

one must accept good resolutions on this Shabbat in connection with the matters that come in the days thereafter

דארף מען אננעמען החלטות טובות בשבת זה בקשר מיט די ענינים וואס קומען בימים שלאח"ז

English translation 201

(which are blessed from this Shabbat),

(וועלכע ווערן געבענטשט פון דעם שבת),

English translation 202

the days before the auspicious days of the days of redemption, the 12th-13th of Tammuz,

די טעג פאר די ימים זכאין פון ימי הגאולה י"ב-י"ג תמוז,

English translation 203

then the auspicious days,

דערנאך די ימים זכאין,

English translation 204

and the continuation thereof in the days and years thereafter.

און דער המשך דערפון בימים ושנים לאחרי זה.

English translation 205

And the purpose of these good resolutions is that they should come down into actual deed,

און דער תכלית פון די החלטות טובות איז אז זיי זאלן אראפקומען אין מעשה בפועל,

English translation 206

the deed within the deed,

מעשה שבמעשה,

English translation 207

"and Israel makes wealth"36.

"וישראל עושה חיל" 36.

English translation 208

That is, one must from the outset accept the resolutions in such a manner knowing that one will bring them down into actual deed.

ד. ה. אז מ'דארף מלכתחילה אננעמען די החלטות אין אזא אופן וויסנדיק אז מ'וועט דאס אראפברענגען אין מעשה בפועל.

English translation 209

And we have the promise that "a good thought, the Holy One, blessed be He, joins to deed"37:

און מ'האט די הבטחה אז "מחשבה טובה הקב"ה מצרפה למעשה" 37:

English translation 210

When one accepts at the farbrengen a good resolution in thought –

בשעת מ'נעמט אן בא דער התוועדות א החלטה טובה במחשבה –

English translation 211

As we see in practice,

ווי מ'זעט בפועל,

English translation 212

at the farbrengen,

בא דער התוועדות,

English translation 213

or at a second or third farbrengen, etc.,

אדער ביי א התוועדות שני' ושלישית כו',

English translation 214

not everyone shouts out in speech his good resolutions,

שרייט ניט ארויס יעדערער בדיבור זיינע החלטות טובות,

English translation 215

because the service of man must be in the manner of "walking discreetly with your G-d"

ווייל עבודת האדם דארף זיין באופן פון "הצנע לכת עם אלקיך"

English translation 216

(as it says at the end of today's haftarah)38,

(ווי עס שטייט אין סיום פון היינטיקער הפטורה) 38,

English translation 217

rather one thinks about it in thought –

נאר מ'טראכט וועגן דעם אין מחשבה –

English translation 218

It is known the explanation in Chassidus on this39,

איז ידוע דער פירוש אין חסידות בזה 39,

English translation 219

that the Most High joins the thought to deed,

אז דער אויבערשטער איז מצרף די מחשבה למעשה,

English translation 220

by means of His joining and providing a deed,

דורך דעם וואס ער איז מצרף ומזמין א מעשה,

English translation 221

or creating a possibility that the person

אדער באשאפט א מעגלעכקייט אז דער מענטש

English translation 222

(who had the good thought)

(וואס האט געהאט די מחשבה טובה)

English translation 223

should be able to fulfill the good thought in actual deed,

זאל קענען מקיים זיין די מחשבה טובה אין מעשה בפועל,

English translation 224

according to the teaching of the Alter Rebbe40 –

כתורת אדה"ז 40 –

English translation 225

"and He will sustain you"41,

"והוא יכלכלך" 41,

English translation 226

that the Most High also provides the vessels so that one can fulfill the thought in actual deed and draw down the lights into the vessels.

אז דער אויבערשטער שטעלט צו אויך די כלים אז מ'זאל קענען מקיים זיין די מחשבה במעשה בפועל און ממשיך זיין די אורות אין די כלים.

English translation 227

And then a complete entity is formed –

און דעמולט ווערט אן ענין שלם –

English translation 228

which consists of a soul and a body together,

וואס באשטייט פון א נשמה און א גוף צוזאמען,

English translation 229

the soul is the good thought and the body is the actual deed,

די נשמה איז די מחשבה טובה און דער גוף איז די מעשה בפועל,

English translation 230

and they are joined together,

און זיי ווערן נצטרף ביחד,

English translation 231

and not like two things that have come together,

און ניט ווי צוויי זאכן וועלכע זיינען צוזאמענגעקומען,

English translation 232

rather they become one complete entity,

נאר זיי ווערן איין ענין שלם,

English translation 233

just as a soul and body become one thing42.

אזוי ווי א נשמה וגוף ווערן איין זאך 42.

English translation 234

And this is also why, in the service of man, it is also drawn down into the world –

און עי"ז וואס ס'איז אזוי בעבודת האדם ווערט עס אויך נמשך אין וועלט –

English translation 235

that the soul and body of the world become one thing in revelation. That the soul is the concept of the Holy One, blessed be He, desired to have a dwelling place in the lower realms,

אז די נשמה וגוף העולם ווערן איין זאך בגלוי. וואס די נשמה איז דער ענין פון נתאוה הקב"ה להיות לו ית' דירה בתחתונים,

English translation 236

and the body is how the dwelling place in the lower realms comes down into actual deed –

און דער גוף איז ווי דער דירה בתחתונים קומט אראפ אין מעשה בפועל –

English translation 237

in the most physical of the physical,

אין גשמיות שבגשמיות,

English translation 238

and they become one thing in revelation,

און זיי ווערן איין זאך בגלוי,

English translation 239

"and the glory of Hashem shall be revealed"43,

"ונגלה כבוד ה'" 43,

English translation 240

and in the language of the Mitteler Rebbe44,

ובלשון פון דעם מיטעלן רבי'ן 44,

English translation 241

that one sees the power of the actor in the action.

אז מ'זעט דעם כח הפועל בנפעל.

English translation 242

And this is accomplished through our deeds and our service45,

און דאס ווערט אויפגעטאן ע"י מעשינו ועבודתינו 45,

English translation 243

which includes the study of Torah and the fulfillment of the commandments,

וואס דאס איז כולל לימוד התורה וקיום המצוות,

English translation 244

and the deed is the main thing –

והמעשה הוא העיקר –

English translation 245

in actual deed,

אין מעשה בפועל,

English translation 246

And this brings the main point of all main points –

און דאס ברענגט דער עיקר כל העיקרים –

English translation 247

the true and complete redemption through our righteous Mashiach,

די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 248

speedily in our days, literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 249

The above is connected with the Shabbat before the 12th-13th of Tammuz in every year.

האמור לעיל איז פארבונדן מיט דער שבת לפני י"ב-י"ג תמוז בכל שנה ושנה.

English translation 250

It is also customary to learn a lesson from the specific arrangement of each matter in a particular year.

ס'איז אויך רגיל צו אפלערנען א הוראה פון דער קביעות מיוחדת פון יעדן ענין בשנה מסויימת.

English translation 251

In this year, the 12th-13th of Tammuz falls on Thursday and Friday,

בשנה זו קומט אויס י"ב-י"ג תמוז ביום חמישי ויום ששי,

English translation 252

and in Parshat Pinchas,

און בפ' פינחס,

English translation 253

and on Shabbat Parshat Pinchas, the "Vayechulu"46 of all matters of the 12th-13th of Tammuz occurs. And the Shabbat that blesses these days,

ובשבת פ' פינחס ווערט דער "ויכולו" 46 פון אלע ענינים פון י"ב-י"ג תמוז. און דער שבת וואס בענטשט די טעג,

English translation 254

also includes Shabbat Parshat Pinchas,

כולל אויך שבת פ' פינחס,

English translation 255

is Shabbat Parshat Balak.

איז שבת פ' בלק.

English translation 256

One must also derive a lesson from this. And as has been discussed many times –

דארף מען אויך דערפון ארויסנעמען א הוראה. וכמדובר כמ"פ –

English translation 257

not only a lesson for this year,

ניט נאר א הוראה פאר שנה זו,

English translation 258

but a lesson for all the years thereafter

נאר א הוראה פאר כל השנים שלאח"ז

English translation 259

(even when the arrangement is in a different manner),

(אפילו ווען דער קביעות איז באופן אחר),

English translation 260

until such an arrangement occurs again,

ביז ווען עס קומט נאכאמאל אזא קביעות,

English translation 261

at which time one will add more and ascend in holiness in the study and lesson.

וואס דעמולט וועט מען נאכמער מוסיף זיין ומעלה זיין בקודש אין דער לימוד והוראה.

English translation 262

And the lesson must be for every single person,

און די הוראה דארף זיין פאר כאו"א,

English translation 263

like all matters in the Torah and commandments,

אזוי ווי אלע ענינים בתומ"צ,

English translation 264

all the more so a matter that is connected with the redemption of the 12th-13th of Tammuz,

עאכו"כ אן ענין וואס איז פארבונדן מיט די גאולה פון י"ב-י"ג תמוז,

English translation 265

as the master of the redemption writes in his letter for the first celebration of the 12th of Tammuz47:

ווי דער בעל הגאולה שרייבט במכתבו לחגיגת י"ב תמוז הראשונה 47:

English translation 266

"Not only me did the Holy One, blessed be He, redeem on the 12th of Tammuz,

"לא אותי בלבד גאל הקב"ה בי"ב תמוז,

English translation 267

but also all who love our Torah of Hashem,

כי אם גם את כל מחבבי תורתנו ה',

English translation 268

observers of the commandment,

שומרי מצוה,

English translation 269

and also a person who is called by the name Israel",

וגם אות אשר בשם ישראל יכונה",

English translation 270

meaning that the redemption is connected with every Jew,

ד.ה. אז די גאולה איז פארבונדן מיט יעדן אידן,

English translation 271

even including one who is "called by the name Israel",

ביז אפילו אזא וואס "בשם ישראל יכונה",

English translation 272

i.e., the simplest of the simple.

ד.ה. א פשוט שבפשוטים.

English translation 273

And furthermore:

און נאכמער:

English translation 274

Not only was the simplest of the simple also redeemed in a redemption in general,

ניט נאר וואס א פשוט שבפשוטים איז אויך נגאל געווארן אין א גאולה סתם,

English translation 275

but in the same redemption together with "me".

נאר אין די זעלבע גאולה צוזאמען מיט "אותי".

English translation 276

The lesson from this that the 12th-13th of Tammuz falls on Thursday and Friday,

די הוראה פון דעם וואס י"ב-י"ג תמוז קומט אויס ביום חמישי וששי,

English translation 277

and consequently one enters from it directly into the day of Shabbat:

ובמילא גייט מען דערפון אריין גלייך אין יום השבת:

English translation 278

When the 12th-13th of Tammuz falls in the middle of the week,

בשעת י"ב-י"ג תמוז קומט אויס באמצע השבוע,

English translation 279

and the day after it is a weekday,

און דער טאג לאח"ז איז א יום המעשה,

English translation 280

a weekday –

יום חול –

English translation 281

then even though a day after the 12th-13th of Tammuz is certainly a stormy day,

איז אע"פ וואס א טאג נאך י"ב-י"ג תמוז איז זיכער א שטורעמדיקער טאג,

English translation 282

but because it is a weekday,

אבער וויבאלד אז ס'איז א יום המעשה,

English translation 283

and according to Torah he must then perform work in this world,

וע"פ תורה דארף ער דעמולט טאן מלאכה בעוה"ז,

English translation 284

as it is written48 "Six days shall you work" –

כמ"ש 48 "ששת ימים תעבוד" –

English translation 285

"this is a positive commandment"49,

"זו מצות עשה" 49,

English translation 286

consequently, indeed, I was created to serve my Creator,

במילא איז טאקע אני נבראתי לשמש את קוני,

English translation 287

but then his service to his Creator consists of the work of refinement in matters of deed,

אבער דעמולט באשטייט זיין שימוש לקונו אין עבודת הבירורים בעניני מעשה,

English translation 288

in the language of the Gemara –

בלשון הגמרא –

English translation 289

mundane actions,

עובדין דחול,

English translation 290

in the public domain,

אין רשות הרבים,

English translation 291

which is the opposite of the concept of redemption

וואס דאס איז היפך פון ענין הגאולה

English translation 292

(including the redemption of the 12th-13th of Tammuz):

(כולל גאולת י"ב-י"ג תמוז):

English translation 293

Redemption is connected with the letter Alef

גאולה איז פארבונדן מיט דער אל"ף

English translation 294

(in the word "geulah")

(אין וואָרט "גאולה")

English translation 295

which indicates singular

וואס ווייזט אויף יחיד

English translation 296

(the Singular One of the world)50,

(יחידו של עולם) 50,

English translation 297

at any rate, one,

עכ"פ אחד,

English translation 298

the concept of unity,

דער ענין האחדות,

English translation 299

in contrast, refinements and mundane actions are in the public domain,

משא"כ בירורים ועובדין דחול איז ברשות הרבים,

English translation 300

the opposite of the concept of unity51.

היפך ענין האחדות 51.

English translation 301

And based on this it is understood,

ועפ"ז איז מובן,

English translation 302

that in such an arrangement

אז אין אזא קביעות

English translation 303

(when after the 12th-13th of Tammuz comes a weekday)

(ווען נאך י"ב-י"ג תמוז קומט א יום חול)

English translation 304

no matter how high his service was during the days of redemption,

איז ווי הויך זיין עבודה איז געווען בימי הגאולה,

English translation 305

he must then descend and perform his service in mundane actions,

דארף ער דערנאך יורד זיין און טאן עבודתו אין עובדין דחול,

English translation 306

in the public domain.

ברשות הרבים.

English translation 307

In contrast, when the 12th-13th of Tammuz fall on Thursday and Friday,

משא"כ ווען י"ב-י"ג תמוז קומען אויס ביום חמישי וששי,

English translation 308

one then goes directly from the days of redemption into the day of Shabbat,

גייט מען דעמולט גלייך אריין פון די ימי הגאולה אין יום השבת,

English translation 309

when one does not perform the service in the public domain,

ווען מ'טוט ניט די עבודה ברשות הרבים,

English translation 310

but rather it is the holy Shabbat,

נאר ס'איז שבת קודש,

English translation 311

connected with holiness,

פארבונדן מיט קדושה,

English translation 312

And consequently, not only is there on the day of Shabbat a continuation of the days of redemption in a manner that the storm of the days of redemption remains in all its strength,

ובמילא איז ניט נאר וואס ביום השבת איז דא א המשך פון די ימי הגאולה באופן אז דער שטורעם פון ימי הגאולה בלייבט בכל תוקפו,

English translation 313

but furthermore:

נאר נאכמער:

English translation 314

On the day of Shabbat one sees in revelation the ascent in holiness52,

ביום השבת זעט מען בגלוי דעם מעלין בקודש 52,

English translation 315

that the storm of the days of redemption is then elevated to an even higher level.

אז דער שטורעם פון די ימי גאולה ווערט דעמולט נתעלה צו נאך א העכערע דרגא.

English translation 316

Like every continuation according to Torah,

ווי יעדער המשך ע"פ תורה,

English translation 317

that not only are the matters as they are continued further,

אז ניט נאר וואס די ענינים כמו שהם ווערן נמשך ווייטער,

English translation 318

but an elevation must be added to them,

נאר אין זיי מוז צוקומען אַן עילוי,

English translation 319

one ascends in holiness.

מעלין בקודש.

English translation 320

And this is seen openly when the days of redemption enter directly into Shabbos,

און דאס זעט מען בגלוי ווען די ימי הגאולה גייען אריין גלייך אין שבת,

English translation 321

so that in addition to what is in the "he shall eat on Shabbos" being revealed an elevation from the aspect that "he who toiled on Shabbos eve"53 was during the days of merit,

אז נוסף לזה וואס אין דעם "יאכל בשבת" ווערט דעמולט אן עילוי מצד דעם וואס דער "מי שטרח בערב שבת" 53 איז געווען בימים זכאין,

English translation 322

the days of redemption –

די ימי הגאולה –

English translation 323

the redemption is drawn into the days of Shabbos in a more elevated manner with a greater storm than it was during the days of redemption themselves,

ווערט די גאולה נמשך אין ימי השבת באופן נעלה יותר מיט א גרעסערן שטורעם ווי ס'איז געווען בימי הגאולה עצמם,

English translation 324

because Shabbos is not only not a descent into the public domain,

וויבאלד אז שבת איז ניט נאר ניט קיין ירידה ברשות הרבים,

English translation 325

but on the contrary –

נאר אדרבה –

English translation 326

an elevation,

אן עלי',

English translation 327

the holy Shabbos.

שבת קודש.

English translation 328

Until an elevation in delight,

ביז אן עלי' אין תענוג,

English translation 329

which is the essence of Shabbos.54 A person only needs to eat and drink on Shabbos,

וואס דאס איז ענינו פון שבת 54. דער אדם דארף נאר זיין אוכל ושותה בשבת,

English translation 330

this becomes a matter of a mitzvah and the delight of Shabbos.55

ווערט דאס אן ענין פון א מצוה ותענוג שבת 55.

English translation 331

And this delight permeates the entire existence of man with all its details,

און דער תענוג נעמט דורך כל מציאות האדם עם כל הפרטים,

English translation 332

until even the bones,

ביז אויך די עצמות,

English translation 333

as is known the proof and instruction for this from the story in the Gemara56 in connection with "good news fattens the bone,"57

כידוע די ראי' והוראה לזה פון סיפור הגמרא 56 בקשר מיט "שמועה טובה תדשן עצם" 57,

English translation 334

that when someone heard good news, the delight caused that "it fattens the bone."

אז בשעת איינער האט געהערט א שמועה טובה האט דער תענוג גורם געווען אז "תדשן עצם".

English translation 335

And this is speaking about someone who was already after the age of growth

און דאס רעדט זיך וועגן איינעם וואס איז געווען שוין לאחר גיל הגידול

English translation 336

(growing),

(וואקסן),

English translation 337

at the age of standing,

בגיל העמידה,

English translation 338

or more –

אדער נאכמער –

English translation 339

at the age of decline,

בגיל הירידה,

English translation 340

and it is speaking about a bone in his leg,

און עס רעדט זיך וועגן אן עצם ברגל שלו,

English translation 341

and he was a non-Jew –

און ער איז געווען א ניט- איד –

English translation 342

nevertheless, the delight effected in his bone.

אעפ"כ האט דער תענוג גע'פועל'ט אין זיין עצם.

English translation 343

And this is related in Torah Ohr in order that one should take from it a bright and clear instruction for oneself.

וואס דאס דערציילט תורה אור בכדי אז מ'זאל דערפון ארויסנעמען א ליכטיקע און קלארע הוראה פאר זיך.

English translation 344

Based on this, the additional aspect that comes on this Shabbos is understood

עפ"ז איז מובן דער ענין נוסף וואס קומט צו בשבת זה

English translation 345

(the Shabbos which blesses the 12th-13th of Tammuz)

(דער שבת וועלכע בענטשט י"ב-י"ג תמוז)

English translation 346

due to the special determination of the days of redemption in this year:

מצד דער קביעות מיוחדת פון די ימי הגאולה בשנה זו:

English translation 347

Since the Shabbos blesses the days of redemption,

וויבאלד אז דער שבת בענטשט די ימי הגאולה,

English translation 348

it is understood,

איז מובן,

English translation 349

that it stands even higher than them,

אז ער שטייט נאך העכער פאר זיי,

English translation 350

therefore it has the power to bless them.

דערפאר האט ער בכח צו זיי בענטשן.

English translation 351

And in the determination of this year, when the days of redemption enter directly into Shabbos,

ובקביעות שנה זו ווען די ימי הגאולה גייען גלייך אריין אין שבת,

English translation 352

whereby an additional elevation in the redemption is revealed,

וואס דעמולט קומט צו נאכמער עילוי אין די גאולה,

English translation 353

and the Shabbos blesses

און דער שבת בענטשט

English translation 354

(not only the days of redemption, but)

(ניט נאר די ימי הגאולה, נאר)

English translation 355

also the coming Shabbos –

אויך דעם שבת הבא –

English translation 356

it is understood,

איז מובן,

English translation 357

the elevation and the powers that one has on this Shabbos, with which power one blesses and gives strength to the days of redemption and the Shabbos after them,

דער עילוי און די כחות וואס מ'האט אין דעם שבת וואס בכח זה בענטשט מען און מ'גיט כח צו די ימי הגאולה און דער שבת שלאח"ז,

English translation 358

that one should then be able to perform the service in its completeness.

אז מ'זאל דעמולט קענען טאן די עבודה בשלימותה.

English translation 359

And from this it is understood that in addition to what on the Shabbos before the days of redemption

און דערפון איז מובן אז נוסף לזה וואס בשבת פאר די ימי הגאולה

English translation 360

(in all years)

(בכל השנים)

English translation 361

one must generally accept good resolutions in connection with the days of redemption –

דארף מען בכלל אננעמען החלטות טובות בקשר מיט די ימי הגאולה –

English translation 362

in this year, on this Shabbos, there must come an additional increase in good resolutions,

איז בשנה זו דארף אין דעם שבת צוקומען נאך א תוספות אין די החלטות טובות,

English translation 363

knowing that the Shabbos blesses the days of redemption which enter directly into Shabbos.

וויסנדיק אז דער שבת בענטשט די ימי הגאולה וואס גייען אריין גלייך אין שבת.

English translation 364

And since already at the time one accepts the good resolutions58 one knows that the Holy One, blessed be He, helps him59 that he will surely be able to fulfill in actual deed the good resolutions –

און וויבאלד אז שוין בשעת מ'נעמט אן די החלטות טובות 58 ווייסט מען אז הקב"ה עוזרו 59 אז מ'וועט זיכער קענען מקיים זיין במעשה בפועל די החלטות טובות –

English translation 365

this itself adds further to the delight in this,

איז דאס גופא נאכמער מוסיף אין דעם תענוג שבזה,

English translation 366

in addition to the delight of Shabbos in and of itself.

נוסף צו תענוג שבת מצ"ע.

English translation 367

And this is an additional reason for the farbrengen –

וואס דאס איז א טעם נוסף אויף דער התוועדות –

English translation 368

in order to add a new proposal in accordance with what, in the determination of this year, one enters directly from the days of redemption into the day of Shabbos:

בכדי מוסיף זיין א הצעה חדשה בהתאם לזה וואס בקביעות שנה זו גייט מען אריין גלייך פון די ימי הגאולה אין יום השבת:

English translation 369

In addition to the general proposal

נוסף צו די הצעה בכלל

English translation 370

(as discussed many times regarding the days of redemption of the 12th-13th of Tammuz in all years)

(כמדובר כמ"פ בנוגע צו די ימי הגאולה פון י"ב-יג תמוז בכל השנים)

English translation 371

that already from this Shabbos one must begin to prepare in an orderly manner,

אז שוין פון שבת זה דארף מען אנהויבן צוגרייטן באופן מסודר,

English translation 372

with emphasis –

בהדגשה –

English translation 373

with order,

מיט א סדר,

English translation 374

that on the days of redemption, the 12th-13th of Tammuz, one should make farbrengens in every place,

אז בימי הגאולה י"ב-י"ג תמוז זאל מען מאכן התוועדויות בכל מקום ומקום,

English translation 375

and when one has a "great preparation" for this in an orderly manner,

וואס בשעת מ'האט דערצו א "הכנה רבתי" באופן מסודר,

English translation 376

this then contributes to the success of the matter –

גיט דאס דעמולט צו אין הצלחת הדבר –

English translation 377

in this year one proposes an additional thing:

איז מען בשנה זו מציע נאך א זאך:

English translation 378

Since one enters from the days of redemption directly into the day of Shabbos,

וויבאלד מ'גייט אריין פון די ימי הגאולה גלייך אין יום השבת,

English translation 379

whereby an additional elevation and storm in the redemption is revealed

וואס דעמולט קומט צו נאכמער עילוי ושטורעם אין דער גאולה

English translation 380

(as above) –

(כנ"ל) –

English translation 381

one should also then make a farbrengen in every place,

זאל מען אויך דעמולט מאכן א התוועדות בכל מקום ומקום,

English translation 382

in continuation of the farbrengens on the days of redemption themselves,

בהמשך צו די התוועדויות בימי הגאולה עצמם,

English translation 383

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 384

in a more elevated manner. As discussed above, that on Shabbos after the days of redemption there must come an additional elevation and storm relative to the days of redemption themselves.

באופן נעלה יותר. כמדובר לעיל אז אין שבת נאך די ימי הגאולה דארף צוקומען נאך אן עילוי ושטורעם לגבי די ימי הגאולה עצמם.

English translation 385

And the elevation on the day of Shabbos

און דער עילוי ביום השבת

English translation 386

(relative to the days of redemption)

(לגבי די ימי הגאולה)

English translation 387

is particularly in the matter of a farbrengen:

איז במיוחד אין דעם ענין פון א התוועדות:

English translation 388

The main essence and emphasis of a farbrengen is love of Israel and unity of Israel,

עיקר ענינו והדגשתו פון א התוועדות איז אהבת ישראל ואחדות ישראל,

English translation 389

that many Jews gather together and hold a farbrengen, etc.

אז א סך אידן קלייבן זיך צוזאמען און זיינען מתוועד כו'.

English translation 390

And the matter stands even more emphasized on the day of Shabbos than on weekdays –

און דער ענין שטייט נאכמער בהדגשה ביום השבת ווי בימי החול –

English translation 391

As it states in the Yerushalmi60 that an ignoramus does not lie on Shabbos, therefore one can believe him that his produce which he gives to eat is not demai,

ווי עס שטייט אין ירושלמי 60 אז עם הארץ אינו משקר בשבת דערפאר קען מען אים גלויבן אז זיין תבואה וואס ער גיט עסן איז ניט קיין דמאי,

English translation 392

Unlike on weekdays. That is:

משא"כ בימי החול. דאס הייסט:

English translation 393

On the day of Shabbos one can sit and eat with every Jew and all Jews,

ביום השבת קען מען זיך זעצן עסן מיט יעדן אידן און אלע אידן,

English translation 394

Even with an ignoramus. And consequently this emphasizes even more the matter of unity,

אפילו אן עם הארץ. ובמילא איז דאס נאכמער מדגיש דער ענין פון אחדות,

English translation 395

And especially that great is eating together which brings near61.

ובפרט אז גדולה לגימה שמקרבת 61.

English translation 396

Unlike on weekdays one must be careful when an ignoramus gives [food] from his produce to eat,

משא"כ בימי החול דארף מען זיך היטן בשעת אן עם הארץ גיט עסן פון זיינע תבואה,

English translation 397

Consequently then the unity of all Jews is not so complete and emphasized.

במילא איז דעמולט ניט אזוי בשלימות ובהדגשה דער אחדות פון אלע אידן.

English translation 398

From this it is also understood regarding the farbrengens:

וואס דערפון איז מובן אויך בנוגע צו די התוועדויות:

English translation 399

In the farbrengen on the day of Shabbos there is more power to gather together and unite all types of Jews,

אין דער התוועדות ביום השבת האט מען נאכמער כח צו צוזאמענקלייבן און מאחד זיין אלע סוגי אידן,

English translation 400

From the greatest of the great,

פון א גדול שבגדולים,

English translation 401

Until even one who is "called by the name Israel".

ביז אפילו אזא וואס "בשם ישראל יכונה".

English translation 402

And in order that the farbrengens on the day of Shabbos should be able to be with great success, one should begin to make the preparations for this,

און בכדי אז די התוועדויות ביום השבת זאלן קענען זיין בהצלחה רבה זאל מען אנהויבן מאכן די הכנות לזה,

English translation 403

A great preparation,

הכנה רבתי,

English translation 404

Well in advance,

בעוד מועד,

English translation 405

Beginning already from this Shabbos

אנהויבנדיק שוין פון דעם שבת

English translation 406

(Which blesses the coming days).

(וואס בענטשט די קומענדיקע טעג).

English translation 407

And as mentioned above,

וכאמור לעיל,

English translation 408

That when one already accepts the resolution regarding this on this Shabbos and one knows for certain that the Holy One, blessed be He, helps him and he will succeed –

אז בשעת מ'נעמט שוין אן די החלטה בזה דעם שבת און מ'ווייסט זיכער אז הקב"ה עוזרו און מ'וועט מצליח זיין –

English translation 409

This gives even more power to make the farbrengens on the coming Shabbos and to accomplish all these matters with delight.

גיט דאס צו נאכמער כח צו מאכן די התוועדויות בשבת הבא און אויפטאן די אלע ענינים מתוך תענוג.

English translation 410

Until one comes actually to the coming Shabbos,

ביז אז מ'קומט בפועל צו דעם שבת הבא,

English translation 411

Shabbos Parshas Pinchas,

שבת פ' פינחס,

English translation 412

Pinchas is Eliyahu62,

פינחס זה אליהו 62,

English translation 413

And Eliyahu is the herald of good tidings,

וואס אליהו איז מבשר טוב,

English translation 414

The herald of the redemption63,

מבשר הגאולה 63,

English translation 415

As we say three times "the voice of the herald heralds and says"64,

ווי מ'זאגט דריי מאל "קול מבשר מבשר ואומר" 64,

English translation 416

And three times constitutes a chazakah65,

וואס בג' פעמים הוי חזקה 65,

English translation 417

May it be so actually in reality,

זאל אזוי זיין בפועל ממש,

English translation 418

Below ten handbreadths –

למטה מעשרה טפחים –

English translation 419

May the true and complete redemption come,

עס זאל קומען די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 420

Speedily in our days and with joy and a good heart.

בעגלא דידן ובשמחה ובטוב לבב.

English translation 421

Maamar (similar to a sicha)

מאמר (כעין שיחה)

English translation 422

Beginning "Mah Tovu Ohalecha Yaakov etc."

ד"ה מה טובו אהליך יעקב גו'.

English translation 423

It is also customary to study a verse from the weekly parshah together with Rashi's commentary,

ס'איז אויך רגיל צו אפלערנען א פסוק פון פרשת השבוע צוזאמען מיט פירוש רש"י,

English translation 424

A matter in the notes on the Zohar of our parshah,

אן ענין אין די הערות אויפן זהר דפרשתנו,

English translation 425

A matter in Pirkei Avos relevant to this Shabbos,

אַן ענין אין פרקי אבות בשייך לשבת זה,

English translation 426

And in recent times –

ובזמן האחרון –

English translation 427

Also a matter in the daily study of the Rambam's book

אויך אן ענין אין דעם שיעור היומי בספר הרמב"ם

English translation 428

(As discussed many times).

(כמדובר כמ"פ).

English translation 429

Since we are at the conclusion of the generation of the heels of Moshiach,

וויבאלד אז מ'געפינט זיך בסיום פון דרא דעקבתא דמשיחא,

English translation 430

It is fitting to dwell on a verse and Rashi in our parshah where it speaks about the future redemption.

איז מתאים אז מ'זאל זיך אפשטעלן אויף א פסוק ופרש"י בפרשתנו וואו עס רעדט זיך וועגן די גאולה העתידה.

English translation 431

As is known and discussed many times, in our parshah is one of the few places in the Chumash where it speaks openly about the future redemption. These are the verses in our parshah "I see it, but not now; I behold it, but not near etc.,

כידוע וכמדובר כמ"פ אז בפרשתנו איז פון די איינציקע ערטער אין חומש וואו עס רעדט זיך בגלוי וועגן די גאולה העתידה. וואס דאס זיינען די פסוקים בפרשתנו "אראנו ולא עתה אשורנו ולא קרוב גו',

English translation 432

And smites the corners of Moav and destroys all the children of Sheis etc."66 –

ומחץ פאתי מואב וקרקר כל בני שת גו'" 66 –

English translation 433

As explained in the Rambam at the end of Hilchos Melachim uMilchamosam67,

כמבואר אין רמב"ם בסוף הל' מלכים ומלחמותיהם 67,

English translation 434

That regarding Moshiach it is stated not only in the Prophets but also in the Five Books of the Torah –

אז וועגן משיח שטייט ניט נאר אין נביאים נאר אויך אין חמשה חומשי תורה –

English translation 435

"Even in the section of Bilaam it is stated, and there he prophesied about the two Moshiachs,

"אף בפרשת בלעם נאמר ושם נבא בשני המשיחים,

English translation 436

About the first Moshiach who is David who saved Israel from the hand of their enemies,

במשיח הראשון שהוא דוד שהושיע את ישראל מיד צריהם,

English translation 437

And about the final Moshiach who stands from his descendants who will save Israel. And there it says 'I see it, but not now' – this is David,

ובמשיח האחרון שעומד מבניו שמושיע את ישראל. ושם הוא אומר אראנו ולא עתה זה דוד,

English translation 438

'I behold it, but not near' – this is King Moshiach etc.",

אשורנו ולא קרוב זה מלך המשיח וכו'",

English translation 439

And so he explains the other verses,

ועד"ז איז ער מפרש די אנדערע פסוקים,

English translation 440

That the first part "this is David" and the second part "this is King Moshiach".

אז דער ערשטער חלק "זה דוד" און דער צווייטער חלק "זה מלך המשיח".

English translation 441

And the Rambam writes this not in his letters and responsa,

און דאס שרייבט דער רמב"ם ניט אין זיינע אגרות ותשובות,

English translation 442

Not even in his Sefer HaMitzvos,

אפילו ניט בספר המצוות שלו,

English translation 443

But in his book of "Halachos Halachos"68 –

נאר אין ספר "הלכות הלכות" 68 שלו –

English translation 444

The book Yad HaChazakah!

ספר יד החזקה!

English translation 445

We will dwell on one of the verses together with Rashi

וועט מען זיך אפשטעלן אויף איינער פון די פסוקים צוזאמען מיט פרש"י

English translation 446

(Although Rashi's method in these verses is not like the Rambam's method,

(אע"פ וואס שיטת רש"י בפסוקים אלו איז ניט אזוי ווי שיטת הרמב"ם,

English translation 447

As discussed once69).

כמדובר אמאל 69].

English translation 448

On the verse "and destroys all the children of Sheis" Rashi explains:

עה"פ "וקרקר כל בני שת" איז רש"י מפרש:

English translation 449

"All the children of Sheis –

"כל בני שת –

English translation 450

All the nations,

כל האומות,

English translation 451

For all of them descended from Sheis the son of Adam the first man."

שכולם יצאו מן שת בנו של אדם הראשון".

English translation 452

Simply, the reason why Rashi adds "the son of Adam the first man" –

בפשטות איז דער טעם פארוואס רש"י איז מוסיף "בנו של אדם הראשון" –

English translation 453

Because the five-year-old studying Scripture might have forgotten who Sheis was

ווייל וויבאלד דער בן חמש למקרא האט געקענט פארגעסן ווער איז געווען שת

English translation 454

(Since he studied about this in Parshas Bereishis several months ago70),

(ווייל ער האט וועגן דעם געלערנט בפ' בראשית עטלעכע חדשים צוריק 70),

English translation 455

Therefore Rashi explains it for him.

איז דאס רש"י פאר אים מפרש.

English translation 456

But one must understand:

מ'דארף אבער פארשטיין:

English translation 457

The very fact that in order to express "all the nations" the verse specifically says "all the sons of Shet",

הא גופא וואס בכדי ארויסברענגען אז דא רעדט זיך וועגן "כל האומות" זאגט דער פסוק דוקא "כל בני שת",

English translation 458

and not "all the sons of Adam" or "all the sons of Noach" –

און ניט "כל בני אדם" אדער "כל בני נח" –

English translation 459

is not understood,

איז ניט פארשטאנדיק,

English translation 460

for whichever way you look at it:

דממה-נפשך:

English translation 461

The verse should have seized either the first man from whom "all the nations" descend,

דער פסוק האט געדארפט אנכאפן אדער דער ערשטער אדם פון וועמען עס שטאמען "כל האומות",

English translation 462

which is Adam the first,

וואס דאס איז אדם הראשון,

English translation 463

or the last from whom "all the nations" descend – Noach

אדער דעם לעצטן פון וועמען "כל האומות" שטאמען – נח

English translation 464

(since after the flood "all the nations" descend from Noach),

(ווייל לאחרי המבול שטאמען "כל האומות" פון נח),

English translation 465

but not from Shet the son of Adam the first, who is one in the middle,

אבער ניט פון שת בנו של אדם הראשון וואס ער איז איינער אינמיטן,

English translation 466

between Adam the first and Noach,

צווישן אדם הראשון און נח,

English translation 467

just as the verse does not seize Enosh and all those generations after him,

אזוי ווי דער פסוק כאפט ניט אן אנוש און די אלע דורות לאח"ז,

English translation 468

until Chanoch,

ביז חנוך,

English translation 469

Methuselah and Lemech

מתושלח ולמך

English translation 470

(the father of Noach).

(אביו של נח).

English translation 471

"All the sons of Shet" indeed excludes Kayin and Hevel, from whom "all the nations" do not descend71,

"כל בני שת" איז טאקע שולל קין והבל וואס פון זיי שטאַמען ניט "כל האומות" 71,

English translation 472

but this would also have been known if it had said "all the sons of Adam" or "all the sons of Noach"

אבער דאס וואלט מען אויך געוואוסט אויב עס וואלט געשטאנען "כל בני אדם" אדער "כל בני נח"

English translation 473

[after Noach the verse cannot bring,

[לאחרי נח קען דער פסוק ניט ברענגען,

English translation 474

because Noach had three children,

ווייל נח האט געהאט דריי קינדער,

English translation 475

Shem, Cham and Yafes72,

שם חם ויפת 72,

English translation 476

from each of whom different nations descend,

וואס פון יעדערער פון זיי שטאמען אנדערע אומות,

English translation 477

"from these were the whole earth overspread"73,

"מאלה נפצה כל הארץ" 73,

English translation 478

consequently "all the nations" do not descend from any one of them,

במילא שטאמט ניט פון איינער פון זיי "כל האומות",

English translation 479

but from Noach descend "all the nations"].

אבער פון נח שטאמען "כל האומות"].

English translation 480

And nevertheless, Rashi does not explain this.

ואעפ"כ באַוואָרנט עס ניט רש"י.

English translation 481

And especially since if it had said "all the sons of Adam",

ובפרט אז אויב עס וואלט געשטאנען "כל בני אדם",

English translation 482

Rashi would then not have needed to explain that Shet is "the son of Adam the first".

וואלט רש"י דעמולט ניט געדארפט אויסטייטשן אז שת איז "בנו של אדם הראשון".

English translation 483

The question becomes even stronger:

די קשיא ווערט נאך שטארקער:

English translation 484

Earlier in the portion it says74 "God is not a man, that He should lie, nor a son of man, that He should repent".

פריער אין פרשה שטייט 74 "לא איש א-ל ויכזב ובן אדם ויתנחם".

English translation 485

In the Yerushalmi he explains75:

אין ירושלמי איז ער מפרש 75:

English translation 486

That "man" and "son of man" refer to Moshe Rabbeinu,

אז "איש" און "בן אדם" גייט אויף משה רבינו,

English translation 487

that Moshe Rabbeinu could overturn the decree of the Holy One, blessed be He.

אז משה רבינו האט געקענט מהפך זיין גזירת הקב"ה.

English translation 488

And this is what Bilam answered Balak regarding his desire that he should change the decree of the Holy One, blessed be He, that he must bless the Jews,

און דאס האט בלעם געענטפערט בלק'ן אויף דעם וואס ער האט געוואלט אז ער זאל משנה זיין גזירת הקב"ה אז ער דארף בענטשן אידן,

English translation 489

that only Moshe could do this,

אז דאס האט נאר משה געקענט טאן,

English translation 490

but not Bilam:

אבער ניט בלעם:

English translation 491

But according to the simple meaning of Scripture, one cannot explain the verse this way:

אבער אין פשוטו של מקרא קען מען אזוי ניט מפרש זיין דעם פסוק:

English translation 492

Granted, that "man" refers to Moshe

בשלמא אז "איש" גייט אויף משה

English translation 493

(according to the simple meaning of Scripture)

(בפשוטו של מקרא)

English translation 494

one could still say,

קען מען נאך זאגן,

English translation 495

because we find that it says "man" regarding Moshe Rabbeinu,

ווייל מ'געפינט אז עס שטייט "איש" אויף משה רבינו,

English translation 496

"Now the man Moshe was very humble"76,

"והאיש משה עניו מאד" 76,

English translation 497

but we do not find anywhere in the simple meaning of Scripture that Moshe is called "son of man". On the contrary: everywhere

אבער מ'געפינט ערגעץ ניט אין פשש"מ אז משה זאל אנגערופן ווערן "בן אדם". ואדרבה: בכ"מ

English translation 498

(in Tehillim and elsewhere)

(אין תהלים ועוד)

English translation 499

"son of man" refers to all the nations.

גייט "בן אדם" אויף אלע אומות.

English translation 500

Rather, the explanation

נאר דער פירוש

English translation 501

(according to the simple meaning of Scripture)

(בפשוטו של מקרא)

English translation 502

of "God is not a man, that He should lie, nor a son of man, that He should repent" is simply –

אין "לא איש א-ל ויכזב ובן אדם יתנחם" איז בפשטות –

English translation 503

and therefore Rashi does not explain to whom "man" and "son of man" refer –

און דערפאר איז רש"י ניט מפרש אויף וועמען עס גייט "איש" און "בן אדם" –

English translation 504

because it refers to people in general

ווייל דאס גייט אויף מענטשן בכלל

English translation 505

(all the nations),

(כל האומות),

English translation 506

that the Most High is "not a man" that with a man there is "that he should lie",

אז דער אויבערשטער איז "לא איש" וואס בא דעם איש איז "ויכזב",

English translation 507

and the Most High has no regret

און דער אויבערשטער האט ניט קיין חרטה

English translation 508

("that He should repent")

("יתנחם")

English translation 509

like "a son of man".

ווי "בן אדם".

English translation 510

And accordingly:

ועפ"ז:

English translation 511

Since in the portion the term "son of man" already appears,

וויבאלד אז אין דער פרשה שטייט שוין דער לשון "בן אדם",

English translation 512

and this simply means all people –

און דאס מיינט בפשטות אלע מענטשן –

English translation 513

the question is even more prominent: why does the verse later in the same portion say "all the sons of Shet" in order to express "all the nations" and not "all the sons of Adam"?!

איז נאכמער בולט די קשיא פארוואס דער פסוק ווייטער אין די זעלבע פרשה זאגט "כל בני שת" בכדי ארויסברענגען "כל האומות" און ניט "כל בני אדם"?!

English translation 514

Even if earlier the term "son of man" had not appeared,

אפילו אויב פריער וואלט ניט געשטאנען דעם לשון "בן אדם",

English translation 515

it is also a question why it does not say "all the sons of Adam"

איז אויך א קשיא פארוואס עס שטייט ניט "כל בני אדם"

English translation 516

(or "all the sons of Noach"),

(אדער "כל בני נח"),

English translation 517

as above;

כנ"ל;

English translation 518

all the more so since in the portion itself the term "son of man" already appears!

עאכו"כ אז אין פרשה גופא שטייט שוין דער לשון "בן אדם"!

English translation 519

And this must be understandable simply to a child of five studying Scripture,

און דאס דארף זיין פארשטאנדיק בפשטות פאר א בן חמש למקרא,

English translation 520

and therefore Rashi does not explain it to him.

און דערפאר איז דאס רש"י אים ניט מפרש.

English translation 521

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 522

In the notes on the Zohar of our portion, we will also dwell on a matter connected with the future redemption,

אין די הערות אויפן זהר דפרשתנו וועט מען זיך אפשטעלן אויך אויף אן ענין בקשר מיט די גאולה העתידה,

English translation 523

"in the end of days"77,

"באחרית הימים" 77,

English translation 524

which is discussed in our portion.

וואס רעדט זיך בפרשתנו.

English translation 525

As has been said many times

ווי גערעדט כמ"פ

English translation 526

(and also now printed*77)

(און אויך איצטער געדרוקט *77)

English translation 527

that the content of the entire portion of Balak is –

אז דער תוכן פון גאנץ פרשת בלק איז –

English translation 528

"But Hashem your God would not listen to Bilam, and Hashem your God turned the curse into a blessing for you, because Hashem your God loves you"78,

"ולא אבה ה' אלקיך לשמוע אל בלעם ויהפוך ה"א לך את הקללה לברכה כי אהבך את ה' אלקיך" 78,

English translation 529

this is the central point of all the details of the story about Bilam etc.,

דאס איז די נקודה תיכונה פון אלע פרטי הסיפור וועגן בלעם כו',

English translation 530

which emphasize the matter of the transformation of the curse into a blessing.

וועלכע זיינען מדגיש דעם ענין פון הפיכת הקללה לברכה.

English translation 531

And the perfection of this matter of transformation will be revealed "in the end of days". And as explained in many places in the Zohar of our portion regarding several matters on this. But now we wish to discuss how the future redemption

וואס דער שלימות פון דער ענין האתהפכא וועט זיין בגלוי "באחרית הימים". וכמבואר בכ"מ אין זהר בפרשתנו כמה ענינים בזה. אבער איצטער וויל מען רעדן ווי די גאולה העתידה

English translation 532

("the end of days")

("אחרית הימים")

English translation 533

is discussed not only in the Zohar of our portion,

רעדט זיך ניט נאר אין זהר פרשתנו,

English translation 534

but also in the notes of the father on the Zohar.

נאר אויך אין די הערות פון טאטן על הזהר.

English translation 535

There is a matter in the notes that is connected with the future redemption

איז דא אן ענין אין די הערות וואס איז פארבונדן מיט די גאולה העתידה

English translation 536

(as follows):

(כדלקמן):

English translation 537

In the notes of the Tatte, he stands 78 on that which is stated in the Zohar 79 "Rabbi Chizkiah opened: 'So said Hashem: Guard justice and perform charity, for My salvation is near to come, etc.' 80,

אין די הערות פון טאטן שטעלט ער זיך *78 אויף דעם וואס שטייט אין זהר 79 "רבי חזקי' פתח כה אמר ה' שמרו משפט ועשו צדקה כי קרובה ישועתי לבוא וגו' 80,

English translation 538

How beloved are Israel before the Holy One, blessed be He, for although they sinned before Him and sin before Him at every time, He makes for Israel intentional sins as unintentional ones,

כמה חביבין ישראל קמי קב"ה דאע"ג דאינון חאבו קמי' וחבין קמי' בכל זמנא וזמנא איהו עביד לון לישראל זדונות כשגגות,

English translation 539

And so said Rav Hamnuna Saba: Three

והכי אמר רב המנונא סבא תלת בי

English translation 540

(the three gates,

(די דריי בבות,

English translation 541

Bava Kama,

בבא קמא,

English translation 542

Bava Metzia,

בבא מציעא,

English translation 543

Bava Batra)

בבא בתרא)

English translation 544

they instituted laws in the orders of the Mishnah, one 81,

דינא תקינו בסדרי מתניתא חדא 81,

English translation 545

the first

קדמיתא

English translation 546

(Bava Kama)

(בבא קמא)

English translation 547

with the four primary categories of damages: the ox, etc.,

בארבע אבות נזיקין השור וכו',

English translation 548

the second

תניינא

English translation 549

(Bava Metzia)

(בבא מציעא)

English translation 550

the found cloak,

טלית דאשתכח,

English translation 551

the third

תליתאה

English translation 552

(Bava Batra)

(בבא בתרא)

English translation 553

partners and the secret of the lost object,

שותפין ורזא דאבידה,

English translation 554

Why? Because the Holy One, blessed be He, at every time makes for Israel intentional sins as unintentional ones, etc."

מ"ט אלא קב"ה בכל זמנא עביד לון לישראל זדונות כשגגות כו'",

English translation 555

And he explains in the note 82

און ער איז מבאר אין דער הערה 82

English translation 556

(among other things)

(בין השאר)

English translation 557

that the three gates of the Order of Damages

אז די תלתא בבות דסדר נזיקין

English translation 558

(Bava Kama, Bava Metzia, and Bava Batra)

(ב"ק ב"מ ובב"ב)

English translation 559

are "might and judgments",

זיינען "גבורות ודינים",

English translation 560

"for the Order of Damages is might and judgments..

"שסדר נזיקין הוא גבורות ודינים..

English translation 561

And it is called salvations in Shabbat in the chapter 'With what may they kindle' 83,

ונק' ישועות בשבת בפ' במה מדליקין 83,

English translation 562

salvations are the five mights from which the kingdom is built, etc."

ישועות הוא הה' גבורות שהמל' נבנית מהם כו'",

English translation 563

And he explains this at length.

און איז דאס מבאר בארוכה.

English translation 564

And based on this, he connects 84 this with the verse

ועפ"ז פארבינדט ער 84 דאס מיט דעם פסוק

English translation 565

(upon which the Zohar stands)

(אויף וועלכע דער זהר שטעלט זיך)

English translation 566

"Guard justice and perform charity, for My salvation is near to come":

"שמרו משפט ועשו צדקה כי קרובה לישועתי לבוא":

English translation 567

"Justice, which is judgments,

"משפט שהוא דינים,

English translation 568

is the five mights..

הוא הה' גבורות..

English translation 569

And justice, its numerical value is three times 103,

ומשפט מספרו ג"פ קג"ם,

English translation 570

it is the aspect of the mights in the kingdom..

הוא הג' בחי' גבורות שבמל'..

English translation 571

And it is the three gates,

והוא הוא התלתא בבי,

English translation 572

Kama, Metzia, Batra,

קמא מציעא בתרא,

English translation 573

which are justice, meaning judgments,

שהם משפט דהיינו דינים,

English translation 574

with which all three gates deal..

שבהם מיירי כל התלתא בבי..

English translation 575

And the reason for 'Guard justice' is because 'My salvation is near to come',

והטעם על שמרו משפט הוא כי קרובה ישועתי לבא,

English translation 576

specifically 'My salvation', for salvations are the five mights,

ישועתי דוקא שישועות הוא הה' גבורות,

English translation 577

and it is that salvations is the Order of Damages, the three gates, etc."

והוא מה שישועות הוא סדר נזיקין התלתא בבי כו'".

English translation 578

And what this is,

וואס דאס איז,

English translation 579

of course,

כמובן,

English translation 580

is in addition to the simple interpretation of "My salvation is near to come",

נוסף אויף פשטות הפירוש אין "קרובה ישועתי לבוא",

English translation 581

the salvation and redemption that is to come in the future.

די ישועה וגאולה העתידה לבוא.

English translation 582

And he explains in the note the connection of this with the portion of Balak,

און ער איז מבאר אין דער הערה דער קשר דערפון מיט פ' בלק,

English translation 583

because Bilaam is the opposite of the three mights and wanted to curse the Jews with three matters, etc.

ווייל בלעם איז לעומת פון די ג' גבורת און האט געוואלט מקלל זיין די אידן בג' ענינים כו'.

English translation 584

And when it says "And Hashem your God did not want to listen to Bilaam, and Hashem your God turned the curse into a blessing for you, because Hashem your God loves you" –

און בשעת עס ווערט דער "ולא אבה ה' אלקיך לשמוע אל בלעם ויהפון ה"א לך את הקללה לברכה כי אהבך את ה' אלקיך" –

English translation 585

the matters are turned into holiness.

ווערן נהפך די ענינים לקדושה.

English translation 586

But he does not explain in the note what one can learn from this in the service of Hashem,

ער איז אבער ניט מבאר אין דער הערה וואס מ'קען דערפון ארויסלערנען אין עבודת השם,

English translation 587

that from every thing one can extract a lesson in the service of Hashem,

וואס פון יעדער זאך קען מען ארויסנעמען א הוראה אין עבודת השם,

English translation 588

and since one can,

און וויבאלד אז מ'קען,

English translation 589

one must extract the lesson,

דארף מען ארויסנעמען די הוראה,

English translation 590

according to the well-known teaching of the Baal Shem Tov 85,

כתורת הבעש"ט הידועה 85,

English translation 591

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 592

This Shabbat we study the fifth chapter of Pirkei Avot.

היינטיקן שבת לערנט מען פרק חמישי פון פרקי אבות.

English translation 593

We have already spoken many times about what the Gemara 86 says: "One who wants to be pious should fulfill...

מ'האט שוין גערעדט כמ"פ וואס די גמרא 86 זאגט אז "האי מאן דבעי למהוי חסידא לקיים...

English translation 594

the matters of Avot."

מילי דאבות".

English translation 595

That is, that in Pirkei Avot it does not speak about matters that are according to law,

ד.ה. אז אין פרקי אבות רעדט זיך ניט וועגן ענינים וואס זיינען ע"פ דין,

English translation 596

Torah law or the words of the Scribes and the words of the Prophets or what a veteran student innovated,

דין תורה אדער דברי סופרים ודברי קבלה אדער וואס א תלמיד ותיק האט מחדש געווען,

English translation 597

but only about matters beyond the letter of the law.

נאר וועגן ענינים לפנים משורת הדין.

English translation 598

As explained in the commentaries 87 that Pirkei Avot speaks about good opinions and good character traits. And therefore they preface "Moses received the Torah from Sinai",

כמבואר אין מפרשים 87 אז אין פרקי אבות רעדט זיך וועגן דיעות טובות ומדות טובות. און דערפאר איז מען מקדים "משה קבל תורה מסיני",

English translation 599

because even though "the wise men of the nations of the world also composed books...

ווייל אע"פ אז "חכמי אומות העולם ג"כ חברו ספרים...

English translation 600

they invented from their hearts in the ways of ethics how a person should behave with his fellow",

שבדו מלבם בדרכי המוסר כיצד יתנהג האדם עם חבירו",

English translation 601

but the good character traits

אבער די מדות טובות

English translation 602

(in Pirkei Avot)

(שבפרקי אבות)

English translation 603

are those which "Moses received from Sinai" from the Most High.

זיינען די וועלכע "משה קבל מסיני" פון דעם אויבערשטן.

English translation 604

Based on this –

עפ"ז –

English translation 605

there is a puzzling Mishnah in our chapter,

איז דא א מאדנע משנה אין אונזער פרק,

English translation 606

which is entirely not understandable how this is "matters of piety":

וואס ס'איז אינגאנצן ניט פארשטאנדיק ווי דאס איז "מילי דחסידותא":

English translation 607

The Mishnah says 88:

די משנה זאגט 88:

English translation 608

"Exile comes to the world for idolatry

"גלות בא לעולם על עבודה זרה

English translation 609

(in the old Rebbe's Siddur it says 'idol worship',

(אין אלטן רבין'ס סידור שטייט "עבודת אלילים",

English translation 610

and presumably this is a change by the censor,

ומסתמא איז דאס א שינוי פון צנזורי',

English translation 611

and previously it stood 'idolatry',

און פריער איז געשטאנען "עבודה זרה",

English translation 612

or 'worship of stars and constellations')

אדער "עבודת כוכבים ומזלות")

English translation 613

and for forbidden sexual relations and for bloodshed and for the release of the land."

ועל גילוי עריות ועל שפיכות דמים ועל שמיטת הארץ".

English translation 614

It is entirely not understandable –

איז אינגאנצן ניט פארשטאנדיק –

English translation 615

how is this "matters of piety":

ווי איז דאס "מילי דחסידותא":

English translation 616

Not only are these matters according to the law of the Torah,

ניט נאר וואס די ענינים זיינען ע"פ דין התורה,

English translation 617

but they are the greatest foundations in the Torah:

נאר זיי זיינען די יסודות הכי גדולות בתורה:

English translation 618

In general, nothing stands before the preservation of life,

בכלל איז אין לך דבר העומד בפני פקו"נ,

English translation 619

except for idolatry, forbidden sexual relations, and bloodshed" 89 regarding which "one should be killed and not transgress" 90!

חוץ מעבודה זרה וגילוי עריות ושפיכת דמים" 89 וואס "יהרג ואל יעבור" 90!

English translation 620

And also the matter of the release,

און אויך דער ענין הד',

English translation 621

"the release of the land",

"שמיטת הארץ",

English translation 622

is even though regarding this one does not need to be "killed and not transgress"

איז אע"פ וואס אויף דעם דארף ניט זיין "יהרג ואל יעבור"

English translation 623

(like the other three matters),

(ווי די אנדערע שלשה דברים),

English translation 624

but since the Mishnah counts it together with the other three,

אבער וויבאלד אז די משנה רעכנט עס צוזאמען מיט די אנדערע דריי,

English translation 625

it is understood that in this matter

איז מובן אז בענין זה

English translation 626

("Exile comes to the world")

("גלות בא לעולם")

English translation 627

it is a severe matter like the other three.

איז דאס אן ענין חמור אזוי ווי די אנדערע דריי.

English translation 628

How is it possible to say that the Mishnah in Pirkei Avot comes to say, as it were,

איז היתכן זאגן אז די משנה אין פרקי אבות קומט כאילו צו זאגן,

English translation 629

that according to law one would not have known that one must be careful of these things, Heaven forbid,

אז אזוי ווי ע"פ דין וואלט מען ניט געוואוסט אז מ'דארף זיין זהיר פון די זאכן ח"ו,

English translation 630

the Mishnah comes and "innovates" that according to "matters of piety"

קומט די משנה און איז "מחדש" אז ע"פ "מילי דחסידותא"

English translation 631

(beyond the letter of the law)

(לפנים משורת הדין)

English translation 632

one must be careful in these things in order to prevent the matter of "exile comes to the world"...?!

דארף מען זיין זהיר אין די זאכן בכדי באווארענען דעם ענין פון "גלות בא לעולם"...?!

English translation 633

And commentators

און מפרשים

English translation 634

(whom I have seen)

(וועלכע איך האב געזען)

English translation 635

do not address this.

שטעלן זיך ניט אויף דעם.

English translation 636

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 637

As usual lately, we will also speak at least one point in today's lesson in Rambam.

כרגיל לאחרונה וועט מען אויך רעדן עכ"פ א נקודה אין היינטיקן שיעור אין רמב"ם.

English translation 638

And to preface:

ובהקדים:

English translation 639

Those who seek a pretext ask –

די וואס תואנה הם מבקשים פרעגן –

English translation 640

How is it possible to study Nigleh on Shabbat? Granted, studying the fixed lessons that one studies on Shabbat –

היתכן לערנען נגלה ביום השבת. בשלמא לערנען די שיעורים הקבועים וואס מ'לערנט בשבת –

English translation 641

Nu! But why must one make a whole commotion and speak about it publicly with a storm?!

נו! אבער צוליב וואס דארף מען מאכן א גאנצן טומל און רעדן וועגן דעם בפרסום מיט א שטורעם?!

English translation 642

And especially after a Chassidic gathering on Shabbat,

ובפרט נאך ביי א חסיד'ישע פארברענגען בשבת,

English translation 643

and in a Chassidic synagogue,

און אין א חסידי'שער בית הכנסת,

English translation 644

and moreover –

און נאכמער –

English translation 645

the synagogue of the Nasi of our generation,

דער ביהכנ"ס פון נשיא דורנו,

English translation 646

His Holiness, my father-in-law, the Rebbe –

כ"ק מו"ח אדמו"ר –

English translation 647

was accustomed to speak only in Chassidus and the inner dimensions of Torah,

האט געפֿאַסט רעדן נאר אין חסידות ופנימיות התורה,

English translation 648

or "adjuncts" of Chassidus, etc.!

אדער "אביזרייהו" דחסידות כו'!

English translation 649

Simply, however, we see that our holy Rebbes had Torah lessons,

בפשטות זעט מען אבער אז רבותינו נשיאינו האבן געהאט שיעורי תורה,

English translation 650

including in the revealed aspect of Torah,

כולל אין נגלה דתורה,

English translation 651

every single day,

בכל יום ויום,

English translation 652

also on Shabbat,

אויך ביום השבת,

English translation 653

and they did not make a secret of it.

און מ'האט דערפון ניט געמאכט קיין סוד.

English translation 654

And in addition to this:

ונוסף לזה:

English translation 655

Every day in the morning,

בכל יום בבוקר,

English translation 656

also on Shabbat,

אויך ביום השבת,

English translation 657

we say:

זאגט מען:

English translation 658

the Mishnah 91 "These are the things that have no measure, etc.",

די משנה 91 "אלו דברים שאין להם שיעור וכו'",

English translation 659

the Mishnayot of "Eizehu Mekoman",

די משניות פון "איזהו מקומן",

English translation 660

the passage from Torat Kohanim 92 "Rabbi Yishmael says",

דער מאמר פון תורת כהנים 92 "רבי ישמעאל אומר",

English translation 661

"Tana d'vei Eliyahu: Whoever studies halachot" 93,

"תנא דבי אליהו כל השונה הלכות" 93,

English translation 662

"Said Rabbi Elazar, said Rabbi Chanina" 94.

"אמר רבי אלעזר אמר רבי חנינא" 94.

English translation 663

Here we have from all parts of the revealed Torah:

וואס דא האט מען פון אלע חלקי תורת הנגלה:

English translation 664

Mishnah,

משנה,

English translation 665

Baraita,

ברייתא,

English translation 666

Gemara,

גמרא,

English translation 667

Torat Kohanim. And we say this every day,

תורת כהנים. און דאס זאגט מען בכל יום,

English translation 668

also on Shabbat.

אויך ביום השבת.

English translation 669

From this we see the study of the revealed aspect of Torah also on Shabbat.

זעט מען דערפון דער לימוד פון נגלה דתורה אויך ביום השבת.

English translation 670

Nevertheless –

אעפ"כ –

English translation 671

one argues further –

טענה'ט מען ווייטער –

English translation 672

Why must one specifically speak about the revealed aspect of Torah on Shabbat in public and with a storm?

פארוואס דארף מען דוקא רעדן אין נגלה דתורה ביום השבת ברבים ובפרסום מיט א שטורעם?

English translation 673

We have the answer to this from the conduct of the Arizal:

האט מען דער ענטפער אויף דעם פון הנהגת האריז"ל:

English translation 674

In Likkutei Torah of the Arizal 95 it is told that on Shabbat the Arizal would study six parts of the inner dimensions of Torah and one part of the revealed aspect of Torah,

אין לקוטי תורה להאריז"ל 95 ווערט דערציילט אז ביום השבת פלעגט דער אריז"ל לערנען ששה פנים פנימיות התורה ופנים א' נגלה דתורה,

English translation 675

and on weekdays he would study six parts of the revealed aspect of Torah and one part of the inner dimensions of Torah.

ובימות החול פלעגט ער לערנען ששה פנים נגלה דתורה ופנים א' פנימיות התורה.

English translation 676

From this we see a clear source that one must study the revealed aspect of Torah also on Shabbat.

זעט מען דערפון א קלארע מקור אז מ'דארף לערנען נגלה דתורה אויך ביום השבת.

English translation 677

And although who can compare to him and who is equal to him,

ואע"פ אז מי ידמה לו ומי ישוה לו,

English translation 678

but since the Likkutei Torah of the Arizal was printed,

אבער וויבאלד אז דער ל"ת להאריז"ל איז געדרוקט געווארן,

English translation 679

it is a proof that at least something similar applies to everyone,

איז א ראי' אז עכ"פ מעין זה איז שייך צו כאו"א,

English translation 680

according to his measure.

לפום שיעורא דילי'.

English translation 681

And furthermore, the main point:

ועוד ועיקר:

English translation 682

Every day in the morning,

בכל יום בבוקר,

English translation 683

also on Shabbat,

אויך יום השבת,

English translation 684

it was instituted that we should say matters in the revealed aspect of Torah,

האט מען מתקן געווען אז מ'זאל זאגן ענינים אין נגלה דתורה,

English translation 685

and from all parts of the Torah,

און פון אלע חלקי התורה,

English translation 686

Mishnah,

משנה,

English translation 687

Baraita,

ברייתא,

English translation 688

Gemara,

גמרא,

English translation 689

Torat Kohanim,

תו"כ,

English translation 690

as above.

כנ"ל.

English translation 691

And in addition to this:

ונוסף לזה:

English translation 692

On the Shabbatot between Pesach and Shavuot

בשבתות בין פסח ועצרת

English translation 693

(and on the summer Shabbatot)

(ובשבתות הקיץ)

English translation 694

we say Pirkei Avot

זאגט מען פרקי אבות

English translation 695

(as the Alter Rebbe writes in his Siddur) –

(ווי דער אלטער רבי שרייבט בסידורו) –

English translation 696

Mishnayot in the revealed aspect of Torah.

משניות אין נגלה דתורה.

English translation 697

And although one who is connected to this can study these Mishnayot according to the inner dimensions of Torah –

ואע"פ אז דער וואס איז שייך לזה קען לערנען די משניות ע"פ פנימיות התורה –

English translation 698

the instruction of the Rebbe

איז ידוע די הוראה פון דעם רבי'ן

English translation 699

(the Rebbe Rashab)

(מהורש"ב)

English translation 700

of blessed memory to his son, His Holiness, my father-in-law, the Rebbe, is known,

נ"ע צו זיין זון כ"ק מו"ח אדמו"ר,

English translation 701

that he should indeed say Pirkei Avot but not elaborate on it. At that time it was only applicable that he should study Pirkei Avot simply,

אז ער זאל טאקע זאגן פרקי אבות אבער ניט מאריך זיין בזה. וואס דעמולט איז שייך נאר אז מ'זאל לערנען פרקי אבות בפשטות,

English translation 702

not according to the secrets of the Torah. And as was seen in practice, according to the time that His Holiness, my father-in-law, the Rebbe said Pirkei Avot,

ניט ע"פ סודות התורה. און ווי מ'האט געזען בפועל אז לויט דעם זמן וואס כ"ק מו"ח אדמו"ר האט געזאגט פרקי אבות,

English translation 703

it was not possible that he studied it according to the secrets of the Torah, etc.,

איז ניט געווען שייך אז ער זאל עס האבן געלערנט ע"פ סודות התורה כו',

English translation 704

but only studied it simply,

נאר בלויז געלערנט בפשטות,

English translation 705

according to the revealed aspect.

ע"פ נגלה.

English translation 706

And as is also implied from the language of the Alter Rebbe in his Siddur, "The custom is to say Pirkei Avot, one chapter each Shabbat between Pesach and Shavuot at Minchah, etc." –

וכמשמע אויך פון לשון אדה"ז בסידורו "נוהגין לומר פרקי אבות פרק אחד בכל שבת שבין פסח לעצרת במנחה כו'" –

English translation 707

that the main thing is to say it simply,

אז דער עיקר איז זאגן דאס בפשטות,

English translation 708

according to the revealed aspect.

ע"פ נגלה.

English translation 709

Therefore, the "question" falls away regarding speaking on Shabbat about a Rambam according to the revealed aspect.

דעריבער פאלט אראפ די "שאלה" אויף דעם וואס מ'רעדט ביום השבת אין א רמב"ם ע"פ נגלה.

English translation 710

Nevertheless, we must still connect the matter –

מ'דארף דאך אבער פאָרט באווארענען דעם ענין –

English translation 711

we will begin with a matter in Rambam as it is connected to the inner dimensions of Torah.

וועט מען אנהויבן מיט אן ענין אין רמב"ם ווי דאס איז פארבונדן מיט פנימיות התורה.

English translation 712

In today's Rambam lesson

אין היינטיקן שיעור רמב"ם

English translation 713

(as indicated in the "Moreh Shiur")

(ווי אנגעוויזן אין "מורה שיעור")

English translation 714

we study chapters 2-4 of the Laws of Marriage.

לערנט מען פרקים ב-ד בהל' אישות.

English translation 715

At the beginning of the laws of marriage

בריש הל' אישות

English translation 716

(in the lesson of the Rambam from Erev Shabbos,

(אין דעם שיעור רמב"ם פון ערב שבת,

English translation 717

which is a preparation for Shabbos)

וואס איז א הכנה צו שבת)

English translation 718

the Rambam writes:

שרייבט דער רמב"ם:

English translation 719

"Since the Torah was given, Israel was commanded that if a man wishes to marry a woman,

"כיון שנתנה תורה נצטוו ישראל שאם ירצה האיש לישא אשה,

English translation 720

he must acquire her first in front of witnesses, and afterwards she will be his wife..

יקנה אותה תחלה בפני עדים ואח"כ תהי' לו לאשה..

English translation 721

And these acquisitions are a positive commandment of the Torah,

וליקוחין אלו מצות עשה של תורה הם,

English translation 722

and by one of these three things a woman is acquired,

ובאחד משלשה דברים אלו האשה נקנית,

English translation 723

by money, or by a document, or by intercourse,

בכסף או בשטר או בביאה,

English translation 724

by intercourse and by a document from the Torah,

בביאה ובשטר מהתורה,

English translation 725

and by money from the words of the Scribes

ובכסף מדברי סופרים

English translation 726

[and nevertheless the order is first "by money" and afterwards "by a document or by intercourse",

[ואעפ"כ איז דער סדר פריער "בכסף" און דערנאך "בשטר או בביאה",

English translation 727

even though "by intercourse and by a document from the Torah",

אע"פ וואס "בביאה ובשטר מהתורה",

English translation 728

and "by money" is only "from the words of the Scribes" 96],

און "בכסף" איז נאר "מדברי סופרים" 96],

English translation 729

and these acquisitions are called betrothal or engagement everywhere etc."

וליקוחין אלו הן הנקראין קידושין או אירוסין בכ"מ כו'".

English translation 730

And continuing from this, the Rambam writes in today's lesson 97:

ובהמשך לזה שרייבט דער רמב"ם אין היינטיקן שיעור 97:

English translation 731

"How is a woman betrothed,

"כיצד האשה מתקדשת,

English translation 732

if he betroths with money, no less than a perutah,

אם בכסף הוא מקדש אין פחות מפרוטה,

English translation 733

money or the value of a perutah,

כסף או שוה פרוטה,

English translation 734

he says to her 'Behold you are betrothed to me' or 'Behold you are engaged to me' etc.,

אומר לה הרי את מקודשת לי או הרי את מאורסת לי כו',

English translation 735

and gives it to her in front of witnesses."

ונותן לה בפני עדים".

English translation 736

In Shulchan Aruch Even HaEzer siman 27 se'if 1, the same law is brought

אין שו"ע אהע"ז סי' כז סעיף א ברענגט זיך דער זעלבער דין

English translation 737

(transcribed from the Rambam).

(נעתק פון רמב"ם).

English translation 738

And afterwards the Rema adds:

און דערנאך איז דער רמ"א מוסיף:

English translation 739

"And so the custom is to betroth with a ring and they have a reason in Tikkunei Zohar 98." As explained in Tikkunei Zohar 99 the reason for betrothal with a ring,

"וכן נוהגין לקדש בטבעת ויש להם טעם בתיקוני זהר 98 ". כמבואר אין תקו"ז 99 דער טעם אויף קידושין בטבעת,

English translation 740

that this is connected to the matter of tefillin,

אז דאס איז פארבונדן מיט דער ענין פון תפילין,

English translation 741

that tefillin are "the adornments of the bride",

וואס תפילין איז "תכשיטין דכלה",

English translation 742

"and the tefillin of the hand are a ring on the arm",

"ותפילין דיד טבעת דדרועא",

English translation 743

the ring on the finger of the bride is analogous to the matter of the windings 100

דער טבעת על אצבע הכלה איז ע"ד דער ענין פון די כריכות 100

English translation 744

(in the form of a "ring")

(בדוגמא א "טבעת")

English translation 745

that one binds on the middle finger in the tefillin of the hand 101.

וואס מ'בינדט על האצבע אמצעי בתפילין של יד 101.

English translation 746

And in this one sees clearly the connection of this law with the inner dimension of the Torah:

וואס דערביי זעט מען בגלוי דער שייכות פון דעם דין מיט פנימיות התורה:

English translation 747

In general there is a rule *101 that a dispute between halachic decisors and kabbalists is halacha like the decisors,

בכלל איז א כלל *101 אז א מחלוקת צווישן פוסקים ומקובלים איז הלכה כפוסקים,

English translation 748

but in places where there is no dispute,

אבער אין ערטער וואו ס'איז ניטא קיין מחלוקת,

English translation 749

one also brings into halacha from kabbalists

ברענגט מען אויך אין הלכה פון מקובלים

English translation 750

(from the Zohar,

(פון זהר,

English translation 751

Sefer HaBahir,

ספר הבהיר,

English translation 752

and the like).

וכיו"ב).

English translation 753

But the decisor who rules a halacha from Kabbalah

אבער דער פוסק וואס פסק'נט א הלכה פון קבלה

English translation 754

(in a place where there is no dispute),

(במקום שאין מחלוקת),

English translation 755

knows himself that his source is from Kabbalah,

ווייסט אליין אז זיין מקור איז פון קבלה,

English translation 756

but he does not write that this is from Kabbalah.

אבער ער שרייבט ניט אז דאס איז פון קבלה.

English translation 757

In the halacha, the Rema himself writes

אין דער הלכה שרייבט דער רמ"א אליין

English translation 758

(as is indicated afterwards in a semicircle "the words of the Rav")

(ווי מ'גיט צו דערנאך אין א חצאי עיגול "דע' הרב")

English translation 759

that the custom "to betroth with a ring" has its source in Kabbalah,

אז דער מנהג "לקדש בטבעת" איז מקורו פון קבלה,

English translation 760

and he writes where it is stated –

און ער שרייבט וואו דאס שטייט –

English translation 761

"they have a reason in Tikkunei HaZohar"!

"יש להם טעם בתיקוני הזהר"!

English translation 762

[Even the Beis Yosef does not bring this custom,

[אפילו דער בית יוסף ברענגט ניט דער מנהג,

English translation 763

even though he was a kabbalist,

אע"פ וואס ער איז געווען א מקובל,

English translation 764

as is evident from his book Maggid Meisharim etc.].

כמובן פון ספרו מגיד מישרים כו'].

English translation 765

And this is the only time in the Rema in the entire Shulchan Aruch where the Rema himself indicates that what he writes has its source in Kabbalah

וואס דאס איז דער איינציקער מאל אין רמ"א אין גאנץ שו"ע וואו דער רמ"א אליין צייכנט אן אז דאס וואס ער שרייבט איז מקורו אין קבלה

English translation 766

(Tikkunei Zohar and the like) 101!

(תקו"ז וכיו"ב) 101!

English translation 767

[If someone will find another time where he writes it –

[אויב איינער וועט געפינען נאך א מאל וואו ער שרייבט עס –

English translation 768

let him publicize it,

זאל ער עס מפרסם זיין,

English translation 769

and blessing shall come upon him).

ותבוא עליו ברכה).

English translation 770

Furthermore:

נאכמער:

English translation 771

The custom of betrothing with a ring is brought in the books of the revealed dimension with reasons according to the revealed dimension. As in Sefer HaChinuch 102:

דער מנהג פון לקדש בטבעת ברענגט זיך אין ספרי נגלה מיט טעמים ע"פ נגלה. ווי אין ספר החינוך 102:

English translation 772

After he states the reason why one must acquire the woman,

לאחרי ווי ער זאגט דעם טעם פארוואס מ'דארף קונה זיין את האשה,

English translation 773

"so that she will always take to heart that she is acquired to that man..

"כדי שתתן אל לבה לעולם שהיא קנוי' לאותו האיש..

English translation 774

and she will not rebel against him and will give him honor and splendor forever like a servant to his master and thus their sitting and standing will be in peace forever and the settlement will be established by the will of the Almighty who desires it" –

ולא תמרוד בו ותתן אליו יקר והוד לעולם כעבד לאדוניו ובכן יהי' שבתם וקימתם בשלום לעולם ויתקיים הישוב ברצון הא-ל שחפץ בו" –

English translation 775

he continues:

איז ער ממשיך:

English translation 776

"And from the foundation of the commandment that I mentioned, Israel customarily betroths with a ring to be in her hand always as a reminder",

"ומהיות מיסוד המצוה מה שזכרתי נהגו ישראל לקדש בטבעת להיות בידה תמיד למזכרת",

English translation 777

that she should always remember that she must fulfill her role as "the mainstay of the house",

זי זאל שטענדיק געדענקען אז זי דארף אויספירן איר תפקיד אלס "עקרת הבית",

English translation 778

and a kosher woman who does the will of her husband 103.

ואשה כשרה שעושה רצון בעלה 103.

English translation 779

[And as explained in other places,

[וכמבואר במקומות אחרים,

English translation 780

another reason for betrothal with a ring,

נאך א טעם אויף קידושין בטבעת,

English translation 781

that this safeguards that one should not have any doubts whether the money or the value of money is worth a perutah or not,

אז דאס באווארנט אז מ'זאל ניט האבן קיין ספיקות צי דער כסף אדער שוה כסף איז שוה פרוטה אדער ניט,

English translation 782

because when one betroths with a ring one knows clearly that it is certainly worth a perutah).

ווייל בשעת מ'איז מקדש בטבעת ווייסט מען קלאר אז דאס איז זיכער שוה פרוטה).

English translation 783

Nevertheless, the Rema does not bring from the books of the revealed dimension the reasons for betrothal with a ring,

אעפ"כ ברענגט ניט דער דער רמ"א פון ספרי נגלה די טעמים אויף קידושין בטבעת,

English translation 784

rather he specifically brings that "they have a reason in Tikkunei HaZohar",

נאר ער ברענגט דוקא אז "יש להם טעם בחיקוני הזהר",

English translation 785

even though in the book Toras HaOlah of the Rema he brings several reasons for the commandments specifically according to the revealed dimension.

אע"פ וואס אין ספר תורת העולה פון רמ"א ברענגט ער כמה טעמי המצוות ע"פ נגלה דוקא.

English translation 786

And one must reconcile the reason in the Chinuch and the reason in Tikkunei Zohar:

ויש לתווך דער טעם אין חינוך און דער טעם אין תקו"ז:

English translation 787

The matter of tefillin and the knots and windings of the tefillin of the head and of the hand –

דער ענין פון תפילין און די קשרים וכריכות פון תפילין של ראש ושל יד –

English translation 788

with which the ring on the finger of the bride is connected

וואס דערמיט איז פארבונדן דער טבעת על אצבע הכלה

English translation 789

(as explained in Tikkunei Zohar) –

(כמבואר בתקו"ז) –

English translation 790

is in general in order to subjugate the heart and the mind 104,

איז בכללות בכדי לשעבד הלב והמוח 104,

English translation 791

that the 'I' should be subjugated to the Supreme One and fulfill His will.

אז א איך זאל זיין משועבד צו דעם אויבערשטן און מקיים זיין רצונו.

English translation 792

And corresponding to this is the reason of the Chinuch for betrothal with a ring on the finger of the bride –

ועד"ז איז דער טעם החינוך אויף קידושין בטבעת על אצבע הכלה –

English translation 793

"to be in her hand always as a reminder",

"להיות בידה תמיד למזכרת",

English translation 794

"so that she will always take to heart that she is acquired to that man",

"כדי שתתן אל לבה לעולם שהיא קנוי' לאותו האיש",

English translation 795

that she should always remember that she is subjugated to her husband and must do the will of her husband.

זי זאל שטענדיק געדענקען אז זי איז משועבד לבעלה און דארף זיין עושה רצון בעלה.

English translation 796

In this matter, there is still a need for explanation:

בענין זה איז נאך אבער דורש ביאור:

English translation 797

Why does the Rambam not bring the custom of betrothing with a ring,

א) פארוואס ברענגט ניט דער רמב"ם דעם מנהג פון לקדש בטבעת,

English translation 798

and only the Rema brings it in the Shulchan Aruch.

און ערשט דער רמ"א ברענגט עס בשו"ע.

English translation 799

In the Zohar itself, it states in one place105 only that "it was said regarding a bride: 'Behold, you are betrothed to me with this ring.'" But in a second place106 he adds to this that one betroths with a ring

ב) אין תקו"ז גופא שטייט אין איין אָרט 105 נאר אז "אתמר לגבי כלה תהא לי מקודשת בטבעת זו". אבער אין א צווייטן אָרט 106 איז ער מוסיף אויף דעם וואס מ'איז מקדש בטבעת

English translation 800

("because the ring is Yod, in the manner that through it the bride is betrothed"),

("בגין דטבעת איהי י' כגוונא דא ם בה אתקדש כלה"),

English translation 801

that "one must insert it onto her finger, etc."

אז "צריך לאעלא לה באצבעא דילה כו'".

English translation 802

One must understand –

דארף מען פארשטיין –

English translation 803

what is the addition and novelty that not only does one betroth with a ring,

וואס איז די הוספה וחידוש אז ניט נאר וואס מ'איז מקדש בטבעת,

English translation 804

but the man also places the ring on the bride's finger

נאר דער איש טוט אויך אָן דער טבעת אויף אצבע הכלה

English translation 805

(and says (at the time of the act or afterwards) "Behold, you are betrothed to me with this ring according to the law of Moses and Israel"107).

(און זאגט (בשעת מעשה אדער דערנאך) "הרי את מקודשת לי בטבעת זו כדת משה וישראל" 107).

English translation 806

It will be understood based on the explanation of the Rogatchover108 regarding the reason for the custom of betrothal with a ring:

וועט מען עס פארשטיין ע"פ דעם ביאור פון ראָגאַטשאווער 108 בטעם המנהג פון קידושין בטבעת:

English translation 807

"And the custom is that one betroths with a ring and not with money,

"והמנהג שמקדש בטבעת ולא בכסף,

English translation 808

and it seems to me that behold, see in the Jerusalem Talmud, chapter 5 of Nedarim109 that one who betroths with his own Torah scroll is not betrothed,

ונ"ל דהנה עי' בירושלמי פרק ה' דנדרים 109 דהמקדש בספר תורה שלו אינה מקודשת,

English translation 809

and the reason is as the Ran writes in the first chapter of Kiddushin,

וטעם כמ"ש הר"ן פ"א דקידושין,

English translation 810

regarding 'the maneh is not here,'

גבי מנה אין כאן,

English translation 811

that with an item that has not entirely left his hand, it is not a valid betrothal. And behold, it is explained in Bava Batra page 43 that from a Torah scroll one cannot completely divest oneself,

דבדבר שלא יצא מידו לגמרי לא הוה קידושין. והנה מבואר בב"ב דף מג דמן ספר תורה אינו יכול לסלק לגמרי,

English translation 812

and see there page 151a,

וע"ש דף קנא ע"א,

English translation 813

regarding whether it is called 'his property.'"

גבי אם מיקרי נכסו",

English translation 814

And in the language of the Rogatchover in another place:110

ובלשון פון ראָגאַטשאווער במקום אחר 110:

English translation 815

"Even if an individual betrothed with his own Torah scroll, it is not a valid betrothal,

"אף אם יחיד קידש בס"ת שלו לא הוה קדושין,

English translation 816

for regarding betrothal, one must give her everything,

דגבי קדושין צריך ליתן לה הכל,

English translation 817

the form and the matter,

הצורה והחומר,

English translation 818

and with a Torah scroll he cannot transfer the form, so it is not a valid betrothal." That is to say:

ובס"ת אינו יכול להקנות הצורה ולא הוה קדושין". דאס הייסט:

English translation 819

He can indeed give her the matter of the Torah scroll,

ער קען איר טאקע אפגעבן חומר הספר תורה,

English translation 820

but the form,

אבער די צורה,

English translation 821

for example –

לדוגמא –

English translation 822

the fulfillment of the mitzvah of writing a Torah scroll

דער קיום המצוה פון כתיבת ספר תורה

English translation 823

("And now, write for yourselves this song"111)

("ועתה כתבו לכם את השירה הזאת" 111)

English translation 824

which he has through his Torah scroll

וואס ער האט דורך דער ספר תורה שלו

English translation 825

(which is a matter of form) –

(וואס דאס איז אן ענין של צורה) –

English translation 826

he cannot give to her. And that remains his,

קען ער איר ניט אפגעבן. און דאס בלייבט שלו,

English translation 827

consequently, it is not a valid betrothal.

במילא איז דאס ניט קיין קידושין.

English translation 828

And based on this, the Rogatchover also explains the reason for the custom of betrothal with a ring and not with money:112

ועפ"ז איז דער ראָגאַטשאווער אויך מבאר דעם טעם המנהג אויך קידושין בטבעת און ניט בכסף 112:

English translation 829

"And now the custom is that one betroths at the time of the wedding canopy and immediately she becomes married, and accordingly, with money he would have the betrothal of produce

"והנה כעת המנהג שמקדשים בשעת חופה ותיכף הוה נשואה וא"כ יהא לו בכסף קדושין פירות

English translation 830

(like the law of melog property113 that 'the husband eats all the produce of her property during her lifetime'114)

(ווי דער דין פון נכסי מלוג 113 וואס "הבעל אוכל כל פירות נכסי' בחיי' " 114)

English translation 831

and accordingly, it would not be a valid betrothal. Therefore, let her be betrothed with a vessel that is like a garment, etc.,"

וא"כ לא הוה קדושין. לכך תתקדש בכלי דהוה כלבוש כו'",

English translation 832

see there.

עיי"ש.

English translation 833

And therefore the custom is that one betroths with a ring,

און דערפאר איז דער מנהג אז מקדשין בטבעת,

English translation 834

a "vessel that is a garment,"

א "כלי דהוה לבוש",

English translation 835

and not with money,

און ניט בכסף,

English translation 836

since the husband has a connection

וויבאלד אז דער בעל האט א שייכות

English translation 837

(produce)

(פירות)

English translation 838

to the money of betrothal

אין כסף קדושין

English translation 839

(because in this era she immediately becomes his married wife (not merely betrothed)) –

(ווייל בזמן הזה ווערט זי גלייך זיין נשואה (ניט נאר ארוסה)) –

English translation 840

which must be not mere money but a law of money of betrothal

וואס דארף זיין ניט כסף סתם נאר א דין פון כסף קידושין

English translation 841

("money of betrothal is not merely in the category of acquisition but in the category of law"115),

("כסף קידושין לא הוה בגדר קנין בלבד אלא בגדר דין" 115),

English translation 842

i.e., a category of money that becomes entirely hers

ד.ה. א גדר פון כסף וואס ווערט אינגאנצן אירע

English translation 843

("regarding betrothal, one must give her everything").

("גבי קידושין צריך ליתן לה הכל").

English translation 844

That is to say:116

דאס הייסט 116:

English translation 845

In former times, when betrothal and marriage were separate,117

אמאל ווען אירוסין און נישואין זיינען געווען באזונדער 117,

English translation 846

the marriage was twelve months after the betrothal –

די נישואין איז געווען י"ב חודש נאך די אירוסין –

English translation 847

one could betroth the woman

האט מען געקענט מקדש זיין די אשה

English translation 848

(at the time of betrothal)

(בשעת האירוסין)

English translation 849

with money

מיט כסף

English translation 850

(or the equivalent of money),

(אדער שוה כסף),

English translation 851

because then the man had no connection to it

ווייל דעמולט האט דער איש קיין שייכות ניט דערמיט

English translation 852

(for only when she becomes a married wife does he have produce from her property),

(ווייל דוקא ווען זי ווערט א נשואה האט ער פירות מנכסי'),

English translation 853

and it belongs entirely to her for the duration of twelve months,

און דאס באלאנגט צו איר אינגאנצן במשך י"ב חודש,

English translation 854

consequently, it is a law of money of betrothal

במילא איז דאס א דין פון כסף קידושין

English translation 855

(not merely in the category of acquisition,

(ניט נאר בגדר קנין,

English translation 856

but in the category of law).

נאר בגדר דין).

English translation 857

However, when the custom arose that immediately after the betrothal, the marriage follows under the wedding canopy

משא"כ בשעת ס'איז געווארן דער מנהג אז גלייך נאך די אירוסין קומט די נישואין תחת החופה

English translation 858

(as will be discussed below),

(כדלקמן),

English translation 859

and one only interrupts with the reading of the marriage contract and a second cup of wine,118

און מ'איז נאר מפסיק מיט קריאת הכתובה און א צווייטן כוס של יין 118,

English translation 860

and already at the time of betrothal one knows that within a brief interval the marriage will take place,

און גלייך בשעת האירוסין ווייסט מען שוין אז תוך כדי דיבור וועט זיין די נישואין,

English translation 861

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 862

the interruption between them

דער הפסק ביניהם

English translation 863

(with the reading of the marriage contract and the second cup of wine)

(מיט קריאת הכתובה און דער צווייטער כוס של יין)

English translation 864

does not constitute a break,

איז ניט מפסיק,

English translation 865

but rather strengthens the matter –

נאר מחזק דעם ענין –

English translation 866

then if the man would betroth her at that time with money

איז אויב דער איש וואלט איר דעמולט מקדש געווען מיט כסף

English translation 867

(which money must indeed have the law of money of betrothal,

(וואס דער כסף דארף דאך זיין דינו של כסף קידושין,

English translation 868

not mere money),

ניט כסף סתם),

English translation 869

he has a connection to it

האט ער אין דעם א שייכות

English translation 870

(produce),

(פירות),

English translation 871

since within a brief interval she will be a married wife –

וויבאלד אז תוך כדי דיבור וועט זי זיין נשואה –

English translation 872

consequently, a question arises at that time regarding the betrothal.

במילא ווערט דעמולט א שאלה אויף די קידושין.

English translation 873

One needs advice

דארף מען האבן אן עצה

English translation 874

(in this time)

(בזמן הזה)

English translation 875

that he should betroth her with an item that she acquires completely and it becomes her item completely,

אז ער זאל איר מקדש זיין מיט א זאך וואס זי איז אינגאנצן קונה און עס ווערט אירע א זאך אינגאנצן,

English translation 876

"for regarding betrothal one must give her everything". Therefore the custom is to betroth with a ring,

"דגבי קדושין צריך ליתן לה הכל". דעריבער איז דער מנהג לקדש בטבעת,

English translation 877

with a vessel that is like a garment,

מיט א כלי וואס איז ווי א לבוש,

English translation 878

and he places it on her finger,

און ער טוט עס אן אויף איר פינגער,

English translation 879

it becomes entirely her item,

ווערט דאס אינגאנצן אירע א זאך,

English translation 880

and has no connection to him,

און האט צו אים קיין שייכות ניט,

English translation 881

as the simple understanding of the matter –

כפשטות הענין –

English translation 882

a ring cannot be worn on two fingers,

א טבעת קען מען ניט טראגן אויף צוויי פיגנער,

English translation 883

when she wears it on her finger it has no connection to him,

בשעת זי טראגט עס אויף איר פינגער האט עס צו אים קיין שייכות ניט,

English translation 884

and especially from the aspect of "a man shall not wear a woman's garment"119,

ובפרט מצד "לא ילבש גבר שמלת אשה" 119,

English translation 885

consequently he gives an item that becomes entirely hers.

במילא גיט ער א זאך ואס ווערט איגנאנצן אירע.

English translation 886

Based on this, the addition is understood, that not only do we betroth with a ring,

ועפ"ז איז מובן די הוספה אז ניט נאר וואס מקדשין בטבעת,

English translation 887

rather "he must insert it on her finger":

נאר "צריך לאעלא לה באצבעא דילה":

English translation 888

Regarding vessels there is a law that one acquires them at the time one uses them120. If the man would give her the ring in her hand

אין כלים איז א דין אז מ'איז דאס קונה בשעת מ'איז זיך דערמיט משתמש 120. אויב דער איש וואלט איר געגעבן דעם טבעת אין האנט

English translation 889

(and not place it on her finger),

(און ניט אנגעטאן אויף איר פינגער),

English translation 890

he still has a connection to it,

האט ער דערצו נאך א שייכות,

English translation 891

since she has not used it. Consequently the betrothal is not yet complete

וויבאלד אז זי האט זיך דערמיט ניט משתמש געווען. במילא איז נאך די קידושין ניט בשלימות

English translation 892

("for regarding betrothal one must give her everything").

("דגבי קדושין צריך ליתן לה הכל").

English translation 893

But when "he inserts it on her finger",

בשעת אבער "אעלא באצבעא דילה",

English translation 894

this is immediately a use of the vessel

איז דאס גלייך א שימוש מיט דער כלי

English translation 895

(garment)

(לבוש)

English translation 896

of the ring

פון דעם טבעת

English translation 897

(whose use consists of wearing it),

(וואס שימושה באשטייט דערפון וואס מ'טראגט איר),

English translation 898

she immediately acquires it and it becomes entirely her item and has no connection to him

איז זי דאס גלייך קונה און עס ווערט אינגאנצן אירע א זאך און צו אים האט עס קיין שייכות ניט

English translation 899

(as above) –

(כנ"ל) –

English translation 900

this is a complete betrothal.

איז דאס קידושין בשלימות.

English translation 901

And it could be that after a period of time she removes it and he could use it etc. –

אי עס קען זיין אז א משך זמן לאחרי זה זאל זיי דאס אויסטאן און ער זאל זיך קענען משמש זיין דערמיט כו' –

English translation 902

but at the time of betrothal she acquired it completely,

איז אבער בשעת הקידושין האט זי דאס אינגאנצן קונה געווען,

English translation 903

the betrothal took effect completely.

זיינען די קידושין חל געווארן בשלימות.

English translation 904

According to this, one can also explain the reason why the Rambam does not bring the custom of betrothing with a ring and only says "How is a woman betrothed,

לויט דעם קען מען אויך מסביר זיין דעם טעם פארוואס דער רמב"ם ברענגט ניט דעם מנהג פון מקדשין בטבעת און זאגט נאר "כיצד האשה מתקדשת,

English translation 905

if he betroths with money, no less than a perutah,

אם בכסף הוא מקדש אין פחות מפרוטה,

English translation 906

money or the value of a perutah",

כסף או שוה פרוטה",

English translation 907

and only the Rema brings the custom

און ערשט דער רמ"א ברענגט דער מנהג

English translation 908

(from the period of the Tikkunei Zohar):

(פון תקו"ז):

English translation 909

In the time of the Rambam, betrothal and marriage were at two separate times,

בזמן הרמב"ם זיינען אירוסין און נישואין געווען אין צוויי באזונדערע זמנים,

English translation 910

twelve months in between. Therefore at that time there was no question about betrothing with money,

י"ב חודש בינתיים. דעריבער איז דעמולט ניט געווען קיין שאלה אויף מקדש זיין מיט כסף,

English translation 911

because it becomes entirely hers

ווייל דאס ווערט אינגאנצן אירע

English translation 912

(for twelve months).

(פאר י"ב חדשים).

English translation 913

Therefore at that time they did not need to come

דערפאר האט מען דעמולט ניט געדארפט אנקומען

English translation 914

(because of the reason)

(צוליב דעם טעם)

English translation 915

to the custom of betrothing with a ring,

צו דעם מנהג פון מקדשין בטבעת,

English translation 916

which ensures that the betrothal is complete

וואס באווארנט אז די קידושין זאל זיין בשלימות

English translation 917

[and that which is stated in the Tikkunei Zohar –

[און דאס וואס עס שטייט אין תקו"ז –

English translation 918

that was at that time for Kabbalists,

איז דאס דעמולט געווען פאר מקובלים,

English translation 919

but not as a custom for every Jew etc.].

אבער ניט אלס א מנהג פאר כאו"א מישראל כו'].

English translation 920

Therefore the Rambam does not bring it,

דעריבער ברענגט עס ניט דער רמב"ם,

English translation 921

because on the contrary:

ווייל אדרבה:

English translation 922

if one has the choice to betroth with money or the value of money, that comes first because it is the teaching from what is stated in the Torah,

אויב מ'האט די ברירה פון מקדש זיין בכסף אדער שוה כסף קומט דאס לכל לראש ווייל דאס איז דער לימוד פון דעם וואס שטייט אין תורה,

English translation 923

unlike a ring –

משא"כ טבעת –

English translation 924

who mentions it in the Torah.

מאן דכר שמי' אין תורה.

English translation 925

In later times, however, the custom became that one performs the marriage immediately after the betrothal –

בזמנים לאחרי זה איז אבער געווארן דער מנהג אז מ'מאכט די נישואין תיכף נאך די אירוסין –

English translation 926

which was already the custom in the time of the Rema,

וואס אזוי איז שוין געווען דער מנהג בזמן הרמ"א,

English translation 927

and as it appears, this was the custom in the time of the Beit Shmuel and Chelkat Mechokek etc.,

און ווי ס'איז משמע איז אזוי געווען דער מנהג בזמן פון בית שמואל און חלקת מחוקק וכו',

English translation 928

and as it also appears

און ווי ס'איז אויך משמע

English translation 929

(later)

(דערנאך)

English translation 930

in the old Siddur of the Rebbe,

אין אלטן רבין'ס סידור,

English translation 931

where he places "Blessing of Betrothal and Marriage" in one chapter,

וואס ער שטעלט "ברכת אירוסין ונישואין" אין איין קעפל,

English translation 932

and the order –

און דער סדר –

English translation 933

that first one recites the blessing of betrothal,

אז פריער מאכט מען ברכת אירוסין,

English translation 934

and then the betrothal with the ring and immediately after that the reading of the ketubah and the second cup and the seven marriage blessings.

און דערנאך די קידושין בטבעת און גלייך דערנאך קריאת הכתובה און דעם צווייטן כוס און די שבע ברכות נישואין.

English translation 935

And since the marriage came immediately after the betrothal, the question arises that the man has a connection with the money of betrothal. Therefore at that time the custom became for all Jews that "the practice is to betroth with a ring"

און וויבאלד אז די נישואין איז געקומען תיכף נאך די אירוסין. ווערט די שאלה אז דער איש האט א שייכות מיט די כסף קידושין. דעריבער איז דעמולט געווארן דער מנהג פאר אלע אידן אז "נוהגין לקדש בטבעת"

English translation 936

(as the Rema writes).

(ווי דער רמ"א שרייבט).

English translation 937

And accordingly, it is also understandable how the matter of betrothal and marriage is now in spirituality:

ועד"ז איז אויך פארשטאנדיק ווי דער ענין פון אירוסין ונישואין איז איצטער אין רוחניות:

English translation 938

It was spoken many times recently, especially that the matter of betrothal between Jews and the Supreme One was at the Giving of the Torah,

מ'האט גערעדט כמ"פ לאחרונה במיוחד אז דער ענין פון אירוסין צווישן אידן מיט דעם אויבערשטן איז געווען בא מתן תורה,

English translation 939

and the matter of marriage will be in the future to come

און דער ענין פון נישואין וועט זיין לע"ל

English translation 940

(as explained in Shemot Rabbah121).

(כמבואר בשמו"ר 121).

English translation 941

Now that "all the appointed times have passed and the matter depends only on repentance"122,

בשעת ס'איז שוין אבער "כלו כל הקיצין ואין הדבר תלוי אלא בתשובה" 122,

English translation 942

it is then understood that as soon as one repents,

איז דעמולט מובן אז גלייך ווי מ'טוט תשובה,

English translation 943

which repentance is in one hour and in one moment123,

וואס תשובה איז בשעתא חדא וברגעא חדא 123,

English translation 944

the marriage comes immediately

קומט גליין דער נישואין

English translation 945

(in the future redemption),

(בגאולה העתידה),

English translation 946

immediately and at once after the betrothal,

תיכף ומיד נאך דער אירוסין,

English translation 947

because every day there is a renewed giving of the Torah

ווייל בכל יום איז דא מתן תורה מחדש

English translation 948

(the concept of betrothal between Israel and the Most High),

(דער ענין פון אירוסין צווישן אידן מיטן אויבערשטן),

English translation 949

as we say in the morning blessing of the Torah "Giver of the Torah" in the present tense124,

ווי מ'זאגט בברכת התורה בבוקר "נותן התורה" לשון הוה 124,

English translation 950

and afterwards, during the days of the reading, the one called up to the Torah says it again,

און דערנאך בימי הקריאה זאגט עס נאכאמאל דער עולה לתורה,

English translation 951

Consequently, it turns out

במילא קומט אויס,

English translation 952

that since "all the appointed times have passed" at the time one repents on this day,

אז וויבאלד "כלו כל הקיצין" איז בשעת מ'טוט תשובה ביום זה,

English translation 953

there comes immediately

קומט גלייך

English translation 954

(on that same day)

(באותו יום)

English translation 955

the marriage of the Most High with Israel,

די נישואין פון דעם אויבערשטן מיט אידן,

English translation 956

all at once

בבת אחת

English translation 957

[all at once cannot be,

[בבת אחת קען ניט זיין,

English translation 958

but it is already a long span of time...

אבער ס'איז שוין א משך זמן רב...

English translation 959

how much longer must it drag?!...],

וויפל דארף עס נאך ציען?!...],

English translation 960

immediately and at once with the betrothal

חיכף ומיד מיט די אירוסין

English translation 961

(the giving of the Torah)

(מ"ת)

English translation 962

on this day,

ביום זה,

English translation 963

and in the interim there is only an interruption and strengthening of a cup of wine,

און בינתיים איז נאר א הפסק וחיזוק פון א כוס יין,

English translation 964

the concept of song and joy,

דער ענין השירה ושמחה,

English translation 965

for "one only says song over wine"125.

וואס "אין אומרים שירה אלא על היין" 125.

English translation 966

One only needs to have, in addition to the matter of repentance –

מ'דארף נאר האבן נוסף צו דעם ענין התשובה –

English translation 967

the matter of vessels,

דער ענין הכלים,

English translation 968

which are the performance of the commandments –

וואס דאס זיינען מעשה המצוות –

English translation 969

as explained in Likkutei Torah of the AriZal126 regarding Rabbi Elazar ben Dordaya,

כמבואר אין לקוטי תורה להאריז"ל 126 בנוגע צו ר' אלעזר בן דורדייא,

English translation 970

about whom "Rabbi wept and said

וואס "בכה רבי ואמר

English translation 971

(regarding R. Elazar ben Dordaya)

(אויף ר"א בן דורדייא)

English translation 972

'There is one who acquires his world in a single hour'"127,

יש קונה עולמו בשעה אחת" 127,

English translation 973

that after he repented, they needed to provide vessels so that he could receive the lights,

אז לאחרי ווי ער האט געטאן תשובה האט מען אין געדארפט צושטעלן כלים בכדי ער זאל קענען מקבל זיין די אורות,

English translation 974

they provided him with the vessels of Yochanan the High Priest,

האט מען אים צוגעשטעלט די כלים פון יוחנן כהן גדול,

English translation 975

and as also explained in the discourses of the Alter Rebbe128 and in the discourses of his successors,

וכמבואר אויך במאמרי אדה"ז 128 ובדרושים שלאח"ז,

English translation 976

and as discussed many times at length

וכמדובר כמ"פ בארוכה

English translation 977

(and already printed).

(און שוין אויך געדרוקט).

English translation 978

May it be His will that it should be so in actuality –

ויה"ר אז עס זאל אזוי זיין בפועל –

English translation 979

that immediately and at once after the betrothal,

אז תיכף ומיד נאך די אירוסין,

English translation 980

the giving of the Torah every day

מ"ת בכל יום

English translation 981

("Giver of the Torah" in the present tense)

("נותן התורה" לשון הוה)

English translation 982

the marriage between the Most High and Israel should come.

זאל קומען די נישואין צווישן דעם אויבערשטן מיט אידן.

English translation 983

And simply –

ובפשטות –

English translation 984

the true and complete redemption,

די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 985

immediately and at once,

תיכף ומיד,

English translation 986

through our righteous Mashiach,

ע"י משיח צדקנו,

English translation 987

and speedily in our days and in our actual time.

ובמהרה בימינו ובעגלא דידן ממש.

English translation 988

The explanation in Rashi:

דער ביאור בפרש"י:

English translation 989

The five-year-old student of Scripture understands the Holy Tongue on his own,

דער בן חמש למקרא פארשטייט אליין לשון קודש,

English translation 990

and the proof is that Rashi does not translate every word for him into the vernacular

והראי' אז רש"י טייטשט אים ניט יעדער וואָרט אויף לע"ז

English translation 991

(except when the word in the Holy Tongue is not common or not sufficient for the understanding of the five-year-old).

(סיידן ווען דער וואָרט אויף לשון קודש איז ניט רגיל אדער ניט מספיק להבנת הבן חמש).

English translation 992

And he also understands on his own

און ער פארשטייט אויך אליין

English translation 993

(from what he has learned previously),

(פון דעם וואס ער האט פריער געלערנט),

English translation 994

that when a name appears in connection with an action,

אז ווען עס שטייט א נאמען בהמשך צו א פעולה,

English translation 995

they have a connection in content between them,

האבן זיי צווישן זיך א שייכות בתוכן,

English translation 996

as he learned regarding the name "Yaakov",

ווי ער האט געלערנט בנוגע צו שם "יעקב",

English translation 997

"and his hand was grasping the heel of... and he called his name Yaakov

"וידו אוחזת בעקב גו' ויקרא שמו יעקב

English translation 998

(after the grasping of the heel)

(על שם אחיזת העקב)

English translation 999

"129,

" 129,

English translation 1000

and more.

ועוד.

English translation 1001

And regarding this, he understands on his own concerning "and he will demolish all the children of Sheis":

ועד"ז פארשטייט ער אליין בנוגע צו "וקרקר כל בני שת":

English translation 1002

Since the name "Sheis" comes in connection with the action of "and he will demolish",

וויבאלד אז דער נאמען "שת" קומט בהמשך צו די פעולה פון "וקרקר",

English translation 1003

which is "an expression of demolition"

וואס איז "לשון קורה"

English translation 1004

(piercing130)

(נוקב 130)

English translation 1005

(as Rashi explains there),

(ווי רש"י איז דא מפרש),

English translation 1006

i.e., that he digs underneath,

ד.ה. אז ער גראבט אונטער,

English translation 1007

and the Torah uses specifically the name "Sheis" to describe "all the nations" –

און די תורה נוצט דוקא דער נאמען "שת" בכדי מתאר זיין "כל האומות" –

English translation 1008

he understands that the name

פארשטייט ער אז דער שם

English translation 1009

("Sheis")

("שת")

English translation 1010

and the action

און די פעולה

English translation 1011

("demolish")

("קרקר")

English translation 1012

have a connection in content:

האבן צווישן זיך א שייכות אין תוכן:

English translation 1013

Knowing the Holy Tongue, the five-year-old student of Scripture understands that "Sheis" is from the expression "the foundation stone" –

וויסנדיק לשון קודש פארשטייט דער בן חמש למקרא אז "שת" איז מלשון "אבן השחי' –

English translation 1014

"from which the world was founded"131,

שממנו הושתת העולם" 131,

English translation 1015

"for the foundations will be destroyed"132,

"כי השחות יהרסון" 132,

English translation 1016

i.e., an expression of foundation133.

ד. ה. מלשון יסוד 133.

English translation 1017

And "and he will demolish all the children of Sheis" means,

און "וקרקר כל בני שת" מיינט,

English translation 1018

that he digs underneath and makes a hole, etc., in the foundation of "all the nations".

אז ער גראָבט אונטער און מאכט א לאָך כו' אין דער יסוד פון "כל האומות".

English translation 1019

And therefore the verse uses specifically the expression "all the children of Sheis":

און דערפאר שטייט אין פסוק דוקא דער לשון "כל בני שת":

English translation 1020

The verse wants to express here not only from whom "all the nations" descend,

דער פסוק וויל דא ארויסברענגען ניט נאר פון וועמען עס שטאמען "כל האומות",

English translation 1021

for which it would have been sufficient to say "all the children of Adam" or "all the children of Noach",

וואס אויף דעם וואלט געווען מספיק זאגן "כל בני אדם" אדער "כל בני נח",

English translation 1022

but in those names there is no special meaning

אבער אין די שמות איז ניטא קיין פירוש מיוחד

English translation 1023

(except that from them descend "all the nations");

(חוץ פון דעם אז פון זיי שטאמען "כל האומות");

English translation 1024

Rather, the verse also wants to express the greatness of the matter that will be accomplished through King David

נאר דער פסוק וויל אויך ארויסברענגען דער גודל הענין וואס וועט אויפגעטאן ווערן ע"י דוד המלך

English translation 1025

(according to Rashi's approach,

(לשיטת רש"י,

English translation 1026

or King Mashiach according to the Rambam's approach),

אדער מלך המשיח לשיטת הרמב"ם),

English translation 1027

that not only will he "demolish all the children of Adam"

אז ניט נאר וואס "וקרקר כל בני אדם"

English translation 1028

(or "all the children of Noach") simply,

(אדער "כל בני נח") סתם,

English translation 1029

but the "demolishing" will be in "all the children of Sheis",

נאר דער "וקרקר" וועט זיין אין "כל בני שח",

English translation 1030

in the "foundation" of "all the nations".

אין דער "יסוד" פון "כל האומות".

English translation 1031

As is simply understood, that it is not at all comparable to when one makes a hole in the roof and wall of a building or when one makes a hole in the foundation of the building,

כמובן בפשטות אז ס'איז אינו דומה כלל בשעת מ'מאכט א לאָך אין א גג וכותל הבנין אדער מ'מאכט א לאָך אין יסוד הבנין,

English translation 1032

for then one overturns the entire building,

וואס דעמולט מאכט מען איבער דעם גאנצן בנין,

English translation 1033

And this is also in halacha134,

ווי דאס איז אויך אין הלכה 134,

English translation 1034

that when there is a breach in a wall

אז בשעת ס'איז א א פרצה אין א קיר

English translation 1035

(wall)

(כותל)

English translation 1036

it is a question "if the standing part exceeds the breached part". For then it still has the law and status of a wall,

איז א שאלה "אם העומד מרובה על הפרוץ". וואס דעמולט האט עס נאך דער דין ותוקף פון א קיר,

English translation 1037

or "if the breached part exceeds the standing part opposite the breach",

אדער "אם הפרוץ מרובה על העומד כנגד הפרצה",

English translation 1038

for then it loses the status of a wall

וואס דעמולט פארלירט עס דעם תוקף פון א קיר

English translation 1039

[or regarding a sukkah –

[אדער בנוגע לסוכה –

English translation 1040

that specifically when "its sun exceeds its shade" it is "invalid" *134);

אז דוקא בשעת "חמתה מרובה מצלתה" איז דאס "פסולה" *134);

English translation 1041

but a breach in a foundation,

משא"כ א פירצה אין א יסוד,

English translation 1042

immediately weakens the entire building].

שוואכט גלייך אפ דעם גאנצן בנין].

English translation 1043

And with that which the verse says here "and He will demolish all the children of Sheis" the verse teaches something new,

און דערמיט וואס דער פסוק זאגט דא "וקרקר כל בני שת" איז דער פסוק מחדש,

English translation 1044

that not only will David nullify "all the nations" in general,

אז ניט נאר וואס דוד וועט מבטל זיין "כל האומות" סתם,

English translation 1045

like a roof or a wall –

בדוגמא ווי א גג אדער א כותל –

English translation 1046

rather "all the children of Sheis",

נאר "כל בני שת",

English translation 1047

that even though they are the foundation of "all the nations" and of the world,

אז אע"פ וואס זיי זיינען דער יסוד פון "כל האומות" און פון וועלט,

English translation 1048

because they engage in "He created it to be inhabited"135 –

ווייל זיי טוען אויף דעם "לשבת יצרה" 135 –

English translation 1049

"and He will demolish all the children of Sheis"!

וועט זיין "וקרקר כל בני שת"!

English translation 1050

And as mentioned,

וכאמור,

English translation 1051

Rashi does not need to explain this,

דאס דארף רש"י ניט באווארענען,

English translation 1052

since the five-year-old understands the Holy Tongue on his own, and that when a noun appears in connection with an action, they have a relationship between them.

וויבאלד אז דער בן חמש פארשטייט אליין לשון קודש און אז בשעת עס שטייט א שם בהמשך צו א פעולה האבן זיי צווישן זיך א שייכות.

English translation 1053

From the "wine of Torah"136 in this Rashi:

פון "יינה של תורה" 136 בפרש"י זה:

English translation 1054

David Melech HaMoshiach will reveal in the future redemption not only in the externality of matters,

דוד מלכא משיחא וועט אויפטאן בגאולה העתידה ניט נאר בחיצוניות הענינים,

English translation 1055

in the roof and walls and vessels of the world,

אין דער גג וכתלים וכלים פון וועלט,

English translation 1056

rather he will reveal and completely remake anew also the inwardness of matters,

נאר ער וועט אויפטאן און אינגאנצן איבערמאכן מחדש אויך פנימיות הענינים,

English translation 1057

so that in the entire world there will be a new foundation,

אז אין גאנץ וועלט זאל זיין א יסוד חדש,

English translation 1058

and consequently there will be a new building and all matters new, because they all stand and are dependent on this foundation.

ובמילא וועט זיין א בנין חדש און כל הענינים חדשים וויבאלד אז זיי שטייען אלע און זיינען תלוי אין דעם יסוד.

English translation 1059

That is, not only will Moshiach add additional matters to the world,

ד.ה. ניט נאר וואס משיח וועט מוסיף זיין אין וועלט נאך ענינים,

English translation 1060

and the things that were before will remain,

און עס וועלן בלייבן די זאכן וואס זיינען געווען פון פריער,

English translation 1061

rather he will completely remake the entire world anew,

נאר ער וועט אינגאנצן איבערמאכן די גאנצע וועלט מחדש,

English translation 1062

beginning from a new foundation,

אנהויבנדיק פון א יסוד חדש,

English translation 1063

and through this all new details.

און דורך דעם אלע פרטים חדשים.

English translation 1064

With all the explanations of this,

עם כל הפירושים בזה,

English translation 1065

beginning from that at the coming of Moshiach Tzidkeinu there will be "a new Torah will go forth from Me"137,

אנהויבנדיק דערפון וואס בביאת משיח צדקנו וועט זיין "תורה חדשה מאתי תצא" 137,

English translation 1066

which is not merely a side matter and an additional matter of reward that will be in the future,

וואס דאס איז ניט גלאט א זייטיקער ענין און נאך אן ענין של שכר וואס וועט זיין לע"ל,

English translation 1067

rather this is the very essence of all matters:

נאר דאס איז גאר דער עיקר כל הענינים:

English translation 1068

Since Moshiach is the aspect of the general Yechidah138,

וויבאלד אז משיח איז בחי' יחידה הכללית 138,

English translation 1069

he himself is a new matter,

ער אליין איז א אן ענין חדש,

English translation 1070

consequently he will reveal in all matters that they should be according to the Yechidah of the soul,

במילא וועט ער אויפטאן אין אלע ענינים אז זיי זאלן זיין לויט יחידה שבנפש,

English translation 1071

in an entirely new manner,

באופן חדש לגמרי,

English translation 1072

beginning from the foundation of all matters –

אנהויבנדיק פון דער יסוד כל הענינים –

English translation 1073

Torah,

תורה,

English translation 1074

for He looked into the Torah and created the world139 –

וואס אסתכל באורייתא וברא עלמא 139 –

English translation 1075

that there should be a new foundation,

אז עס זאל זיין א יסוד חדש,

English translation 1076

"a new Torah will go forth from Me",

"תורה חדשה מאתי תצא",

English translation 1077

consequently the Supreme One will then look into a new Torah,

במילא וועט דער אויבערשטער דעמולט זיין אסתכל באורייתא חדשה,

English translation 1078

and consequently create a new world,

ובמילא ברא עלמא חדש,

English translation 1079

a new building,

א בנין חדש,

English translation 1080

"the new heavens and the new earth"140 and all matters will be new,

"השמים החדשים והארץ החדשה" 140 און אלע ענינים וועלן זיין חדשים,

English translation 1081

because they come as a result of looking into a new Torah.

וויבאלד אז זיי קומען אלס תוצאה פון אתסכל באורייתא חדשה.

English translation 1082

In the physicality of the world, one can indeed build a new building on an old foundation;

בגשמיות העולם קען מען טאקע בויען א בנין חדש אויף א יסוד ישן;

English translation 1083

but in truth and inwardness, as the matters are above,

אבער באמיתיות ובפנימיות ווי די ענינים זיינען למעלה,

English translation 1084

a truly new building is specifically when there is also a new foundation beforehand,

איז א בנין חדש אמיתי דוקא בשעת ס'איז פריער דא אויך א יסוד חדש,

English translation 1085

and then it becomes a true new building in all its details.

און דעמולט ווערט אן אמת'ער בנין חדש בכל הפרטים.

English translation 1086

From this is also understood the instruction in the service of man standing before the time of the coming of Moshiach:

דערפון איז אויך מובן די הוראה בעבודת האדם שטייענדיק פאר זמן ביאת המשיח:

English translation 1087

Since we wish to bring Moshiach Tzidkeinu,

וויבאלד אז מ'וויל ברענגען משיח צדקנו,

English translation 1088

the aspect of Yechidah,

בחי' יחידה,

English translation 1089

who will establish in the world a new foundation and all new matters –

וואס ער וועט אויפמאכן אין וועלט א יסוד חדש און אלע ענינים חדשים –

English translation 1090

we must now perform the service in a manner of "new"141

דארף מען איצטער טאן די עבודה אין אן אופן פון "חדשים" 141

English translation 1091

(not just "like new"142).

(ניט נאר "כחדשה" 142).

English translation 1092

That is, not only does one add more to the service that one did until now,

ד.ה. ניט נאר אז מ'איז מוסיף נאכמער אין די עבודה וואס מ'האט געטאן ביז איצטער,

English translation 1093

but what was before remains,

אבער עס בלייבט דאס וואס איז געווען פריער,

English translation 1094

rather one does the entire service anew,

נאר מ'טוט די גאנצע עבודה מחדש,

English translation 1095

beginning from its foundation,

אנהויבנדיק פון יסודו,

English translation 1096

one completely remakes oneself like a new person who performs a new service each and every day.

מ'מאכט זיך אינגאנצן איבער מחדש ווי א נייער מענטש וואס טוט א נייע עבודה בכל יום ויום.

English translation 1097

Which in general is through the service of teshuvah,

וואס בכללות איז דאס דורך עבודת התשובה,

English translation 1098

which transforms a person into a new existence. As explained in the books of mussar,

וואס מאכט דעם מענטשן איבער פאר א מציאות חדשה. כמבואר בספרי מוסר,

English translation 1099

also brought in Chassidus,

געבראכט אויך אין חסידות,

English translation 1100

that since teshuvah remakes a person anew,

אז וויבאלד תשובה מאכט איבער מחדש דעם מענטשן,

English translation 1101

beginning from his foundation,

אנהויבנדיק פון יסודו,

English translation 1102

then the Heavenly Court or the earthly court cannot come with claims that he did such and such and such and such was decreed upon him etc.,

קען דעמולט בית דין שלמעלה אדער שלמטה ניט קומען מיט טענות אז ער האט געטאן כך וכך און כך וכך נגזר עליו וכו',

English translation 1103

because this is not the person who did it,

ווייל דאס איז ניט דער מענטש וואס האט עס געטאן,

English translation 1104

teshuvah has made him into a new person!

תשובה האט אין געמאכט פאר א נייער מענטש!

English translation 1105

And this becomes a preparation for the coming of Moshiach Tzidkeinu who will remake the foundation of the entire world anew,

און דאס ווערט א הכנה צו ביאת משיח צדקנו וואס ער וועט איבערמאכן דעם יסוד פון די גאנצע וועלט מחדש,

English translation 1106

and consequently all matters and details of the world.

און במילא אלע ענינים ופרטים פון וועלט.

English translation 1107

And based on this, there is also an explanation of the connection of Mashiach our righteousness specifically with the concept of "Mashiach came to bring the righteous to repentance"142 –

ועפ"ז האט מען אויך א ביאור אין דעם קשר פון משיח צדקנו דוקא מיט דעם ענין פון משיח אתא לאתבא צדיקייא בתיובתא 142 –

English translation 1108

because the task of Mashiach will be that he will create a new reality,

ווייל דער אויפטו פון משיח וועט זיין אז ער וועט אויפמאכן א מציאות חדשה,

English translation 1109

beginning from a new foundation. And this is the concept of teshuvah, through which a person becomes

אנהויבנדיק פון א יסוד חדש. וואס דאס איז דער ענין התשובה וואס דורך דעם ווערט דער מענטש

English translation 1110

(the righteous one)

(דער צדיק)

English translation 1111

a new reality

א מציאות חדשה

English translation 1112

("to bring the righteous to repentance"),

(לאתבא צדיקייא בתיובתא),

English translation 1113

as above.

כנ"ל.

English translation 1114

The explanation in the glosses on the Zohar:

דער ביאור אין די הערות אויפן זהר:

English translation 1115

The concept of "My salvation is near to come" simply refers to the true and complete redemption –

דער ענין פון "קרובה ישועתי לבוא" גייט בפשטות אויף די גאולה האמיתית והשלימה –

English translation 1116

because the redemption will be a salvation not only for Jews,

ווייל די גאולה וועט דאך זיין א ישועה ניט נאר פאר אידן,

English translation 1117

but also "My salvation,"

נאר אויך "ישועתי",

English translation 1118

for the Most High,

פארן אויבערשטן,

English translation 1119

for "wherever they were exiled

ווארום "כל מקום שגלו

English translation 1120

(Israel)

(ישראל)

English translation 1121

the Shechinah was with them, etc."143,

שכינה עמהן כו'" 143,

English translation 1122

i.e., that during the time Jews are in exile, the Shechinah is also in exile,

ד.ה. אז בשעת אידן זיינען אין גלות איז אויך שכינתא בגלותא,

English translation 1123

and just as "woe to the children who were exiled from their father's table"144,

און כשם ווי "אוי להם לבנים שגלו מעל שולחן אביהם" 144,

English translation 1124

so too is it woe to the father144,

אזוי איז דאס אויך אוי לאב 144,

English translation 1125

"and even when they are destined to be redeemed, the Shechinah is with them, as it is said145 'and Hashem your God will return your captivity,'

"ואף כשהן עתידין ליגאל שכינה עמהן שנאמר 145 ושב ה' אלקיך את שבותך,

English translation 1126

it does not say 'and He will bring back' but 'and He will return,'

והשיב לא נאמר אלא ושב,

English translation 1127

teaching that the Holy One, blessed be He, returns with them from among the exiles." Therefore, the Most High says regarding the future redemption that it is "My salvation,"

מלמד שהקב"ה שב עמהן מבין הגליות". דעריבער זאגט דער אויבערשטער אויף די גאולה העתידה אז דאס איז "ישועתי",

English translation 1128

My salvation.

מיין ישועה.

English translation 1129

And this salvation and redemption,

און די ישועה וגאולה,

English translation 1130

including "My salvation,"

כולל "ישועתי",

English translation 1131

is brought about by nullifying the concept of "damages,"

ווערט אויפגעטאן דורך דעם וואס מ'איז מבטל דעם ענין פון "נזיקין",

English translation 1132

the gevurot and judgments in the world:

די גבורות ודינים בעולם:

English translation 1133

The general concept of damages in the world comes from exile,

כללות ענין הנזיקין בעולם קומט מצד גלות,

English translation 1134

which comes because of our sins

וואס קומט מפני חטאנו

English translation 1135

("because of our sins we were exiled from our land"146),

("מפני חטאינו גלינו מארצנו" 146),

English translation 1136

and from this emerged in the world the concept of damage, may it not be said,

וואס דערפון איז ארויס בעולם דער ענין פון היזק ר"ל,

English translation 1137

whether unintentionally,

צי בשוגג,

English translation 1138

or even under duress,

צי אפילו באונס,

English translation 1139

all the more so intentionally and willfully, Heaven forbid.

עאכו"כ במזיד וברצון ח"ו.

English translation 1140

The concept of intentional is simply connected with our sins and exile. Even the concept of unintentional is also connected with it,

דער ענין פון מזיד איז בפשטות פארבונדן מיט חטאנו וגלות. אפילו דער ענין פון שוגג איז אויך פארבונרן דערמיט,

English translation 1141

as explained in Iggeret HaKodesh147 that unintentional sins come "from the overpowering of the animal soul which is from kelipat nogah,"

כמבואר באגה"ק 147 אז שגגות קומען "מהתגברות נפש הבהמית שמנוגה",

English translation 1142

and this is also according to the revealed aspect of Torah,

ווי דאס איז אויך ע"פ נגלה,

English translation 1143

that since a person bears some guilt in the unintentional act, he must bring a sacrifice for the unintentional sin,

אז וויבאלד דער מענטש טראָגט עפעס וואס א שולד אין דעם שוגג דארף ער ברענגען א קרבן על השוגג,

English translation 1144

because "no harm befalls the righteous"148.

ווייל "לא יאונה לצדיק כל און" 148.

English translation 1145

And from this it is understood regarding duress.

ועד"ז מובן בנוגע צו אונס.

English translation 1146

And this is the content of the order of Nezikin in general,

וואס דאס איז דער תוכן פון סדר נזיקין בכלל,

English translation 1147

and in particular its three gates,

ובפרט די ג' בבות שבו,

English translation 1148

Bava Kama,

בבא קמא,

English translation 1149

Bava Metzia,

בבא מציעא,

English translation 1150

Bava Batra,

בבא בתרא,

English translation 1151

which all speak about the matters and laws of damages,

וועלכע רעדן אלע וועגן עניני ודיני הנזיקין,

English translation 1152

half-damage,

חצי נזק,

English translation 1153

full damage,

נזק שלם,

English translation 1154

intentional,

מזיד,

English translation 1155

unintentional,

שוגג,

English translation 1156

duress,

אונס,

English translation 1157

as it is regarding guardians,

ווי דאס איז לגבי שומרים,

English translation 1158

the details of the laws in this matter, which guardian is exempt from duress, etc.

די פרטי הדינים בזה וועלכער שומר איז פטור מאונס וכו'.

English translation 1159

And the general content in this is –

וואס כללות התוכן בזה איז –

English translation 1160

the clarification of the judgments, gevurot, and damages that came because of our sins and exile.

בירור הדינים והגבורות ונזיקין וואס זיינען געקומען מצד חטאנו וגלות.

English translation 1161

And just as holiness is expressed in three lines,

וכשם ווי קדושה שטעלט זיך אויס אין שלשה קוים,

English translation 1162

as the entirety of the Torah is expressed in "triads,"

ווי כללות התורה שטעלט זיך אויס אין "תליתאי",

English translation 1163

"the triadic Torah"149 etc. –

"אוריאן תליתאי" 149 וכו' –

English translation 1164

so too on the other side,

אזוי אויך אין לעו"ז,

English translation 1165

in "our sins,"

אין "חטאנו",

English translation 1166

it is expressed in three –

שטעלט זיך עס אויס אין שלשה –

English translation 1167

the three gates in the order of Nezikin,

די ג' בבות בסדר נזיקין,

English translation 1168

corresponding to three levels in gevurot and judgments,

כנגד ג' דרגות אין גבורות ודינים,

English translation 1169

as explained at length in the gloss.

כמבואר בארוכה אין דער הערה.

English translation 1170

And the intention of the three levels in gevurot and judgments is,

און די כוונה פון די ג' דרגות אין גבורות ודינים איז,

English translation 1171

as mentioned,

כאמור,

English translation 1172

in order that there be "and they shall keep justice,"

בכדי עס זאל זיין "ושמרו משפט",

English translation 1173

that one should clarify and elevate the gevurot. And in avodah this is through avodah in the line of gevurah –

מ'זאל מברר ומעלה זיין די גבורות. וואס אין עבודה איז דאס דורך עבודה בקו הגבורה –

English translation 1174

"a person should always incite his good inclination against his evil inclination"150,

"לעולם ירגיז עליו יצ"ט על יצה"ר" 150,

English translation 1175

as explained in Tanya151.

כמבואר בתניא 151.

English translation 1176

And through this one brings about the nullification of the damages and gevurot of the other side,

און דורך דעם טוט מען אויף ביטול הנזיקין והגבורות דלעו"ז,

English translation 1177

and the nullification of the entire concept of exile,

וביטול כללות ענין הגלות,

English translation 1178

and there comes about "My salvation is near to come,"

און עס ווערט דער "קרובה ישועתי לבוא",

English translation 1179

the true and complete redemption,

די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1180

including "My salvation" for the Most High,

כולל "ישועתי" פארן אויבערשטן,

English translation 1181

who goes out of exile together with the Jews.

וואס ער גייט ארויס פון גלות צוזאמען מיט אידן.

English translation 1182

The explanation in the Mishnah in Pirkei Avot –

דער ביאור אין די משנה בפרקי אבות –

English translation 1183

"Exile comes to the world because of idolatry, forbidden relations, bloodshed, and the neglect of the Sabbatical year":

"גלות בא בעולם על עבודה זרה ועל גילוי עריות ועל שפיכות דמים ועל שמיטת הארץ":

English translation 1184

From the language of the Mishnah "exile comes to the world" it is understood,

פון לשון המשנה "גלות בא לעולם" איז מובן,

English translation 1185

that exile and the world are two separate things,

אז גלות און עולם זיינען צוויי באזונדערע זאכן,

English translation 1186

and the world in and of itself has no connection with exile,

און עולם מצ"ע האט קיין שייכות ניט מיט גלות,

English translation 1187

and only because of other causes

און נאר צוליב אנדערע סיבות

English translation 1188

(the four matters enumerated in the Mishnah)

(די ד' דברים אויסגערעכנט אין משנה)

English translation 1189

does "exile come to the world." And were it not for these four matters,

איז "גלות בא בעולם". ולולא די פיר ענינים,

English translation 1190

even if one had, Heaven forbid, transgressed all the other 613 commandments, may it not be said –

אפילו אויב מ'וואלט ח"ו עובר געווען אויף שאר כל התרי"ג מצוות ר"ל –

English translation 1191

exile would not have come to the world!

וואלט גלות ניט געקומען לעולם!

English translation 1192

And the reason for this:

והטעם לזה:

English translation 1193

Because the world is the world of the Holy One, blessed be He,

וויבאלד אז עולם איז עולמו של הקב"ה,

English translation 1194

the Most High created the world,

דער אויבערשטער האט באשאפן דעם עולם,

English translation 1195

and in a manner of "the world was created in its fullness"152,

ובאופן פון "עולם על מילואו נברא" 152,

English translation 1196

therefore it is impossible that in it, in and of itself, there should be the concept of exile.

איז במילא ניט שייך אז דארטן מצ"ע זאל זיין דער ענין הגלות.

English translation 1197

The world is indeed "the world of concealment," as our Sages said153 "this is My name forever"

ס'איז טאקע עולם "לשון העלם כמארז"ל 153 זה שמי לעלם

English translation 1198

([missing a vav154]),

[חסר וי"ו 154]),

English translation 1199

"the world of concealment" *154,

לשון העלם" *154,

English translation 1200

but in this world

אבער אין דעם עולם

English translation 1201

(missing,

(חסר,

English translation 1202

from the word concealment)

מלשון העלם)

English translation 1203

there is "My name." Indeed not in the manner of "and the glory of Hashem shall be revealed"43,

איז דא "שמי". טאקע ניט באופן פון "ונגלה כבוד הוי'" 43,

English translation 1204

which will only be in the future to come,

וואס דאס וועט ערשט זיין לע"ל,

English translation 1205

but even in this time there is

אבער אויך בזמן הזה איז דא

English translation 1206

(in concealment)

(בהעלם)

English translation 1207

in the world "My name,"

בעולם "שמי",

English translation 1208

which refers to the name Ado-nai155.

וואס גייט אויף שם אד' 155.

English translation 1209

And therefore, in this world, by its very essence, the matter of exile does not apply.

און דעריבער איז אין דעם עולם מצ"ע ניט שייך דער ענין הגלות.

English translation 1210

And in order for the matter of exile to exist, one must specifically come to the four things.

ובכדי אז עס זאל זיין דער ענין הגלות דארף מען דוקא אנקומען צו די ד' דברים.

English translation 1211

From this one understands the greatness of the world,

וואס דערפון איז מובן די גרויסקייט פון עולם,

English translation 1212

the world of the Holy One, blessed be He,

עולמו של הקב"ה,

English translation 1213

that there the matter of exile is entirely negated,

אז דארט איז מושלל לגמרי ענין הגלות,

English translation 1214

and to such an extent is exile negated in the world,

ועד כדי כך איז אין עולם מושלל גלות,

English translation 1215

that even if one transgressed all the other 613 commandments of the Torah, Heaven forbid,

אז אפילו אויב מ'וואלט עובר געווען אויף אלע שאר תרי"ג מצוות שבתורה ר"ל,

English translation 1216

"we have sinned" would not be sufficient for "we have been exiled from our land." The only way that there can be a possibility of exile in the world –

וואלט דער "חטאנו" ניט געווען גענוג אז עס זאל זיין "גלינו מארצנו". די איינציקע וועג וואס עס קען זיין אן אפשריות פון גלות אין עולם –

English translation 1217

is when one specifically transgresses the four things*,

איז בשעת מ'איז עובר דוקא אויף די פיר זאכן*,

English translation 1218

which are not merely sins,

וואס זיי זיינען ניט גלאט עבירות,

English translation 1219

but the sins for which one must be killed and not transgress,

נאר די עבירות אויף וועלכע עס דארף זיין יהרג ואל יעבור,

English translation 1220

specifically then a possibility for exile in the world opens up...

דוקא דעמולט עפנט זיך אויף אן אפשריות אויף גלות בעולם...

English translation 1221

To such an extent is exile negated from the world!

עד כדי כך איז גלות מושלל פון עולם!

English translation 1222

This is also an explanation for the matter of the Holy One, blessed be He, desired to have a dwelling place in the lower realms,

וואס דאס איז אויך א הסברה אויף דעם ענין פון נתאוה הקב"ה להיות לו ית' דירה בתחתונים,

English translation 1223

for seemingly:

דלכאורה:

English translation 1224

When one asks someone what is the great commotion about the Holy One, blessed be He, desiring to have a dwelling place in the lower realms –

בשעת מ'פרעגט ביי איינעם וואס איז די געוואלדיקע קאָך אין נתאוה הקב"ה להיות לו ית' דירה בתחתונים –

English translation 1225

he answers that there is no reason for this *155.

ענטפערט ער אז אויף דעם איז ניטא קיין טעם *155.

English translation 1226

Therefore, must you stand like a "block" and not use your wisdom, understanding, and knowledge to comprehend? To comprehend until a manner of "they will be sustained from it"156,

דערפאר דארפסטו אבער שטיין ווי א "בולאך" און ניט נוצן דיין חכמה בינה ודעת צו פארשטיין? פארשטיין ביז אין אן אופן פון יתפרנסון מיני' 156,

English translation 1227

beginning from his wisdom, understanding, and knowledge,

אנהויבנדיק פון חכמה בינה ודעת שלו,

English translation 1228

and from knowledge,

און פון דעת,

English translation 1229

which is the key that includes the six *156,

וואס איז מפתחא דכליל שית *156,

English translation 1230

it must descend into the emotions until into the entire reality of man in a way that it becomes "blood and flesh like flesh"157?!...

דארף עס אראפקומען אין די מדות ביז אין כל מציאות האדם באופן אז עס ווערט דם ובשר כבשר 157?!... ו

English translation 1231

The explanation for this is:

איז די הסברה בזה:

English translation 1232

Since this lowest world

וויבאלד אז עוה"ז התחתון

English translation 1233

(lower realms)

(תחתונים)

English translation 1234

is the world of the Holy One, blessed be He,

איז עולמו של הקב"ה,

English translation 1235

it is a very precious thing,

איז דאס גאר א טייערע זאך,

English translation 1236

to the extent that there the matter of exile does not apply –

ביז אז דארטן איז ניט שייך דער ענין הגלות –

English translation 1237

therefore, one must make there a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms in a revealed way,

דעריבער דארף מען דארטן מאכן א דירה לו ית' בתחתונים בגלוי,

English translation 1238

the complete opposite of all matters of exile etc.

היפך בתכלית פון כל עניני הגלות כו'.

English translation 1239

This is similar to what applies regarding Jews:

ע"ד ווי דאס איז בנוגע צו אידן:

English translation 1240

Just as regarding Jews the matter of exile is not truly applicable,

כשם ווי אויף אידן איז ניט שייך באמת דער ענים הגלות,

English translation 1241

and even when they are in exile,

און אפילו ווען זיי זיינען אין גלות,

English translation 1242

one says "Woe to the children who were exiled from their father's table,"

זאגט מען "אוי לבנים שגלו מעל שולחן אביהם",

English translation 1243

they always remain children of the Holy One, blessed be He,

זיי בלייבן אלעמאל בנים של הקב"ה,

English translation 1244

as our Sages said158 "whether this way or that, you are called children." And "I cannot exchange them for another nation" –

כמאחז"ל 158 "בין כך ובין כח אתם קרויים בנים". און "להחליפם באומה אחרת איני יכול" –

English translation 1245

consequently, they are a precious thing,

במילא זיינען זיי א טייערע זאך,

English translation 1246

and one must ensure that every Jew becomes a revealed vessel for G-dliness through Torah and mitzvos etc.

און מ'דארף מאכן זיכער אז יעדער איך ווערט בגלוי א כלי לאלקות ע"י תומ"צ כו'.

English translation 1247

Similarly, this also applies regarding the world:

עד"ז איז אויך בנוגע צו עולם:

English translation 1248

Since it is the world of the Holy One, blessed be He,

וויבאלד אז ס'איז עולמו של הקב"ה,

English translation 1249

and especially as he says in Iggeres HaKodesh159

ובפרט ווי ער זאגט אין אגה"ק 159

English translation 1250

(and explained in Chassidus)

(ומבואר בחסידות)

English translation 1251

that the creation of the world yesh me'ayin comes from "His essence and being, the Emanator, blessed be He, whose existence is from His own essence and is not caused by any cause that preceded Him, Heaven forbid" –

אז בריאת העולם יש מאין נעמט זיך פון "מהותו ועצמותו של המאציל ב"ה שמציאותו הוא מעצמותו ואינו עלול מאיזה עילה שקדמה לו ח"ו" –

English translation 1252

the preciousness of the world in every time and situation is understandable. And since it is such a precious world,

איז פארשטאנדיק די טייערקייט פון עולם בכל זמן ומצב. און וויבאלד אז ס'איז אזא טייערע וועלט,

English translation 1253

therefore, a Jew must, through his service, make there a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms in this precious world.

דעריבער דארף א איד ע"י עבודתו דארטן מאכן א דירה לו ית' בתחתונים אין דער טייערער וועלט.

English translation 1254

Accordingly, the question is reversed:

לפי"ז ווערט די שאלה לאידך גיסא:

English translation 1255

Since it is such a precious world,

וויבאלד אז ס'איז אזא טייערער עולם,

English translation 1256

the world of the Holy One, blessed be He,

עולמו של הקב"ה,

English translation 1257

which was created in its fullness,

וואס במילואו נברא,

English translation 1258

and there, by its very essence, the matter of exile does not apply,

און דארטן איז מצ"ע ניט שייך ענין הגלות,

English translation 1259

and to such an extent that were it not for the four things, exile could not exist there –

ועד כדי כך אז לולא די ד' דברים קען דארטן ניט זיין גלות –

English translation 1260

why did the Supreme One specifically arrange that there should be these four things,

פארוואס האט דער אויבערשטער טאקע אויסגעשטעלט עס זאלן זיין די ד' דברים,

English translation 1261

because of which "exile came to the world"?!

וואס צוליב זיי קען זיין "גלות בא לעולם"?!

English translation 1262

The explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 1263

In order that the world should be elevated even higher than it is from its creation

בכדי אז דער עולם זאל נתעלה ווערן נאך העכער ווי זי איז מצ"ע

English translation 1264

(from the side of the creation of the Holy One, blessed be He) –

(מצד בריאת הקב"ה) –

English translation 1265

the Omnipresent made it so that there could be the four things that bring about "exile to the world". And through the service of repentance, one opens not only in the manner of "the lacks that are lacking for him"160 but "to enrich him"161,

האט דער אויבערשטער געמאכט אז עס זאלן קענען זיין די ד' דברים וואס זאלן ברענגען "גלות לעולם". וע"י עבודת התשובה טוט מען אויף ניט נאר באופן פון "די מחסורי אשר יחסר לו" 160 נאר "לעשרו" 161,

English translation 1266

so that there should be not only "the world was created in its fullness",

אז עס זאל זיין ניט נאר "עולם על מילואו נברא",

English translation 1267

"These are the generations of the heavens and the earth when they were created"162,

"אלה תולדות השמים והארץ בהבראם" 162,

English translation 1268

"generations" is written plene163,

תולדות מלא כתיב 163,

English translation 1269

but rather there should be "These are the generations of Peretz"164,

נאר עס זאל זיין "אלה תולדות פרץ" 164,

English translation 1270

"generations" is written plene165,

תולדות מלא כתיב 165,

English translation 1271

which opens even more165 perfection in the world than from the side of "These are the generations of the heavens and the earth when they were created" from its creation.

וואס טוט אויף נאכמער 165 שלימות אין עולם ווי מצד "אלה תודלות השמים והארץ בהבראם" מצ"ע.

English translation 1272

Consequently, in the world there is now not only the advantage of the world was created in its fullness,

במילא איז אין וועלט דעמולט דא ניט נאר די מעלה פון עולם על מילואו נברא,

English translation 1273

but also the advantage that it became a "market of the borsky",

נאר אויך די מעלה וואס ס'איז געווארן א "שוקא דבורסקי",

English translation 1274

and they transformed it.

און מ'האט דאס מהפך געווען.

English translation 1275

According to the above, it is understood that the four things

ע"פ הנ"ל איז מובן אז די פיר זאכן

English translation 1276

(idolatry, incest, bloodshed, and the release of the land)

(ע"ז ג"ע שפ"ד ושמיטת הארץ)

English translation 1277

that bring about "exile to the world" have in them a unique aspect that distinguishes them from all other commandments in that specifically through them "exile comes to the world",

וואס ברענגען "גלות לעולם" האבן אין זיך אן ענין מיוחד וואס טיילט זיי אויס פון שאר כל המצוות אין דעם וואס דוקא דורך זיי איז "גלות בא לעולם",

English translation 1278

even though the world from its creation has no connection with exile.

אע"פ וואס עולם מצ"ע האט קיין שייכות ניט מיט גלות.

English translation 1279

And it can be said that these four things are the opposite of the four letters of the Name Havayah,

ויש לומר אז די פיר זאכן זיינען דער לעו"ז פון די ד' אותיות פון שם הוי',

English translation 1280

and in general –

ובכללות –

English translation 1281

the opposite of the three lines,

לעו"ז פון די שלשה קוים,

English translation 1282

the right line,

קו הימין,

English translation 1283

the left line and the central line

קו השמאל וקו האמצעי

English translation 1284

(corresponding to the first three letters of the Name Havayah,

(כנגד די ערשטע דריי אותיות פון שם הוי',

English translation 1285

Yud Hei Vav),

יו"ד ה"א וא"ו),

English translation 1286

and the final Hei which corresponds to Malchus,

און דער ה"א אחרונה וואס איז כנגד מלכות,

English translation 1287

as the central line is drawn downward. And because these four things are opposed to the Name Havayah,

ווי דער קו האמצעי ווערט נמשך למטה. און מצד דעם וואס די פיר זאכן זיינען מנגד צו שם הוי',

English translation 1288

they have the power to cause that "exile comes to the world".

האבן זיי דעם כח צו פועל'ן אז "גלות בא לעולם".

English translation 1289

And the explanation of this:

והביאור בזה:

English translation 1290

"Incest" is opposite

"גילוי עריות" איז כנגד

English translation 1291

(the opposite of)

(לעו"ז פון)

English translation 1292

the right line

קן הימין

English translation 1293

(Chessed).

(חסד).

English translation 1294

As is understood from the words of our Sages166 that when the Holy One, blessed be He, wanted to give the Torah to the Jews, He first went to the children of Esav and they did not want it,

כמובן מדברי חז"ל 166 אז בשעת רצה הקב"ה צו געבן תורה די אידן איז ער פריער געגאנגען צו בני עשו און זיי האבן עס ניט געוואלט,

English translation 1295

and afterwards to the children of Yishmael and they did not want it, etc.:

און דערנאך צו בני ישמעאל און זיי האבן עס ניט געוואלט וכו':

English translation 1296

The children of Esav asked "What is written in it?",

בני עשו האבן געפרעגט "מה כתיב בה",

English translation 1297

the Omnipresent answered "You shall not murder"167,

האט דער אויבערשטער געענטפערט "לא תרצח" 167,

English translation 1298

the children of Esav said that they could not accept the Torah because "the entire essence of that father of theirs is a murderer"168,

האבן בני עשו געזאגט אז זיי קענען ניט מקבל זיין די תורה ווייל "כל עצמו של אותו אביהם הוא רוצח הוא" 168,

English translation 1299

and they brought a proof from the Torah,

און זיי האבן נאך צו זיך געבראכט א ראי' פון תורה,

English translation 1300

that the father of Esav blessed him169 "And by your sword you shall live".

אז אביו של עשו האט אים געבענטשט 169 "ועל חרבך חי'".

English translation 1301

Afterwards, when the Omnipresent came to the children of Yishmael,

דערנאך ווען דער אויבערשטער איז געקומען צו בני ישמעאל,

English translation 1302

they asked "What is written in it?",

האבן זיי געפרעגט "מה כתיב בה",

English translation 1303

the Omnipresent answered them "You shall not commit adultery"170,

האט דער אויבערשטער זיי געענטפערט "לא תנאף" 170,

English translation 1304

they also said that they could not accept the Torah171,

האבן זיי אויך געזאגט אז זיי קענען ניט מקבל זיין די תורה 171,

English translation 1305

because from the aspect that they are in the aspect of the right

ווייל מצד דעם וואס זיי זיינען בחי' ימין

English translation 1306

(Chessed)

(חסד)

English translation 1307

on the opposite side, they wanted to have the influence of "be fruitful and multiply" without any restrictions,

דלעו"ז האבן זיי געוואלט האבן די השפעה פון "פרו ורבו" אָן קיינע הגבלות,

English translation 1308

they did not want to accept upon themselves the restrictions of the laws of marriage,

זיי האבן ניט געוואלט אננעמען אויף זיך די הגבלות פון הל' אישות,

English translation 1309

and they brought a proof from the Torah,

און האבן צו זיך נאך געבראכט א ראי' פון תורה,

English translation 1310

that it is written172 "be fruitful and multiply etc.",

אז עס שטייט 172 "פרו ורבו וגו'",

English translation 1311

and "I will make him fruitful and I will multiply him etc."173,

און "והפריתי אותו והרביתי אותו גו'" 173,

English translation 1312

and "he

און "והוא

English translation 1313

(Yishmael)

(ישמעאל)

English translation 1314

shall be a wild man"174.

יהי' פרא אדם" 174.

English translation 1315

One sees from this that the matter of incest is connected with the right line on the opposite side

זעט מען דערפון אז דער ענין פון גילוי עריות איז פארבונדן מיט קו הימין דלעו"ז

English translation 1316

(Yishmael),

(ישמעאל),

English translation 1317

because they want to have the influence of Chessed without restriction,

מצד דעם וואס זיי ווילן האבן השפעת חסד בל"ג,

English translation 1318

and not to accept the restrictions of the laws of marriage.

און ניט אננעמען די הגבלות פון הל' אישות.

English translation 1319

Incidentally:

דרך אגב:

English translation 1320

In yesterday's lesson of the Rambam, we finished the Book of Seasons and began the Book of Women. I thought that someone would stop on a "hard question" in connection with the verse that the Rambam brings at the beginning of the book

אין נעכטיקן שיעור רמב"ם האט מען מסיים געווען ספר זמנים און אנגעהויבן ספר נשים. האב איך געטראכט אז איינער וועט זיך אפשטעלן אויף א "קלאץ קשיא" בקשר מיט דעם פסוק וואס דער רמב"ם ברענגט בתחלת הספר

English translation 1321

(as he brings at the beginning of each and every book).

(ווי ער ברענגט בתחלת כל ספר וספר).

English translation 1322

One stops on all questions,

מ'שטעלט זיך אפ אויף אלע שאלות,

English translation 1323

and one specifically seeks tricks and simple explanations and novelties,

און מ'זוכט דוקא קונצעלעך און פשט'לעך און חידושים,

English translation 1324

and one learns specifically "fat meat in the house of the master"175,

און לערנען דוקא "בשרא שמינא בי רבא" 175,

English translation 1325

but on the simple meaning of the matter,

אבער אויף פשט הענין,

English translation 1326

and even a "hard question",

און נאך א "קלאץ קשיא",

English translation 1327

one does not stop...

שטעלט זיך מען ניט אפ...

English translation 1328

At the beginning of the Book of Women, the Rambam brings the verse176 "The Torah of the wise is a source of life, to turn away from the snares of death". This is entirely incomprehensible. And as mentioned –

בתחלת ספר נשים ברענגט דער רמב"ם דעם פסוק 176 "תורת חכם מקור חיים לסור ממוקשי מות". איז אינגאנצן ניט פארשטאנדיק. וכאמור –

English translation 1329

a "hard question":

א "קלאץ קשיא":

English translation 1330

What connection does this verse have with the Book of Women;

וואס האט דער פסוק פאר א שייכות מיט ספר נשים;

English translation 1331

Why is it specifically in the Book of Women that the emphasis of "to turn away from the snares of death" is relevant?!

וואס איז נוגע אין ספר נשים דוקא די הדגשה פון "לסור ממוקשי מות"?!

English translation 1332

It is true that in the Book of Women

אמת טאקע אז אין ספר נשים

English translation 1333

(the laws of marriage and the laws of forbidden relations, etc.)

(הל' אישות והל' איסורי ביאה וכיו"ב)

English translation 1334

there are many prohibitions that are connected with guarding against "snares of death"

זיינען דא כו"כ איסורים וואס זיינען פארבונדן מיט אפהיטן פון "מוקשי מות"

English translation 1335

(may it not be said),

(ר"ל),

English translation 1336

but: (a)

אבער: (א)

English translation 1337

there are many other laws in other books of the Rambam that are also connected with "snares of death". (b)

עס זיינען דא נאך א ריבוי הלכות אין אנדערע ספרים פון רמב"ם וואס זיינען אויך פארבונדן מיט "מוקשי מות". (ב)

English translation 1338

Not all the laws in the Book of Women are connected with this—

ניט אלע הלכות אין ספר נשים זיינען דערמיט פארבונדן –

English translation 1339

therefore, why does the Rambam bring this verse specifically for the Book of Women?

במילא פארוואס ברענגט דער רמב"ם דער פסוק דוקא פאר ספר נשים?

English translation 1340

The explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 1341

It is written177 "And I find more bitter than death the woman." From this it is understood that by guarding that there should not be an "evil woman"

עס שטייט 177 "ומוצא אני מר ממות את האשה". וואס דערפון איז מובן אז דורך דעם וואס מ'באווארנט אז עס זאל ניט זיין א "אשה רעה"

English translation 1342

(who is "more bitter than death"),

(וואס זי איז "מר ממות"),

English translation 1343

one achieves "to turn from the snares of death."

ווערט דער "לסור ממוקשי מות".

English translation 1344

And this

און דאס

English translation 1345

(that there should not be an evil woman)

(אז ס'זאל ניט זיין אן אשה רעה)

English translation 1346

is guarded by the entire Book of Women:

באווארנט גאנץ ספר נשים:

English translation 1347

In the first law in the Book of Women

אין די ערשטע הלכה בספר נשים

English translation 1348

(the beginning of the laws of marriage)

(ריש הל' אישות)

English translation 1349

the Rambam explains what is the foundation and content of the entire matter of the laws of marriage and betrothal, etc.

איז דער רמב"ם מסביר וואס איז דער יסוד ותוכן פון דער גאנצער ענין פון הלכות אישות וקידושין וכו'

English translation 1350

(the content of the Book of Women):

(דער תוכן פון ספר נשים):

English translation 1351

"Before the giving of the Torah, a man would meet a woman in the market; if he and she desired to marry, he would bring her into his house, etc., and she would be his wife.

"קודם מתן תורה הי' אדם פוגע אשה בשוק אם רצה הוא והיא לישא אותה מכניסה לתוך ביתה כו' ותהי' לו לאשה,

English translation 1352

Once the Torah was given, Israel was commanded that if a man wishes to marry a woman, he must first acquire her in the presence of witnesses, and afterwards she will be his wife, etc." And upon this foundation all the laws in the Book of Women connected with the betrothal of a man and woman proceed.

כיון שנתנה תורה נצטוו ישראל שאם ירצה האיש לישא אשה יקנה אותה תחלה בפני עדים ואח"כ תהי' לו לאשה כו'". ועל יסוד זה גייען אוועק אלע הלכות אין ספר נשים פארבונדן מיט קידושי איש ואשה.

English translation 1353

That is, the difference between before the giving of the Torah and after the giving of the Torah is—

ד.ה. אז דער חילוק צווישן פאר מ"ת און נאך מ"ת איז –

English translation 1354

from one extreme to the other:

מן הקצה אל הקצה:

English translation 1355

Before the giving of the Torah, the matter of "and they shall become one flesh" was without restrictions, i.e., the right line without restrictions—

פאר מ"ת איז דער ענין פון "והיו לבשר אחד" געווען אָן הגבלות ד.ה. קו הימין אָן הגבלות –

English translation 1356

as the Ishmaelites argued,

ווי בני ישמעאל האבן גע'טענה'ט,

English translation 1357

that from the aspect of the right line there must be the matter of closeness and unity,

אז מצד קו הימין דארף זיין דער ענין פון קירוב ואחדות,

English translation 1358

"and they shall become one flesh",

"והי' לבשר אחד",

English translation 1359

without restrictions. Therefore, marriage then was in a manner that "a man would meet a woman in the market; if he and she desired to marry, he would bring her in",

אן הגבלות. דעריבער איז נישואין דעמולט געווען אין אַן אופן אז "הי' אדם פוגע אשה בשוק אם רצה הוא והיא לישא אותה מכניסה אותה",

English translation 1360

and it was "and they shall become one flesh"—

און ס'איז געווען "והיו לבשר אחד" –

English translation 1361

i.e., without acquisition, restrictions, laws, and formal acquisition, etc.

ד.ה. אָן קנין והגבלות ודינים וקנין וכו'.

English translation 1362

Until, as the Rambam also says further178:

ביז ווי דער רמב"ם זאגט אויך ווייטער 178:

English translation 1363

"Before the giving of the Torah, a man would meet [a woman] in the market; if he and she desired, he would give her her hire, etc., on the road and go, etc.

"קודם מתן תורה הי' אדם פוגע בשוק אם רצה הוא והיא נותן לה שכרה כו' על אם הדרך והולך כו',

English translation 1364

Once the Torah was given, the harlot was forbidden",

משנתנה התורה נאסרה הקדשה",

English translation 1365

and one must have betrothal.

און מ'דארף האבן קידושין.

English translation 1366

From this it is understood,

וואס דערפון איז מובן,

English translation 1367

that after the giving of the Torah and Israel was commanded regarding all these laws of marriage and the laws in the Book of Women, such as betrothal and "and they shall become one flesh" must be according to the restrictions of the Torah,

אז לאחרי מ"ת ונצטוו ישראל אויף די אלע הלכות אישות והלכות בספר נשים ווי קידושין און "והיו לבשר אחד" דארף זיין ע"פ הגבלות התורה,

English translation 1368

with many laws—

מיט א ריבוי דינים –

English translation 1369

then when one conducts himself according to the laws of the Torah that are in the Book of Women

איז בשעת מ'פירט זיך לויט די הלכות התורה וואס שטייען אין ספר נשים

English translation 1370

("the Torah of the wise is a fountain of life"),

("תורת חכם מקור חיים"),

English translation 1371

one achieves "to turn from the snares of death." Because this guards that there should not be an evil woman who is "more bitter than death",

ווערט דער "לסור ממוקשי מות". וויבאלד אז דאס באווארנט אז עס זאל ניט זיין אן אשה רעה וואס "מר ממות",

English translation 1372

all the more so according to how the Rambam explains in the Book of Women that a woman must not be an evil woman.

עאכו"כ לויט ווי דער רמב"ם איז מסביר אין ספר נשים ווי אן אשה טאר ניט זיין אן אשה רעה.

English translation 1373

Returning to our subject:

אומקערנדיק זיך לעניננו:

English translation 1374

From the aforementioned statement of our Sages, of blessed memory, we see that the matter of "forbidden relations" is the opposite of the right line,

פון מאחז"ל הנ"ל זעט מען אז דער ענין פון "גילוי עריות" איז לעו"ז פון קו הימין,

English translation 1375

as it was with the Ishmaelites, that from the abundance of kindnesses without restrictions, there came to be among them an abundance of the opposite of "you shall not commit adultery."

ווי ס'איז געווען בא בני ישמעאל אז מצד ריבוי החסדים אן הגבלות איז בא זיי געווארן א ריבוי אין דעם היפך פון "לא תנאף".

English translation 1376

"Bloodshed" is opposite

"שפיכות דמים" איז כנגד

English translation 1377

(the opposite of)

(לעו"ז פון)

English translation 1378

the left line

קו השמאל

English translation 1379

(gevurah).

(גבורה).

English translation 1380

This is also understood from the aforementioned statement of our Sages, of blessed memory, that the children of Esau did not want to accept the matter of "you shall not murder",

כמובן אויך ממאחז"ל הנ"ל אז בני עשו האבן ניט געוואלט אננעמען דעם ענין פון "לא תרצח",

English translation 1381

because of their gevurot,

מצד הגבורות שלהם,

English translation 1382

"and by your sword you shall live."

"ועל חרבך חי'".

English translation 1383

"Idolatry" is opposite

"עבודה זרה" איז כנגד

English translation 1384

(the opposite of)

(לעו"ז פון)

English translation 1385

the central line:

קו האמצעי:

English translation 1386

The central line ascends to the crown179,

דער קו האמצעי איז עולה עד הכתר 179,

English translation 1387

and as explained in the discourses of his holiness our master, the Rebbe

וכמבואר בדרושי כ"ק אדמו"ר

English translation 1388

(the Mitteler Rebbe)

(מהורש"ב)

English translation 1389

of blessed memory180, that this ascends to the innerness of the crown,

נ"ע 180 אז דאס איז עולה עד פנימיות הכתר,

English translation 1390

because also the other two lines

ווייל אויך די אנדערע צוויי קוים

English translation 1391

(the right line and the left line)

(קו הימין וקו השמאל)

English translation 1392

ascend to the crown,

זיינען עולה עד הכתר,

English translation 1393

the function of the central line is that it ascends to the innerness of the crown,

איז דער אויפטו פון קו האמצעי אז דאס איז עולה עד פנימיות הכתר,

English translation 1394

Atik Yomin,

עתיקא קדישא,

English translation 1395

His innerness and essence and being, may He be blessed,

פנימיותו ועצמותו ומהותו ית',

English translation 1396

where there is the matter of the unity of Hashem in ultimate perfection in a revealed way

וואס דארטן איז דער ענין פון אחדות השם בתכלית השלימות בגלוי

English translation 1397

(the ultimate opposite, even of partnership).

(היפך בתכלית אפילו פון שיתוף).

English translation 1398

From this it is understood that "idolatry",

וואס מזה מובן אז "עבודה זרה",

English translation 1399

the opposite of the unity of Hashem,

דער היפך פון אחדות השם,

English translation 1400

is the opposite of the central line which ascends to the innerness of the crown.

איז דער לעו"ז פון קו האמצעי וואס איז עולה עד פנימיות הכתר.

English translation 1401

Just as the central line ascends upward to the innerness of the crown, so too does it descend downward into malchut

כשם ווי דער קו האמצעי איז עולה למעלה עד פנימיות הכתר איז ער אויך יורד למטה ביז אין מלכות

English translation 1402

(the final hei).

(ה"א אחרונה).

English translation 1403

And malchut is the aspect of earth. And the opposite of this is the opposite of "the release of the land."

וואס מלכות איז בחי' ארץ. און דער לעו"ז דערפון איז היפך פון "שמיטת הארץ".

English translation 1404

It emerges that the four things that cause "exile comes to the world",

קומט אויס אז די ד' דברים וואס פועל'ן אז עס זאל זיין "גלות בא לעולם",

English translation 1405

are the opposite of the three lines,

זיינען דער לעו"ז פון די שלשה קוים,

English translation 1406

and as the central line is drawn downward into malchut;

און ווי דער קו האמצעי ווערט נמשך למטה אין מלכות;

English translation 1407

the opposite of the four letters of the Name Havayah.

לעו"ז פון די ד' אותיות דשם הוי'.

English translation 1408

And since these four matters are opposed to the Name of Hashem,

און וויבאלד אז די ד' ענינים זיינען מנגד צו שם הוי',

English translation 1409

therefore, at the time when one transgresses, heaven forbid, one of them, heaven forbid, it opens the possibility that "exile comes to the world",

דעריבער בשעת מ'איז עובר ר"ל אויף איינער פון זיי ר"ל עפנט עס אויף די מעגלעכקייט אז "גלות בא לעולם",

English translation 1410

even though the world, in its essential nature, is not related to exile.

אע"פ וואס עולם מצ"ע איז ניט שייך צו גלות.

English translation 1411

Knowing that in addition to the great severity of these sins in themselves

וויסנדיק אז נוסף צו צו דער גודל החומר פון די עבירות מצד עצמן

English translation 1412

(idolatry,

(ע"ז,

English translation 1413

incest and bloodshed, and desecration of the Land),

ג"ע שפ"ד ושמיטת הארץ),

English translation 1414

to the extent that for them one must be "killed and not transgress",

ביז אז אויף זיי דארף זיין "יהרג ואל יעבור",

English translation 1415

they also cause that "exile comes to the world",

פועל'ן זיי אויך אז "גלות בא לעולם",

English translation 1416

in the world of the Holy One, blessed be He,

בעולמו של הקב"ה,

English translation 1417

in such a precious world which, in its essential nature, is "created in its fullness",

אין אזא טייערער וועלט וואס מצ"ע איז "על מילואו נברא",

English translation 1418

and has no connection to exile –

און האט קיין שייכות ניט צו גלות –

English translation 1419

it is understood that this adds with greater emphasis and strength that a person should do all that is incumbent upon him to be completely guarded from these four matters, even in subtle aspects and from doubt,

איז מובן אז דאס איז מוסיף ביתר שאת ויתר עוז אז א איך זאל טאן כל התלוי בו צו זיין אינגאנצן אפגעהיט פון די ד' ענינים אפילו בדקות ומצד הספק,

English translation 1420

to the extent of a manner of "matters of piety",

ביז אין אן אופן פון "מילי דחסידוחא",

English translation 1421

For in addition to the simple prohibitions in idolatry, incest and bloodshed, and desecration of the Land,

ווארום נוסף צו די איסורים בפשטות אין ע"ז ג"ע שפ"ד ושמיטת הארץ,

English translation 1422

the most severe prohibitions according to the Torah,

איסורים הכי חמורים ע"פ תורה,

English translation 1423

according to the words of the Scribes,

ע"פ דברי סופרים,

English translation 1424

according to the innovation of a veteran student,

ע"פ חידוש התלמיד ותיק,

English translation 1425

which is understood and simple that one may not, heaven forbid, transgress these prohibitions –

וואס מובן ופשוט אז מ'טאר ח"ו ניט עובר זיין אויף די איסורים –

English translation 1426

in each of these matters there are also matters in subtle aspects or according to doubt,

זיינען אין יעדערער פון די זאכן אויך דא ענינים שבדיקות אדער ע"פ ספק,

English translation 1427

which are not prohibited according to the Torah or the words of the Scribes or the innovation of a veteran student,

וואס זיינען ניט אסור ע"פ תורה אדער דברי סופרים אדער חידוש פון א תלמיד ותיק,

English translation 1428

but from the aspect of "matters of piety",

אבער מצד "מילי דחסידוווא",

English translation 1429

beyond the letter of the law,

לפנים משורת הדין,

English translation 1430

one must also be guarded from them,

דארף מען אויך זיין אפגעהיט דערפון,

English translation 1431

knowing that these are such matters that in addition to their severity in their essential nature,

וויסנדיק אז דאס זיינען אזעלכע ענינים וואס נוסף צו זייער חומרא מצ"ע,

English translation 1432

they cause that "exile comes to the world",

פועל'ן זיי אז "גלות בא לעולם",

English translation 1433

in the world of the Holy One, blessed be He.

בעולמו של הקב"ה.

English translation 1434

And about this the Mishnah in Pirkei Avot speaks –

און וועגן דעם רעדט זיך אין די משנה בפרקי אבות –

English translation 1435

how one must be guarded in these matters from the aspect of "matters of piety".

ווי מ'דארף זיין אפגעהיט אין די ענינים מצד "מילי דחסידותא".

English translation 1436

That is, that the prohibitions in this

ד.ה. אז די איסורים שבזה

English translation 1437

(according to the Torah,

(ע"פ תורה,

English translation 1438

the words of the Scribes, and the innovation of a veteran student)

דברי סופרים וחידוש התלמיד ותיק)

English translation 1439

are found in other sections of the Torah;

שטייען אין אנדערע חלקי התורה;

English translation 1440

in Pirkei Avot, however, it is emphasized how one must be guarded in this even beyond the letter of the law.

אין פרקי אבות אבער איז מודגש ווי מ'דארף זיין אין דעם אפגעהיט אפילו לפנים משורת הדין.

English translation 1441

"Idolatry":

"עבודה זרה":

English translation 1442

The laws and prohibitions of idolatry according to the Torah and the words of the Scribes, etc., are found in other sections of the Torah before Tractate Avot,

די דינים ואיסורים פון עבודה זרה ע"פ תורה ודברי סופרים כו' שטייען אין אנדערע חלקי התורה פאר מסכת אבות,

English translation 1443

to the extent that there is an entire Tractate Avodah Zarah which also comes before Tractate Avot.

ביז אז ס'איז דא א גאנצע מסכת עבודה זרה וואס קומט אויך פאר מס' אבות.

English translation 1444

In the Mishnah in Tractate Avot it speaks of how a Jew must be guarded in this beyond the letter of the law,

אין די משנה במס' אבות רעדט זיך ווי א איד דארף זיין אפגעהיט אין דעם לפנים משורת הדין,

English translation 1445

even in a matter of idolatry in the most subtle of subtleties in spiritual service.

אפילו אין אן ענין של עבודה זרה בדקות דדקות בעבודה רוחנית.

English translation 1446

And particularly in this generation it is emphasized that the primary prohibition of idolatry is as it is in subtle aspects in spiritual service –

ובפרט אז בזמן הזה איז מודגש אז דער עיקר איסור בעבודה זרה איז ווי דאס איז בדקות אין עבודה רוחניות –

English translation 1447

as is known what the Gemara 181 says that already at the beginning of the exile the "inclination for idolatry" was nullified,

כידוע וואס די גמרא 181 זאגט אז שוין בתחלת הגלות האט מען מבטל געווען "יצרא דעבודת כוכבים",

English translation 1448

consequently the question seemingly arises:

במילא ווערט לכאורה די שאלה:

English translation 1449

What is the instruction of the prohibition of idolatry in this generation? It is understandable according to how the matter of idolatry is in spirituality.

וואס איז די הוראה פון איסור עבודה זרה בזמן זה? איז דאס פארשטאנדיק לויט ווי דער ענין פון עבודה זרה איז ברוחניות.

English translation 1450

And the explanation of this matter:

והענין בזה:

English translation 1451

It is known the interpretation of idolatry 182 –

ס'איז ידוע דער פירוש אין עבודה זרה 182 –

English translation 1452

a service that is foreign to Him,

עבודה שזרה לו,

English translation 1453

a service that is foreign to a Jew.

אן עבודה וואס איז פרעמד פאר א אידן.

English translation 1454

That is, anything that is not holiness,

ד.ה. יעדער זאך וואס איז ניט קדושה,

English translation 1455

even a matter of the permitted,

אפילו א דבר של רשות,

English translation 1456

is foreign to a Jew,

איז פאר א אידן פרעמד,

English translation 1457

and his service must be to make from it holiness.

און עבודתו דארף זיין צו מאכן דערפון קדושה.

English translation 1458

As explained in Tanya 183 that there are three levels:

כמבואר בתניא 183 אז עס זיינען דא דריי דרגות:

English translation 1459

matters of holiness

עניני קדושה

English translation 1460

(inherently holy),

(מלכתחילה קדושה),

English translation 1461

matters of the permitted,

עניני רשות,

English translation 1462

and matters of the opposite side.

און ענינים פון צד ההיפך.

English translation 1463

And the service with these matters of the permitted can be in several ways:

און די עבודה מיט די עניני רשות קען זיין אויף כמה אופנים:

English translation 1464

"Sometimes it is included and ascends to the aspect and level of holiness..

"פעמים שהיא נכללת ועולה בבחי' ומדרגת הקדושה..

English translation 1465

for example, one who eats fat meat of an ox and drinks spiced wine to broaden his mind for Hashem and His Torah, etc." And sometimes it can be the opposite:

כגון ד"מ האוכל בשרא שמינא דתורא ושותה יין מבושם להרחיב דעתו לה' ולתורתו כו'". און אמאל קען זיין פארקערט:

English translation 1466

if he uses matters of the permitted,

אויב ער נוצט עניני רשות,

English translation 1467

for example eating and drinking,

לדוגמא אכילה ושתי',

English translation 1468

for the lust of his animal soul,

לתאות נפשו הבהמית,

English translation 1469

then it descends temporarily to the lowest level,

דעמולט איז דאס יורד לפי שעה למטה מטה,

English translation 1470

"until the person returns and goes back to the service of Hashem and His Torah, etc." And sometimes it can be that these matters of the permitted remain in their level,

"עד אשר ישוב האדם ויחזור לעבודת ה' ולתורתו כו'". און אמאל קען זיין אז ער די דברי רשות בלייבן בדרגתם,

English translation 1471

he does not utilize them for holiness nor for the opposite of holiness.

ער נוצט זיי ניט אויס לקדושה און ניט להיפך הקדושה.

English translation 1472

As explained further in Tanya 184 that there is the level of one who engages in Torah for its own sake,

כמבואר ווייטער אין תניא 184 אז עס ס'איז דא די דרגא פון העוסק בתורה לשמה,

English translation 1473

and afterwards there is another level of "one who does in a neutral manner,

און דערנאך איז דא נאך א דרגא פון "עושה סתם,

English translation 1474

not for its own sake and not not for its own sake",

לא לשמה ולא שלא לשמה",

English translation 1475

which "as soon as he returns and learns this matter for its own sake, then even what he learned in a neutral manner becomes connected and joined to this study" and it becomes elevated, etc.

וואס "מיד שחוזר ולומד דבר זה לשמה הרי גם מה שלמד בסתם מתחבר ומצטרף ללימוד זה" און עס ווערט נתעלה כו'.

English translation 1476

One might think –

קען איינער מיינען –

English translation 1477

who cares if he will act in matters of the permitted in a manner of "neutral"

וועמען אַרט עס אז ער וועט טאן אין עניני רשות באופן של "סתם"

English translation 1478

(not for its own sake and not not for its own sake) –

(לא לשמה ולא שלא לשמה) –

English translation 1479

what's the fuss?!

מה רעש?!

English translation 1480

But one must elevate the matters of the permitted through the fact that he will utilize them for holiness –

אי מ'דארף דאך מעלה זיין די דברי רשות דורך דעם וואס מ'וועט דאס אויסנוצן לקדושה –

English translation 1481

so what is the rush,

איז וואס איז די איילעניש,

English translation 1482

one can elevate them later!

מ'קען דאס שפעטער מעלה זיין!

English translation 1483

Upon this comes the study of "avodah zarah" according to "mili deChassiduta":

אויף דעם קומט דער לימוד פון "עבודה זרה" ע"פ "מילי דחסידותא":

English translation 1484

Every matter in the world with which a Jew comes into contact,

יעדער זאך אין וועלט מיט וועלכע א איד קומט אין בארירונג,

English translation 1485

even matters of reshus,

אויך דברי רשות,

English translation 1486

must be connected with the Above. And if not, it is a matter of "avodah zarah" in the subtle sense,

דארף זיין פארבונדן מיטן אויבערשטן. און אויב ניט איז דאס אן ענין של "עבודה זרה" בדקות,

English translation 1487

avodah shezarah lo,

עבודה שזרה לו,

English translation 1488

because it is a matter of "stam",

ווייל דאס איז אן ענין של "סתם",

English translation 1489

reshus,

רשות,

English translation 1490

not connected openly with the Above.

ניט פארבונדן בגלוי מיט דעם אויבערשטן.

English translation 1491

And consequently,

ובמילא,

English translation 1492

regarding the matter of reshus he can indeed think that he will elevate it later,

בנוגע צו דער דבר של רשות קען ער טאקע טראכטן אז ער וועט עס שפעטער מעלה זיין,

English translation 1493

but regarding himself—

אבער בנוגע צו זיך אליין –

English translation 1494

he is after all an I,

איז ער דאך א איך,

English translation 1495

so what does it mean that he will do a matter in a manner of "stam",

איז וואס הייסט ער וועט טאן א זאך באופן של "סתם",

English translation 1496

not for the sake of holiness connected with the Above,

ניט לשם קדושה פארבונדן מיטן אויבערשטן,

English translation 1497

this is after all a matter of "avodah zarah",

דאס איז דאך אַן ענין של "עבודה זרה",

English translation 1498

avodah shezarah lo,

עבודה שזרה לו,

English translation 1499

because all his matters must be connected openly with the Above.

ווייל כל עניניו דארפן זיין פארבונדן בגלוי מיטן אויבערשטן.

English translation 1500

And when it comes to "avodah zarah", even its accessories,

און ווען עס קומט צו "עבודה זרה" איז אפילו אביזרייהו דעבודה זרה,

English translation 1501

even a safek avodah zarah,

אפילו א ספק ע"ז,

English translation 1502

even a safek sfeika and several safekos—

אפילו א ספק ספיקא וכמה ספיקות –

English translation 1503

all is stringent185. Consequently, when it speaks about a matter in the world with which the Jew comes into contact,

איז אלץ לחומרא 185. במילא אז ס'רעדט זיך וועגן א זאך אין וועלט מיט וועלכע דער איד קומט אין בארירונג,

English translation 1504

as long as he has not elevated it into holiness,

איז כל זמן אז ער איז דאס ניט מעלה אין קדושה,

English translation 1505

it is avodah shezarah lo.

איז דאס עבודה שזרה לו.

English translation 1506

Therefore he has the lesson from the Mishnah

דעריבער האט ער דעם לימוד פון דער משנה

English translation 1507

(that "exile comes to the world" because of avodah zarah)

(אז "גלות בא לעולם" מצד עבודה זרה)

English translation 1508

that he must utilize and elevate all his matters of reshus to holiness—

אז ער דארף אויסנוצן און מעלה זיין כל עניני הרשות שלו לקדושה –

English translation 1509

"all your deeds shall be for the sake of Heaven"186 and "in all your ways know Him"187.

"כל מעשיך יהיו לשם שמים" 186 ו"בכל דרכיך דעהו" 187.

English translation 1510

That this is indeed not "avodah zarah" according to the law of the Torah,

וואס דאס איז טאקע ניט "עבודה זרה" ע"פ דין התורה,

English translation 1511

or in divrei Soferim, etc.—

אדער בדברי סופרים כו' –

English translation 1512

but this is "avodah zarah" according to "mili deChassiduta":

אבער דאס איז "עבודה זרה" ע"פ "מילי דחסידותא":

English translation 1513

knowing that avodah zarah brings "exile to the world", therefore, from the aspect of lifnim mishuras hadin, he must also be guarded from "avodah zarah" in the aforementioned manner.

וויסנדיק אז עבודה זרה ברענגט "גלות לעולם" איז מצד לפנים משורת הדין דארף ער זיין אויך אפגעהיט פון "עבודה זרה" באופן הנ"ל.

English translation 1514

For example

לדוגמא

English translation 1515

(as he brings in Tanya,

(ווי ער ברענגט אין תניא,

English translation 1516

as above):

כנ"ל):

English translation 1517

When a person now has before him a glass of wine or yayin saraf

בשעת א איך האט איצטער פאר זיך א גלאז יין אדער יין שרף

English translation 1518

(vodka)—

(וואדקא) –

English translation 1519

the beverage has waited five thousand six hundred thirty-four years and several months for this person to make a blessing upon it188 and to say "L'Chaim" upon it, and through this to elevate the beverage to holiness!

האט די משקה געווארט פינף טויזנט זעקס הונדערט פיר און דרייסיק יאר מיט כמה חדשים אז דער איך זאל אויף דעם מאכן א ברכה 188 און אויף דעם זאגן "לחיים" און דורך דעם מעלה זיין די משקה לקדושה!

English translation 1520

Therefore the Jew must make the blessing and say "L'Chaim" on the beverage. And it is not sufficient that he do this only once,

דעריבער דארף דער איד מאכן די ברכה און זאגן "לחיים" אויף די משקה. און ס'איז ניט מספיק אז ער זאל דאס טאן נאר איין מאל,

English translation 1521

rather every time that he drinks the beverage it must not be in a manner of "stam",

נאר יעדער מאל וואס ער טרינקט די משקה דארף עס זיין ניט באופן של "סתם",

English translation 1522

but for the sake of Heaven,

נאר לשם שמים,

English translation 1523

so that he should say "L'Chaim" upon it.

אז ער זאל אויף דעם זאגן "לחיים".

English translation 1524

Until that this should add to him in delving into the study of Chassidus,

ביז אז דאס זאל אים צוגעבן אין מעמיק זיין בלימוד החסידות,

English translation 1525

as our Sages said189 "agveru chamra adardakei ki heichi delimru milsa":

כמאחז"ל 189 "אגברו חמרא אדרדקי כי היכי דלימרו מילתא":

English translation 1526

Thus a person has the materiality of his body which conceals and hides and disturbs him from delving into a word of Chassidus;

אזוי האט דאך א מענטש דער חומר הגוף שלו וואס איז מעלים ומסתיר און שטערט אים פון מעמיק זיין זיך אין א וואָרט חסידות;

English translation 1527

but when "agveru chamra adardakei",

בשעת אבער "אגברו חמרא אדרדקי",

English translation 1528

it removes the hindrances of the materiality of the body,

נעמט עס אראפ די מניעות פון חומריות הגוף,

English translation 1529

and it becomes the "limru milsa",

און עס ווערט דער "לימרו מילתא",

English translation 1530

it helps him to delve and learn with sharpness the matter in Chassidus.

עס העלפט אים ארויס צו מעמיק זיין און לערנען בחריפות דעם ענין אין חסידות.

English translation 1531

And all this is on condition that he follows the enactment of His Holiness my father-in-law, the Rebbe, Nasi Doreinu,

וכל זה בתנאי אז ער פאלגט די תקנה פון כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו,

English translation 1532

that at a farbrengen and even on Simchas Torah one should not drink more than four small cups of mashkeh. And not large cups,

אז ביי א התוועדות און אפילו בשמח"ת זאל מען ניט טרינקען מער ווי פיר גלעזלעך משקה. און ניט כוסות גדולים,

English translation 1533

but medium cups.

נאר כוסות בינונים.

English translation 1534

And do not think,

און ניט מיינען,

English translation 1535

as others think,

ווי אנדערע טראכטן,

English translation 1536

that "spitz Chabad" consists of this, that he will drink more,

אז "שפיץ חב"ד" באשטייט פון דעם אז ער וועט טרינקען מערער,

English translation 1537

deluding himself that through this he will attain understanding and depth in Chassidus,

איינרעדנדיק זיך אז דורך דעם וועט ביי אים צוקומען אין הבנה והעמקה אין חסידות,

English translation 1538

when in truth he is doing the very opposite of the will of the Nasi HaDor,

ווען באמת טוט ער דעמולט היפך בתכלית פון רצון נשיא הדור,

English translation 1539

and consequently not only does it not add to him in depth and sharpness in the study of Chassidus,

ובמילא ניט נאר וואס גיט אים ניט צו אין העמקה וחריפות בלימוד החסידות,

English translation 1540

but it dulls his mind, Heaven forbid190!...

נאר דאס איז מטמטם זיין מוח ר"ל 190!...

English translation 1541

He deludes himself that he is doing a clever thing and through drinking there will be "agveru chamra adardakei ki heichi delimru milsa",

ער רעדט זיך איין אז ער טוט א חכמה און דורך טרינקען וועט זיין "אגברו חמרא אדרדקי כי היכי דלימרו מילתא",

English translation 1542

but in truth with him it is the opposite of "ki sireh chamor sonacha etc. azov ta'azov imo"190,

אבער באמת איז ביי אים דעמולט היפך פון "כי תראה חמור שונאך גו' עזוב תעזוב עמו" *190,

English translation 1543

he does not work with his material body,

ניט ער ארבעט מיט זיין חומר הגוף,

English translation 1544

rather it works with him, Heaven forbid, and deludes him to do the opposite of the will of the Nasi Doreinu...

נאר דאס ארבעט מיט אים ר"ל און רעדט אים איין אז ער זאל טאן היפך רצון נשיא דורנו...

English translation 1545

And around him stand his rosh yeshivah and mashpia and...

און ארום שטייט זיין ראש ישיבה און משפיע און...

English translation 1546

they are silent!

שווייגן!

English translation 1547

They are the ones who must speak with him and influence him that he conduct himself in accordance with the will of the Nasi Doreinu,

זיי זיינען די וואס דארפן מיט אים רעדן און משפיע זיין אז ער זאל זיך פירן בהתאם צו רצון נשיא דורנו,

English translation 1548

nevertheless they do nothing.

אעפ"כ טוען זיי גארניט.

English translation 1549

What does the mashpia do—

וואס טוט דער משפיע –

English translation 1550

he writes a letter to "770" and writes there that he can do nothing,

ער שרייבט אן א בריוול אויף "770" און שרייבט דארט אז ער קען גארניט טאן,

English translation 1551

and he thinks that he is thereby yotzei...

און ער מיינט אז ער איז דערמיט יוצא...

English translation 1552

What do you mean you can do nothing?!

וואס הייסט דו קענסט גארניט טאן?!

English translation 1553

If you could do nothing, it would not have been shown to you!

אויב דו וואלסט גארניט געקענט טאן וואלט מען דאס דיר ניט באוויזן!

English translation 1554

And there is no need to elaborate on the frightening matter.

ואין להאריך בדבר המבהיל.

English translation 1555

Another aspect of "idol worship" according to "matters of piety":

נאך אן אופן פון "עבודה זרה" ע"פ "מילי דחסידותא":

English translation 1556

The prohibition of idol worship according to law is a commandment in the Torah,

דער איסור פון ע"ז ע"פ דין איז א מצוה אין תורה,

English translation 1557

and also the concept of idol worship according to the words of the Scribes is in the Oral Torah,

און אויך דער ענין פון ע"ז ע"פ דברי סופרים שטייט אין תושבע"פ,

English translation 1558

and regarding this there are the details of the prohibitions in this that were later added by a distinguished student

ועד"ז זיינען דא די פרטי האיסורים בזה וואס זיינען דערנאך צוגעקומען ע"י תלמיד ותיק

English translation 1559

(in the codifiers etc.).

(אין פוסקים וכו').

English translation 1560

However, there is another concept of "idol worship" in subtlety that is a commandment in the Torah etc.,

ס'איז אבער דא נאך אן ענין של "עבודה זרה" בדקות וואס איז א מצוה אין תורה כו',

English translation 1561

but according to "matters of piety" one must also be guarded from it. And this is:

אבער ע"פ "מילי דחסידותא" דארף מען אויך דערפון זיין אפגעהיט. און דאס איז:

English translation 1562

The feeling that "my power and the might of my hand have gotten me this wealth"191 and not that "He

דער געפיל אז "כחי ועוצם ידי עשה לי את החיל הזה" 191 און ניט אז "הוא

English translation 1563

(the Most High)

(דער אויבערשטער)

English translation 1564

is the One who gives you power to get wealth"192.

הנותן לך כח לעשות חיל" 192.

English translation 1565

And even though the Semag193 counts this concept also in the count of the commandments,

ואע"פ אז דער סמ"ג 193 רעכנט דער ענין אויך אין מנין המצוות,

English translation 1566

nevertheless, in this very feeling

איז אבער אין דעם געפיל גופא

English translation 1567

(that "my power and the might of my hand have gotten me this wealth")

(אז "כחי ועוצם ידי עשה לי את החיל הזה")

English translation 1568

there are levels

זיינען פאראן דרגות

English translation 1569

(just as regarding all obligations and commandments of the Torah) –

(אזוי ווי בנוגע צו כל חיובי ומצוות התורה) –

English translation 1570

a prohibition in this according to law,

אן איסור בזה ע"פ דין,

English translation 1571

and beyond the letter of the law and beautification and several beautifications.

און לפנים משורת הדין והידור און כמה הידורים.

English translation 1572

There is a level in which his feeling of pride that "my power and the might of my hand have gotten me this wealth" is very prominently revealed,

ס'איז דא א דרגא אין וועלכע ס'איז שטארק בולט בגלוי זיין געפיל פון גאוה אז "כחי ועוצם ידי עשה לי את החיל הזה",

English translation 1573

which is included in the count of the commandments

וואס דאס ווערט אריינגערעכנט אין מנין המצוות

English translation 1574

(by the Semag).

(ע"י הסמ"ג).

English translation 1575

Afterwards there is a level in greater subtlety,

דערנאך איז דא א דרגא בדקות יותר,

English translation 1576

that in order to be guarded in this feeling –

וואס בכדי אויף דעם זיין אפגעהיט אין דעם געפיל –

English translation 1577

one must already arrive at beyond the letter of the law

דארף מען שוין אנקומען צו לפנים משורת הדין

English translation 1578

("matters of piety").

("מילי דחסידותא").

English translation 1579

For example:

לדוגמא:

English translation 1580

There can be a conduct of a Jew,

עס קען זיין א הנהגה פון א אידן,

English translation 1581

that right when he wakes up in the morning,

אז גלייך בשעת ער כאפט זיך אויף בבוקר,

English translation 1582

before he says "Modeh Ani",

איידער ער זאגט "מודה אני",

English translation 1583

at least before praying

עכ"פ פארן דאוונען

English translation 1584

(before saying "Hodu"),

(פאר אמירת "הודו"),

English translation 1585

he grabs the telephone and calls another businessman regarding a matter of commerce.

כאפט ער דעם טעלעפאן און קלינגט אָן א צווייטן סוחר וועגן אן ענין אין מסחר.

English translation 1586

When one asks him:

בשעת מ'פרעגט ביי אים:

English translation 1587

Why can't you wait with that call until after praying? He answers:

פארוואס קענסטו ניט ווארטן מיט יענעם קלינגען ביז נאכן דאוונען? ענטפערט ער:

English translation 1588

Because he wants to catch him before he leaves home.

ווייל ער וויל יענעם כאפן איידער ער גייט אוועק פון שטוב.

English translation 1589

One says to him:

זאגט מען אים:

English translation 1590

Do you think that if indeed the profit that will come about through this commerce comes to you –

צי דען טראכטסו אז אויב דיר קומט טאקע דעם ריוח וואס וועט ארויסקומען ע"י דעם מסחר –

English translation 1591

it will come to you "by my power and the might of my hand"

וועט דאס דיר אנקומען "בכחי ועוצם ידי"

English translation 1592

(and not by the power of the Holy One, blessed be He),

(און ניט בכח הקב"ה),

English translation 1593

that therefore you telephone him contrary to the Shulchan Aruch –

וואס דערפאר טעלעפאנירסט יענעם היפך השו"ע –

English translation 1594

before you stand to pray?!

איידער דו שטעלסט זיך דאוונען?!

English translation 1595

One sees here,

זעט מען דא,

English translation 1596

that when someone telephones another for commerce right when he wakes from sleep,

אז בשעת איינער טעלעפאנירט א צווייטן צוליב מסחר גלייך ווי ער כאפט זיך אויף פון שלאף,

English translation 1597

before praying,

פארן דאוונען,

English translation 1598

at least before the measure in the Torah,

עכ"פ פארן שיעור אין תורה,

English translation 1599

that both prayer in the synagogue and Torah study in the study hall must come

וואס סיי תפלה בביהכנ"ס און סיי לימוד התורה בביהמ"ד דארף קומען

English translation 1600

(according to Shulchan Aruch)

(ע"פ שו"ע)

English translation 1601

before "conduct yourself with them in the way of the world"

פאר "הנהג בהן מנהג דרך ארץ"

English translation 1602

(as ruled in Shulchan Aruch194:

(כפס"ד בשו"ע 194:

English translation 1603

First one goes to the synagogue (prayer),

פריער גייט מען לביהכנ"ס (תפלה),

English translation 1604

afterwards one goes "from the synagogue to the study hall"195 (Torah),

דערנאך גייט מען "מביהכנ"ס לביהמ"ד" 195 (תורה),

English translation 1605

and afterwards "conduct yourself with them in the way of the world"196) –

און דערנאך "הנהג בהן מנהג דרך ארץ" 196) –

English translation 1606

this shows that with him this is in subtlety a matter of "idol worship",

ווייזט דאס אז ביי אים איז דאס בדקות אן ענין פון "עבודה זרה",

English translation 1607

a worship that is foreign to Him,

עבודה שזרה לו,

English translation 1608

because he has the feeling that "my power and the might of my hand have gotten me this wealth"

ווייל ער האט דעם געפיל אז "כחי ועוצם ידי עשה לי את החיל הזה"

English translation 1609

(and not by the power of the Most High, heaven forbid),

(און ניט בכח דעם אויבערשטן ח"ו),

English translation 1610

consequently he "prostrates himself" to his own intellect and reasoning,

במילא איז ער "משתחוה" צו זיין אייגענעם שכל והסברה,

English translation 1611

thinking that with his intellect and wisdom he will make money,

מיינענדיק אז מיט זיין שכל וחכמה וועט ער מאכן געלט,

English translation 1612

and by making this telephone call in the morning it will help him,

און מיט מאכן דעם טעלעפאן בבוקר וועט עס אים העלפן,

English translation 1613

when this is contrary to the will of Hashem.

בשעת דאס איז היפך רצון השם.

English translation 1614

That is, he prostrates himself to "stars and constellations",

ד.ה. אז ער איז משתחוה צו "כוכבים ומזלות",

English translation 1615

to his own intellect,

צו זיין אייגענעם שכל,

English translation 1616

and especially according to what is written in the holy books that the planet Venus is connected with livelihood and commerce!

ובפרט לויט דעם וואס שטייט אין ספרים אז מזל נוגה איז פארבונדן מיט פרנסה ומסחר!

English translation 1617

However, if he telephones him in the middle of the day,

בשלמא אויב ער טעלעפאנירט יענעם באמצע היום,

English translation 1618

after prayer in the synagogue and Torah in the study hall –

נאך תפלה בביהנכ"ס ותורה בביהמ"ד –

English translation 1619

then on the contrary:

איז אדרבה:

English translation 1620

then this is according to Torah,

דעמולט איז דאס ע"פ תורה,

English translation 1621

because he believes that the Most High "gives you power to get wealth";

ווייל ער גלויבט אז דער אויבערשטער "נותן לך כח לעשות את חיל";

English translation 1622

but when he telephones him in the morning,

בשעת אבער ער טעלעפאנירט יענעם בבוקר,

English translation 1623

before prayer and Torah,

לפני התפלה והתורה,

English translation 1624

contrary to the will of Hashem –

היפך רצון השם –

English translation 1625

it shows that he has the feeling of "my power and the might of my hand".

ווייזט עס אז ער האט דעם געפיל פון "כחי ועוצם ידי".

English translation 1626

Instead of telephoning him in the morning in connection with a matter of commerce,

אנשטאט יענעם טעלעפאנירן אינדערפרי בקשר מיט אן ענין פון מסחר,

English translation 1627

he should telephone him about going to pray together in a minyan,

דארף ער אים טעלעפאנירן וועגן גיין דאוונען צוזאמען תפלה בציבור,

English translation 1628

which is actually the reason the telephone was created –

וואס אייגנטלעך איז צוליב דעם באשאפן געווארן דער טעלעפאן –

English translation 1629

because if not for this

ווייל אויב ניט צוליב דעם

English translation 1630

(holiness),

(קדושה),

English translation 1631

then for what was it created?

איז צוליב וואס- דען איז דאס באשאפן געווארן?

English translation 1632

And it is as it is written in the Midrash196 that "the world was not worthy to use gold, and why was it created? For the sake of the Mishkan and for the sake of the Holy Temple."

וע"ד ווי עס שטייט אין מדרש *196 אז "לא הי' העולם ראוי להשתמש בזהב ולמה נברא בשביל המשכן ובשביל ביהמ"ק".

English translation 1633

"Forbidden relations":

"גילוי עריות":

English translation 1634

There is how the prohibition of forbidden relations is according to Torah. Afterwards comes how this is according to the words of the Scribes,

ס'איז דא ווי דער איסור פון גילוי עריות איז ע"פ תורה. דערנאך קומט צו ווי דאס איז ע"פ דברי סופרים,

English translation 1635

for example –

לדוגמא –

English translation 1636

one who gazes at colored garments197. And afterwards comes the details of the prohibitions in this according to the innovation of the distinguished student,

המסתכל בבגדי צבעונים 197. און דערנאך קומט צו די פרטי האיסורים בזה איז ע"פ חידוש התלמיד ותיק,

English translation 1637

as explained in the verses.

כמבואר בפסוקים.

English translation 1638

In addition to all this, there is also the aspect according to "matters of Chassidus" — beyond the letter of the law. For example:

נוסף לכל זה איז דא ווי דער ענין איז ע"פ "מילי דחסידותא". לפנים משורת הדין. לדוגמא:

English translation 1639

According to law, "the voice of a woman is nakedness"198. However, there is a question and discussion regarding hearing a woman's voice on a recording,

ע"פ דין איז "קול באשה ערוה" 198. ס'ווערט אבער א שאלה ושקו"ט בנוגע צו הערן קול אשה אויף א תקליט,

English translation 1640

a record.

א פלאסטינקע.

English translation 1641

As discussed many times199 regarding the matter in holiness:

ווי גערעדט כמ"פ 199 ווי דער ענין איז אין קדושה:

English translation 1642

There are certain commandments for which one specifically needs a human voice. For these, one cannot fulfill one's obligation by hearing the voice from a record,

עס זיינען דא געוויסע מצוות וואס מ'דארף אויף זיי האבן דוקא קול אדם. וואס אויף דעם קען מען ניט יוצא זיין מיט הערן דעם קול פון א פלאסטינקע,

English translation 1643

because that is not a human voice, but rather the echo of a metal [object].

ווייל דאס איז ניט קול אדם נאר דער אפקלאַנג פון א מתכת.

English translation 1644

For example:

לדוגמא:

English translation 1645

The commandment of shofar in the month of Elul200,

מצות שופר בחודש אלול 200,

English translation 1646

one of the reasons for which is201 to warn Israel to repent, as it is said202 "If a shofar is sounded in a city, will the people not tremble?" One might think that the matter of "trembling" through the sounding of the shofar could be achieved by hearing the sounds from a metal [object]. However, the law is that one cannot fulfill one's obligation with this,

וואס איינער פון די טעמים אויף דעם איז 201 כדי להזהיר ישראל שיעשו תשובה שנאמר 202 אם יתקע שופר בעיר ועם לא יחרדו. קען מען דאך מיינען אז דער ענין פון "יחרדו" ע"י תק"ש קען אויפגעטאן ווערן ע"י שמיעת הקולות פון א מתכת. איז דער דין אז דערמיט קען מען ניט יוצא זיין,

English translation 1647

because one needs a human voice,

ווייל מ'דארף האבן קול אדם,

English translation 1648

and matters that come from the heart

ודברים היוצאים מן הלב

English translation 1649

(through a human voice)

(ע"י קול אדם)

English translation 1650

enter the heart203,

נכנסים אל הלב 203,

English translation 1651

and so forth.

וכיו"ב.

English translation 1652

Regarding this, the question arises concerning "the voice of a woman is nakedness":

עד"ז איז די שאלה בנוגע "קול באשה ערוה":

English translation 1653

Since from a record one does not hear the actual voice of the woman,

וויבאלד אז פון א פלאסטינקע הערט מען ניט קול אשה עצמה,

English translation 1654

it is not a human voice,

ס'איז ניט קול אדם,

English translation 1655

others wish to learn that this is permitted. And the discussion on this is known.

ווילן אנדערע לערנען אז דאס איז מותר. וכידוע די שקו"ט בזה.

English translation 1656

One thing, however, is certain and all agree upon —

איין זאך איז אבער זיכער וכולי עלמא מודים –

English translation 1657

fear of Heaven certainly does not come from this,

אין יראת שמים קומט זיכער ניט צו פון דעם,

English translation 1658

through this one does not come to "in all your ways know Him" and "all your deeds should be for the sake of Heaven!"...

עס קומט דורך דעם ניט צו אין "בכל דרכיך דעהו" ו"כל מעשיך יהיו לשם שמים"!...

English translation 1659

From this there is an example of caution regarding "sexual immorality" according to "matters of Chassidus":

דערפון האט מען א דוגמא פון זהירות ב"גילוי עריות" ע"פ "מילי דחסידותא":

English translation 1660

Even though according to law there is a question whether one may hear a woman's voice on a record —

אע"פ וואס ע"פ דין איז א שאלה צי מ'מעג הערן קול אשה אויף א פלאסטינקע –

English translation 1661

he is meticulous to act beyond the letter of the law and does not hear it. And he does not even need to go to a rabbi to ask a question about this —

איז ער מהדר לפנים משורת הדין און הערט עס ניט. און ער דארף אויף דעם אפילו ניט גיין צו א רב פרעגן א שאלה –

English translation 1662

rather, for him it is already ruled out from the outset.

נאר דאס איז ביי אים מלכתחילה אפגעפרעגט.

English translation 1663

And so too in several matters.

וכיו"ב בכמה ענינים.

English translation 1664

"Bloodshed":

"שפיכות דמים":

English translation 1665

There is a prohibition regarding this according to Torah, according to the words of the Scribes, and according to the innovation of the worthy student.

ס'איז דא דער איסור בזה ע"פ תורה וע"פ דברי סופרים וע"פ חידוש התלמיד ותיק.

English translation 1666

Afterwards comes how this is according to "matters of Chassidus",

דערנאך קומט צו ווי דאס איז ע"פ "מילי דחסידותא",

English translation 1667

beyond the letter of the law:

לפנים משורת הדין:

English translation 1668

The Gemara204 says:

די גמרא 204 זאגט:

English translation 1669

"Whoever shames his friend in public, it is as if he sheds blood",

"כל המלבין פני חבירו ברבים כאילו שופך דמים",

English translation 1670

"for we see him go red and then come white"

"דחזינא לי' דאזיל סומקא ואתי חיוורא"

English translation 1671

("And what makes [the face] redden initially,

("ומה שמאדים בתחילה,

English translation 1672

is because the blood gathers to flee"205).

לפי שהדמים מתאספים לברוח" 205).

English translation 1673

However, caution in this is seemingly not beyond the letter of the law, because it is stated in the Gemara or in Halacha206. But within this very matter there are "matters of Chassidus":

דער זהירות בזה איז אבער לכאורה ניט לפנים משורת הדין. ווייל דאס שטייט אין גמרא או אין הלכה 206. איז אבער אין דעם גופא דא "מילי דחסידותא":

English translation 1674

There is, after all, a commandment of "you shall surely rebuke your fellow"207,

ס'איז דאך דא א מצוה פון "הוכיח תוכיח את עמיתך" 207,

English translation 1675

and "do not bear sin because of him"207. A person might convince himself that since there is this commandment and "love your neighbor as yourself",

און "לא תשא עליו חטא" 207. קען איינער זיך איינרעדן אז וויבאלד ס'איז דא די מצוה און "ואהבת לרעך כמוך",

English translation 1676

he wants to warn his friend about an undesirable behavior,

וויל ער באווארענען זיין חבר פון א הנהגה בלתי רצוי',

English translation 1677

consequently, he will not make any calculations and be precise about how he rebukes the other,

במילא וועט ער ניט מאכן קיינע חשבונות ומדייק זיין ווי ער איז יענעם מוכיח,

English translation 1678

whether this is in pleasant ways and ways of peace, or whether through this he is shaming his friend in public —

צי דאס איז בדרכי נועם ובדרכי שלום אדער ער איז דורך דעם מלבין פני חבירו ברבים –

English translation 1679

as long as he rebukes him!

אבי ער איז יענעם מוכיח!

English translation 1680

Regarding this comes "matters of Chassidus" in the matter of "whoever shames his friend in public, it is as if he sheds blood" —

אויף דעם קומט "מילי דחסידותא" אין דעם ענין פון "כל המלבין פני חבירו ברבים כאילו שופך דמים" –

English translation 1681

that one must rebuke the other specifically according to the limitations in the Shulchan Aruch,

אז מ'דארף יענעם מוכיח זיין דוקא לויט די הגבלות אין שו"ע,

English translation 1682

and not, Heaven forbid, in a manner of "shaming his friend in public",

און ניט ח"ו באופן פון "המלבין פני חבירו ברבים",

English translation 1683

as explained in the details of the laws regarding this in the Alter Rebbe's Shulchan Aruch in two places

כמבואר די פרטי הדינים בזה אין אלטן רבין'ס שו"ע אין צוויי ערטער

English translation 1684

[in Orach Chayim after the laws of prayer208,

[אין אורח חיים נאך הל' תפלה 208,

English translation 1685

and in the collected laws in Choshen Mishpat209,

און אין די הלכות מלקוטות בחושן משפט 209,

English translation 1686

part six of the Alter Rebbe's Shulchan Aruch (as it is sometimes called)],

חלק ששי פון אלטן רבי'ן שו"ע (ווי מ'רופט עס אמאל אן)],

English translation 1687

how one must speak with the other at the time of rebuke, etc.,

ווי מ'דארף מיט יענעם רעדן בשעת ההוכחה וכו',

English translation 1688

and it is explained there that only in isolated cases is it permitted to rebuke another in public, etc.

ומבואר שם אז בלויז אין איינציקע פאלן איז מותר מוכיח זיין א צווייטן ברבים וכו'.

English translation 1689

"Shemittah of the Land":

"שמיטת הארץ":

English translation 1690

In the laws of Shemittah of the Land there are laws from the Torah,

אין דיני שמיטת הארץ זיינען דא דינים מדאורייתא,

English translation 1691

laws from the Rabbis, and laws according to the innovation of the worthy student throughout the generations.

דינים מדרבנן און דינים ע"פ חידוש התלמיד ותיק במשך הדורות.

English translation 1692

Afterwards, within this very matter, there is how one conducts oneself regarding this according to "matters of Chassidus",

דערנאך איז אין דעם גופא דא ווי מ'פירט זיך בזה ע"פ "מילי דחסידותא",

English translation 1693

beyond the letter of the law.

לפנים משורת הדין.

English translation 1694

One could ask:

קען מען דאך פרעגן:

English translation 1695

The matter of Shemittah of the Land applies only in the Land of Israel,

דער ענין פון שמיטת הארץ איז נוגע נאר אין ארץ ישראל,

English translation 1696

what is the lesson from this for Jews in the diaspora?

וואס איז די הוראה דערפון פאר אידן אין חוץ לארץ?

English translation 1697

The answer to this:

דער ענטפער אויף דעם:

English translation 1698

Even in the diaspora, Shemittah of the Land is relevant,

אויך אין חוץ לארץ איז נוגע שמיטת הארץ,

English translation 1699

and simply, regarding purchasing an esrog from the Land of Israel,

ובפשטות בנוגע צו קויפן אן אתרוג פון ארץ ישראל,

English translation 1700

one must ensure they are guarded regarding Shemittah of the Land. And in general, regarding fruits, oils, and wines that arrive in the diaspora from the Land of Israel.

דארף מען זיי אפגעהיט בנוגע צו שמיטת הארץ. ובכלל בנוגע צו פירות ושמנים ויינות וואס קומען אָן אין חוץ לארץ פון ארץ ישראל.

English translation 1701

And in addition to this, this is the matter of the Land and Shemittah of the Land in a spiritual sense,

ונוסף לזה איז דאס דער ענין פון ארץ ושמיטת הארץ ברוחניות,

English translation 1702

which also exists in the diaspora.

וואס דאס איז אויך דא אין חוץ לארץ.

English translation 1703

And in all these matters, the caution regarding Shemittat HaAretz must be not only according to the law,

און אין די אלע ענינים דארף די זהירות בנוגע שמיטת הארץ זיין ניט נאר ע"פ דין,

English translation 1704

but also according to "mili deChassiduta."

נאר אויך ע"פ "מילי דחסידותא".

English translation 1705

And through completely nullifying the four matters,

און דורך דעם וואס מ'איז לגמרי מבטל די פיר ענינים,

English translation 1706

namely, idolatry, forbidden relations, bloodshed, and caution regarding Shemittat HaAretz,

ע"ז ג"ע שפ"ד וזהירות בשמיטת הארץ,

English translation 1707

which are opposed to the Name of Hashem,

וואס זיי זיינען מנגד צו שם הוי',

English translation 1708

and one nullifies them completely, entirely, and in all details,

און מ'איז זיי מבטל בשלימות מכל וכל ובכל הפרטים,

English translation 1709

surely as this is according to the law of the Torah and the words of the Scribes, etc.,

זיכער ווי דאס איז ע"פ דין תורה ודברי סופרים וכו',

English translation 1710

and also as this is according to "mili deChassiduta" –

און אויך ווי דאס איז ע"פ "מילי דחסידותא" –

English translation 1711

then one nullifies the matter of "exile comes to the world."

דעמולט איז מען מבטל דעם ענין פון "גלות בא לעולם".

English translation 1712

As discussed above at length,

כמדובר לעיל בארוכה,

English translation 1713

that the world, in its essential nature, has no connection to exile,

אז עולם מצ"ע האט קיין שייכות ניט צו גלות,

English translation 1714

it is only that because the world should attain a higher level

ס'איז נאר וואס צוליב דעם אז עולם זאל צוקומען צו אן דרגא נעלה יותר

English translation 1715

(as it is in its essential nature,

(ווי זי איז מצ"ע,

English translation 1716

from the perspective of creation)

מצד הבריאה)

English translation 1717

through teshuvah,

ע"י התשובה,

English translation 1718

the Above arranged that these four things could exist,

האט דער אויבערשטער אויסגעשטעלט אז עס זאלן קענען זיין די פיר זאכן,

English translation 1719

which are opposite

וועלכע זיינען כנגד

English translation 1720

(contrary to)

(לעו"ז פון)

English translation 1721

the four letters of the Name of Hashem,

די ד' אותיות דשם הוי',

English translation 1722

namely, idolatry is opposite the Yud,

ע"ז איז כנגד דער יו"ד,

English translation 1723

forbidden relations and bloodshed are opposite the Hei and Vav,

ג"ע ושפ"ד זיינען כנגד דער ה"א און וא"ו,

English translation 1724

and Shemittat HaAretz is opposite the final Hei,

און שמיטת הארץ איז כנגד דער ה"א אחרונה,

English translation 1725

which is also opposite the three lines and how the middle line descends into Malchut,

וואס דאס איז אויך כנגד די שלשה קוים און ווי דער קו האמצעי קומט אראפ אין מלכות,

English translation 1726

And the intention in this is that one should do teshuvah on all these things,

און די כוונה בזה אז מ'זאל תשובה טאן אויף די אלע זאכן,

English translation 1727

and then the matter of "exile comes to the world" is automatically nullified. And there will yet come an elevation, higher and greater, into the world

און דעמולט ווערט בדרך ממילא בטל דער ענין נון "גלות בא לעולם". און עס וועט נאך צוקומען אן עלי' נעלית ותר אין עולם

English translation 1728

("These are the generations of Peretz").

("אלה תולדות פרץ").

English translation 1729

Standing now in the last days of exile –

שטייענדיק אטין די לעצטע טעג פון גלות –

English translation 1730

the "exile comes to the world" must surely be nullified immediately and at once –

דארף דער "גלות בא לעולם" שוין זיכער בטל ווערן תיכף ומיד –

English translation 1731

because, standing in the last days of exile, Jews have surely done teshuvah,

ווייל שטייענדיק אין די לעצטע טעג פון גלות האבן דאך אידן זיכער תשובה געטאן,

English translation 1732

as there is the promise already from the time of the Gemara –

ווי מ'האט די הבטחה שוין בזמן הגמרא –

English translation 1733

that "all the ends have passed and the matter depends only on teshuvah,"

אז "כלו כל הקיצין ואין הדבר תלוי אלא בתשובה",

English translation 1734

surely over all these years they have done teshuvah.

האט מען במשך די אלע יארן זיכער תשובה געטאן.

English translation 1735

As the Rebbe, my father-in-law, the Nasi of our generation, said210 that now there remains no more than to polish the buttons of the uniform. From this it is understood that Jews have already done everything, also done teshuvah,

ווי כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו האט געזאגט 210 אז איצטער איז געבליבן מערניט ווי צו צופוצן די קנעפ פון דעם מונדיר. וואס דערפון איז פארשטאנדיק אז אידן האבן שוין אלץ אפגעטאן אויך תשובה געטאן,

English translation 1736

and only one thing remains –

און עס בלייבט איבער נאר איין זאך –

English translation 1737

a matter of the most secondary of secondary –

א דבר של טפל שבטפל –

English translation 1738

to polish the buttons of the uniform:

צוצופוצן די קנעפ פון דעם מונדיר:

English translation 1739

A uniform

א מונדיר

English translation 1740

(a garment)

(א לבוש)

English translation 1741

is itself a secondary matter to the one clothed within the garment. And within garments themselves, a uniform is not a necessary garment,

איז אליין א דבר טפל להמלובש בתוך הלבוש. און אין לבושים גופא איז א מונדיר ניט א לבוש המוכרח,

English translation 1742

but a garment for honor and glory in order to present oneself before the king.

נאר א לבוש לכבוד ולתפארת בכדי זיך אויסשטעלן פארן מלך.

English translation 1743

All the more so before the King of kings, the Holy One, blessed be He.

עאכו"כ פאר מלך מלכי המלכים הקב"ה.

English translation 1744

And the uniform itself has several parts:

און דער מונדיר גופא האט כמה חלקים:

English translation 1745

the front of the uniform and the back of the uniform,

דער פנים המונדיר ואחור המונדיר,

English translation 1746

and its upper part,

און דער חלק העליון שבו,

English translation 1747

where the tassels and designs, etc., hang,

וואס דארטן הענגען די צאצקעס און ציורים כו',

English translation 1748

and its lower part where nothing hangs.

וחלק התחתון שבו וואו עס הענגט גארניט.

English translation 1749

And on the uniform itself –

און אויפן מונדיר גופא –

English translation 1750

there are buttons,

זיינען דא קנעפלעך,

English translation 1751

which are secondary to the uniform:

וואס זיי זיינען א טפל צו דעם מונדיר:

English translation 1752

A button by itself is nothing. The entire function of a button is when it is on a garment,

א קנעפל פאר זיך אליין איז גארניט. דער גאנצער תפקיד פון א קנעפל איז בשעת דאס איז אויף א לבוש,

English translation 1753

and its function is to connect the right side and the left side of the garment,

און תפקידו איז צו מחבר זיין דעם צד הימין וצד השמאל פון דעם לבוש,

English translation 1754

so that it should be for honor and glory,

בכדי עס זאל זיין לכבוד ותפארת,

English translation 1755

one side of the garment should not fly to one side and the other side of the garment –

איין זייט פון לבוש זאל ניט פליען צו איין זייט און דער צווייטער זייט לבוש –

English translation 1756

to the other side.

צום צווייטן זייט.

English translation 1757

One sees from this that the buttons on the uniform are the most secondary of secondary:

זעט מען דערפון אז די קנעפלעך אויפן מונדיר זיינען א טפל שבטפל:

English translation 1758

The garment itself is secondary,

דער עצם לבוש איז א טפל,

English translation 1759

and the buttons are secondary to the garment itself.

און די קנעפלעך זיינען טפלים צו דעם לבוש עצמו.

English translation 1760

It is therefore understood,

איז דערפון פארשטאנדיק,

English translation 1761

that since the Nasi of our generation said that now there remains no more than to polish the buttons of the uniform –

אז וויבאלד נשיא דורנו האט געזאגט אז איצטער איז געבליבן מערניט ווי צוצופוצן די קנעפ פון דעם מונדיר –

English translation 1762

that one has already finished doing everything,

אז מ'האט שוין געענדיקט אלץ אפטאן,

English translation 1763

all primary matters and all secondary matters,

אלע ענינים עיקריים און אלע ענינים טפלים,

English translation 1764

one already has the garment and the uniform for honor and glory,

מ'האט שוין דעם לבוש און דעם מונדיר לכבוד ולתפארת,

English translation 1765

with all its details,

מיט אלע פרטים שבו,

English translation 1766

and one already also has the buttons

און מ'האט שוין אויך די קנעפלעך

English translation 1767

(the most secondary of secondary),

(טפל שבטפל),

English translation 1768

only polishing the buttons remains.

ס'איז בלויב געבליבן צוצופוצן די קנעפלעך.

English translation 1769

And since the Nasi of our generation testified thus several decades ago –

און וויבאלד אז נשיא דורנו האט אזוי מעיד געווען כמה עשיריות שנים לפנ"ז –

English translation 1770

Jews cry out "Ad Mosai!"...

שרייען אידן "עד מתי"!...

English translation 1771

Since, however, it is the day of Shabbat,

וויבאלד אבער אז ס'איז יום השבת,

English translation 1772

when one may not distress oneself, and all the more so not distress others,

וואס דעמולט טאר מען זיך אליין ניט מצער זיין ועאכו"כ ניט מצער זיין אנדערע,

English translation 1773

and it is "He declares His words to Yaakov, His statutes and judgments to Israel"211,

און ס'איז "מגיד דבריו ליעקב חוקיו ומשפטיו לישראל" 211,

English translation 1774

the Above

טאר דער אויבערשטער

English translation 1775

(so to speak)

(כביכול)

English translation 1776

may also not distress Jews on Shabbat –

אויך ניט מצער זיין אידן בשבת –

English translation 1777

He should already remove the distress of exile,

זאל ער שוין אראפנעמען דעם צער פון גלות,

English translation 1778

and immediately and at once bring the completeness of the redemption,

און תיכף ומיד זאך קומען שלימות הגאולה,

English translation 1779

Together with the completeness of the Torah and its mitzvos,

צוזאמען מיט שלימות התורה ומצוותי',

English translation 1780

together with the completeness of the people,

צוזאמען מיט שלימות העם,

English translation 1781

"with our young and with our old, etc., with our sons and with our daughters"212

"בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו" 212,

English translation 1782

and one goes in the completeness of the land –

און מ'גייט אין שלימות הארץ –

English translation 1783

connected with "the sabbatical of the land" –

פארבונדן מיט "שמיטת הארץ" –

English translation 1784

our holy land,

ארצנו הקדושה,

English translation 1785

"a land which etc., the eyes of Hashem your God are always upon it, from the beginning of the year to the end of the year"213

"ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה" 213,

English translation 1786

until "the river of Egypt to the great river, the river Euphrates"214

ביז "מנהר מצרים עד הנהר הגדול נהר פרת" 214,

English translation 1787

and the land of the Kenite, the Kenizzite, and the Kadmonite215

און ארץ קיני קניזי וקדמוני 215,

English translation 1788

all ten lands216

אלע עשר ארצות 216.

English translation 1789

And simply –

ובפשטות –

English translation 1790

that the true and complete redemption comes through Mashiach our righteousness,

אז ס'קומט די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 1791

speedily in our days, literally,

בעגלא דידן במהרה בימינו ממש,

English translation 1792

and with joy and a good heart.

ובשמחה ובטוב לבב.

English translation 1793

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 1794

If one sings "May the Beis HaMikdash be built" every Shabbos,

אויב מ'זינגט "שיבנה ביהמ"ק" בכל שבת,

English translation 1795

all the more so must one sing it on a Shabbos when it is said in Pirkei Avos217. And a hint to the holy Rebbe Shlita to sing "May it be His will etc., May the Beis HaMikdash be built speedily in our days, and grant us our portion in Your Torah."

עאכו"כ אז מ'דארף עס זינגען אין א שבת ווען מ'זאגט עס אין פרקי אבות 217. ורמז להש"צ שיחי' לנגן "יה"ר כו' שיבנה ביהמ"ק ב"ב ותן חלקנו בתורתך".

English translation 1796

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 1797

Those who need to make a final blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 1798

will certainly make a final blessing.

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה.