English translation — שיחת ש"פ במדבר, מבה"ח סיון ה'תשד"מ.

English translation 1

This farbrengen is connected with Shabbat Mevarchim the month of Sivan.

ס'איז א התוועדות פארבונדן מיט שבת מברכים החודש סיון.

English translation 2

"Sivan" is the name of this month according to the "names of the months that came up with them from Babylon"1,

"סיון" איז דער נאמען פון דעם חודש לויט די "שמות החדשים שעלו בידם מבבל" 1,

English translation 3

but in addition to the "names that came up with them from Babylon" each month has another name,

אבער נוסף אויף די "שמות שעלו בידם מבבל" האט יעדער חודש נאך א נאמען,

English translation 4

and on the contrary —

ואדרבה —

English translation 5

a name that the month had even before the descent into Babylon,

א נאמען וואס דער חודש האט געהאט נאך איידער ס'איז געווען די ירידה אין בבל,

English translation 6

and even before the entry into the Land —

און אפילו פאר דער כניסה לארץ —

English translation 7

which are the names

וואס דאס זיינען די שמות

English translation 8

(according to numbers)

(ע"פ מספרים)

English translation 9

ordinal numbers of the months as they stand in the Written Torah:

סידוריים פון די חדשים ווי זיי שטייען אין תורה שבכתב:

English translation 10

the month of Nissan is "this month shall be for you the beginning of months, it shall be for you the first of the months of the year"2,

חודש ניסן איז "החודש הזה לכם ראש חדשים ראשון הוא לכם לחדשי השנה" 2,

English translation 11

the first month,

דער חודים הראשון,

English translation 12

and the names of the rest of the months are in continuation of this number —

און די שמות פון שאר החדשים זייינען בהמשך למספר זה —

English translation 13

the month of Iyar is the second month,

חודש אייר איז חודש השני,

English translation 14

the month of Sivan is the third month,

חודש סיון איז חודש השלישי,

English translation 15

etc.

א.א.וו.

English translation 16

Some months also have names in the Holy Language in the Prophets and Writings,

איינציקע חדשים האבן נעמען אויך בלשון הקודש אין נ"ך,

English translation 17

like the month of "Ziv"3 and the like —

ווי חודש "זיו" 3 וכיו"ב —

English translation 18

but all months are called in the Chumash according to ordinal numbers.

אבער אלע חדשים ווערן אנגערופן אין חומש לויט מספרים סידוריים].

English translation 19

Regarding the ordinal number of the month of Sivan

בנוגע צו דער מספר סידורי פון חודש סיון

English translation 20

(the third month)

(חודש השלישי)

English translation 21

one need not come to the calculation that the month of Nissan is "the first month" and consequently the month of Sivan is

דארף מען ניט אנקומען צו דעם חשבון אז חודש ניסן איז "חודש הראשון" ובמילא איז חודש סיון

English translation 22

(the third month from Nissan)

(דער דריטער חודש פון ניסן)

English translation 23

"the third month" —

"חודש השלישי" —

English translation 24

because it is stated explicitly in the verse:

ווייל עס שטייט אזוי מפורש אין פסוק:

English translation 25

"In the third month after the children of Israel went out of the land of Egypt, on that day they came to the wilderness of Sinai."

"בחודש השלישי לצאת בנ"י מארץ מצרים ביום הזה באו מדבר סיני".

English translation 26

[And the verse refers to Rosh Chodesh Sivan4 —

[און דער פסוק גייט אויף ראש חודש סיון 4 —

English translation 27

as the Gemara learns5 from the gezerah shavah "this this" that this refers to Rosh Chodesh Sivan,

ווי די גמרא לערנט אפ 5 פון דער גזירה שוה "הזה הזה" אז דאס גייט אויף ראש חודש סיון,

English translation 28

"it is written here 'on that day they came to the wilderness of Sinai' and it is written there2 'this month [like this you shall see and sanctify6] shall be for you the beginning of months,

"כתיב הכא ביום הזה באו מדבר סיני וכתיב התם 2 החודש הזה [כזה ראה וקדש 6] לכם ראש חדשים,

English translation 29

just as there it is Rosh Chodesh7, so too here it is Rosh Chodesh".]

מה להלן ר"ח 7 אף כאן ר"ח"].

English translation 30

Since Torah is from the word hora'ah (instruction)8 —

וויבאלד אז תורה איז מלשון הוראה 8 —

English translation 31

there must be an instruction from that which the Torah calls the month by the name "the third month".

דארף זיין א הוראה פון דעם וואס תורה רופט אן דעם חודש בשם "חודש השלישי".

English translation 32

As in all matters of Torah,

אזוי ווי בכל עניני תורה,

English translation 33

which is Torat Chayim (Torah of life),

וואס זי איז תורת חיים,

English translation 34

an instruction in life,

א הוראה בחיים,

English translation 35

and also Torat Emet (Torah of truth).

און אויך תורת אמת.

English translation 36

That is, in addition to that which Torah is Torat Chayim,

ד.ה. אז נוסף לזה וואס תורה איז תורת חיים,

English translation 37

an instruction in life,

א הוראה בחיים,

English translation 38

"for they are our life and the length of our days"9 —

"כי הם חיינו ואורך ימינו" 9 —

English translation 39

it is also Torat Emet:

איז זי אויך תורת אמת:

English translation 40

it gives instructions in life and says that "they are our life and the length of our days"

זי גיט הוראות בחיים און זאגט אז "הם חיינו ואורך ימינו"

English translation 41

(and by conducting oneself according to the instructions one will receive reward etc.) —

(און דורך פירן זיך לויט די הוראות וועט מען באקומען שכר כו') —

English translation 42

not only in order to calm the person and the like,

ניט נאר בכדי צו בארואיקן דעם מענטשן וכיו"ב,

English translation 43

but one should say that it is not necessarily that the instruction itself is not true, Heaven forbid,

אבער מ'זאל זאגן אז לאו דוקא אז די הוראה אליין איז אן אמת'ע ח"ו,

English translation 44

rather all its instructions are true.

נאר אלע אירע הוראות זיינען אמת'ע.

English translation 45

And the explanation of this:

והביאור בזה:

English translation 46

In the education of children,

בא חינוך פון קינדער,

English translation 47

or in matters of medicine,

אדער בא עניני רפואה,

English translation 48

one of the ways in this —

איז איינע פון די דרכים בזה —

English translation 49

since one speaks with a child and wants to influence him,

וויבאלד אז מ'רעדט מיט א קינד און מ'וויל אויף אים פועל'ן,

English translation 50

sometimes one tells him something that is only in order to calm, in order to soothe him,

זאגט מען אים אמאל א זאך וואס איז נאר בכדי להרגיע. בכדי אים צו בארואיקן,

English translation 51

but in essence this is not the truth,

אבער בעצם איז דאס ניט דער אמת,

English translation 52

and afterwards when he is already calmed one can speak to him further about true matters.

און דערנאך ווען ער איז שוין בארואיקט קען מען צו אים רעדן ווייטער ענינים אמיתיים.

English translation 53

Similarly in medicine:

עד"ז בא רפואה:

English translation 54

Sometimes there is a situation where the doctor does not yet have a cure for the patient at the moment. But one must calm him,

אמאל איז א מצב וואס דער רופא האט לעת עתה נאך ניט קיין תרופה פאר דעם חולה. מ'דארף דאך אים אבער בארואיקן,

English translation 55

which is also relevant to his healing,

וואס דאס איז אויך נוגע לרפואתו,

English translation 56

one gives him something,

גיט מען אים א זאך,

English translation 57

or tells him something,

אדער מ'זאגט אים עפעס,

English translation 58

that calms him

וואס בארואיקט אים

English translation 59

(even though the thing itself is not true,

(אע"פ וואס די זאך בעצמה איז ניט אמת,

English translation 60

rather it is only in order to calm),

נאר ס'איז בלויז בכדי להרגיע),

English translation 61

and afterwards,

און דערנאך,

English translation 62

later one can give him a cure etc.

שפעטער קען מען אים געבן א רפואה כו'.

English translation 63

And according to the laws of medicine and the like there is a place for such conduct

וואס ע"פ חוקי הרפואה וכיו"ב איז דא אן ארט אויף אזא הנהגה

English translation 64

(that one should do something that is not true in order to calm the person).

(אז מ'זאל טאן א זאך וואס איז ניט אמת בכדי צו בארואיקן דעם מענטשן).

English translation 65

Even that this is entirely upheld according to the law,

ביז אז דאס איז גאר אויסגעהאלטן ע"פ חורה,

English translation 66

because "nothing stands before the saving of life etc."10,

ווייל "אין לך דבר שעומד בפני פיקוח נפש כו'" 10,

English translation 67

saving a life overrides the entire Torah,

פקו"נ איז דוחה כל התורה כולה,

English translation 68

including also the prohibition of "distance yourself from a false word"11.

כולל אויך דעם איסור פון "מדבר שקר תרחק" 11.

English translation 69

This, however, was all said regarding medicine or education;

דאס איז אבער אלץ גערעדט געווארן בנוגע צו רפואה אדער חינוך;

English translation 70

but when speaking about the Torah of Hashem,

משא"כ ווען מ'רעדט וועגן תורת השם,

English translation 71

it is certain that every instruction in life in the Torah —

איז א זיכערע זאך אז יעדער הוראה בחיים אין תורה —

English translation 72

"our life and the length of our days" —

"חיינו ואורך ימינו" —

English translation 73

is not only in order to calm the person

איז ניט נאר בכדי להרגיע דעם מענטשן

English translation 74

(that by conducting oneself thus he will have "our life and the length of our days"),

(אז דורך פירן זיך אזוי וועט ער האבן "חיינו ואורך ימינו"),

English translation 75

rather it is indeed a true "cure",

נאר דאס איז טאקע א "רפואה" אמיתית,

English translation 76

that truly effects,

וואס פועל'ט טאקע באמת,

English translation 77

and also the reward etc. for it is true.

און אויך דער שכר כו' דערויף איז אמת.

English translation 78

And the difference is

והחילוק הוא

English translation 79

(between medicine and education, and, by way of distinction, the Torah of Hashem):

(צווישן רפואה וחינוך און להבדיל תורת השם):

English translation 80

The matter of medicine was given over to human beings,

דער ענין הרפואה איז אפגעגעבן געווארן צו בני אדם,

English translation 81

flesh and blood,

בשר ודם,

English translation 82

who are bound by the laws of nature and the laws of medicine. Consequently,

וואס זיי זיינען געבונדן מיט חוקי הטבע און חוקי הרפואה. במילא,

English translation 83

when they do not have a cure for a patient,

בשעת זיי האבן דערוויילע ניט קיין תרופה פאר א חולה,

English translation 84

they have no choice and they must sometimes use methods only to calm the patient, even though in essence this is not true;

האבן זיי קיין ברירה ניט און זיי מוזן דערוויילע נוצן דרכים נאר בכדי צו בארואיקן דעם חולה אע"פ וואס בעצם איז דאס ניט אמת;

English translation 85

however, the Holy One, blessed be He, is surely omnipotent,

משא"כ דער אויבערשטער איז דאך כל יכול,

English translation 86

and with Him there is no concept of having no choice —

און ביי אים איז ניט שייך אן ענין פון בלית ברירה —

English translation 87

consequently, He established the Torah in such a way that every directive that is there,

במילא האט ער איינגעשטעלט תורה אין אזא אופן אז יעדער הוראה וואס איז דארטן דא,

English translation 88

is a true directive that truly accomplishes,

איז א הוראה אמיתית וואס טוט טאקע אויף מיט אן אמת,

English translation 89

and truly accomplishes "our life and the length of our days."

און טוט אויף מיט אן אמת "חיינו ואורך ימינו".

English translation 90

This also makes it understood regarding our matter:

עד"ז איז אויך מובן בנוגע לעניננו:

English translation 91

Since the sequential names of the months are in the Torah —

וויבאלד אז די שמות סידוריים פון די חדשיס שטייען אין תורה —

English translation 92

one cannot say that they are names that are only due to lack of choice until the time comes when we will have the names of the months that came up with them from Babylon:

קען מען ניט זאגן אז זיי זיינען שמות וואס זיינען נאר בלית ברירה ביז מ'וועט קומען צו דער צייט ווען מ'וועט האבן די שמות החדשים שעלו עמהם מבבל:

English translation 93

Rather, since they are in the Torah of truth,

נאר וויבאלד אז זיי שטייען אין תורת אמת,

English translation 94

they are certainly true in their own right,

זיינען זיי זיכער אמת מצד עצמם,

English translation 95

and from this there is certainly a true directive in life;

און דערפון איז זיכער דא א הוראה אמיתית בחיים;

English translation 96

and since the Torah is eternal12 —

און וויבאלד אז התורה היא נצחית 12 —

English translation 97

the sequential names are certainly eternal even after we have the names "that came up with them from Babylon,"

זיינען די שמות סידוריים זיכער נצחיים אויך לאחרי ווי מ'האט די שמות "שעלו בידם מבבל",

English translation 98

and consequently, from this there is a true and eternal directive in life in all generations,

ובמילא איז דערפון דא א הוראה אמיתית ונצחית בחיים בכל הדורות,

English translation 99

also now.

אויך איצטער.

English translation 100

And since "the main thing is the deed"13 —

און וויבאלד אז המעשה הוא העיקר 13 —

English translation 101

the directive of "the third month" must come out in actual deed.

דארף די הוראה פון "חודש השלישי" ארויסקומען אין מעשה בפועל.

English translation 102

And this is a fundamental point in Torah that needs to be emphasized. Because, according to Torah there must also be understanding and comprehension and give-and-take and dialectic14,

און דאס איז אן עיקר בתורה וואס איז נוגע צו מדגיש זיין. ווייל היות אז ע"פ תורה דארף אויך זיין הבנה והשגה און שקו"ט ופלפול 14,

English translation 103

a person could remain in the give-and-take and dialectic —

קען דאך א מענטש בלייבן בא די שקו"ט ופלפול —

English translation 104

therefore one must emphasize that "the main thing is the deed,"

דעריבער דארף מען מדגיש זיין אז המעשה הוא העיקר,

English translation 105

that it must come down into actual deed.

אז עס מוז אראפקומען אין מעשה בפועל.

English translation 106

And on the contrary —

ואדרבה —

English translation 107

since a Jew is from "a wise and understanding people"15,

וויבאלד אז א איד איז פון "עם חכם ונבון" 15,

English translation 108

with him the main thrust is in intellect,

איז ביי אים דער עיקר קאך אין שכל,

English translation 109

and the main thrust of intellect is specifically not in relation to actual deed,

און דער עיקר קאך פון שכל איז דוקא ניט ביחס צו מעשה בפועל,

English translation 110

specifically when there is not yet a clear halachah:

דוקא ווען ס'איז נאך ניטא א הלכה ברורה:

English translation 111

When it comes to a definitive halachic ruling,

בשעת עס רעדט זיך וועגן א פסק הלכה באופן מסויים,

English translation 112

then "if it is a halachah

איז דעמולט "אם הלכה

English translation 113

(that you received from your teacher),

(שקבלת מרבך),

English translation 114

we accept"16,

נקבל" 16,

English translation 115

and it is not possible for him to engage with it with his intellect17;

און ס'איז ניט שייך אז ער זאל זיך דינגען אין דעם מיט זיין שכל 17;

English translation 116

his intellect applies only "if it is for judgment,"

זיין שכל איז שייך דוקא "אם לדין",

English translation 117

where "there is a response"18:

וואס דעמולט "יש תשובה" 18:

English translation 118

The thrust of understanding and comprehension, of intellect, is specifically when there are several lines of reasoning,

דער קאָך פון הבנה והשגה פון שכל איז דוקא בשעת עס זיינען דא כמה סברות,

English translation 119

a reasoning this way and a reasoning that way,

סברא לכאן וסברא לכאן,

English translation 120

and specifically reasonings in intellect,

און סברות דוקא בשכל,

English translation 121

and particularly true intellect,

און בפרט שכל אמיתי,

English translation 122

the intellect of Torah,

שכל התורה,

English translation 123

until, according to Torah, both reasonings are "these and those are the words of the living God"19,

ביז אז ע"פ תורה זיינען ביידע סברות "אלו ואלו דברי אלקים חיים" 19,

English translation 124

and the simple explanation of this is,

וואס דער פירוש הפשוט אין דעם איז,

English translation 125

that the two reasonings in the Oral Torah are both founded on the Written Torah,

אז די צוויי סברות בתושבע"פ זיינען ביידע מיוסד אויף תושב"כ,

English translation 126

upon which applies "words of the living God." As one sees simply,

וואס אויף דעם גייט "דברי אלקים חיים". ווי מ'זעט בפשטות,

English translation 127

that when there is a dispute in the Gemara, each opinion brings a proof

אז בשעת ס'איז דא א מחלוקת אין גמרא ברענגט יעדער דיעה צו זיך א ראי'

English translation 128

(and proofs)

(און ראיות)

English translation 129

from verses in the Written Torah.

פון פסוקים בתושב"כ.

English translation 130

And specifically then,

און דוקא דעמולט,

English translation 131

when there are several reasonings,

בשעת עס זיינען דא כמה סברות,

English translation 132

this way and that,

לכאן ולכאן,

English translation 133

and true reasonings,

און סברות אמיתיות,

English translation 134

until "these and those are the words of the living God" —

ביז "אלו ואלו דברי אלקים חיים" —

English translation 135

the thrust of intellect applies,

איז שייך דער קאך פון שכל,

English translation 136

by delving into one reasoning and then into the second reasoning, etc.

דורך זיך מפלפל זיין אין איין סברא און דערנאך אין דער צווייטער סברא וכו'.

English translation 137

However, after the halachah has been decided according to one opinion and reasoning,

משא"כ לאחרי שנפסקה ההלכה לויט איין דיעה וסברא,

English translation 138

no dialectic and give-and-take is possible regarding it.

איז ניט שייך קיין פלפול ושקו"ט בזה.

English translation 139

Actually,

אייגענטלעך,

English translation 140

even though after the halachah has been decided, dialectic and give-and-take regarding how one must actually conduct oneself is not possible —

אע"פ וואס לאחרי שנפסקה ההלכה איז ניט שייך פלפול ושקו"ט ווי מ'דארף זיך פירן בפועל —

English translation 141

nevertheless, even then dialectic and give-and-take is possible.

איז אבער אויך דעמולט שייך פלפול ושקו"ט.

English translation 142

As one sees in practice,

ווי מ'זעט עס בפועל,

English translation 143

that in the Gemara there is give-and-take and dialectic in intellect also regarding the opinions that the halachah is not like them,

אז אין גמרא איז דא שקו"ט ופלפול בשכל אויך אין די דיעות וואס די הלכה איז ניט כמותם,

English translation 144

for example —

לדוגמא —

English translation 145

the opinion of Beit Shammai,

דעת בית שמאי,

English translation 146

and when one studies the Gemara

און בשעת מ'לערנט די גמרא

English translation 147

(even after the halachah has been decided)

(אפילו לאחרי שנפסקה ההלכה)

English translation 148

one also studies that part.

לערנט מען אויך דעם חלק.

English translation 149

There is indeed the rule20 that when there is an extended dialectic and give-and-take regarding one opinion, it is a proof that the halachah is thus

ס'איז טאקע דא דער כלל 20 אז בשעת ס'איז דא א פלפול ושקו"ט ארוכה אין איין דיעה איז א ראי' אז אזוי איז די הלכה

English translation 150

(which is why one delves so much into it),

(וואס דערפאר איז מען זיך אזויפיל מפלפל אין דעם),

English translation 151

but this is specifically when there is an extended give-and-take;

אבער דאס איז דוקא בשעת ס'איז דא א שקו"ט ארוכה;

English translation 152

and one sees in practice that even regarding opinions that the halachah is not like them, there is give-and-take in the Gemara.

און מ'זעט בפועל אז אפילו אין דיעות שאין הלכה כמותם איז דא א שקו"ט אין גמרא.

English translation 153

And all the more so in the poskim —

ועאכו"כ אין פוסקים —

English translation 154

where there are also rules as to which is the primary opinion and who is the "yesh omrim" —

וואס דארטן זיינען אויך דא כללים וואס עס איז די דיעה עיקרית און ווער איז יש אומרים —

English translation 155

nevertheless, one delves also into the opinion that the halachah is not like him,

אעפ"כ איז מען זיך מפלפל אויך אין דער דיעה וואס הלכה איז ניט כמותו,

English translation 156

what its source is and what its reasoning is, etc.

וואס עס איז מקורו און וואס איז סברתו וכו'.

English translation 157

But when one speaks about a ruling of halachah regarding action —

משא"כ ווען מ'רעדט וועגן פסק ההלכה בנוגע למעשה —

English translation 158

then there is no longer any place for pilpul and give-and-take in intellect,

איז אין דעם שוין ניט שייך קיין פלפול ושקו"ט בשכל,

English translation 159

because then the halachah is only according to one reasoning,

ווייל דעמולט איז די הלכה נאר ווי איין סברא,

English translation 160

and not in a second manner or a third manner,

און ניט באופן שני אדער באופן שלישי,

English translation 161

consequently all other reasonings fall away,

במילא פאלן אראפ אלע אנדערע סברות,

English translation 162

consequently there is no longer any place for debate and pilpul in intellect,

במילא איז מער ניט שייך קיין קאך און פלפול בשכל,

English translation 163

whether this reasoning is better or the other reasoning etc.

צי די סברא איז בעסער צי די אנדער סברא וכו'.

English translation 164

And with a halachic ruling one cannot bargain —

און מיט א פסק הלכה קען מען זיך ניט דינגען —

English translation 165

thus the halachah remains and thus one must conduct oneself in actual deed,

אזוי בלייבט די הלכה און אזוי דארף מען זיך פירן במעשה בפועל,

English translation 166

thus and not otherwise.

אזוי און ניט אנדערש.

English translation 167

Therefore a Jew needs to have a primary and special emphasis —

וואס דעריבער דארף מען האבן א הדגשה עיקרית ומיוחדת פאר א אידן —

English translation 168

who specifically engages in intellectual debate —

וואס ער קאכט זיך דוקא אין שכל —

English translation 169

that the deed is the main thing,

אז המעשה הוא העיקר,

English translation 170

that all the instructions in the Torah must be brought down into actual deed in a definite manner,

אז אלע הוראות אין תורה דארף מען אראפברענגען אין מעשה בפועל באופן מסויים,

English translation 171

and not remain with the give-and-take and intellectual pilpulim in the matter.

און ניט בלייבן בא דער שקו"ט ופלפולים בשכל אין דעם ענין.

English translation 172

And regarding our matter,

ועד"ז בנוגע לעניננו,

English translation 173

there must be an instruction in actual deed from that which the name of the month in the Written Torah is "the third month". And this instruction must already be learned while standing on Shabbat Mevarchim of the third month,

דארף זיין א הוראה במעשה בפועל פון דעם וואס דער שם החודש אין תושב"כ איז "חודש השלישי". און די הוראה דארף מען שוין אפלערנען שטייענדיק בשבת מברכים חודש השלישי,

English translation 174

when one blesses the month.

ווען מ'בענטשט דעם חודש.

English translation 175

And although the month is also called "Sivan",

ואע"פ אז דער חודש הייסט אויך "סיון",

English translation 176

and so one calls it in the blessing of the month —

און אזוי רופט מען אים אן אין ברכת החודש —

English translation 177

this is connected with the blessing of the month,

איז דאס פארבונדן מיט ברכת החודש,

English translation 178

i.e., with the realm of blessing and prayer;

ד.ה. מיטן שטח פון ברכה ותפלה;

English translation 179

but the name "the third month" stands in the Written Torah —

משא"כ דער נאמען פון "חודש השלישי" שטייט אין תורה שבכתב —

English translation 180

this is connected with the realm of Torah. And regarding learning an instruction in action —

איז דאס פארבונדן מיט שטח התורה. ובנוגע צו אפלערנען א הוראה בפועל —

English translation 181

it is specifically from Torah, from the word hora'ah (instruction),

איז דאס דוקא פון תורה מלשון הוראה,

English translation 182

i.e., from how the name of the month stands in the Torah.

ד.ה. פון דעם ווי דער שם החודש שטייט אין חורה.

English translation 183

But how one calls it in the blessing of the month,

משא"כ ווי מ'רופט עס אן אין ברכת החודש,

English translation 184

in prayer,

אין תפלה,

English translation 185

this is a separate matter.

איז דאס א באזונדער ענין.

English translation 186

And the explanation of this:

והביאור בזה:

English translation 187

The entirety of man's service to serve his Creator is divided into two lines —

כללות עבודת האדם לשמש את קונו טיילט זיך אויף צוויי קוים —

English translation 188

prayer and Torah,

תפלה ותורה,

English translation 189

service from below upward and service from above downward:

עבודה מלמטלמ"ע און עבודה מלמעלמ"ט:

English translation 190

Prayer is service from below upward,

תפלה איז עבודה מלמטלמ"ע,

English translation 191

that the man below takes all his matters and needs and elevates them from below upward through the request of his needs during prayer.

אז דער מענטש למטה נעמט אלע זיינע ענינים וצרכים און איז זיי מעלה מלמטה למעלה דורך בקשת צרכים שלו בעת התפלה.

English translation 192

And as it is written21 "a ladder set upon the earth and its head reaches the heavens",

וכמ"ש 21 "סולם מוצב ארצה וראשו מגיע השמימה",

English translation 193

as explained in many places22 that this refers to the service of prayer,

כמבואר בכ"מ 22 אז דאס גייט אויף עבודת התפלה,

English translation 194

which is like a ladder set upon the earth and its head reaches the heavens through which one elevates the matters below from below upward.

וואס איז ווי א סולם מוצב ארצה וראשו מגיע השמימה דורך וועלכן מ'איז מעלה די ענינים שלמטה מלמטה למעלה.

English translation 195

And as the matter is also in the simple meaning of the verses:

און ווי דער ענין איז אויך בפשטות הכתובים:

English translation 196

"A ladder set upon the earth and its head reaches the heavens" is stated regarding our father Yaakov

"סולם מוצב ארצה וראשו מגיע השמימה" שטייט בא יעקב אבינו

English translation 197

(in his dream)

(בחלומו)

English translation 198

when he was in a situation in which he specifically needed a prayer and request to the Most High that He should guard him and that all matters should be in perfection —

ווען ער איז געשטאנען אין א מצב אין וועלכן ער האט ספעציעל געדארפט א תפלה ובקשה באם אויבערשטן אז ער זאל אים היטן און אז אלע ענינים זאלן זיין בשלימות —

English translation 199

because it was after he fled from Esav,

ווייל ס'איז געווען לאחרי ווי ער איז אנטלאפן פון עשו'ן,

English translation 200

and he went to Charan,

און איז געגאנגען קיין חרן,

English translation 201

"And Yaakov went out from Be'er Sheva and went to Charan"23. And as it states afterwards —

"ויצא יעקב מבאר שבע וילך חרנה" 23. און ווי עס שטייט דערנאך —

English translation 202

that he said24 that the place is "the house of G-d and this is the gate of heaven",

אז ער האט געזאגט 24 אז דער מקום איז "בית אלקים וזה שער השמים",

English translation 203

"a place of prayer to raise their prayers heavenward"25,

"מקום תפלה לעלות תפלתם השמימה" 25,

English translation 204

and therefore he prayed there to the Most High and asked "If G-d will be with me and guard me on this way etc. and I will return in peace to my father's house"26.

און דערפאר האט ער דארטן מתפלל געווען צום אויבערשטן און געבעטן "אם יהי' אלקים עמדי ושמרני בדרך הזה וגו' ושבתי בשלום אל בית אבי" 26.

English translation 205

[And afterwards there was the fulfillment of his request (a drawing down from above downward)].

[און דערנאך איז געווען מילוי בקשתו (המשכה מלמעלמ"ט)].

English translation 206

This is no contradiction to what is stated in the Midrash27 that "the ladder is Sinai

דאס איז קיין סתירה ניט לזה וואס עס שטייט אין מדרש 27 אז "סלם זה סיני

English translation 207

(the letters of this are the letters of that)",

(אותיות דדין הוא אותיות דדין) ",

English translation 208

for Sinai indicates the drawing down of the Torah from above downward,

וואס סיני ווייזט אויף המשכת התורה מלמעלמ"ט,

English translation 209

"From the heavens He made you hear His voice"28 —

"מן השמים השמיעך את קולו" 28 —

English translation 210

because29 through this "ladder set upon the earth and its head reaches the heavens" there are both matters,

ווייל 29 דורך דעם "סולם מוצב ארצה וראשו מגיע שמימה" זיינען דא ביידע ענינים,

English translation 211

elevation from below upward

העלאה מלמטלמ"ע

English translation 212

(prayer)

(תפלה)

English translation 213

and drawing down from above downward

און המשכה מלמעלמ"ט

English translation 214

(Torah),

(תורה),

English translation 215

and the order is:

און דער סדר איז:

English translation 216

first "angels of G-d ascending... on it",

פריער "מלאכי אלקים עולים.. בו",

English translation 217

elevation from below upward,

העלאה מלמטלמ"ע,

English translation 218

and afterwards "descending on it",

און דערנאך "יורדים בו",

English translation 219

drawing down from above downward.

המשכה מלמעלמ"ט.

English translation 220

As it was in actuality,

ווי ס'איז געווען בפועל,

English translation 221

that first there was the prayer and request of our father Yaakov by means of the ladder,

אז פריער איז געווען תפלת ובקשת יעקב אבינו ע"י הסולם,

English translation 222

elevation from below upward,

העלאה מלמטלמ"ע,

English translation 223

and in generations after this,

ובדורות לאחרי זה,

English translation 224

there was the matter of "Sinai"

איז געווען דער ענין פון "סיני"

English translation 225

("the ladder is Sinai"),

("סלם זה סיני"),

English translation 226

the drawing down of the Torah by means of the ladder from above downward.

המשכת התורה ע"י הסולם מלמעלמ"ט.

English translation 227

And these are the two lines into which the entirety of man's service to serve his Creator is divided:

און דאס זיינען די צוויי קוים אין וועלכע עס טיילט זיך כללות עבודת האדם לשמש את קונו:

English translation 228

Prayer —

תפלה —

English translation 229

elevation from below upward,

העלאה מלמטלמ"ע,

English translation 230

the man below elevates all his matters and needs of below from below upward. And Torah —

דער אדם למטה איז מעלה כל עניניו וצרכיו דלמטה מלמטה למעלה. און תורה —

English translation 231

drawing down from above downward,

המשכה מלמעלמ"ט,

English translation 232

that Torah gives instructions from above to a Jew down here how he should conduct himself in his daily life.

אז תורה גיט הוראות מלמעלה צו א אידן דא למטה ווי ער זאל זיך אויפפירן אין זיין טאג טעגלעכן לעבן.

English translation 233

And the order of service is,

און דער סדר העבודה איז,

English translation 234

first prayer and then Torah

פריער תפלה און דערנאך תורה

English translation 235

(as it was with the "ladder standing on the earth",

(ווי ס'איז געווען ביי דעם "סולם מוצב ארצה",

English translation 236

that first there were "ascending" and then "descending",

אז פריער איז געווען "עולים" און דערנאך "יורדים",

English translation 237

as mentioned above).

כנ"ל).

English translation 238

As this is in the order of a person's daily service —

ווי דאס איז בסדר עבודת האדם בכל יום —

English translation 239

"from the synagogue to the study hall"30,

"מבית הכנסת לבית המדרש" 30,

English translation 240

first the matter of prayer in the synagogue,

פריער דער ענין התפלה בביהכנ"ס,

English translation 241

and from there he then goes "from strength to strength"31,

און דערפון גייט ער דערנאך "מחיל אל חיל" 31,

English translation 242

to the study of Torah in the study hall.

ללימוד התורה בביהמ"ד.

English translation 243

Regarding this in our matter:

עד"ז בעניננו:

English translation 244

The two names of this month are connected with two distinct matters —

די צוויי נעמען פון דעם חודש זיינען פארבונדן מיט צוויי באזונדערע ענינים —

English translation 245

prayer and Torah:

תפלה און תורה:

English translation 246

In the blessing of the month, the month is called by the name "Sivan" —

אין ברכת החודש רופט מען אן דעם חודש מיטן נאמען "סיון" —

English translation 247

because this is connected with prayer and blessing. But in the Written Torah, the month is called by the name "the third month". And in Torah it is also stated in connection with the matter of Torah —

ווייל דאס איז פארבונדן מיט תפלה וברכה. אבער אין חורה שבכתב ווערט דער חודש אנגערופן מיטן נאמען "חודש השלישי". און אין תורה שטייט עס אויך בקשר מיט ענין התורה —

English translation 248

"In the third month...

"בחודש השלישי..

English translation 249

on this day they came to the Sinai desert" to receive the Torah.

ביום הזה באו מדבר סיני" לקבל התורה.

English translation 250

Based on this, it is also understood that regarding our matter —

עפ"ז איז אויך מובן אז בנוגע לעניננו —

English translation 251

to derive a directive from this in actual deed —

צו ארויסנעמען א הוראה דערפון במעשה בפועל —

English translation 252

this is primarily from the name in Torah "the third month":

איז דאס בעיקר פון דעם נאמען אין תורה "חודש השלישי":

English translation 253

Also in the matter of "Sivan" there is much discussion and debate,

אויך אין דעם ענין פון "סיון" איז דא א ריבוי שקו"ט ופלפול,

English translation 254

but regarding practical halachah

אבער בנוגע להלכה בפועל

English translation 255

(which is only in a defined manner,

(וואס דאס איז נאר באופן מסויים,

English translation 256

and in this there is no discussion and debate,

און אין דעם איז ניטא קיין שקו"ט ופלפול,

English translation 257

as mentioned above) —

כנ"ל) —

English translation 258

this is the matter of Torah from the term hora'ah (instruction),

איז דאס ענינה של תורה מלשון הוראה,

English translation 259

drawing down from above to below,

המשכה מלמעלמ"ט,

English translation 260

it draws down the instructions from Above to a Jew here below.

זי איז ממשיך די הוראות מלמעלה צו א אידן דא למטה.

English translation 261

And the directive for deed must be understandable to seemingly everyone,

און די הוראה למעשה דארף זיין פארשטאנדיק לכאו"א,

English translation 262

from "your heads, your tribes" to "your wood hewer" and "your water drawer"*31. Because in addition to that which the entirety of the matter of Torah

פון "ראשיכם שבטיכם" ביז "חוטב עציך" און "שואב מימיך" *31. ווייל נוסף לזה וואס כללות ענין התורה

English translation 263

(and especially that in our matter "in the third month" is connected with the Giving of the Torah)

(ובפרט אז בעניננו איז "בחודש השלישי" בקשר מיט מתן תורה)

English translation 264

is connected with every Jew,

איז פארבונדן מיט יעדן אידן,

English translation 265

"Torah was commanded to us by Moses, an inheritance of the congregation of Jacob",

"תורה צוה לנו משה מורשה קהלת יעקב",

English translation 266

this is an inheritance of every Jew down to the smallest of the small,

דאס איז א ירושה פון יעדן אידן ביז קטני קטנים,

English translation 267

the matter of the unity of all Israel is also emphasized in "in the third month...

איז דער ענין פון אחדות כל ישראל מודגש אויך אין "בחודש השלישי..

English translation 268

on this day they came to the Sinai desert etc."4 —

ביום הזה באו מדבר סיני גו'" 4 —

English translation 269

"and Israel encamped there opposite the mountain"32,

"ויחן שם ישראל נגד ההר" 32,

English translation 270

as interpreted by our Sages, may their memory be blessed33 —

ווי אפעגטייטשט במדחז"ל 33 —

English translation 271

"and he encamped

"ויחן

English translation 272

(in the singular) —

(לשון יחיד) —

English translation 273

as one person with one heart".

כאיש אחד בלב אחד".

English translation 274

Therefore the study from this must be understandable also to the smallest of the small,

דעריבער דארף דער לימוד דערפון זיין פארשטאנדיק אויך צו א קטן שבקטנים,

English translation 275

and therefore it must be not in the manner of remez, drush, and sod,

און דערפאר דארף עס זיין ניט ע"ד הרמז הדרוש והסוד,

English translation 276

but in the manner of pshat,

נאר ע"ד הפשט,

English translation 277

and in pshat itself —

און אין פשט גופא —

English translation 278

not in deep pilpul. Rather in simple pshat,

ניט בפלפול עמוק. נאר בפשטות ממש,

English translation 279

in a way that every Jew

באופן אז יעדער איד

English translation 280

(even a child)

(אפילו א קטן)

English translation 281

can derive from it a clear directive regarding actual deed.

קען דערפון ארויסנעמען א הוראה ברורה בנוגע למעשה בפועל.

English translation 282

The matter of "third"

דער ענין פון "שלישי"

English translation 283

("the third month")

("חודש השלישי")

English translation 284

a child understands simply:

פארשטייט א קטן בפשטות:

English translation 285

One,

איינס,

English translation 286

he understands simply,

פארשטייט ער בפשטות,

English translation 287

means that there is only one thing,

מיינט אז ס'איז דא נאר איין זאך,

English translation 288

therefore doubts, disputes, and choice are not applicable there,

במילא איז ניט שייך דערביי קיין ספיקות ומחלוקת און בחירה,

English translation 289

because there is only one thing.

ווייל ס'איז דא נאר איין זאך.

English translation 290

Two means,

צוויי הייסט,

English translation 291

that there is already a division and separation between two things,

אז ס'איז שוין דא א התחלקות און א פאנאנדערטיילונג צווישן צוויי זאכן,

English translation 292

because if there is no difference whatsoever between the two things —

ווייל אויב ס'איז ניטא קיין שום אונטערשייד צווישן די צוויי זאכן —

English translation 293

they are not two,

זיינען זיי ניט קיין צוויי,

English translation 294

and certainly not two in truth. And therefore,

ועאכו"כ ניט צוויי באמיתיות. און דעריבער,

English translation 295

it is understood that when there are two,

איז מובן אז בשעת עס זיינען דא צוויי,

English translation 296

there is a place for dispute,

איז דא אן ארט אויף מחלוקת,

English translation 297

because either one goes according to the first or according to the second.

ווייל אדער מ'גייט לויטן ערשטן אדער לויטן צווייטן.

English translation 298

From this it is understood that with two comes the advantage of choice:

וואס מזה מובן אז בא צוויי קומט צו די מעלה פון בחירה:

English translation 299

With one, choice is not applicable,

בא איינס איז ניט שייך קיין בחירה,

English translation 300

there is initially only one option,

ס'איז דא מלכתחילה נאר איין ברירה,

English translation 301

therefore he has nothing to choose from. When there are two,

במילא האט ער ניט פון וואס צו בוחר זיין. בשעת ס'איז דא צוויי,

English translation 302

he can choose either the first or the second.

קען ער בוחר זיין אדער דעם ערשטן אדער דעם צווייטן.

English translation 303

This is the entire advantage and achievement of a human being,

וואס דאס איז די גאנצע מעלה און אויפטו פון א בן אדם,

English translation 304

the speaking being —

מין המדבר —

English translation 305

that he is a being with free choice34,

אז ער איז א בעל בחירה 34,

English translation 306

because he has before him two paths:

ווייל ער האט פאר זיך צוויי דרכים:

English translation 307

An inanimate object has no choice,

א דומם האט ניט קיין בחירה,

English translation 308

it is compelled only in one manner.

ער איז מוכרח נאר באופן אחד.

English translation 309

But a human has the choice of two paths,

משא"כ אַן אדם האט די ברירה פון צוויי דרכים,

English translation 310

and he chooses one of them.

און ער איז בוחר איינעם פון זיי.

English translation 311

If for a human there were also only one path open —

אויב פאר אן אדם וואלט אויך געווען אפן נאר איין וועג —

English translation 312

there is no achievement in him over an inanimate object,

איז ניטא קיין אויפטו אין אים לגבי א דומם,

English translation 313

he is demoted like an inanimate object,

ער איז דעמולט ווי א דומם,

English translation 314

because he has no choice and is compelled to conduct himself in one manner

ווייל ער האט קיין ברירה ניט און איז מוכרח זיך צו פירן באופן אחד

English translation 315

(he has no other path at all).

(ער האט גאר ניט קיין אנדער וועג).

English translation 316

And one cannot say that the achievement of a human over an inanimate object

און מ'קען ניט זאגן אז דער אויפטו פון אן אדם אויף א דומם

English translation 317

(even if the human has only one choice)

(אפילו אויב דער אדם האט נאר איין ברירה)

English translation 318

is that —

איז וואס —

English translation 319

"I was created to serve my Master"35,

"אני נבראתי לשמש את קוני" 35,

English translation 320

and the human serves his Master through that one manner —

און דער אדם איז משמש את קונו דורך דעם איין אופן —

English translation 321

because so it is also regarding an inanimate object,

ווייל אזוי איז אויך בנוגע צו דומם,

English translation 322

as the Mishnah states36 "Everything that the Holy One, blessed be He, created in His world, He created only for His glory",

כמאמר המשנה 36 "כל מה שברא הקב"ה בעולמו לא בראו אלא לכבודו",

English translation 323

which "everything" includes also the animal species,

וואס "כל מה" איז כולל אויך מין החי,

English translation 324

and also the plant species and the inanimate species.

און אויך מין הצומח און מין הדומם.

English translation 325

The function of a human being relative to the inanimate is —

דער אויפטו פון אן אדם לגבי דומם איז —

English translation 326

to serve his Creator through his choice. Through the fact that there is the concept of two,

צו משמש זיין את קונו ע"י בחירה שלו. דורך דעם וואס עס איז דא דער ענין פון צוויי,

English translation 327

and he uses his intellect and his powers to choose one of the two.

און ער נוצט זיין שכל און זיינע כחות צו בוחר זיין אין איינעם פון די צוויי.

English translation 328

And as it is written37 —

וכמו שכתוב 37 —

English translation 329

"See, I have set before you today the life and the good" and the opposite path,

"ראה נתתי לפניך היום את החיים ואת הטוב" און דער דרך הפכי,

English translation 330

"and you shall choose38 life":

"ובחרת 38 בחיים":

English translation 331

The Most High created both paths,

דער אויבערשטער האט באשאפן ביידע דרכים,

English translation 332

as even a simple person understands,

ווי עס פארשטייט אפילו אן איש פשוט,

English translation 333

that the Most High created everything,

אז דער אויבערשטער האט אלץ באשאפן,

English translation 334

there is nothing in the world that the Most High did not create,

ס'איז ניטא א זאך אין וועלט וואס דער אויבערשטער האט ניט באשאפן,

English translation 335

but the intention of creating two paths is —

אבער די כוונה פון באשאפן צוויי וועגן איז —

English translation 336

that an I should show that he is from "a wise and understanding people" and use his intellect to select

אז א איך זאל ווייזן אז ער איז פון "עם חכם ונבון" און נוצן זיין שכל צו אויסקלייבן

English translation 337

(choose)

(בוחר זיין)

English translation 338

between the two paths —

צווישן די צוויי וועגן —

English translation 339

"and you shall choose life".

"ובחרת בחיים".

English translation 340

And based on this, the concept of "See, I have set before you today the life and the good" and its opposite is understood,

וואס עפ"ז איז מובן דער ענין פון "ראה נתתי לפניך היום את החיים ואת הטוב" און דער היפך דערפון,

English translation 341

at first glance:

דלכאורה:

English translation 342

"From the mouth of the Most High, evil does not issue"39 —

"מפי עליון לא תצא הרעות" 39 —

English translation 343

what does it mean that the Most High created evil,

וואס הייסט אז דער אויבערשטער האט באשאפן רע,

English translation 344

also the second path which is the opposite of life and good?!

אויך דען צווייטן דרך וואס איז היפך החיים והטוב?!

English translation 345

The verse itself continues and answers —

איז דער פסוק אליין ממשיך און פארענטפערט —

English translation 346

that the intention in this is "and you shall choose life",

אז די כוונה בזה איז "ובחרת בחיים",

English translation 347

that the entire reason why the Most High also created evil, is

אז די גאנצע כוונה פארוואס דער אויבערשטער האט באשאפן אויך רע, איז

English translation 348

(not so that one should conduct himself thus, Heaven forbid, but)

(ניט בכדי מ'זאל זיך אזוי פירן ח"ו, נאר)

English translation 349

so that a person should come and show his virtues,

בכדי אז א מענטש זאל קומען און ווייזן זיינע מעלות,

English translation 350

and he should choose life,

און ער זאל אויסקלייבן בחיים,

English translation 351

and not conduct himself in the opposite manner.

און זיך ניט פירן באופן הפכי.

English translation 352

That is, the Most High indeed created both paths,

ד.ה. אז דער אויבערשטער האט טאקע באשאפן ביידע דרכים,

English translation 353

but with an essential difference:

נאר מיט א חילוק עיקרי:

English translation 354

the life and the good He created so that one should choose them and conduct himself accordingly,

את החיים ואת הטוב האט ער באשאפן בכדי מ'זאל אין דאס אויסקלייבן און זיך אזוי פירן,

English translation 355

but evil He created so that it should be a negative commandment,

משא"כ רע האט ער באשאפן בכדי עס זאל זיין לא תעשה,

English translation 356

so that one should show his own virtues and not conduct himself thus.

בכדי מ'זאל ווייזן די אייגענע מעלות און זיך אזוי ניט פירן.

English translation 357

When one says to the simple person further —

בשעת מ'זאגט דעם איש פשוט ווייטער —

English translation 358

"third",

"שלישי",

English translation 359

he understands simply,

פארשטייט ער בפשטות,

English translation 360

since "everything that the Holy One, blessed be He, created in His world, He did not create a single thing in vain"40,

וויבאלד אז "כל מה שברא הקב"ה בעולמו לא ברא דבר אחד לבטלה" 40,

English translation 361

this is not simply so,

איז דאס ניט גלאט אזוי,

English translation 362

rather there must be an intention in it.

נאר אין דעם מוז זיין א כוונה.

English translation 363

Consequently, he understands simply:

במילא פארשטייט ער בפשטות:

English translation 364

If one is that there is no dispute and choice;

אויב איינס איז אז ס'איז ניטא קיין מחלוקת ובחירה;

English translation 365

and two is the concept that dispute is possible,

און צוויי איז דער ענין אז ס'איז שייך מחלוקת,

English translation 366

and consequently choice is possible —

ובמילא איז שייך בחירה —

English translation 367

then what is the concept of three? He understands —

איז וואס איז דער ענין פון דריי? פארשטייט ער —

English translation 368

that it reveals and explains more clearly the two paths which are good and which is the opposite of good,

אז דאס איז מגלה און מסביר קלארערהייט די צוויי דרכים וואס איז טוב און וואס איז דער היפך הטוב,

English translation 369

so that he can know which of the two paths he should choose.

בכדי ער זאל קענען וויסן וועלכע פון די צוויי וועגן ער זאל בוחר זיין.

English translation 370

And the explanation of this is:

והביאור בזה:

English translation 371

When one has only two paths,

בשעת מ'האט נאר צוויי דרכים,

English translation 372

there is indeed a place for choice,

איז טאקע דא אן ארט אויף בחירה,

English translation 373

to choose one of the two,

צו בוחר זיין אין איינעם פון די צוויי,

English translation 374

but one still needs a third thing

אבער מ'דארף נאך האבן א דריטע זאך

English translation 375

(which is not a part of either of the two)

(וואס איז ניט א חלק פון איינער פון די צוויי)

English translation 376

that brings him and decides in which of the two he should choose.

וואס ברענגט אים און איז מכריע אין וועלכער פון די צוויי ער זאל בוחר זיין.

English translation 377

For without this he cannot know which of the two he should choose,

ווייל בלאו הכי קען ער ניט וויסן וועלכע פון די צוויי ער זאל בוחר זיין,

English translation 378

because since the choice is in order to bring out the intellect and virtues of a Jew,

ווארום וויבאלד אז די בחירה איז בכדי ארויסצוברענגען דעם שכל און די מעלות פון א אידן,

English translation 379

one must give him two similar paths,

דארף מען אים געבן צוויי ענלעכע דרכים,

English translation 380

where one cannot immediately see openly which of them is good and which is the opposite

וואו מ'קען ניט גלייך זען בגלוי וועלכע פון זיי איז טוב און וועלכע פארקערט

English translation 381

(for if one could immediately see,

(ווארום אויב מ'וואלט יע געקענט גלייך זען,

English translation 382

choice would not be possible),

וואלט ניט געווען שייך בחירה),

English translation 383

and nevertheless he should demonstrate his virtues that he can know and choose life.

און אעפ"כ זאל ער באווייזן זיינע מעלות אז ער קען וויסן און אויסקלייבן בחיים.

English translation 384

For example:

לדוגמא:

English translation 385

When it comes to light and darkness —

בשעת עס רעדט זיך וועגן אור וחושך —

English translation 386

one does not need to resort to intellect to choose that this is light and this is darkness. One only needs healthy eyes to see what is light and what is darkness;

דארף מען אויף דעם ניט אנקומען צום שכל צו בוחר זיין אז דאס איז אור און דאס איז חושך. מ'דארף אויף דעם נאר האבן געזונטע אויגן קען מען זען וואס איז אור און וואס איז חושך;

English translation 387

When, however, the light is not so strong,

בשעת אבער דער אור איז ניט אזוי שטארק,

English translation 388

and the darkness is not so powerful,

און דער חושך איז ניט אזוי בתוקף,

English translation 389

or it is a state of mixture,

אדער ס'איז א מצב פון ערבוביא,

English translation 390

or twilight,

אדער בין הערביים,

English translation 391

between the suns —

בין השמשות —

English translation 392

then one needs intellect to be able to discern what is light and what is darkness.

דעמולט דארף מען האבן שכל צו קענען מבחין זיין וואס איז אור און וואס איז חושך.

English translation 393

Simply put:

כפשטות הענין:

English translation 394

The evil inclination comes to him and does not tell him that if he commits sins he will go to Gehinnom,

דער יצר הרע קומט צו אים צוגיין און זאגט אים ניט אז אויב ער וועט טאן עבירות וועט ער גיין אין גיהנם,

English translation 395

because then the inclination would not fulfill its function,

ווייל דעמולט פירט דער יצר ניט דורך זיין תפקיד,

English translation 396

whose function is to place a person in a trial so that he should choose, through his free choice, the path of life,

וואס זיין תפקיד איז שטעלן דעם מענטשן א נסיון בכדי ער זאל אויסקלייבן בבחירתו דעם דרך החיים,

English translation 397

as is known the parable of the harlot,

כידוע המשל פון דער זונה,

English translation 398

as explained in the Zohar41 brought in Tanya42,

כמבואר בזהר 41 געבראכט אין תניא 42,

English translation 399

consequently, if the inclination would tell him that if he commits sins he will go to Gehinnom,

במילא ווען דער יצר וועט אים זאגן אז אויב ער וועט טאן עבירות וועט ער גיין אין גיהנם,

English translation 400

the person would certainly not obey him,

וועט דער מענטש אים דאך זיכער ניט פאלגן,

English translation 401

and thus the inclination would not carry out its function;

במילא וועט דער יצר אזוי ניט דורכפירן זיין תפקיד;

English translation 402

Rather, he comes to a person and tells him:

נאר ער קומט צום מענטשן און זאגט אים:

English translation 403

You live in this world and you can derive pleasure from it now,

לעבסט דאך אין עוה"ז און דו קענסט דערפון איצטער הנאה האבן,

English translation 404

and he brings a proof from what King Solomon says43 "For the lips of a strange woman drip honey."

און ער ברענגט נאך צו זיך א ראי' פון דעם וואס שלמה המלך זאגט 43 "נופת תטופנה שפתי זרה".

English translation 405

Gan Eden —

דער גן עדן —

English translation 406

the inclination tells him —

זאגט אים דער יצר —

English translation 407

is something that will only be relevant after one hundred and twenty years,

איז דאך א זאך וואס וועט זיין נוגע ערשט נאך הונדערט און צוואנציק יאר,

English translation 408

and even then you are not sure whether you are going to Gan Eden or to the other place,

און אויך דעמולט ביסטו ניט זיכער צי דו גייסט אין גן עדן אדער במקום שני,

English translation 409

to the extent that even Rabban Yochanan ben Zakkai said "I do not know on which path they are leading me"44;

ביז אז אפילו ר' יוחנן בן זכאי האט געזאגט "איני יודע באיזו דרך מוליכים אותי" 44;

English translation 410

however, pleasure in this world —

משא"כ הנאה אין עוה"ז —

English translation 411

is a certain thing that you can have now —

איז א זיכערע זאך אז דו קענסט דאס איצטער האבן —

English translation 412

so grab it,

איז כאפ אריין,

English translation 413

"Snatch45 and eat"!

"חטוף 45 ואכול"!

English translation 414

And the inclination adds:

און דער יצר גיט נאך צו:

English translation 415

It is written in the Torah itself "See, I have set before you today the life and the good" and its opposite —

עס שטייט דאך אין תורה אליין "ראה נתתי לפניך היום את החיים ואת הטוב" און דער היפך מזה —

English translation 416

consequently you see that according to the Torah you have two paths which you can choose,

במילא זעסטו אז ע"פ תורה האסטו צוויי דרכים וועלכע דו קענסט אויסקלייבן,

English translation 417

and as mentioned,

און כאמור,

English translation 418

the second path has an advantage —

דער צווייטער דרך האט א מעלה —

English translation 419

argues the inclination —

טענה'ט דער יצר —

English translation 420

that you have the pleasure immediately in this world!

אז דו האסט די הנאה גלייך אין עוה"ז!

English translation 421

From this we see that the two paths, in themselves, are in a manner that a person cannot know which one to choose. Because the inclination comes and makes them appear as two similar ways. Moreover —

זעט מען דערפון אז די צוויי דרכים מצד עצמם זיינען אין אן אופן וואס א מענטש קען ניט וויסן אין וועלכן ער זאל בוחר זיין. וויבאלד אז דער יצר קומט און מאכט זיי פאר צוויי ענלעכע וועגן. און נאכמער —

English translation 422

that the path of the opposite of good has even more advantages relative to the first path. And the intention in this, that the two paths appear similar — is,

אז דער וועג פון היפך הטוב האט נאך מעלות לגבי דעם ערשטן דרך. און די כוונה בזה וואס די צוויי דרכים זעען אויס ענלעך — איז,

English translation 423

as mentioned,

כאמור,

English translation 424

so that an "I" should demonstrate its virtues and use its intellect in order to choose the correct path.

בכדי אז א איך זאל ווייזן זיינע מעלות און נוצן זיין שכל בכדי צו בוחר זיין אין דעם ריכטיקן דרך.

English translation 425

Therefore there must be a third thing

דעריבער דארף זיין א דריטע זאך

English translation 426

(which is not part of the other two),

(וועלכע איז ניט קיין חלק פון די אנדערע צוויי),

English translation 427

which should illuminate for him and reveal the two paths,

וואס דאס זאל אים באלייכטן און ווייזן בגלוי די צוויי דרכים,

English translation 428

what is good and what is evil,

וואס איז טוב און וואס איז רע,

English translation 429

and how he should choose.

און ווי ער זאל בוחר זיין.

English translation 430

And the third matter reveals the inner essence of the two paths,

און דער ענין השלישי איז מגלה די פנימיות פון די צוויי דרכים,

English translation 431

that although the Most High created both paths,

אז אע"פ וואס דער אויבערשטער האט באשאפן ביידע דרכים,

English translation 432

nevertheless, the entire intention why the Most High created them —

איז אבער די גאנצע כוונה פארוואס דער אויבערשטער האט זיי באשאפן —

English translation 433

is so that there should be free choice,

בכדי עס זאל זיין בחירה,

English translation 434

and the intention in the two ways is different:

און די כוונה אין די צוויי וועגן איז אן אנדערע:

English translation 435

The path of life and good a person must choose and conduct himself accordingly,

דעם דרך החיים והטוב דארף דער מענטש בוחר זיין און זיך אזוי פירן,

English translation 436

whereas the path opposite to this, its intention is that there should be a "do not do,"

משא"כ דער דרך ההיפך מזה איז כוונתו בכדי עס זאל זיין לא תעשה,

English translation 437

that an "I" should demonstrate its virtues and choose not to conduct itself in this path.

א איך זאל באווייזן זיינע מעלות און בוחר זיין זיך ניט צו פירן בדרך זה.

English translation 438

That is, the matter of the third does not nullify one of the previous two,

ד.ה. אז דער ענין פון שלישי איז ניט מבטל איינעם פון די פריערדיקע צוויי,

English translation 439

but on the contrary —

נאר אדרבה —

English translation 440

it reveals their inner essence and thus decides between them:

ער איז מגלה זייער פנימיות און אזוי איז ער מכריע ביניהם:

English translation 441

When a person chooses the path of good and not the path of evil,

בשעת דער מענטש איז בוחר בדרך הטוב און ניט בדרך הרע,

English translation 442

it is not that he nullifies the path of evil,

איז ניט דער פשט אז ער איז מבטל דעם דרך הרע,

English translation 443

but on the contrary —

נאר אדרבה —

English translation 444

he reveals its inner intention,

ער איז מגלה פנימיות כוונתו,

English translation 445

that its entire purpose is only to bring out the powers of the Jew and that he should not conduct himself in this path.

אז כל ענינו איז נאר צו ארויסברענגען די כחות פון דעם אידן און אז ער זאל זיך ניט פירן בדרך זה.

English translation 446

And the explanation of "three" is the same as is explained in the books,

וואס דער ביאור אין "שלשה" איז דאס זעלבע וואס איז מבואר בספרים,

English translation 447

that the matter of peace is specifically connected with three:

אז דער ענין פון שלום איז פארבונדן דוקא מיט שלשה:

English translation 448

When there is only one,

בשעת ס'איז דא נאר איינס,

English translation 449

peace is not applicable —

איז ניט שייך קיין שלום —

English translation 450

everything is one. When there are two, there is only division. Three makes peace between the two,

אלץ איז איינס. בשעת ס'איז דא צוויי איז דא נאר התחלקות. שלשה מאכט שלום צווישן די צוויי,

English translation 451

by the third revealing and explaining the truth of the two.

דורך דעם וואס שלשה איז מגלה ומסביר די אמיתית פון די צוויי.

English translation 452

As this is in the study of Torah —

ווי דאס איז אין לימוד התורה —

English translation 453

"Two46 verses that contradict each other until the third verse comes and decides between them":

"שני 46 כתובים המכחישים זה את זה עד שיבוא הכתוב השלישי ויכריע ביניהם":

English translation 454

True "decision" does not mean that it rules like one and negates the other. Rather, both verses

"הכרעה" אמיתית מיינט ניט אז ער פסק'נט ווי איינער און איז שולל דעם צווייטן. נאר אז ביידע כתובים

English translation 455

(which inherently contradict each other)

(וואס זיינען מצ"ע מכחישים זה את זה)

English translation 456

"agree" together according to the decision of the "third verse."

"שטימען" צוזאמען לויט דער הכרעה פון דעם "כתוב השלישי".

English translation 457

Just as the matter of "third" is in the totality of man's service

אזוי ווי דער ענין פון "שלישי" איז אין כללות עבודת האדם

English translation 458

(choice)

(בחירה)

English translation 459

and in the study of Torah

און אין לימוד התורה

English translation 460

(the third verse) —

(הכתוב השלישי) —

English translation 461

so too it is expressed in time —

אזוי שטעלט זיך עס אויך אויס אין זמן —

English translation 462

in the days47:

אין ימים 47:

English translation 463

"One day" —

"יום אחד" —

English translation 464

It states in the Midrash48 that the first day of Maaseh Bereishis is called not "day one" but "one day"49 —

עס שטייט אין מדרש 48 אז דער ערשטער טאג פון מעשה בראשית ווערט אנגערופן ניט "יום ראשון" נאר "יום אחד" 49 —

English translation 465

"on which the Holy One, blessed be He, was alone in His world",

"שבו הי' הקב"ה יחידי בעולמו",

English translation 466

then there was only G‑dliness,

דעמולט איז געווען בלויז ג-טלעכקייט,

English translation 467

only one thing,

נאר איין זאך,

English translation 468

consequently there was then no place for choice.

במילא איז דעמולט ניט געווען קיין ארט אויף בחירה.

English translation 469

By "second day" it does not say "that it was good" because then Gehinnom was created,50

ביי "יום שני" שטייט ניט "כי טוב" ווייל דעמולט איז באשאפן געווארן גיהנם 50,

English translation 470

the matter which is the opposite of Gan Eden. Then there were two things,

דער ענין וואס איז היפך פון גן עדן. זיינען דעמולט געווען צוויי זאכן,

English translation 471

which gives a place for choice. But then it is possible to choose also in the opposite side, G‑d forbid.

וואס גיט אן ארט אויף בחירה. אבער דעמולט איז שייך צו בוחר זיין אויך אין צד ההפכי ח"ו.

English translation 472

On the third day "that it was good" was doubled,51

ביום השלישי איז הוכפל בו כי טוב 51,

English translation 473

then the choice in the side of good was opened. However, the plain meaning is not that the third day nullified the matter of the second day,

דעמולט האט זיך אויפגעטאן די בחירה אין צד הטוב. ס'איז אבער ניט דער פשט אז יום השלישי האט מבטל געווען דעם ענין פון יום שני,

English translation 474

rather then "that it was good" was doubled,52

נאר דעמולט איז הוכפל בו כי טוב 52,

English translation 475

because this reveals the good that exists in the innerness also on the second day.

ווייל דאס איז מגלה דער טוב וואס איז דא בפנימיות אויך ביום שני.

English translation 476

So too is this in the months:53

אזוי איז דאס אויך אין חדשים 53:

English translation 477

In the first month

בחודש הראשון

English translation 478

(the month of Nissan)

(חודש ניסן)

English translation 479

"the King of kings, the Holy One, blessed be He, was revealed to them in His glory and His very Self and redeemed them"54 —

איז "נגלה עליהם מלך מלכי המלכים הקב"ה בכבודו ובעצמו וגאלם" 54 —

English translation 480

only one thing —

נאר איין זאך —

English translation 481

the revelation of G‑dliness, etc.

גילוי אלקות כו'.

English translation 482

Then comes the second month

דערנאך קומט חודש השני

English translation 483

(the month of Iyar) —

(חודש אייר) —

English translation 484

as an ordinal number, second,

אלס מספר סידורי, שני,

English translation 485

not a number of inclusion as in Sefiras HaOmer —

ניט מספר הכולל ווי אין ספירת העומר —

English translation 486

"today is two days of the Omer",

היום שני ימים לעומר,

English translation 487

"three days of the Omer", etc. —

שלשה ימים לעומר א.א.וו. —

English translation 488

because the second month is a separate thing from the first month,

ווייל חודש השני איז א באזונדער זאך פון חודש הראשון,

English translation 489

consequently it turns out that in the second month the matter of division comes —

במילא קומט אויס אז בחודש השני קומט צו דער ענין פון התחלקות —

English translation 490

two separate things,

צוויי באזונדערע זאכן,

English translation 491

the first month and the second month. Consequently there is then a place for choice, etc.

חודש הראשון און חודש השני. במילא איז דעמולט דא אן ארט אויף בחירה כו'.

English translation 492

Then comes the third month which mediates between them. And in the aforementioned manner —

דערנאך קומט דער חודש השלישי וואס איז מכריע ביניהם. ובאופן הנ"ל —

English translation 493

that it does not negate or nullify one of them,

אז ניט ער איז שולל אדער מבטל איינעם פון זיי,

English translation 494

rather it reveals their innerness and consequently it mediates and makes peace between them.

נאר ער איז מגלה פנימיותם ובמילא איז ער מכריע און מאכט שלום ביניהם.

English translation 495

And even though the third month mediates between them, it is called "the third month"

ואע"פ אז דער חודש השלישי איז מכריע ביניהם הייסט ער "חודש השלישי"

English translation 496

(as an ordinal number),

(אלס מספר סידורי),

English translation 497

separate from the first two,

נפרד פון די ערשטע צוויי,

English translation 498

and not "three" that it includes them within itself,

און ניט "שלשה" אז ער איז זיי כולל אין זיך,

English translation 499

like by "two verses that contradict each other" and "let the third verse come and mediate between them" —

ע"ד ווי בא די "שני כתובים המכחישים זה את זה" און "יבוא הכתוב השלישי ויכריע ביניהם" —

English translation 500

because:

ווייל:

English translation 501

"Two verses that contradict each other" does not mean merely that there is a difference and a superficial contradiction from one verse to the other,

"שני כתובים המכחישים זה את זה" איז דער טייטש ניט נאר אז ס'איז דא א פארשידענהייט און אן אויבנאויפיקער סתירה פון איין פסוק אויפן צווייטן,

English translation 502

and if one toils in the two verses themselves one will reconcile between them,

און אויב מ'וועט הארעווען אין די צוויי כתובים גופא וועט מען מתווך צווישן זיי,

English translation 503

rather one must come to a third verse,

נאר מען מוז אנקומען צו א כתוב השלישי,

English translation 504

and were it not for the third verse they would truly contradict each other.

און לולא דעם כתוב השלישי זיינען זיי באמת מכחיש זה את זה.

English translation 505

That is, that from the perspective of the two verses in themselves

ד.ה. אז מצד די שני כתובים מצד עצמם

English translation 506

(in their place)

(במקומם)

English translation 507

there would never be a mediation,

וואלט קיינמאל ניט געווען א הכרעה,

English translation 508

and on the contrary —

ואדרבה —

English translation 509

from their perspective they "contradict each other",

מצדם איז "מכחישים זה את זה",

English translation 510

rather the mediation comes by means of there being a third verse that "lifts" the two verses to its level, and from this perspective that the two contradicting verses are included in the third verse

נאר דער הכרעה קומט עי"ז וואס ס'איז דא א כתוב השלישי וואס "הויבט" אויף די צוויי פסוקים לדרגתו און מצד זה ווי די צוויי פסוקים המכחישים זיינען כלול אין דעם דריטן פסוק

English translation 511

(which is different from how they are in themselves in their place) —

(וואס דאס איז אנדערש ווי זיי זיינען מצד עצמם במקומם) —

English translation 512

a mediation is made between them.

ווערט צווישן זיי א הכרעה.

English translation 513

That is, the plain meaning is not that also after the mediation all three verses are in the same level and all contribute to the mediation —

ד.ה. ס'איז ניט דער פשט אז אויך לאחרי ההכרעה זיינען אלע דריי פסוקים אין דער זעלבע בחינה און העלפן אלע צו אין דער הכרעה —

English translation 514

rather they remain separate,

נאר זיי בלייבן באזונדער,

English translation 515

therefore it is called "the third verse",

דעריבער הייסט ער "כתוב השלישי",

English translation 516

separate from the first two contradicting verses,

נפרד פון די ערשטע צוויי כתובים המכחישים,

English translation 517

and not "three" which means that all three are on the same level.

און ניט "שלשה" וואס הייסט אז אלע דריי זיינען באותו הבחינה.

English translation 518

And from this it is understood regarding "the third month".

ועד"ז איז מובן בנוגע צו "חודש השלישי".

English translation 519

According to the above explanation of the matter of "the third month", one will also understand its connection with the general matter of the Giving of the Torah which was in the third month —

ע"פ ביאור הנ"ל אין דעם ענין פון "חודש השלישי" וועט מען אויך פארשטיין דעם קשר דערפון מיט כללות ענין פון מתן תורה וואס איז געווען בחודש השלישי —

English translation 520

"In the third month ... they came to the Sinai desert" in order to receive the Torah,

"בחודש השלישי גו' באו מדבר סיני" בכדי צו מקבל זיין די תורה,

English translation 521

from which it is understood that the matter of Torah has a special connection with "third",

וואס דערפון איז פארשטאנדיק אז דער ענין פון תורה האט א שייכות מיוחדת מיט "שלישי",

English translation 522

As our Sages, of blessed memory,55 say and emphasize: "Blessed is the Merciful One who gave the threefold Torah to a threefold people through a third [Moshe] on the third day in the third month"56:

ווי חז"ל 55 זאגן און זיינען מדגיש אז "בריך רחמנא דיהב אוריאן תליתאי לעם תליתאי על ידי תליתאי ביום תליתאי בירחא תליתאי" 56:

English translation 523

"The entire Torah was given to make peace in the world"

"כל התורה ניתנה לעשות שלום בעולם"

English translation 524

(as per the ruling of the Rambam57 from the Sifri58).

(כפס"ד הרמב"ם 57 פון ספרי 58).

English translation 525

And the matter of peace pertains specifically when there is division,

וואס דער ענין פון שלום איז שייך דוקא ווען ס'איז דא התחלקות,

English translation 526

"two",

"שנים",

English translation 527

and the "third" unites and mediates and makes peace between them. It turns out that Torah is connected with three,

און דער "שלישי" איז מאחד ומכריע און מאכט צווישן זיי שלום. קומט אויס אז תורה איז פארבונדן מיט שלשה,

English translation 528

because specifically Torah brings about peace in the world.

ווייל דוקא תורה טוט אויף שלום בעולם.

English translation 529

That is, that the intention according to Torah is,

ד.ה. אז די כוונה ע"פ תורה איז,

English translation 530

that there must be a state of "two",

אז ס'מוז זיין א מצב פון "שנים",

English translation 531

division

התחלקות

English translation 532

(because without this the matter of peace is not possible),

(ווייל לולא זה איז ניט שייך ענין השלום),

English translation 533

and specifically in the place of division one must bring in peace through the Torah.

און דוקא במקום ההתחלקות דארף מען אריינברענגען שלום ע"י התורה.

English translation 534

And this was the accomplishment of the Giving of the Torah —

און דאס איז געווען דער אויפטו פון מתן תורה —

English translation 535

that it brought peace into the world.

אז דאס האט אריינגעבראכט שלום בעולם:

English translation 536

From the fact that it is said that "the Torah was given to make peace in the world," it is understood that in the world, by itself, the concept of peace does not exist,

דערפון וואס מ'זאגט אז "תורה ניתנה לעשות שלום בעולם" איז מובן אז בעולם מצד עצמה איז ניטא דער ענין השלום,

English translation 537

and specifically the Torah was given to make peace in the world,

און דוקא תורה ניתנה לעשות שלום בעולם,

English translation 538

because the world, by its very nature, was created in a manner of division

ווייל עולם מצ"ע איז באשאפן געווארן באופן של התחלקות

English translation 539

("two"),

("שנים"),

English translation 540

and therefore,

און דעריבער,

English translation 541

during the twenty-six generations from the creation of the world until the Giving of the Torah, when the Torah was not given in the world, there was no peace in the world. And it is understood that if it could have been otherwise

במשך די כ"ו דורות פון בריאת העולם ביז מ"ת וואס תורה איז ניט געגעבן געווארן בעולם איז ניט געווען קיין שלום בעולם. ומובן אז אויב עס וואלט געקענט זיין באופן אחר

English translation 542

(that there could be peace in the world without the Torah)

(אז אין עולם זאל קענען זיין שלום אָן תורה)

English translation 543

it would certainly have been so;

וואלט זיכער אזוי געווען;

English translation 544

from this it is understood that without the Torah, the concept of peace cannot exist in the world.

איז דערפון מובן אז לולא תורה קען ניט זיין ענין השלום בעולם.

English translation 545

And after the twenty-six generations, there was the Giving of the Torah,

און לאחרי די כ"ו דורות איז געווען מתן תורה,

English translation 546

and this accomplished peace in the world —

און דאס האט אויפגעטאן שלום בעולם —

English translation 547

the concept of "third."

דער ענין פון "שלישי".

English translation 548

And the explanation of this in more detail:

והביאור בזה בפרטיות יותר:

English translation 549

As a preparation for the Giving of the Torah, the Jewish people said "we will do and we will hear" 59.

אלס הקדמה צו מתן תורה האבן אידן געזאגט נעשה ונשמע 59.

English translation 550

That is, that first of all, the foundation of the entire Torah is that one accepts upon oneself to fulfill it in actual deed

ד.ה. אז קודם כל איז דער יסוד פון כל התורה אז מ'נעמט אויף זיך אן צו מקיים זיין במעשה בפועל

English translation 551

(we will do),

(נעשה),

English translation 552

without regard to how it appears in the intellect. Afterwards, however, this cannot remain only in "we will do" from the aspect of acceptance of the yoke and that one need not do more,

ניט קוקנדיק ווי עס קומט אויס אין שכל. דערנאך אבער קען דאס ניט בלייבן בלויז אין נעשה מצד קבלת עול און אז מער דארף ער ניט טאן,

English translation 553

rather there must be "we will hear,"

נאר עס מוז זיין נשמע,

English translation 554

from the term comprehension and understanding —

מלשון הבנה והשגה —

English translation 555

since a person has an intellect,

וויבאלד אז דער מענטש האט שכל,

English translation 556

he must utilize it to learn and understand Torah,

דארף ער אים אויסנוצן צו לערנען און פארשטיין תורה,

English translation 557

until he utilizes his entire capacity of intellect —

ביז ער זאל נוצן זיין גאנצן קאך פון שכל —

English translation 558

through pilpul and give-and-take in the study of Torah.

דורך פלפול ושקו"ט בלימוד התורה.

English translation 559

And the difference between "we will do"

וואס דער חילוק צווישן נעשה

English translation 560

(actual deed)

(מעשה בפועל)

English translation 561

and "we will hear"

און נשמע

English translation 562

(comprehension and understanding)

(הבנה והשגה)

English translation 563

is analogous to the aforementioned difference between one,

איז ע"ד דער חילוק הנ"ל צווישן אחד,

English translation 564

two and three:

שנים און שלשה:

English translation 565

When it comes to practical halachah in actual deed, there is only one manner in this,

ווען עס רעדט זיך וועגן הלכה למעשה בפועל איז דא אין דעם נאר איין אופן,

English translation 566

and division and other opinions etc. are not applicable to this —

און ס'איז ניט שייך בזה קיין התחלקות און אנדערע סברות וכו' —

English translation 567

all must conduct themselves according to how the halachah is

אלע דארפן זיך פירן לויט ווי די הלכה איז

English translation 568

(as above, section 4).

(כנ"ל ס"ד).

English translation 569

This is analogous to the concept of one.

בדוגמא ווי דער ענין פון אחד.

English translation 570

But after the preface of "we will do," there must also be "we will hear" —

אבער לאחרי הקדמת נעשה דארף אויך זיין נשמע —

English translation 571

that one must study Torah with comprehension and understanding of the human intellect,

אז מ'דארף לערנען תורה בהבנה והשגה פון שכל האדם,

English translation 572

and as the Rambam also emphasizes at the beginning of his book —

און ווי דער רמב"ם איז אויך מדגיש בתחלת ספרו —

English translation 573

"The foundation of foundations and the pillar of wisdoms is to know

"יסוד היסודות ועמוד החכמות לידע

English translation 574

(and not "to believe" 60)

(און ניט "להאמין" 60)

English translation 575

that there is a First Existence, etc.,"

שיש שם מצוי ראשון כו'",

English translation 576

and similarly he writes in the Counting of the Mitzvos at the beginning of the book Yad, "The first commandment...

ועד"ז שרייבט ער במנין המצוות בריש ספר היד "מצוה ראשונה...

English translation 577

to know that there is a God,"

לידע שיש שם אלוה",

English translation 578

And the essence of the study of Torah with comprehension and understanding of the intellect is specifically connected with division,

וואס עיקר לימוד התורה בהבנה והשגה פון שכל איז פארבונדן דוקא מיט התחלקות,

English translation 579

with many opinions,

מיט כמה סברות,

English translation 580

one opinion here and another opinion there. And in general, "their opinions are not equal" 61,

סברא לכאן וסברא לכאן. ובכלל איז אין דיעותיהן שוות 61,

English translation 581

there is a difference between how one person understands Torah and how another understands it. This is analogous to the concept of "two,"

ס'איז דא אן אונטערשייד צווישן ווי איין איך פארשטייט תורה און ווי א צווייטער פארשטייט עס. וואס דאס איז בדוגמא ווי דער ענין פון "צוויי",

English translation 582

division of opinions to here and to there.

התחלקות פון סברות לכאן ולכאן.

English translation 583

And specifically then the concept of "choice" is applicable —

און דוקא דעמולט איז שייך דער ענין פון "בחירה" —

English translation 584

that one should choose one opinion over the other. As discussed earlier, specifically when there are several opinions,

מ'זאל אויסקלייבן איין סברא פון דער צווייטער. ווי גערעדט פריער אז דוקא בשעת עס זיינען דא כמה סברות,

English translation 585

where each opinion is according to intellect and according to Torah,

וואס יעדער סברא איז ע"פ שכל און ע"פ תורה,

English translation 586

and one does not see openly and immediately which opinion is closer to the truth,

און מ'זעט ניט אן בגלוי גלייך וועלכע סברא איז נעענטער צום אמת,

English translation 587

for example —

לדוגמא —

English translation 588

as above, that the light and darkness are not so powerful —

כנ"ל אז דער אור און חושך זיינען ניט אזוי בתוקף —

English translation 589

specifically then the concept of the intellect engaging in pilpul in the opinions is applicable.

דוקא דעמולט איז שייך דער ענין השכל זיך צו מפלפל זיין אין די סברות.

English translation 590

And the intention is —

און די כוונה איז —

English translation 591

that from the give-and-take and pilpul in the differing opinions,

אז פון דער שקו"ט ופלפול אין די חילוקי סברות,

English translation 592

and because "their opinions are not equal" —

און מצד אין דיעותיהן שוות —

English translation 593

one should arrive at a conclusion,

זאל מען צוקומען צו א מסקנא,

English translation 594

the practical halachah. This is analogous to the concept of "third" which decides and unifies all the opinions;

די הלכה בפועל. וואס דאס איז בדוגמא ווי דער ענין פון "שלישי" המכריע והמאחד די אלע סברות;

English translation 595

unity that comes after division.

אחדות הבאה לאחרי התחלקות.

English translation 596

And based on this, the connection of the Torah specifically with "third" is understood,

ועפ"ז איז מובן די שייכות פון תורה דוקא מיט "שלישי",

English translation 597

the concept of peace

דער ענין פון שלום

English translation 598

(the entire Torah was given to make peace in the world) —

(כל התורה כולה ניתנה לעשות שלום בעולם) —

English translation 599

because the main concept of the study of Torah is comprehension and understanding

ווארום דער עיקר ענין פון לימוד התורה איז הבנה והשגה

English translation 600

("we will hear") —

("נשמע") —

English translation 601

where there is the concept of "third" which decides and unifies after the division of opinions to here and to there. This is the concept of peace,

וואס דארטן איז דער ענין פון "שלישי" המכריע ומאחד לאחרי ההתחלקות פון סברות לכאן ולכאן. וואס דאס איז דער ענין פון שלום,

English translation 602

which applies specifically when there is a division,

וואס איז שייך דוקא ווען ס'איז דא א התחלקות,

English translation 603

and afterwards comes the third concept which makes peace between them.

און דערנאך קומט דער דריטער ענין וואס מאכט צווישן זיי שלום.

English translation 604

When there is only the concept of deed and practical halachah,

בשעת ס'איז דא נאר דער ענין המעשה והלכה בפועל,

English translation 605

which is only "one" —

וואס דאס איז נאר "אחד" —

English translation 606

it is not possible to make peace in this,

איז ניט שייך מאכן אין דעם שלום,

English translation 607

there is no one between whom to make peace;

ס'איז ניטא צווישן וועמען מאכן שלום;

English translation 608

specifically when there is "we will hear," the division from the aspect of comprehension and understanding in opinions to here and to there,

דוקא בשעת ס'איז דא דער נשמע. די התחלקות מצד הבנה והשגה בסברות לכאן ולכאן,

English translation 609

and the division of "their opinions are not equal" —

און די התחלקות פון אין דיעותיהן שוות —

English translation 610

then it is possible to say that the entire Torah was given to make peace in the world,

דעמולט איז שייך זאגן אז כל התורה ניתנה לעשות שלום בעולם,

English translation 611

to make peace between the various opinions and people.

צו מאכן שלום צווישן די פארשידענע סברות און מענטשן.

English translation 612

And in addition to this:

ונוסף לזה:

English translation 613

Regarding "Naaseh" —

בנוגע צו "נעשה" —

English translation 614

which comes from the simple faith of Jews —

וואס דאס קומט מצד דער אמונה פשוטה פון אידן —

English translation 615

no choice applies. Because Jews are by nature "believers, children of believers"62,

איז ניט שייך קיין בחירה. ווייל אידן זיינען בטבע "מאמינים בני מאמינים" 62,

English translation 616

and as the ruling of the Rambam63 that every Jew fundamentally desires to fulfill the will of Hashem,

וכפס"ד הרמב"ם 63 אז יעדער איד וויל בעצם מקיים זיין רצון השם,

English translation 617

consequently they have only one option,

במילא איז בא זיי דא נאר איין ברירה,

English translation 618

therefore no choice applies in this. The only choice he has in this is merely —

איז דעריבער ניט שייך בזה קיין בחירה. די איינציקע בחירה וואס ער האט אין דעם איז בלויז —

English translation 619

that it could be that "his evil inclination overpowered him"

וואס עס קען זיין אז "יצרו הוא שתקפו"

English translation 620

(as the Rambam writes there),

(ווי דער רמב"ם שרייבט דארט),

English translation 621

he must remove the coercion of the evil inclination,

דארף א איך אוועקנעמען דעם אונס היצר,

English translation 622

but with this he only reveals his true will.

אבער דערמיט איז ער נאר מגלה זיין רצון אמיתי.

English translation 623

However, regarding "Nishma",

משא"כ ביי "נשמע",

English translation 624

the study of Torah with understanding and comprehension —

לימוד התורה בהבנה והשגה —

English translation 625

where there are rational arguments on both sides —

וואו ס'זיינען דא סברות לכאן ולכאן —

English translation 626

there, the concept of "choice" applies

אט דא איז שייך דער ענין "הבחירה"

English translation 627

(in the intellect),

(אין שכל),

English translation 628

that he should labor with his intellect until he selects between the rational arguments and arrives at a decision and conclusion —

אז ער זאל הארעווען בשכלו ביז ער קלייבט זיך פאנאנדער צווישן די סברות און קומט לידי הכרעה ומסקנא —

English translation 629

the third element that decides and unifies.

דער ענין השלישי המכריע ומאחד.

English translation 630

Based on the above, one will also understand the connection of "And Israel encamped there opposite the mountain" —

ע"פ הנ"ל וועט מען אויך פארשטיין די שייכות פון "ויחן שם ישראל נגד ההר" —

English translation 631

which occurred "in the third month, on the first of the month" —

וואס האט זיך אויפגעטאן "בחודש השלישי גו' באחד לחודש" —

English translation 632

with "the third month"

מיט "חודש השלישי"

English translation 633

(the concept of unity that emerges after division)64:

(דער ענין פון אחדות וואס קומט ארויס לאחרי התחלקות) 64:

English translation 634

"In the third month, on the first of the month, they came to the Sinai desert... and Israel encamped there opposite the mountain." It states in Rashi

"בחודש השלישי גו' באחד לחודש באו מדבר סיני גו' ויחן שם ישראל נגד ההר". שטייט אין פרש"י

English translation 635

(in general65 —

(בכללות 65 —

English translation 636

from the Mechilta) on the verse

פון מכילתא) עה"פ

English translation 637

(as mentioned above):

(כנזכר לעיל):

English translation 638

"And Israel encamped there —

"ויחן שם ישראל —

English translation 639

as one man with one heart,

כאיש אחד בלב אחד,

English translation 640

but all the other encampments were with complaints and strife." And in the Tanchuma66 he adds,

אבל שאר כל החניות בתרעומות ובמחלוקת". און אין תנחומא 66 גיט ער נאך צו,

English translation 641

that when the Holy One, blessed be He, saw that Jews stood in unity, only then did He give them the Torah.

אז בשעת דער אויבערשטער האט געזען ווי אידן שטייען באחדות ערשט דעמולט האט ער זיי געגעבן די תורה.

English translation 642

And at first glance, the entire matter is perplexing:

ולכאורה איז דער גאנצער ענין תמוה:

English translation 643

It states in the Ra"n67 that when leaving Egypt, the Jews stood with a desire and longing for "you shall serve God on this mountain"68,

עס שטייט אין ר"ן 67 אז ארויסגייענדיק פון מצרים זיינען אידן געשטאנען אין א תשוקה וגעגועים צו "תעבדון את האלקים על ההר הזה" 68,

English translation 644

and therefore they counted the days,

און דעריבער האבן זיי געציילט די טעג,

English translation 645

the first day after leaving Egypt —

דעם ערשטן טאג ארויסגייענדיק פון מצרים —

English translation 646

"today is one day",

"היום יום אחד",

English translation 647

the second day —

דעם צווייטן טאג —

English translation 648

"today is two days",

"היום שני ימים",

English translation 649

etc.

א.א.וו.

English translation 650

[And from this emerges the concept of the Counting,

[און דערפון קומט ארויס דער ענין הספירה,

English translation 651

as explained in the Ra"n].

כמבואר בר"ן].

English translation 652

Now, since all Jews stood with a desire to go and arrive at the same place —

היינט וויבאלד אז אלע אידן זיינען געשטאנען מיט א תשוקה צו גיין און אנקומען צום זעלבן ארט —

English translation 653

"you shall serve God on this mountain" —

"תעבדון את האלקים על ההר הזה" —

English translation 654

how is it possible to say that from their departure from Egypt until their arrival at Mount Sinai, "all the encampments were with complaints and strife"?!

ווי איז שייך צו זאגן אז זינט זייער ארויסגיין פון מצרים ביז זייער אנקומען צו הר סיני זיינען געווען "כל החניות בתרעומות ובמחלוקת"?!

English translation 655

One will understand it based on what is said after the Counting of the Omer —

וועט מען עס פארשטיין ע"פ מה שאומרים נאך ספירת העומר —

English translation 656

"May it be Your will... that in the merit of the Counting of the Omer that I counted today, that which I blemished in the Counting be rectified

"יהי רצון כו' שבזכות ספירת העומר שספרתי היום יתוקן מה שפגמתי בספירה

English translation 657

(the specific one pertaining to that night [Chesed sheb'Chesed,

(פלונית השייך לאותו הלילה [חסד שבחסד,

English translation 658

until Malchus sheb'Malchus])

ביז מלכות שבמלכות])

English translation 659

and I will be purified and sanctified with the holiness of Above,

ואטהר ואתקדש בקדושה של מעלה,

English translation 660

and through this, abundant bounty will flow in all the worlds, etc.":

ועל ידי זה יושפע שפע רב בכל העולמות כו'":

English translation 661

Although all the days of the Counting are counted with the same general intention —

אע"פ וואס אלע טעג פון ספירה ציילט מען מיט דער זעלבער כללות'דיקער כוונה —

English translation 662

(also)

(אויך)

English translation 663

as preparation for the Giving of the Torah,

אלס הכנה צו מתן תורה,

English translation 664

nevertheless, in this itself, there is a different manner on each day —

איז אין דעם גופא פאראן בכל יום אן אנדער אופן —

English translation 665

different forty-nine manners

פארשידענע ניין און פערציק אופנים

English translation 666

(seven times seven Sefiros),

(ז' פעמים ז' ספירות),

English translation 667

each day corresponding to a different Sefirah,

יעדער טאג כנגד אן אנדער ספירה,

English translation 668

beginning from Chesed sheb'Chesed,

אנהויבנדיק פון חסד שבחסד,

English translation 669

then Gevurah sheb'Chesed,

דערנאך גבורה שבחסד,

English translation 670

until Malchus sheb'Malchus.

ביז מלכות שבמלכות.

English translation 671

And likewise regarding the Jews leaving Egypt:

ועד"ז בנוגע צו די אידן ארויסגייענדיק פון מצרים:

English translation 672

They all stood with a desire for the same thing —

זיי זיינען אלע געשטאנען מיט א תשוקה צו דעם זעלבן ענין —

English translation 673

the Giving of the Torah,

מתן תורה,

English translation 674

but in this itself, there were differences between them in the manner of the desire,

אבער בזה גופא זיינען געווען חילוקים צווישן זיי אין דעם אופן התשוקה,

English translation 675

for their opinions are not equal,

ווארום ס'איז דאך אין דיעותיהן שוות,

English translation 676

consequently, in the desire itself, there were forty-nine manners,

במילא איז אין דער תשוקה גופא געווען ניין און פערציק אופנים,

English translation 677

from Chesed sheb'Chesed until Malchus sheb'Malchus.

פון חסד שבחסד ביז מלכות שבמלכות.

English translation 678

And therefore,

און דעריבער,

English translation 679

when leaving Egypt, "all the encampments" were "with complaints and strife."

ארויסגייענדיק פון מצרים זיינען "כל החניות" געווען "בתרעומות ובמחלוקת".

English translation 680

But when it came to "in the third month, on the first of the month" —

בשעת ס'איז אבער געקומען "בחודש השלישי גו' באחד לחודש" —

English translation 681

that "third" has the property to make peace and unity from division,

וואס "שלישי" האט די אייגנשאפט צו אויפמאכן פון התחלקות שלום ואחדות,

English translation 682

and the Torah was given to make peace in the world,

און תורה ניתנה לעשות שלום בעולם,

English translation 683

consequently, when the Jews stood "opposite the mountain",

במילא בשעת אידן זיינען געשטאנען "נגד ההר",

English translation 684

Mount Sinai

הר סיני

English translation 685

(where the Giving of the Torah took place),

(וואו ס'איז געווען מתן תורה),

English translation 686

and "in the third month, on the first of the month" —

און "בחודש השלישי גו' באחד לחודש" —

English translation 687

it effected among the different types of Jews the novelty that "and he encamped

האט עס גע'פועל'ט בא די פארשידענע סוגים פון אידן דעם חידוש אז "ויחן

English translation 688

(encamped in the singular)

(ויחן לשון יחיד)

English translation 689

there, Israel, opposite the mountain —

שם ישראל נגד ההר —

English translation 690

as one man with one heart."

כאיש אחד בלב אחד".

English translation 691

And although this was still on the first of the third month,

[ואע"פ אז דאס איז נאך געווען באחד לחודש השלישי,

English translation 692

before they had reached the completeness of the forty-nine aspects —

איידער זיי זיינען געקומען צו דער שלימות פון די ניין און פערציק אופנים —

English translation 693

malchus sheb'malchus —

מלכות שבמלכות —

English translation 694

nevertheless at that time (on Rosh Chodesh) there was already tiferes sheb'malchus,

איז אבער שוין דעמולט (בראש חודש) געווען תפארת שבמלכות,

English translation 695

the forty-fifth day of the counting,

יום מ"ה לספירה,

English translation 696

and as explained in Torah Ohr 69 the concept regarding this,

וכמבואר בתורה אור 69 דער ענין בזה,

English translation 697

that already "in this week, on the third day thereof, it is as if the entire week has already entered, etc." because in tiferes sheb'malchus (the third Rosh Chodesh) "it is as if all the nine sefiros of this week have been completed and have entered malchus",

אז שוין "בשבוע הז' ביום ג' בו הוא כאלו כבר נכנסה כל השבוע כו'" ווייל בתפארת שבמלכות (ר"ח השלישי) "ה"ז כאלו נשלמו ובאו במלכות כל הז' ספירות דשבוע הזאת",

English translation 698

and therefore "there is in it something of the totality of the forty-nine gates".

און דערפאר איז "יש בה מבחי' כללות המ"ט שערים".

English translation 699

From this is understood the instruction in actual deed, standing on Shabbos Mevarchim the third month

דערפון איז פארשטאנדיק די הוראה במעשה בפועל שטייענדיק בשבת מברכים החודש השלישי

English translation 700

(Sivan) —

(סיון) —

English translation 701

"In the third month, on the first of the month, etc., and Israel encamped there opposite the mountain",

"בחודש השלישי גו' באחד לחודש גו' ויחן שם ישראל נגד ההר",

English translation 702

"as one man with one heart":

"כאיש אחד בלב אחד":

English translation 703

At the time one blesses the month, one must know what one is blessing. One says to a Jew that one is blessing the third month,

בשעת מ'בענטשט דעם חודש דארף מען וויסן וואס מ'בענטשט. זאגט מען א אידן אז מ'בענטשט חודש השלישי,

English translation 704

[In the text of the blessing and prayer, one indeed says the month of Sivan —

[בנוסח הברכה והתפלה זאגט מען טאקע חודש סיון —

English translation 705

because this is connected with prayer,

ווייל דאס איז פארבונדן מיט תפלה,

English translation 706

as above,

כנ"ל,

English translation 707

and as explained in the books of Kabbalah and in many places the concept of Sivan;

וכמבואר בספרי קבלה ובכ"מ דער ענין פון סיון;

English translation 708

but regarding an instruction in actual deed —

אבער בנוגע צו א הוראה בפועל —

English translation 709

one must extract from this how the month is called in the Torah, the language of instruction,

דארף מען דאס ארויסנעמען דערפון ווי דער חודש ווערט אנגערופן בתורה לשון הוראה,

English translation 710

as above],

כנ"ל],

English translation 711

That its concept of "third" is —

וואס ענינו פון "שלישי" איז —

English translation 712

unity after division.

התאחדות לאחרי ההתחלקות.

English translation 713

And it is also emphasized in the very concept of the blessing of the month in prayer:

וכמודגש אויך אין דעם עצם ענין פון ברכת החודש אין תפלה:

English translation 714

The entire congregation,

דער גאנצער ציבור,

English translation 715

the whole assembly,

כל העדה,

English translation 716

including "the people who are in the fields"

כולל "עם שבשדות"

English translation 717

(as explained in Maseches Rosh Hashanah 70) —

(כמבואר במסכת ראש השנה 70) —

English translation 718

which is the unity of all Israel after the division of separate individuals —

וואס דאס איז אחדות כל ישראל לאחרי ההתחלקות פון אנשים נפרדים —

English translation 719

bless the month,

בענטשן דעם חודש,

English translation 720

"renew it" etc.,

"יחדשהו" וכו',

English translation 721

and afterwards say "and let us say Amen",

און זאגן דערנאך "ונאמר אמן",

English translation 722

that all are together in agreement to say "Amen",

אז מ'איז אלע צוזאמען מסכים צו זאגן "אמן",

English translation 723

and they actually say "Amen",

און מ'זאגט "אמן" בפועל,

English translation 724

which is the completion of the victory,

וואס דאס איז דער גמר הנצחון,

English translation 725

as explained at the conclusion of Maseches Nazir.

כמבואר בסיום מס' נזיר.

English translation 726

So the instruction from this is:

איז די הוראה דערפון:

English translation 727

A Jew must go out into the world, into the street,

א איד דארף ארויסגיין בעולם אין גאס,

English translation 728

the public domain 71,

רשות הרבים 71,

English translation 729

to the place of division,

במקום ההתחלקות,

English translation 730

where there are people with different opinions etc. —

וואו עס געפינען זיך מענטשן מיט פארשידענע דיעות וכו' —

English translation 731

and there make peace through Torah,

און דארטן אויפטאן שלום ע"י תורה,

English translation 732

until among everyone there should be a state of "as one man with one heart". And in general —

ביז אז ביי אלעמען זאל זיין א מצב פון "כאיש אחד בלב אחד". ובכללות —

English translation 733

the concept of love of Israel,

דער ענין פון אהבת ישראל,

English translation 734

that "Love your fellow as yourself" 72 is a "great principle in the Torah" 73,

וואס "ואהבת לרעך כמוך" 72 איז א "כלל גדול בתורה" 73,

English translation 735

and "this is the entire Torah" 74 —

און "זו היא כל התורה כולה" 74 —

English translation 736

love of Israel until the unity of Israel.

אהבת ישראל ביז אחדות ישראל.

English translation 737

It is not enough that he remain within his own four cubits,

ס'איז ניט גענוג אז ער זאל בלייבן אין זיינע אייגענע ד' אמות,

English translation 738

which according to law has the status of a private domain,

וואס ע"פ דין האט עס א דין פון רשות היחיד,

English translation 739

and also it is not enough that he decide to go out and act in the street of the public domain —

און אויך ניט גענוג אז ער זאל מחליט זיין ארויסגיין און טאן אין גאס פון רשות הרבים —

English translation 740

rather "the entire Torah was given to make peace in the world" —

נאר "כל התורה ניתנה לעשות שלום בעולם" —

English translation 741

he must actually go out into the public domain and there make peace through the Torah.

ער דארף בפועל ארויסגיין אין רשות הרבים און דארטן אויפמאכן שלום ע"י התורה.

English translation 742

Which is in addition to the instruction regarding oneself:

וואס דאס איז אין צוגאב צו דער הוראה בנוגע צו זיך אליין:

English translation 743

Since "the trait of the Beinoni is the trait of every person, and after him every person should draw" 75,

וויבאלד אז "מדת הבינוני היא מדת כל אדם ואחרי' כל אדם ימשוך" 75,

English translation 744

where with a Beinoni "both [inclinations] judge him" 76 —

וואס ביי א בינוני איז "זה וזה שופטן" 76 —

English translation 745

he must make peace between his good inclination and evil inclination,

דארף ער אויפטאן שלום צווישן זיין יצר טוב און יצר הרע,

English translation 746

i.e., not to nullify the evil inclination,

ד.ה. ניט מבטל זיין דעם יצר הרע,

English translation 747

but to cause that even he should agree to the will of the good inclination,

נאר פועל'ן אז אויך ער זאל מסכים זיין צו רצון היצר טוב,

English translation 748

to fulfill the commandments of the Torah.

לקיים תומ"צ.

English translation 749

And standing on Shabbos Mevarchim Rosh Chodesh the third month,

און שטייענדיק בשבת מברכים ראש חודש השלישי,

English translation 750

when one blesses and takes powers for the service of "In the third month, on the first of the month, etc., and Israel encamped there opposite the mountain",

ווען מ'בענטשט און מ'נעמט כחות אויף דער עבודה פון "בחודש השלישי גו' באחד לחודש גו' ויחן שם ישראל נגד ההר",

English translation 751

"as one man with one heart" —

"כאיש אחד בלב אחד" —

English translation 752

One must already accept a good resolution in this, to make among all people in the "public domain" the concept of "as one man with one heart".

דארף מען שוין אָננעמען די החלטה טובה בזה צו אויפטאן ביי אלע מענטשן אין "רשות הרבים" דעם ענין פון "כאיש אחד בלב אחד".

English translation 753

But the resolution must be specifically in a manner of in order to do,

אבער די החלטה דארף זיין אין אן אופן דוקא על מנת לעשות,

English translation 754

it is not sufficient with thought and speech alone,

ס'איז ניט מספיק בזה מחשבה ודיבור בלבד,

English translation 755

rather it must come down into a unity in actual deed.

נאר עס דארף אראפקומען אין אן אחדות במעשה בפועל.

English translation 756

And it is also emphasized in the matter that was "In the third month, on the first of the month":

וכמודגש אויך אין דעם ענין וואס איז געווען "בחודש השלישי גו' באחד לחודש":

English translation 757

Following "In the third month, on the first of the month" the verse states "And they journeyed from Rephidim and came to the wilderness of Sinai etc.",

בהמשך צו "בחודש השלישי גו' באחד לחודש" שטייט אין פסוק "ויסעו מרפידים ויבואו מדבר סיני גו'",

English translation 758

and following that it states "And Israel encamped there opposite the mountain".

ובהמשך לזה שטייט "ויחן שם ישראל נגד ההר".

English translation 759

Chazal say 77 that "Rephidim" is because "they weakened their hands from words of Torah". The well-known question on this is:

זאגן חז"ל 77 אז "רפידים" איז על שם "שרפו ידיהם מדברי תורה". איז ידוע די שאלה בזה:

English translation 760

What is the connection between "words of Torah" and "their hands"?

וואס איז די שייכות צווישן "דברי תורה" מיט "ידיהם":

English translation 761

Torah is connected with understanding and comprehension,

תורה איז פארבונדן מיט הבנה והשגה,

English translation 762

or as it comes down into a person's feeling —

אדער ווי דאס קומט אראפ אין הרגש האדם —

English translation 763

desire in the heart and the like,

חשק בלב וכיו"ב,

English translation 764

but what is the connection of this to "their hands"?

אבער וואס איז די שייכות דערפון צו "ידיהם"?

English translation 765

So my revered father-in-law, the Rebbe, explains 78 the emphasis in this —

איז כ"ק מו"ח אדמו"ר מבאר 78 די הדגשה בזה —

English translation 766

that the main intent of the Torah is,

אז עיקר כוונת התורה איז,

English translation 767

that this must come down into actual deed,

אז דאס דארף אראפקומען אין מעשה בפועל,

English translation 768

into "their hands",

אין "ידיהם",

English translation 769

whose concept is actual deed.

וואס ענינם איז מעשה בפועל.

English translation 770

The lesson and instruction from this is that the matter of "and Israel encamped there opposite the mountain,"

וואס דערפון איז דער לימוד והוראה אז דער ענין פון "ויחן שם ישראל נגד ההר",

English translation 771

"as one man with one heart"

"כאיש אחד בלב אחד"

English translation 772

(which follows "and they journeyed from Rephidim") —

(וואס שטייט בהמשך צו "ויסעו מרפידים") —

English translation 773

must come to actual deed.

דארף ארפקומען במעשה בפועל.

English translation 774

And simply —

ובפשטות —

English translation 775

that every Jew makes the proper preparations for the Giving of the Torah and for the Receiving of the Torah,

אז יעדער איד מאכט די פאסיקע הכנות צו מתן התורה און צו קבלת תורה,

English translation 776

through being united with all Jews in the unity of Israel as a preparation for the Giving of the Torah,

דורך דעם וואס מ'איז זיך מאחד מיט אלע אידן באחדות ישראל אלס הכנה צו מ"ת,

English translation 777

"opposite the mountain,"

"נגד ההר",

English translation 778

and through this one has the proper preparation for receiving the Torah with joy and inwardness,

און דורך דעם האט מען די פאסיקע צוגרייטונג צו קבלת התורה בשמחה ובפנימיות,

English translation 779

with joy and goodness of heart,

בשמחה וטוב לבב,

English translation 780

"as one man with one heart."

"כאיש אחד בלב אחד".

English translation 781

The above is an instruction from the Shabbat of blessing the third month in every year.

האמור לעיל איז א הוראה פון שבת מברכים חודש השלישי בכל שנה ושנה.

English translation 782

In addition, there are variations in the determination of the years from year to year —

דערצו זיינען דא שינויים בקביעות השנים משנה לשנה —

English translation 783

both regarding the day of the week on which Rosh Chodesh occurs,

סיי מצד דעם יום בשבוע ווען ראש חודש קומט אויס,

English translation 784

and consequently when Shavuot occurs,

ובמילא ווען חג השבועות קומט אויס,

English translation 785

and also regarding the weekly Torah portion.

און סיי מצד דער פרשה בשבוע.

English translation 786

This year Rosh Chodesh Sivan occurs —

בשנה זו קומט אויס ראש חודש סיון —

English translation 787

on the sixth day of the week. And consequently the first day of Shavuot occurs —

ביום הששי בשבוע. ובמילא קומט אויס יום א' דחגה"ש —

English translation 788

on the fourth day of the week. Since all matters are with Divine Providence,

ביום רביעי בשבוע. וויבאלד אז אלע ענינים זיינען בהשגחה פרטית,

English translation 789

it is certain that also these details are exact,

איז זיכער אז אויך די פרטים זיינען בדיוק,

English translation 790

and from this there must be an instruction.

און דערפון דארף זיין א הוראה.

English translation 791

And as discussed many times,

וכמדובר כמ"פ,

English translation 792

that although the instruction from this is learned specifically from the determination of this year,

אז אע"פ וואס די הוראה דערפון לערנט מען אפ דוקא פון קביעות שנה זו,

English translation 793

it is nevertheless an instruction from the eternal Torah,

איז דאס אבער א הוראה פון תורה נצחית,

English translation 794

consequently it is an eternal instruction for all years,

במילא איז דאס א הוראה נצחית על כל השנים,

English translation 795

and in the language of the yeshivas —

ובלשון הישיבות —

English translation 796

a "continuous effect." The difference is only,

א "פעולה נמשכת". דער חילוק איז נאר,

English translation 797

that in this year it is revealed and emphasized,

וואס בשנה זו שטייט עס בגלוי ובהדגשה,

English translation 798

but from this we learn for all years.

אבער דערפון לערנט מען אפ על כל השנים.

English translation 799

For example79 as this is regarding the holiday of Pesach,

לדוגמא 79 ווי דאס איז בנוגע צו חג הפסח,

English translation 800

"the head of the festivals"80:

"ראש לרגלים" 80:

English translation 801

Although the main impact of the Exodus from Egypt is during the days of Pesach,

אע"פ וואס דער עיקר שטורעם פון יצי"מ איז בימי הפסח,

English translation 802

and specifically then we perform the "Seder of Pesach,"

און דוקא דעמולט פראוועט מען דעם "סדר של פסח",

English translation 803

with drinking the four cups and eating the three matzot etc. —

מיט טרינקען ד' כוסות און עסן ג' מצות וכו' —

English translation 804

it is nevertheless drawn down for the entire year,

ווערט עס אבער נמשך על כל השנה כולה,

English translation 805

and therefore we mention the Exodus from Egypt every day,

און דעריבער מזכירין יצי"מ בכל יום,

English translation 806

by day and by night81,

ביום ובלילה 81,

English translation 807

and even for the future82:

ביז אויך ל" 82:

English translation 808

Similarly regarding "the time of the Giving of our Torah":

עד"ז איז בנוגע "זמן מתן תורתנו":

English translation 809

The main impact of the Giving of the Torah is at the time of the Giving of our Torah. But this is drawn down for the entire year —

דער עיקר שטורעם פון מתן תורה איז בזמן מתן תורתנו. אבער דאס ווערט נמשך על כל השנה —

English translation 810

as we say every day "He gives the Torah" in the present tense83.

ווי מ'זאגט בכל יום "נותן התורה" לשון הוה 83.

English translation 811

And likewise it is also understandable regarding the determination of the days of the week on which the time of the Giving of our Torah occurs —

ועד"ז איז אויך פארשטאנדיק בנוגע צו דער קביעות בימי השבוע ווען זמן מתן תורתנו קומט אויס —

English translation 812

this year on the fourth day —

בשנה זו ביום הרביעי —

English translation 813

that this is an instruction for the entire year and for all years.

אז דאס איז א הוראה על כל השנה ועל כל השנים.

English translation 814

And the instruction from this

און די הוראה דערפון

English translation 815

(as mentioned above)

(כאמור לעיל)

English translation 816

must be for every Jew,

דארף זיין פאר יעדן אידן,

English translation 817

from "your heads, your tribes,"

פון "ראשיכם שבטיכם",

English translation 818

and "your little ones and your wives,"

און "טפכם ונשיכם",

English translation 819

until "your hewer of wood" and "your drawer of water"*31.

ביז "חוטב עציך" און "שואב מימיך" *31.

English translation 820

That is, both for the smallest of the small,

ד.ה. סיי פאר א קטן שבקטנים,

English translation 821

and for the greatest of the great,

און סיי פאר א גדול שבגדולים,

English translation 822

although the great have certainly already engaged in Torah study in a lofty manner,

אע"פ וואס די גדולים האבן זיכער שוין געטאן בלימוד התורה באופן נעלה,

English translation 823

there must come to them

דארף בא זיי

English translation 824

(also)

(אויך)

English translation 825

an instruction in their service from the special determination of the time of the Giving of our Torah in this year.

צוקומען א הוראה בעבודתם פון דער קביעות מיוחדת פון זמן מתן תורתנו בשנה זו.

English translation 826

The lesson of the fourth day —

דער לימוד פון יום רביעי —

English translation 827

and with an introduction:

ובהקדים:

English translation 828

Regarding the general days of the week

בנוגע צו כללות ימי השבוע

English translation 829

(Sunday,

(יום ראשון,

English translation 830

Monday etc.)

יום שני כו')

English translation 831

the question is known:

איז ידועה די שאלה:

English translation 832

"Behold, tens of thousands of days have passed from the six days of creation until now, so how can we say today is Sunday etc."?84

"הרי כבר עברו רבבות ימים מששת ימי בראשית עד עתה וא"כ איך אומרים היום יום ראשון כו'"? 84

English translation 833

The Alter Rebbe explains84,

איז דער אלטער רבי מבאר 84,

English translation 834

that "every Sunday is literally Sunday like the Sunday of the six days of creation etc.,"

אז "כל יום א' הוא ממש יום ראשון כמו יום א' של ששת ימי בראשית כו'",

English translation 835

therefore each week begins anew with Sunday —

דעריבער הויבט זיך אן כל שבוע מחדש יום ראשון —

English translation 836

corresponding to that Sunday of the act of creation,

כנגד דעם יום ראשון פון מעשה בראשית,

English translation 837

Monday —

יום שני —

English translation 838

corresponding to Monday of the act of creation etc.

כנגד יום שני פון מעשה בראשית וכו'.

English translation 839

And therefore the "song that the Levites would say every day in the Temple"85 corresponds to what was on that particular day of the act of creation:

און דעריבער איז דער "שיר שהיו הלויים אומרים בכל יום במקדש" 85 בהתאם צו דעם וואס איז געווען ביום מסויים דמעשה בראשית:

English translation 840

"On the first day they would say 'To Hashem is the earth and its fullness'" —

"ביום הראשון היו אומרים לה' הארץ ומלואה" —

English translation 841

"because it is the beginning of the act of creation"86 etc. —

"לפי שהוא תחלת מעשה בראשית" 86 א.א.וו. —

English translation 842

because on each day of the week, what occurred on that day in the act of creation is repeated.

ווייל בכל יום בשבוע חזר'ט זיך איבער דאס וואס איז געווען באותו יום במעשה בראשית.

English translation 843

Based on this, it follows that when Shavuot this year occurs on the fourth day of the week, then the matters that occurred on the fourth day of the act of creation are repeated. And according to this, one will be able to understand the instruction from this.

עפ"ז קומט אויס אז בשעת חג השבועות בשנה זו קומט אויס ביום רביעי בשבוע חזר'ן זיך דעמולט איבער די ענינים וואס זיינען געווען ביום הרביעי דמעשה בראשית. און לויט דעם וועט מען קענען פארשטיין די הוראה דערפון.

English translation 844

Regarding the fourth day of the act of creation it is written in the Torah87:

וועגן יום הרביעי דמעשה בראשית שטייט אין תורה 87:

English translation 845

"And God made the two great luminaries,

"ויעש אלקים את שני המאורות הגדולים,

English translation 846

the great luminary etc. and the small luminary etc.,

את המאור הגדול גו' ואת המאור הקטן גו',

English translation 847

and God placed them in the firmament of the heavens to give light upon the earth" —

ויתן אותם אלקים ברקיע השמים להאיר על הארץ" —

English translation 848

"on the fourth day the luminaries were suspended"88.

"ביום הרביעי נתלו המאורות" 88.

English translation 849

Here one sees a contradiction:

דערביי זעט מען א דבר והיפוכו:

English translation 850

Until the fourth day, the entire world was with creations without the “to illuminate the earth” of the two great luminaries. From this it seemingly follows that it is not necessary from the perspective of “world” that there should be two great luminaries to illuminate the earth,

ביז יום רביעי איז געווען א גאנצער עולם מיט נבראים אן דער להאיר על הארץ פון די שני מאורות הגדולים. וואס דערפון קומט אויס לכאורה אז ס'איז ניט מוכרח מצד "עולם" אז עס זאלן זיין שני מאורות הגדולים להאיר על הארץ,

English translation 851

and the proof is that until the fourth day the Supreme One did not place them in the firmament. On the other hand —

והראי' אז ביז יום הרביעי האט דער אויבערשטער זיי ניט אריינגעשטעלט ברקיע. לאידך גיסא —

English translation 852

when the fourth day comes, then the matter of “the great luminaries were hung to illuminate the earth” comes,

ווען עס קומט יום הרביעי דעמולט קומט צו דער ענין פון נתלו המאורות הגדולים להאיר על הארץ,

English translation 853

because now one needs to have this.

ווייל איצטער דארף מען דאס האבן.

English translation 854

From this there is a general directive in the service of man:

דערפון האט מען א הוראה כללית בעבודת האדם:

English translation 855

A person should not say,

א מענטש זאל ניט זאגן,

English translation 856

since until now there was not a specific matter in the world,

היות אז ביז איצטער איז ניט געווען אן ענין מסויים אין וועלט,

English translation 857

in our case —

בעניננו —

English translation 858

the matter of “to illuminate the earth” by means of the two great luminaries,

דער ענין פון "להאיר על הארץ" ע"י שני המאורות הגדולים,

English translation 859

and this was not in the world because the Supreme One did not place it there —

און דאס איז ניט געווען אין וועלט ווייל דער אויבערשטער האט עס אהינצו ניט אריינגעשטעלט —

English translation 860

this is a proof that also further on it must be so,

איז א ראי' אז אויך ווייטער דארף אזוי זיין,

English translation 861

rather he must know that when the proper time comes —

נאר ער דארף וויסן אז ווען עס קומט די ריכטיקע צייט —

English translation 862

then a new thing must come into the world —

דעמולט דארף צוקומען א דבר חדש אין וועלט —

English translation 863

that there must be the “to illuminate the earth.”

אז עס דארף זיין דער "להאיר על הארץ".

English translation 864

For this is the task of a Jew —

ווארום דאס איז דער תפקיד פון א אידן —

English translation 865

that he should be a partner with the Holy One, blessed be He, in the work of creation89:

אז ער זאל זיין א שותף להקב"ה במעשה בראשית 89:

English translation 866

Even if the Supreme One has already created an entire world,

אפילו אויב דער אויבערשטער האט שוין באשאפן א גאנצע וועלט,

English translation 867

and in the manner of “These are the generations of the heavens and the earth when they were created”90,

ובאופן פון "אלה תולדות השמים והארץ בהבראם" 90,

English translation 868

“generations” is written plene91,

תולדות מלא כתיב 91,

English translation 869

meaning that it is a world in its fullness —

ד.ה. אז ס'איז אן עולם במילואו —

English translation 870

nevertheless the Supreme One created it in a manner of “which God created to do —

אעפ"כ האט עס דער אויבערשטער באשאפן אין אן אופן פון "אשר ברא אלקים לעשות —

English translation 871

to rectify”92,

לתקן" 92,

English translation 872

so that I should be a partner with the Holy One, blessed be He,

אז א איך זאל זיין א שותף להקב"ה,

English translation 873

and effect a rectification and addition in the world that the Supreme One created. And through the service of man in the world, there comes about “These are the generations of Perez”93,

און אויפטאן א תיקון והוספה אין דער וועלט וואס דער אויבערשטער האט באשאפן. און ע"י עבודת האדם בעולם ווערט דער "אלה תולדות פרץ" 93,

English translation 874

“generations” is written plene91,

תולדות מלא כתיב 91,

English translation 875

and the “plene generations” is more perfect than the “plene generations” of “These are the generations of the heavens and the earth when they were created” by the Holy One, blessed be He.91

וואס דער "תולדות מלא" איז מער שלימות ווי דער "תולדות מלא" פון "אלה תולדות השמים והארץ בהבראם" ע"י הקב"ה. 91

English translation 876

And as the words of our Sages, may their memory be for a blessing94, that the world was created like a “colonnade”,

וכדברי חז"ל 94 אז דער עולם איז באשאפן געווארן ווי אן "אכסדרה",

English translation 877

whose three sides are closed and fenced, and “the northern side is not enclosed”. And the reason for this is explained in the Midrash95:

וואס אירע דריי רוחות זיינען סתומות וגדורות און "רוח צפונית אינה מסובבת". און דער טעם לזה איז מבואר אין מדרש 95:

English translation 878

If someone comes and says “He is God”,

טאמער וועט איינער קומען און זאגן "הוא אלוקה",

English translation 879

they will answer him —

וועט מען אים ענטפערן —

English translation 880

on the contrary,

אדרבה,

English translation 881

the northern side remains,

ס'איז געבליבן רוח צפונית,

English translation 882

which needs to have a rectification,

וועלכע דארף האבן א תיקון,

English translation 883

let him rectify and complete it!

זאל ער עס מתקן ומשלים זיין!

English translation 884

And the inner explanation of this is —

וואס דער פירוש הפנימי בזה איז —

English translation 885

according to the explanation in Chassidus96 on the statement of our Sages, may their memory be for a blessing97, “could be like Me”,

ע"ד הפירוש בחסידות 96 במאחז"ל 97 "יכול כמוני",

English translation 886

that this is with satisfaction,

אז דאס איז בניחותא,

English translation 887

that a Jew can be “like Me”,

אז א איד קען זיין "כמוני",

English translation 888

as our Sages, may their memory be for a blessing, said98, “the righteous are similar to their Creator”,

כמאחז"ל 98 "צדיקים דומים לבוראם",

English translation 889

and “just as the Holy One, blessed be He, creates worlds, so too your father

און "מה הקב"ה בורא עולמות אף אביכם

English translation 890

(Jacob)

(יעקב)

English translation 891

creates worlds”99,

בורא עולמות" 99,

English translation 892

just as the Supreme One created worlds,

אזוי ווי דער אויבערשטער ברא עולמות,

English translation 893

so too “whoever looks into the Torah and toils in it,

אזוי "כל מאן דאסתכל בה באורייתא ואשתדל בה,

English translation 894

as it were, sustains the entire world”100.

כביכול הוא מקיים כל עלמא" 100.

English translation 895

From this one sees that a Jew has the power and must add and complete even in the creation of the Holy One, blessed be He.

זעט מען דערפון אז א איד האט בכח און דארף מוסיף ומשלים זיין אפילו אין בריאת הקב"ה.

English translation 896

That is, even when there is already a world in its fullness —

ד.ה. אז אפילו ווען ס'איז שוין דא א וועלט במילואה —

English translation 897

a Jew must add to it —

דארף א איד אין דעם מוסיף זיין —

English translation 898

“to illuminate the earth.”

"להאיר על הארץ".

English translation 899

And as our Sages, may their memory be for a blessing, said101 on the verse102 “The earth feared and was still” —

וכמאחז"ל 101 עה"פ 102 "ארץ יראה ושקטה" —

English translation 900

“If it feared, why was it still, and if it was still, why did it fear? Rather, at first it feared and afterwards it was still. And why did it fear?...

"אם יראה למה שקטה ואם שקטה למה יראה אלא בתחילה יראה ולבסוף שקטה ולמה יראה...

English translation 901

For it is written103, ‘And there was evening and there was morning, the sixth day.’ Why is the extra ‘the’ needed?

דכתיב 103 ויהי ערב ויהי בקר יום השישי ה' יתירה למה לי,

English translation 902

It teaches that the Holy One, blessed be He, made a condition with the work of creation and said to them: If Israel accepts the Torah, you will endure, and if not, I will return you to chaos and void.”

מלמד שהתנה הקב"ה עם מעשה בראשית ואמר להם אם ישראל מקבלים התורה אתם מתקיימין ואם לאו אני מחזיר אתכם לתוהו ובוהו".

English translation 903

That is:

דאס הייסט:

English translation 904

Notwithstanding that there was already an entire world, for here “earth

ניט קוקנדיק וואס עס איז שוין געווען א גאנצע וועלט ווארום דא גייט "ארץ

English translation 905

(feared and was still)

(יראה ושקטה)

English translation 906

” refers to the entire world,

" אויף כל העולם כולו,

English translation 907

also to the heavens and all their hosts,

אויך אויף שמים וכל צבאיהם,

English translation 908

as is understood simply] that the Supreme One created,

כמובן בפשטות] וואס דער אויבערשטער האט באשאפן,

English translation 909

and in the world there were the Patriarchs who “they are the chariot”103,

און אין דער וועלט זיינען געווען די אבות וואס "הן הן המרכבה" 103,

English translation 910

and Moshe and Aharon —

און משה ואהרן —

English translation 911

nevertheless the world trembled

איז פונדעסטוועגן האט זיך די וועלט געטרייטלט

English translation 912

(“the earth feared”)

("ארץ יראה")

English translation 913

and shook for twenty-six generations,

און זיך געטרייסלט במשך כ"ו דורות,

English translation 914

until even when there was the matter of the giving of the Torah

ביז אז אפילו ווען ס'איז געווען דער ענין פון נתינת התורה

English translation 915

(from above)

(מלמעלה)

English translation 916

the world was still “fearing”;

איז די וועלט נאך אלץ געווען "יראה";

English translation 917

only after they “accepted” the Torah,

ערשט לאחרי ווי "קיבלוה" די תורה,

English translation 918

“on the sixth day”,

"ביום הששי",

English translation 919

the known sixth104,

הששי הידוע *104,

English translation 920

the day of the acceptance of the Torah —

יום קבלת התורה —

English translation 921

then it was “still”,

אט דעמולט איז "שקטה",

English translation 922

the world became calm!

האט זיך די וועלט בארואיקט!

English translation 923

One sees that specifically through the service of Jews —

זעט מען אז דוקא ע"י די עבודה פון אידן —

English translation 924

the acceptance of the Torah by the children of Israel –

קבלת התורה ע"י בני ישראל –

English translation 925

completeness comes to the entire world,

ווערט א שלימות אין כל העולם כולו,

English translation 926

even to a world created by the Holy One, blessed be He,

אפילו אן עולם שנברא ע"י הקב"ה,

English translation 927

and to a world that had the Patriarchs and Moshe and Aharon!

און אן עולם וואס האט די אבות און משה ואהרן!

English translation 928

And based on this, the lesson from the fact that the giving of the Torah and the acceptance of the Torah was on the fourth day is understood:

וואס עפ"ז איז מובן די הוראה דערפון וואס מתן תורה וקבלת התורה איז ביום הרביעי:

English translation 929

Not looking at the fact that the world created by the Holy One, blessed be He, already stood for three days without the great luminaries to shine upon the earth –

ניט געקוקט אויף דעם וואס די וועלט שנבראה ע"י הקב"ה שטייט שוין דריי טעג אָן די מאורות הגדולים להאיר על הארץ –

English translation 930

Then on the fourth day it came that the luminaries were hung to shine upon the earth.

איז דערנאך צוגעקומען ביום הרביעי אז נתלו המאורות להאיר על הארץ.

English translation 931

Regarding this, it must be in the service of man:

עד"ז דארף זיין בעבודת האדם:

English translation 932

Not looking at what there is a world that the Almighty created and it has already stood for a duration of time etc. –

ניט קוקנדיק וואס עס שטייט א וועלט וואס דער אויבערשטער האט באשאפן און זיי שטייט שוין א משך זמן וכו' –

English translation 933

Nevertheless, he must come and become a partner with the Holy One, blessed be He, in the work of creation and perform the "to rectify" in the world,

אעפ"כ דארף ער קומען און ווערן א שותף להקב"ה במעשה בראשית און אויפטאן דעם "לתקן" אין דער וועלט,

English translation 934

by adding through his service more in "to shine upon the earth",

דורך צוגעבן ע"י עבודתו נאכמער אין "להאיר על הארץ",

English translation 935

in illuminating the world.

אין באלייכטן די וועלט.

English translation 936

And the "to shine upon the earth" through the service of man must be through the "two great luminaries",

און דער "להאיר על הארץ" ע"י עבודת האדם דארף זיין דורך די "שני המאורות הגדולים",

English translation 937

the sun and the moon

דער שמש און דער ירח

English translation 938

[which also the moon is called in the eternal Torah "the great luminary" even after the diminution of the moon –

[וואס אויך דער ירח ווערט אנגערופן אין תורה נצחית "מאור הגדול" אפילו לאחרי מיעוט הירח –

English translation 939

because relative to the stars it is great105.

ווייל ביחס צו די כוכבים איז ער גדול 105.

English translation 940

And the concept in this in the service of man:

והענין בזה בעבודת האדם:

English translation 941

The two great luminaries in Torah are –

די שני המאורות הגדולים אין תורה זיינען –

English translation 942

the Written Torah and the Oral Torah106:

תורה שבכתב און תורה שבעל פה 106:

English translation 943

Just as the moon receives from the sun,

כשם ווי דער ירח איז מקבל פון דעם שמש,

English translation 944

so too the Oral Torah

אזוי איז תושבע"פ

English translation 945

(is founded and)

(מיוסד און)

English translation 946

receives from the Written Torah –

מקבל פון תושב"כ –

English translation 947

"From where are these words,

"מנא הני מילי,

English translation 948

as the verse says",

דאמר קרא",

English translation 949

there is nothing that is not hinted at in the Torah107.

ליכא מידי דלא רמיזא באורייתא 107.

English translation 950

On the other hand:

לאידך גיסא:

English translation 951

A person can receive in inwardness specifically the light of the moon and not the light of the sun

אן אדם קען מקבל זיין בפנימיות דוקא דעם אור הלבנה און ניט אור השמש

English translation 952

(in a direct manner).

(באופן ישר).

English translation 953

As the simple meaning of the matter:

כפשטות הענין:

English translation 954

A person can look only at the moon,

אן אדם קען מביט זיין נאר אויפן ירח,

English translation 955

but regarding the sun, on the contrary:

משא"כ אויפן שמש איז אדרבה:

English translation 956

Not only can he not look at the sun and cannot receive the light of the sun

ניט נאר וואס ער קען ניט מביט זיין אויפן שמש און קען ניט מקבל זיין אור השמש

English translation 957

(in a direct manner),

(באופן ישר),

English translation 958

but when he looks at the sun –

נאר בשעת ער איז מביט על השמש –

English translation 959

it harms him.

שאדט עס אים.

English translation 960

As this applies in halachah:

ווי דאס איז נוגע אין הלכה:

English translation 961

The sanctification of the moon is performed every month,

קידוש הלבנה מאכט מען בכל חודש,

English translation 962

and before this one looks at the moon *107.

און לפני זה איז מען מביט בלבנה *107.

English translation 963

But the blessing of the sun is performed only once in twenty-eight years108,

משא"כ ברכת החמה מאכט מען נאר איין מאל אין כ"ח שנה 108,

English translation 964

and it is understood that even at the time one looks at the sun it is not with such intensity as looking at the moon

און מובן אז אפילו בשעת מ'איז מביט בחמה איז דאס ניט מיט אזא תוקף ווי הבטה בלבנה

English translation 965

(since it is more difficult to look at the sun,

(וויבאלד אז ס'איז שווערער קוקן אויפן שמש,

English translation 966

as above).

כנ"ל).

English translation 967

Regarding this, it is also regarding the Written Torah and the Oral Torah

עד"ז איז אויך בנוגע צו תושב"כ ותושבע"פ

English translation 968

(sun and moon in Torah):

(שמש וירח בתורה):

English translation 969

Although the holiness of the Written Torah is greater than the holiness of the Oral Torah,

אע"פ וואס קדושת הושב"כ איז מער פאר קדושת תושבע"פ.

English translation 970

for which reason one may place a Chumash on a Mishnayos but not the reverse *108, nevertheless regarding the understanding and comprehension and inward perception of a person, this applies specifically as the Written Torah is expressed in the Oral Torah,

וואס דערפאר מעג מען לייגן א חומש אויף א משניות אבער ניט פארקערט *108 איז אבער בנוגע צו דער הבנה והשגה והסתכלות פנימית פון א מענטשן איז דאס שייך דוקא ווי תושב"כ ווערט אפגעטייטשט אין תושבע"פ,

English translation 971

but not in the Written Torah itself.

אבער ניט אין תושב"כ מצ"ע.

English translation 972

As we see in practice,

ווי מ'זעט בפועל,

English translation 973

that the Written Torah is not so connected with understanding and comprehension in human intellect,

אז תושב"כ איז ניט אזויפיל פארבונדן מיט הבנה והשגה בשכל האדם,

English translation 974

unlike the Oral Torah.

משא"כ תושבע"פ.

English translation 975

And in order for a person to know an instruction how to fulfill a mitzvah in practice, it is not enough to study the Written Torah,

און בכדי א מענטש זאל וויסן א הוראה ווי צו מקיים זיין א מצוה בפועל איז ניט גענוג צו לערנען תושב"כ,

English translation 976

rather he must study the explanation of the Written Torah in the Oral Torah109.

נאר ער מוז לערנען דעם פירוש פון תושב"כ אין תושבע"פ 109.

English translation 977

As this is regarding the sun and moon:

ווי דאס איז בנוגע צו שמש וירח:

English translation 978

Specifically through the light of the sun coming forth in the light of the moon –

דוקא עי"ז ווי אור השמש קומט ארויס אין אור הלבנה –

English translation 979

it does not burn the world,

פארברענט עס ניט די וועלט,

English translation 980

rather it becomes the rectification and sustenance of the world

נאר עס ווערט תיקון וקיום העולם

English translation 981

(as above).

(כנ"ל).

English translation 982

And these two things –

און די ביידע זאכן –

English translation 983

both luminaries,

ביידע מאורות,

English translation 984

the Written Torah and the Oral Torah –

תושב"כ ותושבע"פ –

English translation 985

must come together,

דארפן קומען צוזאמען,

English translation 986

until they become one thing. The Karaites separated between the Written Torah and the Oral Torah, may G-d forbid,

ביז זיי ווערן איין זאך. די קראים האבן מחלק געווען צווישן תושב"כ און תושבע"פ ר"ל,

English translation 987

but in the true reality of matters, it is one Torah for all of it,

משא"כ באמיתית הענינים איז תורה אחת לכולנה,

English translation 988

the Written Torah and the Oral Torah,

תושב"כ ותושבע"פ,

English translation 989

until as it states in the Yerushalmi110

ביז ווי עס שטייט אין ירושלמי 110

English translation 990

(as discussed in the farbrengen of before111)

(ווי גערעדט אין דער התוועדות שלפנ"ז 111)

English translation 991

on the verse112 "from this side and from that side they were written",

עה"פ 112 "מזה ומזה הם כתובים",

English translation 992

that in the tablets was engraved the entire Torah,

אז אין די לוחות איז געווען חקוק כל התורה כולה,

English translation 993

including everything that a diligent student will innovate in the future113.

כולל כל מה שתלמיד ותיק עתיד לחדש 113.

English translation 994

And based on this, the lesson of the fourth day is understood –

ועפ"ז איז מובן די הוראה פון יום הרביעי –

English translation 995

that the "to shine upon the earth" through the service of man must be with both luminaries of the Written Torah and the Oral Torah together,

אז דער "להאיר על הארץ" ע"י עבודת האדם דארף זיין מיט די ביידע מאורות פון תושב"כ ותושבע"פ צוזאמען,

English translation 996

i.e., that I must illuminate the world

ד.ה. אז א איך דארף באלייכטן די וועלט

English translation 997

(more than the world has in itself)

(מער וויפל די וועלט האט מצ"ע)

English translation 998

with the instructions of the Written Torah and the Oral Torah.

מיט די הוראות פון תושב"כ ותושבע"פ.

English translation 999

And the "to shine upon the earth" must be not only with spiritual light,

און דער "להאיר על הארץ" דארף זיין ניט נאר מיט אור רוחני,

English translation 1000

but also with physical light in its simple sense.

נאר אויך מיט אור גשמי כפשוטו.

English translation 1001

What this is connected with the portion that is read before "the time of the giving of our Torah":

וואס דאס איז פארבונדן מיט דער פרשה וואס מ'ליינט פאר "זמן מתן תורתנו":

English translation 1002

The portion of Bechukosai is always read before Atzeret

פ' בחוקותי קוראים לעולם פאר עצרת

English translation 1003

(the festival of Shavuos)114,

(חג השבועות) 114,

English translation 1004

only because of the curses in it, one interrupts with the portion of Bamidbar115.

נאר מפני הקללות שבה איז מען מפסיק מיט פ' במדבר 115.

English translation 1005

From this it is understood that the portion of Bechukotai has a connection specifically with Atzeret,

מזה מובן אז פ' בחוקותי האט א שייכות דוקא מיט עצרת,

English translation 1006

therefore it must be read every time before Atzeret. And simply, the reason is:

דערפאר דארף מען עס לייעגען אלעמאל קודם עצרת. ובפשטות איז דער טעם:

English translation 1007

Before the time of the giving of our Torah,

פאר זמן מתן תורתנו,

English translation 1008

when the commandments were given to the Jewish people,

ווען תומ"צ זיינען געגעבן געווארן צו אידן,

English translation 1009

one must know that "If you walk in My statutes and keep My commandments and do them"116

דארף מען וויסן אז "אם בחוקותי תלכו ואת מצותי תשמרו ועשיתם אותם" 116

English translation 1010

("'If' is nothing other than an expression of supplication" *116),

("אין אם אלא לשון תחנונים" *116),

English translation 1011

then there will be "I will give your rains in their time, etc."117,

וועט דעמולט זיין "ונתתי גשמיכם בעתם וגו'" 117,

English translation 1012

"I will give peace in the land"118,

"ונתתי שלום בארץ" 118,

English translation 1013

with all the blessings enumerated there,

מיט אלע ברכות וואס דארט אויסגערעכנט,

English translation 1014

until "I will lead you upright"119,

ביז "ואולך אתכם קוממיות" 119,

English translation 1015

as it will be in completeness with the coming of Mashiach our righteousness.

ווי ס'וועט זיין בשלימות בביאת משיח צדקנו.

English translation 1016

That is, before the giving of the Torah a Jew must know,

ד.ה. פאר מתן תורה דארף א איד וויסן,

English translation 1017

that through his study of Torah and fulfillment of the commandments he brings about "to illuminate the earth" not only spiritually,

אז דורך לימוד התורה וקיום המצוות שלו טוט ער אויף דעם "להאיר על הארץ" ניט נאר ברוחניות,

English translation 1018

but also physically –

נאר אויך בגשמיות –

English translation 1019

that there will be "I will give your rains in their time" and "I will give peace in the land",

אז עס ווערט "ונתתי גשמיכם בעתם" און "ונתתי שלום בארץ",

English translation 1020

until "I will lead you upright" with the coming of Mashiach our righteousness.

ביז "ואולך אתכם קוממיות" בביאת משיח צדקנו.

English translation 1021

Until one then comes to the Book of Countings

ביז מ'קומט דערנאך צו ספר הפקודים

English translation 1022

(the name of the entire book of Bamidbar)120,

(דער נאמען פון גאנץ ספר במדבר) 120,

English translation 1023

"Countings" in the plural,

"פקודים" לשון רבים,

English translation 1024

because it includes all the censuses of the children of Israel,

ווייל דאס איז כולל אלע מנינים פון בני ישראל,

English translation 1025

including the tenth census121 in the true and complete redemption through Mashiach our righteousness,

כולל דעם מנין העשירי 121 בגאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 1026

when then all Jews come into our holy land,

וואס דעמולט קומען אלע אידן אין ארצנו הקדושה,

English translation 1027

"a land which etc. the eyes of Hashem your God are always upon it, from the beginning of the year to the end of the year"122,

"ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה" 122,

English translation 1028

and to Jerusalem the holy city,

און אין ירושלים עיר הקודש,

English translation 1029

"the city of the great King"123,

"קרית מלך רב" 123,

English translation 1030

and "to the mountain of the House of Hashem"124,

און "להר בית ה'" 124,

English translation 1031

when then there will also be "and nations shall walk by your light"125,

וואס דעמולט וועט אויך זיין "והלכו גוים לאורך" 125,

English translation 1032

and there will be "a new Torah shall go forth from Me"126,

און מ'האט "תורה חדשה מאתי תצא" 126,

English translation 1033

and Mashiach will teach all the people127,

און משיח ילמד כל העם 127,

English translation 1034

including Moshe Rabbeinu

כולל משה רבינו

English translation 1035

(as the Alter Rebbe explains128,

(ווי דער אלטער רבי איז מפרש 128,

English translation 1036

and the Mitteler Rebbe elaborates on this at length129),

און דער מיטעלער איז דאס מבאר בארוכה 129),

English translation 1037

speedily in our days, literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 1038

Discourse (in the manner of a talk)

מאמר (כעין שיחה)

English translation 1039

beginning "And Hashem spoke, 'Lift up the head etc.'"

ד"ה "וידבר גו' שאו את ראש גו'".

English translation 1040

It is also customary to study a matter in the weekly portion together with Rashi –

ס'איז אויך רגיל צו אפלערנען אן ענין אין דער פרשה צוזאמען מיט פרש"י –

English translation 1041

an explanation in the words of Rashi,

א ביאור בדברי רש"י,

English translation 1042

or why Rashi does not explain a matter that requires explanation according to the plain meaning and does not even write "I do not know" or "I do not know"

אדער פארוואס רש"י איז ניט מפרש אן ענין הדורש ביאור ע"ד הפשט און שרייבט אפילו ניט "לא ידעתי" אדער "איני יודע"

English translation 1043

(as in several places130).

(כבכמה מקומות 130).

English translation 1044

As discussed many times, Rashi established a rule131 that "I have come only for the plain meaning of the verse",

כמדובר כמ"פ האט רש"י ארויסגעגעבן א כלל 131 אז "אני לא באתי אלא לפשוטו של מקרא",

English translation 1045

which means that through his commentary one must understand the plain meaning of the verse in its completeness. From this it is understood that Rashi must address all matters that are not understood in the plain meaning,

וואס דאס הייסט אז מיט זיין פירוש דארף מען פארשטיין פשוטו של מקרא בשלימותו. וואס דערפון איז מובן אז רש"י דארף באווארענען אלע ענינים וואס זיינען ניט מובן בפשש"מ,

English translation 1046

or write "I do not know". And consequently, when there is a matter that requires explanation in the plain meaning and Rashi does not explain it at all –

אדער שרייבן "לא ידעתי". ובמילא בשעת ס'איז דא אן ענין הדורש ביאור בפשש"מ און רש"י איז אויף דעם גארניט מפרש –

English translation 1047

one must know why,

דארף מען וויסן פארוואס,

English translation 1048

whether because the five-year-old understands it from what he has previously learned,

צי דערפאר וואס דער בן חמש פארשטייט עס דערפון וואס ער האט פריער געלערנט,

English translation 1049

or he understands it on his own.

אדער ער פארשטייט עס אליין.

English translation 1050

It is also customary to speak about a matter in connection with the notes on the Zohar of our portion. And on the Shabbats when it is customary to study Pirkei Avot –

ס'איז אויך רגיל צו רעדן אן ענין בקשר מיט די הערות אויפן זהר דפרשתנו. און אין די שבתות ווען נוהגין ללמוד פרקי אבות –

English translation 1051

also a Mishnah in the appropriate chapter.

אויך א משנה אין דעם פרק המתאים.

English translation 1052

In our portion there is a most perplexing matter in the plain meaning of the verse,

בפרשתנו איז דא אן ענין תמוה ביותר בפשוטו של מקרא,

English translation 1053

and the proof is that Ibn Ezra,

והראי' אז ראב"ע,

English translation 1054

who is among the literalists of the verse

וואס ער איז פון פשטני המקרא

English translation 1055

(and other commentators)

(ועוד מפרשים)

English translation 1056

dwells upon it,

שטעלט זיך אפ אויף דעם,

English translation 1057

and even with great length

און נאך מיט א גאנצער אריכות

English translation 1058

(contrary to his custom to write with extreme brevity),

(שלא כדרכו צו שרייבן בקיצור נמרץ),

English translation 1059

but Rashi,

משא"כ רש"י,

English translation 1060

who is "the interpreter of the Torah"132,

וואס ער איז "פרשנדתא" 132,

English translation 1061

does not dwell upon it:

שטעלט זיך ניט אפ אויף דעם:

English translation 1062

In our portion the tribes are counted three times, and each time in a different order:

בפרשתנו ווערן דריי מאל גערעכנט די שבטים און יעדן מאל מיט אן אנדער סדר:

English translation 1063

At the beginning of the portion133 the princes of the tribes are counted,

בתחלת הפרשה 133 ווערן גערעכנט די נשיאי השבטים,

English translation 1064

prince for the tribe of Reuben,

נשיא לשבט ראובן,

English translation 1065

Shimon,

שמעון,

English translation 1066

Yehudah,

יהודה,

English translation 1067

Yissachar,

יששכר,

English translation 1068

Zevulun, Yosef

זבולון, יוסף

English translation 1069

(Ephraim and Menasheh),

(אפרים ומנשה),

English translation 1070

Binyamin, Dan, Asher, Gad,

בנימין, דן, אשר, גד,

English translation 1071

Naftali. And this alone is already a question –

נפתלי. וואס דאס אליין איז שוין אויך א קשיא –

English translation 1072

why are they counted in this order,

פארוואס ווערן זיי גערעכנט אין אט דעם סדר,

English translation 1073

which is neither according to the order of their birth,

וואס איז ניט כסדר לידתם,

English translation 1074

nor according to the order of the matriarchs?!

ניט כסדר האמהות?!

English translation 1075

Afterwards it states how Moshe counted the Jews –

דערנאך שטייט ווי משה האט געציילט די אידן –

English translation 1076

"as Hashem commanded Moshe, and he counted them in the wilderness of Sinai"134. And the order is different:

"כאשר צוה ה' את משה ויפקדם במדבר סיני" 134. און דער סדר איז אן אנדערער:

English translation 1077

the children of Reuben,

בני ראובן,

English translation 1078

the children of Shimon,

בני שמעון,

English translation 1079

the children of Gad,

בני גד,

English translation 1080

the children of Yehudah,

בני יהודה,

English translation 1081

the children of Yissachar,

בני יששכר,

English translation 1082

the children of Zevulun. The children of Yosef

בני זבולון. בני יוסף

English translation 1083

(the children of Ephraim and the children of Menasheh),

(בני אפרים ובני מנשה),

English translation 1084

the children of Binyamin,

בני בנימין,

English translation 1085

the children of Dan,

בני דן,

English translation 1086

the children of Asher,

בני אשר,

English translation 1087

the children of Naftali.

בני נפתלי.

English translation 1088

Afterwards the tribes are counted according to their banners –

דערנאך ווערן גערעכנט די שבטים לויט דגליהם –

English translation 1089

and again in a third order:

און ווידער אין א דריטער סדר:

English translation 1090

The banner of the camp of Yehudah,

דגל מחנה יהודה,

English translation 1091

"and those encamping alongside him, the tribe of Yissachar etc., the tribe of Zevulun"135. The banner of the camp of Reuben,

"והחונים עליו מטה יששכר גו' מטה זבולון" 135. דגל מחנה ראובן,

English translation 1092

"and those encamping alongside him, the tribe of Shimon etc., and the tribe of Gad"136. The banner of the camp of Ephraim,

"והחונים עליו מטה שמעון גו' ומטה גד" 136. דגל מחנה אפרים,

English translation 1093

"and alongside him, the tribe of Menasheh etc., and the tribe of Binyamin"137. The banner of the camp of Dan,

"ועליו מטה מנשה גו' ומטה בנימין" 137. דגל מחנה דן,

English translation 1094

"and those encamping alongside him, the tribe of Asher etc., and the tribe of Naftali"138.

"והחונים עליו מטה אשר גו' ומטה נפתלי" 138.

English translation 1095

Counted three times –

דריי מאל אויסגערעכנט –

English translation 1096

and in three different orders!

און אויף דריי פארשידענע סדרים!

English translation 1097

And as mentioned,

וכנ"ל,

English translation 1098

even the first time alone is already a question on the order,

אפילו דעם ערשטן מאל אליין איז שוין א שאלה אויפן סדר,

English translation 1099

all the more so when three times that one counts them,

עאכו"כ בשעת דריי מאל וואס מ'רעכנט זיי,

English translation 1100

is this each time with a different order?!

איז דאס יעדן מאל מיט אן אנדער סדר?!

English translation 1101

And Rabbi Elazar ben Azariah stops on this and elaborates on it.

און ווי ראב"ע שטעלט זיך אויף דעם אפ און איז מאריך בזה.

English translation 1102

Certainly this is a question that arises for a five-year-old when he learns the verses,

וואס זיכער איז דאס א שאלה וואס ווערט באם בן חמש ווען ער לערנט די פסוקים,

English translation 1103

and nevertheless Rashi does not stop on this!

ואעפ"כ שטעלט זיך רש"י ניט אפ אויף דעם!

English translation 1104

Seemingly, the advice for this is –

לכאורה איז די עצה לזה –

English translation 1105

that one should look in the commentators of Rashi.

אז מ'זאל קוקן אין מפרשי רש"י.

English translation 1106

Firstly –

איז ערשטנס –

English translation 1107

I looked and found nothing there. And secondly –

האב איך געקוקט און דארט גארניט געפונען. און צווייטנס –

English translation 1108

as discussed many times,

כמדובר כמ"פ,

English translation 1109

one cannot say that Rashi relied that in a few hundred years

מ'קען ניט זאגן אז רש"י האט זיך פארלאזט אז אין א פאר הונדערט יאר ארום

English translation 1110

(after Rashi's time)

(נאך זמן רש"י)

English translation 1111

the "Sifsei Chachamim" or the Ra"am would come,

זאל קומען דער "שפתי חכמים" אדער דער רא"ם,

English translation 1112

or the "Gur Aryeh",

אדער "גור ארי'",

English translation 1113

and explain his intention!

און מפרש זיין כוונתו!

English translation 1114

One must say that since Rashi does not answer it, the five-year-old studying Scripture understands it either from what he learned previously,

מוז מען זאגן אז וויבאלד רש"י פארענטפערט עס ניט פארשטייט עס דער בן חמש למקרא אדער דערפון וואס ער האט פריער געלערנט,

English translation 1115

or on his own, etc.

אדער פון זיך אליין וכו'.

English translation 1116

In the glosses on the Zohar of our portion, there is a brief gloss where he directs to look in his glosses on the Zohar of Parshat Kedoshim:

אין די הערות אויפן זהר דפרשתנו איז דא א קורצע הערה וואו ער איז מציין צו קוקן אין זיינע הערות לזהר פ' קדושים:

English translation 1117

In the Zohar of our portion139 it says: "After he arose, he entered the synagogue, adorned with frontlets

אין זהר פרשתנו 139 שטייט "לבתר דקם עאל לבי כנישתא מעטר בטוטפי

English translation 1118

(tefillin)

(תפילין)

English translation 1119

covered with the covering of tzitzit

אתכסי בכיסוי דציצית

English translation 1120

(tallit)

(טלית)

English translation 1121

". The commentators of the Zohar140 question this,

". שטעלן זיך אויף דעם מפרשי הזהר 140,

English translation 1122

how does it accord with the halachah141 that one first puts on the tallit and then the tefillin.

ווי שטימט עס מיט דער הלכה 141 אז פריער טוט מען אן דעם טלית און דערנאך די תפילין.

English translation 1123

My father, in his glosses, also addresses this142 and directs:

דער טאטע אין זיינע הערות שטעלט זיך אויך אפ אויף דעם 142 און איז מציין:

English translation 1124

"See what is noted, with the help of Heaven, above in Parshat Kedoshim page 1 column 1". There too in the Zohar it states the order: "When a person dons tefillin and wraps himself in the covering of the mitzvah". And in his glosses on this, my father writes143:

"עיין מה שנרשם בס"ד לעיל בפ' קדושים דפ"א ע"א". וואס דארטן שטייט אויך אין זהר דער סדר "דכד ב"נ אנח תפילין ואתחפי בכסויי דמצוה". און אין זיינע הערות על זה שרייבט דער טאטע 143:

English translation 1125

"And it can be said: 'and wraps himself in the covering of the mitzvah' –

"וי"ל ואתחפי בכסויי דמצוה,

English translation 1126

the intention is not the donning of the tallit

אין הכוונה על הנחת הטלית

English translation 1127

(for in truth the donning of the tallit must be before the donning of tefillin),

(כי באמת הנחת הטלית צ"ל קודם הנחת תפילין),

English translation 1128

but rather that which he covers the tefillin after he has donned them with the tallit, as stated in the Mishnah Berurah, Laws of Donning Tefillin, chapter 2, end of paragraph 9, see there",

אלא מה שמכסה את התפילין אחר שהניחם בהטלית כמ"ש במ"ח מס' הנחת תפילין פ"ב סוף משנה ט' ע"ש",

English translation 1129

and as it also states in halachah144 that after donning the tefillin, one covers the head tefillin with the tallit.

און ווי עס שטייט אויך אין הלכה 144 אז לאחרי הנחת התפילין איז מען מכסה תפילין של ראש מיטן טלית.

English translation 1130

He does not, however, explain

ער איז אבער ניט מבאר

English translation 1131

(as discussed many times)

(כמדובר כמ"פ)

English translation 1132

the lesson from this in the service of man.

די הוראה דערפון אין עבודת האדם.

English translation 1133

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1134

This Shabbat we study the fifth chapter. In Mishnah 12

דעם שבת לערנט מען פרק חמישי. אין משנה יב

English translation 1135

(according to the division of the Mishnayot of the old Rebbe in his Siddur,

(לויט חלוקת המשניות פון דעם אלטן רבי'ן בסידורו,

English translation 1136

which in any case differs from the division in other Mishnayot145)

וואס בכ"מ איז דאס אנדערש פון דער חלוקה אין אנדערע משניות 145)

English translation 1137

it states:

שטייט:

English translation 1138

"Four traits among students:

"ארבע מדות בתלמידים,

English translation 1139

quick to hear and quick to lose – his gain is offset by his loss;

מהר לשמוע ומהר לאבד יצא שכרו בהפסדו,

English translation 1140

slow to hear and slow to lose – his loss is offset by his gain;

קשה לשמוע וקשה לאבד יצא הפסדו בשכרו,

English translation 1141

quick to hear and slow to lose – this is a good portion;

מהר לשמוע וקשה לאבד זה חלק טוב,

English translation 1142

slow to hear and quick to lose – this is a bad portion."

קשה לשמוע ומהר לאבד זה חלק רע".

English translation 1143

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 1144

a) And with an introduction:

א) ובהקדים:

English translation 1145

In the Mishnayot in general, Rabbi did not include all the statements of the Tannaim,

אין משניות בכלל האט רבי ניט אריינגעשטעלט אלע מאמרים פון תנאים,

English translation 1146

as explained in the Epistle of Rav Sherira Gaon,

כמבואר באגרת ר' שרירא גאון,

English translation 1147

and as is also obvious simply. And as the Alter Rebbe writes in his Hilchot Talmud Torah146:

וכמובן אויך בפשטות. און ווי דער אלטער רבי שרייבט בהל' ת"ת שלו 146:

English translation 1148

"There was not brought from it

"לא הובא ממנו

English translation 1149

(from all the dialectic of the Tannaim, etc.)

(מכל פלפול התנאים כו')

English translation 1150

in the Talmud except a minute amount,

בתלמוד כ"א מעט מזעיר,

English translation 1151

as we find in chapter two of Shabbat147 regarding Rabbi Shimon bar Yochai, that for every difficulty of Rabbi Pinchas ben Yair he offered twenty-four resolutions,

כדאשכחן בפ"ב דשבת 147 ברשב"י דעל כל קושיא דרפב"י מהדר לי' כ"ד פירוקי,

English translation 1152

and such is not found in all our Talmuds,

ולא נמצא כזה בכולי תלמודי,

English translation 1153

and Rabbi Yehudah HaNasi posed twenty-four difficulties on every statement of Rabbi Yosi148 and we do not find in the entire Talmud twenty-four difficulties on a statement of Rabbi Yosi, only seven or eight at most, and the rest were forgotten",

ור"ל הוי פריך כ"ד קושיות על כל מימרא דר"י 148 ולא אשכחן בכל התלמוד כ"ד קושיות אמימרא דר"י כ"א ז' וח' לכל היותר והשאר נשכחו",

English translation 1154

and in the Mishnah one does not find even once the words of Rabbi Shimon bar Yochai on the statement of Rabbi Pinchas ben Yair.

און אין משנה געפינט מען ניט אפילו איין מאל דברי רשב"י אויף מאמר ר' פינחס בן יאיר.

English translation 1155

In the Mishnah, Rabbi included only "the essence of the matters...

אין משנה האט רבי אריינגעשטעלט נאר "עיקרן של דברים...

English translation 1156

such as general principles and concise language,

כגון כללות ולשון קצר,

English translation 1157

so that even from one matter many reasons and mounds upon mounds of halachot and great aggadot, etc., are learned from it"149.

שאפילו מדבר אחד נלמדים ממנו כמה טעמים ותלי תלים של הלכות והגדות גדולות כו'" 149.

English translation 1158

Accordingly, the Mishnah is entirely incomprehensible:

לפי"ז איז אינגאנצן ניט מובן די משנה:

English translation 1159

Every teacher who has several students knows simply that their opinions are not equal,

יעדער מלמד וואס האט עטלעכע תלמידים ווייסט בפשטות אז אין דיעותיהן שוות,

English translation 1160

one student is not like another student.

איין תלמיד איז ניט גלייך ווי א צווייטער תלמיד.

English translation 1161

If someone were to ask a teacher whether his students are different one from another –

אויב איינער וועט פרעגן ביי א מלמד צי זיינע תלמידים זיינען אנדערש איינער פון צווייטן –

English translation 1162

the teacher would look at him like a fool,

וועט אים דער מלמד אנקוקן ווי א נאר,

English translation 1163

because it is utterly simple that different students have different faculties and different modes of thinking, etc.

ווייל ס'איז פשוט בתכלית הפשיטות אז פארשידענע תלמידים האבן פארשידענע חושים און פארשידענע אופנים ווי זיי טראכטן וכו'.

English translation 1164

And in general –

ובכללות –

English translation 1165

every teacher understands regarding students,

פארשטייט יעדער מלמד פון תלמידים,

English translation 1166

that there are students who understand quickly what he teaches them,

אז עס זיינען דא תלמידים וועלכע פארשטייען שנעל וואס ער לערנט מיט זיי,

English translation 1167

and those who do not understand so quickly,

און אזוינע וואס פארשטייען ניט אזוי שנעל,

English translation 1168

and those who forget quickly and others who do not forget so quickly. And consequently it turns out that this combines in general into four categories:

און אזוינע וואס פארגעסן שנעל און אנדערע וואס פארגעסן ניט אזוי שנעל. ובמילא קומט אויס אז דאס שטעלט זיך צוזאמען בכללות אויף פיר אופנים:

English translation 1169

"quick to hear and quick to lose",

"מהר לשמוע ומהר לאבד",

English translation 1170

and it is simple that then "his gain is offset by his loss". "Hard to hear and hard to lose",

ופשוט אז דעמולט איז "יצא שכרו בהפסדו". "קשה לשמוע וקשה לאבד,

English translation 1171

and it is simple that then "his loss is offset by his gain". "Quick to hear and hard to lose",

ופשוט אז דעמולט איז "יצא הפסדו בשכרו". "מהר לשמוע וקשה לאבד",

English translation 1172

which is a good thing

וואס דאס איז א גוטע זאך

English translation 1173

("a good portion").

("חלק טוב").

English translation 1174

And "hard to hear and quick to lose",

און "קשה לשמוע ומהר לאבד",

English translation 1175

which is not good

וואס איז ניט גוט

English translation 1176

("a bad portion").

("חלק רע").

English translation 1177

Now, since this is so simply understood –

היינט וויבאלד אז דאס איז אזוי מובן בפשטות –

English translation 1178

why did Rebbi include this in a Mishnah

פארוואס האט רבי דאס אריינגעשטעלט אין א משנה

English translation 1179

(as above, that he only included novellae that one cannot understand on one's own),

(כנ"ל אז ער האט נאר אריינגעשטעלט חידושים וואס מ'קען אליין ניט פארשטיין),

English translation 1180

even not in a Baraita of the sixth chapter of Avot,

אפילו ניט אין א ברייתא פון פרק ששי דאבות,

English translation 1181

since not all Baraitot became Mishnayot,

וואס ניט אלע ברייתות זיינען געווארן משניות,

English translation 1182

simply,

כפשוט,

English translation 1183

but specifically included it in a Mishnah?!

נאר דוקא אריינגעשטעלט אין א משנה?!

English translation 1184

b) The Gemara asks in many places "What is the difference between them?",

ב) די גמרא פרעגט בכ"מ "מאי בינייהו",

English translation 1185

"What is the practical difference?" So too we must understand regarding this Mishnah:

"למאי נפק"מ". אזוי אויך דארף מען פארשטיין במשנה זו:

English translation 1186

Let us assume that a novelty will be found in this Mishnah –

נניח אז מ'וועט געפינען א חידוש אין דער משנה –

English translation 1187

but what is the practical difference of the entire matter that there are "four categories among students",

איז אבער למאי נפק"מ די גאנצע זאך אז עס זיינען דא "ארבע מדות בתלמידים",

English translation 1188

can one perhaps do something about it?

צי דען קען מען דערצו עפעס טאן?

English translation 1189

c) And in particular, since Pirkei Avot is "matters of piety"150,

ג) ובפרט אז פרקי אבות איז "מילי דחסידותא" 150,

English translation 1190

i.e., that according to Halachah one is not obligated to do so much,

ד. ה. אז ע"פ הלכה איז מען ניט מחוייב טאן אזויפיל,

English translation 1191

rather according to "matters of piety" the conduct must be beyond the letter of the law. Now, what is the "matters of piety" in this Mishnah? Even according to Halachah the difference between them in the Mishnah is not understood,

נאר ע"פ "מילי דחסידותא" דארף זיין די הנהגה לפנים משורת הדין. היינט וואָס איז די "מילי דחסידותא" אין דער משנה? אפילו ע"פ הלכה איז ניט מובן דער מאי בינייהו פון דער משנה,

English translation 1192

all the more so according to "matters of piety"!

עאכו"כ ע"פ "מילי דחסידותא"!

English translation 1193

d) The precise wording –

ד) דער דיוק הלשון –

English translation 1194

"a good portion"151,

"חלק טוב" 151,

English translation 1195

"a bad portion". Here the term "a good quality",

"חלק רע". דא פאַסט מער דער לשון "מדה טובה",

English translation 1196

"a bad quality",

"מדה רעה",

English translation 1197

or "a good nature",

אדער "טבע טוב",

English translation 1198

"a bad nature" etc. would be more fitting.

"טבע רע" וכיו"ב.

English translation 1199

And in particular, since at the beginning of the Mishnah it indeed says "four categories among students",

ובפרט אז אין תחלת המשנה שטייט טאקע "ארבע מדות בתלמידים",

English translation 1200

should it not have corresponded and said at the end of the Mishnah "a good quality",

האט בסוף המשנה געדארפט שטימען און שטיין "מדה טובה",

English translation 1201

"a bad quality"?!

"מדה רעה"?!

English translation 1202

i.e., in addition to the fact that since in general the language of the Mishnah is extremely precise,

ד.ה. נוסף לזה וואס וויבאלד אז בכלל איז לשון המשנה בתכלית הדיוק,

English translation 1203

we must understand the term "portion" –

דארף מען פארשטיין דעם לשון "חלק" –

English translation 1204

all the more so here where there is a change of language:

עאכו"כ אז דא איז דאס א שינוי הלשון:

English translation 1205

at the beginning of the Mishnah it says "categories",

בתחלת המשנה שטייט "מדות",

English translation 1206

and at its end –

ובסופה –

English translation 1207

"portion"?

"חלק"?

English translation 1208

e) Since this is a part of Torah

ה) וויבאלד אז דאס איז א חלק פון תורה

English translation 1209

(instruction)

(הוראה)

English translation 1210

there must be from it an instruction for each and every one.

דארף דערפון זיין א הוראה לכאו"א.

English translation 1211

At least an instruction for teachers and students.

עכ"פ א הוראה פאר מלמדים און תלמידים.

English translation 1212

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1213

Since after the last day of Pesach we engage in the study of the Rambam.

זינט אחרון של פסח קאכט מען זיך אין לימוד הרמב"ם.

English translation 1214

Now we will also dwell on one detail in today's lesson in the book of the Rambam

וועט מען זיך איצטער אויך אפשטעלן אויף איין פרט אין דעם היינטיקן שיעור אין ספר הרמב"ם

English translation 1215

(Laws of Mezuzah ("Laws of Tefillin, Mezuzah and Sefer Torah") chapters 5-7 –

(הל' מזוזה ("הל' תפילין מזוזה וספר תורה") פרקים ה-ז –

English translation 1216

as marked in the "study guide"):

ווי אנגעצייכנט אין דעם "מורה שיעור"):

English translation 1217

At the end (of chapter 6)

בסוף (פרק ו')

English translation 1218

of the Laws of Mezuzah the Rambam concludes:

דהל' מזוזה איז דער רמב"ם מסיים:

English translation 1219

"A person is obligated to be careful with Mezuzah because it is an obligation upon all at all times. And whenever he enters and exits he will encounter the unity of the Name of the Holy One, blessed be He,

"חייב אדם להזהר במזוזה מפני שהיא חובת הכל תמיד. וכל זמן שיכנס ויצא יפגע ביחוד השם שמו של הקדוש ב"ה,

English translation 1220

and will remember His love and awaken from his sleep and his errors in the vanities of time

ויזכור אהבתו ויעור משנתו ושגיותיו בהבלי הזמן

English translation 1221

[in the manner that the Rambam writes earlier in the Laws of Repentance152 regarding the shofar blast:

[ע"ד ווי דער רמב"ם שרייבט פריער בהל' תשובה 152 בנוגע צו תקיעת שופר:

English translation 1222

"Although the shofar blast on Rosh Hashanah is a decree of the Scriptural verse, there is a hint in it, as if to say: Awaken, sleepers, from your sleep etc. those who forget the truth in the vanities of time etc."),

"אע"פ שתקיעת שופר בראש השנה גזירת הכתוב רמז יש בו כלומר עורו ישנים משנתכם כו' אלו השוכחים את האמת בהבלי הזמן כו'"),

English translation 1223

and know that nothing endures forever and ever except knowledge of the Rock of the world, and immediately he returns to his senses and walks in upright paths. The early Sages said: Anyone who has tefillin on his head and on his arm and tzitzis on his garment and a mezuzah on his doorway is guaranteed not to sin, for he has many reminders,

וידע שאין דבר העומד לעולם ולעולמי עולמים אלא ידיעת צור העולם ומיד הוא חוזר לדעתו והולך בדרכי מישרים. אמרו חכמים הראשונים כל מי שיש לו תפילין בראשו ובזרועו וציצית בבגדו ומזוזה בפתחו מוחזק הוא שלא יחטא שהרי יש לו מזכירין רבים,

English translation 1224

and they are the angels who save him from sinning,

והן הם המלאכים שמצילין אותו מלחטוא,

English translation 1225

as it is said153 The angel of Hashem encamps around those who fear Him and delivers them,

שנאמר 153 חונה מלאך ה' סביב ליראיו ויחלצם,

English translation 1226

Blessed is the Merciful One who helps us".

בריך רחמנא דסייען".

English translation 1227

What connection the Rambam has with the Zohar in our parshah and in Parshat Kedoshim and the notes on this from the Tatte, where it discusses tefillin and tzitzis

וואס דער רמב"ם האט אַ שייכות מיט דעם זהר בפרשתנו ובפ' קדושים און די הערות על זה פון טאטן וואו עס רעדט זיך וועגן תפילין וציצית

English translation 1228

(tallis) –

(טלית) –

English translation 1229

because the Rambam mentions in the halachah "Anyone who has tefillin on his head and on his arm and tzitzis on his garment etc.".

ווייל דער רמב"ם דערמאנט אין דער הלכה "כל מי שיש לו תפילין בראשו ובזרועו וציצית בבגדו כו'".

English translation 1230

And in particular, since the source of a part of this halachah is only from the Zohar,

ובפרט אז דער מקור פון א חלק מהלכה זו איז נאר פון זהר,

English translation 1231

one finds it almost nowhere else

מ'געפינט עס כמעט ניט אין קיין אנדער ארט

English translation 1232

(most matters in the Rambam have their source in the Talmud,

(רוב ענינים אין רמב"ם זיינען מקורם בש"ס,

English translation 1233

and a part –

און א חלק –

English translation 1234

in Midrash,

במדרש,

English translation 1235

and in rare places the source of the Rambam is from the Zohar154. And this is one of those places):

און אין זעלטענע ערטער איז דער מקור הרמב"ם פון זהר 154. וואס דאס איז איינע פון די ערטער):

English translation 1236

The conclusion of the halachah

דער סיום ההלכה

English translation 1237

("The early Sages said: Anyone who has tefillin on his head and on his arm and tzitzis on his garment and a mezuzah on his doorway is guaranteed not to sin etc.")

("אמרו חכמים הראשונים כל מי שיש לו תפילין בראשו ובזרועו וציצית בבגדו ומזוזה בפתחו מוחזק הוא שלא יחטא כו'")

English translation 1238

has its source155 from Tractate Menachot156;

איז מקורו 155 פון מסכת מנחות 156;

English translation 1239

But the beginning of the halachah,

אבער התחלת ההלכה,

English translation 1240

"As long as he enters and goes out, he will encounter the unity of the Name, the name of the Holy One, blessed be He,

"כל זמן שיכנס ויצא יפגע ביחוד השם שמו של הקדוש ב"ה,

English translation 1241

and he will remember His love and awaken from his sleep and his errors in the vanities of time, and he will know that nothing stands forever and for all eternities except the knowledge of the Rock of the world, and immediately he returns to his mind and walks in the paths of the upright" –

ויזכור אהבתו ויעור משנתו ושגיותיו בהבלי הזמן וידע שאין דבר העומד לעולם ולעולמי עולמים אלא ידיעת צור העולם ומיד הוא חוזר לדעתו והולך בדרכי מישרים" –

English translation 1242

its source is from the Zohar, Ra'aya Mehemna, Parshat Va'etchanan157:

איז מקורו פון זהר רעיא מהימנא פ' ואתחנן 157:

English translation 1243

"The commandment to fix a mezuzah on the gate, etc.

"פקודא למקבע ב"ן מזוזה לתרעי' כו'

English translation 1244

[And after the Zohar says that this is connected with protection –

[ולאחרי ווי דער זהר זאגט אז דאס איז פארבונדן מיט שמירה –

English translation 1245

"so that every person will be guarded by the Holy One, blessed be He,

"למהוי כל ב"נ נטיר מעם קב"ה,

English translation 1246

when he goes out and when he enters, and the secret is 'Hashem will guard your going out and your coming in from now and forever'158. Because the secret of the mezuzah stands constantly at the entrance, etc." –

כד נפיק וכד עייל ורזא ה' ישמור צאתך ובואך מעתה ועד עולם 158. בגין דרזא דמזוזה איהו קאים תדיר לפתחא כו'" –

English translation 1247

he continues with another matter in the mezuzah:

איז ער ממשיך נאך אן ענין אין מזוזה:

English translation 1248

"so that a person will never forget the remembrance of the Holy One, blessed be He,

"דלא ינשי ב"נ דוכרנא דקב"ה לעלמין,

English translation 1249

like the manner of tzitzit, as it is said159 'And you shall see it and remember all the commandments of Hashem etc.',

כגוונא דציצית כד"א 159 וראיתם אותו וזכרתם את וגו',

English translation 1250

when a person sees this remembrance, he reminds himself to perform the commandment of his Master and the secret of faith, the mezuzah, etc.".

כיון שחמי בר נש להאי דוכרנא אדכר בגרמי' למעבד פקודא דמארי' ורזא דמהימנותא מזוזה כו'".

English translation 1251

In this Rambam, however, one must understand:

אין דעם רמב"ם דארף מען אבער פארשטיין:

English translation 1252

A) The Rambam himself says that through these three things of "tefillin on his head and on his arm, and tzitzit on his garment, and a mezuzah on his door," "he is assured that he will not sin, etc."

א) דער רמב"ם אליין זאגט אז דורך די דריי זאכן פון "תפילין בראשו ובזרועו וציצית בבגדו ומזוזה בפתחו" איז "מוחזק הוא שלא יחטא כו'"

English translation 1253

[And as explained in the Gemara160 that regarding these three things David said "Seven times a day I praise You" –

[וכמבואר בגמרא 160 אז אויף די דריי זאכן האט דוד געזאגט "שבע ביום הללתיך" –

English translation 1254

"Tefillin on the head and on the arm, that is two,

"תפילין בראש ובזרוע הרי שתים,

English translation 1255

and four tzitzit and a mezuzah, that is seven"161].

וארבע ציציות ומזוזה הרי שבע" 161].

English translation 1256

Now, why did the Rambam place this specifically in the laws of mezuzah and not in the laws of tefillin and the laws of tzitzit;

היינט פארוואס האט דאס דער רמב"ם אריינגעשטעלט דוקא אין הלכות מזוזה און ניט אין הלכות תפילין והלכות ציצית;

English translation 1257

why does it have more connection with

פארוואס האט עס א שייכות מער מיט דעם

English translation 1258

(one)

(איין)

English translation 1259

matter of mezuzah than with tefillin

ענין פון מזוזה ווי מיט תפילין

English translation 1260

(two,

(צוויי,

English translation 1261

on the head and on the arm)

בראש ובזרוע)

English translation 1262

and tzitzit

און ציצית

English translation 1263

(four,

(פיר,

English translation 1264

the four tzitzit)?

ארבע ציציות)?

English translation 1265

B) The Rambam's conclusion "Blessed is the Merciful One who aided us" is a phrase common in the Rambam at the end of his books –

ב) דער סיום הרמב"ם "בריך רחמנא דסייען" איז א לשון הרגיל באם רמב"ם בסיום ספריו –

English translation 1266

but what connection does it have here,

אבער וואס האט עס א שייכות דא,

English translation 1267

where it is not the end of a book,

וואו ס'איז ניט קיין סיום פון א ספר,

English translation 1268

and not even the end of a section of halachot

און אפילו ניט קיין סיום פון א סוג הלכות

English translation 1269

(because afterwards comes chapter seven,

(ווייל דערנאך קומט פרק ז',

English translation 1270

the beginning of the laws of a Torah scroll),

דער אנהויב פון הל' ספר תורה),

English translation 1271

rather this comes in the middle of the laws of tefillin, mezuzah, and a Torah scroll?

נאר דאס קומט אינמיטן הל' תפילין מזוזה וס"ת?

English translation 1272

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1273

In connection with the study of the book of the Rambam –

בקשר מיט לימוד ספר הרמב"ם –

English translation 1274

I was informed of good and joyous news:

האט מען מיר מודיע געווען וועגן א בשורה טובה ושמחה:

English translation 1275

that at the conclusion of the Book of Knowledge of the Rambam

אז באם סיום פון ספר המדע פון רמב"ם

English translation 1276

(according to the fixed lessons in the Rambam) –

(לויט די שיעורים הקבועים אין רמב"ם) –

English translation 1277

they made the conclusion at the grave of the Rambam in Tiberias,

האט מען געמאכט דעם סיום באם קבר פון רמב"ם אין טברי',

English translation 1278

a celebration for the completion of the Torah162,

א שמחה לגמרה של תורה 162,

English translation 1279

and this was also connected with

און דאס אויך פארבונדן מיט

English translation 1280

(printing there a book of Tanya of)

(אפדרוקן דארטן א ספר התניא פון)

English translation 1281

the Alter Rebbe.

דעם אלטן רבי'ן.

English translation 1282

The connection of this Rambam with the Alter Rebbe is known –

דער קשר פון דעם רמב"ם מיטן אלטן רבי'ן איז ידוע –

English translation 1283

as one sees immediately at the beginning of Likkutei Torah

ווי מ'זעט גלייך בתחלת לקו"ת

English translation 1284

(which the Tzemach Tzedek,

(וואס דער צמח צדק,

English translation 1285

the successor of the Alter Rebbe,

ממלא מקומו פון דעם אלטן רבי'ן,

English translation 1286

arranged163),

האט מסדר געווען 163),

English translation 1287

in Parshat Pekudei164

בפ' פקודי 164

English translation 1288

(even before the book of Vayikra)

(נאך פאר ספר ויקרא)

English translation 1289

the Alter Rebbe addresses a matter in the Moreh Nevuchim of the Rambam and explains it.

שטעלט זיך דער אלטער רבי אויף אן ענין אין מורה נבוכים להרמב"ם און איז דאס מבאר.

English translation 1290

And likewise at the beginning of the book of Tanya165 he brings from the Rambam.

ועד"ז בתחלת ספר התניא 165 ברענגט ער פון רמב"ם.

English translation 1291

And likewise

ועד"ז

English translation 1292

(regarding the same matter)

(בנוגע דעם זעלבן ענין)

English translation 1293

also in Shaar HaYichud VeHaEmunah166,

אויך אין שער היחוד והאמונה 166,

English translation 1294

and it is known

וכידוע

English translation 1295

(as they tell among Chassidim)

(ווי מען דערציילט בא חסידים)

English translation 1296

167 that the Alter Rebbe had an intention to begin his book of Tanya with Shaar HaYichud VeHaEmunah.

167 אז באם אלטן רבי'ן איז געווען א קס"ד צו אנהויבן ספר התניא שלו מיט שער היחוד והאמונה.

English translation 1297

And they also connected it with making a Chassidic farbrengen there,

און מ'האט עס אויך פארבונדן מיט מאכן דאָרט א חסיד'ישער פארברענגען,

English translation 1298

which adds more to the joy,

וואס דאס גיט צו נאכמער אין די שמחה,

English translation 1299

and afterwards, before Shabbos, they brought here from the mashkeh of that farbrengen to the place of His Holiness, my father-in-law, the Rebbe, the Nasi of our generation,

און דערנאך האט מען פאר שבת אהערצו געבראכט פון די משקה פון יענעם פארברענגען למקומו של כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו,

English translation 1300

the successor of the Alter Rebbe.

דער ממלא מקום פון דעם אלטן רבי'ן.

English translation 1301

And in order to connect and join that farbrengen with this farbrengen,

ובכדי לקשר ולשתף יענער התוועדות מיט דער התוועדות,

English translation 1302

they will give mashkeh from this farbrengen mixed with the mashkeh from there.

וועט מען געבן משקה פון דער התוועדות צוזאמענגעמישט מיט די משקה פון דארטן.

English translation 1303

And it is understood the greatness of the matter of studying the book of the Rambam at the grave of the Rambam,

ומובן דער גודל הענין פון לערנען דעם ספר הרמב"ם באם קבר פון רמב"ם,

English translation 1304

where "here he is buried"

וואס "פה נטמן"

English translation 1305

(in the well-known phrase),

(בלשון הידוע),

English translation 1306

and especially that in addition they also have the study in his book,

ובפרט אז דערצו האט מען אויך דער לימוד בספרו,

English translation 1307

which is like the Holy One, blessed be He, says "I gave My soul in writing"168,

וואס ע"ד ווי דער אויבערשטער זאגט אז "אנא נפשית כחבית יהבית" 168,

English translation 1308

so too regarding righteous ones who author books,

אזוי איז דאס אויך בנוגע צו צדיקים מחברי ספרים,

English translation 1309

that they gave themselves into their books,

אז זיי האבן זיך אליין "אריינגעגעבן" אין זייערע ספרים,

English translation 1310

and consequently, when one studies their books, one becomes united with them169.

ובמילא בשעת מ'לערנט זייערע ספרים ווערט מען מיט זיי נתאחד 169.

English translation 1311

And may it be His will that from this conclusion of the Book of Knowledge in the Rambam,

ויה"ר אז פון דעם סיום פון ספר המדע בהרמב"ם,

English translation 1312

which is connected with

וואס דאס איז פארבונדן מיט

English translation 1313

(the beginning of the Book of Knowledge)

(תחלת ספר המדע)

English translation 1314

"the foundation of foundations and the pillar of wisdoms, to know that there is a First Existence, etc.",

"יסוד היסודות ועמוד החכמות לידע שיש שם מצוי ראשון כו'",

English translation 1315

one comes to the fulfillment of the promise at the end of the book of the Rambam –

קומט מען צום קיום היעוד בסיום ספר הרמב"ם –

English translation 1316

"for170 the earth shall be filled with the knowledge of Hashem as the waters cover the sea",

"כי 170 מלאה הארץ דעה את ה' כמים לים מכסים",

English translation 1317

What is accomplished through the totality of our deeds and service in this time,

וואס דאס ווערט אויפגעטאן דורך כללות מעשינו ועבודתינו בזמן הזה,

English translation 1318

which includes the study of the Rambam's book within Torah study in general,

וואס אין דעם איז כלול לימוד ספר הרמב"ם בתוך לימוד התורה בכלל,

English translation 1319

and study in a manner of "to know" etc.,

און לימוד אין אן אופן פון "לידע כו'",

English translation 1320

and "to know" not only in a manner of "entering" the orchard,

און "לידע" ניט נאר באופן פון "כניסה" לפרדס,

English translation 1321

but also "to stroll in the orchard"171,

נאר אויך "לטייל בפרדס" 171,

English translation 1322

because even though for this one must be filled with the entire Talmud and halachic works,

ווייל אע"פ אז דערצו דארף זיין מלא כריסו בש"ס ופוסקים,

English translation 1323

and in the language of the Rambam172 –

ובלשון הרמב"ם 172 –

English translation 1324

"his belly is filled with bread and meat,

"נתמלא כריסו לחם ובשר,

English translation 1325

and bread and meat is to know the forbidden and the permitted etc." –

ולחם ובשר הוא לידע האסור והמותר כו'" –

English translation 1326

however today,

איז אבער היינט,

English translation 1327

after that in all the generations before us there was the "his belly is filled with bread and meat etc.",

לאחרי זה וואס בכל הדורות שלפנ"ז איז געווען דער "נתמלא כריסו לחם ובשר כו'",

English translation 1328

one stands as a "dwarf on the shoulders of a giant"173,

שטייט מען ווי א "ננס על גבי ענק" 173,

English translation 1329

therefore the "to stroll in the orchard" can already be.

במילא קען שוין זיין דער "לטייל בפרדס".

English translation 1330

And this is done all out of joy and goodness of heart –

און דאס טוט מען אלץ מתוך שמחה וטוב לבב –

English translation 1331

just as the conclusion of the Book of Knowledge

אזוי ווי דער סיום ספר המדע

English translation 1332

(joy for the completion of the Torah)

(שמחה לגמרה של תורה)

English translation 1333

they seized the opportunity to connect with a Chassidic farbrengen,

האט מען געכאפט זיך צו פארבינדן מיט א חסיד'ישע פארברענגען,

English translation 1334

out of joy

מתוך שמחה

English translation 1335

As is known the great emphasis and length of the Rambam specifically that every Jew must fulfill the mitzvos with great joy –

כידוע דער גודל ההדגשה והאריכות פון דעם רמב"ם דוקא אז יעדער איד דארף מקיים זיין מצוות מתוך שמחה גדולה –

English translation 1336

which one does not find such emphasis and length regarding the obligation of joy in the other halachic authorities

וואס מ'געפינט ניט אזא הדגשה ואריכות בנוגע לחיוב שמחה בשאר הפוסקים

English translation 1337

[the actual obligation of joy is stated in the halachic authorities,

[דער עצם חיוב פון שמחה שטייט אין פוסקים,

English translation 1338

but not such emphasis and length that each and every one is obligated in this)

אבער ניט אזא הדגשה ואריכות אז כאו"א איז מחוייב בזה)

English translation 1339

As the Rambam writes at the conclusion of the Laws of Lulav –

ווי דער רמב"ם שרייבט בסיום פון הל' לולב –

English translation 1340

which is connected with the four species,

וואס דאס איז פארבונדן מיט די ד' מינים,

English translation 1341

which correspond to all four types of Jews174

וואס זיי זיינען כנגד אלע ד' סוגים פון אידן 174

English translation 1342

[like the "four characteristics among students" in Pirkei Avos],

[ע"ד די "ארבע מדות בתלמידים" שבפרקי אבות],

English translation 1343

which further emphasizes the relevance of the joy explained in the Laws of Lulav to each and every Jew:

וואס דאס איז נאכמער מדגיש די שייכות פון די שמחה המבוארת בהל' לולב מיט כאו"א מישראל:

English translation 1344

After the Rambam speaks about the distinctions that were to be among the Jews at the Celebration of the Water Drawing –

לאחרי ווי דער רמב"ם רעדט וועגן די חילוקים וואס האט געדארפט זיין בא אידן בשמחת בית השואבה –

English translation 1345

that the joy was through "the great ones175 of the sages of Israel etc., they were the ones who danced etc.,

אז די שמחה איז געווען ע"י "גדולי 175 חכמי ישראל כו' הם שהיו מרקדין כו',

English translation 1346

but all the people, the men and the women, all came to see and to hear" –

אבל כל העם האנשים והנשים כולן באין לראות ולשמוע" –

English translation 1347

he continues176:

איז ער ממשיך 176:

English translation 1348

"The joy that a person rejoices in the performance of a mitzvah and in the love of God who commanded them is a great service." And he is not satisfied with this, but he adds the negation in this:

"השמחה שישמח אדם בעשיית המצוה ובאהבת הא-ל שצוה בהן עבודה גדולה היא". און ער איז זיך ניט מסתפק בזה נאר ער גיט נאך צו די שלילה בזה:

English translation 1349

"And whoever prevents himself from this joy is worthy of being punished,

"וכל המונע עצמו משמחה זו ראוי להפרע ממנו,

English translation 1350

as it is said177 because you did not serve Hashem your God with joy and with goodness of heart",

שנאמר 177 תחת אשר לא עבדת את ה' אלקיך בשמחה ובטוב לבב",

English translation 1351

and afterwards he further elaborates on this,

און דערנאך איז ער נאכמער מאריך בזה,

English translation 1352

and negates that "whoever is arrogant and honors himself and considers himself honored in these places is a sinner and a fool,

און איז שולל אז "כל המגיס דעתו וחולק כבוד לעצמו ומתכבד בעיניו במקומות אלו חוטא ושוטה,

English translation 1353

and about this King Solomon warned saying178 do not glorify yourself before a king".

ועל זה הזהיר שלמה המלך ואמר 178 אל תתהדר לפני מלך".

English translation 1354

And on the other hand –

ולאידך –

English translation 1355

he continues –

איז ער ממשיך –

English translation 1356

"And whoever humbles himself and makes his body light in these places is the great and honored one who serves out of love,

"וכל המשפיל עצמו ומקל גופו במקומות אלו הוא הגדול והמכובד העובד מאהבה,

English translation 1357

and likewise King David said179 and I will be even more lowly than this and I will be humble in my eyes." And the Rambam concludes:

וכן דוד מלך ישראל אמר 179 ונקלותי עוד מזאת והייתי שפל בעיני". און דער רמב"ם איז מסיים:

English translation 1358

"And there is no greatness and honor except to rejoice before Hashem, as it is said180 and King David was leaping and dancing before Hashem etc."

"ואין הגדולה והכבוד אלא לשמוח לפני ה' שנאמר 180 והמלך דוד מפזז ומכרכר לפני ה' וגו'".

English translation 1359

From this one sees the great necessity that all matters of man's service should be out of joy,

וואס דערפון זעט מען דער גודל ההכרח אז אלע ענינים פון עבודת האדם זאלן זיין מתוך שמחה,

English translation 1360

including the study of the Rambam's book etc.

כולל דעם לימוד ספר הרמב"ם וכו'.

English translation 1361

And through the totality of our deeds and service and out of joy and goodness of heart –

און דורך כללות מעשינו ועבודתינו ומתוך שמחה וטוב לבב –

English translation 1362

one further hastens the time when there will be "for the earth will be filled with knowledge of Hashem as the waters cover the sea",

איז מען נאכמער ממהר דעם זמן ווען עס וועט זיין "כי מלאה הארץ דעה את ה' כמים לים מכסים",

English translation 1363

with the coming of David, King Moshiach,

בביאת דוד מלכא משיחא,

English translation 1364

And very soon one will go to the Holy Land,

ובקרוב ממש וועט מען גיין אין ארץ הקודש,

English translation 1365

and there specifically to Jerusalem, the holy city,

און דארטן גופא אין ירושלים עיר הקודש,

English translation 1366

"the city of the great King"123 –

"קרית מלך רב" 123 –

English translation 1367

David, King Moshiach,

דוד מלכא משיחא,

English translation 1368

and there specifically to the Temple Mount.

און דארטן גופא להר הבית.

English translation 1369

Just as there is here the one who brought here the drink from the farbrengen that was made in connection with the completion of the Book of Knowledge at the grave of the Rambam in Tiberias –

אזוי ווי עס געפינט זיך דא דער וואס האט אהערצו געבראכט די משקה פון דער התוועדות וואס מ'האט געמאכט בקשר מיט סיום ספר המדע באם קבר פון רמב"ם אין טברי' –

English translation 1370

it is in the language of our Sages181 "the reader of the letter, he should be the messenger" –

איז בלשון חז"ל 181 "קריינא דאיגרתא איהו ליהוי פרוונקא" –

English translation 1371

he will be given the drink as a participation from the farbrengen mixed with the drink from that farbrengen –

וועט מען אים געבן די משקה אלס השתתפות פון דער התוועדות צוזאמענגעמישט מיט די משקה פון יענער התוועדות –

English translation 1372

Because the great joy connected with the completion of the Book of Knowledge must begin from him,

ווארום די שמחה גדולה פארבונדן מיט סיום ספר המדע דארף זיך אנהויבן פון אים,

English translation 1373

and from him it will be drawn to all the others,

און פון אים וועט עס נמשך ווערן צו אלע אנדערע,

English translation 1374

through his distributing from the drink to all the others –

דורך דעם וואס ער וועט טיילן פון די משקה צו אלע אנדערע –

English translation 1375

beginning now on the Sabbath day to distribute it to several people at least

אנהויבנדיק איצטער ביום השבת צו טיילן דאס צו עטלעכע מענטשן עכ"פ

English translation 1376

(due to the burden on the community),

(מפני טירחא דציבורא),

English translation 1377

and afterwards –

און דערנאך –

English translation 1378

to continue the distribution,

ממשיך זיין דאס טיילן,

English translation 1379

And through this to increase the joy of every Jew and of all Jews in connection with the completion of the Book of Knowledge,

און דורך דעם מוסיף זיין אין די שמחה פון יעדן אידן און פון אלע אידן בקשר מיט סיום ספר המדע,

English translation 1380

and in general with the study of the Rambam's book,

ובכלל מיט לימוד ספר הרמב"ם,

English translation 1381

and with the study of the Torah in general.

און מיט לימוד התורה בכלל.

English translation 1382

May it be His will that we draw in more Jews to the study of the Rambam according to the established daily study portions,

ויה"ר אז מ'זאל אריינציען וואס מערער אידן אין דעם לימוד הרמב"ם לויט די שיעורים הקבועים,

English translation 1383

and how good it would be if it would be completed with alacrity,

ומה טוב אין אן אופן אז מ'זאל עס מסיים זיין בזריזות,

English translation 1384

in one year,

אין איין יאר,

English translation 1385

close to the birthday of the Rambam in the coming year –

בסמיכות צום יום הולדת הרמב"ם בשנה הבאה –

English translation 1386

similar to what the Rambam writes regarding the completion of the Written Torah182 that "the custom throughout all Israel is to complete the Torah in one year",

ע"ד ווי דער רמב"ם שרייבט בנוגע צו סיום תושב"כ 182 אז "המנהג פשוט בכל ישראל שמשלימין את התורה בשנה אחת",

English translation 1387

so too should it be regarding "Mishneh Torah",

עד"ז זאל אויך זיין בנוגע צו "משנה תורה",

English translation 1388

that how good it would be if it would be completed in one year.

אז מה טוב אז מ'זאל עס מסיים זיין בשנה אחת.

English translation 1389

And in the meantime, Mashiach our righteousness will surely come,

ובינתיים וועט זיכער קומען משיח צדקנו,

English translation 1390

and Moshe and Aharon with them183,

ומשה ואהרן עמהם 183,

English translation 1391

and the Rambam with them,

און דער רמב"ם עמהם,

English translation 1392

then one will be able to go to the Rambam himself and ask him questions and doubts that one has in his book,

וועט מען דעמולט קענען גיין צום רמב"ם אליין און אים פרעגן שאלות וספיקות וואס מ'האט בספרו,

English translation 1393

and he will have to answer,

און ער וועט עס מוזן ענטפערן,

English translation 1394

because he himself writes that one need only study the Written Torah

ווייל ער אליין שרייבט אז מ'דארף נאר לערנען תושב"כ

English translation 1395

(the Five Books of Moses)

(חמשה חומשי תורה)

English translation 1396

and his book,

און זיין ספר,

English translation 1397

through this one has "the entire Oral Torah",

האט מען דורך דעם "כל התושבע"פ כולה",

English translation 1398

consequently one must understand his entire book,

במילא דארף מען דאך פארשטיין כל הספר שלו,

English translation 1399

and especially since he himself emphasizes

ובפרט אז ער אליין איז מדגיש

English translation 1400

(in Hilchos Lulav)

(בהל' לולב)

English translation 1401

the greatness of the matter of joy

גודל ענין השמחה

English translation 1402

(as above),

(כנ"ל),

English translation 1403

and there is no joy like the resolution of doubts184.

ואין שמחה כהתרת הספיקות 184.

English translation 1404

And as mentioned,

וכאמור,

English translation 1405

this comes about through our deeds and our service now,

דאס ווערט ע"י מעשינו ועבודתינו איצטער,

English translation 1406

including the study of the book of the Rambam.

כולל לימוד ספר הרמב"ם.

English translation 1407

And one should connect the book of the Rambam also with our portion:

ויש לקשר ספר הרמב"ם אויך מיט פרשתנו:

English translation 1408

It is known the saying about the Rambam from the great ones of Israel –

ס'איז ידוע דער פתגם וועגן דעם רמב"ם פון גדולי ישראל –

English translation 1409

that "from Moshe to Moshe none arose like Moshe"185.

אז "ממשה ועד משה לא קם כמשה" 185.

English translation 1410

And it can be explained that just as it states at the beginning of our portion "And Hashem spoke to Moshe etc. 'Take a census of the entire assembly of the children of Israel etc. by their skulls'",

וי"ל אז ע"ד ווי עס שטייט בריש פרשתנו "וידבר ה' אל משה גו' שאו את ראש כל עדת בנ"י גו' לגולגלותם",

English translation 1411

and the verse repeats several times in the portion the term "by their skulls" –

און דער פסוק חזר'ט איבער כמ"פ בהפרשה דער לשון "לגולגלותם" –

English translation 1412

so too regarding the Rambam

עד"ז איז אויך באם רמב"ם

English translation 1413

(from Moshe to Moshe none arose like Moshe),

(ממשה ועד משה לא קם כמשה),

English translation 1414

the book of the Rambam is in the manner and likeness of the aspect of "skull":

אז ספרו של הרמב"ם איז ע"ד ובדוגמת בחי' "גולגולת":

English translation 1415

The human skull encompasses and protects the brain and intellect within the head. This indicates that spiritually its meaning is that it is above the intellect etc.186.

דער גולגולת האדם איז מקפת ושומרת על המוח והשכל שבראש. וואס דאס ווייזט אז ברוחניות איז ענינה אז זי איז למעלה מן השכל כו' 186.

English translation 1416

And corresponding to this is the book of the Rambam:

וואס בדוגמא לזה איז דער ספר הרמב"ם:

English translation 1417

he wrote in his book only definitive laws,

ער האט געשריבן בספרו נאר הלכות פסוקות,

English translation 1418

without any reasons

אָן קיינע טעמים

English translation 1419

(in the intellect).

(בשכל).

English translation 1420

And this is analogous to study in a manner of seeing,

וואס דאס איז בדוגמא ווי לימוד באופן של ראי',

English translation 1421

which is above understanding and comprehension.

שלמעלה מהבנה והשגה.

English translation 1422

[His Holy Presence, the Rebbe, shlita, gave a bottle of mashkeh to the esteemed R. L.B. shiy'a].

[כ"ק אדמו"ר שליט"א נתן בקבוק משקה להר"ר ל.ב. שיחי'].

English translation 1423

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 1424

From one subject to another within the same topic:

מענין לענין באותו ענין:

English translation 1425

Since in this week there takes place a gathering

וויבאלד אז בשבוע זה קומט פאר א התוועדות

English translation 1426

(a "dinner" –

(א "דינער" –

English translation 1427

as it is called here)

ווי מ'רופט עס דא אָן)

English translation 1428

in connection with the Jews in Russia,

בקשר מיט די אידן אין רוסלאנד,

English translation 1429

that Jews who have already left from there help them to get out with assistance and support etc. –

וואס אידן וואס זיינען שוין פון דארט ארויס העלפן זיי ארויס בעזר וסיוע וכו' –

English translation 1430

let it be announced again about this,

זאל מען נאכאמאל מכריז זיין וועגן דעם,

English translation 1431

and as participation in this, they will be given mashkeh from the gathering.

און אלס השתתפות בזה וועט מען זיי געבן משקה פון דער התוועדות.

English translation 1432

Similarly, there takes place next week,

עד"ז קומט פאר בשבוע הבא,

English translation 1433

in the days of restriction,

אין די ימי הגבלה,

English translation 1434

a gathering in connection with "Ohalei Torah" –

א התוועדות בקשר מיט "אהלי תורה" –

English translation 1435

let it also be announced again about this,

זאל מען אויך נאכאמאל מכריז זיין וועגן דעם,

English translation 1436

and they will also be given mashkeh.

און מ'וועט זיי אויך געבן משקה.

English translation 1437

After the announcement regarding the above –

אחרי ההכרזה ע"ד הנ"ל –

English translation 1438

His Holy Presence, the Rebbe, shlita, gave a bottle of mashkeh to the esteemed R. Sh.N.Z. HaLevi S. shiy'a

נתן כ"ק אדמו"ר שליט"א בקבוק משקה להר"ר שנ"ז הלוי ש. שיחי'

English translation 1439

(for the gathering of the institution "Pri" for the benefit of the Jews of Russia).

(עבור ההתוועדות דמוסד "פרי" לטובת יהודי רוסי').

English translation 1440

To the esteemed R. M.T. shiy'a

להר"ר מ.ט. שיחי'

English translation 1441

(for the gathering of the institution "Ohalei Torah").

(עבור ההתוועדות דמוסד "אהלי תורה").

English translation 1442

Afterwards, His Holy Presence, the Rebbe, shlita, began to sing "Veharikosi Lachem Bracha".

אח"כ התחיל כ"ק אדמו"ר שליט"א לנגן "והרקותי לכם ברכה".

English translation 1443

[Afterwards, he instructed the announcer of the above announcements –

[אח"כ צוה להמכריז הכרזות הנ"ל –

English translation 1444

the esteemed R. M.P. HaKohen K. shiy'a to say "L'chayim"].

הר"ר מ.פ. הכהן כ. שי' לומר "לחיים"].

English translation 1445

The explanation why Rashi does not explain the different orders in which the tribes are listed in our portion –

דער ביאור פארוואס רש"י באווארנט ניט די פארשידענע סדרים ווי די שבטים ווערן אויסגערעכנט בפרשתנו –

English translation 1446

because the five-year-old student of Scripture understands it on his own from studying the verses,

ווייל דער בן חמש למקרא פארשטייט עס אליין פון לערנען די פסוקים,

English translation 1447

and also –

און אויך –

English translation 1448

waiting until the conclusion of the subject,

ווארטנדיק ביז סיום הענין,

English translation 1449

as discussed many times187 that as long as one is still in the middle of a subject,

כמדובר כמ"פ 187 אז כל זמן מ'האלט נאך אינמיטן פון אן ענין,

English translation 1450

the five-year-old student of Scripture waits until the conclusion of the subject in case a question he might have will be answered then.

ווארט דער בן חמש למקרא ביז סיום הענין טאמער דעמולט וועט פארענטפערט ווערן א קשיא וואס ער קען האבן.

English translation 1451

And the explanation of this:

והביאור בזה:

English translation 1452

Regarding the first order of the princes:

בנוגע צו דעם ערשטן סדר פון די נשיאים:

English translation 1453

After the verse lists the princes,

לאחרי זה וואס דער פסוק רעכנט אויס די נשיאים,

English translation 1454

the verse concludes188:

איז דער פסוק מסיים 188:

English translation 1455

"These are the ones summoned of the assembly, the princes of the tribes of their fathers." And Rashi explains:

"אלה קרואי העדה נשיאי מטות אבותם". און רש"י איז מפרש:

English translation 1456

"These are the ones summoned of the assembly –

"אלה קרואי העדה –

English translation 1457

those who are called for every matter of importance of the assembly."

הנקראים לכל דבר חשיבות שבעדה".

English translation 1458

Consequently, the five-year-old student of Scripture should no longer need an explanation why the princes are in this order –

במילא דארף דער בן חמש למקרא שוין מערניט האבן קיין הסברה פארוואס די נשיאים שטייען אין דעם סדר –

English translation 1459

because this is the order of their importance

ווייל דאס איז סדר חשיבותם

English translation 1460

[and not that one counts according to the order of their birth189,

[און ניט אז מ'רעכנט זיך מיט סדר לידתם 189,

English translation 1461

because here there is no practical difference when the tribes were born,

ווייל דא איז קיין נפק"מ ניט ווען די שבטים זיינען געבארן געווארן,

English translation 1462

and whether one is from one mother or from another,

און צי איינער איז פון איין אם אדער פון א צווייטע,

English translation 1463

here only their importance is relevant].

דא איז נוגע נאר חשיבותם].

English translation 1464

Then the Torah counts how the tribes were counted,

דערנאך רעכנט אויס די תורה ווי די שבטים זיינען געציילט געווארן,

English translation 1465

and counts them in a different order. This is not a difficulty for a five-year-old studying Scripture –

און רעכנט עס אויס אין אן אנדער סדר. איז דאס ווייטער קיין קשיא ניט באם בן חמש למקרא –

English translation 1466

because:

ווייל:

English translation 1467

He understands simply that when one counts many people,

ער פארשטייט בפשטות אז ווען מ'גייט ציילן א סך מענטשן,

English translation 1468

the order in this matter is,

איז דער סדר בזה,

English translation 1469

that first the counter counts those who are closest to him,

אז פריער ציילט דער ציילער די וואס זיינען די נאענטסטע צו אים,

English translation 1470

and then those who are a bit further,

און דערנאך די וואס זיינען א ביסל ווייטער,

English translation 1471

and then those who are even further,

און דערנאך די וואס זיינען נאך ווייטער,

English translation 1472

and so forth –

א.א.וו. –

English translation 1473

all according to the order of the tribes' proximity to him. Consequently, there is no question why he counted them in this order –

אלץ מיט דער סדר קירוב השבטים אליו. ובמילא איז קיין שאלה ניט פארוואס ער האט זיי געציילט אין דעם סדר –

English translation 1474

because in this order they stood before him:

ווייל אין דעם סדר זיינען זיי געשטאנען פאר אים:

English translation 1475

the closest were the children of Reuben,

די נאענטסטע זיינען געווען בני ראובן,

English translation 1476

then the children of Simeon,

דערנאך בני שמעון,

English translation 1477

then the children of Judah,

דערנאך בני יהודה,

English translation 1478

then the children of Gad,

דערנאך בני גד,

English translation 1479

and so forth.

א.א.וו.

English translation 1480

The question, however, is –

די שאלה איז אבער –

English translation 1481

why were they indeed standing in this order?

פארוואס זיינען זיי טאקע געשטאנען אין דעם סדר?

English translation 1482

The five-year-old studying Scripture waits until the conclusion of the matter,

ווארט דער בן חמש למקרא ביז סיום הענין,

English translation 1483

and there it is answered:

און דארטן ווערט דאס פארענטפערט:

English translation 1484

At the conclusion of the matter, where it speaks about the count of the tribe of Levi,

בסיום הענין וואו עס רעדט זיך וועגן מנין שבט לוי,

English translation 1485

regarding what is written 190 "the families of the children of Kohath shall encamp on the south side,"

אויף דעם וואס עס שטייט 190 "משפחת בני קהת יחנו גו' תימנה",

English translation 1486

Rashi explains:

איז רש"י מפרש:

English translation 1487

"And next to them is the banner of Reuben who encamp on the south side; woe to the wicked, woe to his neighbor,

"וסמוכין להם דגל ראובן החונים תימנה אוי לרשע אוי לשכנו,

English translation 1488

therefore Dathan and Abiram and the two hundred and fifty men with Korah and his assembly, who were drawn after them in their dispute, were stricken from them."

לכך לקו מהם דתן ואבירם ומאתים וחמשים איש עם קרח ועדתו שנמשכו עמהם במחלוקתם".

English translation 1489

And correspondingly, on the good side, Rashi explains on the verse 191 "and those who encamp on the east side... Moses and Aaron and his sons":

ועד"ז בצד הטוב איז רש"י מפרש עה"פ 191 "והחונים גו' קדמה גו' משה ואהרן ובניו":

English translation 1490

"And next to them is the banner of the camp of Judah and those who encamp with him, Issachar and Zebulun;

"וסמוכין להם דגל מחנה יהודה והחונים עליו יששכר וזבולון,

English translation 1491

good for the righteous, good for his neighbor,

טוב לצדיק טוב לשכנו,

English translation 1492

because they were neighbors of Moses, who was engaged in Torah, they became great in Torah, as it is said 192 'Judah is my lawgiver,'

לפי שהיו שכניו של משה שהי' עוסק בתורה נעשו גדולים בתורה שנאמר 192 יהודה מחוקקי,

English translation 1493

and from the children of Issachar, those who had understanding of the times... two hundred heads of Sanhedrin,193

ומבני יששכר יודעי בינה וגו' מאתים ראשי סנהדראות 193,

English translation 1494

and from Zebulun, those who wield the scribe's staff."194

ומזבולון מושכים בשבט הסופר" 194.

English translation 1495

From this the five-year-old understands that the proximity and closeness in place of the tribes to each other is connected with the fact that their characteristics were close to each other. And just as it is stated regarding the two banners

דערפון פארשטייט דער בן חמש אז דער שכנות וקירוב במקום פון די שבטים זה לזה איז פארבונדן דערמיט וואס זייערע תכונות זיינען געווען קרובות זה לזה. און אזוי ווי עס שטייט בא די צוויי דגלים

English translation 1496

(the banner of Reuben and the banner of Judah),

(דגל ראובן און דגל יהודה),

English translation 1497

it is understood that it was also so regarding the other two banners,

איז מובן אז אזוי איז אויך געווען בא די אנדערע צוויי דגלים,

English translation 1498

that their proximity was connected with their close characteristics.

אז זייער שכנות איז געווען פארבונדן מיט זייערע תכונות קרובות.

English translation 1499

And from this it is also understood,

ומזה גם מובן,

English translation 1500

that within each banner itself,

אז אין יעדער דגל עצמו,

English translation 1501

the closest neighbors were also closer in characteristics,

זיינען די נאענטסטע שכנים געווען נעענטער אויך אין תכונות,

English translation 1502

and those who were a bit further –

און די וואס זיינען געווען א ביסל ווייטער –

English translation 1503

a bit further in their characteristics. For example:

א ביסל ווייטער אין זייערע תכונות. לדוגמא:

English translation 1504

In the banner of Judah were Judah, Issachar, and Zebulun,

אין דגל יהודה זיינען געווען יהודה יששכר און זבולון,

English translation 1505

whose proximity was connected with the fact that they were all righteous,

וואס זייער שכנות איז געווען פארבונדן מיט דעם וואס זיי זיינען אלע געווען צדיקים,

English translation 1506

and within this itself –

ובזה גופא –

English translation 1507

the camp of Issachar was closer to the camp of Judah,

איז מחנה יששכר געווען נעענטער צו מחנה יהודה,

English translation 1508

because they were closer in their righteousness,

ווייל זיי זיינען געווען נעענטער בצדקות שלהם,

English translation 1509

and Zebulun came a bit further because their righteousness was a bit less,

און זבולון איז געקומען א ביסל ווייטער ווייל זייער צדקות איז געווען א ביסל ווייניקער,

English translation 1510

and so forth regarding the rest of the tribes.

וכיו"ב בנוגע שאר השבטים.

English translation 1511

Based on this, the five-year-old already understands why the tribes stood in this order before Moses our teacher

וואס עפ"ז פארשטייט שוין דער בן חמש פארוואס די שבטים זיינען געשטאנען אין דעם סדר לפני משה רבינו

English translation 1512

(when he counted them),

(ווען ער האט זיי געציילט),

English translation 1513

and therefore he indeed counted them in this order –

און דערפאר האט ער זיי טאקע געציילט בסדר זה –

English translation 1514

because in this order they were arranged in their banners,

ווייל בסדר זה זיינען זיי געווען אויסגעשטעלט בדגליהם,

English translation 1515

due to their proximity and closeness in their characteristics:

מצד זייער שכנות וקירוב בתכונות שלהם:

English translation 1516

first the banner of Reuben,

פריער דגל ראובן,

English translation 1517

Simeon and Gad. Then the banner of Judah,

שמעון וגד. דערנאך דגל יהודה,

English translation 1518

Issachar and Zebulun. Then the banner of Ephraim,

יששכר וזבולון. דערנאך דגל אפרים,

English translation 1519

Manasseh and Benjamin. Then the banner of Dan,

מנשה ובנימין. דערנאך דגל דן,

English translation 1520

Asher and Naphtali.

אשר ונפתלי.

English translation 1521

Based on this, another matter is answered:

עפ"ז ווערט פארענטפערט נאך אן ענין:

English translation 1522

Why does the lesson of "woe to the wicked, woe to his neighbor," etc., come specifically in our portion –

פארוואס קומט דער לימוד פון "אוי לרשע אוי לשכנו" וכו' דוקא בפרשתנו –

English translation 1523

seemingly it would be fitting to bring it several times before in the Chumash. For example –

לכאורה פאסט עס ברענגען כמ"פ לפנ"ז אין חומש. לדוגמא –

English translation 1524

on the verse 195 "and the men of Sodom were evil," Rashi says:

עה"פ 195 "ואנשי סדום רעים" זאגט רש"י:

English translation 1525

"And nevertheless Lot did not refrain from dwelling with them."

"ואעפ"כ לא נמנע לוט מלשכון עמהם".

English translation 1526

And correspondingly, on the verse 196 "when he took Rivkah, the daughter of Bethuel the Aramean, from Padan Aram," Rashi explains:

ועד"ז עה"פ 196 "בקחתו את רבקה בת בתואל הארמי מפדן ארם" איז רש"י מפרש:

English translation 1527

"To tell of her praise, that she was the daughter of a wicked man and the sister of a wicked man, and her place was of wicked men,

"להגיד שבחה שהיתה בת רשע ואחות רשע ומקומה אנשי רשע,

English translation 1528

and she did not learn from their deeds" –

ולא למדה ממעשיהם" –

English translation 1529

there it would have been appropriate to say "woe to the wicked, woe to his neighbor."

וואלט דארטן געווען מתאים צו זאגן "אוי לרשע אוי לשכנו".

English translation 1530

The commentators 197 say that Rashi's proof here is from the fact that it is stated in the verse

מפרשים 197 זאגן אז רש"י'ס הכרח דא איז פון דעם וואס עס שטייט אין דעם פסוק

English translation 1531

(regarding the children of Kohath)

(ביי בני קהת)

English translation 1532

"they shall encamp on the side of the Tabernacle, southward" –

"יחנו על ירך המשכן תימנה" –

English translation 1533

and not "on the side of the Tabernacle they shall encamp southward"

און ניט "על ירך המשכן יחנו תימנה"

English translation 1534

(as it is stated correspondingly earlier),

(ווי עס עד"ז שטייט פריער),

English translation 1535

from this Rashi deduces that "the verse 198 does not come to state the command 'they shall encamp southward,'

איז פון דעם רש"י מכריח אז "לא 198 בא הכתוב לומר הציווי יחנו תימנה,

English translation 1536

but rather an explanation,

אלא פירוש,

English translation 1537

that they were already southward,

שהי' כבר תימנה,

English translation 1538

and it comes to say that since they were southward, they were drawn after them in the dispute, etc."

ובא לומר כיון שהי' תימנה נמשכו אתם במחלוקת כו'".

English translation 1539

But this itself needs to be understood:

איז אבער דאס גופא דארף מען פארשטיין:

English translation 1540

Why is it necessary to change the verse here in order to teach that "woe to the wicked, woe to his neighbor"?

צוליב וואס דארף מען משנה זיין דא דער פסוק בכדי צו ארויסלערנען אז "אוי לרשע אוי לשכנו",

English translation 1541

Seemingly, Rashi could have written it earlier

לכאורה האט עס רש"י געקענט שרייבן פריער

English translation 1542

(in the Chumash of Genesis)

(בחומש בראשית)

English translation 1543

as above.

כנ"ל.

English translation 1544

Based on the above, this is understood:

ע"פ הנ"ל איז דאס מובן:

English translation 1545

Specifically in our parshah, the matter of "Woe to the wicked..." and "Good for the righteous..." comes not merely as an independent lesson –

דוקא בפרשתנו קומט דער ענין פון "אוי לרשע וכו'" און "טוב לצדיק כו'" ניט נאר אלס א לימוד בפ"ע –

English translation 1546

Rather, this is relevant to the content of the matter discussed there,

נאר דאס איז נוגע לתוכן הענין המדובר שם,

English translation 1547

that with this it is explained why the verse lists the tribes in this order,

אז דערמיט ווערט פארענטפערט פארוואס דער פסוק רעכנט אויס די שבטים בסדר זה,

English translation 1548

because this was the order of their standing according to their proximity to each other, which is connected to their characteristics,

ווייל דאס איז געווען סדר עמידתם מצד זייער שכנות זה לזה וואס איז פארבונדן מיט זייערע תכונות,

English translation 1549

as above.

כנ"ל.

English translation 1550

Based on this, the aforementioned precise points are understood,

עפ"ז זיינען מובן די דיוקים הנ"ל,

English translation 1551

and also several other precise points and matters.

און נאך כמה דיוקים וענינים.

English translation 1552

The explanation of the mishnah in Pirkei Avot:

דער ביאור אין די משנה בפרקי אבות:

English translation 1553

According to law, there is an obligation of "And you shall teach them to your children"199,

ע"פ דין איז דא א חיוב פון "ושננתם לבניך" 199,

English translation 1554

and "And you shall teach them to your children, these are the students",

און "ושננתם לבניך אלו התלמידים",

English translation 1555

as ruled in the laws of Torah study200:

ווי אפגע'פסק'נט בהלכות ת"ת 200:

English translation 1556

"It is a commandment of the Torah upon every wise man from Israel to teach all the students, even if they are not his offspring,

"מ"ע של תורה על כל חכם וחכם מישראל ללמד את כל התלמידים אעפ"י שאינן יוצאי יריכו,

English translation 1557

as it is said, 'And you shall teach them to your children...' and the Sages received200 that 'your children' are your students, etc."

שנאמר ושננתם לבניך וגו' וקבלו חכמים *200 בניך אלו תלמידיך כו'".

English translation 1558

In this obligation is included,

אין דעם חיוב איז כלול,

English translation 1559

that one should teach the student the Written Torah and the Oral Torah,

אז מ'זאל לערנען מיט דעם תלמיד תושב"כ ותושבע"פ,

English translation 1560

and how to fulfill the commandments, and the like.

ווי צו מקיים זיין מצוות וכיו"ב.

English translation 1561

However, there is no obligation according to law that a teacher must improve the character traits of his student. He has no obligation that he must look into the characteristics and talents of the student and endeavor to improve them, and the like.

ס'איז אבער ניטא קיין חיוב ע"פ דין אז א מלמד דארף משנה זיין די מדות פון זיין תלמיד. ער האט ניט קיין חיוב אז ער דארף זיך אריינקוקן אין די תכונות וכשרונות פון דעם תלמיד און זיך משתדל זיין דאס פארבעסערן וכיו"ב.

English translation 1562

Regarding this comes the mishnah in Pirkei Avot –

אויף דעם קומט די משנה אין פרקי אבות –

English translation 1563

"Matters of piety" –

"מילי דחסידותא" –

English translation 1564

and it adds,

און איז מוסיף,

English translation 1565

that from the aspect of the measure of piety

אז מצד מדת החסידות

English translation 1566

(beyond the letter of the law)

(לפנים משורת הדין)

English translation 1567

a true teacher must also do in this:

דארף אן אמת'ער מלמד אויך אין דעם טאן:

English translation 1568

The mishnah tells a teacher that "There are four types of students,

די משנה זאגט אן א מלמד אז "ארבע מדות בתלמידים,

English translation 1569

quick to hear, etc.",

מהר לשמוע וכו'",

English translation 1570

not merely as information that this is the reality,

ניט סתם אלס א הודעה אז אזוי איז די מציאות,

English translation 1571

but in a practical sense –

נאר בנוגע לפועל –

English translation 1572

so that he should know that it is not enough that he only teach his student,

בכדי ער זאל וויסן אז ס'איז ניט גענוג אז ער זאל בלויז לערנען מיט זיין תלמיד,

English translation 1573

and afterwards he is not concerned with what happens with the student, but rather he must look into and see the characteristics and talents of each one of his students,

און דערנאך איז אים ניט נוגע וואס עס טוט זיך מיטן תלמיד נאר ער דארף זיך נאכקוקן און זען די תכונות וכשרונות פון יעדערער פון זיינע תלמידים,

English translation 1574

and act with each student according to his situation:

און מיט יעדער תלמיד אויפטאן בהתאם למצבו:

English translation 1575

"Quick to hear and quick to lose, his gain goes out in his loss":

"מהר לשמוע ומהר לאבד יצא שכרו בהפסדו":

English translation 1576

When he sees that his student hears and immediately grasps what he teaches him –

בשעת ער זעט אז זיין תלמיד הערט און איז גלייך קולט דאס וואס ער לערנט מיט אים –

English translation 1577

he can be satisfied with himself and say "Rejoice, my innards": Aha! –

קען ער דאך זיין צופרידן מיט זיך און זאגן "שישו בני מעי": אהא! –

English translation 1578

I have a student who immediately understands what is being said,

איך האב א תלמיד וואס פארשטייט גלייך וואס מ'רעדט,

English translation 1579

and consequently

ובמילא

English translation 1580

(he thinks to himself)

(טראכט ער צו זיך)

English translation 1581

I have a great reward,

האב איך א שכר גדול,

English translation 1582

and afterwards lie down to "sleep" and no longer be interested in what happens with the student. The mishnah says –

און דערנאך זיך לייגן "שלאפן" און זיך ווייטער ניט אינטערעסירן וואס עס טוט זיך מיטן תלמיד. זאגט די משנה –

English translation 1583

"And quick to lose,

"ומהר לאבד,

English translation 1584

his gain goes out in his loss":

יצא שכרו בהפסדו":

English translation 1585

You must look into what happens afterwards with the student,

דארפסט זיך נאכקוקן וואס טוט זיך דערנאך מיטן תלמיד,

English translation 1586

what happens with him when he lies down to sleep –

וואס עס טוט זיך מיט אים וען ער לייגט זיך שלאפן –

English translation 1587

whether he remembers what he learned or not. And if he is "quick to lose" –

צי ער געדענקט וואס ער האט געלערנט אדער ניט. און אויב ער איז "מהר לאבד" –

English translation 1588

then "his gain goes out in his loss":

איז "יצא שכרו בהפסדו":

English translation 1589

You have gained nothing,

דו האסט גארניט פארדונען,

English translation 1590

because he forgot what you taught him. Therefore you must further occupy yourself with him and endeavor to correct the trait of "quick to lose".

ווייל ער האט פארגעסן וואס דו האסט מיט אים געלערנט. דעריבער דארפסטו זיך ווייטער פארנעמען מיט אים און זיך משתדל זיין מתקן זיין די מדה פון "מהר לאבד".

English translation 1591

"Hard to hear and hard to lose, his loss goes out in his gain":

"קשה לשמוע וקשה לאבד יצא הפסדו בשכרו":

English translation 1592

When he teaches a student who is "hard to hear",

בשעת ער לערנט מיט א תלמיד וואס "קשה לשמוע",

English translation 1593

even after he explains with good reasoning

איז אויך נאך דעם וואס ער איז מסביר בטוב טעם

English translation 1594

(in the manner of "set it before them"201,

(באופן ד"תשים לפניהם" 201,

English translation 1595

and "put it in their mouths"201)

און "שימה בפיהם" *201)

English translation 1596

nevertheless he must toil with him and review several times –

פונדעסטוועגן דארף ער מיט אים הארעווען און איבער'חזר'ן כמה פעמים –

English translation 1597

he can do this without vitality,

קען ער דאס טאן אָן א חיות,

English translation 1598

and think to himself that it is better to use the time to teach one who is "quick to hear", etc.

און טראכטן צו זיך אז ס'איז בעסער אויסנוצן די צייט לערנען מיט אזא וואס "מהר לשמוע" וכו'.

English translation 1599

The mishnah further tells him –

זאגט אים ווייטער די משנה –

English translation 1600

"And hard to lose,

"וקשה לאבד,

English translation 1601

his loss goes out in his gain":

יצא הפסדו בשכרו":

English translation 1602

You must further look into what happens with this student after you teach him,

דארפסט זיך ווייטער נאכקוקן וואט טוט זיך מיט דעם תלמיד נאך דעם וואס דו לערנסט מיט אים,

English translation 1603

and it could very well be that he is "hard to lose",

און עס קען גאר זיין אז "קשה לאבד",

English translation 1604

that he remembers everything you taught him,

אז ער געדענקט אלץ וואס דו האסט מיט אים געלערנט,

English translation 1605

and consequently then "his loss goes out in his gain",

ובמילא איז דעמולט "יצא הפסדו בשכרו",

English translation 1606

that you receive reward for this

אז דו באקומסט אויף דעם שכר

English translation 1607

(the opposite of when you teach one who is "quick to hear and quick to lose").

(היפך פון ווי דאס איז ווען דו לערנסט מיט אזא וואס "מהר לשמוע ומהר לאבד").

English translation 1608

"Quick to hear and hard to lose":

"מהר לשמוע וקשה לאבד":

English translation 1609

When he teaches a student who immediately grasps what he says and does not forget it –

בשעת ער לערנט מיט א תלמיד וואס איז גלייך קולט וואס ער זאגט און פארגעסט עס ניט –

English translation 1610

he might think that he should be "patted on the shoulder",

קען ער מיינען אז מ'דארף אים "פאטשן אויף די פלייצע",

English translation 1611

that he has such a student.

אז ער האט אזא תלמיד.

English translation 1612

The mishnah tells him –

זאגט אים די משנה –

English translation 1613

"This is a good portion":

"זה חלק טוב":

English translation 1614

This is not your

דאס איז ניט דיינער

English translation 1615

(the teacher's)

(דעם מלמד'ס)

English translation 1616

accomplishment –

אן אויפטו –

English translation 1617

This is the "good portion" of the student:

דאס איז דער "חלק טוב" פון דעם תלמיד:

English translation 1618

He has these talents by nature,

ער האט בטבע די כשרונות,

English translation 1619

and you have not accomplished anything in this. Consequently, the teacher must know that it is not enough that he only teach the student,

און ניט דו האסט עפעס אין דעם אויפגעטאן. במילא דארף דער מלמד וויסן אז ס'איז ניט מספיק אז ער זאל נאר לערנען מיט דעם תלמיד,

English translation 1620

but rather he must do with him and improve his virtues, and the like.

נאר ער דארף טאן מיט אים און פארבעסערן זיינע מעלות וכיו"ב.

English translation 1621

"Hard to hear and quick to forget":

"קשה לשמוע ומהר לאבד":

English translation 1622

When one teaches such a student, he may think that the student is guilty and it is lost,

בשעת ער לערנט מיט אזא תלמיד קען ער מיינען אז דער תלמידך איז אין דעם שולדיק און ס'איז פארפאלן,

English translation 1623

one can no longer do anything with him. The Mishnah says:

מ'קען שוין גארניט אויפטאן מיט אים. זאגט די משנה:

English translation 1624

"This is an evil portion" –

"זה חלק רע" –

English translation 1625

the student is not guilty in this,

דער תלמיד איז אין דעם ניט שולדיק,

English translation 1626

because "this is an evil portion" that the Omnipresent gave him202. And certainly one can change it

ווייל "זה חלק רע" וואס דער אויבערשטער האט אים געגעבן 202. און זיכער אז מ'קען דאס משנה זיין

English translation 1627

(as follows).

(כדלקמן).

English translation 1628

And regarding this is also the instruction of the Mishnah to students:

ועד"ז איז אויך די הוראה פון דער משנה צו תלמידים:

English translation 1629

If he has talents and is "quick to hear",

אויב ער האט כשרונות און איז "מהר לשמוע",

English translation 1630

he must not be a haughty person,

טאר ער ניט זיין קיין בעל גאוה,

English translation 1631

because it can be that "quick to forget,

ווייל עס קען זיין אז "מהר לאבד,

English translation 1632

and his reward comes out in his loss". And even "quick to hear and hard to forget" –

ויצא שכרו בהפסדו". ואפילו "מהר לשמוע וקשה לאבד" –

English translation 1633

he must still not be a haughty person,

טאר ער ווייטער ניט זיין קיין בעל גאוה,

English translation 1634

because "this is a good portion" that the Omnipresent gave you;

ווייל "זה חלק טוב" וואס דער אויבערשטער האט דיר געגעבן;

English translation 1635

and you did not labor for it. And "man is born for toil"203 –

און דו האסט דערצו ניט געהארעוועט. און "אדם לעמל יולד" 203 –

English translation 1636

therefore you must labor and add more than the "good portion" that the Omnipresent gave you.

במילא דארפסטו הארעווען און אויפטאן נאכמער ווי דער "חלק טוב" וואס דער אויבערשטער האט דיר געגעבן.

English translation 1637

And regarding this, conversely:

ועד"ז פארקערט:

English translation 1638

If with him it is "hard to hear",

אויב ביי אים איז "קשה לשמוע",

English translation 1639

he may become downcast within himself and fall into despair, Heaven forbid.

קען ער בא זיך זיין אראפגעפאלן און אריינפאלן אין יאוש ח"ו.

English translation 1640

One tells him that it can be that "hard to forget,

זאגט מען אים אז עס קען זיין אז "קשה לאבד,

English translation 1641

and his loss comes out in his reward".

ויצא הפסדו בשכרו".

English translation 1642

And furthermore:

און נאכמער:

English translation 1643

Even if he is "hard to hear and quick to forget",

אפילו אויב ער איז "קשה לשמוע ומהר לאבד",

English translation 1644

he should also not fall into despair,

זאל ער אויך ניט אריינפאלן אין יאוש,

English translation 1645

because "this is an evil portion",

ווייל "זה חלק רע",

English translation 1646

he is not guilty in this,

ער איז אין דעם ניט שולדיק,

English translation 1647

rather this is the portion that was given to him from Above,

נאר דאס איז דער חלק ואס מ'האט אים געגעבן מלמעלה,

English translation 1648

but certainly he can overcome it and change it.

אבער זיכער קען ער זיך אויף דעם מתגבר זיין און משנה זיין.

English translation 1649

As the Rambam rules204 that "every person is given free will; if he wishes to incline himself to a good path and be righteous, the choice is in his hand, etc.",

ע"ד ווי דער רמב"ם פסק'נט 204 אז "רשות לכל אדם נתונה אם רצה להטות עצמו לדרך טובה ולהיות צדיק הרשות בידו כו'",

English translation 1650

"Let not this thing pass through your mind that the fools of the nations say, etc., that the Holy One, blessed be He, decrees upon a person from the beginning of his creation to be righteous or wicked, etc.",

"אל יעבור במחשבתך דבר זה שאומרים טפשי אומה"ע כו' שהקב"ה גוזר על האדם מתחלת ברייתו להיות צדיק ורשע כו'",

English translation 1651

and he elaborates on this,

און ער איז מאריך בזה,

English translation 1652

and explains that the matter of free will "is a great principle and it is the pillar of the Torah and the commandment, etc.",

און איז מסביר ווי דער ענין הבחירה "עיקר גדול הוא והוא עמוד התורה והמצוה כו'",

English translation 1653

and the foundation of all reward and punishment, etc.

און דער יסוד פון גאנץ שכר ועונש כו'.

English translation 1654

The explanation in the Rambam, Laws of Mezuzah will be understood based on what is explained in the Zohar, Parshat Va'etchanan

דער ביאור אין רמב"ם הל' מזוזה וועט מען פארשטיין ע"פ המבואר בזהר פ' ואתחנן

English translation 1655

(which is the source of the Rambam,

(וואס דאס איז דער מקור פון רמב"ם,

English translation 1656

as above):

כנ"ל):

English translation 1657

In the Zohar he says there,

אין זהר זאגט ער דארטן,

English translation 1658

that "it is a commandment to affix a mezuzah on the gates,

אז "פקודא למקבע ב"ן מזוזה לתרעי',

English translation 1659

so that all people be guarded from the side of the Holy One, blessed be He,

למהוי כל ב"נ נטיר מעם קב"ה,

English translation 1660

when they go out and when they come in, and the secret is 'Hashem will guard your going out and your coming in from now and forever'. Because the secret of the mezuzah stands constantly at the entrance,

כד נפיק וכד עייל ורזא ה' ישמור צאתך ובואך מעתה ועד עולם. בגין דרזא דמזוזה איהו קאים תדיר לפתחא,

English translation 1661

and this is the supernal entrance and this is the level called Guardian, to be found in protection. And furthermore, that a person should never forget the remembrance of the Holy One, blessed be He,

ודא איהו פתחא דלעילא ודא איהו דרגא דאקרי שומר לאתשכחא בנטירו. ותו דלא ינשי ב"נ דוכרנא דקב"ה לעלמין,

English translation 1662

like the manner of tzitzit, as it is said 'And you shall see it and remember all the commandments of Hashem, etc.',

כגוונא דציצית כד"א וראיתם אותו וזכרתם את וגו',

English translation 1663

when a person sees this remembrance, he remembers within himself to perform the commandment of his Master, and the secret of faith is the mezuzah, etc."

כיון שחמי בר נש להאי דוכרנא אדכר בגרמי' למעבד פקודא דמארי' ורזא דמהימנותא מזוזה כו'".

English translation 1664

And as he continues further in the Zohar204 how a mezuzah effects the matter of protection:

און ווי ער איז ממשיך ווייטער אין זהר 204 ווי א מזוזה טוט אויף ענין השמירה:

English translation 1665

"At the time that harmful species approach the entrance of a person, they raise their heads and look at the holy Name that appears outside, which is Sha-dai, that is adorned with its crowns; this Name rules over all of them, and they are afraid and flee, and do not approach the entrance of the person."

"בשעתא דאינו זינין בישין קריבין לפתחא דב"נ זקפן רישא ומסתכלן בשמא קדישא דאתחזי לבר דאיהו שד"י דמתעטר בעטרוי שמא דא שליט על כלהו מני' דחלין וערקין ולא קרבין לפתחא דב"נ".

English translation 1666

That is to say, the unique aspect of mezuzah is –

דאס הייסט אז דער ענין מיוחד פון מזוזה איז –

English translation 1667

that in it one sees Divinity in a revealed way down here

אז אין דעם זעט מען אלקות בגלוי דא למטה

English translation 1668

(at the entrance of the house of a Jew).

(על פתח הבית פון א איד).

English translation 1669

And in the language of the Rambam –

ובלשון הרמב"ם –

English translation 1670

that this is "the unification of the Name,

אז דאס איז "יחוד השם,

English translation 1671

the Name of the Holy One, blessed be He". And therefore,

שמו של הקב"ה". און דעריבער,

English translation 1672

through a mezuzah "a person will never forget the remembrance of the Holy One, blessed be He",

דורך א מזוזה איז "לא ינשי ב"נ דוכרנא דבק"ה לעלמין",

English translation 1673

and "when a person sees this remembrance, he remembers within himself to perform the commandment of his Master". In the language of the Rambam –

און "כיון שחמי בר נש להאי דוכרנא אדכר בגרמי' למעבד פקודא דמארי'". בלשון הרמב"ם –

English translation 1674

that through a mezuzah

אז דורך א מזוזה

English translation 1675

(which is "the unification of the Name")

(וואס איז "יחוד השם")

English translation 1676

"he will remember His love and awaken from his sleep and his errors in the vanities of time,

איז "יזכור אהבתו ויעור משנתו ושגיותיו בהבלי הזמן,

English translation 1677

and know that there is nothing that endures forever and ever except the knowledge of the Rock of the world, and immediately he returns to his knowledge and walks in the paths of uprightness",

וידע שאין דבר העומד לעולם ולעולמי עולמים אלא ידיעת צור העולם ומיד הוא חוזר לדעתו והולך בדרכי מישרים",

English translation 1678

since the mezuzah is connected with the Omnipresent in a revealed way.

וויבאלד אז דער מזוזה איז פארבונדן מיט דעם אויבערשטן בגלוי.

English translation 1679

And since the body of the mezuzah is connected with "the unification of the Name" in a revealed way,

און וויבאלד אז גוף המזוזה איז פארבונדן מיט "יחוד השם" בגלוי,

English translation 1680

therefore a mezuzah also brings about the matter of protection over the person and all matters of the house

דעריבער ברענגט א מזוזה אויך דער ענין השמירה אויף דעם מענטשן און כל עניני הבית

English translation 1681

("Hashem will guard your going out and your coming in from now and forever",

("ה' ישמור צאתך ובואך מעתה ועד עולם",

English translation 1682

also when the person is not at home) –

אויך ווען דער מענטש איז ניט אין שטוב) –

English translation 1683

as per the acronym of "Sha-dai" that stands on the mezuzah –

כר"ת ב"שד"י" וואס שטייט אויף דער מזוזה –

English translation 1684

"Guardian of the doors of Israel"205 or "Guardian of the dwellings of Israel"206,

"שומר דלתות ישראל" 205 אדער "שומר דירות ישראל" 206,

English translation 1685

because,

ווייל,

English translation 1686

as explained in the aforementioned Zohar,

כמבואר בזהר הנ"ל,

English translation 1687

that when an undesirable angel and the like sees the mezuzah on the door of the house,

אז בשעת א מלאך בלתי רצוי וכיו"ב זעט די מזוזה אויפן טיר פון שטוב,

English translation 1688

on which one sees the Name of the Holy One, blessed be He,

וואס אויף איר זעט מען שמו של הקב"ה,

English translation 1689

"the unification of the Name",

"יחוד השם",

English translation 1690

in a revealed way –

בגלוי –

English translation 1691

which is "the truth of His existence" from Whom all existences are found,

וואס ער איז "אמתת המצאו" שממנו נמצאו כל הנמצאים,

English translation 1692

and if He wishes He can annihilate them from existence –

און אויב ער וויל קען ער אים מאכן אויס מציאות –

English translation 1693

he is afraid to approach.

האט ער מורא צוגיין.

English translation 1694

We see the special aspect of mezuzah

ווי מ'זעט דער ענין מיוחד אין מזוזה

English translation 1695

(that the body of the mezuzah is connected with the "Oneness of Hashem" in a revealed way,

(אז גוף המזוזה איז פארבונדן מיט "יחוד השם" בגלוי,

English translation 1696

and therefore it provides protection) –

און דערפאר טוט עס אויף שמירה) –

English translation 1697

also in halachah:

אויך אין הלכה:

English translation 1698

In general, there is a prohibition of "You shall not test Hashem your G-d"207,

בכלל איז דא אן איסור פון "לא תנסו את ה' אלקיכם" 207,

English translation 1699

except for the mitzvah of tzedakah, about which it says208 "Test Me now with this",

חוץ פון מצות צדקה בא וועלכע עס שטייט 208 "ובחנוני נא בזאת",

English translation 1700

as explained in the poskim209,

כמבואר בפוסקים 209,

English translation 1701

and as also explained in the poskim, there are several limitations regarding this.

וכמבואר בפוסקים אויך כמה הגבלות בזה.

English translation 1702

In this, however, there is one exception –

אין דעם איז אבער דא איין אויסנאם –

English translation 1703

the mitzvah of mezuzah

די מצוה פון מזוזה

English translation 1704

(as discussed at length previously210)

(ווי גערעדט אמאל בארוכה 210)

English translation 1705

that the aspect of protection through mezuzah is a part of "the body of the mitzvah itself"211,

אז דער ענין השמירה ע"י מזוזה איז א חלק פון "גוף המצוה עצמה" 211,

English translation 1706

and furthermore –

און נאכמער –

English translation 1707

this is a fundamental point in the mitzvah of mezuzah –

דאס איז אן עיקר אין מצות מזוזה –

English translation 1708

"it is made for protection"212.

"לשימור עביד" 212.

English translation 1709

And since this is the only mitzvah where protection is a result and part of the mitzvah itself,

און וויבאלד אז דאס איז די איינציקע מצוה וואס שמירה איז א תוצאה וחלק פון דער מצוה גופא,

English translation 1710

there is no deficiency in the completeness of fulfillment when it is done for the sake of protection,

איז דאס ניט קיין חסרון אין שלימות הקיום ווען דאס ווערט געטאן צוליב שמירה,

English translation 1711

because this is indeed among the matters of the mitzvah.

ווארום דאס איז דאך מעניני המצוה.

English translation 1712

And the reason for this

והטעם לזה

English translation 1713

(why mezuzah is different from other mitzvos) –

(פארוואס מזוזה איז אנדערש פון אנדערע מצוות) –

English translation 1714

is as above:

איז כנ"ל:

English translation 1715

The reason why a mezuzah brings protection,

דער טעם פארוואס א מזוזה ברענגט שמירה,

English translation 1716

is not because of the mezuzah itself,

איז ניט מצד דער מזוזה אליין,

English translation 1717

that the mezuzah is like an "amulet"

אז דער מזוזה איז ווי א "קמיע"

English translation 1718

(and the like) heaven forbid

(וכיו"ב) ח"ו

English translation 1719

[as the Rambam rejects in the halachos preceding this213],

[ווי דער רמב"ם איז שולל אין די הלכות לפנ"ז 213],

English translation 1720

but because the mitzvah of mezuzah is a mitzvah of Hashem214,

נאר ווייל מצות מזוזה איז מצות השם 214,

English translation 1721

and the mitzvah

און דער מצוה

English translation 1722

(the mitzvah of mezuzah)

(מצות מזוזה)

English translation 1723

is the "Oneness of Hashem" in a revealed way,

איז "יחוד השם" בגלוי,

English translation 1724

and therefore it also brings the protection of the Holy One, blessed be He,

און דעריבער ברענגט עס אויך שמירתו של הקב"ה,

English translation 1725

as above, that when the unwanted angel sees the mezuzah, he sees the "Oneness of Hashem",

כנ"ל אז בשעת דער מלאך בלתי רצוי זעט דער מזוזה זעט ער "יחוד השם",

English translation 1726

consequently he has fear from it.

במילא האט ער דערפון מורא.

English translation 1727

That is, the main point here is the One Above,

ד.ה. אז דער עיקר דא איז דער אויבערשטער,

English translation 1728

and He protects the house,

און ער היט דער שטוב,

English translation 1729

and how the "Oneness of Hashem" is expressed –

און ווי דריקט זיך אויס "יחוד השם" –

English translation 1730

is through the mezuzah,

איז דאס דורך דער מזוזה,

English translation 1731

and therefore when one sees the mezuzah –

און דעריבער ווען מ'זעט דער מזוזה –

English translation 1732

through this one sees the "Oneness of Hashem" in a revealed way –

וואט דורך דעם זעט מען "יחוד השם" בגלוי –

English translation 1733

it protects the house.

היט דאס אפ דער שטוב.

English translation 1734

And based on this, one can explain the reason why the Rambam specifically in the halachos of mezuzah

ועפ"ז י"ל דער טעם פארוואס דער רמב"ם ברענגט דוקא אין הלכות מזוזה

English translation 1735

(not in the halachos of tefillin or the halachos of tzitzis)

(ניט אין הל' תפילין אדער הל' ציצית)

English translation 1736

brings the matter of "Whoever has tefillin on his head and arm, and tzitzis on his garment, and a mezuzah at his entrance, is guaranteed not to sin, etc.":

דעם ענין פון "כל מי שיש לו תפילין בראשו ובזרועו וציצית בבגדו ומזוזה בפתחו מוחזק הוא שלא יחטא וכו'":

English translation 1737

Because specifically in the mitzvah of mezuzah

ווארום דוקא בא מצות מזוזה

English translation 1738

(not so the mitzvah of tefillin and the mitzvah of tzitzis)

(ניט אזוי מצות תפילין ומצות ציצית)

English translation 1739

the aspect of the "Oneness of Hashem" in a revealed way is emphasized,

איז בהדגשה דער ענין פון "יחוד השם" בגלוי,

English translation 1740

as he says in the preceding halachah,

ווי ער זאגט לפנ"ז אין דער הלכה,

English translation 1741

and therefore through mezuzah "he will remember his love, etc." And therefore specifically in the mitzvah of mezuzah there is the aspect of protection

און דערפאר איז דורך מזוזה "יזכור אהבתו וכו'". און דעריבער איז דוקא בא מצות מזוזה דא דער ענין פון שמירה

English translation 1742

(as a part of the body of the mitzvah),

(אלס א חלק פון גוף המצוה),

English translation 1743

the protection of the Holy One, blessed be He.

די שמירה של הקב"ה.

English translation 1744

And therefore also the aspect of protection that "he is guaranteed not to sin" comes specifically through the mitzvah of mezuzah,

און דערפאר איז אויך דער ענין השמירה אז "מוחזק הוא שלא יחטא" קומט במיוחד ע"י מצות מזוזה,

English translation 1745

more than through the mitzvah of tefillin and tzitzis. As the matter is also simply:

מער ווי ע"י מצות תפילין וציצית. ווי דער ענין איז אויך בפשטות:

English translation 1746

Through a mezuzah, the One Above protects all of a person's possessions that are in the house,

דורך א מזוזה היט דער אויבערשטער אלע נכסי האדם וואס זיינען דא אין שטוב,

English translation 1747

including the tefillin and tzitzis and sefer Torah and the like that are there.

כולל די תפילין וציצית וספר תורה וכיו"ב וואס זיינע דארטן דא.

English translation 1748

Therefore the Rambam writes it specifically in the halachos of mezuzah.

דעריבער שרייבט עס דער רמב"ם דוקא אין הלכות מזוזה.

English translation 1749

And based on the above, one can also explain why the Rambam adds at the end of the halachah –

וע"פ הנ"ל י"ל אויך דער ביאור פארוואס דער רמב"ם איז מוסיף בסוף ההלכה –

English translation 1750

"Blessed is the Merciful One who assisted us" after he writes that "Whoever has, etc., a mezuzah at his entrance is guaranteed not to sin, etc.":

"בריך רחמנא דסייען" לאחרי ווי ער שרייבט אז "כל מי שיש לו כו' מזוזה בפתחו מוחזק הוא שלא יחטא וכו'":

English translation 1751

With this, the Rambam further emphasizes the aforementioned aspect in mezuzah –

דערמיט איז דער רמב"ם נאכמער מדגיש ענין הנ"ל אין מזוזה –

English translation 1752

the "Oneness of Hashem" in a revealed way

"יחוד השם" בגלוי

English translation 1753

(and therefore it brings "he will remember his love, etc." and "he is guaranteed not to sin") –

(און דערפאר ברענגט עס "ויזכור אהבתו וכו'" און "מוחזק הוא שלא יחטא") –

English translation 1754

that the only thing that effects the protection through the Holy One, blessed be He

אז די איינציקע זאך וואס טוט אויף די שמירה ע"י הקב"ה

English translation 1755

("he is guaranteed not to sin")

("מוחזק הוא שלא יחטא")

English translation 1756

is the One Above –

איז דער אויבערשטער –

English translation 1757

"Blessed is the Merciful One who assisted us".

"בריך רחמנא דסייען".

English translation 1758

And that which it says "the Merciful One" in the Aramaic language –

און דאס וואס עס שטייט "רחמנא" בלשון תרגום –

English translation 1759

one can say the hint in this:

י"ל הרמז בזה:

English translation 1760

The aspect of protection through mezuzah

דער ענין השמירה ע"י מזוזה

English translation 1761

(due to the "Oneness of Hashem")

(מצד "יחוד השם")

English translation 1762

descends even to the very lowest level in the world. As related in the Yerushalmi215,

קומט אראפ ביז למטה מטה בעולם. ווי דערציילט אין ירושלמי 215,

English translation 1763

that "Artban, a non-Jew216, sent to Rabbeinu HaKadosh a precious pearl of great value.

אז "ארטבון א נכרי 216 "שלח לרבינו הקדוש יד מרגלי טבא אטימיטון.

English translation 1764

He said to him: Send me something good of equal value.

א"ל שלח לי מילה דטבא דכוותה,

English translation 1765

He sent him a mezuzah.

שלח לי' חד מזוזה,

English translation 1766

He said to him: I sent you something that has no price,

א"ל מה אנא שלחי לך מילה דלית לה טימי,

English translation 1767

and you sent me something worth a single prutah

ואת שלחת לי מילה דטבא חד פולר

English translation 1768

(a small coin)

(מטבע קטנה)

English translation 1769

." Rabbeinu HaKadosh answered him:

". האט אים רבינו הקדוש אים געענטפערט:

English translation 1770

"You sent me something that I must guard,

"את שלחית לי מילה דאנא מנטיר לה,

English translation 1771

and I sent you something that you will sleep and it will guard you",

ואנא שלחי' לך מילה דאת דמך לך והיא מנטרא לך",

English translation 1772

and as it actually happened, the mezuzah protected the possessions of Artban!217

און ווי ס'איז געווען בפועל אז דער מזוזה האט געהיט די נכסים פון ארטבון! 217

English translation 1773

From this we see that the aspect of protection through the mezuzah

וואס דערפון זעט מען אז דער ענין השמירה ע"י המזוזה

English translation 1774

(the "Oneness of Hashem")

("יחוד השם")

English translation 1775

descends also to a non-Jew,

קומט אראפ אויך ביי א נכרי,

English translation 1776

who does not understand the Holy Tongue,

וואס ער פארשטייט ניט לשון הקודש,

English translation 1777

but only the Aramaic language,

נאר לשון ארמי,

English translation 1778

i.e., to the very lowest level,

ד.ה. למטה מטה,

English translation 1779

and even he perceives the aspect of the "Oneness of Hashem" in a revealed way

און אויך ער הערט אן דער ענין פון "יחוד השם" בגלוי

English translation 1780

(through the mezuzah).

(ע"י המזוזה).

English translation 1781

And this is hinted in that the language here is "Berich Rachmana d'sayei'an",

און דאס איז מרומז אין דעם וואס דער לשון דא איז "בריך רחמנא דסייען",

English translation 1782

in Aramaic –

בלשון ארמי –

English translation 1783

that even one who understands only this language hears that "Berich Rachmana d'sayei'an",

אז אויך איינער וואס פארשטייט נאר לשון זה הערט אן אז "בריך רחמנא דסייען",

English translation 1784

that the Most High is the One Who helps and protects etc.

אז דער אויבערשטער איז דער וואס העלפט און היט וכו'.

English translation 1785

The explanation in this Zohar –

דער ביאור אין דעם זהר –

English translation 1786

"After he arose, he entered the synagogue, adorned with Totepei

"לבתר דקם עאל לבי כנישתא מעטר בטוטפי

English translation 1787

(Tefillin)

(תפילין)

English translation 1788

covered with the covering of Tzitzit

אתכסי בכיסוי דציצית

English translation 1789

(Tallit)" –

(טלית) " –

English translation 1790

in the service of man

בעבודת האדם

English translation 1791

[which is connected with what was discussed above in the Rambam –

[וואס דאס איז פארבונדן עם המדובר לעיל ברמב"ם –

English translation 1792

"Whoever has Tefillin on his head and on his arm, and Tzitzit on his garment, and a Mezuzah at his entrance etc."]:

"כל מי שיש לו תפילין בראשו ובזרועו וציצית בבגדו ומזוזה בפתחו כו'"]:

English translation 1793

The general intent of making for Him, blessed be He, a dwelling place in the lower realms –

דער כללות הכוונה פון לעשות לו ית' דירה בתחתונים –

English translation 1794

is connected

איז פארבונדן

English translation 1795

(in addition to the matter of the Mezuzah,

(נוסף מיט ענין המזוזה,

English translation 1796

"the unification of the Name")

"יחוד השם")

English translation 1797

with two things:

מיט צוויי זאכן:

English translation 1798

the matter of Makif and the matter of Penimi,

דער ענין פון מקיף און דער ענין פון פנימי,

English translation 1799

as explained in many places.

כמבואר בכ"מ. '

English translation 1800

Which in the mitzvot are expressed the two things

וואס אין מצוות דריקן זיך אויס די צוויי זאכן

English translation 1801

(of Makif and Penimi)

(פון מקיף ופנימי)

English translation 1802

in the two mitzvot of Tallit and Tefillin:

אין די צוויי מצוות פון טלית און תפילין:

English translation 1803

Tallit is the aspect of Makif,

טלית איז בחי' מקיף,

English translation 1804

the cloak of the King218,

פריסו דמלכא 218,

English translation 1805

acceptance of the yoke

קבלת עול

English translation 1806

(as explained in Tanya219),

(כמבואר בתניא 219),

English translation 1807

and simply –

ובפשטות –

English translation 1808

it encompasses the person. And Tefillin is the aspect of Penimiyut220. And in the language of the verse221:

ס'איז מקיף את האדם. און תפילין איז בחי' פנימיות 220. ובלשון הכתוב 221:

English translation 1809

"Bread to eat

"לחם לאכול

English translation 1810

(Penimiyut)

(פנימיות)

English translation 1811

and a garment to wear

ובגד ללבוש

English translation 1812

(Makif)

(מקיף)

English translation 1813

"222.

" 222.

English translation 1814

And in this there are two orders:

און אין דעם זיינען פאראן צוויי סדרים:

English translation 1815

The order of actual service is from the light to the heavy,

דער סדר העבודה בפועל איז מן הקל אל הכבד,

English translation 1816

one begins with Makif,

הויבט מען אָן מיט מקיף,

English translation 1817

acceptance of the yoke,

קבלת עול,

English translation 1818

a general matter,

אן ענין כללי,

English translation 1819

and afterwards one enters into Penimiyut.

און דערנאך גייט מען אריין בפנימיות.

English translation 1820

And as our Sages, of blessed memory, said223: "Why was the portion of Shema preceded to Vehayah Im Shamoa? So that one should first accept upon himself the yoke of the kingdom of heaven and afterwards accept upon himself the yoke of the mitzvot."

וכמאחז"ל 223 "למה קדמה פרשת שמע לוהי' אם שמוע. כדי שיקבל עליו עול מלכות שמים תחלה ואח"כ יקבל עליו עול מצוות".

English translation 1821

And thus the order is expressed in donning the Tallit and laying the Tefillin –

און אזוי דריקט זיך אויס דער סדר בלבישת טלית והנחת תפילין –

English translation 1822

that one first puts on the Tallit

אז מ'טוט אן פריער דעם טלית

English translation 1823

(Makif),

(מקיף),

English translation 1824

and afterwards the Tefillin

און דערנאך די תפילין

English translation 1825

(Penimi)224,

(פנימי) 224,

English translation 1826

because "one ascends in holiness and does not descend"225,

ווייל "מעלין בקודש ואין מורידין" 225,

English translation 1827

i.e., from the light to the heavy.

ד.ה. מן הקל אל הכבד.

English translation 1828

But when it speaks about making for Him, blessed be He, a dwelling place in the lower realms in actuality –

בשעת עס רעדט זיך אבער וועגן דעם לעשות לו ית' דירה בתחתונים בפועל –

English translation 1829

then first and foremost the emphasis must be on Penimiyut and the innermost Penimiyut,

איז לכל לראש דארף זיין די הדגשה אויף פנימיות ופנימי פנימיות,

English translation 1830

that Divinity should permeate the lower realms in Penimiyut and the innermost Penimiyut,

אז אלקות זאל דורכנעמען תחתונים בפנימיות ופנימי פנימיות,

English translation 1831

and afterwards an aspect of a higher Makif etc. is drawn down.

און דערנאך ווערט נמשך א בחי' מקיף נעלה יותר כו'.

English translation 1832

And about this he speaks in the Zohar

און וועגן דעם רעדט ער אין זהר

English translation 1833

(the emphasis on actualizing the dwelling place in the lower realms) –

(די הדגשה אויף דורכפירן דעם דירה בתחתונים בפועל) –

English translation 1834

"He entered the synagogue, adorned with Totepei, covered with the covering of Tzitzit" –

"עאל לבי כנישתא מעטר בטוטפי אתכסי בכיסוי דציצית" –

English translation 1835

that first comes the matter of laying Tefillin

אז פריער קומט דער ענין פון הנחת תפילין

English translation 1836

(after donning the Tallit beforehand),

(לאחרי לבישת טלית לפנ"ז),

English translation 1837

the matter of Penimiyut,

דער ענין פון פנימיות,

English translation 1838

and afterwards one covers the Tefillin with the Tallit –

און דערנאך איז מען מכסה די תפילין מיטן טלית –

English translation 1839

the drawing down of Makif –

המשכת מקיף –

English translation 1840

because regarding the dwelling place in the lower realms in actuality, the emphasis is primarily on the matter of Penimiyut.

ווייל בנוגע