English translation — שיחת ש"פ קרח, כ"ג סיון, מבה"ח תמוז ה'תשד"מ.

English translation 1

It has been spoken about many times,

מ'האט גערעדט כמ"פ,

English translation 2

and certainly also simply,

וכמובן אויך בפשטות,

English translation 3

that the Shabbat Mevarchim of the month of Tammuz

אז שבת מברכים החודש תמוז

English translation 4

(the fourth month)

(חודש הרביעי)

English translation 5

in connection with which the farbrengen always takes place in the preceding month,

וואס בקשר עם זה איז דער התוועדות איז אלעמאל אין דעם חודש שלפנ"ז,

English translation 6

the month of Sivan,

חודש סיון,

English translation 7

the third month,

חודש השלישי,

English translation 8

because since Shabbat Mevarchim blesses the coming month,

ווייל וויבאלד אז שבת מברכים בענטשט דעם קומענדיקן חודש,

English translation 9

it must be before the month which it blesses.

דארף עס זיין פאר דעם חודש וועלכן ער בענטשט.

English translation 10

And although it is seemingly a necessity that Shabbat Mevarchim Tammuz be in the month of Sivan, nevertheless

ואע"פ אז ס'איז לכאורה א דבר המוכרח אז שבת מברכים תמוז זאל זיין אין חודש סיון איז אבער

English translation 11

(as discussed many times)

(כמדובר כמ"פו)

English translation 12

the Rogatchover explains in many places2 that even when a thing

דער ראָגאַטשאווער מבאר בכ"מ 2 אז אפילו ווען א זאך

English translation 13

(in Torah)

(אין תורה)

English translation 14

comes seemingly necessarily before another thing, there is also in this a specific intention,

קומט לכאורה בהכרוז לפני אן אנדער זאך איז אין דעם אויך דא א כוונה מיוחדת,

English translation 15

and this is relevant to halachah. And in our case:

און דאס איז נוגע להלכה. ובנדו"ד:

English translation 16

even when two things come necessarily in proximity to each other,

אפילו ווען צוויי זאכן קומען בהכרח בסמיכות זה לזה,

English translation 17

it indicates a connection between them

ווייזט עס אויף א שייכות ביניהם

English translation 18

(in the content of the matters).

(בתוכן הענינים).

English translation 19

And the reason for this:

והטעם לזה:

English translation 20

From the perspective of Torah there is no necessity in anything,

מצד תורה איז ניטא קיין הכרח אין קיין זאך,

English translation 21

because Torah is the master over everything. And consequently,

ווייל תורה איז בעה"ב אויף אלץ. און במילא,

English translation 22

if two matters come in proximity to each other,

אויב צוויי ענינים קומען בסמיכות זה לזה,

English translation 23

there is certainly an inner connection between them.

איז זיכער דא א שייכות פנימית ביניהם.

English translation 24

That this

וואס דאס

English translation 25

(that from the perspective of Torah there is no necessity)

(אז מצד תורה איז ניטא קיין הכרח)

English translation 26

is also understood in intellect,

איז מובן אויך אין שכל,

English translation 27

and even if one cannot always understand it in intellect, one has in this simple faith which penetrates inwardly.

ואפילו אויב מ'קען דאס ניט פארשטיין אלעמאל אין שכל האט מען אין דעם אמונה פשוטה וואס נעמט דורך בפנימיות.

English translation 28

So too in our case:

אזוי אויך בנדו"ד:

English translation 29

Since Shabbat Mevarchim Tammuz always occurs in the month of Sivan,

וויבאלד אז שבת מברכים תמוז קומט אלעמאל אויס אין חודש סיון,

English translation 30

even though this is seemingly a necessity,

איז כאטש אז דאס איז לכאורה א הכרח,

English translation 31

they certainly have a connection between them,

האבן זיי צווישן זיך זיכער א שייכות,

English translation 32

and from this there must be a lesson and instruction. According to the teaching of the Baal Shem Tov3 that from every thing one can, and since one can,

און דערפון דארף זיין א לימוד והוראה. כתורת הבעש"ט 3 אז פון יעדער זאך קען מען און וויבאלד אז מ'קען,

English translation 33

one must derive an instruction in the service of Hashem.

דארף מען ארויסנעמען א הוראה בעבודת השם.

English translation 34

The matter of the month of Sivan:

דער ענין פון חודש סיון:

English translation 35

The month of Sivan is called in the Torah "the third month." And the Gemara in tractate Shabbat

חודש סיון ווערט אנגערופן אין תווה "חודש השלישי". און די גמרא אין מס' שבת

English translation 36

(in the section on the Giving of the Torah)

(אין די סוגיא פון מתן תורה)

English translation 37

connects this month,

פארבינדט דעם חודש,

English translation 38

and with a whole storm,

און מיט א גאנצן שטורעם,

English translation 39

with the content of third:

מיט דעם תוכן פון שלישי:

English translation 40

"Blessed is the Merciful One who gave the threefold Torah

"בריך רחמנא דיהב אוריאן וליתאי

English translation 41

(Torah, Prophets, and Writings5)

(תורה נביאים וכתובים 5)

English translation 42

to a threefold people

לעם וליתאי

English translation 43

(Priests, Levites, and Israelites6)

(כהנים לויים וישראלים 6)

English translation 44

through a threefold one

על ידי וליתאי

English translation 45

(Moshe, the third child, etc.7)

(משה תליתאי לבטן כו' 7)

English translation 46

on the third day in the third month,"

ביום חליואי בירחא תליתאי",

English translation 47

with several other matters of "third" connected with it, as explained in the commentary of Rabbeinu Nissim Gaon on the passage.

מיט נאך כמה ענינים פון תליתאי פארבונדן דערמיט כמבואר בפי' ר' נסים גאון על אתר.

English translation 48

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 49

That all these matters are "third" is seemingly not their essential matter,

דאס וואס די אלע ענינים זיינען "תליתאי" איז לכאורה ניט זייער עיקר ענין,

English translation 50

but an additional thing to their essential matter, so why is there this emphasis specifically on the matter of third?

נאר א דבר נוסף צו עיקר ענינם איז פארוואס איז דא די הדגשה דוקא אויף ענין תליתאי?

English translation 51

Regarding Torah

אין תורה

English translation 52

(the threefold Torah):

(אוריאן תליתאי):

English translation 53

The essential matter and virtue of the Torah is

עיקר ענין ומעלת התורה איז

English translation 54

(seemingly)

(לכאורה)

English translation 55

not that it is arranged in a threefold manner,

ניט דאס וואס זי שטעלט זיך אויס אין תליתאי,

English translation 56

Torah, Prophets, and Writings,

תורה נביאים וכתובים,

English translation 57

but that the Torah is "and I was with Him, a nursling, and I was daily His delight, playing before Him"8 etc.

נאר דאס וואס תורה איז "ואהי' אצלו גו' שעשועים יום יום משחקת לפניו" 8 וכו'.

English translation 58

And on the contrary:

ואדרבה:

English translation 59

"with Him, a nursling"

"אצלו גו' שעשועים"

English translation 60

(the essential matter of the Torah)

(עיקר ענין התורה)

English translation 61

is entirely above the whole category of numerical,

איז העכער לגמרי פאר דעם גאנצן גדר פון מספרי,

English translation 62

including the number of third. Only in addition to the essential matter of the Torah, that it is "delight" before Him, comes another thing in Torah,

כולל דעם מספר פון תליתאי. נאר נוסף לעיקר ענין התורה אז זי איז "שעשועים" לפניו קומט צו נאך א זאך אין תורה,

English translation 63

that it is arranged in a threefold manner. And nevertheless, the Gemara emphasizes specifically the matter of "threefold Torah" connected with the other matters of third!

אז זי שטעלט זיך אויס אין תליתאי. ואעפ"כ איז די גמרא מדגיש דוקא דער ענין פון "אוריאן וזליתאי" פארבונדן מיט די אנדערע ענינים פון תליתאי!

English translation 64

Similarly regarding the Jewish people

עד"ז בנוגע צו אידן

English translation 65

(the threefold people):

(עם תליתאי):

English translation 66

The essential matter and virtue of the Jewish people is not that they are divided into three

דער עיקר ענין ומעלה פון אידן איז ניט וואס זיי טיילן זיך אויף תליתאי

English translation 67

(Priests, Levites, and Israelites),

(כהנים לויים וישראלים),

English translation 68

but that each one of them is "literally a part of G-d above"10,

נאר דאס וואס יעדערער פון זיי איז א "חלק אלוקה ממעל ממש" 10,

English translation 69

and "a kingdom of priests and a holy nation"11

און "ממלכת כהנים וגוי קדוש" 11

English translation 70

(which was indeed revealed at the Giving of the Torah,

(וואס דאס איז טאקע נתגלה געווארן בא מ"ת,

English translation 71

in the third month,

בירחא תליתאי,

English translation 72

but the essence of this is seemingly not the matter of third),

אבער דער עיקר אין דעם איז לכאורה ניט דער ענין פון תליתאי),

English translation 73

and that the Jewish people are "Israel is My firstborn son"12,

און וואס אידן זיינען "בני בכורי ישראל" 12,

English translation 74

and not like an ordinary son, but an only son13,

און ניט ווי סתם א בן נאר א בן יחיד 13,

English translation 75

until a son who is engraved in the mind of the Father

ביז א בן וואס איז חקוק במוח האב

English translation 76

(the Holy One, blessed be He),

(הקב"ה),

English translation 77

i.e., in the innerness and pnimiyus of the Most High,

ד.ה. בתוכיותו ופנימיותו פון דעם אויבערשטן,

English translation 78

and since in the Most High there are no changes

און וויבאלד אז בא דעם אויבערשטן זיינען ניטא קיינע שינויים

English translation 79

(of past, present, and future)

(פון עבר הוה ועתיד)

English translation 80

the Jewish people are now also engraved in the mind of the Father,

זיינען אידן איצטער אויך חקוק במוח האב,

English translation 81

as the Maggid explains14

ווי דער מגיד איז מבאר 14

English translation 82

(which has a connection with what is written)

(וואס דאס האט א שייכות עם מש"כ)

English translation 83

at the beginning of the books15,

בהתחלת ב' ספרין 15,

English translation 84

and the innerness and pnimiyus of the Most High is entirely above the category of number

און תוכו ופנימיותו פון דעם אויבערשטן איז למעלה לגמרי מגדר מספר

English translation 85

(including the number of third).

(כולל מספר תליתאי).

English translation 86

And nevertheless, the Gemara emphasizes specifically the matter of "threefold people"!

ואעפ"כ איז די גמרא מדגיש דוקא דעם ענין פון "עם וזליתאי"!

English translation 87

And similarly regarding the other matters,

ועד"ז בנוגע צו די אנדערע ענינים,

English translation 88

that their essential matter is seemingly not third,

אז עיקר ענינם איז לכאורה ניט תליתאי,

English translation 89

and nevertheless, the Gemara here emphasizes the matter of third in all these things.

ואעפ"כ איז די גמרא דא מדגיש דעם ענין פון תליתאי בא די אלע זאכן.

English translation 90

From this itself it is forced that in the matter of "third"

איז דערפון גופא מוכרח אז אין דעם ענין פון "תליתאי"

English translation 91

("a third Torah for a third people through a third [leader] on the third day in the third month")

("אוריאן תליתאי לעם תליתאי ע"י תליונאי ביומא תליתאי בירחא תליתאי")

English translation 92

there is an elevation relative to the other virtues in all these matters,

איז דא אַן עילוי לגבי שאר המעלות אין די אלע ענינים,

English translation 93

even, as it were, relative to the matter of "and I was with Him [as] a nursling" etc.

אפילו כביכול לגבי דעם ענין פון "ואהי' אצלו גו' שעשועים" כו'.

English translation 94

And as is understood from this itself, that specifically the matter of "third" connects all these things that the Gemara enumerates:

וכמובן מזה גופא וואס דוקא דער ענין פון "תליתאי" פארבינדט די אלע זאכן וואס די גמרא רעכנט אויס:

English translation 95

Thus Torah is one thing,

אזוי איז תורה איין זאך,

English translation 96

the Jewish people a separate thing,

עם ישראל א באזונדער זאך,

English translation 97

Moshe Rabbeinu a separate thing,

משה רבינו א באזונדער זאך,

English translation 98

the day a separate thing,

יום א באזונדער זאך,

English translation 99

the month a separate thing,

חודש א באזונדער זאך,

English translation 100

all separate things according to Torah and according to halachah. And here in the Gemara we see that the matter of "third" connects and unifies all these things together until they become like one entity. From this it follows that the matter of "third" is a fundamental in all these things and higher than the other virtues in all these matters,

אלע באזונדערע זאכן ע"פ תורה וע"פ הלכה. און דא אין גמרא זעט מען אז דער ענין פון "תליתאי" פארבינדט און איז מאחד די אלע זאכן צוזאמען ביז אז זיי ווערן ווי א מציאות אחת. איז דערפון פאו־שטאנדיק אז דער ענין פון "תליתאי" איז אן עיקר אין די אלע זאכן און העכער פון די שאר המעלות בכל ענינים אלו,

English translation 101

therefore it has the power to unify them all even though in themselves they are separate things.

דערפאר האט דאס בכח צו זיי אלע מאחד זיין כאטש אז מצד עצמם זיינען זיי באזונדערע זאכן.

English translation 102

[And in addition, we learn this praise in Pirkei Avot, the third chapter (the third chapter)].

[און דערצו לערנט מען דעם שבח אין פרקי אבות פרקא תליואי (פרק שלישי)].

English translation 103

And the explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 104

"Third" brings out the matter of "the entire Torah was given to make peace in the world"16,

תליתאי ברענגט ארויס דער ענין פון "כל התורה ניתנה לעשות שלום בעולם" 16,

English translation 105

because in order for there to be the matter of peace, one must have the concept of three:

ווארום בכדי עס זאל זיין דער ענין פון שלום דארף מען האבן דעם מושג פון שלשה:

English translation 106

First there must be the matter of two,

פריער דארף זיין דער ענין פון צוויי,

English translation 107

division,

התחלקות,

English translation 108

and then comes the matter of the third which makes peace between them,

און דערנאך קומט דער ענין השלישי וואס מאכט שלום ביניהם,

English translation 109

until peace in a manner of completeness

ביז שלום באופן של שלימות

English translation 110

(and peace is also from the term completeness),

(וואס שלום איז אויך מלשון שלימות),

English translation 111

so that not only are the two things not opposed to each other and have no dispute between them,

אז ניט נאר וואס די צוויי זאכן זיינען ניט מנגד זל"ז און האבן צווישן זיך ניט קיין מחלוקת,

English translation 112

but one assists the other and receives from the other,

נאר איינער איז מסייע דעם צווייטן און מקבל פון דעם צווייטן,

English translation 113

until they become like one thing17.

ביז אז זיי ווערן ווי איין זאך 17.

English translation 114

That is:

דאס הייסט:

English translation 115

As Torah is in itself, it is singular,

ווי תורה איז מצד עצמה איז זי יחיד,

English translation 116

"and I was with Him [as] a nursling". In addition, there is another matter in Torah, that it is "a third Torah",

"ואהי' אצלו גו' שעשועים". דערצו איז דא נאך אן ענין אין תורה אז זי איז "אוריאן תליתאי",

English translation 117

which indicates the matter of how Torah descends below into this lowest world, beneath which there is no lower,

וואס דאס ווייזט אויף דעם ענין ווי תורה איז יורד למטה אין עוה"ז התחתון שאין תחתון למטה ממנו,

English translation 118

the place of division,

מקום ההתחלקות,

English translation 119

in order "to make peace in the world",

בכדי "לעשות שלום בעולם",

English translation 120

which is the purpose of the Supernal One, as the saying18 the Holy One, blessed be He, desired to have a dwelling place in the lower worlds,

וואס אין דעם באשטייט די כוונה למעלה כמאמר 18 נתאוה הקב"ה להיות לו ית' דירה בתחתונים,

English translation 121

that specifically in the lower worlds

אז דוקא אין תחתונים

English translation 122

(the place of division)

(מקום ההתחלקות)

English translation 123

one should make a "third" peace.

זאל מען אויפמאכן שלום "תליתאי".

English translation 124

And in this matter of "making peace in the world" through the Torah, there is an elevation even relative to that which Torah is "with Him [as] a nursling", because:

און אין דעם ענין פון "לעשות שלום בעולם" ע"י התורה איז דא אן עילוי אפילו לגבי זה וואס תורה איז "אצלו גו' שעשועים" ווארום:

English translation 125

"Everything that the Holy One, blessed be He, created in His world, He did not create a single thing for naught"19,

"כל מה שברא הקב"ה בעולמו לא ברא דבר אחד לבטלה" 19,

English translation 126

and certainly not that a thing should descend from its level,

ועאכו"כ ניט אז א זאך זאל יוון זיין ממדריגתו,

English translation 127

consequently it is understood that since Torah "traveled and descended" many levels

במילא איז פארשטאנדיק אז וויבאלד תורה "נסעה וירדה" כמה מדריגות

English translation 128

(as explained in Tanya20)

(כמבואר בתניא 20)

English translation 129

from where it stands above "with Him [as] a nursling" down here in this physical world in order "to make peace in the world",

פון ווי זיי שטייט למעלה "אצלו גו' שעשועים" דא למטה בעוה"ז הגשמי בכדי "לעשות שלום בעולם",

English translation 130

one cannot say that the intention of the Supernal One in this is only for the sake of a descent, Heaven forbid

קען מען ניט זאגן אז די כוונה פון דעם אויבערשטן בזה איז נאר צוליב ירידה ח"ו

English translation 131

(all the more so from that which the Supernal One does not even do a thing for naught),

(במכ"ש דערפון וואס דער אויבערשטער טוט ניט אפילו א זאך לבטלה),

English translation 132

but certainly the intention in this is that through the descent into the world in order "to make peace in the world",

נאר זיכער איז די כוונה בזה אז דורך דער ירידה בעולם בכדי "לעשות שלום בעולם",

English translation 133

there should be an elevation in Torah,

זאל ווערן אן עלי' אין תורה,

English translation 134

even higher

נאך העכער

English translation 135

(as it were)

(כביכול)

English translation 136

than it is in its essence, "a nursling"!

ווי זי איז מצ"ע "שעשועים"!

English translation 137

And as is understood to everyone,

און ווי ס'איז פארשטאנדיק לכאו"א,

English translation 138

from "your heads, your tribes" and even "your woodcutters" and "your water drawers"21,

פון "ראשיכם שבטיכם" און אפילו "חוטב עציך" און "שואב מימיך" 21,

English translation 139

a simple person. And on the contrary, not "even" a simple person,

אַן איש פשוט. ואדרבה ניט "אפילו" לאיש פשוט,

English translation 140

but the primary intention is specifically regarding a simple person,

נאר דער עיקר כוונה איז דוקא בנוגע צו אן איש פשוט,

English translation 141

because the intention of Torah is to make peace in this lowest world, beneath which there is no lower22,

ווייל די כוונה פון תורה איז צו אויפטאן שלום אין עוה"ז התחתון שאין תחתון למטה ממנו 22,

English translation 142

which is the simplest of the simple.

וואס דאס איז א פשוט שבפשוטים.

English translation 143

And accordingly, it is understood why the main emphasis in the Gemara is regarding "a third Torah",

ועפ"ז איז מובן פארוואס דער עיקר שטורעם אין גמרא איז בנוגע צו "אוריאן תליתאי",

English translation 144

and the other matters of "third" because specifically the matter of how Torah is "third",

און די אנדערע ענינים פון "תליתאי" ווייל דוקא דער ענין ווי תורה איז "תליתאי",

English translation 145

i.e. to make peace in the world through the Torah, is higher than all other matters,

ד.ה. לעשות שלום בעולם ע"י התורה איז העכער פאר שאר כל הענינים,

English translation 146

also than that which Torah is the "nursling" of the Holy One, blessed be He.

אויך פאר דעם וואס תורה איז "שעשועים" של הקב"ה.

English translation 147

And even though in the prayer of Shavuot

ואע"פ אז בתפלת חג השבועות

English translation 148

(which was established by the Men of the Great Assembly)

(וואס איז נקבע געווארן ע"י אנשי כנסת הגדולה)

English translation 149

we only say "the time of the giving of our Torah"23,

זאגט מען נאר "זמן מתן תורתנו" 23,

English translation 150

meaning, on the one hand regarding the time we do not mention that it is "the third month",

ד. ה. סיי מצד הזמן דערמאנט מען ניט אז ס'איז "ירחא תליתאי",

English translation 151

only "the time of the giving of our Torah",

נאר "זמן מתן תורתנו",

English translation 152

and on the other hand regarding the Torah we do not mention that it is "the third law",

און סיי מצד התורה דערמאנט מען ניט אז ס'איז "אוריאן תליתאי",

English translation 153

only "the giving of our Torah"

נאר "מתן תורתנו"

English translation 154

(in general)

(בכלל)

English translation 155

this is because in prayer we speak only in generalities,

איז דאס דערפאר ווייל אין תפלה רעדט מען נאר בכללות,

English translation 156

but in the Oral Torah,

אבער אין תושבע"פ,

English translation 157

which explains and clarifies and details all matters, the Gemara explains and clarifies and details that it is "the third law etc. in the third month",

וואס איז מבאר ומפרש ומפרט כל הענינים איז די גמרא מבאר ומפרש ומפרט אז ס'איז "אוריאן תליתאי כו' בירחא תליתאי",

English translation 158

due to the greatness of the elevation that exists specifically in this matter of "third" to make peace in the world,

מצד דער גודל העילוי וואס איז דא דוקא אין דעם ענין פון "תליתאי" לעשות שלום בעולם,

English translation 159

to make for Him, blessed be He, a dwelling place in the lower realms.

לעשות לו ית' דירה בתחתונים.

English translation 160

From this it is also understood regarding the instruction for the Jewish people, "a third people":

דערפון איז אויך פארשטאנדיק בנוגע צו די הוראה פאר אידן "עם תליתאי":

English translation 161

Every Jew indeed possesses tremendous virtues; he is "literally a part of G-d above",

יעדער איד פאַרמאָגט טאקע געוואלדיקע מעלות ער איז א "חלק אלוקה ממעל ממש",

English translation 162

and an only son,

און א בן יחיד,

English translation 163

who is engraved in the mind of the father

וואס איז חקוק במוח האב

English translation 164

(the Holy One, blessed be He)

(הקב"ה)

English translation 165

etc.,

וכו',

English translation 166

as above.

כנ"ל.

English translation 167

And every Jew is a son

און יעדער איד איז בן

English translation 168

(and daughter)

(ובת)

English translation 169

of Abraham, Isaac, and Jacob24 and Sarah, Rebecca, Rachel, and Leah25,

אברהם יצחק ויעקב 24 ושרה רבקה רחל ולאה 25,

English translation 170

consequently he is their heir and inherits from them their virtues and attributes. And in addition, he is also an heir of the entire Torah, "an inheritance of the congregation of Jacob"26.

במילא איז ער זייער יורש און ירש'נט פון זיי זייערע מעלות ותכונות. און דערצו איז ער אויך א יורש פון כל התורה כולה "מורשה קהלת יעקב" 26.

English translation 171

And as discussed many times, an heir inherits everything immediately upon coming into the world27:

וכמדובר כמ"פ אז א יורש איז יורש הכל תיכף משיצא לאויר העולם 27:

English translation 172

Regardless of his virtues and his standing and situation, an heir inherits all the items of the testator,

ניט קוקנדיק אויף זיינע מעלות און מעמד ומצב ירש'נט א יורש אלע זאכן פון דעם מוריש,

English translation 173

and they become his possessions in their entirety. So too regarding the fact that every Jew inherits Torah, he inherits the entire Torah without any distinction as to whether he understands and studies Torah or not.

און זיי ווערן זיינע נכסים בשלימותם. אזוי אויך בנוגע צו דעם וואס יעדער איד ירש'נט תורה ירש'נט ער כל התורה כולה אן קיין נפק"מ צי ער פארשטייט און לערנט תורה אדער ניט.

English translation 174

It is true that there are differences between Jews in how much they study and understand Torah,

אמת טאקע אז עס זיינען דא זזילוקים צווישן אידן וויפל מ'לערנט און מ'פארשטייט תורה,

English translation 175

but this is only regarding revelations from the side of the powers and understanding and comprehension of the person etc.,

אבער דאס איז נאר בנוגע צו גילויים מצד די כחות והבנה והשגה פון דעם מענטשן כו',

English translation 176

but regarding the essence of ownership of Torah, immediately upon coming into the world every Jew is the heir and the master of the entire Torah,

אבער בנוגע צו דער עצון בעלות אויף תורה איז תיכף משיצא לאויר העולם איז יעדער איד דער יורש און דער בעה"ב אויף כל התורה כולה,

English translation 177

and afterwards come the revelations,

און דערנאך קומען די גילויים,

English translation 178

how and how much he studies and understands Torah with his intellect.

ווי און וויפל ער לערנט און פארשטייט תורה בשכלו.

English translation 179

And it is simple to understand,

ומובן בפשטות,

English translation 180

that the main thing is the essence of ownership,

אז דער טיקר איז דער עצם בעלות,

English translation 181

and not the revelations which are

און ניט די גילויים וועלכע זיינען

English translation 182

(relative to the essence of ownership)

(לפי ערך עצם הבעלות)

English translation 183

merely external, because from the perspective of the essence of ownership it is his thing in its perfection. And therefore the essence of ownership comes first,

נאר חיצוניות ווייל מצד דער עצם בעלות איז דאס זיינער א זאך בשלימותו. און דערפאר קומט לכל לראש דער עצם בעלות,

English translation 184

and only afterwards does the extension into revelations emerge,

און ערשט דערנאך קומט ארויס דער התפשטות אין גילויים,

English translation 185

first his father teaches him Torah28,

פריער איז אביו מלמדו תורה 28,

English translation 186

then at five years of age for Scripture,

דערנאך בן חמש שנים למקרא,

English translation 187

at ten years of age for Mishnah29,

בן עשר שנים למשנה 29,

English translation 188

and from year to year more comes to him in the revelations and understanding and comprehension of Torah,

ומשנה לשנה קומט ביי אים צו נאכמער אין די גילויים והבנה והשגה פון תורה,

English translation 189

and primarily every ten years.

ובעיקר יעדער עשר שנים.

English translation 190

On the other hand, it is not sufficient to have only the essence of ownership by virtue of inheritance,

לאידך גיסא איז ניט מספיק נאר דער עצם בעלות מצד הירושה,

English translation 191

rather one must also have the revelations,

נאר מ'דארף אויך האבן די גילויים,

English translation 192

as will be explained.

כדלקמן.

English translation 193

As this is in halachah:

ווי דאס איז אין הלכה:

English translation 194

A master of a field or a house etc. is a complete master over it without any distinction as to how he uses the field or house.

א בעה"ב אויף א שדה אדער א בית וכיו"ב איז ער אויף דעם א גאנצער בעה"ב אָן קיין נפק"מ ווי ער נוצט דעם שדה אדער בית.

English translation 195

There can indeed be restrictions from the outside which limit how he can use the field or house,

עס קענען טאקע זיין הגבלות מן החוץ וועלכע זיינען מגביל ווי ער קען זיך באנוצן מיט דער שדה אדער בית,

English translation 196

for example he needs permission from the state,

לדוגמא ער דארף האבן רשות המדינה,

English translation 197

permission from the city,

רשות העיר,

English translation 198

permission from the neighborhood etc., but this is only an external restriction from the outside,

רשות השכונה וכיו"ב אבער דאס איז נאר א הגבלה חיצונית מן החוץ,

English translation 199

which limits how he can

וועלכע איז מגביל ווי ער קען

English translation 200

(reveal),

(גילויים),

English translation 201

which does not affect at all his essence of ownership.

וואס רירט כלל ניט אן אין עצם בעלות שלו.

English translation 202

Another example:

נאך א דוגמא:

English translation 203

Even though one is a complete master over a field,

אע"פ וואס איינער איז א בעה"ב בשלימות אויף א שדה,

English translation 204

when the time for sowing comes he cannot decide that then it will be harvest time. This is not dependent on him,

איז ווען עס קומט זמן הזרע קען ער ניט מחליט זיין אז דעמולט וועט זיין קציר. דאס איז ניט תלוי אין אים,

English translation 205

rather it is dependent on the season of the year,

נאר דאס איז תלוי אין תקופת השנה,

English translation 206

an external thing from the outside. And consequently he is told,

א דבר חיצוני מבחוץ. ובמילא זאגט מען אים,

English translation 207

that when the time for sowing comes,

אז ווען עס קומט זמן הזריעה,

English translation 208

he cannot harvest,

קען ער ניט קוצר זיין,

English translation 209

because he misses the proper time and possibilities and the purpose for which he needs to use his field.

ווייל ער פטר'ט די אייגענע צייט און מעגלעכקייטן און דער תכלית אויף וואס ער דארף נוצן זיין שדה.

English translation 210

And likewise at the time of harvest he must cut the field,

ועד"ז בזמן הקציר דארף ער שניידן די פעלד,

English translation 211

and not sow or gather,

און ניט זורע זיין אדער מאסף זיין,

English translation 212

and likewise at the time of gathering,

ועד"ז בזמן האסיף,

English translation 213

he must gather and not sow.

דארף ער מאסף זיין און ניט זורע זיין.

English translation 214

And it is simple to understand that these restrictions

ומובן בפשטות אז די הגבלות

English translation 215

(according to the seasons of the year)

(לויט תקופות השנה)

English translation 216

do not affect at all his essence of ownership of the field. And the main thing is his essence of ownership,

רירן כלל וכלל ניט אָן זיין עצם בעלות השדה. און דער עיקר איז זיין עצם בעלות,

English translation 217

only regarding the manner of using his field there are differences and restrictions determined by external things outside of him.

נאר באופן ההשתמשות מיט זיין שדה זיינען דא חילוקים והגבלות באשטימט דורך דברים חיצוניים שמחוץ ממנו.

English translation 218

And likewise regarding the fact that every Jew is an heir and master of the entire Torah:

ועד"ז בנוגע צו דעם וואס יעדער איז יורש ובעה"ב אויף כל התורה כולה:

English translation 219

That a Jew has restrictions from the side of his time and his intellect as to how much he can understand Torah does not affect at all the essence of ownership that he is master of the entire Torah.

דאס וואס א איד האט הגבלות מצד זיין זמן און זיין שכל וויפל ער קען פארשטיין תורה רירט כלל ניט אן דער עצם בעלות וואס ער איז בעה"ב אויף כל התורה כולה.

English translation 220

And therefore it comes to the head of all that he is an heir of the entire Torah immediately upon his emergence into the air of the world,

און דערפאר קומט לכל לראש זאס וואס ער איז יורש כל התורה תיכף משיצא לאויר העולם,

English translation 221

and already then the entire Torah belongs to him. And only afterwards comes the expansion in revelations according to how he grows in his revealed powers

און שוין דעמולט באלאנגט צו אים כל התורה כולה. און ערשט דערנאך קומט דער התפשטות אין גילויים לויט ווי ער וואקסט אין זיינע כחות גלויים

English translation 222

(his intellect etc.):

(שכלו וכו'):

English translation 223

At first his father teaches him Torah,

פריער איז אביו מלמדו תורה,

English translation 224

afterwards at five years of age for Scripture,

דערנאך בן חמש למקרא,

English translation 225

afterwards at ten years of age for Mishnah,

דערנאך בן עשר למשנה,

English translation 226

etc. when he becomes older and older and his intellect grows more, there comes into the revelations and expansion in understanding and comprehension of the Torah,

א. א. וו. ווען ער ווערט עלטער און עלטער און זיין שכל וואקסט מערער קומט צו אין די גילויים והתפשטות בהבנת והשגת התורה,

English translation 227

and primarily every ten years,

ובעיקר יעדער עשר שנים,

English translation 228

until forty years of age for understanding,

ביז בן ארבעים לבינה,

English translation 229

and even then he is still not in perfection,

און אויך דעמולט איז ער נאך ניט בשלימות,

English translation 230

and when he becomes fifty years of age more comes etc.

און בשעת ער ווערט בן חמישים קומט צו נאכמער וכו'.

English translation 231

But obviously simply,

אבער כמובן בפשטות,

English translation 232

that the main thing is his essential ownership,

אז דער עיקר איז זיין עצם בעלות,

English translation 233

by virtue of which he is a master over the entire Torah,

וואס מצד דעם איז ער בעה"ב אויף כל התורה כולה,

English translation 234

not looking at how much understanding and comprehension and revelations he has in Torah.

ניט קוקנדיק וויפל הבנה והשגה וגילויים ער האט אין תורה.

English translation 235

Therefore the question arises: why is it necessary to have revelations?

לפי"ז ווערט די שאלה פארוואס זיארף מען האבן גילויים?

English translation 236

The explanation in this is, and this is the function of the "third":

איז דער ביאור בזה און דאס איז דער אויפטו פון "תליתאי":

English translation 237

Because the Holy One, blessed be He, desired to have for Himself a dwelling place in the lower realms,

וויבאלד אז נתאוה הקב"ה להיות לו ית' דירה בתחתונים,

English translation 238

it is not enough that one should himself be an heir of the entire Torah,

איז ניט גענוג אז מ'זאל אליין זיין א יורש פון כל התורה כולה,

English translation 239

and that it should remain thus,

און דערביי זאל עס בלייבן,

English translation 240

rather one must also utilize the Torah in actuality through learning Torah in actuality,

נאר מ'דארף אויך אויסנוצן תורה בפועל דורך לערנען תורה בפועל,

English translation 241

dependent according to his age in years

תלוי לויט זיין גיל בשנים

English translation 242

(at five years of age for Scripture,

(בן חמש למקרא,

English translation 243

at ten years of age for Mishnah etc.),

בן עשר למשנה וכו'),

English translation 244

and utilize the Torah in order to make peace in the world.

און אויסנוצן תורה בכדי לעשות שלום בעולם.

English translation 245

That is, that a Jew indeed has a tremendous virtue that he is an heir of the entire Torah

ד. ה. אז א איד האט טאקע א געוואלדיקע מעלה וואס ער איז יורש כל התורה כולה

English translation 246

(like the virtue of the "singular one",

(ע"ד די מעלה פון "יחיד",

English translation 247

like in Torah the concept of the "delights" of the Holy One, blessed be He);

ע"ד ווי אין תורה דער ענין פון "שעשועים" של הקב"ה);

English translation 248

but because the Holy One, blessed be He, desired to have for Himself a dwelling place in the lower realms, there must be the concept of "third":

אבער וויבאלד אז נתאוה הקב"ה להיות לו ית' דירה בתחתונים דארף זיין דער ענין פון "תליוזאי":

English translation 249

that he should utilize the Torah in actuality in the world,

ער זאל אויסנוצן די תורה בפועל אין וועלט,

English translation 250

beginning from himself learning Torah in actuality and utilizing the Torah in order to make peace in the world.

אנהויבנדיק פון אליין לערנען תורה בפועל און אויסנוצן די תורה בכדי לעשות שלום בעולם.

English translation 251

[And like it is discussed in halachah that in addition to his essential ownership of the field, his use of the field is dependent on time and the season of the year,

[וע"ד ווי גערעדט אין הלכה אז נוסף צו זיין עצם בעלות על השדה איז זיין השתמשות מיט דער שדה תלוי אין זמן ותקופת השנה,

English translation 252

time of sowing or time of harvest etc.].

זמן זרע אדער זמן קציר כו'].

English translation 253

And specifically through this

און דוקא דורך דעם

English translation 254

(utilizing the Torah in actuality in order to make peace in the world,

(אויסנוצן תורה בפועל בכדי לעשות שלום בעולם,

English translation 255

in addition to the essential ownership of Torah)

בנוסף אויף עצם הבעלות אויף תורה)

English translation 256

there comes additionally an elevation higher

קומט צו נאך אן עילוי נעלה יותר

English translation 257

(than the essential inheritance of the Torah)

(ווי דער עצם ירושת התורה)

English translation 258

because specifically through this the "desire of the Holy One, blessed be He" is fulfilled,

ווייל דוקא דורך דעם ווערט נתמלא דער "נתאוה הקב"ה",

English translation 259

which is incomparably higher than that which a person is essentially an heir of Torah, as explained in the discourses of the Rebbe Maharash30

וואס דאס איז שלא בערך נעלה יותר ווי דאס וואס א איך איז בעצם א יורש פון תורה כמבואר אין די דרושים פון דעם רבי'ן מהר"ש 30

English translation 260

(from the beginning passed over)31,

(מלכתחילה אריבער) 31,

English translation 261

that the pleasure of the Creator is incomparably higher than the pleasure of the created being.

אז דער תענוג בורא איז שלא בערך נעלה יותר ווי דער תענוג נברא.

English translation 262

And regarding our matter:

ועד"ז בעניננו:

English translation 263

The concept that a Jew is an heir of the entire Torah is analogous to the pleasure of the created being. When he utilizes the Torah in actuality,

דער ענין וואס א איד איז יורש כל התורה איז בדוגמת תענוג נברא. בשעת ער נוצט אויס די תורה בפועל,

English translation 264

study and observance of the Torah and in order to make peace in the world,

לימוד וקיום התורה און בכדי לעשות שלום בעולם,

English translation 265

then the pleasure of the Creator is realized,

ווערט דער תענוג בורא,

English translation 266

that the Holy One, blessed be He, desired to have for Himself a dwelling place in the lower realms.

וואס נתאוה הקב"ה להיות לו ית' דירה בתחתונים.

English translation 267

Further:

נאכמער:

English translation 268

Thus one would have needed to utilize the Torah in order to make peace in the world even if this were only for the sake of the pleasure of the Creator

אזוי וואָלט מען געדארפט אויסנוצן תורה בכדי לעשות שלום בעולם אפילו אויב דאס וואלט געווען נאר מצד תענוג בורא

English translation 269

(without any pleasure of the created being),

(אן קיין תענוג נברא),

English translation 270

in the well-known expression32: if we had been commanded to chop wood;

בלשון הידוע 32 אילו נצטווינו לחטוב עצים;

English translation 271

here there comes additionally that through the service of making peace in the world, there also comes into that which Torah is the "delights" of the Holy One, blessed be He,

דא קומט צו נאכמער אז דורך די עבודה פון לעשות שלום בעולם קומט אויך צו אין דעם ווי תורה איז "שעשועים" של הקב"ה,

English translation 272

and also into that which Torah is essentially an inheritance for a Jew,

און אויך ווי תורה איז בעצם אלס א ירושה ביי א אידן,

English translation 273

as discussed above, that through the descent of Torah into the world there is an elevation also in that which Torah is the "delights" of the Holy One, blessed be He.

כמדובר לעיל אז דורך דער ירידה פון תורה בעולם ווערט אן עילוי אויך אין דעם ווי תורה איז "שעשועים" של הקב"ה.

English translation 274

From this the practical instruction is understood:

דערפון איז פארשטאנדיק די הוראה בפועל:

English translation 275

A person might think that he can sit by himself and learn Torah,

א איך קען דאך מיינען אז ער קען זיצן פאר זיך און לערנען תורה,

English translation 276

which is "delights",

וואס זי איז "שעשועים",

English translation 277

he has for himself the highest thing that can be, why does he need to go out and descend into the world in order to make peace in the world?

האט ער פאר זיך די העכסטע זאך וואס קען זיין וואס דארף ער ארויסגיין און יורד זיין בעולם בכדי לעשות שלום בעולם?

English translation 278

He is told that "the entire Torah was given to make peace in the world",

זאגט מען אים אז "כל התורה ניתנה לעשות שלום בעולם",

English translation 279

the Holy One, blessed be He, desired to have for Himself a dwelling place in the lower realms specifically, he must go out and descend into the world in order to make peace there. And specifically this is even higher

נתאוה הקב"ה להיות לו ית' דירה בתחתונים דוקא דארף ער ארויסגיין און יורד זיין בעולם בכדי דארטן אויפמאכן שלום. און דוקא דאס איז נאך העכער

English translation 280

(so to speak)

(כביכול)

English translation 281

than that which Torah is the "delights" of the Holy One, blessed be He, etc.

ווי דאס וואס תורה איז "שעשועים" של הקב"ה כו'.

English translation 282

As this is in practical halachah:

ווי דאס איז אין הלכה בפועל:

English translation 283

The law is that "nothing stands before the saving of a life"33,

דער דין איז אז "אין לך דבר שעומד בפני פקוח נפש" 33,

English translation 284

saving lives overrides the entire Torah,

פקוח נפשות איז דוחה כל התורה כולה,

English translation 285

including simply also that which Torah is the "delights" of the Holy One, blessed be He,

כולל בפשטות אויך ווי תורה איז "שעשועים" של הקב"ה,

English translation 286

it too is set aside for the sake of saving a life.

ווערט עס אויך נדחה מפני פקו"נ.

English translation 287

And this is regarding the saving of life of any Jew,

און דאס רעדט זיך וועגן פקו"ן פון יעדער איד,

English translation 288

not looking whether he is from "your heads, your tribes" or from "your wood cutters" and "your water drawers".

ניט קוקנדיק צי ער איז פון "ראשיכם שבטיכם" אדער פון "חוטב עציך" און "שואב מימיך".

English translation 289

One sees from this that when it comes to pikuach nefesh,

זעט מען דערפון אז ווען עס קומט צו פקו"נ,

English translation 290

to save a Jew,

צו ראטעווען א אידן,

English translation 291

it is higher

איז דאס העכער

English translation 292

(and therefore it overrides)

(און דערפאר איז דאס דוחה)

English translation 293

even the Torah which is the "delight" of the Holy One, blessed be He!

אפילו ווי תורה איז "שעשועים" של הקב"ה!

English translation 294

He could argue:

קען ער דאך טענה'ן:

English translation 295

It is true that a Jew is in a situation of pikuach nefesh, but what does that have to do with him,

אמת טאקע אז א איד שטייט במצב של פקו"נ אבער וואס איז דאס נוגע צו אים,

English translation 296

let someone else save him.

זאל א צווייטער אים ראטעווען.

English translation 297

However, he believes in Divine Providence,

ער גלויבט דאך אבער אין השגחה פרטית,

English translation 298

that there is no happenstance in the world

אז ס'איז ניטא קיין מקרה אין וועלט

English translation 299

(G‑d forbid) 34,

(ח"ו) 34,

English translation 300

it must not be "you have walked with Me happenstance" 35,

עס טאר ניט זיין "הלכתם עמי בקרי" 35,

English translation 301

from the word happenstance; therefore, if you see a Jew who is in a situation of pikuach nefesh,

מלשון מקרה במילא אויב דו זעסט א איד וועלכער שטייט במצב פון פקו"נ,

English translation 302

it was shown to you with intention so that you should save him,

האט מען עס דיר באוויזן מיט א כוונה בכדי אז דו זאלסט אים ראטעווען,

English translation 303

even if this means leaving what you are doing, sitting and learning Torah.

אפילו אויב דאס מיינט אוועקגיין פון דעם וואס דו זיצט פאר זיך און לערנסט תורה.

English translation 304

And this is a clear ruling in the Shulchan Aruch, which

און דאס איז א קלארער פסק דין אין שו"ע, וואס

English translation 305

(as discussed many times)

(כמדובר כמ"פ)

English translation 306

in a practical law one cannot negotiate and say homiletic interpretations and allusions,

אין א הלכה בפועל קען מען זיך ניט דינגען און זאגן פשט'לעך ורמזים,

English translation 307

rather this is the clear law for every Jew.

נאר אזוי איז די קלאָרע הלכה פאר יעדן אידן.

English translation 308

And accordingly, there is an answer to the argument of the evil inclination:

ועפ"ז האט מען אַן ענטפער אויף טענת היצר:

English translation 309

When one sits and learns Torah, it is certain that one accomplishes through this,

בשעת מ'זיצט פאר זיך און מ'לערנט תורה איז א ודאי אז מ'טוט דורך דעם אויף,

English translation 310

and in the most elevated matter, the "delight" of the Holy One, blessed be He;

און אין אן ענין הכי נעלה "שעשועים" של הקב"ה:

English translation 311

however, when one goes out into the world and uses Torah to make peace in the world, it is doubtful whether one will accomplish, because "darkness will cover the earth" 36 etc. Therefore, the evil inclination argues that the certain outweighs the doubtful,

משא"כ בשעת מ'גייט ארויס אין וועלט און מ'נוצט תורה בכדי לעשות שלום בעולם איז דאך א טופק צי מ'וועט אויפטאן. וויבאלד אז "החושך יכסה ארץ" 36 וגו'. במילא טענה'ט דער יצר דער ודאי וועגט איבער דעם ספק,

English translation 312

one should rather do the certain,

דארף מען בעסער טאן דעם ודאי,

English translation 313

than the doubtful.

ווי דער ספקו

English translation 314

The aforementioned law guards against this:

באווארנט דאס דער דין הנ"ל:

English translation 315

Even if it is a doubtful pikuach nefesh,

אפילו אויב ס'איז א ספק פקו"נ,

English translation 316

even two doubts,

אפילו צוויי ספיקות,

English translation 317

even several doubts,

אפילו כמה ספיקות,

English translation 318

even a thousand doubts, this also overrides the entire Torah 37.

אפילו אלף ספיקות איז דאס אויך דוחה כל התורה כולה 37.

English translation 319

And to such an extent,

ועד כדי כך,

English translation 320

that even if it concerns a Kohen Gadol who is in the Holy of Holies on Yom Kippur and is offering the incense,

אז אפילו אויב עס רעדט זיך וועגן א כהן גדול וואס געפינט זיך בקדש הקדשים ביוהכ"פ און איז מקטיר די קטורת,

English translation 321

but he hears that there is even a doubtful pikuach nefesh, he must leave the Holy of Holies and save the Jew!

אבער ער דערהערט אז ס'איז דא אפילו א ספק פקו"נ דארף ער ארויסגיין פון קדה"ק און ראטעווען דעם אידן!

English translation 322

And accordingly, it is understood regarding the service of each and every person, as the Rambam writes

ועד"ז איז פארשטאנדיק בנוגע צו די עבודה פון כאו"א ווי דער רמב"ם שרייבט

English translation 323

(at the end of Hilchos Shemittah v'Yovel)

(בסוף הל' שמיטה ויובל)

English translation 324

that "not only the tribe of Levi, but every person etc. whose spirit moved him etc.,

אז "לא שבט לוי בלבד אלא כל איש ואיש כו' אשר נדבה רוחו אותו כו',

English translation 325

behold he is sanctified as the Holy of Holies, and Hashem is his portion and inheritance etc.",

הרי זה נתקדש קדש קדשים ויהי' ה' חלקו ונחלתו כו'",

English translation 326

even a Kohen Gadol, whose essence is the Holy of Holies,

ביז אויך א כהן גדול וואס ענינו איז קדש קדשים,

English translation 327

as it is written 38 "and he separated Aharon to sanctify him as the Holy of Holies," therefore the aforementioned directive applies to him,

כמ"ש 38 "ויבדל אהרן להקדישו קדש קדשים" במילא איז צו אים שייך די הוראה הנ"ל,

English translation 328

that because of a doubtful pikuach nefesh he must leave even the level of the Holy of Holies

אז צוליב ספק פקו"נ דארף ער ארויסגיין אפילו פון דרגת קדה"ק

English translation 329

(as the Holy of Holies is in the service of man).

(ווי קדה"ק איז אין עבודת האדם).

English translation 330

And as mentioned,

און כאמור,

English translation 331

this is a law in the Shulchan Aruch regarding which one cannot negotiate. And there is no "some are accustomed" in the Shulchan Aruch

דאס איז א דין אין שו"ע אין וועלכע ס'איז ניט שייך דינגען זיך. און ס'איז ניט קיין "יש נוהגין" אין שו"ע

English translation 332

(that some are accustomed that doubtful pikuach nefesh overrides the entire Torah)

(אז יש נוהגין אז ספק פקו"נ דוחה כל התורה כולה)

English translation 333

rather "everyone" holds this way,

נאר "כולי עלמא" האלטן אזוי,

English translation 334

therefore regarding this there is no "each river follows its own course" 39,

במילא איז אין דעם ניט שייך "נהרא נהרא ופשטי'" 39,

English translation 335

and it is not possible to answer with excuses that one is not accustomed to this path,

און ס'איז ניט שייך ענטפערן די תירוצים אז מ'איז ניט איינגעוואוינט בדרך זה,

English translation 336

one did not receive such an education,

מ'האט ניט באקומען אזא חינוך,

English translation 337

this is not our way,

דאס איז ניט אונזער דרך,

English translation 338

and so forth...

וכיו"ב...

English translation 339

Rather, this is an obligation upon every Jew that when there is a situation of pikuach nefesh,

נאר דאס איז א חיוב אויף יעדער איד אז ווען ס'איז א מצב פון פקו"נ,

English translation 340

even of one Jew,

אפילו פון איין איד,

English translation 341

regardless of who he is,

ניט קוקנדיק ווער ער איז,

English translation 342

and even a doubt and a thousand doubts of pikuach nefesh, this overrides the entire Torah!

און אפילו א ספק ואלף ספיקות פקו"נ איז דאס דוחה כל התורה כולה!

English translation 343

Based on the above, one will understand the matter that the fourth month

ע"פ הנ"ל וועט מען פארשטיין דער ענין וואס חודש הרביעי

English translation 344

(the month of Tammuz)

(חודש תמוז)

English translation 345

is always blessed from the Shabbat Mevarchim that occurs in the third month

ווערט אלעמאל געבענטשט פון שבת מברכים וואס קומט אויס בחודש השלישי

English translation 346

(the third month):

(ירחא תליתאי):

English translation 347

In the fourth month, there is an emphasized undesirable matter, the "fast of the fourth month" 40

אין חודש הרביעי איז בהדגשה אן ענין בלתי רצוי דער "צום הרביעי" 40

English translation 348

(the seventeenth of Tammuz).

(שבעה עשר בתמוז).

English translation 349

Which, even after the redemption of the 12th of Tammuz, did not nullify and did not even weaken the matter of the fast of the fourth month.

וואס אפילו לאחרי ווי ס'איז געווען די גאולה פון י"ב תמוז האט דאס ניט מבטל געווען און אפילו ניט מחליש געווען דעם ענין פון דער צום הרביעי.

English translation 350

The general question arises: why did the Omnipresent make it that there should be an undesirable matter that brought about the "fast of the fourth month"?

ווערט די שאלה כללית פארוואס האט דער אויבערשטער געמאכט אז עס זאל זיין אן ענין בלתי רצוי וואס האט געבראכט צו דעם "צום הרביעי",

English translation 351

One cannot say that the Omnipresent made the fourth month only for a fast, G‑d forbid?!

מ'קען דאך ניט זאגן אז דער אויבערשטער זאל מאכן דעם חודש הרביעי נאר צוליב א צום ח"ו?!

English translation 352

The answer to this is:

איז דער ענטפער אויף דעם:

English translation 353

The Omnipresent made it so that from this undesirable matter of the "fast of the fourth month" there should be a transformation of darkness to light and bitterness to sweetness 41,

דער אויבערשטער האט עס געמאכט בכדי אז פון דעם ענין בלתי רצוי פון "צום הרביעי" זאל זיין אתהפכא חשוכא לנהורא ומרירו למיתקא 41,

English translation 354

the advantage 42 of light from darkness and the advantage of wisdom from folly 43.

דער יתרון 42 האור מן החושך ויתרון החכמה מן הסכלות 43.

English translation 355

That is:

דאס הייסט:

English translation 356

The Omnipresent established that in good and light there should be two modes: (a)

דער אויבערשטער האט אויסגעשטעלט אז אין טוב ואור זאלן זיין צוויי אופנים: (א)

English translation 357

good and light that comes from things that are initially good and light. (b)

טוב ואור וואס קומט ארויס פון זאכן וואס זיינען מלכתחילה טוב ואור. (ב)

English translation 358

good and light that comes specifically through the transformation of darkness to light and bitterness to sweetness 44.

טוב ואור' וואס קומט ארויס דוקא דורך אתהפכא חשוכא לנהורא ומרירו למיחקא 44.

English translation 359

And the good and light in the second manner has an advantage over the first manner, as discussed earlier, that it cannot be that the Supreme One should make a descent for the sake of descent,

און דער טוב ואור אויף דעם צווייטן אופן האט אן עילוי לגבי דעם ערשטן אופן ווי גערעדט פריער אז עס קען ניט זיין אז דער אויבערשטער זאל מאכן א ירידה לשם ירידה,

English translation 360

but rather this is certainly for the sake of a higher elevation, because through the transformation of darkness into light and bitterness into sweetness, the advantage of light from darkness and the advantage of wisdom from folly emerges.

נאר דאס איז זיכער צוליב אַן עלי' נעלית יותר ווייל דורן אתהפכא חשוכא לנהורא ומרירו למיתקא קומט אויס דער עילוי פון יורון האור מן החושך און יתרון החכמה מן הסכלות.

English translation 361

That is, in order for there to be the advantage of light and the advantage of wisdom, the Supreme One had to create the reality of darkness and bitterness,

ד.ה. אז בכדי עס זאל זיין יתרון האור און יתרון החכמה האט דער אויבערשטער געדארפט באשאפן די מציאות פון חשוכא און מרירו,

English translation 362

so that through the transformation of darkness into light and bitterness into sweetness, there should be the advantage of light from darkness and the advantage of wisdom from folly.

אז דורך אתהפכא חשוכא לנהורא ומרירו למיתקא זאל זיין דער יתרון האור מן החושך און יתרון החכמה מן הסכלות.

English translation 363

And from this it is understood regarding the fast of the fourth month:

ועד"ז מובן בנוגע צו דעם צום הרביעי בחודש הרביעי:

English translation 364

In order for the advantage of light and the advantage of wisdom to emerge, there is the matter of the fast of the fourth month,

בכדי עס זאל ארויסקומען דער יתרון האור ויתרון החכמה איז דא דער ענין פון צום הרביעי בחודש הרביעי,

English translation 365

which indicates the service of descending in order to refine and transform even undesirable matters,

וואס באווייזט אויף די עבודה פון יורד בכדי מברר ומהפך זיין אויך די ענינים בלתי רצויים,

English translation 366

for which one must clothe oneself in the garment being refined, and one must refine and transform darkness and bitterness into light and sweetness.

וואס דערצו דארף מען זיך אנטאן בלבוש המתברר און מ'דארף מברר ומהפך זיין די חושך ומרירות לנהורא ולמיתקא.

English translation 367

And as the Rambam concludes the Laws of Fasts:

און ווי דער רמב"ם איז מסיים הלכות תעניות:

English translation 368

"All these fasts are destined to be abolished in the days of Mashiach,

"כל הצומות האלו עתידים ליבטל לימות המשיח,

English translation 369

and moreover, they are destined to become festivals and days of joy and gladness, as it is said40 'So said Hashem of Hosts: The fast of the fourth month...

ולא עוד אלא שהם עתידים להיות יום טוב וימי ששון ושמחה שנאמר 40 כה אמר ה' צבאות צום הרביעי...

English translation 370

shall become for the house of Yehudah for joy and gladness and for good festivals.'" And as discussed at length elsewhere about this45

יהי' לבית יהודה לששון ולשמחה ולמועדים טובים". און ווי גערעדט אמאל בארוכה בזה 45

English translation 371

(we will not review it now).

(וועט מען עס איצטער ניט איבער'חזר'ן).

English translation 372

And based on this, the difference between the third month and the fourth month is understood:

ועפ"ז איז מובן דער חילוק צווישן חודש השלישי און חודש הרביעי:

English translation 373

The third month

חודש השלישי

English translation 374

(the third month)

(ירחא תליתאי)

English translation 375

is the level of light and goodness from the outset,

איז די דרגא פון אור וטוב מלכתחילה,

English translation 376

whose concept of the third month is "a third light for a third nation",

וואס ענינו פון דעם ירחא תליתאי איז "אוריאן תליתאי לעם תליתאי",

English translation 377

"Torah is light",

"תורה אור",

English translation 378

that Torah should illuminate the world and make peace in the world, the concept of "third". And specifically this is the supernal intention

אז תורה זאל באלייכטן די וועלט און אויפמאכן שלום בעולם דער ענין פון "תליתאי". און דוקא דאס איז די כוונה עליונה

English translation 379

(the delight of the Creator)

(תענוג בורא)

English translation 380

to make for Him, blessed be He, a dwelling place in the lower realms.

לעשות לו ית' דירה בתחתונים.

English translation 381

The fourth month is a descent lower into the world

חודש הרביעי איז א ירידה למטה יותר בעולם

English translation 382

(than the third month)

(ווי חודש השלישי)

English translation 383

into the place of darkness and bitterness, and to refine and transform darkness and bitterness into light and sweetness.

במקום החושך והמרירות און מברר ומהפך זיין דעם חושך ומרירות לאור ולמתיקות.

English translation 384

That is, the fourth month is the level of light and goodness that emerges specifically through darkness and bitterness, the advantage of light and the advantage of wisdom.

ד.ה. חודש הרביעי איז די דרגא פון אור וטוב וואס קומט ארויס דוקא ע"י חושך ומרירות דעם יתרון האור ויתרון החכמה.

English translation 385

From where does one have the power to refine and transform the darkness

פון וואנעט האט מען דעם כח צו מברר ומהפך זיין דעם חושך

English translation 386

(in the fourth month)

(בחודש הרביעי)

English translation 387

— the Holy One, blessed be He, precedes the remedy to the blow46,

איז הקב"ה מקדים רפואה למכה 46,

English translation 388

and arranged that before the fourth month comes the third month

און האט אויסגעשטעלט אז לפני חודש הרביעי קומט דער חודש השלישי

English translation 389

(the third month),

(ירחא תליתאי),

English translation 390

whose concept is Torah

וואס ענינו איז תורה

English translation 391

(a third light),

(אוריאן תליתאי),

English translation 392

"Torah is light",

"תורה אור",

English translation 393

which was given in order to make peace in the world

וואס ניתנה בכדי לעשות שלום בעולם

English translation 394

(in the place of division),

(אין מקום ההתחלקות),

English translation 395

and from Torah all matters are derived,

און פון תורה ווערן נשתלשל אלע ענינים,

English translation 396

both the matter of light

סיי דער ענין פון אור

English translation 397

(from the outset)

(מלכתחילה)

English translation 398

and the matter of darkness

און סיי דער ענין פון חושך

English translation 399

(whose purpose is the transformation of darkness into light),

(וואס כוונתו איז אתהפכא חשוכא לנהורא),

English translation 400

and consequently, Torah is master over both the light and the darkness

ובמילא איז תורה בעה"ב סיי אויף דער אור און סיי אויף דער חושך

English translation 401

(since these are derived from Torah)

(וויבאלד אז דאס ווערט נשתלשל פון תורה)

English translation 402

and therefore Torah gives the power to refine and transform darkness into light.

און דערפאר גיט תורה דעם כח צו מברר ומהפך זיין דעם חושך לאור.

English translation 403

And based on this, it is understood why the Shabbat when the fourth month is blessed always falls in the third month, because the third month,

ועפ"ז איז מובן פארוואס שבת מברכים חודש הרביעי איז אלעמאל אין חודש השלישי ווייל דער חודש השלישי,

English translation 404

whose concept is "a third light",

שענינו איז "אוריאן חליתאי",

English translation 405

to draw down peace in this lowest world, below which there is no lower, gives the power to refine and transform the darkness

צו ממשיך זיין שלום בעוה"ז התחתון שאין תחתון למטה ממנו גיט דעם כח צו מברר ומהפך זיין דעם חושך

English translation 406

(which is in the fourth month)

(וואס איז אין חודש השביעי)

English translation 407

into light,

לאור,

English translation 408

and then there is added an advantage that does not exist otherwise, the advantage of light from darkness, etc.

און דעמולט קומט נאך צו אן עילוי וואס איז ניטא בלאו הכי יתרון האור מן החושך כו'.

English translation 409

According to this, there is an additional explanation regarding the aforementioned question of the evil inclination: since there is a doubt whether one will accomplish in the world, because "darkness will cover the earth",

לויט דעם האט מען א תוספת הסברה אויף שאלת היצר הרע הנ"ל אז וויבאלד ס'איז א ספק צי מ'וועט אויפטאן אין וועלט ווייל "החושך יכסה ארץ",

English translation 410

but not so when one sits alone and studies Torah, which is a certainty that one accomplishes, one should rather do the certain over the doubtful:

משא"כ בשעת מ'זיצט פאר זיך און מ'לערנט תורה איז דאס א ודאי אז מ'טוט אויף דארף מען בעסער טאן דעם ודאי איידער דער ספק:

English translation 411

In addition to the above, that there is a clear ruling in the Shulchan Aruch that even a doubt regarding a life-threatening situation overrides the entire Torah, one must know that it is not a doubt,

נוסף להנ"ל אז ס'איז א פס"ד ברור אין שו"ע אז אפילו ספק פקו"נ איז דוחה כל התורה כולה דארף מען גאר וויסן אז ס'איז ניט קיין ספק,

English translation 412

for the entire intention of the darkness in the world is the transformation of darkness into light,

ווארום די גאנצע כוונה פון דעם חושך אין וועלט איז אתהפכא חשוכא לנהורא,

English translation 413

and the entire matter of the darkness of the world is derived from light

און דער גאנצער ענין פון חושך הארץ ווערט נשתלשל פון אור

English translation 414

(and it is not an independent entity, Heaven forbid),

(און דאס איז ניט אן ענין בפ"ע ח"ו),

English translation 415

the light of Torah,

דער אור פון תורה,

English translation 416

in the third month,

בחודש השלישי,

English translation 417

and He precedes the remedy to the blow, so one certainly has the power to refine and transform darkness into light.

ומקדים רפואה למכה האט מען זיכער דעם כח צו מברר ומהפך זיין דעם חושך לנהורא.

English translation 418

Therefore, this is not merely a doubt whether he will refine and transform the darkness of the world,

דעריבער איז דאס ניט גלאט א ספק צי ער וועט מברר ומהפך זיין דעם חושך העולם,

English translation 419

but rather it is a certainty that he will accomplish it.

נאר ס'איז א ודאי אז ער וועט עס אויפטאן.

English translation 420

And specifically in this consists the purpose of Torah, "a third light", in order to make peace in the world.

און דוקא אין דעם באשטייט די כוונה פון תורה "אוריאן תליתאי" בכדי לעשות שלום בעולם.

English translation 421

And then a higher level is revealed, greater than the study of Torah for its own sake

און דעמולט ווערט אויפגעטאן אן עילוי נעלה יותר ווי דורך לימוד התורה פאר זיך

English translation 422

(even as it is the "sport" of the Holy One, blessed be He)

(אפילו ווי זי איז "שעשועים" של הקב"ה)

English translation 423

the advantage of light from darkness,

יתרון האור מן החושך,

English translation 424

as explained at length above.

כנ"ל בארוכה.

English translation 425

The above matter, that saving a life overrides the entire Torah,

דער ענין הנ"ל אז פקו"ן איז דוחה כל התורה,

English translation 426

because saving a Jew is higher than the study of Torah

ווייל מציל זיין א אידן איז העכער פאר לימוד התורה

English translation 427

(the "sport" of the Holy One, blessed be He)

("שעשועים" של הקב"ה)

English translation 428

for its own sake,

פאר זיך,

English translation 429

and the intent is specifically to transform darkness into light and to bring out the advantage of light from darkness

און די כוונה איז דוקא מהפך זיין חשוכא לנהורא און ארויסברענגען דעם יתרון האור מן החושך

English translation 430

(and the power for this is received from the third month)

(און דער כח לזה באקומט מען פון חודש השלישי)

English translation 431

is also seen in the imprisonment and redemption of the 12th of Tammuz:

זעט מען אויך אין דער מאסר והגאולה פון י"ב תמוז:

English translation 432

The main matter for which the imprisonment came was because of the matter of the education of the children of Israel in Russia at that time.

דער עיקר ענין אויף וועלכע ס'איז געקומען דער מאסר איז געווען צוליב דעם ענין פון חינוך ילדי ישראל אין רוסלאנד בזמן ההוא.

English translation 433

It is known what others asked about the conduct of the master of the redemption47: how could one endanger the matter of the dissemination of the wellsprings in the most elevated manner for the sake of teaching young children the alef-beis,

איז ידוע וואס אנדערע האבן געפרעגט אויף הנהגת בעל הגאולה 47 היתכן איינשטעלן אין סכנה דעם ענין פון הפצת המעינות באופן הכי נעלה צוליב דעם אז מ'זאל לערנען מיט קליינע קינדער אל"ף -בי"ת,

English translation 434

or verses in the Torah,

אדער פסוקים אין תורה,

English translation 435

or Mishnayos and the like?

אדער משניות וכיו"ב?

English translation 436

There is a law that "one does not rely on a miracle"48

ס'איז דאך א דין אז "אין סומכין על הנס" 48

English translation 437

(as the Alter Rebbe ruled in the laws of Chametz and Matzah, in several places49)

(ווי דער אלטער רבי פסק'נט אין הל' חמץ ומצה בכ"מ 49)

English translation 438

so how could one place oneself in such danger for the sake of educating young children?!

איז היתכן איינשטעלן אין אזא סכנה צוליב חינוך פון קליינע קינדער?!

English translation 439

Nevertheless, we see that the master of the imprisonment and redemption conducted himself thus, because saving a life overrides the entire Torah,

אעפ"כ זעט מען אז דער בעל המאסר והגאולה האט זיך אזוי געפירט ווייל פקו"נ דוחה כל התורה כולה,

English translation 440

even the highest matters in the Torah,

אפילו די העכסטע ענינים אין תורה,

English translation 441

and even if he is a High Priest in the Holy of Holies, he must leave from there for the sake of saving a life;

ואפילו אויב ער איז א כהן גדול אין קדה"ק דארף ער פון דארטן ארויסגיין צוליב פקו"נ;

English translation 442

and the purpose of the entire Torah is specifically to reveal [light] in the world,

און די כוונה פון כל התורה כולה איז דוקא אויפטאן אין וועלט,

English translation 443

and when there is a situation of darkness, on the contrary:

און בשעת ס'איז א מצב פון חושך איז אדרבה:

English translation 444

then one must do even more,

דעמולט דארף מען נאכמער טאן,

English translation 445

because the intent in this is that there should be a transformation of darkness and the advantage of light from darkness.

ווייל די כוונה בזה איז אז עס זאל זיין אתהפכא חשוכא ויתרון האור מן החושך.

English translation 446

And as indeed became evident then,

און ווי ס'האט זיך טאקע אויסגעוויזן דעמולט,

English translation 447

that afterwards there was the redemption in the fourth month,

אז דערנאך איז געווען די גאולה בחודש הרביעי,

English translation 448

that even in that country and at that time, the transformation of darkness into light was seen,

אז נאך אין יענע מדינה ובזמן ההוא האט מען געזען דעם אתהפכא חשוכא לנהורא,

English translation 449

and through this there was an elevation even relative to the situation before the imprisonment—the advantage of light from darkness,

און דורך דעם איז געווארן אן עילוי אפילו לגבי המצב קודם המאסר יתרון האור מן החושך,

English translation 450

as the master of the redemption said.50

ווי דער בעל הגאולה האט געזאגט 50.

English translation 451

And in this, we also see the emphasis of the third month and the fourth month:

און דערביי זעט מען אויך די הדגשה פון חודש השלישי וחודש הרביעי:

English translation 452

The beginning of the imprisonment was in the month of Sivan,

התחלת המאסר איז געווען בחודש סיון,

English translation 453

on the 15th of Sivan,51

בט"ו סיון 51,

English translation 454

when the moon stands in its fullness52 of the third month,

קיימא סיהרא באשלמותא 52 פון חודש השלישי,

English translation 455

and the redemption was on the 12th of Tammuz,

און די גאולה איז געווען בי"ב תמוז,

English translation 456

the fourth month, where the redemption is the matter of the transformation of darkness into light and the advantage of light from darkness,

חודש הרביעי וואס די גאולה איז דער ענין פון אתהפכא חשוכא לנהורא ויתרון האור מן החושך,

English translation 457

higher than it was before the imprisonment,

העכער ווי ס'איז געווען לפני המאסר,

English translation 458

as the master of the redemption explained.

ווי דער בעל הגאולה האט מסביר געווען.

English translation 459

As an example of the matter, that through the power of the third month

בדוגמא ווי דער ענין אז בכח פון חודש השלישי

English translation 460

(preceding the remedy to the blow)

(מקדים רפואה למכה)

English translation 461

the fast of the fourth [month] is turned into a festival and a day of joy.

ווערט דער צום הרביעי נהפך ליו"ט ויום שמחה.

English translation 462

Similarly, the 12th of Tammuz precedes the remedy to the blow for the fast of the fourth [month], and this helps and gives power to transform the fast of the fourth [month] into a festival.

עד"ז איז י"ב תמוז מקדים רפואה למכה פאר צום הרביעי און דאס העלפט און גיט כח אז מ'זאל מהפך זיין דעם צום הרביעי ליו"ט.

English translation 463

From this there is also a lesson for each person as to how one must conduct oneself, because "the body follows the head"53,

דערפון איז אויך א הוראה לכאו"א ווי מ'דארף זיך פירן ווייל "בתר רישא גופא אזיל" 53,

English translation 464

and the explanation of this is,

וואס דער פירוש אין דעם איז,

English translation 465

that all Jews of this generation,

אז אלע אידן פון דעם דור,

English translation 466

who are a part of the body whose head is the master of the redemption, follow the head.54

וועלכע זיינען א חלק פון דעם גוף וואס ראשו איז דער בעל הגאולה גייען נאך דעם ראש 54.

English translation 467

As the matter is in the physical body:

ווי דער ענין איז בגשמיות הגוף:

English translation 468

Not only do the parts of the head follow the head,

ניט נאר די חלקים שבראש גייען נאך דעם ראש,

English translation 469

but all parts of the body,

נאר אלע חלקי הגוף,

English translation 470

down to the heel of the foot and the nails and hairs of the body, follow the head.

ביז דעם עקב שבו'גל און די צפרניים ושערות הגוף בתר רישא אזיל.

English translation 471

That is, there is no difference as to which level one holds,

ד.ה. אז ס'איז קיין נפק"מ ניט בא וועלכע דרגא מ'האלט,

English translation 472

for a person knows in his soul where he stands, but since one merited to be in this generation whose head of the generation is the master of the redemption, the leader of our generation,

וואס ידע אינש בנפשי' וואו ער האלט וויבאלד אבער מ'האט זוכה געווען צו זיין אין דעם דור וואס ראש הדור איז דער בעל הגאולה נשיא דורנו,

English translation 473

whether one wants or does not want, the body follows the head,

איז צי מ'וויל יע צי מ'וויל ניט איז בתר רישא אזיל,

English translation 474

and each one was given the powers to conduct himself as the head conducts himself!

און מ'האט געגעבן יעדערן די כחות צו זיך פירן ווי דער ראש פירט זיך!

English translation 475

And especially since it was seen that the head

ובפרט אז מ'האט געזען אז דער ראש

English translation 476

(the master of the redemption)

(דער בעל הגאולה)

English translation 477

succeeded, even in that country, in the service of revealing [light] in the twofold and multiplied darkness, therefore "one goes on an iron bridge"

האט מצליח געווען נאך במדינה ההיא אין די עבודה פון אויפטאן אין דעם חושך כפול ומכופל במילא "גייט מען אויף אן אייזערנעם בריק"

English translation 478

(as it is called)

(ווי מ'רופט עס אָן)

English translation 479

to also conduct oneself in such a manner,

צו זיך אויך פירן באופן כזה,

English translation 480

to refine and transform the darkness of the world,

צו מברר און מהפך זיין חושך העולם,

English translation 481

and to reveal the advantage of light from darkness.

און אויפטאן דעם יתרון האור מן החושך.

English translation 482

This is the lesson from the fact that the Shabbos when the fourth month is blessed always occurs in the third month:

וואס דאס איז דער לימוד דערפון וואס שבת מברכים חודש הרביעי קומט אלעמאל אויס אין חודש השלישי:

English translation 483

The third month is the preparation of a remedy before the blow:

חודש השלישי איז הקדמת רפואה למכה:

English translation 484

From the third month

פון חודש השלישי

English translation 485

(when the "third light" was given)

(ווען ס'איז געגעבן געווארן "אוריאן תליתאי")

English translation 486

a Jew takes the instructions of the Torah and goes securely on his way to accomplish in the fourth month,

נעמט א איד די הוראות התורה און ער איז הולך לבטח דרכו צו אויפטאן אין חודש הרביעי,

English translation 487

in matters of darkness and bitterness,

אין ענינים פון חושך ומרירות,

English translation 488

the matter of transforming darkness into light and bitterness into sweetness,

דעם ענין פון אתהפכא חשוכא לנהורא ומרירו למיתקא,

English translation 489

in a manner of increasing and adding light,

באופן דמוסיף והולך ואור,

English translation 490

until one arrives in the fourth month at the twelfth of Tammuz,

ביז אז מ'קומט אין חודש הרביעי צו י"ב תמוז,

English translation 491

which gives further strength to accomplish the advantage of light over darkness,

וואס גיט נאכמער כח צו אויפטאן דעם יתרון האור מן החושך,

English translation 492

and then the advantage of light over darkness of this [day] over the fourth,

און דערנאך דער יתרון האור מן החושך פון דעם צום הרביעי,

English translation 493

that these days will be turned55 "to joy and gladness and good festivals"40.

אז יהפכו ימים אלו 55 "לששון ולשמחה ולמועדים טובים" 40.

English translation 494

And simply, that the advantage of light over darkness is accomplished in completeness in the true and complete redemption,

ובפשטות אז דער יתרון האור מן החושך ווערט אויפגעטאן בשלימות בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 495

which comes after the third month,

וועלכע קומט נאך בחודש השלישי,

English translation 496

then in the fourth month, automatically56, it will be that these days will be turned "to joy and gladness and good festivals",

וועט בחודש הרביעי בדרך ממילא 56 זיין יהפכו ימים אלו "לששון ולשמחה ולמועדים טובים",

English translation 497

In the third redemption,

בגאולה השלישית,

English translation 498

and we will have the third Holy Temple,

און מ'האט דעם ביהמ"ק השלישי,

English translation 499

through the "third one" Moses our teacher — who is the first redeemer is the final redeemer57.

ע"י "תליתאי" משה רבינו -וואס גואל ראשון הוא גואל אחרון 57.

English translation 500

In addition to what was said regarding the Shabbat of blessing the fourth month in every year equally

נוסף להאמור וועגן שבת מברכים חודש הרביעי בכל שנה ושנה בשוה

English translation 501

(which always occurs at the end of the third month)

(וואס אלעמאל קומט עס אויס בסוף חודש השלישי)

English translation 502

there are variations from year to year and from determination to determination as to when the Shabbat of blessing Tammuz occurs.

זיינען דא שינויים משנה לשנה ומקביעות לקביעות ווען שבת מברכים תמוז קומט אויס.

English translation 503

In this year it occurs (a)

בשנה זו קומט עס אויס (א)

English translation 504

on the twenty-third of Sivan. And (b)

בכ"ג סיון. און (ב)

English translation 505

on the Shabbat of Parshat Korach.

בשבת פ' קרח.

English translation 506

And since everything is with Divine Providence,

און וויבאלד אז יעדער זאך איז בהשגחה פרטית,

English translation 507

the teaching of the Baal Shem Tov3 also applies to this,

איז אויף דעם אויך חל תורת הבעש"ט 3,

English translation 508

that from everything one must derive a lesson in the service of Hashem.

אז פון יעדער זאך דארף מען ארויסנעמען א הוראה בעבודת השם.

English translation 509

And as discussed many times,

וכמדובר כמ"פ,

English translation 510

the lesson applies to all years, but in the year that it occurs it is emphasized in a revealed way.

די הוראה איז על כל השנים נאר בשנה שטייט עס בהדגשה בגלוי.

English translation 511

When one asks a five-year-old [student] of Scripture what happened on the twenty-third of Sivan? He answers that it is an explicit verse in the Scroll of Esther

בשעת מען פרעגט ביי א בן חמש למקרא וואס האט פאסירט בכ"ג סיון? ענטפערט ער אז ס'איז א בפירוש'ער פסוק אין מגילת אסתר

English translation 512

[for the study with a "five-year-old of Scripture"58 includes "the entire Written Torah,

[וואס דער לימוד מיט א "בן חמש למקרא" 58 איז כולל "תורה,

English translation 513

with all the Prophets and all the Writings"59,

שבכתב כולה עם נביאים וכתובים כולם" 59,

English translation 514

and certainly the Scroll of Esther, as we see that children especially prepare themselves in connection with the reading of the Megillah on Purim):

ועאכו"כ מגילת אסתר ווי מ'זעט אז קינדער קאכן זיך ספעציעל בקשר מיט קריאת המגילה בפורים):

English translation 515

"And the king's scribes were called60 at that time, in the third month,

"ויקראו 60 סופרי המלך בעת ההיא בחודש השלישי

English translation 516

(and it further explains:)

(און טייטשט נאך אויס:)

English translation 517

that is the month of Sivan, on the twenty-third day thereof; and it was written according to all that Mordechai commanded to the Jews, and to the satraps, and the governors, and the princes of the provinces which are from India to Ethiopia, etc., every province according to its script, etc.,

הוא חודש סיון בשלשה ועשרים בו ויכתב ככל אשר צוה מרדכי אל היהודים ואל האחשדרפנים והפחות ושרי המדינות אשר מהודו ועד כוש גו' מדינה ומדינה ככתבה גו',

English translation 518

and he wrote in the name of King Ahasuerus, and sealed it with the king's ring, etc.,

ויכתוב בשם המלך אחשורוש ויחתום בטבעת המלך גו',

English translation 519

which the king granted the Jews who were in every city to assemble and stand for their lives, to destroy, to slay, and to cause to perish all the forces of the people and province that would assault them, etc.,

אשר נתן המלך ליהודים אשר בכל עיר ועיר להקהל ולעמוד על נפשם להשמיד להרוג ולאבד את כל חיל עם ומדינה הצרים אותם גו',

English translation 520

a copy of the writing to be given as a decree in every province, published to all the peoples, etc."

פתשגן הכתב להנתן דת בכל מדינה ומדינה גלוי לכל העמים גו'".

English translation 521

And "the runners, riding on the royal horses of the swift steeds, went out, hastened and pressed by the king's command; and the decree was given in Shushan the capital."

און "הרצים רוכבי הרכש האחשתרנים יצאו מבוהלים ודחופים בדבר המלך והדת נתנה בשושן הבירה".

English translation 522

And afterwards it continues61:

און דערנאך איז מען ממשיך 61:

English translation 523

"And Mordechai went out from the presence of the king in royal apparel, etc., and the city of Shushan rejoiced and was glad,

"ומרדכי יצא מלפני המלך בלבוש מלכות גו' והעיר שושן צהלה ושמחה,

English translation 524

the Jews had light and gladness and joy and honor,

ליהודים היתה אורה ושמחה וששון ויקר,

English translation 525

and in every province and in every city, wherever the king's command and his decree came, the Jews had gladness and joy, etc."

ובכל מדינה ומדינה ובכל עיר ועיר מקום אשר דבר המלך ודתו מגיע שמחה וששון ליהודים גו'".

English translation 526

[The simple meaning of the verses is that all this was on the twenty-third of Sivan!

[פשטות הכתובים איז דאס אלץ געווען בכ"ג סיון!

English translation 527

When one will ask most people:

בשעת מ'וועט א פרעג טאן בא רוב מענטשן:

English translation 528

When was "the Jews had light and gladness and joy and honor"? They will answer "simply" that it is stated "explicitly" in the Megillah that this was on Purim. In actuality, it is stated explicitly in the Megillah that this was on the twenty-third of Sivan! He does not believe it; he looks into the Megillah,

ווען איז געווען "ליהודים היתה אורה ושמחה וששון ויקר"? וועט מען ענטפערן "בפשטות" אז עס שטייט "בפירוש" אין מגילה אז דאס איז געווען בפורים. בפועל שטייט אין מגילה בפירוש אז דאס איז געווען כ"ג סיון! גלויבט ער ניט גיט ער א קוק אריין אין מגילה,

English translation 529

and indeed sees...

און זעט טאקע...

English translation 530

There are commentators who explain that only the writing of the letters was on the twenty-third of Sivan,

עס זיינען דא מפרשים וואס טייטשן אז נאר כתיבת האגרות איז געווען בכ"ג סיון,

English translation 531

but "And Mordechai went out from before the king, etc., the Jews had light, etc." was on Purim. However, as stated:

משא"כ "ומרדכי יצא מלפני המלך גו' ליהודים היתה אורה גו'" איז געווען בפורים אבער כאמור:

English translation 532

According to the simple meaning of the verses, this too was on the twenty-third of Sivan;

בפשטות הכתובים איז דאס אויך געווען בכ"ג סיון;

English translation 533

nowhere in between is it stated

עס שטייט ערגעץ ניט אינמיטן

English translation 534

(before "And Mordechai went out, etc.")

(פאר "ומרדכי יצא גו'")

English translation 535

that this was at a different time from what was stated before.

אז דאס איז געווען בזמן אחר ממ"ש לפנ"ז.

English translation 536

And especially since it is stated that "the runners, riding on the royal horses of the swift steeds, went out, hastened and pressed by the king's command; and the decree was given in Shushan the capital",

ובפרט אז עס שטייט אז "הרצים רוכבי הרכש האחשתרנים יצאו מבוהלים ודחופים בדבר המלך והדת נתנה בשושן הבירה",

English translation 537

i.e., that everything was done with great alacrity, it stands to reason that when Mordechai heard about the good tidings "and you may write concerning the Jews as you see fit in the king's name, and seal it with the king's ring, etc."62,

ד.ה. אז אלץ האט זיך אפגעטאן בזריזות גדולה לייגט זיך בפשטות אז ווען מרדכי האט דערהערט וועגן די בשורה טובה "ואתם כתבו על היהודים כטוב בעיניכם בשם המלך וחתמו בטבעת המלך גו'" 62,

English translation 538

he did not wait several months until Purim and then be in joy,

האט ער ניט געווארט עטלעכט חדשים ביז פורים און דעמולט איז ער געווען בשמחה,

English translation 539

rather he was immediately in joy,

נאר ער איז גלייך געווען בשמחה,

English translation 540

and immediately on that same day

און גלייך באותו יום

English translation 541

(the twenty-third of Sivan)

(כ"ג סיון)

English translation 542

"Mordechai went out from the presence of the king in royal apparel, etc., and the city of Shushan rejoiced and was glad, etc."

"מרדכי יצא מלפני המלך בלבוש מלכות גו' והעיר שושן צהלה ושמחה גו'".

English translation 543

And particularly when one stands on the day of the 23rd of Sivan, even if there are commentators who explain that this did not occur on the 23rd of Sivan, one must speak about the virtue of this day.

ובפרט ווען מ'שטייט אין דעם טאג פון כ"ג סיון איז אפילו אז עס זיינען דא מפרשים וואס לערנען איין ווי דאס איז ניט געווען בכ"ג סיון דארף מען רעדן וועגן מעלת יום זה,

English translation 544

And even if this is only a possibility

ואפילו אויב דאס איז נאר אלס א קס"ד

English translation 545

(that "and Mordechai went out etc." was on the 23rd of Sivan)

(אז "ומרדכי יצא וגו'" איז געווען בכ"ג סיון)

English translation 546

why must one strain that it specifically was not on this day?!...

פארוואס דארף מען זיך שפארן אז ס'איז דוקא ניט געווען אין דעם טאג?!...

English translation 547

And particularly since it is not only a possibility,

ובפרט אז ס'איז ניט נאר א קס"ד,

English translation 548

but rather this is the plain meaning of the verses

נאר אזוי איז פשטות הכתובים

English translation 549

(as above).

(כנ"ל).

English translation 550

And furthermore, the main point:

ועוד ועיקר:

English translation 551

The entire inquiry,

די גאנצע חקירה,

English translation 552

what happened on the 23rd of Sivan is only regarding "and Mordechai went out etc.",

וואס האט פאסירט כ"ג סיון איז נאר בנוגע "ומרדכי יצא גו'",

English translation 553

however the writing of the letters in the name of King Achashverosh and their sealing with the king's ring was, according to all opinions, on the 23rd of Sivan.

משא"כ כתיבת האגרות בשם המלך אחשורוש וחתימתן בטבעת המלך איז לכל הדיעות געווען בכ"ג סיון.

English translation 554

In any event, on this day,

עכ"פ ביום זה,

English translation 555

the 23rd of Sivan,

כ"ג סיון,

English translation 556

was the writing of the letters and their sealing with the king's ring, that "the king granted the Jews who were in every city to assemble and stand for their lives etc.",

איז געווען כתיבת האגרות וחתימתן בטבעת המלך אז "נתן המלך ליהודים אשר בכל עיר ועיר להקהל ולעמוד על נפשם וגו'",

English translation 557

and according to the plain meaning of the verses, on this day there was also "and the city of Shushan rejoiced and was glad,

וע"פ פשטות הכתובים איז אין דעם טאג אויך געווען "והעיר שושן צהלה ושמחה,

English translation 558

for the Jews there was light and joy and gladness and honor."

ליהודים היתה אורה ושמחה וששון ויקר".

English translation 559

And since "these days are remembered and performed"63, it follows that on the 23rd of Sivan, every year, that which occurred on the 23rd of Sivan then is repeated.

און וויבאלד אז "הימים האלה נזכרים ונעשים" 63 קומט אויס אז בכ"ג סיון בכל שנה ושנה חזר'ן זיך איבער דאס וואס איז געווען בכ"ג סיון דעמולט.

English translation 560

That is, that on Shabbat Mevarchim the month of Tammuz of this year, the 23rd of Sivan, is repeated, and one has special powers for the matter of transforming darkness into light and bitterness into sweetness.

ד.ה. אז בשבת מברכים חודש תמוז שנה זו כ"ג סיון חזר'ט זיך איבער און מ'האט ספעציעלע כחות אויף דעם ענין פון אתהפכא חשוכא לנהורא ומרירו למיתקא:

English translation 561

The intention of the entire decree was that from it should come forth "and it was turned to the contrary"64,

די כוונה פון די גאנצע גזירה איז געווען אז דערפון זאל ארויסקומען דער "ונהפוך הוא" 64,

English translation 562

the advantage of light from darkness

יתרון האור מן החושך

English translation 563

(as discussed earlier regarding "to the fourth").

(ווי גערעדט פריער בנוגע ל"צום הרביעי").

English translation 564

And on the 23rd of Sivan was the first revelation of this,

ובכ"ג סיון איז געווען דער ערשטער גילוי דערפון,

English translation 565

because then they wrote the letters in the name of the king and with the king's seal that the decree was nullified and the Jews could do as they wished,

ווייל דעמולט האט מען געשריבן די אגרות בשם המלך ובחתימת המלך אז די גזירה איז בטל געווארן און אידן קענען טאן וואס זיי ווילן,

English translation 566

and in place of what was previously "and the city of Shushan was perplexed"65 due to Haman's decree,

ותמורת זה וואס פריער איז געווען "והעיר שושן נבוכה" 65 מצד גזירת המן,

English translation 567

it was openly revealed that "and the city of Shushan rejoiced and was glad",

איז ארויסגעקומען בגלוי אז "והעיר שושן צהלה ושמחה",

English translation 568

not only the Jews in the city of Shushan but also the non-Jews

ניט נאר די אידן בעיר שושן נאר אויך די ניט אידן

English translation 569

(according to the simple interpretation of "and the city of Shushan")!

(כפשטות הפירוש אין "והעיר שושן")!

English translation 570

From this it is understood that Shabbat Mevarchim the month of Tammuz in this year, on the 23rd of Sivan, gives an added vitality and strength in the service in all the matters mentioned above

וואס דערפון איז פארשטאנדיק אז שבת מברכים חודש תמוז בשנה זו בכ"ג סיון גיט תוספת חיות וכח אין די עבודה בכל הענינים האמורים לעיל

English translation 571

(the instruction of the third month which blesses the fourth month)

(די הוראה פון ירחא תליתאי וועלכע בענטשט חודש הרביעי)

English translation 572

to disseminate Judaism and peace in the world,

צו מפיץ זיין אידישקייט און שלום בעולם,

English translation 573

even in a place of darkness, to refine and transform darkness into light.

אפילו אין א מקום החושך צו מברר ומהפך זיין חשוכא לנהורא:

English translation 574

When one goes to perform the service of Hashem in general,

ווען מ'גייט טאן עבודת השם בכלל,

English translation 575

and particularly in making peace in the world and refining and transforming the darkness of the world, there are indeed mockers who wish to hinder.

ובפרט אין לעשות שלום בעולם ומברר ומהפך זיין חושך העולם זיינען דאך דא מלעיגים וואס ווילן שטערן.

English translation 576

The 23rd of Sivan gives the lesson and strength,

גיט כ"ג סיון דעם לימוד און כח,

English translation 577

that even a king of the nations of the world commanded to write and they sealed with the king's ring

אז אפילו א מלך פון אוה"ע האט געהייסן שרייבן און מ'האט גע'חתם'ט בטבעת המלך

English translation 578

[which was, according to all opinions, on the 23rd of Sivan,

[וואס דאס איז געווען לכל הדיעות בכ"ג סיון,

English translation 579

and according to some views there was more than this]

ולכמה שיטות איז געווען נאכמער דערפון)

English translation 580

that not only should they not hinder the Jews,

אז ניט נאר וואס מ'זאל ניט שטערן אידן,

English translation 581

but rather the Jews are victorious in all their matters,

נאר אידן זיינען מנצח אין אלע זייערע ענינים,

English translation 582

and all the nations of the world in every city and in every province should assist them in all matters of Judaism.

און אלע אוה"ע בכל עיר ועיר ובכל מדינה ומדינה זאלן זיי מסייע זיין אין אלע ענינים פון אידישקייט.

English translation 583

This gives an added strengthening and vitality and power that, not looking at all the mockers, one should do in all matters of Judaism,

וואס דאס גיט א תוספת חיזוק וחיות וכח אז ניט קוקנדיק אויף די אלע מלעיגים זאל מען טאן אין אלע ענינים פון אידישקייט,

English translation 584

including in all the campaigns.

כולל אין די אלע מבצעים:

English translation 585

First and foremost, the education of oneself and the education of others,

לכל לראש חינוך עצמו וחינוך הזולת,

English translation 586

love of Israel and unity of Israel,

אהבת ישראל ואחדות ישראל,

English translation 587

Torah,

תורה,

English translation 588

tefillin,

תפילין,

English translation 589

mezuzah,

מזוזה,

English translation 590

charity,

צדקה,

English translation 591

a house full of books, "a house will be built and wise ones",

בית מלא ספרים יבנה וחכמי',

English translation 592

family purity,

טהרת המשפחה,

English translation 593

the kashrut of eating and drinking,

כשרות האכילה ושתי',

English translation 594

candles for the holy Shabbat and festivals,

נרות שבת קודש ויו"ט,

English translation 595

uniting all Jews in one Torah scroll,

מאחד זיין אלע אידן אין א ספר תורה,

English translation 596

printing the book of Tanya in every province and city and town where Jews live66,

אפדרוקן דעם ספר התניא בכל מדינה ומדינה ועיר ועיירה וואו עס וואוינען אידן 66,

English translation 597

"from Hodu to Cush, one hundred and twenty-seven provinces"67.

"מהודו ועד כוש שבע ועשרים ומאה מדינה" 67.

English translation 598

But a Jew argues:

טענה'ט אבער א איד:

English translation 599

All this is said regarding the nations of the world; however, there are Jewish mockers;

דאס אלץ רעדט זיך וועגן אוה"ע צווישן אידן זיינען אבער דא אידישע מלעיגים;

English translation 600

near him is found a "Korach",

לעבן אים געפינט זיך א "קרח",

English translation 601

who is a Jew,

וואס ער איז א איד,

English translation 602

a being with free will

א בעל בחירה

English translation 603

(unlike the nations of the world),

(ניט ווי אוה"ע),

English translation 604

and he mocks the service of going out and doing in the world and drawing Jews close to Judaism etc. — what advice does he have regarding these mockers?!

און ער איז מלעיג אויף די עבודה פון ארויסגיין און טאן אין וועלט און מקרב זיין אידן צו אידישקייט וכו' איז וואס פאר אן עצה האט ער מיט אט די מלעיגים?!

English translation 605

And particularly since Korach had with him 250 heads of the Sanhedrin68 and heads of yeshivas,

ובפרט אז קרח האט צוזאמען מיט זיך נאך ר"נ ראשי סנהדרין 68 און ראשי ישיבות,

English translation 606

and Korach was additionally bribed,

און קרח איז נאך משוחד,

English translation 607

and not with a physical bribe,

און ניט מיט א שוחד גשמי,

English translation 608

but with a spiritual bribe,

נאר מיט א שוחד רוחני,

English translation 609

that he wanted to be the High Priest,

אז ער וויל זיין כהן גדול,

English translation 610

because he saw that "a great chain proceeds from him...

ווייל ער האט געזען אז "שלשלת גדולה עומדת הימנו..

English translation 611

and 24 watches will stand from his descendants",

וכ"ד משמרות עומדות לבני בניו",

English translation 612

and therefore, although Korach was "intelligent", "his eye misled him" and due to the bribe that he saw who would descend from him, he did this folly69.

און דערפאר איז כאטש אז קרח "פקח הי'" איז "עינו הטעתו" און מצד דעם שוחד וואס ער האט געזען ווער וועט פון אים שטאמען האט ער געטאן דער שטות 69,

English translation 613

And since this was a spiritual bribe

און וויבאלד אז דאס איז געווען א שוחד רוחני

English translation 614

(that he wanted to be the High Priest)

(אז ער וויל זיין כהן גדול)

English translation 615

not a physical bribe, this is a very difficult matter to defend,

ניט קיין שוחד גשמי איז דאס גאר א שווערע זאך צו באווארענען,

English translation 616

because:

ווייל:

English translation 617

If he had a physical bribe,

אויב ער וואלט געהאט שוחד גשמי,

English translation 618

one could have explained to him that spirituality is higher than physicality,

וואלט מען אים געקענט נאך מסביר זיין אז רוחניות איז העכער פאר גשמיות,

English translation 619

but his bribe was connected with becoming the High Priest,

זיין שוחד איז אבער געווען פארבונדן מיט ווערן כהן גדול,

English translation 620

this is very difficult to defend,

איז דאס גאר שווער צו באווארענען,

English translation 621

Even if one would promise him the World to Come, that too does not occupy a place for him:

אפילו אויב מ'וואלט אים צוגעזאגט עוה"ב איז דאס ביי אים אויך ניט תופס מקום:

English translation 622

What is the World to Come worth to him when he can be a High Priest?!

וואס איז אים ווערט עוה"ב בשעת ער קען זיין א כהן גדול?!

English translation 623

And even for the possibility that he could be a High Priest, it is worth it for him to exert himself!

ואפילו על הספק אז ער קען זיין כהן גדול איז אים כדאי זיך איינשטעלן!

English translation 624

And especially since he held that he was worthy of this,

ובפרט אז ער האט געהאלטן אז ער איז ראוי לזה,

English translation 625

and he even brought proofs according to the Torah,

און האט נאך צו זיך געבראכט ראיות ע"פ תורה,

English translation 626

that he is a man of virtues and has lineage,

אז ער איז א בעל מעלות און האט יחוס,

English translation 627

he is "Korach the son of Yitzhar the son of Kehas the son of Levi"70;

ער איז "קרח בן יצהר בן קהת בן לוי" 70;

English translation 628

and proofs from the Torah regarding a tallit that is entirely of tekhelet,

און ראיות פון תורה וועגן טלית שכולה תכלתו,

English translation 629

a house full of books72 etc.

בית מלא ספרים 72 וכו'.

English translation 630

And Korach

און קרח

English translation 631

(with the heads of the yeshivot)

(מיט די ראשי ישיבות)

English translation 632

did not come crying that he wants something for himself,

איז ניט געקומען שרייען אז ער וויל עפעס פאר זיך אליין,

English translation 633

like a self-important person and a haughty one,

ווי א יש און א בעל גאוה,

English translation 634

rather he cries that he does not do it for himself,

נאר ער שרייט אז ער טוט עס ניט פאר זיך אליין,

English translation 635

the matter does not affect him,

אים איז די זאך ניט נוגע,

English translation 636

he does it as if for the sake of the Jewish people: "All the congregation, all of them are holy, and Hashem is in their midst," and consequently "Why do you raise yourselves above the congregation of Hashem?"73

ער טוט עס כאילו אלץ פאר אידן "כל העדה כולם קדושים ובתוכם ה'" ובמילא "מדוע תתנשאו על קהל ה'" 73

English translation 637

Whom does he come to inform and reveal the greatness of the Jewish people, Moshe Rabbeinu, who "six hundred thousand men on foot, the people among whom I am"?74....

וועמען קומט ער מודיע ומגלה זיין מעלתן של ישראל משה רבינו וואס "שש מאות אלף רגלי העם אשר אנכי בקרבו" 74....

English translation 638

And Korach

און קרח

English translation 639

(with the heads of the yeshivot)

(מיט די ראשי ישיבות)

English translation 640

speaks as if he is the greatest humble one,

רעדט כאילו ווי ער איז דער עניו הכי גדול,

English translation 641

and he argues "Why do you raise yourselves" when the Torah itself earlier

און ער טענה'ט "מדוע תתנשאו" ווען תורה אליין האט פריער

English translation 642

(in Parshat Beha'alotecha75)

(אין פ' בהעלותך 75)

English translation 643

testified that "the man Moshe was very humble, more than any person on the face of the earth"!...

מעיד געווען אז "והאיש משה עניו מאד מכל האדם אשר על פני האדמה"!...

English translation 644

And together with this, Korach and the heads of the yeshivot demand that they want to be High Priests...

וביחד עם זה מאָנט קרח און די ראשי ישיבות אז זיי ווילן זיין כהנים גדולים...

English translation 645

He does not see the contradiction at all:

ער זעט גאר ניט די סתירה מיני' ובי':

English translation 646

Here he cries that the matter does not affect him,

אָט שרייט ער אז די זאך איז אים ניט נוגע,

English translation 647

rather he does it for the Jewish people,

נאר ער טוט עס פאר אידן,

English translation 648

"All the congregation, all of them are holy,"

"כל העדה כולם קדושים",

English translation 649

and he is the greatest humble one,

און ער איז דער גרעסטער עניו,

English translation 650

and he demands "Why do you raise yourselves" and here he is the greatest self-important person and haughty one,

און ער מאנט "מדוע תתנשאו" און אט איז ער דער גרעסטער יש און בעל גאוה,

English translation 651

he demands that they make him a High Priest!

ער מאנט אז מ'זאל אים מאכן פאר א כהן גדול!

English translation 652

And after all this, when one sees to what extent Korach mocks Judaism and spreading Judaism in the world, a Jew argues

ולאחרי כל זה וואס מ'זעט אויף ווי ווייט קרח איז מלעיג אויף אידישקייט און פארשפרייטן אידישקייט אין וועלט טענה'ט א איד

English translation 653

(as above):

(כנ"ל):

English translation 654

Granted, regarding the nations of the world, there is the lesson of the 23rd of Sivan that a king of the nations of the world calls all the nations of the world to assist the Jewish people in Judaism,

בשלמא בנוגע צו אוה"ע האט מען דעם לימוד פון כ"ג סיון אז א מלך פון אוה"ע הייסט אלע אוה"ע צו מסייע זיין אידן אין אידישקייט,

English translation 655

consequently, from this there is added vitality to go out with Torah in order to make peace in the world

במילא האט מען דערפון תוספת חיות צו ארויסגיין מיט תורה בכדי לעשות שלום בעולם

English translation 656

(like the instruction of the Shabbat of blessing the fourth month which occurs in the third month,

(ווי די הוראה פון שבת מברכים חודש הרביעי וואס קומט אויס בחודש השלישי,

English translation 657

as above);

כנ"ל);

English translation 658

But what should he do regarding Jewish mockers? He just received knowledge that Korach arose,

אבער וואס זאל ער טאן וועגן אידישע מלעיגים ער האט ערשט באקומען א ידיעה אז קרח איז אויפגעשטאנען,

English translation 659

"And Korach took,"

"ויקח קרח",

English translation 660

"And Korach split"76,

"ואתפלג קרח" 76,

English translation 661

and he takes with him two hundred and fifty heads of the yeshivot and they mock the Torah and Moshe,

און ער נעמט מיט זיך זנוויי הונדערט פופציק ראשי ישיבות און זיי זיינען מלעיג אויף תורה און אויף משה,

English translation 662

and as if with arguments of holiness,

און כאילו מיט טענות של קדושה,

English translation 663

and they mock the matter of drawing close the distant,

און זיי זיינען מלעיג אויף דעם ענין פון קירוב הרחוקים,

English translation 664

with the argument:

מיט די טענה:

English translation 665

"All the congregation, all of them are holy, and Hashem is in their midst" — it is a dilemma:

"כל העדה כולם קדושים ובתוכם ה'" איז ממה-נפשך:

English translation 666

If they are holy, one does not need to draw them close,

אויב זיי זיינען קדושים דארף מען זיי ניט מקרב זיין,

English translation 667

and if not, one should not have anything to do with them!

און אויב ניט דארף מען מיט זיי ניט האבן צו טאן!

English translation 668

Consequently, a Jew argues about the Jewish mockers who are beings of free will, that they hinder him from going out into the world and spreading peace in the world,

במילא טענה'ט א איד די אידישע מלעיגים וועלכע זיינען בעלי בחירה שטערן אים צו ארויסגיין אין וועלט און פארשפרייטן שלום בעולם,

English translation 669

also in a place of darkness

אויך במקום החושך

English translation 670

(the fourth month)

(חודש הרביעי)

English translation 671

in order to clarify and transform the darkness.

בכדי מברר און מהפך זיין דעם חושך.

English translation 672

To this comes the Torah portion lesson of the 23rd of Sivan in Parshat Korach itself, from the seventh aliyah until the end of the portion, where the lesson is emphasized that one must specifically engage in the world

אויף דעם קומט דער שיעור חומש פון כ"ג סיון אין פ' קרח גופא פון שביעי ביז סוף הפרשה וואו ס'איז מודגש דער לימוד אז מ'דארף דוקא אויפטאן אין וועלט

English translation 673

(contrary to the argument of Korach):

(היפך טענת קרח):

English translation 674

In this Torah portion lesson, at its end, it discusses that the Jewish people must give tithes to the Levites,

אין דעם שיעור חומש בסופו רעדט זיך אז אידן דארפן געבן מעשר צו די לויים,

English translation 675

and "When you separate the best part from it"77,

און "בהרימכם את חלבו ממנו" 77,

English translation 676

"After you have separated

"לאחרי שתרימו

English translation 677

(the Levites)

(הלויים)

English translation 678

the tithe of the tithe from it"78,

תרומת מעשר ממנו" 78,

English translation 679

"And the remainder is considered for the Levites as completely non-sacred"78,

"ונחשב המותר ללויים חולין גמורין" 78,

English translation 680

"And you shall eat it in any place, you and your household etc."79.

"ואכלתם אותו בכל מקום אתם וביתכם גו'" 79.

English translation 681

One sees from this that even though the Levites are "given, given they are to Me from among the children of Israel"80,

זעט מען דערפון אז אע"פ וואס די לויים זיינען "נתונים נתונים המה לי מתוך מבני ישראל" 80,

English translation 682

"to stand before Hashem to serve Him"81,

"לעמוד לפני ה' לשרתו" 81,

English translation 683

as it says earlier in the portion82 "And I, behold I have taken your brethren the Levites from among the children of Israel; as a gift they are given to Hashem, to perform the service of the Tent of Meeting," nevertheless, in the daily study portion of the 23rd of Sivan, it is specifically emphasized that the Levites also must do in the world

ווי עס שטייט פריער אין פרשה 82 "ואני הנה לקחתי את אחיכם הלויים מתוך בני ישראל לכם מתנה נתונים לה' לעבוד את עבודת אוהל מועד" אעפ"כ איז אין שיעור חומש פון כ"ג סיון מודגש דוקא ווי אויך די לויים דארפן טאן אין וועלט

English translation 684

(and not be completely separated)

(און ניט זיין אינגאנצן אפגעזונדערט)

English translation 685

in matters of the profane

אין חולין

English translation 686

("completely profane"),

("חולין גמורין"),

English translation 687

"And you shall eat it in every place, you and your households."

"ואכלתם אותו בכל מקום אתם וביתכם".

English translation 688

And before this, in the daily study portion, this is even more emphasized:

ולפנ"ז אין דעם שיעור חומש איז דאס נאכמער בהדגשה:

English translation 689

"And the Levite shall perform the service of the Tent of Meeting, and they shall bear their iniquity"83 "the Levites shall bear the iniquity of Israel, for they must warn the strangers not to approach them"84.

"ועבד הלוי הוא את עבודת אוהל מועד והם ישאו עונם" 83 "הלוים ישאו עונם של ישראל שעליהם להזהיר הזרים מגשת אליהם" 84.

English translation 690

That is, not looking at the fact that the Levites are "given, given",

ד.ה. אז ניט קוקנדיק אויף דעם וואס לויים זיינען "נתונים נתונים",

English translation 691

"to stand before Hashem to serve Him," in this daily study portion it says that specifically the Levites must occupy themselves with "strangers" to guard them from transgressing the command of Hashem.

"לעמוד לפני ה' לשרתו" איז אין דעם שיעור חומש שטייט אז דוקא לויים דארפן זיך פארנעמען מיט "זרים" צו זיי אפהיטן פון צו עובר זיין על ציווי ה'.

English translation 692

And upon this, there is the answer and the lesson regarding the aforementioned claim, that there exists a Korach who mocks and disrupts the performance of the service of making peace in the world:

וואס עפ"ז האט מען דעם תירוץ און דעם לימוד אויף די טענה הנ"ל אז עס געפינט זיך קרח וואס איז מלעיג און שטערט צו טאן די עבודה פון לעשות שלום בעולם:

English translation 693

Not looking at what is discussed earlier in the portion regarding Korach and his assembly, the conclusion of this same portion

ניט קוקנדיק אויף דעם וואס רעדט זיך פריער אין פרשה וועגן קרח ועדתו איז דער סיום פון פרשה זו עצמה

English translation 694

(not a second portion)

(ניט א צווייטע פרשה)

English translation 695

—today's daily study portion—emphasizes that the service of the Levites consists specifically of doing in the world,

היינטיקן שיעור חומש מדגיש אז עבודת הלויים באשטייט דוקא צו אויפטאן אין וועלט,

English translation 696

and doing specifically with "strangers" so that they conduct themselves as the Almighty desires.

און אויפטאן דוקא מיט "זרים" אז זיי זאלן זיך פירן ווי דער אויבערשטער וויל.

English translation 697

And this is the daily study portion of Shabbat,

און דאס איז דער שיעור חומש פון שבת,

English translation 698

when all the preceding days of the week and the entire portion of Korach

ווען אלע ימי השבוע שלפנ"ז און גאנץ פ' קרח

English translation 699

(including the days when we learn about the claim of Korach)

(כולל די טעג ווען מ'לערנט וועגן טענת קרח)

English translation 700

ascend in a manner of "and they were completed"85,

זיינען עולה אין אן אופן פון "ויכולו" 85,

English translation 701

and in a manner of delight86.

ובאופן של תענוג 86.

English translation 702

From this it is understood that the daily study portion

וואס דערפון איז מובן אז דער שיעור חומש

English translation 703

(regarding the true role according to the Torah of the Levites)

(וועגן דער תפקיד האמיתי ע"פ תורה פון לויים)

English translation 704

is the perfection and elevation of Korach himself, because he wanted the Levites to fulfill a different role than that stated in the Torah,

איז דער שלימות און עלי' פון קרח אליין ווייל ער האט געוואלט אז לויים זאלן אויספירן אן אנדער תפקיד ווי אנגעזאגט אין תורה,

English translation 705

and he wanted to be the High Priest,

און ער האט געוואלט זיין כהן גדול,

English translation 706

and that there should be no drawing close of the distant, because "the entire congregation, all of them are holy";

און אז עס זאל ניט זיין קירוב הרחוקים ווייל "כל העדה כולם קדושים";

English translation 707

but when it comes to the conclusion of the portion, where the Torah states the true role of the Levites,

בשעת עס קומט אבער צו סיום הפרשה וואו תורה זאגט אן דער אמת'ער תפקיד פון לויים,

English translation 708

that they must do in the world

אז זיי דארפן אויפטאן אין וועלט

English translation 709

(and not be completely separated),

(און ניט זיין אינגאנצן אפגעזונדערט),

English translation 710

even to the point of doing with "strangers," then the rebellion is demolished, and the elevation and perfection

ביז אויפטאן מיט "זרים" ווערט דעמולט די הפיכה ועלי' ושלימות

English translation 711

(even in a manner of delight)

(ביז באופן של תענוג)

English translation 712

of Korach [occurs].

פון קרח.

English translation 713

And regarding a High Priest

ובנוגע צו א כהן גדול

English translation 714

(who is completely separated from the world)

(וואס ער איז אינגאנצן אפגעזונדערט פון וועלט)

English translation 715

Moshe answers,

ענטפערט משה,

English translation 716

that "we have only one Hashem, one Torah, one law, one altar, and one High Priest"87.

אז "אנו אין לנו אלא ה' אחד ותורה אחת ומשפט אחד ומזבח אחד וכהן גדול אחד" 87.

English translation 717

And therefore, one should not be impressed by the fact that there is a Korach who wishes to disrupt the service of spreading Judaism in the world, because,

און דערפאר האט מען ניט וואס צו נתפעל ווערן פון דעם וואס ס'איז דא א קרח וואס וויל שטערן אין דער עבודה פון מפיץ זיין אידישקייט אין וועלט ווייל,

English translation 718

as emphasized in the daily study portion of Shabbat, the 23rd of Sivan,

כמודגש אין דעם שיעור חומש פון שבת כ"ג סיון,

English translation 719

all the claims of Korach are nullified,

אלע טענות פון קרח ווערן אויס,

English translation 720

and moreover, Korach himself is transformed through the fact that the Torah states what the true role of the Levites is—to also do in the world,

און נאכמער אויך קרח אליין ווערט נהפך דורך דעם וואס תורה זאגט אן וואס דער אמת'ער תפקיד פון לויים איז צו אויך אויפטאן אין וועלט,

English translation 721

even to the point of warning "strangers" that they should conduct themselves as the Almighty desires.

ביז באווארענען "זרים" א זיי זאלן זיך פירן ווי דער אויבערשטער וויל.

English translation 722

And from this there is a lesson for every person

און דערפון איז א לימוד לכאו"א

English translation 723

(also Israelites)

(אויך ישראלים)

English translation 724

as the Rambam writes

ווי דער רמב"ם שרייבט

English translation 725

(as above, section 7)

(כנ"ל ס"ז)

English translation 726

that "not only the tribe of Levi, but every person... whose spirit moves him...

אז "לא שבט לוי בלבד אלא כל איש ואיש כו' אשר נדבה רוחו אותו כו',

English translation 727

behold, he is sanctified as holy of holies, and Hashem shall be his portion and inheritance forever and ever,

הרי זה נתקדש קדש קדשים ויהי' ה' חלקו ונחלתו לעולם ולעולמי עולמים,

English translation 728

and he shall merit in this world sufficient sustenance, as was merited by the Kohanim and Levites88,

ויזכה לו בעה"ז דבר המספיק לו כמו שזכה לכהנים ולוויים 88,

English translation 729

behold, David, peace be upon him, said89 'Hashem is the portion of my lot and my cup; You maintain my lot.'"

הרי דוד ע"ה אמר 89 ה' מנת חלקי וכוסי אתה תומיך גורלי".

English translation 730

That is, every Jew does not need to come to a gilgul or ibur in order to have within himself the aspect of the tribe of Levi,

ד.ה. אז יעדער ישראל דארף ניט אנקומען צו א גלגול אדער עיבור בכדי האבן אין זיך דער ענין פון שבט לוי,

English translation 731

rather "every person... whose spirit

נאר "כל איש ואיש כו' אשר נדבה רוחו

English translation 732

(his own spirit)

(זיין אייגענעם רוח)

English translation 733

moves him... behold, he is sanctified as holy of holies, and Hashem shall be his portion and inheritance..."

כו' הרי זה נתקדש קדש קדשים ויהי' ה' חלקו ונחלתו כו'",

English translation 734

as it says in our portion

ווי עס שטייט בפרשתנו

English translation 735

(regarding the tribe of Levi)

(בנוגע צו שבט לוי)

English translation 736

90 "I am your portion and your inheritance,"

90 "אני חלקך ונחלתך",

English translation 737

and the Rambam adds to this verse that which David said: "Hashem is the portion of my lot and my cup; You maintain my lot."

און דער רמב"ם איז נאך מוסיף אויף דעם פסוק דאס וואס דוד האט געזאגט "ה' מנת חלקי וכוסי אתה תומיך גורלי".

English translation 738

And therefore:

און דעריבער:

English translation 739

Just as with the tribe of Levi there is the service of doing in the world,

כשם ווי בא שבט לוי איז דא די עבודה פון אויפטאן אין וועלט,

English translation 740

even with "strangers," so too is this the case with "every person... whose spirit moves him...",

ביז מיט "זרים" אזוי איז דאס אויך בא "כל איש ואיש כו' אשר נדבה רוחו כו'",

English translation 741

to fulfill the mission of the Holy One, blessed be He, to make a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms,

צו אויספירן שליחותו של הקב"ה צו מאכן א דירה לו ית' בתחתונים,

English translation 742

for specifically through this one brings about the delight of the Creator, as above

וואס דוקא דורך דעם טוט מען אויף דעם תענוג בורא, כנ"ל

English translation 743

(section 6).

(ס"ו).

English translation 744

For further clarification of its connection specifically to the portion of Korach:

ליתר ביאור דער קשר דערפון מיט פ' קרח דוקא:

English translation 745

The explanation of the Father in the name "Korach," which consists of the three letters Kuf,

ס'איז באוואוסט דער ביאור פון טאטן אין דעם נאמען פון "קרח" וואס באשטייט פון די דריי אותיות קו"ף,

English translation 746

Reish,

רי"ש,

English translation 747

Chet91 is known.

חי"ת 91:

English translation 748

In general, it is known that the souls of Israel derive from the Name Havayah,

בכלל איז ידוע אז נשמות ישראל נעמען זיך פון שם הוי',

English translation 749

and specifically from the lower Hei of the Name Havayah,

און אין דעם גופא פון דער ה"א תתאה פון שם הוי',

English translation 750

the Sefirah of Malchus,

ספירת המלכות

English translation 751

(as explained in Igeres HaTeshuvah92).

(כמבואר באגרת התשובה 92).

English translation 752

In the letter Hei there are three lines:

אין דער אות ה"א זיינען פאראן דריי קוין:

English translation 753

an upper line

א קו למעלה

English translation 754

(the roof),

(דער גג),

English translation 755

and two lines, the right leg and the left leg. And there is a break between the roof and the right leg with the left leg.

און צוויי קוין דער רגל מימין ורגל משמאל. און ס'איז דא א הפסק צווישן דער גג און רגל הימיני מיט דעם רגל השמאלי.

English translation 756

It is explained in Likkutei Torah93 that these three lines allude to thought, speech, and action:

איז מבואר אין לקו"ת 93 אז די דריי קוין ווייזן אויף מחשבה דיבור ומעשה:

English translation 757

the roof and the right leg allude to thought and speech,

דער גג ורגל הימיני ווייזן אויף מחשבה ודיבור,

English translation 758

and the left leg alludes to action. And the left leg is separated from the other two lines because between thought and speech and action there must be a break. And the explanation of this:

און דער רגל השמאלי ווייזט אויף מעשה. און דער רגל השמאלי איז נפסק פון די אנדערע צוויי קוין ווייל צווישן מחשבה ודיבור און און מעשה דארף זיין א הפסק. והביאור בזה:

English translation 759

Between thought and speech there need not be any break,

צווישן מחשבה ודיבור דארף ניט זיין קיין הפסק,

English translation 760

for after one thinks about a matter, he can immediately

ווייל לאחרי ווי איינער טראכט וועגן אן ענין קען ער גליין

English translation 761

(without a break)

(אָן אַ הפסק)

English translation 762

discuss it with another,

זיך דורכרעדן וועגן דעם מיט א צווייטן,

English translation 763

and he need not fear that he will make an error in his speech,

און ער דארף ניט מורא האבן אז ער וועט מאכן א טעות בדיבורו,

English translation 764

because the other can correct it.

ווייל דער צווייטער קען עס באווארענען:

English translation 765

However, after thought and speech there must be a break until it comes down into action. After he has thought something through and it has come down in speech with another, he may not immediately grasp and do it in actual deed,

משא"כ נאך מחשבה ודיבור דארף זיין א הפסק ביז דאס קומט אראפ אין מעשה. נאכדעם ווי ער האט עפעס דורכגעטראכט און ס'איז אראפ בדיבור מיט א צווייטן טאר ער ניט גלייך כאפן און אפטאן אזוי במעשה בפועל,

English translation 766

rather he must first have a special effort and deliberation to be certain that through thought and speech he has arrived at the correct conclusion as to how one should conduct himself in actual deed,

נאר ער דארף ערשט האבן א ספעציעלע השתדלות און ישוב הדעת צו זיין זיכער אז ע"י מחשבה ודיבור איז ער געקומען צו די ריכטיקע מסקנא ווי מ'דארף זיך פירן במעשה בפועל,

English translation 767

and only after that break can there be actual deed.

און ערשט נאך דער הפסק קען זיין מעשה בפועל.

English translation 768

As we see simply with a Rav:

ווי מ'זעט עס בפשטות ביי א רב:

English translation 769

After a Rav has deliberated on a particular matter

לאחרי ווי א רב האט דן געווען אין אן ענין מסויים

English translation 770

(in thought and speech)

(במחשבה ודיבור)

English translation 771

and has arrived at a conclusion and a ruling, he does not immediately issue the ruling in practice,

און איז געקומען צו א מסקנן און א פסק דין גיט ער ניט גלייך ארויס דעם פס"ד בפועל,

English translation 772

rather he must first reconsider the matter and make certain that the conclusion is correct.

נאר פריער דארף ער נאכאמאל איבערטראכטן דעם ענין און מאכן זיכער אז די מסקנא איז א ריכטיקע.

English translation 773

As the Gemara says94 that "we do not derive halachah either from study or from action until they say to him 'halachah for action',"

ווי די גמרא זאגט 94 אז "אין למדין הלכה לא מפי לימוד ולא מפי מעשה עד שיאמרו לו הלכה למעשה",

English translation 774

because in order to rule a halachah regarding actual deed,

ווייל בכדי פסק'נען א הלכה בנוגע למעשה בפועל,

English translation 775

thought and speech are not sufficient,

איז ניט גענוג מחשבה ודיבור,

English translation 776

rather one must have a special effort and deliberation in order to arrive at a conclusion that this is how one should conduct himself in practice. As explained in the continuation of 566695 regarding the special effort one must have when ruling on a question according to which one will conduct himself in practice,

נאר מ'דארף האבן א ספעציעלע השתדלות וישוב הדעת בכדי קומען צו א מסקנא אז אזוי דארף מען זיך פירן בפועל. כמבואר בהמשך תרס"ו 95 די השתדלות מיוחדת וועלכע מ'דארף האבן ווען מ'גייט פסק'נען א שאלה וואס לויט דעם פסק וועט מען זיך אזוי פירן בפועל,

English translation 777

that it is incomparably more effort than merely dealing with a matter in thought and speech.

אז ס'איז שלא בערך מער השתדלות ווי גלאט בא אן ענין במחשבה ודיבור.

English translation 778

And therefore the roof in the form of the letter Hei

און דערפאר איז דער גג אין צורת ה"א,

English translation 779

is connected to the right leg,

מחובר מיטן רגל הימיני,

English translation 780

because thought and speech are connected;

ווייל מחשבה ודיבור זיינען מחובר;

English translation 781

however, the left leg is separated,

משא"כ דער רגל השמאלי איז נפסק,

English translation 782

because between thought and speech and action there must be a break.

ווייל צווישן מחשבה ודיבור און מעשה דארף זיין א הפסק.

English translation 783

And in order that there be a letter Hei in its completeness, one must have the service in all these three lines,

ובכדי עס זאל זיין אן אות ה"א בשלימותה דארף מען האבן די עבודה אין די אלע דריי קוין,

English translation 784

thought, speech, and action,

מחשבה דיבור ומעשה,

English translation 785

and in a manner that action comes after a break following thought and speech,

און אין אן אופן אז מעשה קומט לאחרי הפסק נאך מחשבה ודיבור,

English translation 786

and then one makes the letter Hei in its completeness,

און דעמולט מאכט מען אויף דעם אות ה"א בשלימותה,

English translation 787

the lower Hei of the Name Havayah,

ה"א תתאה פון שם הוי',

English translation 788

from which the souls of Israel derive.

וואס דערפון נעמען זיך נשמות ישראל.

English translation 789

However, since a person has an evil inclination, the evil inclination opposes that he should serve His service in the manner of the form of the letter Hei

וויבאלד אבער אז א מענטש האט א יצר הרע איז דער יצה"ר מנגד אויף דעם אז א איך זאל עובד זיין עבודתו באופן פון צורת ה"א

English translation 790

(thought, speech, and action,

(מחשבה דיבור ומעשה,

English translation 791

and action should come after a break),

און מעשה זאל קומען נאך א הפסק),

English translation 792

and in this opposition of the evil inclination there are three modes,

און אין דער התנגדות פון דעם יצר זיינען פאראן דריי אופנים,

English translation 793

analogous to the form of the three letters Kuf, Reish, and Chet

בדוגמת הצורה פון די דריי אותיות קו"ף רי"ש און חי"ת

English translation 794

(the name "Korach"),

(שמו של "קרח"),

English translation 795

which are all similar to the letter Hei,

וועלכע זיינען אלע ענלעך צום אות ה"א,

English translation 796

only with a fundamental difference between them:

נאר מיט א שינוי עיקרי ביניהם:

English translation 797

A) The form of the letter Kuf:

א) צורת אות קו"ף:

English translation 798

The letter Kuf is like the letter Hei,

דער אות קו"ף איז אזוי ווי דער אות ה"א,

English translation 799

they both have three lines corresponding to thought, speech, and action,

זיי האבן ביידע דריי קוין כנגד מחשבה דיבור ומעשה,

English translation 800

and the line of action is separated from the other lines,

און דער קו המעשה איז נפסק פון די אנדערע קוין,

English translation 801

but between them there is a fundamental difference in the left leg:

אבער צווישן זיי איז דא א שינוי עיקרי אין דעם רגל השמאלי:

English translation 802

In the letter Hei, the left leg ends on the same line as the right leg;

אין דעם אות ה"א ענדיקט זיך דער רגל השמאלי אויף די זעלבע שורה ווי דער רגל הימיני;

English translation 803

however, in the letter Kuf, it extends below the line.

משא"כ אין דעם אות קו"ף ציט זיך עס למטה מן השורה.

English translation 804

And in service:

ובעבודה:

English translation 805

His action is disproportionate to his thought and speech,

זיין מעשה איז שלא לפי ערך ווי מחשבה ודיבור שלו,

English translation 806

and disproportionately for the worse, below the line,

און שלא לפי"ע לגריעותא למטה מן השורה,

English translation 807

he involves himself in action and it drags him down and pulls him down below the line,

ער לאָזט זיך אריין אין מעשה און עס אפגעשלעפט און ארונטערגעשלעפט למטה מן השורה,

English translation 808

i.e., action contrary to holiness96.

ד.ה. מעשה פון היפך הקדושה 96.

English translation 809

That is:

דאס הייסט:

English translation 810

Since according to Torah, thought and speech are not enough,

וויבאלד אז ע"פ תורה איז ניט גענוג מחשבה ודיבור,

English translation 811

rather it must also come down

נאר עס מוז אויך אראפקומען

English translation 812

(but with an interruption)

(אבער מיט א הפסק)

English translation 813

into the matter of action, the evil inclination comes and persuades the person,

אין דער ענין המעשה קומט דער יצר און רעדט איין דעם מענטשן,

English translation 814

that he should do in action more than what is measured according to his thought and speech

אז ער זאל טאן אין מעשה נאכמער וויפל עס מאנט זיך ע"פ מחשבה ודיבור שלו

English translation 815

(according to Torah),

(ע"פ תורה),

English translation 816

i.e., since the person is a man of action,

ד.ה. וויבאלד אז דער מענטש אין א בעל מעשה,

English translation 817

he is successful in actual action, the evil inclination tells him that he should immerse himself in action without any limitations,

ער איז מצליח אין מעשה בפועל זאגט אים דער יצר אז ער זאל זיך אריינלאזן אין מעשה אן קיינע הגבלות,

English translation 818

and not an increase in action above the line, which then is blessed,

און ניט א ריבוי אין מעשה למעלה מן השורה וואס דעמולט איז תבוא עליו ברכה,

English translation 819

rather an increase in action below the line,

נאר א ריבוי במעשה למטה מן השורה,

English translation 820

his evil inclination drags him down below the line,

זיין יצר שלעפט אים אראפ למטה מן השורה,

English translation 821

so that he should do an increase in action contrary to holiness

אז ער זאל טאן א ריבוי אין מעשה היפך הקדושה

English translation 822

(not measured according to his thought and speech according to Torah).

(ניט געמאסטן לויט זיין מחשבה ודיבור ע"פ תורה).

English translation 823

b) The form of the letter Reish:

ב) צורת אות רי"ש:

English translation 824

In the letter Reish, the left leg of the letter Hei is completely absent,

אין דעם אות רי"ש איז לגמרי ניטא דער רגל השמאלי פון דעם אות ה"א,

English translation 825

which corresponds to action 97.

וואס איז כנגד מעשה 97.

English translation 826

And in avodah:

ובעבודה:

English translation 827

The evil inclination persuades him that thought and speech are enough,

דער יצר רעדט אים איין אז ס'איז גענוג נאר מחשבה ודיבור,

English translation 828

and he does not need the entire matter of action. Similar to what the spies wanted,

און ער דארף ניט האבן דער גאנצער ענין פון מעשה. בדוגמא ווי די מרגלים האבן געוואלט,

English translation 829

only thought and speech and not action 98.

נאר מחשבה ודיבור און ניט מעשה 98.

English translation 830

And in addition, there is another difference between the Reish and Hei:

און דערצו איז דא נאך א חילוק צווישן דעם רי"ש און ה"א:

English translation 831

In the Hei, the roof and the right leg are like the letter Dalet,

אין דעם ה"א איז דער גג ורגל הימיני אזוי ווי אן אות דלי"ת,

English translation 832

which has a point behind it.

וואס האט א נקודה מאחוריו.

English translation 833

However, a Reish does not have a point behind it.

משא"כ א רי"ש האט ניט קיין נקודה מאחוריו.

English translation 834

And in avodah:

ובעבודה:

English translation 835

The point indicates the thorn of the Yud,

די נקודה ווייזט אויף דעם קוצו של יו"ד,

English translation 836

the matter of fear of Heaven,

דער ענין פון יראת שמים,

English translation 837

that when thought and speech and their union together are founded on fear of Heaven, then these are thought and speech of holiness,

וואס בשעת מחשבה ודיבור וחיבורם יחד איז מיוסד אויף יראת שמים איז דאס דעמולט מחשבה ודיבור דקדושה,

English translation 838

and then from that thought and speech action will also come down.

און דעמולט וועט פון דער מחשבה ודיבור אויך אראפקומען אין מעשה.

English translation 839

When, however, the thorn of the Yud behind it is lacking

בשעת עס פעלט אבער דער קוצו של יו"ד מאחוריו

English translation 840

(in the Reish)

(אין דעם רי"ש)

English translation 841

then there is a lack in the thought and speech,

דעמולט פעלט אין דער מחשבה ודיבור,

English translation 842

and then action does not come down from it,

און דעמולט קומט דערפון ניט אראפ אין מעשה,

English translation 843

consequently the left leg is lacking,

במילא פעלט דער רגל השמאלי,

English translation 844

which indicates action.

וואס ווייזט אויף מעשה.

English translation 845

c) The form of the letter Chet:

ג) צורת אות חי"ת:

English translation 846

In Chet, all three lines are also present,

אין חי"ת זיינען אויך דא אלע דריי קוין,

English translation 847

only the left leg is connected with the other two lines.

נאר דער רגל השמאלי איז מחובר מיט די אנדערע צוויי קוין.

English translation 848

And in avodah:

ובעבודה:

English translation 849

The evil inclination persuades him that after he has thought and speech, he should immediately grab and perform an action,

דער יצר רעדט אים איין אז נאכדעם ווי ביי אים איז דא מחשבה ודיבור זאל ער גלייך כאפן און אפטאָן א מעשה,

English translation 850

without the special effort and deliberation that must be before the action

אן די ספעציעלע השתדלות וישוב הדעת וואס דארף זיין קודם המעשה

English translation 851

(as above).

(כנ"ל).

English translation 852

Thus the consequences that can result from this are understandable.

איז דאך פארשטאנדיק די תוצאות וואס קענען דערפון ארויסקומען.

English translation 853

It turns out that the evil inclination has three ways in which it tries to persuade a person corresponding to the Kuf,

קומט אויס אז דער יצה"ר האט דריי אופנים ווי ער פרואווט איינרעדן א מענטשן כנגד דער קו"ף,

English translation 854

Reish and Chet.

רי"ש און חי"ת.

English translation 855

For since a person is subject to changes,

ווארום וויבאלד אז א מענטש איז א בעל שינויים,

English translation 856

each and every day the evil inclination comes to the person with a different argument according to his state on that day:

איז בכל יום ויום קומט דער יצה"ר צום מענטשן מיט אן אנדער טענה בהתאם צו מצבו ביום זה:

English translation 857

One day it tells him that he should conduct himself like the Kuf,

איין טאג זאגט ער אים אז ער זאל זיך פירן ווי דער קו"ף,

English translation 858

that he should throw himself into action below the line,

אז ער זאל זיך אריינווארפן אין מעשה למטה מן השורה,

English translation 859

a second day it tells him that he should conduct himself like the Reish,

א צווייטן טאג זאגט ער אים ער זאל זיך פירן ווי דער רי"ש,

English translation 860

only thought and speech without action,

נאר מחשבה ודיבור אָן מעשה,

English translation 861

and a third day it tells him that he should conduct himself like the Chet,

און א דריטן טאג זאגט ער אים ער זאל זיך פירן ווי דער חי"ת,

English translation 862

immediately after thinking and speaking he grabs and does an action.

גלייך געטראכט און גערעדט כאפט ער און טוט א מעשה.

English translation 863

This is the matter of "Korach" — Kuf,

וואס דאס איז דער ענין פון "קרח" קו"ף,

English translation 864

Reish and Chet, for with him were all these three things,

רי"ש און חי"ת וואס ביי אים זיינען געווען די אלע דריי זאכן,

English translation 865

and the totality of them all is the opposition that the matter of actual action

וכללות כולם איז דער התנגדות אז דער ענין המעשה בפועל

English translation 866

(the left leg)

(דער רגל השמאלי)

English translation 867

should be as is proper.

זאל זיין כדבעי.

English translation 868

But the intention why the Above created a "Korach" is so that there should be a transformation of darkness to light,

אבער די כוונה פארוואס דער אויבערשטער האט באשאפן א "קרח" איז בכדי אז עס זאל זיין אתהפכא חשוכא לנהורא,

English translation 869

and the advantage of light from darkness. And this

ויתרון האור מן החושך. און דאס

English translation 870

(the refinement and transformation of Korach)

(בירור והפיכת קרח)

English translation 871

is revealed at the conclusion of the portion of Korach,

קומט ארויס בגלוי בסיום פ' קרח,

English translation 872

in the Torah portion of the Shabbat day

אין דעם שיעור חומש פון יום השבת

English translation 873

(when the elevation and perfection of all matters of Korach occurs)

(ווען עס ווערט די עלי' ושלימות פון כל עניני קרח)

English translation 874

where it speaks that the true role of the Levites is also to effect in the world,

וואו עס רעדט זיך אז דער תפקיד אמיתי פון לויים איז אויך צו אויפטאן בעולם,

English translation 875

until with "strangers"

ביז מיט "זרים"

English translation 876

(as above).

(כנ"ל). נ

English translation 877

And may it be His will that through doing in all these matters, one should hasten more the song of the Levites in the Holy Temple,

ויה"ר אז דורך טאן אין די אלע ענינים זאל מען נאכמער ממהר זיין שירת הלויים בביהמ"ק המולישי,

English translation 878

in the true and complete redemption,

בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 879

when the Levites will be priests,

וואס דעמולט וועלן די לויים זיין כהנים,

English translation 880

as the Arizal wrote 99 on the verse 100 "and the priests, the Levites,"

"כמ"ש האריז"ל 99 ע"פ 100 והכהנים הלוים,

English translation 881

"that the Levites of now will be priests in the future,"

שהלוים של עכשיו יהיו כהנים לעתיד",

English translation 882

and even higher 101,

און נאך העכער 101,

English translation 883

"And everlasting joy upon their heads" *101,

"ושמחת עולם על ראשם" *101,

English translation 884

in the true and complete redemption through our righteous Mashiach,

בגאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 885

speedily in our days, literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 886

Continuing from what was mentioned above in connection with the service of the Levites and regarding the ruling of the Rambam in the Yad HaChazakah at the end of the Laws of Shemittah and Yovel, we will now speak about a matter in today's lesson of Rambam.

בהמשך להנזכר לעיל בקשר מיט עבודת הלויים וועגן פס"ד הרמב"ם בספר היד בסוף הל' שמיטה ויובל וועט מען איצטער רעדן אן ענין אין היינטיקן שיעור רמב"ם,

English translation 887

Recently102 it was proposed that just as the Torah of Moshe

ווי מ'האט לעצטנס 102 פארגעשלאגן אז כשם ווי תורת משה

English translation 888

(the Chumash)

(חומש)

English translation 889

is divided into daily portions,

איז צוטיילט אויף שיעורים בכל יום,

English translation 890

so too should the book of Moshe ben Maimon be divided into daily portions,

זאל מען אויך צוטיילן ספרו של משה בן מיימון אויף שיעורים יומיים,

English translation 891

so that one completes the entire Rambam in one year,

אזוי אז מ'זאל פארענדיקן גאנץ ספר הרמב"ם בשנה אחת,

English translation 892

similar to the simple custom of completing the Torah of Moshe once a year103. For this one needs to study three chapters of the Rambam each day.

ע"ד ווי דער מנהג הפשוט צו פארענדיקן תורת משה פעם בשנה 103. וואס דערצו דארף מען לערנען דריי פרקים פון ספר הרמב"ם א טאג.

English translation 893

In today's portion one studies

אין היינטיקן שיעור לערנט מען

English translation 894

(as indicated in the "Moreh Shiur")

(ווי אנגעוויזן אין דעם "מורה שיעור")

English translation 895

the last two chapters of Hilchos Chametz U'Matzah and the first chapter of Hilchos Shofar, Sukkah, and Lulav.

די לעצטע צוויי פרקים פון הלכות חמץ ומצה און דעם ערשטן פרק פון הלכות שופר וסוכה ולולב.

English translation 896

When one mentions Hilchos Shofar, Sukkah, and Lulav, the question immediately arises:

בשעת מ'דערמאנט הל' שופר וסוכה ולולב שטעלט זיך גלייך די שאלה:

English translation 897

What about Hilchos Yom HaKippurim?

וואס איז מיט הל' יום הכפורים:

English translation 898

Hilchos Shofar, Sukkah, and Lulav simply follows the order of times:

הל' שופר וסוכה ולולב גייט בפשטות ע"פ סדר זמנים:

English translation 899

First comes Rosh HaShanah

פריער קומט ראש השנה

English translation 900

(Shofar),

(שופר),

English translation 901

then Chag HaSukkos,

דערנאך חג הסוכות,

English translation 902

and within Chag HaSukkos itself one first fulfills the mitzvah of Sukkah

און אין חגה"ס גופא איז מען מקיים פריער מצות סוכה

English translation 903

(on the night of Sukkos)

(בליל סוכות)

English translation 904

and then the mitzvah of Lulav

און דערנאך מצות לולב

English translation 905

(on the day of Sukkos),

(ביום סוכות),

English translation 906

therefore the order is "Shofar, Sukkah, and Lulav".

דערפאר איז דער סדר "שופר וסוכה ולולב".

English translation 907

According to this, Hilchos Yom HaKippurim should have come in the middle,

ולפי"ז האט הל' יוהכ"פ געדארפט קומען אינמיטן,

English translation 908

between Hilchos Shofar and Sukkah and Lulav, because in the order of times Yom HaKippurim comes between Rosh HaShanah and Chag HaSukkos?

צווישן הל' שופר און סוכה ולולב ווייל בסדר זמנים קומט יוהכ"פ צווישן ראש השנה וחג הסוכות?

English translation 909

And although the Rambam already wrote Hilchos Yom HaKippurim earlier under the heading "Hilchos Shevisas Asor", nevertheless this itself is the question:

ואע"פ אז הל' יוהכ"פ האט דער רמב"ם שוין געשריבן פריער אונטערן קעפל "הלכות שביתת עשור" איז אבער הא גופא שאלה:

English translation 910

Why did he place the laws of Yom HaKippurim earlier,

פארוואס האט ער געשטעלט די הלכות פון יוהכ"פ פריער,

English translation 911

and not according to the order of times,

און ניט ע"פ סדר זמנים,

English translation 912

after Hilchos Shofar and before Hilchos Sukkah and Lulav?

נאך הל' שופר און פאר הל' סוכה ולולב?

English translation 913

The explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 914

The Rambam's book is "Halachos Halachos"104. And therefore the order that determines how the Rambam arranges his halachos is according to halachah,

ספרו של הרמב"ם איז "הלכות הלכות" 104. און דערפאר איז אויך דער סדר וואס איז קובע ווי דער רמב"ם זאל אויסשטעלן זיינע הלכות איז ע"פ הלכה,

English translation 915

and if the order according to halachah is different from the order of times, the Rambam arranges the order according to halachah and not according to the order of times.

און אויב דער סדר ע"פ הלכה איז אנדערש ווי דער סדר הזמנים שטעלט דער רמב"ם אויס דעם סדר ע"פ הלכה און ניט ע"פ סדר זמנים.

English translation 916

And regarding this matter:

ועד"ז בענין זה:

English translation 917

At the beginning of Hilchos Shevisas Asor the Rambam writes

בהתחלת הל' שביתת עשור שרייבט דער רמב"ם

English translation 918

(and several times)

(וכמה פעמים)

English translation 919

that the laws of Yom HaKippurim are like the laws of Shabbos,

אז דיני יוהכ"פ זיינען אזוי ווי דיני שבת,

English translation 920

and he concludes105 "The general principle is that there is no difference between Shabbos and Yom HaKippurim in these matters except that intentional violation of a melachah on Shabbos is punishable by stoning and on Yom HaKippurim by kares",

און ער איז מסיים 105 "כללו של דבר אין בין שבת ליום הכפורים בענינים אלו אלא שזדון מלאכה בשבת בסקילה וביום הכפורים בכרת",

English translation 921

from this one sees that aside from the difference they are similar

זעט מען דערפון אז חוץ דעם חילוק זיינען זיי ענלעך

English translation 922

(in these matters).

(בענינים אלו).

English translation 923

Accordingly, it follows that according to halachah, Hilchos Yom HaKippurim

קומט לפי"ז אויס אז ע"פ הלכה איז הל' יוהכ"פ

English translation 924

(Hilchos Shevisas Asor)

(הל' שביתת עשור)

English translation 925

is similar to Shabbos. Therefore:

בדומה צו שבת. דעריבער:

English translation 926

Although according to the order of times Yom HaKippurim comes after Rosh HaShanah and before Sukkos, nevertheless in a book of "Halachos Halachos" halachah is decisive, and according to halachah Yom HaKippurim is similar to Shabbos,

אע"פ וואס ע"פ סדר זמנים קומט יוהכ"פ נאך ר"ה און פאר סוכות אבער אין א ספר של "הלכות הלכות" איז הלכה מכריע און ע"פ הלכה איז יוהכ"פ בדומה לשבת,

English translation 927

therefore it must come in proximity to Hilchos Shabbos.

דעריבער דארף עס קומען בסמיכות צו הלכות שבת.

English translation 928

In this one sees in the Rambam's book how much the concept of "Halachos Halachos" is fundamental.

דערביי זעט מען בספר הרמב"ם וויפל ס'איז אן עיקר דער ענין פון "הלכות הלכות".

English translation 929

As discussed several times106, the Rambam wrote in his book only definitive halachos without reasons or sources,

ווי גערעדט כמ"פ 106 אז דער רמב"ם האט געשריבן בספרו נאר הלכות פסוקות אן טעמים ומראי מקומות,

English translation 930

and wrote it "in clear language and a concise manner",

און דאס געשריבן "בלשון ברורה ודרך קצרה",

English translation 931

"so that all the laws would be revealed to the small and the great"107.

"שיהיו כל הדינין גלויין לקטן ולגדול" 107.

English translation 932

Therefore, one must first and foremost study the definitive halachos simply,

דעריבער דארף מען לכל לראש לערנען די הלכות פסוקות בפשטות,

English translation 933

in order to know the halachah in practice,

בכדי צו וויסן די הלכה בפועל,

English translation 934

in a manner understandable "to the small and the great",

באופן המובן "לקטן ולגדול",

English translation 935

meaning that even a small child should be able to understand it,

ד.ה. אז אויך א קטן זאל עס קענען פארשטיין,

English translation 936

and the small child should be able to sit together with a great person

און דער קטן זאל קענען זיצן צוזאמען מיט א גדול

English translation 937

("to the small and the great")

("לקטן ולגדול")

English translation 938

and study it together,

און דאס לערנען צוזאמען,

English translation 939

because it is understood simply even by a small child;

ווייל דאס איז מובן בפשטות אויך פאר א קטן;

English translation 940

And only after one studies the definitive halachos simply can one study them with pilpul and discussion and in a manner of "lafshei lah"108:

און ערשט נאך דעם וואס מ'לערנט זיי הלכות פסוקות בפשטות קען מען עס לערנען מיט פלפול ושקו"ט ובאופן פון "לאפשה לה" 108:

English translation 941

with depth in profundity,

אן עמקן בעמקות,

English translation 942

an understanding person in understanding and comprehension,

א מבין בהבנה והשגה,

English translation 943

a wise person in wisdom, etc.

א חכם בחכמה וכו'.

English translation 944

And this is also hinted at in the order that the Rambam writes first "to the small" and then "and to the great", because first and foremost one must study it like a "small child",

וכמרומז אויך אין דעם סדר וואס דער רמב"ם שרייבט פריער "לקטן" און דערנאך "ולגדול" ווייל לכל לראש דארף מען עס לערנען ווי א "קטן",

English translation 945

simply,

בפשטות,

English translation 946

and then one will certainly become a "great person",

און דערנאך וועט מען זיכער ווערן א "גדול",

English translation 947

then one will study it with depth and sharpness.

וועט מען עס דעמולט לערנען בעמקות ובחריפות.

English translation 948

This is also the answer to the question:

וואס דאס איז אויך דער ענטפער אויף די שאלה:

English translation 949

How can one study three chapters a day? One sees in the commentaries that within a single halachah in the Rambam one makes a whole storm with a whole discussion,

ווי קען מען לערנען דריי פרקים א טאג מ'זעט דאך אין מפרשים אז אין איין הלכה אין רמב"ם מאכט מען א גאנצן שטורעם מיט א גאנצע שקו"ט,

English translation 950

all the more so regarding the halachos in three chapters, and especially in today's Rambam portion,

עאכו"כ אויף די הלכות אין דריי פרקים ובפרט אין היינטיקן שיעור רמב"ם,

English translation 951

where in addition to the three chapters there is also the text of the Haggadah,

וואס נוסף צו די דריי פרקים איז אויך דא דער נוסח ההגדה,

English translation 952

which also has many discussions etc. in the commentaries on the Haggadah — how can one study it in one day?!

וואס האט אויך א ריבוי שקו"ט כו' במפרשי ההגדה] איז ווי קען מען עס לערנען אין איין טאג?!

English translation 953

The answer to this is as above:

איז דער ענטפער אויף דעם כנ"ל:

English translation 954

First and foremost one must study the definitive halachos simply,

לכל לראש דארף מען לערנען די הלכות פסוקות בפשטות,

English translation 955

without any discussion, pilpul, or sharpness,

אָן קיין שקו"ט ופלפול וחריפות,

English translation 956

but simply in order to know the halachos in practice. And thus one can study three chapters a day.

נאר פשוט בכדי צו וויסן די הלכות בפועל. און אזוי קען מען לערנען דריי פרקים א טאג.

English translation 957

Only afterwards, when one has time, should there be the "lafsha bah",

ערשט דערנאך ווען מ'האט צייט דארף זיין דער "לאפשה בה",

English translation 958

and one must be precise and engage in pilpul with depth and sharpness etc.

און מ'דארף מדייק זיין און זיך מפלפל זיין בעמקות וחריפות וכו'.

English translation 959

What actually is this, an order of precedence in Torah study in general:

וואס אייגענטלעך איז דאס א סדר המוכרה בלימוד התורה בכלל:

English translation 960

The totality of Torah study must be in two ways: bekiut and charifut109:

כללות לימוד התורה דארף זיין אויף צוויי אופנים בקיאות און חריפות 109:

English translation 961

Bekiut: he studies the topics in Torah simply to have knowledge of what is written in Torah,

בקיאות ער לערנט די ענינים אין תורה בכדי פשוט האבן א ידיעה וואס עס שטייט אין תורה,

English translation 962

consequently he does not stop at one point and topic and engage in pilpul on it for a long time in depth etc.,

במילא שטעלט ער זיך ניט אפ אויף איין נקודה וענין און איז זיך מפלפל בזה א ריבוי זמן בעומק כו',

English translation 963

rather he studies it simply in order to know what the topic is,

נאר ער לערנט עס בפשטות בכדי וויסן וואס דער ענין איז,

English translation 964

and then he continues further,

און דערנאך גייט ער ווייטער,

English translation 965

and thus he covers a large quantity.

און אזוי לערנט ער אפ א ריבוי בכמות.

English translation 966

Charifut and amkut: he stops at one topic and studies it through and through with give-and-take and pilpul in quality.

חריפות ועמקות ער שטעלט זיך אפ אויף איין ענין און לערנט עס דורך און דורך מיט שקו"ט ופלפול באיכות.

English translation 967

Both modes of study must exist,

ביידע אופני הלימוד מוזן זיין,

English translation 968

but obviously the order in this is first ligmars,

אבער כמובן אז דער סדר בזה איז פריער למיגרס,

English translation 969

bekiut,

בקיאות,

English translation 970

and only afterwards comes charifut and amkut. Because first one must know what is written in Torah,

און ערשט דערנאך קומט חריפות ועמקות. ווייל פריער דארף מען וויסן וואס עס שטייט אין תורה,

English translation 971

and then one enters into the inwardness and quality of a topic and arrives at a correct conclusion.

און דעמולט גייט מען אריין בפנימיות ובאיכות אין אן ענין און מ'קומט ארויס מיט א ריכטיקע מסקנא.

English translation 972

However, if he begins with charifut and amkut,

משא"כ אויב ער הויבט אן מיט חריפות ועמקות,

English translation 973

and he has no knowledge of other places and sugyot in Torah,

און ער האט ניט קיין ידיעה אין אנדערע מקומות וסוגיות בתורה,

English translation 974

he can, through his sharpness, arrive at a conclusion that is not consistent with what is written in another place in Torah.

קען ער קומען ע"י החריפות שלו לידי מסקנא וואס איז ניט אויסגעהאלטן מיט דאס וואס שטייט במקום שני בתורה.

English translation 975

As we see it in practice with yeshiva bochurim:

ווי מ'זעט עס בפועל בא ישיבה בחורים:

English translation 976

One asks a bochur:

מ'פרעגט ביי א בחור:

English translation 977

How many blatt of Gemara have you learned? He answers two or three blatt.

וויפל בלאט גמרא האסטו אפגעלערנט? ענטפערט ער צוויי דריי בלאט.

English translation 978

Accordingly, how many blatt will you learn during this "zeman"? It comes out to ten blatt etc.

לפי"ז וויפל בלאט וועסטו שוין אפלערנען במשך פון דעם "זמן"? קומט אויס צען בלאט וכיו"ב.

English translation 979

Why so little? Because he learns with depth and sharpness,

פארוואס אזוי ווייניק? ווייל ער לערנט בעמקות ובחריפות,

English translation 980

consequently he can only learn ten blatt a year.

במילא קען ער אפלערענען נאר צען בלאט א יאר.

English translation 981

But you could learn the other blatt ligmars? He argues that this is for baalei-batim,

אי קענסט דאך לערנען די אנדערע בלאט למיגרס? טענה'ט ער דאס איז פאר בעלי-בתים,

English translation 982

but he is a yeshiva bochur,

ער איז אבער א ישיבה בחור,

English translation 983

he must! show how he can learn a blatt Gemara with all its depth,

דארף ער! ווייזן ווי ער קען לערנען א בלאט גמרא מיט די גאנצע טיפקייט,

English translation 984

therefore he uses all the time only for such study,

דעריבער נוצט ער אויס די גאנצע צייט נאר אויף אזא לימוד,

English translation 985

and he has no time left to learn more blatt ligmars.

און אים בלייבט ניט קיין צייט לערנען נאך בלעטער למיגרס.

English translation 986

And accordingly, it will turn out that even if you study for so many years in yeshiva, you will not learn all the blatt that exist in Torah,

אי לפי"ז וועט אויסקומען אז אפילו אויב דו לערנסט כו"כ שנים אין ישיבה וועסטו ניט אפלערנען די אלע בלעטער וואס זיינען דא אין תורה,

English translation 987

and there is a halacha in Torah that one must know the entire Torah110,

און ס'איז א הלכה אין תורה אז מ'דארף וויסן כל התורה כולה 110,

English translation 988

all the blatt in Torah,

אלט בלעטער אין תורה,

English translation 989

and in Torah there is a specific number of blatt,

און אין תורה זיינען דא א מספר מסויים פון בלעטער,

English translation 990

and not just the three Bavot,

און ניט נאך די ג' בבות,

English translation 991

or seven masechtot! You must learn all these blatt!

אדער זיבן מסכתות! דארפסטו דאך אפלערנען די אלע בלעטער!

English translation 992

And the matter of bekiut is relevant not only for knowing the entire Torah,

און דער ענין הבקיאות איז נוגע ניט נאר בכדי וויסן כל התורה,

English translation 993

but also in the study of depth itself, as we see in practice,

נאר אויך אין דעם לימוד בעמקות גופא ווי מ'זעט עס בפועל,

English translation 994

and in my own experience there was a case:

ובדידי הוה עובדא:

English translation 995

There was someone who had a good head and studied Gemara with depth and sharpness etc.

ס'איז געווען איינער וואס האט געהאט א גוטע קאפ און האט געלערנט גמרא בעמקות וחריפות כו'.

English translation 996

And through his pilpul in a sugya with depth etc. he arrived at a conclusion,

וע"י הפלפול שלו אין א סוגיא בעומק וכו' איז ער געקומען צו א מסקנא,

English translation 997

but the conclusion was, unfortunately, the opposite of an explicit Mishnah! He had not, however, studied that Mishnah,

אבער די מסקנא איז געווען ליידער היפך פון א משנה מפורשת! ער האט אבער ניט געלערנט די משנה,

English translation 998

and he did not even know that there is a Mishnah that could speak about these topics,

און ער האט אפילו ניט געוואוסט אז ס'איז דא א משנה וואס קען רעדן וועגן די ענינים,

English translation 999

consequently he knows that he needs to check in the Mishnah because he only studied through sharpness and depth,

במילא ווייסט ער אז ער דארף נאכקוקן אין משנה ווייל ער האט נאר געלערנט ע"ד החריפות ועמקות,

English translation 1000

and he lacked bekiut.

און אים האט געפעלט אין בקיאות.

English translation 1001

So as long as a student is near his Rosh Yeshiva,

איז כל זמן א תלמיד געפינט זיך לעבן זיין ראש ישיבה,

English translation 1002

who is also a baki, the Rosh Yeshiva will protect him from an error that he could come to through depth

וואס דער ראש ישיבה איז א בקי אויך וועט אים דער ראש ישיבה באווארענען פון א טעות וואס ער קען דערצו קומען ע"י עמקות

English translation 1003

(without bekiut),

(אן בקיאות),

English translation 1004

that it is written differently in another place etc.;

אז עס שטייט אנדערש אין אן אנדער ארט וכיו"ב;

English translation 1005

but the intention is that a student should be set on his own feet, that he himself should be able to study Torah in completeness, so it will turn out,

די כוונה איז אבער אז מ'זאל אוועקשטעלן א תלמיד אויף די אייגענע פיס ער זאל אליין קענען לערנען תורה בשלימות וועט דאך אויסקומען,

English translation 1006

if he lacks bekiut,

אויב אים פעלט בקיאות,

English translation 1007

that he will make an error and say the opposite of what is written in another place!

אז ער זאל מאכן א טעות און זאגן היפך פון דעם וואס עס שטייט במקום אחר!

English translation 1008

And especially when it comes to ruling on a question, in order to know that the ruling is correct,

ובפרט ווען עס רעדט זיך וועגן פסק'נען א שאלה איז בכדי וויסן אז דער פסק איז א ריכטיקער,

English translation 1009

there must be bekiut in the other parts of Torah so that one should not, Heaven forbid, arrive at a conclusion opposite to what is written in another place.

מוז זיין א בקיאות אין שאר חלקי התורה בכדי אז מ'זאל ח"ו ניט קומען לידי מסקנא היפך פון דעם וואס עס שטייט במקום אחר.

English translation 1010

Therefore, there is an absolute necessity to study first and foremost with familiarity and to remember what one has learned

דעריבער איז א הכרח גמור דער לימוד לכל לראש בבקיאות און געדענקען וואס מ'האט געלערנט

English translation 1011

[as emphasized in today's chapter111 "Whoever forgets one thing of his study etc.",

[כמודגש אין היינטיקן פרק 111 "כל השוכח דבר אחד ממשנתו כו'",

English translation 1012

unless he is forgetful due to circumstances beyond his control112]

סיידן אויב ער איז א שכחן מחמת אונסו 112]

English translation 1013

in order to simply have knowledge of what is written in the Torah. For this, study in depth and pilpul and give-and-take is not required,

בכדי פשוט האבן א ידיעה וואס עס שטייט אין תורה. וואס אויף דעם פאדערט זיך ניט א לימוד בעמקות ובפלפול ושקו"ט,

English translation 1014

rather to study for fluency,

נאר לערנען למיגרס,

English translation 1015

in order to know the subjects,

בכדי וויסן די ענינים,

English translation 1016

or at least to know that in other places in the Torah they are discussed,

אדער עכ"פ וויסן אז אין אנדערע ערטער אין תורה רעדן זיך,

English translation 1017

and so forth.

וכיו"ב.

English translation 1018

And afterwards, and together with this, he must also study in depth etc.

און דערנאך וביחד עם זה דארף ער אויך לערנען בעומק וכו'.

English translation 1019

What (also)

וואס (אויך)

English translation 1020

therefore it was proposed that all Jews should study

דערפאר האט מען מציע געווען אז אלע אידן זאלן לערנען

English translation 1021

(also)

(אויך)

English translation 1022

the entire book of the Rambam

גאנץ ספר הרמב"ם

English translation 1023

(divided into daily lessons),

(צוטיילט אויף שיעורים יומיים),

English translation 1024

a book of "halachot halachot",

א ספר של "הלכות הלכות",

English translation 1025

definitive halachot,

הלכות פסוקות,

English translation 1026

which includes all the halachot of the Torah,

וואס איז כולל כל ההלכות שבתורה,

English translation 1027

"the entire Oral Torah",

"תורה שבעל פה כולה",

English translation 1028

"in clear language and a concise way",

"בלשון ברורה ודרך קצרה",

English translation 1029

"so that all the laws are revealed to the small and the great etc." because through studying this entire book

"שיהיו כל הדינין גלויין לקטן ולגדול כו'" ווייל דורך לערנען דעם גאנצן ספר

English translation 1030

(and in order)

(ועל הסדר)

English translation 1031

one gains knowledge of all the halachot of the Torah.

באקומט מען א ידיעה בכל ההלכות שבתורה.

English translation 1032

And therefore one must study it first and foremost in a way of familiarity,

און דערפאר דארף מען עס לכל לראש לערנען בדרך בקיאות,

English translation 1033

as the Rambam primarily wanted definitive halachot without reasons and precise analyses and give-and-take,

ווי דער רמב"ם האט לכל לראש געוואלט הלכות פסוקות אָן טעמים ודיוקים ושקו"ט,

English translation 1034

rather in a manner understood "by the small and the great",

נאר באופן המובן "לקטן ולגדול",

English translation 1035

i.e., simply,

ד.ה. בפשטות,

English translation 1036

according to the understanding of a child

לפי הבנתו פון א קטן

English translation 1037

(as above)

(כנ"ל)

English translation 1038

because specifically through this can one finish studying the entire book and have knowledge of all the halachot

ווייל דוקא דורך דעם קען מען אפלערנען דעם גאנצן ספר און האבן א ידיעה אין אלע הלכות

English translation 1039

(in contrast, if one stops to be precise and delve deeply into one halachah,

(משא"כ אויב מ'וועט זיך אפשטעלן מדייק זיין און מעמיק זיין אין איין הלכה,

English translation 1040

one will not gain knowledge of all the halachot of the Torah).

וועט מען ניט באקומען די ידיעה בכל ההלכות שבתורה).

English translation 1041

And especially since here it concerns a book of halachot, in this there is even more relevance to the actual knowledge of the halachah

ובפרט אז דא רעדט זיך וועגן א ספר של הלכות איז אין דעם נאכמער נוגע ידיעת ההלכה בפועל

English translation 1042

(without the reason and logical explanation)

(אן דעם טעם והסברה בשכל)

English translation 1043

as explained in Iggeret HaKodesh113 in the statement of our Sages114 that halachot are called "the crown of the Torah",

כמבואר באגה"ק 113 במאחז"ל 114 אז הלכות ווערן אנגערופן "כתרה של תורה",

English translation 1044

and "Whoever studies halachot

און "כל השונה הלכות

English translation 1045

(specifically)

(דוקא)

English translation 1046

every day is assured that he is a son of the World to Come"115 because specifically in halachot there is the "revelation of the Supreme Will, blessed be He",

בכל יום מובטח לו שהוא בן עוה"ב" 115 ווייל דוקא אין הלכות איז דא דער "גילוי רצון העליון ב"ה",

English translation 1047

which is "exceedingly higher than the level of the supernal wisdom,

וואס ער איז "למעלה מעלה ממעלת חכמה עילאה,

English translation 1048

and like a crown and diadem upon the intellect in the head".

וכמו כתר ועטרה על מוחין שבראש".

English translation 1049

The king's crown lies above the intellect in the king's head,

דער כתר המלך ליגט העכער פאר מוחין שבראש המלך,

English translation 1050

which indicates the king's will,

וואס דאס ווייזט אויף רצון המלך,

English translation 1051

which is higher than his wisdom. And from the perspective of the king's will there are no limitations

וואס איז העכער פאר חכמתו. ומצד רצון המלך זיינען ניטא קיינע הגבלות

English translation 1052

(in contrast to from the perspective of his wisdom):

(משא"כ מצד חכמתו):

English translation 1053

At the time of "the king said",

בשעת "אמר מלכא",

English translation 1054

the revelation of the king's will,

גילוי רצון המלך,

English translation 1055

nothing stands in the way:

שטייט קיין זאך ניט אין וועג:

English translation 1056

Even if there is a "mountain", "

אפילו אויב ס'איז דא א "טורי" איז ”

English translation 1057

(the kingdom said)

(אמר מלכותא)

English translation 1058

uproot the mountain"116. And the revelation of the king's will is in the halachot of the Torah.

עקר טורי" 116. און דער גילוי פון רצון המלך איז אין הלכות שבתורה.

English translation 1059

And therefore,

און דעריבער,

English translation 1060

when it concerns the halachot of the Torah, what is primarily relevant is the knowledge of the Supreme Will,

ווען עס רעדט זיך וועגן הלכות שבתורה איז לכל לראש נוגע ידיעת רצון העליון,

English translation 1061

and not the understanding and comprehension in wisdom etc.

און ניט די הבנה והשגה בחכמה כו'.

English translation 1062

Therefore one must first and foremost study the book of the Rambam in order to simply know the halachot of the Torah,

דערפאר דארף מען לכל לראש לערנען ספר הרמב"ם בכדי פשוט וויסן די הלכות שבתורה,

English translation 1063

in a manner understood "by the small and the great";

באופן המובן "לקטן ולגדול";

English translation 1064

and only afterwards can one study it in depth and give-and-take etc.

און ערשט דערנאך קען מען עס לערנען בעמקות ושקו"ט וכו'.

English translation 1065

We will also discuss at least one point in today's Rambam lesson at the end of Hilchot Chametz U'Matzah,

מ'וועט אויך רעדן עכ"פ איין נקודה אין היינטיקן שיעור רמב"ם בסוף הל' חמץ ומצה,

English translation 1066

where we find a great novelty of the Rambam,

וואס מ'געפינט דארט א חידוש גדול פון רמב"ם,

English translation 1067

and especially since it is also connected to a delightful matter in the Alter Rebbe's Shulchan Aruch.

ובפרט אז ס'איז אויך פארבונדן מיט א געשמאקער ענין אין דעם אלטן רבין'ס שו"ע.

English translation 1068

After the Rambam writes all the details of the Seder of Pesach,

לאחרי וואס דער רמב"ם שרייבט די אלע פרטים פון דעם סדר של פסח,

English translation 1069

including the drinking of the four cups and concludes regarding drinking the last two

כולל שתיית ארבעה כוסות און איז מסיים וועגן טרינקען די לעצטע צוויי

English translation 1070

(of the four)

(פון די ארבע)

English translation 1071

cups, he writes117:

כוסות שרייבט ער 117:

English translation 1072

"And one should mix a fifth cup and recite the Great Hallel over it, from 'Give thanks to Hashem for He is good' until 'By the rivers of Babylon',

"ויש לו למזוג כוס חמישי ולומר עליו הלל הגדול מהודו לה' כי טוב עד על נהרות בבל,

English translation 1073

and this cup is not obligatory like the four cups."

וכוס זה אינו חובה כמו ארבעה כוסות".

English translation 1074

The source of the Rambam is from the Responsa of the Geonim118 who accept the version in the Gemara119 in the words of Rabbi Tarfon "For the fifth, he concludes the Hallel over it and says the Great Hallel"

דער מקור פון רמב"ם איז פון תשובות הגאונים 118 וואס נעמען אן די גירסא אין גמרא 119 בדברי ר' טרפון "חמישי גומר עליו את ההלל ואומר הלל הגדול"

English translation 1075

(and as is explained120 that Rabbi Tarfon holds that the fifth cup corresponds to the fifth expression in the verse121 "And I will bring",

(און ווי מ'איז מבאר 120 אז ר' טרפון האלט אז דער כוס חמישי איז כנגד דעם פינפטן לשון אין פסוק 121 "והבאתי",

English translation 1076

after the other four expressions of redemption to which the four cups correspond122),

נאך די אנדערע ד' לשונות של גאולה וואס כנגדם זיינען די ארבעה כוסות 122),

English translation 1077

and the opinion of the Rambam is

און שיטת הרמב"ם איז

English translation 1078

(like the opinion of several Geonim)

(כשיטת כמה גאונים)

English translation 1079

that the fifth cup is not an obligation like the four cups. But since the Rambam brings the custom that "one should mix a fifth cup etc.",

אז דער כוס חמישי איז ניט קיין חובה ווי די ארבעה כוסות. אבער וויבאלד אז דער רמב"ם ברענגט דעם מנהג אז "יש לו למזוג כוס חמישי כו'",

English translation 1080

it is understood that he holds that one should conduct oneself in this manner.

איז פארשטאנדיק אז ער האלט אז. מ'זאל זיך אזוי פירן.

English translation 1081

There are, however, others123 who do not accept the version in the Gemara and hold that there is no such matter of a fifth cup at all, even as a custom

עס זיינען אבער דא אנדערע 123 וואט נעמען ניט אָן די גירסא אין גמרא און האלטן אז ס'איז ניטא דער גאנצער ענין פון א כוס חמישי אפילו אלס א מנהג

English translation 1082

(permissive)

(רשות)

English translation 1083

and so is the halachah in the Shulchan Aruch where it only mentions the four cups,

און אזוי איז די הלכה אין שו"ע וואו עס שטייט נאר וועגן ד' כוסות,

English translation 1084

and it does not bring

און עס ברענגט זיך ניט

English translation 1085

(ab initio)

(לכתחילה)

English translation 1086

regarding a fifth cup even as a permissive practice.

וועגן א כוס חמישי אפילו אלס רשות.

English translation 1087

But here one sees a wonder in the Rambam:

זעט מען דא אבער א דבר פלא אין רמב"ם:

English translation 1088

Regarding the four cups, the Rambam writes what one should do with them,

בנוגע צו די ארבעה כוסות שרייבט דער רמב"ם וואס מ'זאל מיט זיי טאן,

English translation 1089

simply –

כפשוט –

English translation 1090

that one pours the cup and then makes "Borei Pri HaGafen" and drinks the cup,

אז מוזגין הכוס און דערנאך מאכט מען "בורא פרי הגפן" און מ'טרינקט דעם כוס,

English translation 1091

as the Rambam writes by each cup individually124;

ווי דער רמב"ם שרייבט בא יעדער כוס באזונדער 124;

English translation 1092

however, regarding the fifth cup, the Rambam only writes that "one should pour a fifth cup",

משא"כ באם כוס חמישי שרייבט דער רמב"ם נאר אז "יש לו למזוג כוס חמישי",

English translation 1093

and does not write what one should do with this cup,

און שרייבט ניט וואס מ'זאל טאן מיט דעם כוס,

English translation 1094

that one should make a blessing and drink it?!

אז מ'זאל מאכן א ברכה און עס טרינקען?!

English translation 1095

The question becomes even stronger:

די קשיא ווערט נאך שטארקער:

English translation 1096

In the Responsa of the Geonim –

אין די תשובות הגאונים –

English translation 1097

which are the source for the Rambam's view

וואס זיי זיינען דער מקור לשיטת הרמב"ם

English translation 1098

(as Rabbi Kasher notes and compiles the views on this in his article "Fifth Cup"125),

(ווי הרב כשר צייכנט אָן און קלייבט צוזאמען די שיטות בזה אין זיין מאמר "כוס חמישי" 125),

English translation 1099

but he does not dwell on the wonder in the Rambam) –

ער שטעלט זיך אבער ניט אויף דער דבר פלא אין רמב"ם) –

English translation 1100

it explicitly states that also on the fifth cup one makes "Borei Pri HaGafen" and drinks the cup;

שטייט בפירוש אז אויך אויף דער כוס חמישי מאכט מען "בורא פרי הגפן" און מ'איז שותה הכוס;

English translation 1101

so this further emphasizes the wonder in the Rambam, that he does not write that one makes "Borei Pri HaGafen" and drinks the cup!

איז דאס נאכמער מדגיש דער פלא אין רמב"ם וואס ער שרייבט ניט אז מ'מאכט "בורא פרי הגפן" און מ'טרינקט דעם כוס!

English translation 1102

In general, there is the "advice" to say that in our editions of the Rambam words are missing,

בכלל איז דא די "עצה" צו זאגן אז אין אונזערע דפוסים פון רמב"ם פעלן ווערטער,

English translation 1103

and in manuscripts it states that on the fifth cup one makes "Borei Pri HaGafen" and drinks the cup –

און אין כתבי יד שטייט אז אויפן כוס חמישי מאכט מען "בורא פרי הגפן" און מ'טרינקט דעם כוס –

English translation 1104

but this must be "pulled out of a finger",

אבער דאס דארף מען "ארויסנעמען פון פינגער",

English translation 1105

there are no manuscripts where these words appear! And furthermore:

ס'איז ניטא קיין כתבי יד וואו עס שטייט די יוערטער! ונוסף לזה:

English translation 1106

How does one explain the plain meaning in all editions of the Rambam throughout the generations, that it only states that "one should pour a fifth cup" and it does not state that one should drink it?

ווי לערנט מען פשט אין אלע דפוסים פון רמב"ם במשך כל הדורות אז עס שטייט נאר אז "יש לו למזוג כוס חמישי" און שטייט ניט אז מ'זאל עס טרינקען?

English translation 1107

Therefore, if I may say so, it seems to me –

דערפאר לולא דמסתפינא איז נלפענ"ד לומר –

English translation 1108

that according to the Rambam's view, one does not drink the fifth cup,

אז לשיטת הרמב"ם טרינקט מען ניט דעם כוס חמישי,

English translation 1109

and the custom of the fifth cup consists only of the fact that "one should pour a fifth cup", but not that one should make "Borei Pri HaGafen" on it and drink it.

און דער מנהג פון כוס חמישי באשטייט נאר דערפון וואס "יש לו למזוג כוס חמישי" אבער ניט אז מ'זאל אויף דעם מאכן "בורא פרי הגפן" און דאס טרינקען.

English translation 1110

And the reason for this:

והטעם לזה:

English translation 1111

The law is,

דער דין איז,

English translation 1112

as the Rambam rules126,

ווי דער רמב"ם פסק'נט 126,

English translation 1113

that after the fourth cup "he may not taste anything afterwards all night except water",

אז נאך דער כוס רביעי "אינו טועם אחר כך כלום כל הלילה חוץ מן המים",

English translation 1114

consequently, it is forbidden to drink another cup of wine

במילא איז אסור צו טרינקען נאך א כוס יין

English translation 1115

(the fifth cup).

(דעם כוס חמישי).

English translation 1116

Therefore, the Rambam holds that in order to fulfill the matter of the fifth cup

דערפאר האלט דער רמב"ם אז בכדי יוצא זיין דעם ענין פון כוס חמישי

English translation 1117

(corresponding to "VeHeveiti")

(כנגד "והבאתי")

English translation 1118

one only needs to pour a cup of wine,

דארף מען נאר מוזג זיין א כוס יין,

English translation 1119

but one does not drink it,

אבער מ'טרינקט עס ניט,

English translation 1120

because at that time it is forbidden to drink wine.

ווייל דעמולט איז אסור לשתות יין.

English translation 1121

And the matter of pouring a cup and not drinking it is not a novelty –

און דער ענין פון מוזג זיין א כוס און דאס ניט טרינקען איז קיין חידוש ניט –

English translation 1122

one finds it in Halacha:

מ'געפינט עס אין הלכה:

English translation 1123

During a meal on Erev Shabbat that extends into Shabbat,

בשעת א סעודה פון ערב שבת ציט זיך אריין אין שבת,

English translation 1124

when "the Sages forbade tasting etc. from the time of the time for Kiddush"127,

וואס דעמולט "אסרו חכמים לטעום כו' משהגיע זמן קידוש" 127,

English translation 1125

there is an opinion128 that

איז פאראן א דיעה 128 אז

English translation 1126

(if he did not spread a cloth, then)

(אויב ער האט ניט פורס מפה געווען, איז)

English translation 1127

"he should not taste from the cup of blessing of Birkat HaMazon",

"לא יטעום מכוס של ברכה של ברכת המזון",

English translation 1128

i.e., one pours a cup of wine but does not drink it.

ד.ה. מ'איז מוזג א כוס יין אבער מ'טרינקט עס ניט.

English translation 1129

From this it is understood in our case, a fortiori:

איז דערפון פארשטאנדיק בנדו"ד במכ"ש וק"ו:

English translation 1130

If by Birkat HaMazon, where there is an absolute obligation to bless over the cup129 –

מה-דאך בא ברכת המזון וואס דארטן איז א חיוב גמור צו מברך זיין על הכוס 129 –

English translation 1131

one sometimes only pours the cup but does not drink it,

איז מען אמאל נאר מוזג את הכוס אבער מ'טרינקט עס ניט,

English translation 1132

all the more so by the fifth cup, which is not an "obligation",

עאכו"כ בא דעם כוס חמישי וואס איז ניט קיין "חובה",

English translation 1133

it certainly applies that one should only pour the cup and not drink

איז זיכער שייך אז מ'זאל נאר מוזג זיין הכוס און ניט טרינקען

English translation 1134

(because at that time one may not drink wine).

(ווייל מ'טאר דעמולט ניט טרינקען יין).

English translation 1135

However, in the Shulchan Aruch, the matter of the fifth cup is not brought

משא"כ אין שו"ע ברענגט זיך ניט דער ענין פון כוס חמישי

English translation 1136

(ab initio),

(לכתחילה),

English translation 1137

not even the matter of pouring the cup alone

אפילו ניט דער ענין פון מזיגת הכוס בלבד

English translation 1138

(without drinking),

(בלי שתי'),

English translation 1139

and not even as a permission

ואפילו ניט אלס רשות

English translation 1140

(as the Rambam brings it).

(ווי דער רמב"ם ברענגט).

English translation 1141

Since we are already discussing the matter of the fifth cup –

וויבאלד אז מ'רעדט שוין אין דעם ענין פון כוס חמישי –

English translation 1142

we will explain a matter connected to this in the Alter Rebbe's Shulchan Aruch:

וועט מען מבאר זיין אן ענין בקשר עם זה אין דעם אלטן רבין'ס שו"ע:

English translation 1143

The Alter Rebbe in his Shulchan Aruch

דער אלטער רבי בשו"ע שלו

English translation 1144

(as in the Shulchan Aruch of the Mechaber)

(אזוי ווי אין שו"ע המחבר)

English translation 1145

does not bring the matter of the fifth cup

ברענגט ניט דעם ענין פון כוס חמישי

English translation 1146

[unlike in the Tur, where the custom etc. is brought].

[משא"כ אין טור ברענגט זיך דער מנהג כו'].

English translation 1147

He only mentions it in Hilchot Pesach, Siman Taf-Peh-Alef130 as a support

ער דערמאנט עס נאר אין הל' פמח סימן תפ"א 130 אלס א סמך

English translation 1148

(b'dieved)

(בדיעבד)

English translation 1149

for one who needs to drink wine after the four cups –

פאר אזא וואס דארף טרינקען יין נאך די ד' כוסות –

English translation 1150

that although ab initio "one should be concerned for their words" of those who forbid drinking wine or other beverages after the four cups,

אז אע"פ וואס לכתחילה "יש לחוש לדבריהם" פון די וואס אסר'ן שתיית יין אדער אנדערע משקין נאך די ד' כוסות,

English translation 1151

nevertheless, if it is "for a great need,

איז אבער אויב ס'איז "לצורך הרבה,

English translation 1152

such as if he is fastidious or greatly craves to drink" and he has no other beverages except wine,

כגון שהוא איסטניס או שתאב הרבה לשתות" און ער האט ניט קיין אנדערע משקין נאר יין,

English translation 1153

"it is permitted for him to drink a fifth cup and recite Hallel HaGadol over it etc.".

"יש להתיר לו לשתות כוס חמישי ולומר עליו הלל הגדול וכו'".

English translation 1154

But he does not bring it even as a custom for everyone

אבער ער ברענגט עס ניט אפילו אלס א מנהג פאר כאו"א

English translation 1155

(as the Rambam brings it).

(ווי דער רמב"ם ברענגט עס).

English translation 1156

And one cannot say

און מ'קען ניט זאגן

English translation 1157

(as others wish to teach)

(ווי אנדערע ווילן לערנען)

English translation 1158

that what the Alter Rebbe writes before this at the end of Siman 480 –

אז דאס וואס דער אלטער רבי שרייבט לפנ"ז בסוף סימן ת"פ –

English translation 1159

from the Chok Yaakov131:

פון חק יעקב 131:

English translation 1160

"And the custom in these countries is to pour one cup more than the participants and they call it the cup of Elijah the prophet" –

"ונוהגין במדינות אלו למזוג כוס א' יותר מהמסובין וקורין אותו כוס של אליהו הנביא" –

English translation 1161

is that the cup of Elijah is the fifth cup about which the Rambam and the Geonim speak –

איז כוסו של אליהו דער כוס חמישי וועגן וועלכע דער רמב"ם און די גאונים רעדן –

English translation 1162

because:

ווייל:

English translation 1163

The Alter Rebbe writes it in a different siman from where he writes about the fifth cup for a sensitive person

דער אלטער רבי שרייבט עס אין אן אנדער סימן פון וואו ער שרייבט וועגן כוס חמישי פאר א איסטניס

English translation 1164

(regarding the cup of Elijah he writes in Siman 480,

(וועגן כוסו של אליהו שרייבט ער אין סימן ת"פ,

English translation 1165

and regarding the fifth cup he writes in Siman 481),

און וועגן כוס חמישי שרייבט ער בסימן תפ"א),

English translation 1166

And furthermore:

און נאכמער:

English translation 1167

He says that "they call it the cup of Elijah"

ער זאגט אז "קורין אותו כוסו של אליהו"

English translation 1168

(as it states in the Chok Yaakov)

(ווי עס שטייט אין חק יעקב)

English translation 1169

and not "fifth cup",

און ניט "כוס חמישי",

English translation 1170

an entirely different name,

אן אנדער נאמען לגמרי,

English translation 1171

which indicates that they are two separate things.

וואס דאס ווייזט אז זיי זיינען צוויי באזונדערע זאכן.

English translation 1172

And further, and primarily:

ועוד ועיקר:

English translation 1173

If the cup of Elijah is the fifth cup,

אויב כוסו של אליהו איז דער כוס חמישי,

English translation 1174

each of the participants would have had to pour the cup

האט יעדערער פון די מסובים געדארפט מוזג זיין דעם כוס

English translation 1175

(just as each of them pours and drinks the four cups),

(אזוי ווי יעדערער פון זיי איז מוזג און טרינקט די ד' כוסות),

English translation 1176

but the Alter Rebbe writes

אבער דער אלטער רבי שרייבט

English translation 1177

(from the Chok Yaakov)

(פון חק יעקב)

English translation 1178

that regarding the cup of Elijah "the custom in these countries is to pour one cup more than the participants",

אז כוסו של אליהו "נוהגין במדינות אלו למזוג כוס א' יותר מהמסובין",

English translation 1179

not a cup for each of the participants!

ניט א כוס פאר יעדערער פון די מסובים!

English translation 1180

Thus from all this it is simply understood that the cup of Elijah and the fifth cup are two separate things,

איז מכל זה מובן בפשטות אז כוסו של אליהו און כוס חמישי זיינען צוויי באזונדערע זאכן,

English translation 1181

and what the Alter Rebbe speaks about at the end of Siman 480 is regarding the cup of Elijah,

און דאס וואס דער אלטער רבי רעדט בסוף סימן ת"פ איז וועגן כוסו של אליהו,

English translation 1182

which one pours

וואס מ'איז מוזג

English translation 1183

(only)

(נאר)

English translation 1184

"one cup more than the participants". And in Siman 481 he adds another matter regarding the fifth cup,

"כוס א' יותר מהמסובין". און אין סימן תפ"א איז ער מוסיף אן אנדער ענין וועגן דעם כוס חמישי,

English translation 1185

that for a sensitive person "it is permitted for him to drink a fifth cup etc."

אז פאר אן איסטניס "יש להתיר לו לשתות כוס חמישי כו'".

English translation 1186

And based on this one will also understand the precise wording "to pour one cup more than the participants",

ועפ"ז וועט מען אויך פארשטיין דעם דיוק הלשון "למזוג כוס א' יותר מן המסובין",

English translation 1187

for prima facie what is the meaning of "more than the participants"?

דלכאורה וואס איז דער פירוש אין "יותר מן המסובין"?

English translation 1188

The explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 1189

Here it does not speak about a fifth cup whose definition is an additional cup like the other four cups which each of the participants must pour,

דא רעדט זיך ניט וועגן כוס חמישי וואס גדרו איז נאך א כוס אזוי ווי די אנדערע פיר כוסות וועלכע יעדערער פון די מסובין דארף אנגיסן,

English translation 1190

it is merely that this is a fifth cup,

ס'איז מערניט וואס דאס איז א פינפטער כוס,

English translation 1191

Rather, here it speaks about a different type of cup –

נאר דא רעדט זיך וועגן אן אנדער סוג כוס –

English translation 1192

the cup of Elijah,

כוסו של אליהו,

English translation 1193

which is not

וואס איז ניט

English translation 1194

(merely)

(נאר)

English translation 1195

an addition of another cup,

א הוספה פון נאך א כוס,

English translation 1196

but this is a definition regarding the participants –

נאר דאס איז א גדר אין די מסובים –

English translation 1197

another one comes to join the participants at the table –

עס קומט צו נאך איינער צו די מסובין בא דעם טיש –

English translation 1198

"one cup more than the participants".

"כוס א' יותר מן המסובין".

English translation 1199

That is, the Chok Yaakov,

ד.ה. אז דער חק יעקב,

English translation 1200

and the Alter Rebbe

און דער אלטער רבי

English translation 1201

(who copies his language)

(וואס ער איז מעתיק לשונו)

English translation 1202

innovate –

זיינען מחדש –

English translation 1203

that until the cup of Elijah a specific number of participants sit at the table,

אז ביז כוסו של אליהו זיצן באם טיש א מספר מסויים פון מסובים,

English translation 1204

and at the time one pours the cup of Elijah,

ובשעת מ'גיסט אָן כוסו של אליהו,

English translation 1205

and afterwards one opens the door so that Elijah the prophet

און דערנאך איז פותחין הדלת בכדי אליהו הנביא

English translation 1206

(the herald of the redemption132)

(מבשר הגאולה 132)

English translation 1207

may enter133

זאל אריינקומען 133

English translation 1208

(and as the Alter Rebbe writes before this (regarding not locking the doors on the night of Pesach) that "if Elijah comes he will find an open door and we will go out to greet him speedily,

(וע"ד ווי דער אלטער רבי שרייבט לפנ"ז (בנוגע צו ניט פארשפארן די טירן בליל פסח) אז "אם יבוא אליהו ימצא פתח פתוח ונצא לקראתו במהרה,

English translation 1209

and we believe in this and in this belief there is great reward.

ואנו מאמינים בזה ויש באמונה זו שכר גדול.

English translation 1210

And before this he writes that before the recitation of "Pour out Your wrath" one "opens the door in order to remember that it is a night of protection and one is not afraid of anything,

ולפנ"ז שרייבט ער אז פאר אמירת "שפוך חמתך" איז "פותחין הדלת כדי לזכור שהוא ליל שמורים ואין מתייראין משום דבר,

English translation 1211

and in the merit of this belief Mashiach will come etc."

ובזכות אמונה זו יבוא משיח כו'".

English translation 1212

Elijah the prophet becomes one of the participants at the table,

ווערט אליהו הנביא איינער פון די מסובים בא דם טיש,

English translation 1213

and therefore one pours for him "one cup more than the participants"!

און דערפאר גיסט מען פאר אין אָן "כוס א' יותר מן המסובין"!

English translation 1214

According to the above that the cup of Elijah is connected with "opening the door" and the recitation of "Pour out Your wrath"

ע"פ הנ"ל אז כוסו של אליהו איז פארבונדן מיט "פותחין הדלת" ואמירת "שפוך חמתך"

English translation 1215

(which is connected with the belief in the coming of Elijah and Mashiach)

(וואס איז פארבונדן מיט די אמונה אין ביאת אליהו ומשיח)

English translation 1216

when Elijah enters the house and becomes one of the participants

ווען אליהו קומט אריין אין שטוב און ווערט איינער פון די מסובין

English translation 1217

("one cup more than the participants") –

("כוס א' יותר מן המסובין") –

English translation 1218

one must understand another matter:

דארף מען פארשטיין נאך אן ענין:

English translation 1219

In general, the custom by his honor, my father-in-law, the Rebbe was, and so is the custom of the world, to pour the cup of Elijah after Birkat HaMazon

בכלל איז דער מנהג בא כ"ק מו"ח אדמו"ר געווען און אזוי איז דער מנהג העולם צו אנגיסן כוסו של אליהו נאך ברכת המזון

English translation 1220

(before or after the pouring of the fourth cup),

(פאר אדער נאך מזיגת כוס ד'),

English translation 1221

but "at certain times" the practice by his honor, my father-in-law, the Rebbe was to pour the cup before Birkat HaMazon

אבער ב"זמנים ידועים" האט מען זיך געפירט בא כ"ק מו"ח אדמו"ר צו אנגיסן דעם כוס פאו ברכת המזון

English translation 1222

(as already printed134).

(ווי שוין געדרוקט 134).

English translation 1223

This is seemingly not understood:

איז לכאורה ניט פארשטאנדיק:

English translation 1224

Since the custom to pour the cup of Elijah is connected with opening the door and the recitation of "Pour out Your wrath" –

וויבאלד אז דער מנהג צו אנגיסן כוסו של אליהו איז פארבונדן מיט פתיחת הדלת ואמירת "שפוך חמתך" –

English translation 1225

it is understandable why one pours the cup after Birkat HaMazon before opening the door;

איז פארשטאנדיק פארוואס מ'גיסט אָן דעם כוס נאך ברהמ"ז פאר פתיחת הדלת;

English translation 1226

but why should one pour it before Birkat HaMazon,

אבער פארוואס זאל מען עס אנגיסן פאר ברהמ"ז,

English translation 1227

what relevance does the cup of Elijah have then?

וואס האט דעמולט א שייכות כוסו של אליהו?

English translation 1228

And one could say, in a possible manner:

וי"ל בדרך אפשר:

English translation 1229

It is explained in various places that the order and Haggadah of Pesach is divided into two parts –

ס'איז מבואר בכ"מ אז דער סדר והגדה של פסח טיילט זיך אויף צוויי חלקים –

English translation 1230

The first half "Magid" is connected primarily with the Exodus from Egypt,

דער ערשטער האלב "מדר" איז פארבונדן בעיקר מיט יציאת מצרים,

English translation 1231

And the second half "Seder" is connected primarily with the future redemption,

און דער צווייטער האלב "סדר" איז פארבונדן בעיקר מיט די גאולה העתידה,

English translation 1232

Beginning from "Korech" which is a remembrance of the Temple

אנהויבנדיק פון "כורך" וואס איז זכר למקדש

English translation 1233

("Thus did Hillel do in the time when the Temple stood; he would wrap together the Pesach, matzah, and maror (or "matzah and maror") and eat them together, etc."),

("כן עשה הלל בזמן שביהמ"ק הי' קיים הי' כורך פסח מצה ומרור (אדער "מצה ומרור" 135) ואוכל ביחד כו'"),

English translation 1234

And this

און דאס

English translation 1235

(the second half "Seder")

(דער צווייטער האלב "סדר")

English translation 1236

also includes the Grace after Meals,

איז אויך כולל ברכת המזון,

English translation 1237

As we see that there one speaks about Mashiach our Righteousness and Elijah the Prophet, etc. –

ווי מ'זעט אז דארטן רעדט מען וועגן משיח צדקנו ואליהו הנביא כו' –

English translation 1238

Therefore it is already customary

דעריבער איז שוין דעמולט

English translation 1239

(before the Grace after Meals)

(פאר ברכת המזון)

English translation 1240

to have here a place to pour the Cup of Elijah.

דא אן אָרט צו אנגיסן כוסו של אליהו.

English translation 1241

And particularly according to the words of the Gemara that in the future they will give the cup of blessing to King David to bless over it

ובפרט ע"פ דברי הגמרא 136 אז לע"ל נותנין כוס של ברכה לדוד המלך לברך עליו

English translation 1242

(and the cup of David is of two hundred and twenty-one log, as our Sages of blessed memory said on the verse "My cup overflows").

(וואס כוסו של דוד איז של רכ"א לוגין כמאחז"ל 137 עה"פ 138 "כוסי רוי'").

English translation 1243

From this we see even more the emphasis of the connection of the Grace after Meals over the cup with the future redemption,

זעט מען דערפון נאכמער די הדגשת השייכות פון ברהמ"ז על הכוס מיט די גאולה העתידה,

English translation 1244

and consequently with the Cup of Elijah,

ובמילא מיט כוסו של אליהו,

English translation 1245

the herald of the redemption.

מבשר הגאולה.

English translation 1246

And may it be His will that from this discussion about this it should come out in actuality –

ויה"ר אז פון דעם דיבור בזה זאל אזוי ארויסקומען בפועל –

English translation 1247

That "May our eyes behold Your return to Zion with compassion"139,

אז "ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים"139,

English translation 1248

And as the Alter Rebbe ruled regarding "opening the door",

און ווי דער אלטער רבי פסק'נט בנוגע צו "פותחין הדלת",

English translation 1249

"In the merit of this faith Mashiach will come, etc.",

"בזכות אמונה זו יבוא משיח כו'",

English translation 1250

And one does not lock the doors,

און מ'פארשפארט ניט די טירן,

English translation 1251

"For it is a night of protection for all the children of Israel throughout their generations to take them out of this exile, and if Elijah comes he will find the door open and we will go out to greet him speedily",

"כי הוא ליל שימורים לכל ב"י לדורותם להוציאם מגלות הזה ואם יבא אליהו ימצא פתח פתוח ונצא לקראתו במהרה",

English translation 1252

And one will not even wait the time it takes to unlock the doors –

און מ'וועט ניט ווארטן אפילו די צייט וואס עס נעמט אפשליסן די טירן –

English translation 1253

Below ten handbreadths,

למטה מעשרה טפחים,

English translation 1254

Speedily in our days,

בעגלא דידן,

English translation 1255

In the revealed and manifest good.

בטוב הנראה והנגלה.

English translation 1256

It is known the statement of our Sages of blessed memory140 that when they found an "ancient Tosefta",

ס'איז ידוע דער מאחז"ל140 אז בשעת מ'האט געפונען א "תוספתא עתיקתא",

English translation 1257

Or a "new Tosefta"141

אדער "תוספתא חדתא"141

English translation 1258

(as per the two expressions in the source142) –

(ווי. די צוויי לשונות בנה142) –

English translation 1259

It caused a great satisfaction of spirit.

האט עס גורם געווען א שטארקער נחת רוח.

English translation 1260

That is, that there is an advantage in an "ancient" and an advantage in a "new".

ד.ה. אז ס'איז דא מעלה אין א "עתיקתא" און א מעלה אין "חדתא".

English translation 1261

For this Shabbat there arrived here from the printing house a newly printed book of Ohr HaTorah Bamidbar and there is printed there a discourse of the Tzemach Tzedek beginning "VeAvad HaLevi Hu" which was said on Shabbat Mevarchim Tamuz of the year 5592 –

צו דעם שבת איז אהערצו אנגעקומען מבית הדפוס א נייער געדרוקטער ספר פון אוה"ת במדבר 143 און דארטן 144 איז געדרוקט א מאמר פון צ"צ ד"ה ועבד הלוי הוא וואס איז געזאגט געווארן בשבת מברכין תמוז שנת תקב"ץ –

English translation 1262

And consequently in this discourse there are both

ובמילא איז אין דעם מאמר דא ביידע

English translation 1263

Advantages of "ancient" and "new":

מעלות פון "עתיקתא" און "חדתא":

English translation 1264

"Ancient" because it is a discourse from the year 5592,

"עתיקותא" ווייל ס'איז א מאמר פון שנת תקצ"ב,

English translation 1265

And "new" because it has only now been printed for the first time in a printed form,

און "חדתא" ווייל ס'איז ערשט איצטער געדרוקט געווארן צום ערשטן מאל באופן של דפוס,

English translation 1266

Which is for generations.

וואס איז לדורות 145.

English translation 1267

In Likkutei Torah there is also a discourse on this verse

אין לקו"ת 146 איז אויך דא א מאמר אויף דעם פסוק

English translation 1268

(and the Levite shall serve, he),

(ועבד הלוי הוא),

English translation 1269

And in other places,

ובעוד מקומות,

English translation 1270

As indicated in the source references in the new edition of Likkutei Torah which was also printed this year;

ווי אנגעצייכנט אין די מראי מקומות בהוצאה החדשה דהלקו"ת 147 וואס איז אויך געדרוקט געווארן בשנה זו;

English translation 1271

But this is a discourse of the Alter Rebbe,

אבער דאס איז א מאמר פון אלטן רבי'ן,

English translation 1272

In contrast, in Ohr HaTorah which has now been printed is printed the discourse of the Tzemach Tzedek which is based on the discourse in Likkutei Torah,

משא"כ אין אוה"ת וואס איז איצטער געדרוקט געווארן איז געדרוקט דעם מאמר פון צ"צ וואס איז מיוסד אויפן מאמר אין לקו"ת,

English translation 1273

With additions by the Tzemach Tzedek –

מיט הוספות פון צ"צ –

English translation 1274

And these additions also illuminate the topics that appear before this.

און די הוספות באלייכטן אויך די ענינים וואס שטייען לפנ"ז.

English translation 1275

As mentioned,

כאמור,

English translation 1276

The discourse is already printed,

דער מאמר איז שוין געדרוקט,

English translation 1277

Everyone can learn it by himself. For the sake of the preciousness of the matter, however, we will now review points from the discourse.

קען עס יעדערער אליין לערנען. לחביבותא דמילתא וועט מען אבער איצטער חזר'ן נקודות פון דעם מאמר.

English translation 1278

Discourse (in the form of a talk)

מאמר (כעין שיחה)

English translation 1279

Beginning "VeAvad HaLevi Hu".

ד"ה ועבד הלוי הוא.

English translation 1280

It is also customary to study a topic in the weekly portion connected with Rashi's commentary,

ס'איז אויך רגיל צו אפלערנען אַן ענין בפרשת השבוע פארבונדן מיט פירוש רש"י,

English translation 1281

A topic in the notes of my father on the Zohar of our portion,

אן ענין אין זי הערות פון טאטן אויפן זהר דפרשתנו,

English translation 1282

And a topic in Pirkei Avot that pertains to this Shabbat.

און אַן ענין אין פרקי אבות השייך לשבת זה.

English translation 1283

In our portion there is an astonishing matter and Rashi does not address it:

אין פרשתנו איז דא א דבר תמוה און רש"י שטעלט זיך אויף דעם ניט אפ:

English translation 1284

When it states in our portion about the fact that Moses took the staffs of the twelve princes –

ווען עס שטייט אין פרשתנו 148 וועגן דעם אז משה האט גענומען די מטות פון די י"ב נשיאים –

English translation 1285

Only the name of Aaron is mentioned

ווערט נאר גערעכנט שם אהרן

English translation 1286

(as the prince of the tribe of Levi)

(אלס נשיא למטה לוי)

English translation 1287

And not the names of the rest of the princes.

און ניט די שמות פון שאר הנשיאים.

English translation 1288

This is a wondrous thing –

וואס דאס איז א דבר פלא –

English translation 1289

Because before this at the beginning of the book of Bamidbar

ווייל לפנ"ז בתחלת ספר במדבר

English translation 1290

(in the portion of Bamidbar)

(בפ' במדבר 149)

English translation 1291

When counting the children of Israel the names of all the princes are stated,

בא מנין בני ישראל זאגט מען די שמות פון אלע נשיאים,

English translation 1292

And likewise further in the portion –

ועד"ז ווייטער אין די פרשה –

English translation 1293

In connection with the banners;

בקשר מיט די דגלים 150;

English translation 1294

And likewise at the end of the book of Bamidbar

ועד"ז בסוף ספר במדבר

English translation 1295

(in the portion of Masei)

(בפ' מסעי 151)

English translation 1296

In connection with the division of the land the names of all the princes are stated;

בקשר מיט חלוקת הארץ זאגט מען די שמות פון אלע נשיאים;

English translation 1297

In contrast, in our portion it states that Moses took staffs from all the princes

משא"כ בפרשתנו זאגט מען אז משה האט גענומען מטות פון אלע נשיאים

English translation 1298

("a staff for one prince, a staff for one prince, according to their fathers' house, twelve staffs",

("מטה לנשיא אחד מטה לנשיא אחד לבית אבותם שנים עשר מטות",

English translation 1299

And he wrote on the staffs the names of the princes) –

און אנגעשריבן אויף די מטות די שמות הנשיאים) –

English translation 1300

And nevertheless the names of the princes are not stated

ואעפ"כ זאגט מען ניט די שמות הנשיאים

English translation 1301

(except for Aaron, the prince of the tribe of Levi)?

(חוץ פון אהרן נשיא שבט לוי)?

English translation 1302

Further:

נאכמער:

English translation 1303

Even though at the beginning of Parshat Bamidbar all the names of the princes are counted,

אע"פ וואס בתחלת פ' במדבר רעכנט מען אויס די נעמען פון אלע נשיאים,

English translation 1304

the Torah does not rely on this, and in the same portion in connection with the banners –

פארלאזט זיך אויף דעם ניט תורה און אין די זעלבע פרשה בקשר מיט די דגלים –

English translation 1305

the names of all the princes are counted again;

רעכנט מען נאכאמאל די שמות פון אלע נשיאים;

English translation 1306

but when it comes to our portion, it is not counted even once!

אבער ווען עס קומט לפרשתנו רעכנט מען עס ניט אפילו איין מאל!

English translation 1307

And even though this is a difficulty in the plain meaning of Scripture –

און אע"פ וואס דאס איז א קשיא אין פשוטו של מקרא –

English translation 1308

Rashi does not address this,

שטעלט זיך אויף דעם ניט רש"י,

English translation 1309

whose purpose is the plain meaning of Scripture,

וואס ענינו איז פשוטו של מקרא,

English translation 1310

to guard and explain all matters in the plain meaning of Scripture!

צו באווארענען און מסביר זיין אלע ענינים אין פשוטו של מקרא!

English translation 1311

In general, the advice is –

בכלל איז די עצה –

English translation 1312

that one should look at what is written in the commentaries –

אז מ'זאל א קוק טאן וואס עס שטייט אין מפרשים –

English translation 1313

but in reality, no commentaries address this

אבער בנדו"ד שטעלן זיך ניט קיינע מפרשים

English translation 1314

(among those that I have seen).

(פון די וואס איך האב געזען).

English translation 1315

And in general,

ובכלל,

English translation 1316

as discussed many times –

כמדובר כמ"פ –

English translation 1317

Rashi certainly does not rely on the five-year-old waiting until a book of commentaries is later printed in order to understand a matter in the plain meaning of Scripture.

רש"י פארלאזט זיך זיכער ניט אז דער בן חמש זאל ווארטן ביז עס וועט זיך שפעטער אפדרוקן א ספר פון מפרשים בכדי פארשטיין אן ענין אין פשוטו של מקרא.

English translation 1318

One must say that Rashi does not guard it because the five-year-old for Scripture understands it himself.

מוז מען זאגן אז רש"י באווארנט עס ניט ווייל דער בן חמש למקרא פארשטייט עס אליין.

English translation 1319

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1320

In the notes of my father on the Zohar of our portion, he addresses152 the statement of the Zohar153 "Aharon is the right, Levi is the left,

אין די הערות פון טאטן אויפן זהר דפרשתנו שטעלט ער זיך152 אויפן מאמר הזהר153 "אהרן ימינא ליואי שמאלא,

English translation 1321

Korach sought to make an exchange of the right for the left,

קרח בעי למעבד חלופא דימינא לשמאלא,

English translation 1322

therefore he was punished,

בג"כ אתענש,

English translation 1323

and moreover, that evil speech was found in him and he was punished in everything,"

ולא עוד אלא דאשתכח בי' לישנא בישא ואתענש בכלא",

English translation 1324

And he explains:

און ער איז מבאר 154:

English translation 1325

"What he sought to do, an exchange of the right for the left,

"מה שרצה לעשות חילופא דימינא לשמאלא,

English translation 1326

is the blemish in Zeir Anpin

הוא הפגם בז"א

English translation 1327

(the attributes)

(מדות)

English translation 1328

that Zeir Anpin is the aspect of the right and its beginning is Chesed..

שז"א הוא בחי' ימין וראשיתו חסד..

English translation 1329

Afterwards he said further,

אח"כ אמר עוד,

English translation 1330

and moreover, that evil speech was found in him,

ולא עוד אלא דאשתכח בי' לשינא בישא,

English translation 1331

is that he also blemished in Malchut,

הוא שפגם גם במל',

English translation 1332

that Malchut is the aspect of the mouth,

שמל' היא בחי' פה,

English translation 1333

speech etc."

דיבור כו'".

English translation 1334

He does not, however, explain the connection between the two sins,

ער איז אבער ניט מבאר דער קשר צווישן די צוויי חטאים,

English translation 1335

"sought to make an exchange of the right for the left" and "that evil speech was found in him." It is indeed true that Zeir Anpin and Malchut are connected –

"בעי למעבד חלופא דימינא לשמאלא" און "דאשתכח בי' לישנא בישא". אמת טאקע אז ז"א און מלכות זיינען פארבונדן –

English translation 1336

but what is the connection between them in this matter,

אבער וואס איז דער קשר ביניהם בענין זה,

English translation 1337

the blemish in them through the two sins? And also:

דער פגם בהם ע"י די צוויי חטאים? און אויך:

English translation 1338

what is the lesson from this in the service of God.

וואס איז די הוראה דערפון אין עבודת השם.

English translation 1339

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1340

The chapter of this Shabbat is –

דער פרק פון היינטיקן שבת איז –

English translation 1341

Pereka Telita'i

פרקא תליתאי

English translation 1342

(the third chapter).

(פרק שלישי).

English translation 1343

In this chapter there is one Mishnah with two statements that seemingly have no connection between them.

אין דעם פרק איז דא א משנה אחת מיט צוויי מאמרים וואס האבן צווישן זיך לכאורה קיין שייכות ניט.

English translation 1344

And as is known, also the division of the Mishnayot is relevant to the law

וכידוע אז אויך חלוקת המשניות איז נוגע להלכה

English translation 1345

(as discussed many times):

(כמדובר כמ"פ 155):

English translation 1346

When one betroths a woman "on condition that I know to recite Mishnayot"

ווען איינער איז מקדש את האשה "על מנת שאני יודע לשנות"

English translation 1347

(that the betrothal is effective on the condition that he knows Mishnayot),

(אז די קידושין זיינען חל אויפן ונאי אז ער קען משניות),

English translation 1348

one can say that it is sufficient

דיש לומר אז עס זיינען גענוג

English translation 1349

(and necessary)

(און נויטיק)

English translation 1350

to know at least three Mishnayot,

צו קענען לכל הפחות זריי משניות 156,

English translation 1351

not three statements of Tannaim,

ניט דריי מימרות פון תנאים,

English translation 1352

but three Mishnayot.

נאר דריי משניות.

English translation 1353

It follows from this that a Mishnah that has two

קומט דערפון אויס אז א משנה וואס האט צוויי

English translation 1354

(or more)

(אדער מערער)

English translation 1355

statements of Tannaim,

מאמרים פון תנאים,

English translation 1356

is considered according to the law as one Mishnah,

ווערט דאס גערעכנט ע"פ הלכה ווי איין משנה,

English translation 1357

and this is a practical difference for the law. From this it is further understood that the statements must have a connection between them.

און דאס איז א נפק"מ להלכה. איז דערפון נאכמער מובן אז די מאמרים דארפן צווישן זיך האבן א שייכות.

English translation 1358

And based on this, one must understand the connection of the two statements in one Mishnah of today's chapter

ועפ"ז דארף מען פארשטיין די שייכות פון צוויי מאמרים אין א משנה פון היינטיקן פרק

English translation 1359

(the Mishnah was already explained once,

(מען האט שוין אמאל מבאר געווען דימשנה 157,

English translation 1360

but it was not explained according to the simple explanation):

מ'האט עס אבער ניט מבאר געווען ע"ד הפשט):

English translation 1361

The Mishnah says:

די משנה זאגט 158:

English translation 1362

"Rabbi Chanina, the deputy of the priests, says: Pray for the peace of the kingdom, for were it not for the fear of it, a man would swallow his fellow alive." Afterwards, the same Mishnah continues with another statement:

"רבי חנינא סגן הכהנים אומר הוי מתפלל בשלומה של מלכות שאלמלא מוראה איש את רעהו חיים בלעו". דערנאך איז די זעלבע משנה ממשיך מיט נאך א מאמר:

English translation 1363

"Rabbi Chanina ben Teradyon says: Two who sit and there are no words of Torah between them, this is a seat of scoffers etc.,

"רבי חנינא בן תרדיון אומר שנים שיושבין ואין ביניהם דברי תורה הרי זה מושב לצים כו',

English translation 1364

but two who sit and there are words of Torah between them, the Divine Presence dwells between them etc.

אבל שנים שיושבין ויש ביניהם דברי תורה שכינה שרוי' ביניהם כו'.

English translation 1365

I have only two,

אין לי אלא שנים,

English translation 1366

from where [do we derive] even one who sits and engages in Torah, that the Holy One, blessed be He, fixes for him reward,

מנין אפילו אחד שיושב ועוסק בתורה שהקדוש ברוך הוא קובע לו שכר,

English translation 1367

as it is said: 'He sits alone and is silent, for He has laid it upon him.'"

שנאמר 159 ישב בדד וידום כי נטל עליו".

English translation 1368

It is entirely incomprehensible the connection of these two statements –

איז אינגאנצן ניט פארשטאנדיק די שייכות פון די צוויי מאמרים –

English translation 1369

one speaks about the peace of the kingdom,

איינער רעדט וועגן שלומה של מלכות,

English translation 1370

and the second about the study of Torah –

און דער צווייטער וועגן לימוד התורה –

English translation 1371

so why do they come together in one Mishnah?!

היינט פארוואס קומען זיי צוזאמען אין איין משנה?!

English translation 1372

Further:

נאכמער:

English translation 1373

In the Mishnah after this, it also speaks about the study of Torah,

אין די משנה שלאח"ז רעדט זיך אויך וועגן לימוד התורה,

English translation 1374

"Rabbi Shimon says: Three who ate at one table and did not speak over it words of Torah etc." –

"רבי שמעון אומר שלשה שאכלו על שולחן אחד ולא אמרו עליו דברי תורה וכו'" –

English translation 1375

it would be more fitting that the statement of Rabbi Chanina ben Teradyon about the study of Torah should come together in the same Mishnah with the statement of Rabbi Shimon,

פאסט מערער אז מאמר רבי חנינא בן תרדיון וועגן לימוד התורה זאל קומען צוזאמען אין די זעלבע משנה מיט מאמר ר' שמעון,

English translation 1376

rather than with the statement of Rabbi Chanina, the deputy of the priests, about the peace of the kingdom.

איידער מיט מאמר ר' חנינא סגן הכהנים וועגן שלומה של מלכות.

English translation 1377

Also, one must understand:

אויך דארף מען פארשטיין:

English translation 1378

Pirkei Avot is "matters of Chassidus." What is the significance of "matters of Chassidus" in the Mishnah that "one who sits and engages in Torah (s)

פרקי אבות איז "מילי דחסידותא" 160. וואס איז דער ענין ב"מילי דחסידותא" אין די משנה אז "אחד שיושב ועוסק בתורה (ש)

English translation 1379

the Holy One, blessed be He, determines for him reward"?

הקב"ה קובע לו שכר":

English translation 1380

There is a law in the Torah that everyone

ס'איז דאך א דין אין תורה אז יעדערער

English translation 1381

(even an individual)

(אפילו א יחיד)

English translation 1382

must study Torah,

דארף לערנען תורה,

English translation 1383

and it is explained in many places the greatness of Torah –

און ס'איז מפורש בכ"מ דער גדלות פון תורה –

English translation 1384

"the study of Torah is equivalent to all of them," etc.,

"תלמוד תורה כנגד כולם" 161 וכו',

English translation 1385

and it is explained in Scripture that one receives reward for it –

ומפורש בכתוב אז מ'באקומט דערפאר שכר –

English translation 1386

"If you walk in My statutes, etc. –

"אם 162 בחוקותי תלכו גו' –

English translation 1387

that you will be toiling in Torah –

שתהיו עמלים בתורה 163 –

English translation 1388

I will give your rains in their time, etc.,"

ונתתי 164 גשמיכם בעתם וגו'",

English translation 1389

and it is explained that whoever reads and reviews Torah, the Holy One, blessed be He, reads and reviews opposite him –

ומפורש אז כל הקורא ושונה בתורה הקב"ה קורא ושונה כנגדו 165 –

English translation 1390

so what does the Mishnah add as "matters of Chassidus" specifically with this, that "one who sits and engages in Torah" is "the Holy One, blessed be He, determines for him reward"?!

היינט וואס גיט דא צו די משנה אלס "מילי דחסידותא" דוקא דערמיט אז "אחד שיושב ועוסק בתורה" איז "הקב"ה קובע לו שכר"?!

English translation 1391

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1392

Now we will explain a matter that was discussed earlier:

איצטער וועט מען מסביר זיין אן ענין וואס מ'האט גערעדט פריער:

English translation 1393

In a farbrengen before this, it was discussed that one of the examples in the Gemara regarding the concept of a decided halachah without reasons and discussion is the statement of our Sages, may their memory be for blessing, "A person should not part from his fellow except through a matter of halachah, for through this he will remember him,"

אין א התוועדות שלפנ"ז 166 האט מען גערעדט אז איינער פון די דוגמאות אין גמרא אויף דעם ענין פון הלכה פסוקה בלי טעמים ושקו"ט איז דער מאחז"ל 167 "אל יפטר אדם מחבירו אלא מתוך דבר הלכה שמתוך כך זוכרהו",

English translation 1394

because when "a person parts from his fellow,"

ווייל ווען "יפטר אדם מחבירו",

English translation 1395

when he goes away on the road,

אז ער גייט אוועק בדרך,

English translation 1396

there must be the precaution of "do not become agitated on the road,

דארף זיין דער באווארעניש פון "אל תרגזון בדרך 168,

English translation 1397

do not engage in a matter of halachah"

אל 169 תתעסקו בדבר הלכה"

English translation 1398

(with the reasons, etc.),

(מיט די טעמים כו' 170),

English translation 1399

if he tells him a halachah with the reasons of the halachah and with in-depth analysis and he will think about it on the road, it could cause "agitation on the road," heaven forbid.

אויב ער וועט אים זאגן א הלכה מיט טעמי ההלכה ובעיון און ער וועט וועגן דעם טראכטן בדרך קען ווערן "תרגזון בדרך" ח"ו.

English translation 1400

Therefore, he must tell him only a decided halachah

דעריבער דארף ער אים זאגן נאר א הלכה פסוקה

English translation 1401

(without reasons and discussion)

(אָן טעמים ושקו"ט)

English translation 1402

that cannot lead to "agitation on the road."

וואס קען ניט ברענגען צו "תרגזון בדרך".

English translation 1403

Several questions were asked about this. But as discussed many times,

האט מען אויף דעם געפרעגט כמה שאלות. אבער כמדובר כמ"פ,

English translation 1404

when one focuses on a word that was said and forgets about the general content of the matter,

אז מ'שטעלט זיך אויף א ווארט וואס מ'האט גערעדט און מ'פארגעסט וועגן כללות תוכן הענין,

English translation 1405

consequently the questions arise.

במילא ווערן די שאלות.

English translation 1406

And regarding this in our case:

ועד"ז בנדו"ד:

English translation 1407

It was asked:

מ'האט געפרעגט:

English translation 1408

In the students of Rabbeinu Yonah on the aforementioned Gemara in Berachot, it is explicitly stated,

אין תלמידי רבינו יונה אויף די גמרא אין ברכות הנ"ל שטייט בפירוש,

English translation 1409

that "a person should not part from his fellow except through a matter of halachah, etc." –

אז "אל יפטר אדם מחבירו אלא מתוך דבר הלכה כו'" –

English translation 1410

"certainly it does not mean a decided halachah,

"בודאי אינו ר"ל הלכה פסוקה,

English translation 1411

for regarding prayer they said a decided halachah

דבשלמא גבי תפלה אמרו 171 הלכה פסוקה

English translation 1412

['one should not stand to pray either from a judgment or from a matter of halachah,

["אין עומדין להתפלל לא מתוך דין ולא מתוך דבר הלכה,

English translation 1413

but only from a decided halachah']

אלא מתוך הלכה פסוקה" 172]

English translation 1414

so that he will not think about it during prayer and be able to concentrate in his prayer,

כדי שלא יחשוב בה בשעת התפלה ויוכל לכוין בתפלתו,

English translation 1415

but when he parts from his fellow, why specifically a decided halachah,

אלא כשיפטר מחבירו מאי איריא הלכה פסוקה,

English translation 1416

even a halachah that is not decided"?!

אפי' הלכה אינה פסוקה"?!

English translation 1417

If so, the question from "do not become agitated on the road"

אי איז די שאלה פון "אל תרגזון בדרך"

English translation 1418

(if one will say a halachah that is not decided) –

(אויב מ'וועט זאגן א הלכה שאינה פסוקה) –

English translation 1419

you have a difficulty!...

האסטו א קשיא!...

English translation 1420

It was also asked –

מ'האט אויך געפרעגט –

English translation 1421

that there is a version "a person should not part from his fellow, etc., except through the joy of a mitzvah,"

אז ס'איז דא א גירסא 173 "לא יפטר אדם מחבירו כו' אלא מתוך שמחה של מצוה",

English translation 1422

not "through a halachah"?

ניט "מתוך הלכה"?

English translation 1423

And from these questions, the "main difficulty" was forgotten:

און מתוך די שאלות האט מען פארגעסן אויף דער "קלאץ קשיא":

English translation 1424

Why is the matter of "a person should not part from his fellow except through a matter of halachah" not brought in the Shulchan Aruch? Especially since many matters that appear on this page in the Gemara are brought in the Shulchan Aruch.

פארוואס ברענגט זיך ניט אין שו"ע דער ענין פון "אל יפטר אדם מחבירו אלא מתוך דבר הלכה"? ובפרט אז כמה ענינים וואס שטייען אויף דעם דף אין גמרא ברענגען זיך אין שו"ע.

English translation 1425

The explanation of all this:

דער ביאור בכל זה:

English translation 1426

The main concept of "a person should not part from his fellow except through a matter of halachah, for through this he will remember him" is not a law regarding walking on the road

דער עיקר ענין פון "אל יפטר אדם מחבירו אלא מתוך דבר הלכה שמתוך כך זוכרהו" איז ניט א דין אין הליכה בדרך

English translation 1427

(that before one goes on the road one must say a halachah),

(אז איידער מ'גייט בדרך דארף מען זאגן א הלכה),

English translation 1428

but rather the main point in this is entirely that this is a detail in love of Israel,

נאר דער עיקר אין דעם איז גאר וואס דאס איז א פרט אין אהבת ישראל,

English translation 1429

as the Gemara gives a reason for it –

ווי די גמרא גיט אויף דעם א טעם –

English translation 1430

"for through this he will remember him."

"שמתוך כך זוכרהו".

English translation 1431

That is, at the time of "a person parts from his fellow," a separation is created in place between them,

ד.ה. בשעת "יפטר אדם מחבירו" ווערט דאך א פירוד במקום צווישן זיי,

English translation 1432

therefore one must say a "matter of halachah,"

דערפאר דארף מען זאגן א "דבר הלכה",

English translation 1433

"for through this he will remember him,"

"שמתוך כך זוכרהו",

English translation 1434

the intention of which is not that he should simply remember that such a person exists,

וואס די כוונה בזה איז ניט אז ער זאל גלאט געדענקען אז ס'איז דא אזא מענטש,

English translation 1435

but rather so that he should remember about the other and through this become closer with him,

נאר בכדי אז ער זאל געדענקען וועגן יענעם און דורך דעם ווערן מיט אים נעענטער,

English translation 1436

he should inquire how he is doing,

ער זאל זיך נאכפרעגן וואס ער מאכט,

English translation 1437

say a good word about him,

זאגן וועגן אים א גוט ווארט,

English translation 1438

and the like.

וכיו"ב.

English translation 1439

That is:

דאס הייסט:

English translation 1440

At the time of "a person parts from his fellow," from the aspect of love of Israel, one must remember and remain in closeness and love with the one from whom one is parting,

בשעת "יפטר אדם מחבירו" איז מצד אהבת ישראל דארף מען געדענקען און בלייבן בקירוב ואהבה מיט דעם פון וועמען מ'פארט אוועק,

English translation 1441

and in order that this remembrance be connected with a matter of good and virtue –

ובכדי אז די הזכרה בזה זאל זיין פארבונדן מיט אן ענין טוב ומעלה –

English translation 1442

it is said that the "parting" should be "through a matter of halachah"

זאגט מען אז דער "יפטר" זאל זיין "מתוך דבר הלכה"

English translation 1443

(a matter in Torah),

(אַן ענין אין תורה),

English translation 1444

"for through this he will remember him,"

"שמתוך כך זוכרהו",

English translation 1445

through this the love and closeness between them will be established.

דורך דעם זאל ווערן דער אהבה וקירוב ביניהם.

English translation 1446

And the practical difference

און די נפק"מ

English translation 1447

(whether this is only a matter regarding walking on the road,

(צי דאס איז נאר אן ענין אין הליכה בדרך,

English translation 1448

or a matter regarding love of Israel)

אדער אן ענין אין אהבת ישראל)

English translation 1449

is a simple one:

איז א פשוט'ער:

English translation 1450

If it were only a law regarding walking on the road –

אויב דאס וואלט געווען נאר א דין אין הליכה בדרך –

English translation 1451

one would need to say a "matter of halachah" even when he goes away from his fellow for only one night,

דארף מען זאגן א "דבר הלכה" אפילו ווען ער גייט אוועק פון חבירו נאר אויף איין נאכט,

English translation 1452

and tomorrow he will see him again,

און אויף מארגן וועט ער אים ווייטער זען,

English translation 1453

and likewise if he goes only a "distance of a mile,"

ועד"ז אויב ער גייט נאר א "מהלך מיל",

English translation 1454

because from the perspective of walking on the road, there is no difference how long the road is.

ווייל מצד הליכה בדרך איז קיין נפק"מ ווי לאנג דער דרך איז.

English translation 1455

However, when this is a matter of drawing close and love of Israel,

משא"כ בשעת דאס איז אן ענין אין קירוב ואהבת ישראל,

English translation 1456

"so that through it he will remember him" –

"שמתוך כך זוכרהו" –

English translation 1457

if he is going away only for one night, the matter of forgetfulness does not apply to him, that one would need to safeguard against it by saying a "matter of halachah."

איז אויב ער גייט אוועק נאר פאר איין נאכט איז ניט שייך אויף דעם דער ענין השכחה אז מ'זאל עס דארפן באווארענען מיט זאגן א "דבר הלכה".

English translation 1458

[And according to this, it is understood why this is not brought (as a detail in love of Israel) in the Shulchan Aruch –

[ועפ"ז איז מובן פארוואס דאס ברענגט זיך ניט (אלס פרט אין אהבת ישראל) אין שו"ע –

English translation 1459

because in the Shulchan Aruch, the general positive commandment of "and you shall love your neighbor as yourself" is brought,

ווייל אין שו"ע ברענגט זיך 174 דער כללות המצות עשה פון "ואהבת לרעך כמוך" 175,

English translation 1460

and therefore one does not need to specify all the details and ramifications from this,

און דעריבער דארף מען שוין ניט מפרט זיין אלע פרטים ותוצאות מזה,

English translation 1461

for in love of Israel there are many details and ramifications. As the Rambam writes,

וואס אין אהבת ישראל זיינען דא א סך פרטים ותוצאות. ווי דער רמב"ם שרייבט 176,

English translation 1462

that "it is a positive commandment of the rabbis to visit the sick, to comfort the mourners, to escort the dead, etc.,"

אז "מצות עשה של דבריהם לבקר חולים ולנחם אבלים ולהוציא המת וכו'",

English translation 1463

with many details,

מיט א ריבוי פרטים,

English translation 1464

and he concludes:

און ער איז מסיים:

English translation 1465

"Although all these commandments are from the rabbis, they are included in 'and you shall love your neighbor as yourself,'

"אע"פ שכל מצות אלו מדבריהם הרי הן בכלל ואהבת לרעך כמוך,

English translation 1466

all things that you want others to do for you,

כל הדברים שאתה רוצה שיעשו אותם לך אחרים,

English translation 1467

you do for your brother in Torah and commandments."],

עשה אתה אותן לאחיך בתורה ובמצות"],

English translation 1468

including also not specifying the detail of "a person should not part from his fellow except through a matter of halachah, so that through it he will remember him"].

כולל אויך ניט מפרט זיין דער פרט פון "אל יפטר אדם מחבירו אלא מתוך דבר הלכה שמתוך כך זוכרהו"].

English translation 1469

And according to this, one will understand why the students of Rabbeinu Yonah say that "a person should not part from his fellow except through a matter of halachah" "certainly does not mean a settled halachah, etc.,

ועפ"ז וועט מען פארשטיין פארוואס תלמידי רבינו יונה זאגן אז "אל יפטר אדם מחבירו אלא מתוך דבר הלכה" "בודאי אינו ר"ל הלכה פסוקה כו',

English translation 1470

when he parts from his fellow, why specifically a settled halachah,

כשיפטר מחבירו מאי איריא הלכה פסוקה,

English translation 1471

even a halachah that is not settled,"

אפי' הלכה אינה פסוקה",

English translation 1472

and that there is no contradiction to what was discussed, that this is speaking about a settled halachah from the aspect of "do not quarrel on the way":

און אז ס'איז קיין סתירה ניט צו דעם וואס מ'האט גערעדט אז דאס רעדט זיך וועגן הלכה פסוקה מצד "אל תרגזון בדרך":

English translation 1473

Although the main matter of "a person should not part from his fellow, etc." is a detail of love of Israel –

אע"פ וואס דער עיקר הענין פון "אל יפטר אדם מחבירו כו'" איז א פרט פון אהבת ישראל –

English translation 1474

it is expressed, however, in this matter in traveling on the way,

דריקט זיך דאס אבער אויס בענין זה אין הליכה בדרךן,

English translation 1475

that the one who goes away

אז דער וואס גייט אוועק

English translation 1476

(on the way)

(בדרך)

English translation 1477

from his fellow has with him a "matter of halachah" from his fellow about which he will think

פון חבירו האט מיט זיך א "דבר הלכה" פון זיין חבר וועגן וועלכע ער וועט טראכטן

English translation 1478

("so that through it he will remember him").

("שמתוך כך זוכרהו").

English translation 1479

And since in traveling on the way there are differences in the manner of travel –

און וויבאלד אז אין הליכה בדרך זיינען דא חילוקים באופן ההליכה –

English translation 1480

it is understood that correspondingly there must be a difference in what kind of "matter of halachah" his fellow tells him.

איז מובן אז בהתאם לזה דארף זיין א חילוק וואס פאר א "דבר הלכה" זיין חבר זאגט אים.

English translation 1481

And simply:

ובפשטות:

English translation 1482

If someone travels on the way in a wagon,

אויב איינער פאָרט בדרך אין אַן עגלה,

English translation 1483

or in modern times –

אדער בזמן הזה –

English translation 1484

in an "airplane,"

אין א "פליין",

English translation 1485

a "car,"

א "קאר",

English translation 1486

a "train," and the like,

א "טריין" וכיו"ב,

English translation 1487

and he himself does not drive the "car"

און ער אליין פירט ניט דעם "קאר"

English translation 1488

(and the like),

(וכיו"ב),

English translation 1489

another person drives it,

א צווייטער פירט עס,

English translation 1490

and moreover –

ואדרבה –

English translation 1491

he has no opinion anyway as to how it should be driven –

ער האט בלאו הכי קיין דיעה ניט ווי מ'זאל עס פירין –

English translation 1492

then it is simple that there is no difference what kind of "matter of halachah" one tells him,

איז דעמולט פשוט אז ס'איז קיין נפק"מ וואס פאר א "דבר הלכה" מ'זאגט אים,

English translation 1493

whether a settled halachah or a halachah that is not settled,

צי א הלכה פסוקה אדער א הלכה שאינה פסוקה,

English translation 1494

with the reasons of the halachah, etc. –

מיט טעמי ההלכה וכו' –

English translation 1495

because there is absolutely no concern of "do not quarrel on the way."

ווייל ס'איז כלל וכלל ניטא דער חשש פון "אל תרגזון בדרך".

English translation 1496

But when he himself drives the "car" and the like,

בשעת אבער ער אליין פירט דעם "קאר" וכיו"ב,

English translation 1497

that is, that it depends on him how to travel,

ד.ה. אז אין אים איז תלוי ווי מ'זאל פארן,

English translation 1498

as it was by the brothers of Joseph

ווי דאס איז געווען בא אחי יוסף

English translation 1499

(to whom Joseph said "do not quarrel on the way") –

(וועלכע יוסף האט אנגעזאגט "אל תרגזון בדרך") –

English translation 1500

it is simple that the "a person should not part from his fellow except through a matter of halachah" must be a settled halachah,

איז פשוט אז דער "אל יפטר אדם מחבירו אלא מתוך דבר הלכה" דארף זיין א הלכה פסוקה,

English translation 1501

without reasons in which there could be debate and deliberation. In order to safeguard that he should not become confused in it and it will harm the travel on the way

אן טעמים אין וועלכע עס קען זיין א שקו"ט ועיון. בכדי באַוואָרענען אז ער זאל זיך אין דעם ניט פארטראכטן און עס וועט שאטן די הליכה בדרך

English translation 1502

("do not quarrel on the way").

("אל תרגזון בדרך").

English translation 1503

And according to this, the difference between what the students of Rabbeinu Yonah say and what was discussed in the farbrengen is understood:

ועפ"ז איז מובן דער חילוק צווישן דעם וואס תלמידי רבינו יונה זאגן און דאס וואס מ'האט גערעדט אין דער התוועדות:

English translation 1504

The students of Rabbeinu Yonah say that the Gemara speaks here about the general matter of "a person should not part from his fellow except through a matter of halachah, so that through it he will remember him,"

תלמידי רבינו יונה זאגן אז די גמרא רעדט דא וועגן דעם כללות הענין פון "אל יפטר אדם מחבירו אלא מתוך דבר הלכה שמתוך כך זוכרהו",

English translation 1505

as a matter in love of Israel,

אלס אן ענין אין אהבת ישראל,

English translation 1506

not as a matter of traveling on the way,

ניט אלס אן ענין פון הליכה בדרך,

English translation 1507

therefore they do not enter into the details of the manners in traveling on the way

דעריבער גייט מען ניט אריין אין די פרטי האופנים בהליכה בדרך

English translation 1508

(whether he himself drives,

(צי ער אליין פירט,

English translation 1509

or another drives him).

אדער א צווייטער פירט אים).

English translation 1510

And therefore the students of Rabbeinu Yonah say that "a person should not part from his fellow except through a matter of halachah, so that through it he will remember him" –

און דערפאר זאגן תלמידי רבינו יונה אז "אל יפטר מחבירו אלא מתוך דבר הלכה שמתוך כך זוכרהו" –

English translation 1511

"certainly does not mean a settled halachah, etc.,"

"בודאי אינו ר"ל הלכה פסוקה כו'",

English translation 1512

because from the aspect of the general matter of love of Israel,

ווייל מצד דעם כללות הענין פון אהבת ישראל,

English translation 1513

"when he parts from his fellow"

"כשיפטר מחבירו"

English translation 1514

(not entering into the detailed differences in the manner of traveling on the way)

(ניט אריינגייענדיק אין די פרטי חילוקים באופן ההליכה בדרך)

English translation 1515

"why specifically a settled halachah,

איז "מאי איריא הלכה פסוקה,

English translation 1516

even a halachah that is not settled"

אפי' הלכה אינה פסוקה"

English translation 1517

(and as they bring the proof for this from that which it says here "halachah" without specification,

(און ווי זיי ברענגען די ראי' לזה פון דעם וואס דא שטייט "הלכה" סתם,

English translation 1518

not as the Gemara says earlier by prayer –

ניט ווי די גמרא זאגט פריער בא תפלה –

English translation 1519

"a settled halachah").

"הלכה פסוקה").

English translation 1520

However, in the farbrengen, they wanted to give an example of the matter of a settled halachah without reasons –

משא"כ אין דער התוועדות האט מען געוואלט געבן א דוגמא אויף דעם ענין פון הלכה פסוקה בלי טעמים –

English translation 1521

they spoke about the specific manner in "a person parts from his fellow" when he himself travels on the way,

האט מען גערעדט וועגן דעם אופן פרטי אין "יפטר אדם מחבירו" בשעת ער אליין פירט זיך בדרך,

English translation 1522

and therefore, from the aspect of the concern of "do not quarrel on the way," one must tell him specifically a settled halachah.

און דעריבער מצד החשש פון "אל תרגזון בדרך" דארף מען אין זאגן דוקא א הלכה פסוקה.

English translation 1523

Regarding the version in the Gemara "a person should not part from his fellow etc. except with joy of a mitzvah" –

בנוגע צו די גירסא אין גמרא "לא יפטר אדם מחבירו כו' אלא מתוך שמחה של מצוה" –

English translation 1524

it can also be reconciled with the version in our Talmud "with a matter of halachah" –

קען מען עס אויך מתווך זיין מיט די גירסא בש"ס שלפנינו "מתוך דבר הלכה" –

English translation 1525

according to what the Alter Rebbe writes in his Shulchan Aruch177 regarding prayer:

ע"פ וואס דער אלטער רבי שרייבט בשו"ע שלו177 בנוגע צו תפלה:

English translation 1526

Regarding prayer it also states

בא תפלה שטייט אויך

English translation 1527

(in the same Gemara)

(אין די זעלבע גמרא 178)

English translation 1528

"one should not stand to pray etc. except with a settled halachah",

"אין עומדין להתפלל כו' אלא מתוך הלכה פסוקה",

English translation 1529

and afterwards it states "one should not stand to pray etc. except with joy of a mitzvah".

און דערנאך שטייט 179 "אין עומדין להתפלל כו' אלא מתוך שמחה של מצוה".

English translation 1530

The Alter Rebbe brings both matters in his Shulchan Aruch. And afterwards he reconciles between them:

דער אלטער רבי ברענגט ביידע ענינים אין שו"ע שלו. און דערנאך איז ער מתווך ביניהם:

English translation 1531

"one should not stand to pray etc. except with a settled halachah" –

"אין עומדין להתפלל כו' אלא מתוך הלכה פסוקה" –

English translation 1532

"it is also called joy of a mitzvah, as it is said 'the precepts of the Lord are upright, rejoicing the heart'".

"היא נקראת ג"כ שמחה של מצוה שנאמר 180 פקודי ה' ישרים משמחי לב".

English translation 1533

And in this manner one can reconcile both versions regarding "a person should not part from his fellow etc. except with a matter of halachah",

ועד"ז קען מען מתווך זיין ביידע גירסאות בנוגע צו "לא יפטר אדם מחבירו כו' אלא מתוך דבר הלכה",

English translation 1534

and "with joy of a mitzvah" –

און "מתוך שמחה של מצוה" –

English translation 1535

that "a matter of halachah" is also called "joy of a mitzvah", as it is said "the precepts of the Lord are upright, rejoicing the heart".

אז "דבר הלכה" ווערט אנגערופן אויך "שמחה של מצוה". שנאמר "פקודי ה' ישרים משמחי לב".

English translation 1536

One must still understand, however, why the matter of "a person should not part from his fellow except with a matter of halachah, so that through it he remembers him" is not brought in the Shulchan Aruch

מ'דארף נאך אבער פארשטיין פארוואס דער ענין פון "אל יפטר אדם מחבירו אלא מתוך דבר הלכה שמתוך כל זוכרהו" ברענגט זיך ניט אין שו"ע

English translation 1537

(in addition to the general principles of the matter, because this is a detail in love of Israel,

(נוסף לכללות הענין ווייל דאס איז א פרט אין אהבת ישראל,

English translation 1538

as mentioned).

כנ"ל).

English translation 1539

The explanation of this is –

איז דער ביאור בזה –

English translation 1540

and with an introduction of a general question regarding several matters in the Gemara that are not brought in the Shulchan Aruch:

ובהקדים א שאלה כללית בנוגע צו כמה ענינים אין גמרא וואס ברענגען זיך ניט אין שו"ע:

English translation 1541

Later authorities labor regarding several matters from the Gemara as to why they are not brought as halachah in the Shulchan Aruch.

אחרונים מאַטערן זיך בנוגע צו כמה ענינים פון גמרא פארוואס זיי ברענגען זיך ניט להלכה אין שו"ע.

English translation 1542

And regarding several matters one can answer simply –

ובנוגע לכמה ענינים קען מען ענטפערן בפשטות –

English translation 1543

according to what is explained and brought in the Rambam that specifically a custom that was accepted and spread throughout all the dispersions of Israel becomes a halachah and a law and receives the force of a positive and negative commandment,

ע"פ המבואר און געבראכט אין רמב"ם 181 אז דוקא א מנהג שנתקבל ונתפשט בכל תפוצות ישראל ווערט א הלכה און א דין און באקומט א תוקף פון א מצוה עשה ולא תעשה,

English translation 1544

and upon this applies "you shall not deviate from the word that they will tell you, right or left":

און אויף דעם איז חל "לא תסור מן הדבר אשר יגידו לך ימין ושמאל" 182:

English translation 1545

The matters in the Gemara which were not accepted and spread throughout the dispersions of Israel –

די ענינים אין גמרא וועלכע זיינען ניט נתקבל ונתפשט געווארן בתפוצות ישראל –

English translation 1546

they were not included in the Shulchan Aruch.

האט מען ניט אריינגעשטעלט אין שו"ע.

English translation 1547

And in this manner one can say regarding "a person should not part from his fellow except with a matter of halachah":

ועד"ז קען מען זאגן בנוגע צו "אל יפטר אדם מחבירו אלא מתוך דבר הלכה":

English translation 1548

One sees in practice in this time that it is not a regular practice among Jews that when someone departs they say to him a matter of halachah.

מ'זעט בפועל בזמן הזה אז ס'איז ניט קיין הנהגה רגילה בא אידן אז בשעת איינער פארט אוועק זאגט מען אים א דבר הלכה.

English translation 1549

They give him a "sandwich",

מ'גיט אים א "סענדוויטש",

English translation 1550

they kiss,

מ'קושט זיך,

English translation 1551

they embrace,

מ'האלט זיך,

English translation 1552

they give him money for the relatives etc. –

מ'גיט אים געלט פאר די קרובים וכו' –

English translation 1553

all good and fine things,

אלץ גוטע און פיינע זאכן,

English translation 1554

which are also matters of love of Israel etc. –

וואס אויך דאס זענען ענינים פון אהבת ישראל וכו' –

English translation 1555

but one does not see that at the airport and the like one should shout halachah,

אבער מ'זעט ניט אז אויפן לופט-פעלד וכיו"ב זאל מען שרייען הלכה,

English translation 1556

halachah!

הלכה!

English translation 1557

I have not been at the airport or on the subway,

איך בין ניט געווען אויפן לופט-פעלד אדער אויפן סאבוויי,

English translation 1558

but as I have been told and as I myself surmise –

אבער ווי מ'האט מיר דערציילט און ווי איך בין אליין משער –

English translation 1559

they embrace and kiss etc.,

האלט מען זיך און מ'קושט זיך וכו',

English translation 1560

but no one shouts that "a person should not part from his fellow except with a matter of halachah".

אבער קיינער שרייט ניט אז "אל יפטר אדם מחבירו אלא מתוך דבר הלכה".

English translation 1561

If only from tomorrow such a practice would become –

הלואי אז פון מאָרגן זאל ווערן אזא הנהגה –

English translation 1562

but until now this is not a regular practice.

אבער ביז איצטער איז דאס ניט קיין הנהגה רגילה.

English translation 1563

And in this manner in the time of the Rema etc. –

ועד"ז אין זמן הרמ"א כו' –

English translation 1564

which at that time was certainly a higher generation than now –

וואס דעמולט איז זיכער געווען א העכערער דור ווי איצטער –

English translation 1565

but even at that time this was not a regular practice,

אבער אויך דעמולט איז דאס ניט געווען א הנהגה רגילה,

English translation 1566

for whatever reason,

מאיזה סיבה שתהי',

English translation 1567

whether because they were occupied with higher matters,

צי דערפאר וואס מ'איז געלעגן אין העכערע זאכן,

English translation 1568

or the service was in a different manner etc.,

אדער די עבודה איז געווען באופן אחר וכו',

English translation 1569

in practice, however, this was not a regular practice.

בפועל אבער איז דאס ניט געווען קיין הנהגה רגילה.

English translation 1570

Therefore they did not include it as a law in the Shulchan Aruch.

דעריבער האט מען עס ניט אריינגעשטעלט אלס א דין אין שו"ע.

English translation 1571

The general matter of the exile is also in a manner of "a person should not part from his fellow except with a matter of halachah":

כללות ענין הגלות איז אויך אין אן אופן פון "אל יפטר אדם מחבירו אלא מתוך דבר הלכה":

English translation 1572

At the time of the destruction of the Holy Temple and the beginning of the matter of the exile there was the "a person parted from his fellow",

בשעת חורבן ביהמ"ק והתחלת ענין הגלות איז געווען דער "יפטר אדם מחבירו",

English translation 1573

"the husband went

"הלך בעלה

English translation 1574

(this is the Holy One, blessed be He)

(זה הקב"ה)

English translation 1575

to a distant land",

למדינת הים" 183,

English translation 1576

and as the words of our Sages of blessed memory that "his cow lowed" when there was the destruction of the Holy Temple.

וכדברי חז"ל 184 אז "געתה פרתו" אז ס'איז געווען דער חורבן ביהמ"ק.

English translation 1577

But immediately afterwards there was the "a person should not part from his fellow except with a matter of halachah, so that through it he remembers him" –

אבער 185 גלייך דערנאך איז געווען דער "אל יפטר אדם מחבירו אלא מתוך דבר הלכה שמתוך כך זוכרהו" –

English translation 1578

as the Midrash continues that immediately after his cow lowed the first time,

ווי דער מדרש איז ממשיך אז גלייך נאך געתה פרתו בפעם הראשון,

English translation 1579

there was his cow lowed a second time when the redeemer of Israel was born,

איז געווען געתה פרתו פעם שני' שנולד מושיען של ישראל,

English translation 1580

i.e., not only that in thought and speech there was a "matter of halachah"

ד.ה. ניט נאר אז במחשבה ודיבור איז געווען א "דבר הלכה"

English translation 1581

(which "through it he remembers him")

(וואס "מתוך כך זוכרהו")

English translation 1582

but it came out into actual deed –

נאר ס'איז ארויס אין מעשה בפועל –

English translation 1583

the redeemer of Israel was born.

נולד מושיען של ישראל.

English translation 1584

The main point, however, is that from this "the redeemer of Israel was born" it should come out in actuality and in revelation below ten handbreadths –

דער עיקר איז אבער אז פון דעם נולד מושיען של ישראל זאל עס ארויסקומען בפועל ובגלוי למטה מעשרה טפחים –

English translation 1585

the coming of our righteous Mashiach,

ביאת משיח צדקנו,

English translation 1586

in the true and complete redemption speedily in our days, literally.

בגאולה האמיתית והשלימה במהרה בימינו ממש.

English translation 1587

The explanation of why besides Aharon the Torah does not state the names of the princes from whom they took the staffs

דער ביאור פארוואס חוץ פון אהרן זאגט ניט תורה די שמות הנשיאים פון וועמען מ'האט גענומען די מטות

English translation 1588

(as it is said in the portion of Bamidbar and in the portion of Masei) –

(ווי מ'זאגט אין פ' במדבר און אין פ' מסעי) –

English translation 1589

and with an introduction:

ובהקדים:

English translation 1590

It is explained in the commentators that according to Rashi, the staff that blossomed,

ס'איז מבואר אין מפרשים 186 אז לדעת רש"י 187 איז דער אות המטה,

English translation 1591

"the staff of Aaron blossomed,"

"פרח מטה אהרן",

English translation 1592

was in order to refute two claims in our portion: (a)

געווען בכדי באווארענען צוויי טענות בפרשתנו: (א)

English translation 1593

the claim of Korach –

טענת קרח –

English translation 1594

why was Aaron the High Priest distinguished and elevated above the rest of the Levites within the tribe of Levi itself. And (b)

פארוואס איז אהרן כהן גדול אויסגעטיילט און העכער פאר שאר הלויים בשבט לוי גופא. און (ב)

English translation 1595

the claim why the Levites in general are elevated above the rest of the children of Israel.

די טענה פארוואס די לויים בכלל זיינען העכער פאר שאר בני ישראל.

English translation 1596

And based on this, several questions are answered. And among them:

ועפ"ז פארענטפערט מען כמה שאלות. ומהם:

English translation 1597

On the verse "And you shall write the name of Aaron on the staff of Levi, for one staff for the head of their fathers' house," Rashi explains:

עה"פ 188 "ואת שם אהרן תכתוב על מטה לוי כי מטה אחד לראש בית אבותם" איז רש"י מפרש:

English translation 1598

"Although I have divided them into two families, the family of the priesthood alone and the Levites alone,

"אע"פ שחלקתים לשתי משפחות משפחת כהונה לבד ולוי' לבד,

English translation 1599

nevertheless, they are one tribe."

מ"מ שבט א' הוא".

English translation 1600

This, however, still requires explanation:

דאס איז נאך אבער דורש ביאור:

English translation 1601

Since "I have divided them into two families, the family of the priesthood alone and the family of the Levites alone,"

וויבאלד אז "חלקתים לשתי משפחות משפחת כהונה לבד ומשפחת לוי' לבד",

English translation 1602

and is anything lacking for the house of the king –

און כלום חסר לבית המלך 189 –

English translation 1603

why then did they not make two separate staffs for the two separate families within the tribe of Levi?

איז פארוואס האט מען פארט ניט געמאכט צוויי באזונדערע מטות פאר די צוויי באזונדערע משפחות בשבט לוי?

English translation 1604

Furthermore:

נאכמער:

English translation 1605

It states earlier that "and the prince of the princes of the Levites is Elazar the son of Aaron the priest,"

עס שטייט פריער 190 אז "ונשיא נשיאי הלוי אלעזר בן אהרן הכהן",

English translation 1606

and not Aaron the High Priest.

און ניט אהרן כהן גדול.

English translation 1607

However, in our portion where it states that one should write the names of the princes on the staffs,

משא"כ בפרשתנו וואו עס שטייט אז מ'זאל שרייבן די שמות הנשיאים על המטות,

English translation 1608

it states that "the name of Aaron you shall write on the staff of Levi,"

שטייט אז "שם אהרן תכתוב על מטה לוי",

English translation 1609

and not the name of Elazar the son of Aaron the priest. And the difference between them is:

און ניט שם אלעזר בן אהרן הכהן. און דער חילוק ביניהם איז:

English translation 1610

Aaron was the prince of the family of the priests,

אהרן איז געווען דער נשיא פון משפחת הכהנים,

English translation 1611

and Elazar was the prince of the entirety of the tribe of Levi.

און אלעזר איז געווען דער נשיא פון כללוון שבט לוי.

English translation 1612

Thus, in addition to this, one must understand why they took "the staff of Aaron" at all and not only that of Elazar the son of Aaron as the prince of the tribe of Levi,

איז נוסף לזה וואס מ'דארף פארשטיין פארוואס האט מען בכלל גענומען "מטה אהרן" און ניט בלויז פון אלעזר בן אהרן אלס נשיא פון שבט לוי,

English translation 1613

as with all the other tribes,

אזוי ווי ביי אלע אנדערע שבטים,

English translation 1614

where the staff was taken from the prince of the tribe –

וואס דער מטה איז גענומען געווארן ביים נשיא פון שבט –

English translation 1615

even if one has a rationale why they took

איז אפילו אז מ'האט א הסברה פארוואס מ'האט גענומען

English translation 1616

(also)

(אויך)

English translation 1617

the staff of Aaron –

מטה אהרן –

English translation 1618

they certainly should have taken two staffs for the tribe of Levi –

האט מען זיכער געדארפט נעמען צוויי מטות פאר שבט לוי –

English translation 1619

one staff corresponding to the family of the priesthood,

איין מטה כנגד משפחת כהונה,

English translation 1620

and on that staff they should write "the name of Aaron"

און אויף דער מטה זאל מען שרייבן "שם אהרן"

English translation 1621

(as the family of the priesthood),

(אלס משפחת כהונה),

English translation 1622

and a second staff corresponding to the family of the Levites,

און א צווייטער מטה כנגד משפחת לוי',

English translation 1623

and on that should be the name of the prince of the tribe of Levi –

און אויף דעם זאל שטיין שם הנשיא פון שבט לוי –

English translation 1624

Elazar the son of Aaron the priest?

אלעזר בן אהרן הכהן?

English translation 1625

According to the above

ע"פ הנ"ל

English translation 1626

(that the staffs came to refute two things –

(אז די מטות זיינען געקומען באווארענען צוויי זאכן –

English translation 1627

the selection of Aaron for the priesthood and the selection of the tribe of Levi for the service of the Levites)

בחירת אהרן לכהונה און בחירת שבט לי לעבודת לוי')

English translation 1628

this is understandable:

איז דאס פארשטאנדיק:

English translation 1629

If they had made two staffs,

אויב מ'וואלט געמאכט צוויי מטות,

English translation 1630

one for the family of the priesthood

איינער פאר משפחת כהונה

English translation 1631

(and on it is written "the name of Aaron"),

(און אויף דעם שטייט "שם אהרן"),

English translation 1632

and a second for the family of the Levites –

און א צווייטער פאר משפחת לוי' –

English translation 1633

they would not have been able to refute both of the aforementioned claims,

וואלט מען ניט געקענט באווארענען ביידע טענות הנ"ל,

English translation 1634

because whichever way you look at it:

ווייל ממה-נפשך:

English translation 1635

If only "the staff of Aaron" blossomed,

אויב "פרח" נאר "מטה אהרן",

English translation 1636

and not the staff of Elazar the son of Aaron –

און ניט די מטה פון אלעזר בן אהרן –

English translation 1637

they would only know that Aaron is distinguished from the rest of the children of Israel

וועט מען נאר וויסן אז אהרן איז אויסגעטיילט פון שאר בני ישראל

English translation 1638

(the first aforementioned claim);

(די ערשטע טענה הנ"ל);

English translation 1639

but they would not know that the tribe of Levi in general is distinguished from the rest of the tribes

אבער מ'וואלט ניט געוואוסט אז די שבט לוי בכלל איז אויסגעטיילט פון שאר השבטים

English translation 1640

(the second aforementioned claim).

(די צווייטע טענה הנ"ל).

English translation 1641

If both staffs blossomed

אויב "פרח" ביידע מטות

English translation 1642

(the staff of Aaron and the staff of Elazar the son of Aaron) –

(מטה אהרן און מטה אלעזר בן אהרן) –

English translation 1643

they would only know that the tribe of Levi is distinguished from the rest of the tribes,

וואלט מען נאר געוואוסט אז שבט לוי איז אויסגעטיילט פון שאר השבטים,

English translation 1644

but not that within the tribe of Levi itself Aaron is distinguished

אבער ניט אז אין שבט לוי עצמו איז אהרן אויסגעטיילט

English translation 1645

(that there is only "one High Priest,"

(אז ס'איז דא נאר "כהן גדול אחד",

English translation 1646

as Rashi explains at the beginning of our portion).

כפרש"י בריש פרשתנו).

English translation 1647

Therefore, there had to be only one staff corresponding to the tribe of Levi,

דעריבער האט געדארפט זיין נאר איין מטה כנגד שבט לוי,

English translation 1648

and on that staff they should write specifically "the name of Aaron"

און אויף דער מטה זאל מען שרייבן דוקא "שם אהרן"

English translation 1649

(not the name of Elazar the son of Aaron),

(ניט שם אלעזר בן אהרן),

English translation 1650

and at the time of "the staff of Aaron blossomed for the house of Levi" –

ובשעת "פרח מטה אהרן לבית לוי" –

English translation 1651

the Jews saw both things: (a)

האבן אידן געזען ביידע זאכן: (א)

English translation 1652

that the tribe of Levi is distinguished from the rest of the tribes

אז שבט לוי איז אויסגעטיילט פון שאר השבטים

English translation 1653

(as understood from the fact that the staff "for the house of Levi" blossomed), and (b)

(כמובן מזה וואס די מטה "לבית לוי" האט אויפגעבליט), און (ב)

English translation 1654

that within the tribe of Levi itself Aaron is distinguished from the rest of the Levites

אז אין שבט לוי עצמו איז אהרן אויסגעטיילט פון שאר הלויים

English translation 1655

(as understood from the fact that "the staff of Aaron blossomed").

(כמובן מזה וואס "פרח מטה אהרן").

English translation 1656

According to the above

ע"פ הנ"ל

English translation 1657

(that this is according to the simple meaning of the verses)

(וואס אזוי איז ע"פ פשטות הכתובים)

English translation 1658

that the staffs came to refute also that the tribe of Levi is distinguished from the rest of the tribes

אז די מטות זיינען געקומען באווארענען אויך אז שבט לוי איז אויסגעטיילט פון שאר השבטים

English translation 1659

(in addition to the fact that within the tribe of Levi itself Aaron is distinguished) –

(נוסף לזה וואס אין שבט לוי גופא איז אהרן אויסגעטיילט) –

English translation 1660

one will understand why the Torah does not list the names of the princes

וועט מען פארשטיין פארוואס דימתורה רעכנט ניט אויס די שמות הנשיאים

English translation 1661

(except for the name of Aaron):

(חוץ פון שם אהרן):

English translation 1662

On the verse "and they sewed fig leaves" Rashi explains:

עה"פ 191 "ויתפרו עלי תאנה" איז רש"י מפרש:

English translation 1663

"It is the tree from which they ate; with the thing through which they were corrupted they were repaired,

"הוא העץ שאכלו ממנו בדבר שנתקלקלו בו נתקנו,

English translation 1664

but the other trees were prevented from being taken by them. And why was the tree not publicized? Because the Holy One, blessed be He, does not wish to deceive His creatures, so that they should not shame it and say, 'This is the one through which the world was stricken.'"

אבל שאר העצים מנעום מליטול עליהם. ומפני מה לא נתפרסם העץ? שאין הקב"ה חפץ להונות ברי' שלא יכלימוהו ויאמרו זה שלקה העולם על ידו".

English translation 1665

Until now, the one who is five years old for Scripture understands in our portion:

עד"ז פארשטייט דער בן חמש למקרא בפרשתנו:

English translation 1666

Since the intention of the tribes is to protect against arguments contrary to the Torah and to prove that the Most High chose specifically in the tribe of Levi and in Aaron,

וויבאלד אז די כוונה פון די מטות איז בכדי באווארענען טענות היפך התורה און באווייזן אז דשער אויבערשטער האט אויסגעקליבן דוקא אין שבט לוי און אין אהרן,

English translation 1667

and not in the other tribes of the princes —

און ניט אין די אנדערע מטות הנשיאים –

English translation 1668

the Torah did not write the names of the princes whom the Most High did not choose,

האט תורה ניט געשריבן די נעמען פון די נשיאים וועלכע דער אויבערשטער האט ניט בוחר געווען,

English translation 1669

so that it should not remain a disgrace for them forever.

בכדי עס זאל ניט בלייבן א גנאי להם לעולם.

English translation 1670

The explanation of this matter in the Zohar:

דער ביאור אין דעם ענין אין זהר:

English translation 1671

Lashon Hara

לשון הרע

English translation 1672

("Lishna Bisha")

("לישנא בישא")

English translation 1673

is among the most severe sins,

איז פון די הארבסטע עבירות 192,

English translation 1674

as is known. And it is explained in many places that this comes from the primordial serpent, etc.

כידוע. ומבואר בכ"מ 193 אז דאס נעמט זיך פון נחש הקדמוני וכו'.

English translation 1675

One asks about this:

פרעגט מען אויף דעם:

English translation 1676

Why is specifically lashon hara such a severe sin,

פארוואס איז דוקא לשון הרע אזא הארבע עבירה,

English translation 1677

and why does one emphasize specifically regarding lashon hara that it comes from the primordial serpent —

און פארוואס איז מען מדגיש דוקא בנוגע צו לשון הרע אז דאס נעמט זיך פון נחש הקדמוני –

English translation 1678

do not all sins come from the primordial serpent?

אלע עבירות נעמען זיך דאך פון נחש הקדמוני?

English translation 1679

It is explained in the books of ethics that lashon hara has a severity that is not present in other prohibitions:

איז מבואר בספרי מוסר אז לשון הרע האט אין זיך א הארבקייט וואס איז ניטא אין אנדערע איסורים:

English translation 1680

When a person transgresses other prohibitions, he derives pleasure from them:

ווען א מענטש איז עובר אויף אנדערע איסורים האט ער דערפון א געשמאק:

English translation 1681

He eats forbidden fat and blood

ער עסט חלב ודם

English translation 1682

(may it not be said) —

(ר"ל) –

English translation 1683

he derives pleasure from them,

האט ער דערפון געשמאק,

English translation 1684

and so forth regarding other prohibitions;

וכיו"ב ביי אנדערע איסורים;

English translation 1685

however, when one speaks lashon hara —

משא"כ ווען מ'רעדט לשון הרע –

English translation 1686

the speaker derives nothing from it,

האט דער רעדט דערפון קיין זאך ניט,

English translation 1687

the only thing that he accomplishes with it —

די איינציקע זאך וואס ער טוט דערמיט אויף –

English translation 1688

he does evil and harms another,

ער טוט שלעכטס און איז מזיק א צווייטן,

English translation 1689

as our sages of blessed memory said: "A third tongue kills three"

כמאחז"ל 194 "לשון תליתאי קטיל תליתאי"

English translation 1690

[the matter of "third" not for superiority,

[דער ענין פון "תליתאי" ניט למעליותא,

English translation 1691

not like "third" in holiness,

ניט ווי "תליתאי" בקדושה,

English translation 1692

as discussed above (page 63 and onward)],

כמדובר לעיל (ס"ג ואילך)],

English translation 1693

lashon hara brings misfortune upon all three,

לשון הרע ברענגט אומגליק אויף אלע דריי,

English translation 1694

"and that which is said about him" also upon the one about whom it is spoken.

"והנאמר עליו" אויך אויף וועמען מ'רעדט 195.

English translation 1695

And on the contrary:

ואדרבה:

English translation 1696

The one who speaks thereby harms himself

דער וואס רעדט איז דערמיט מזיק זיך אליין

English translation 1697

("kills three",

("קטיל תליתאי",

English translation 1698

beginning with himself,

אנהויבנדיק פון זיך אליין,

English translation 1699

literally) —

כפשוט) –

English translation 1700

and nevertheless he does it despite the fact that he derives nothing whatsoever from it.

ואעפ"כ טוט ער עס ניט קוקנדיק אויף דעם אז ער האט דערפון ניט קיין שום זאך.

English translation 1701

Therefore, one must say that specifically regarding this sin,

דעריבער מוז מען זאגן אז דוקא בא זי עבירה,

English translation 1702

the only thing that brings it about —

איז די איינציקע זאך וואס ברענגט דאס –

English translation 1703

the primordial serpent:

דער נחש הקדמוני:

English translation 1704

Since the serpent brought contamination into the world,

היות דער נחש האט אריינגעבראכט א זוהמא בעולם 196,

English translation 1705

and even though at the giving of the Torah "their contamination ceased," after the sin of the calf "their contamination returned" —

ואפילו אז בא מ"ת "פסקה זוהמתן" 197 איז נאכן חטא העגל "חזרה זוהמתן" 198 –

English translation 1706

it is from the aspect of "the poison of the serpent" that brings it about that a person should speak lashon hara even though he gains nothing thereby.

איז מצד "עטיו של נחש" ברענגט דאס אז א מענטש זאל ועדן לשון הרע אע"פ וואס ער פארדינט דערביי גארניט.

English translation 1707

One must, however, still have an explanation —

מ'דארף דאך אבער פאָרט האבן א הסברה –

English translation 1708

how does it come about that a person does a thing without any benefit for himself? The explanation in this is,

ווי קומט עס א מענטש זאל טאן א זאך אָן קיין תועלת פאר זיך. איז די הסברה בזה,

English translation 1709

since the person is evil by nature

וויבאלד אז דער מענטש איז רע בטבע

English translation 1710

(from the aspect of "the poison of the serpent") —

(מצד "עטיו של נחש") –

English translation 1711

therefore he has vitality from harming another! Like a "leech" —

דעריבער האט ער חיות פון מזיק זיין א צווייטן! ווי א "פיאווקע" –

English translation 1712

which lives and has vitality from drawing blood from another Jew,

וואס לעבט און האט חיות פון ציען בלוט פון א צווייטן אידן,

English translation 1713

another person,

א צווייטן מענטש,

English translation 1714

a living creature!...

א בעל חי!...

English translation 1715

And because his nature is evil —

ומצד דעם וואס טבעו איז רע –

English translation 1716

he speaks lashon hara about another,

רעדט ער לשון הרע אויף א צווייטן,

English translation 1717

although he derives no benefit from it. Therefore it is called "lashon hara" —

כאטש ער האט דערפון ניט קיין וועלת. דערפאר הייסט עס "לשון הרע" –

English translation 1718

because he speaks it only because his nature is evil, and not for any other reason.

ווייל דאס רעדט ער נאר דערפאר וואס טבעו איז רע. און ניט משום קיין אנדער טעם.

English translation 1719

The one who speaks lashon hara can argue:

דער מדבר לשון הרע קען דאך טענה'ן:

English translation 1720

He is saying the truth about the other

ער זאגט דאך דער אמת וועגן דעם צווייטן

English translation 1721

(as is known that lashon hara is about a true matter),

(כידוע אז לשון הרע איז בדבר אמת 199),

English translation 1722

and one must correct that person regarding this matter —

און מ'דארף יענעם מתקן זיין בענין זה –

English translation 1723

so what complaint does one have against him?

איז וואס האט מען טענות צו אים?

English translation 1724

The Alter Rebbe says in Iggeret HaKodesh,

זאגט דער אלטער אין אגה"ק 200,

English translation 1725

that let us assume it is true and that person deserves it,

אז נניח דאס איז אמת און יענעם קומט עס,

English translation 1726

"it has already been decreed from heaven" —

"כבר נגזר מן השמים" –

English translation 1727

but "there are many agents for the Omnipresent,"

איז אבער "הרבה שלוחים למקום",

English translation 1728

why are you specifically the one who needs to speak it? And since you are the one who speaks the lashon hara, this shows that it is from the aspect of "the evil of his choice":

פארוואס ביסטו דוקא דער וואס דארף עס רעדן? און וויבאלד אז דו ביסט דער וואס רעדט די לשון הרע ווייזט דאס אז דאס איז מצד "רוע בחירתו":

English translation 1729

Since by nature he is evil and wants to harm the other —

וויבאלד אז בטבעו איז ער רע און וויל יענעם מזיק זיין –

English translation 1730

he speaks lashon hara about him. And on the contrary —

רעדט ער אויף אים לשון הרע. ואדרבה –

English translation 1731

specifically through lashon hara he can harm him very greatly,

דוקא דורך לשון הרע קען ער יענעם גאר שטארק מזיק זיין,

English translation 1732

more than with hands:

נאכמער ווי בידים:

English translation 1733

With hands —

בידים –

English translation 1734

the harm cannot reach in every place;

קען דער היזק ניט דערגרייכן בכל מקום;

English translation 1735

however, when he speaks lashon hara about him publicly, etc. —

משא"כ ווען ער רעדט אויף יענעם לשון הרע בפרסום כו' –

English translation 1736

it can reach in every place, may it not be said...

קען עס דערגרייכן בכל מקום ר"ל...

English translation 1737

Based on this, one will also understand the connection of "evil tongue" specifically with "one must make an exchange of right to left":

עפ"ז וועט מען אויך פארשטיין דער קשר פון "לישנא בישא" דוקא מיט "בעי למעבד חלופא דימינא לשמאלא":

English translation 1738

As long as one speaks lashon hara

כל זמן איינער רעדט לשון הרע

English translation 1739

("evil tongue")

("לישנא בישא")

English translation 1740

and he knows that this is lashon hara and he is not doing a proper thing,

און ער ווייסט אז דאס איז לשון הרע און ער טוט ניט קיין ריכטיקע זאך,

English translation 1741

only from the evil of his choice he lets himself out with lashon hara —

נאר מצד רוע בחירתו לאזט ער זיך ארויס מיט לשון הרע –

English translation 1742

he can still do repentance.

קען ער נאך תשובה טאן.

English translation 1743

But at the time of "one must make an exchange of right to left" –

אבער בשעת "בעי למעבד חלופא דימינא לשמאלא" –

English translation 1744

he convinces himself that his speaking about another person slander is actually holiness,

ער רעדט זיך איין אז זיין רעדן אויף א צווייטן לשון הרע איז גאר קדושה,

English translation 1745

this is actually right,

דאס איז גאר ימין,

English translation 1746

and in this Judaism consists,

און אין דעם באשטייט אידישקייט,

English translation 1747

because with this he wishes to correct that person, as it were –

ווייל דערמיט וויל ער יענעם מתקן זיין כביכול –

English translation 1748

then it is very difficult to repent,

דעמולט איז גאר שווער צו תשובה טאָן,

English translation 1749

since he has convinced himself that this is holiness and right,

וויבאלד אז ער האט זיך איינגערעדט אז דאס איז קדושה און ימין,

English translation 1750

and consequently he cannot see that this actually comes from the fact that his nature is evil.

ובמילא קען ער ניט זען אז דאס קומט גאר מצד זיין דעם וואס טבעו איז רע.

English translation 1751

It is indeed true that "there is nothing that stands before repentance" –

אמת טאקע אז "אין לך דבר שעומד בפני התשובה" 201 –

English translation 1752

but as long as he thinks that the conduct of speaking slander is holiness and right,

אבער כל זמן אז ער טראכט אז די הנהגה פון רעדן לשון הרע איז קדושה וימין,

English translation 1753

he does not know that there is something upon which to repent!...

ווייסט ער ניט אז ס'איז פאראן עפעס אויף וואס צו תשובה טאן!...

English translation 1754

And one should elaborate on this...

ויש להאריך בזה...

English translation 1755

And this is not the place to elaborate on a distressing matter.

ואין כאן המקום להאריך בדבר המצער.

English translation 1756

The explanation in Pirkei Avot:

דער ביאור אין פרקי אבות:

English translation 1757

The concept of "matters of piety" in our Mishnah –

דער ענין פון "מילי דחסידותא" אין אונזער משנה –

English translation 1758

will be understood according to the precise wording of the Mishnah "one who sits and engages in Torah":

וועט מען פארשטיין ע"פ דיוק לשון המשנה "אחד שיושב ועוסק בתורה":

English translation 1759

The concept of "sits and engages in Torah" indicates that he sits and studies Torah with settledness

דער ענין פון "יושב ועוסק בתורה" ווייזט אז ער זיצט און לערנט תורה בהתיישבות

English translation 1760

("sits"),

("יושב"),

English translation 1761

and in a manner of "engages",

און באופן של "עוסק",

English translation 1762

as explained the interpretation of "engages",

כמבואר 202 דער פירוש אין "עוסק",

English translation 1763

that he toils in it as if it is his own business,

אז ער הארעוועט אין דעם ווי ס'איז זיין אייגענער עסק,

English translation 1764

he does not wait until they come to him to buy his merchandise,

ניט ער ווארט ביז מ'קומט צו אים קויפן זיין סחורה,

English translation 1765

rather he goes to seek customers.

נאר ער גייט זוכן קונים.

English translation 1766

Similarly "engages in Torah":

עד"ז "עוסק בתורה":

English translation 1767

he does not study Torah to fulfill his obligation,

ניט ער לערנט תורה צו יוצא זיין,

English translation 1768

rather he toils in Torah as if it is his own thing. As also explained in Ba"Ch.

נאר ער הארעוועט אין תורה אזוי ווי ס'איז זיין אייגענע זאך. כמבואר אויך אין ב"ח 203.

English translation 1769

And the explanation of this:

והביאור בזה:

English translation 1770

In Torah study in general there are two modes of study

אין לימוד התורה בכלל זיינען פאראן צוויי אופני לימוד

English translation 1771

(as above section 26) – (a)

(כנ"ל סכ"ו) – (א)

English translation 1772

bekiut,

בקיאות,

English translation 1773

for girsa, and (b)

למיגרס, און (ב)

English translation 1774

charifut,

חריפות,

English translation 1775

for iyun,

לעיונא,

English translation 1776

"uprooting mountains and grinding them against each other".

"עוקר הרי הרים וטוחנן זה בזה" 204.

English translation 1777

It is necessary to have both modes of study,

ס'איז מוכרח צו האבן ביידע אופני הלימוד,

English translation 1778

and according to the order from the light to the heavy –

וע"פ הסדר מן הקל אל הכבד –

English translation 1779

first there must be for girsa

דארף פריער זיין למיגרס

English translation 1780

(bekiut),

(בקיאות),

English translation 1781

and afterwards for iyun

און דערנאך לעיונא

English translation 1782

(charifut);

(חריפות);

English translation 1783

but on the other hand it is understandable that for girsa is easier than for iyun:

אבער לאידך גיסא איז פארשטאנדיק אז למיגרס איז לייכטער ווי לעיונא:

English translation 1784

when one studies for girsa –

בשעת מ'לערנט לגירסא –

English translation 1785

one does not need to toil so much and go through a reasoning here and a reasoning there and clarify difficulties and doubts etc.

דארף מען ניט אזוי שטארק הארעווען און דורכטאן א סברא לכאן וסברא לכאן און מברר זיין קשיות וספיקות וכו'.

English translation 1786

However when he studies with iyun he must toil in that matter,

משא"כ ווען ער לערנט בעיון דארף ער הארעווען אין דעם ענין,

English translation 1787

with difficulties and doubts etc.

מיט קשיות וספיקות וכו'.

English translation 1788

And as it is stated in the words of our Sages "If the Torah had been given cut and dried

און ווי עס שטייט אין מדחז"ל 205 "אילו ניתנה התורה חתוכה

English translation 1789

(a decided halachah without inclination of opinion to here and to there)

(פסק הלכה בלא נטיית דעת לכאן ולכאן 206)

English translation 1790

the foot would not have a standing

לא היתה לרגל עמידה

English translation 1791

(there would not be existence for the world, for the Torah must be expounded with faces to here and to there).

(לא הי' קיום לעולם דהתורה צריך שתהי' נדרשת פנים לכאן ולכאן 206).

English translation 1792

What is the reason? And the Lord spoke to Moses

מה טעם וידבר ה' אל משה

English translation 1793

(and told him all the laws dependent on each and every section etc.),

(ואמר לו כל הדינים התלוים בכל פרשה ופרשה כו' 206),

English translation 1794

he said before Him,

אמר לפניו,

English translation 1795

Master of the Universe,

רבש"ע,

English translation 1796

what is the halachah,

האיך היא ההלכה,

English translation 1797

He said to him

אמר לו

English translation 1798

(this is impossible except)

(זה אי אפשר אלא 206)

English translation 1799

after the majority to incline,

אחרי רבים להטות 207,

English translation 1800

if the acquitters are many they acquit,

רבו המזכין זכו,

English translation 1801

if the condemnors are many they condemn,

רבו המחייבין חייבו,

English translation 1802

so that the Torah may be expounded with forty-nine faces of impurity and forty-nine faces of purity

כדי שתהא התורה נדרשת מ"ט פנים טמא ומ"ט פנים טהור

English translation 1803

(and if I reveal to you the halachah, it will no longer be expounded in many faces)

(ואם אני מגלה לך את ההלכה שוב לא תהי' נדרשת בהרבה פנים 206)

English translation 1804

". That is, so in order to arrive at this "after the majority to incline" it requires a toil that the majority should go through all these forty-nine faces to here and forty-nine faces to there and afterwards come to a decision.

". ד. ה. אז בכדי צוקומען צו דעם "אחרי רבים להטות" פאדערט זיך אַ האָרעוואַניע אז די רבים זאלן דורכטאן די אלע מ"ט פנים לכאן ומ"ט פנים לכאן און דערנאך קומען צו א הכרעה.

English translation 1805

And similarly this is also with every individual person in particular –

ועד"ז איז אויך בא יעדן מענטשן בפ"ע –

English translation 1806

that when he studies with iyun there are reasonings and inclinations to here and to there,

אז בשעת ער לערנט לעיונא זיינען דא סברות ונטיות לכאן ולכאן,

English translation 1807

and it requires a toil that he should go through all these reasonings,

און עס פארדערט זיך א הארעוואניע אז ער זאל דורכטאָן די אלע סברות,

English translation 1808

until he should find within himself the matter that decides etc.

ביז ער זאל אין זיך געפינען דעם ענין וואס איז מכריע כו'.

English translation 1809

However when one studies for girsa there is not all this toil,

משא"כ בשעת מ'לערנט למיגרס איז ניטא די גאנצע הארעוואניע,

English translation 1810

and it is a study with tranquility of the soul and out of joy.

און ס'איז א לימוד במנוחת הנפש ומתוך שמחה.

English translation 1811

And as the well-known statement

וכמאמר הידוע 208

English translation 1812

(brought in certain places in Chassidus) –

(געבראכט אין איינציקע ערטער אין חסידות 209) –

English translation 1813

there is no greater joy than the resolution of doubts. For during study with iyun one has many doubts and reasonings to here and to there –

אין לך שמחה יותר מהתרת הספיקות. וואס בשעת לימוד לעיונא האט מען כמה ספיקות און סברות לכאן ולכאן –

English translation 1814

consequently there is not such joy in this

במילא איז אין דעם ניטא אזא שמחה

English translation 1815

(until he arrives at the conclusion);

(ביז ער קומט צו די מסקנא);

English translation 1816

however when he studies for girsa,

משא"כ ווען ער לערנט לגירסא,

English translation 1817

or decided halachot

אדער הלכות פסוקות

English translation 1818

(without reasons),

(אָן טעמים),

English translation 1819

without doubts in the matter –

אן ספיקות בדבר –

English translation 1820

he is in joy.

איז ער בשמחה.

English translation 1821

[For this is also connected with what was said above (section 42) regarding "a person should not part from his fellow except through a matter of halachah etc.",

[וואס דאס איז אויך פארבונדן מיט האמור לעיל (סמ"ב) וועגן "אל יפטר אדם מחבירו אלא מתוך דבר הלכה כו'",

English translation 1822

as this corresponds to the version "joy of a mitzvah":

ווי דאס שטימט מיט די גירסא "שמחה של מצוה":

English translation 1823

since there is no joy like the resolution of doubts,

וויבאלד אז אין לך שמחה כהתרת הספיקות,

English translation 1824

it is understandable that "a matter of halachah" which corresponds to "joy of a mitzvah" (from the aspect of "the precepts of the Lord are upright, rejoicing the heart") is primarily –

איז פארשטאנדיק אז "דבר הלכה" וואס שטימט מיט "שמחה של מצוה" (מצד "פקודי ה' ישרים משמחי לב") איז בעיקר –

English translation 1825

a decided halachah,

הלכה פסוקה,

English translation 1826

without doubts etc.,

אן ספיקות כו',

English translation 1827

however a plain halachah with reasons and discussion is not so connected with joy,

משא"כ הלכה סתם מיט טעמים ושקו"ט איז ניט אזוי פארבונדן מיט שמחה,

English translation 1828

since he is still in the midst of clarifying the doubts,

וויבאלד אז ער איז נאך אינמיטן מברר זיין די ספיקות,

English translation 1829

and the resolution of doubts is not yet complete].

און ס'איז נאך ניטא התרת הספיקות בשלימות].

English translation 1830

And based on this the concept of "sits and engages in Torah" is understood:

ועפ"ז איז מובן דער ענין פון "יושב ועוסק בתורה":

English translation 1831

When he sits and studies Torah with settledness and in the manner of one who is occupied with Torah,

בשעת ער זיצט און לערנט תורה בהתיישבות ובאופן פון עוסק בתורה,

English translation 1832

then he toils in it as if it is his own matter –

אז ער הארעוועט אין דעם ווי ס'איז זיין אייגענע זאך –

English translation 1833

it is understandable that he is not satisfied with studying Torah only in the manner of rote learning,

איז פארשטאנדיק אז ער איז זיך ניט מסתפק מיט לערנען תורה נאר באופן של גירסא,

English translation 1834

because it is easier that way,

וויבאלד אז ס'איז לייכטער אזוי,

English translation 1835

rather he toils in it in depth,

נאר ער הארעוועט אין דעם לעיונא,

English translation 1836

he delves into all the logical arguments on this side and that side,

ער איז זיך מעמיק אין די אלע סברות לכאן ולכאן,

English translation 1837

"uprooting mountains and grinding them against each other."

"עוקר הרי הרים וטוחנן זה בזה".

English translation 1838

According to this, the "matters of piety" in this year are understandable –

עפ"ז איז פארשטאנדיק די "מילי דחסידותא" בשנה זו –

English translation 1839

"one who sits and is occupied with Torah":

"אחד שיושב ועוסק בתורה":

English translation 1840

According to the law in the laws of Torah study, one may choose to study Torah primarily in the easier manner –

ע"פ דין אין הל' תלמוד תורה קען איינער אויסלקייבן צו לערנען תורה בעיקר אויפן לייכטערן אופן –

English translation 1841

in the manner of rote learning:

באופן פון למיגרס:

English translation 1842

he will review the same subject once,

ער וועט איבער'חזר'ן דעם זעלבן ענין איין מאל,

English translation 1843

a second time,

א צווייטן מאל,

English translation 1844

a third time,

א דריטן מאל,

English translation 1845

until one hundred times and one –

ביז מאה פעמים ואחת –

English translation 1846

and no one can say anything to him from the perspective of the law,

און מ'קען אים גארניט זאגן מצד הדין,

English translation 1847

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 1848

this was the practice in the time of the Gemara, that one would review his chapter one hundred times and one,

אזוי איז געווען די הנהגה בזמן הגמרא אז שונה פרקו מאה פעמים ואחד 210,

English translation 1849

consequently he studies the same subject one hundred times and one,

במילא לערנט ער דעם זעלבן ענין מאה פעמים ואחת,

English translation 1850

and if he still has time on the clock –

און אויב ער האט נאך צייט אויפן זייגער –

English translation 1851

he studies another subject by rote,

לערנט ער נאך אן ענין למיגרס,

English translation 1852

and he does not need to toil,

און ער דארף ניט הארעווען,

English translation 1853

he studies with tranquility and without any lack of joy due to doubts in the matter,

ער לערנט במנוחה און אן קיין העדר השמחה מצד ספיקות בדבר,

English translation 1854

logical arguments on this side and that side, etc.

סברות לכאן ולכאן וכו'.

English translation 1855

And as mentioned,

וכאמור,

English translation 1856

according to the law, no one can say anything to him.

ע"פ דין קען מען אים גארניט זאגן.

English translation 1857

When, however, it is a matter of "matters of piety"

בשעת עס רעדט זיך אבער ע"פ "מילי דחסידותא"

English translation 1858

(in Pirkei Avot) –

(אין פרקי אבות) –

English translation 1859

the Mishnah says that it must be "one who sits and is occupied with Torah":

זאגט די משנה אז עס דארף זיין "אחד יושב ועוסק בתורה":

English translation 1860

He must study Torah with settledness and in the manner of one who is occupied with Torah –

ער דארף לערנען תורה בהתיישבות און באופן פון עוסק בתורה –

English translation 1861

he toils in the subject that he studies

ער הארעוועט אין דעם ענין וואס ער לערנט

English translation 1862

(as if it is his own matter)

(ווי ס'איז זיין אייגענע זאך)

English translation 1863

with the logical arguments on this side and that side,

מיט די סברות לכאן ולכאן,

English translation 1864

and he clarifies the doubts, etc.

און איז מברר די ספיקות וכו'.

English translation 1865

And furthermore –

און נאכמער –

English translation 1866

"one who sits and is occupied with Torah":

"אחד יושב ועוסק בתורה":

English translation 1867

It is explained in the Gemara

ס'איז מבואר אין גמרא 211

English translation 1868

(on the verse "A sword upon the boasters, and they shall become fools")

(עה"פ 212 "חרב אל הבדים ונואלו")

English translation 1869

the magnitude of the deficiency of studying Torah alone,

דער גודל החסרון פון לערנען אליין תורה,

English translation 1870

"Sages who sit alone

"חכמים שיושבים בד בבד

English translation 1871

(each one by himself)

(יעדערער אליין)

English translation 1872

and are occupied with Torah" that then they "become fools",

ועוסקים בתורה" אז דעמולט ווערט "ונואלו",

English translation 1873

rather one must study Torah with two or more,

נאר מ'דארף לערנען תורה בשנים אדער מערער,

English translation 1874

because then one can discuss with the other and one sharpens the other, etc.

ווייל דעמולט קען מען זיך דורכרעדן מיטן צווייטן און איינער איז מחדד דעם צווייטן כו'.

English translation 1875

And regarding this, it is understandable concerning "one who sits and is occupied with Torah":

ועד"ז איז פארשטאנדיק בנוגע צו "יושב ועוסק בתורה":

English translation 1876

It is understandable when two sit and are occupied with Torah –

בשלמא ווען שנים יושבים ועוסקים בתורה –

English translation 1877

it is understandable that it is easier to effect that they study in the manner of settledness and occupation,

איז פארשטאנדיק אז ס'איז לייכטער צו פועל'ן אז זיי זאלן לערנען באופן פון התיישבות ועוסק,

English translation 1878

in depth;

לעיונא;

English translation 1879

when, however, "one who sits and is occupied with Torah" and there is no one to ask him questions about how he conducts himself in his Torah study –

בשעת אבער "אוזו ויושב ועוסק בתורה" און ס'איז ניטא קיינער וואס זאל ביי אים פרעגן שאלות ווי ער פירט זיך בלימוד התורה שלו –

English translation 1880

it is more conducive that he should want to fulfill his obligation by studying more easily,

איז מער מסוגל אז ער זאל וועלן יוצא זיין מיט לערנען לייכטערהייט,

English translation 1881

by rote and not to toil.

למיגרס און ניט הארעווען.

English translation 1882

Here the Mishnah says:

זאגט דא די משנה:

English translation 1883

"One who sits and is occupied with Torah" –

"אחד שיושב ועוסק בתורה" –

English translation 1884

it is "matters of piety",

"מילי דחסידותא" איז,

English translation 1885

that even when he is "one",

אז אפילו ווען ער איז אן "אחד",

English translation 1886

he sits by himself alone and studies Torah –

ער זיצט פאר זיך אליין און לערנט תורה –

English translation 1887

he studies it with settledness and in the manner of one who is occupied with Torah,

לערנט ער עס בהתיישבות ובאופן פון עוסק בתורה,

English translation 1888

with all the toil.

מיט די גאנצע הארעוואניע.

English translation 1889

When a Jew conducts himself in the manner of "matters of piety"

בשעת א איד פירט זיך באופן פון "מילי דחסידוחא"

English translation 1890

(more than what is obligated according to the law),

(מער וויפל עס מאנט זיך ע"פ דין),

English translation 1891

that he is "one who sits and is occupied with Torah" –

אז ער איז אן "אחד שיושב ועוסק בתורה" –

English translation 1892

then the Mishnah says that he also receives a special reward from the Most High

דעמולט זאגט די משנה אז אים קומט אויך א ספעציעלט שכר פון דעם אויבערשטן

English translation 1893

(more than the fixed reward for Torah study according to the law):

(מער ווי שכר הקבוע אויף לימוד התורה ע"פ דין):

English translation 1894

"One who sits and is occupied with Torah" is "the Holy One, blessed be He, determines for him a reward":

"אחד שיושב ועוסק בתורה" איז "הקדוש ברוך הוא קובע לו שכר":

English translation 1895

When one studies Torah as much as is obligated according to the law, he receives for it a reward according to the Torah,

בשעת איינער לערנט תורה וויפל עס מאנט זיך ע"פ דין קומט אים דערפאר שכר ע"פ תורה,

English translation 1896

as the verse states explicitly –

כמקרא מלא דיבר הכתוב –

English translation 1897

"If you walk in My statutes

"אם בחוקותי תלכו

English translation 1898

(that you be toiling in Torah)

(שתהיו עמלים בתורה)

English translation 1899

etc. I will give your rains in their time, etc."

גו' ונתתי גשמיכם בעתם וגו'".

English translation 1900

When, however, he gives from his own beyond the line of the law

בשעת ער גיט אבער צו מדילי' לפנים משורת הדין

English translation 1901

("matters of piety")

("מילי דחסידותא")

English translation 1902

in Torah study –

אין לימוד התורה –

English translation 1903

that he is "one who sits and is occupied with Torah" –

אז ער איז "אחד שיושב ועוסק בתורה" –

English translation 1904

then "the Holy One, blessed be He, determines for him a reward",

דעמולט איז "הקב"ה קובע לו שכר",

English translation 1905

the Most High designates for him an additional and special reward

דער אויבערשטער באשטימט פאר אים א שכר נוסף ומיוחד

English translation 1906

(relative to the reward of "I will give your rains in their time, etc." which comes for "if you walk in My statutes").

(לגבי דער שכר פון "ונתתי גשמיכם בעתם גו'" וואס קומט פאר "בחוקותי תלכו").

English translation 1907

And it can be said that this is analogous to the two manners in the reward of commandments as brought in the Shelah:

וי"ל אז דאס איז ע"ד די צוויי אופנים אין שכר מצוות ווי געבראכט אין של"ה 213:

English translation 1908

in an intrinsic manner,

באופן סגוליי,

English translation 1909

or in a natural manner

אדער באופן טבעי

English translation 1910

(cause and effect),

(סיבה ומסובב),

English translation 1911

that the reward of a commandment comes as a natural effect and result of the act of the commandment):

אז שכר מצוה קומט אלס א מסובב ותוצאה טבעית פון מעשה המצוה):

English translation 1912

"If you walk in My statutes, etc. I will give your rains in their time, etc." is a natural reward,

"אם בחוקותי תלכו גו' ונתתי גשמיכם בעתם גו'" איז א שכר טבעי,

English translation 1913

which comes as an effect of "if you walk in My statutes". When he conducts himself in the manner of "matters of piety" in his Torah study

וואס קומט אלס מסובב פון "בחוקותי תלכו". בשעת ער פירט זיך באופן פון "מילי דחסידותא" בלימוד התורה שלו

English translation 1914

(that he is "one who sits and is occupied with Torah") –

(אז ער איז "אחד שיושב ועוסק בתורה") –

English translation 1915

then he receives, in addition to the natural reward,

דעמולט באקומט ער בנוסף צו דער שכר טבעי,

English translation 1916

an intrinsic reward –

א שכר סגוליי –

English translation 1917

that "the Holy One, blessed be He, determines for him a reward",

וואס "הקב"ה קובע לו שכר",

English translation 1918

the Most High designates for him specially

דער אויבערשטער באשטימט פאר אים ספעציעל

English translation 1919

(in an intrinsic manner)

(באופן סגוליי)

English translation 1920

a special reward for his Torah study in a special manner.

א שכר מיוחד פאר זיין לימוד התורה באופן מיוחד.

English translation 1921

The explanation of the connection of the statement of Rabbi Chanina ben Teradyon regarding the study of Torah in general and "one who sits and engages in Torah" with the previous statement in this Mishnah of Rabbi Chanina the Deputy of the Priests "Be diligent to pray for the welfare of the government, for were it not for the fear of it, a person would swallow his fellow alive":

דער ביאור הקשר פון מאמר רבי חנינא בן תרדיון וועגן לימוד התורה בכלל און "אחד שיושב ועוסק בתורה" מיט דעם מאמר הקודם במשנה זו פון רבי חנינא סגן הכהנים "הוי מתפלל בשלומה של מלכות שאלמלא מוראה איש את רעהו חיים בלעו":

English translation 1922

The Rambam explains the matter that most promises in the Torah are physical promises –

דער רמב"ם איז מבאר 214 דעם ענין וואס רוב יעודים אין תורה זיינען יעודים גשמיים –

English translation 1923

"such as satiety and hunger, war and peace, kingship and lowliness, dwelling in the land and exile, success of one's deeds, etc." –

"כגון שובע ורעב ומלחמה ושלום ומלכות ושפלות וישיבת הארץ וגלות והצלחת מעשה כו'" –

English translation 1924

that "the Torah promised us that if we perform it with joy and a good spirit, etc.,

אז "הבטיחנו בתורה שאם נעשה אותה בשמחה ובטובת נפש כו',

English translation 1925

He will remove from us all the things that prevent us from performing it,

שיסיר ממנו כל הדברים המונעים אותנו מלעשותה,

English translation 1926

such as illness, war, hunger, and the like,

כגון חולי וממלחה ורעב וכיוצא בהן,

English translation 1927

and He will bestow upon us all the good things that strengthen our hands to perform the Torah, such as satiety, peace, and abundance of silver and gold,

וישפיע לנו כל הטובות המחזיקות את ידינו לעשות התורה כגון שובע ושלום וריבוי כסף וזהב,

English translation 1928

so that we will not spend all our days on things that the body needs, but rather we will sit free to study wisdom and perform the commandment in order to merit the life of the World to Come, etc."

כדי שלא נעסוק כל ימינו בדברים שהגוף צריך להן אלא נשב פנויים ללמוד בחכמה ולעשות המצוה כדי שנזכה לחיי העולם הבא כו'".

English translation 1929

And based on this it is understood that the reason why "be diligent to pray for the welfare of the government, for were it not for the fear of it, a person would swallow his fellow alive" is not only relevant to physical life

וואס עפ"ז איז מובן אז דער טעם פארוואס "הוי מתפלל בשלומה של מלכות שאלמלא מוראה איש את רעהו חיים בלעו" איז ניט נאר נוגע אין חיים גשמיים

English translation 1930

(that there should not be "a person would swallow his fellow alive"),

(אז עס זאל ניט זיין "איש את רעהו חיים בלעו"),

English translation 1931

but also to the study of Torah and the fulfillment of the commandments –

נאר אויך אין לימוד התורה וקיום המצוות –

English translation 1932

because in order to study Torah and fulfill commandments properly, one needs tranquility and peace and not to have fear that "a person would swallow his fellow alive",

ווייל בכדי לערנען תורה און מקיים זיין מצוות כדבעי דארף מען האבן מנוחה ושלוה און ניט האבן קיין פחד אז "איש את רעהו חיים בלעו",

English translation 1933

and such a state of tranquility is established by the government,

וואס אזא מצמב של מנוחה ווערט אויפגעטאן ע"י המלכות,

English translation 1934

for due to the fear of the government, the citizens conduct themselves in a peaceful manner.

וואס מצד מורא המלכות פירן זיך די אנשי המדינה בדרך שלום.

English translation 1935

Based on this, one will understand a perplexing matter in the connection of this statement

עפ"ז וועט מען פארשטיין אן ענין תמוה בהקשר פון מאמר זה

English translation 1936

("be diligent to pray for the welfare of the government, etc.")

("הוי מתפלל בשלומה של מלכות כו'")

English translation 1937

with the author of the statement, Rabbi Chanina the Deputy of the Priests:

מיטן בעל המאמר ר' חנינא סגן הכהנים:

English translation 1938

Some say

יש אומרים

English translation 1939

(the Seder HaDoros)

(דער סדר הדורות 215)

English translation 1940

that Rabbi Chanina the Deputy of the Priests was one of the Ten Martyrs. And according to all opinions, Rabbi Chanina ben Teradyon

אז רבי חנינא סגן הכהנים איז געווען איינער פון די עשרה הרוגי מלכות. ולכל הדיעות איז רבי חנינא בן תרדיון

English translation 1941

(the author of the statement later in this Mishnah,

(דער בעל המאמר שלאח"ז במשנה זו,

English translation 1942

which also has a connection to "be diligent to pray for the welfare of the government, etc.",

וואס האט אויך א שייכות מיט "הוי מתפלל בשלומה של מלכות כו'",

English translation 1943

because it is stated in the same Mishnah,

וויבאלד אז עס שטייט אין די זעלבע משנה,

English translation 1944

as will be explained below)

כדלקמן)

English translation 1945

was one of the Ten Martyrs.

געווען פון די עשרה הרוגי מלכות 216.

English translation 1946

And the event of the Ten Martyrs was a terrible decree,

וואס די מעשה פון די עשרה הרוגי מלכות איז געווען א גזירה נוראה,

English translation 1947

and an exceptional case of cruelty the likes of which had not been in all generations,

און אַן אויסנאַמס-פאל אין אכזריות שלא היתה כמותה בכל הדורות,

English translation 1948

which is why it stands out from the other decrees,

וואס דערפאר צייכנט זיך עס אויס פון שאר הגזירות,

English translation 1949

to the extent that it is remembered and mentioned about them until this very day.

ביז אז מ'געדענקט עס און מ'דערמאנט וועגן זעם עד היום הזה.

English translation 1950

A stormy question seemingly arises:

ווערט לכאורה א שטורעמ'דיקע קשיא:

English translation 1951

How is it possible that one of the Ten Martyrs

היתכן אז איינער פון די עשרה הרוגי מלכות

English translation 1952

(the government at that time) –

(דער מלכות בזמן ההוא) –

English translation 1953

Rabbi Chanina the Deputy of the Priests –

רבי חנינא סגן הכהנים –

English translation 1954

should say "be diligent to pray for the welfare of the government, etc."

זאל זאגן "הוי מתפלל בשלומה של מלכות כו'"

English translation 1955

(and in the same Mishnah, the statement of Rabbi Chanina ben Teradyon is also brought, who was also (according to all opinions) one of the Ten Martyrs)?!

(און אין די זעלבע משנה ברענגט זיך אויך מאמר רבי חנינא בן תרדיון וואס ער איז אויך געווען (לכל הדיעות) פון די עשרה הרוגי מלכות)?!

English translation 1956

The answer to this is understood from the continuation of the statement –

איז דער ענטפער אויף דעם מובן פון דער המשך המאמר –

English translation 1957

the reason that Rabbi Chanina the Deputy of the Priests gives for it –

דער טעם וואס רבי חנינא סגן הכהנים גיט אויף דעם –

English translation 1958

"for were it not for the fear of it, a person would swallow his fellow alive",

"שאלמלא מוראה איש את רעהו חיים בלעו",

English translation 1959

[And only as discussed above,

[ונאר כמדובר לעיל,

English translation 1960

when one grasps only the superficial words that appear –

ווען מ'כאפט זיך אן נאר אויף טטלעכט ווערטער וואס שטייען –

English translation 1961

the words that Rabbi Chanina the Deputy of the Priests says "be diligent to pray for the welfare of the government",

די ווערטער אז רבי חנינא סגן כהנים זאגט "הוי מתפלל בשלומה של מלכות",

English translation 1962

and one overlooks the other words in this matter –

און מ'פארקוקט אויף די אנדערע ווערטער אין דעם ענין –

English translation 1963

a question arises...]:

ווערט א קשיא...]:

English translation 1964

Even though the government in the time of Rabbi Chanina the Deputy of the Priests decreed the terrible decree of the Ten Martyrs –

אע"פ וואס די מלכות בזמן רבי חנינא סגן הכהנים האט גוזר געווען די גזירה נוראה פון די עשרה הרוגי מלכות –

English translation 1965

this, however, was not a government that conducted itself simply wildly without order,

איז דאס אבער ניט געווען א מלכות וואס האט זיך געפירט גלאט ווילד אָן א סדר,

English translation 1966

but a government that led a state and ensured that there should not be "a person would swallow his fellow alive". And consequently, this helped the Jews so that they could study Torah and fulfill commandments in tranquility

נאר א מלכות וואס האט אנגעפירט מיט א מדינה און באווארנט אז עס זאל ניט זיין "איש את רעהו חיים בלעו". ובמילא האט דאס געהאלפן אידן אז זיי זאלן קענען לערנען תורה ומקיים זיין מצוות במנוחה

English translation 1967

(not having the fear of "a person would swallow his fellow alive").

(ניט האבנדיק דעם פחד פון "איש את רעהו חיים בלעו").

English translation 1968

Therefore,

דעריבער,

English translation 1969

notwithstanding that he was one of the Ten Martyrs,

ניט קוקנדיק אויף דעם וואס ער איז געווען פון די עשרה הרוגי מלכות,

English translation 1970

Rabbi Chanina the Deputy of the Priests said:

האט רבי חנינא סגן הכהנים געזאגט:

English translation 1971

"be diligent to pray for the welfare of the government, for were it not for the fear of it, a person would swallow his fellow alive" –

"הוי מתפלל בשלומה של מלכות שאלמלא מוראה איש את רעהו חיים בלעו" –

English translation 1972

because if there is a government that ensures that there is tranquility and peace in the state,

ווייל אויב ס'איז א מלכות וואס באווארנט אז עס זאל זסיין מנוחה ושלום אין דער מדינה,

English translation 1973

the Jews can study Torah and fulfill commandments in tranquility,

קענען אידן לערנען תורה ומקיים זיין מצוות במנוחה,

English translation 1974

therefore one must

דעריבער דארף זיין

English translation 1975

(from the perspective of this matter)

(מצד ענין זה)

English translation 1976

"pray for the welfare of the government".

"מתפלל בשלומה של מלכות".

English translation 1977

Based on this, the connection and continuation to the statement of Rabbi Chanina ben Teradyon later –

עפ"ז איז פארשטאנדיק דער קשר והמשך צו מאמר רבי חנינא בן תרדיון לאח"ז –

English translation 1978

regarding the study of Torah – is understandable:

וועגן לימוד התורה:

English translation 1979

When there is a government that protects so that there should not be "every man swallowing his fellow alive"

בשעת ס'איז דא א מלכות וואס באווארנט אז עס זאל ניט זיין "איש את רעהו חיים בלעו"

English translation 1980

(and therefore one must "pray for the welfare of the government") –

(און דערפאר דארף זיין "מתפלל בשלומה של מלכות") –

English translation 1981

one can study Torah in tranquility,

קען מען לערנען תורה במנוחה,

English translation 1982

and consequently in the manner of "one who sits and engages in Torah",

ועאכו"כ באופן פון "אחד שיושב ועוסק בתורה",

English translation 1983

the study of Torah in a settled manner and engaging in Torah,

לימוד התורה באופן של התיישבות ועוסק בתורה,

English translation 1984

toiling in the study of Torah in depth

הארעווען אין לימוד התורה לעיונא

English translation 1985

(as discussed at length above).

(כנ"ל בארוכה).

English translation 1986

However, when there is a lack of this tranquility and there is a fear that "every man swallowing his fellow alive" –

משא"כ בשעת עס פעלט אין די מנוחה און ס'איז דא א פחד אז "איש את רעהו חיים בלעו" –

English translation 1987

this disturbs studying Torah properly,

שטערט דאס צו לערנען תורה כדבעי,

English translation 1988

and then one cannot have such a strong claim against Jews when "two who sit and there are no words of Torah between them, this is a session of scorners",

און דעמולט קען מען ניט האבן אזא שטארקע טענה צו אידן ווען "שנים שיושבין ואין ביניהם דברי תורה הרי זה מושב לצים",

English translation 1989

because the Jews are compelled due to the fear of "every man swallowing his fellow alive";

ווייל די אידן זיינען אנוסים מצד דעם פחד פאר "איש את רעהו חיים בלעו";

English translation 1990

and consequently it is more difficult then to demand from a Jew the matter of "one who sits and engages in Torah",

ועאכו"כ אז ס'איז שווערער דעמולט מאנען פון א אידן דעם ענין פון "אחד שיושב ועוסק בתורה",

English translation 1991

that one alone should toil in Torah with settlement.

אז איינער אליין זאל הארעווען אין תורה בהתיישבות.

English translation 1992

Therefore both teachings come in the same Mishnah,

דעריבער קומען די ביידע מאמרים אין די זעלבע משנה,

English translation 1993

and specifically in this order:

און דוקא בסדר זה:

English translation 1994

first "be praying for the welfare of the government, for were it not for the fear of it, every man would swallow his fellow alive",

פריער "הוי מתפלל בשלומה של מלכות שאלמלא מוראה איש את רעהו חיים בלעו",

English translation 1995

which protects so that a Jew can study Torah in tranquility,

וואס דאס באווארנט אז א איד זאל קענען לערנען תורה במנוחה,

English translation 1996

and afterwards "two who sit and there are no words of Torah between them, this is a session of scorners",

און דערנאך "שנים שיושבין ואין ביניהם דברי תורה הרי זה מושב לצים",

English translation 1997

until "one who sits and engages in Torah, etc.".

ביז "אחד שיושב ועוסק בתורה כו'".

English translation 1998

From this the instruction from this for now is also understood:

דערפון איז אויך פארשטאנדיק די הוראה מזה איצטער:

English translation 1999

When one is now in a country where there is peace and tranquility and calm and it is quiet,

בשעת מ'געפינט זיך איצטער אין א מדינה וואו ס'איז דא שלום ומנוחה ושלוה און ס'איז רואיק,

English translation 2000

relative to how much is possible in exile,

לפי ערך וויפל ס'איז שייך אין גלות,

English translation 2001

and one does not have the hindrances and fears that "every man swallowing his fellow alive" –

און מ'האט ניט די מניעות ופחדות אז "איש את רעהו חיים בלעו" –

English translation 2002

one must utilize it to increase in the study of Torah,

דארף מען עס אויסנוצן צו מוסיף זיין בלימוד התורה,

English translation 2003

in setting fixed times for Torah,

בקביעות עתים לתורה,

English translation 2004

and the fulfillment of commandments with beautification,

און קיום המצוות בהידור,

English translation 2005

including also the commandment of "and you shall love your fellow as yourself",

כולל אויך די מצוה פון "ואהבת לרעך כמוך",

English translation 2006

which is a "great principle in the Torah",

וואס איז א "כלל גדול בתורה" 216,

English translation 2007

and "and the rest is its explanation, go and learn" –

און "ואידך פירושה הוא זיל גמור" 217 –

English translation 2008

to influence upon other Jews that they too should add in the study of Torah and fulfillment of commandments with beautification,

משפיע זיין אויף אנדערע אידן אז זיי זאלן אויך צוגעבן אין לימוד התורה וקיום המצוות בהידור,

English translation 2009

and it is understood that this should be in order from the light to the heavy,

וכמובן אז דאס זיין על הסדר מן הקל אל הכבד,

English translation 2010

not to begin teaching him deep matters not according to his level,

ניט אנהויבן לערנען מיט יענעם טיפע ענינים ניט לפי ערכו,

English translation 2011

but in the beginning is "grasp a small amount",

נאר אין אנהויבס איז "תפסת מועט" 218,

English translation 2012

one begins teaching him codified laws without the reasons,

מ'הויבט אן מיט יענעם לערנען הלכות פסוקות אָן די טעמים,

English translation 2013

including and especially –

כולל ובמיוחד –

English translation 2014

through the study of the book of the Rambam,

דורך לימוד ספר הרמב"ם,

English translation 2015

which is a book of codified laws

וואס. איז א ספר פון הלכות פסוקות

English translation 2016

(without the reasons),

(אן די טעמים),

English translation 2017

beginning from the codified law "to know that there is a first Existent, etc.",

אנהויבנדיק פון די הלכה פסוקה "לידע שיש שם מצוי ראשון כו'",

English translation 2018

until the conclusion of the book of the Rambam –

ביז סיום ספר הרמב"ם –

English translation 2019

"and at that time there will be neither famine nor war nor envy nor competition, etc." –

"ובאותו הזמן לא יהי' שם לא רעב ולא מלחמה ולא קנאה ותחרות כו'" –

English translation 2020

that is, the perfection

ד.ה. דער שלימות

English translation 2021

(of that which is stated in the Laws of Repentance)

(פון דעם וואס שטייט אין הל' תשובה)

English translation 2022

of tranquility and peace to be able to engage in the study of Torah and fulfillment of commandments in perfection –

המגוחה והשלום צו קענען עוסק זיין אין לימוד התורה וקיום המצוות בשלימות –

English translation 2023

until "for the earth shall be filled with knowledge of the Lord as the waters cover the sea".

ביז "כי מלאה הארץ דעה את ה' כמים לים מכסים" 219.

English translation 2024

And through every addition in our deeds and our service now in the study of Torah and fulfillment of commandments with beautification –

און דורך יעדער הוספה במעשינו ועבודתינו איצטער בלימוד התורה וקיום המצוות בהידור –

English translation 2025

one hastens this even more.

איילט מען דאס צו נאכמער.

English translation 2026

In order to connect the matters stated above with a physical thing,

בכדי פארבינדן די ענינים האמורים לעיל מיט א דבר גשמי,

English translation 2027

as discussed many times from the discourses of the Ran –

כמדובר כמ"פ פון דרשות הר"ן220 –

English translation 2028

now liquor will be given from the farbrengen for those who travel after Shabbat from Donetsk to countries in the southern hemisphere where winter is now beginning there while summer is beginning here,

וועט מען איצטער געבן משקה פון דער התוועדות פאר די וואס פארן נאך שבת פון דאנעט למדינות בחצי כדור התחתון וואו איצטער הויבט זיך דארטן אָן חורף בשעת דא הויבט זיך אן קיץ,

English translation 2029

when it shines with the strength of "sun and shield, the Lord God" –

ווען ס'איז מאיר בתוקף "שמש221 ומגן הוי' אלקים222" –

English translation 2030

they should continue there the warmth of Donetsk,

זאלן זיי דארטן ממשיך זיין די ווארעמקייט פון דאנעט,

English translation 2031

to warm there

אָנוואַרעמען דארטן

English translation 2032

(even more)

(נאכמער)

English translation 2033

with the warmth of Judaism and Chassidic warmth,

מיט די ווארעמקייט פון אידישקייט און חסידי'שע ווארעמקייט,

English translation 2034

through spreading Judaism and all matters of Torah and commandments,

דורך דעם וואס מ'איז מפיץ אידישקייט וכל עניני תורה ומצוותי',

English translation 2035

including and beginning with that as many as possible should come to study the book of the Rambam,

כולל און אנהויבנדיק פון דעם אז עס זאלן צוקומען וואס מערער וואס לערנען דעם ספר הרמב"ם,

English translation 2036

beginning with quantity,

אנהויבנדיק פון כמות,

English translation 2037

and afterwards in quality,

און דערנאך אין איכות,

English translation 2038

and this should include all types of Jews –

און דאס זאל כולל זיין אלע סוגים פון אידן –

English translation 2039

in accordance with today's lesson which includes the beginning of "Laws of Shofar, Sukkah, and Lulav" –

בהתאם מיט היינטיקן שיעור וואס איז כולל די התחלה פון "הלכות שופר סוכה ולולב" –

English translation 2040

for lulav includes all four species,

וואס לולב איז כולל אלע ד' מינים,

English translation 2041

which correspond to the four types into which all Jews are divided,

וועלכע זיינען כנגד די ד' סוגים אין וועלכע עס טיילן זיך אלע אידן 223,

English translation 2042

and all types of Jews stand in unity

און אלע סוגים פון אידן שטייען באחדות

English translation 2043

(just as the four species stand in unity),

(אזוי ווי די ד' מינים שטייען באחדות 224),

English translation 2044

until one merits the matter of "Sukkah"

ביז אז מ'איז זוכה צו דעם ענין פון "סוכה"

English translation 2045

("Laws of Sukkah and Lulav") –

("הלכות סוכה ולולב") –

English translation 2046

the Sukkah made from the skin of the Leviathan,

סוכה מעורו של לויתן 225,

English translation 2047

in the true and complete redemption through our righteous Moshiach,

בגאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 2048

and speedily in our days, literally.

ובמהרה בימינו ממש.

English translation 2049

The Rebbe, of blessed memory, gave a bottle of liquor to the honorable Rabbi M.M.K., may he live

כ"ק אדמו"ר שליט"א נתן בקבוק משקה להר"ר מ.מ.ק. שיחי'

English translation 2050

(for South Africa),

(עבור דרום אפריקה),

English translation 2051

and to the honorable Rabbi Y.G., may he live

ולהר"ר י. ג. שיחי'

English translation 2052

(for Australia).

(עבור אוסטרליא).

English translation 2053

And afterwards he began to play the melody of the Hakafot of his father, of blessed memory.

ואח"כ התחיל לנגן ניגון הקפות דאביו ז"ל.

English translation 2054

And afterwards he hinted to the shochet that he should sing "Yehi ratzon etc. that the Holy Temple be built speedily in our days etc."

אח"כ רמז להש"צ שיחי' לנגן "יה"ר כו' שיבנה ביהמ"ק במהרה בימינו כו'".

English translation 2055

And afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 2056

Those who need to recite a final blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 2057

will certainly recite a final blessing.

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה.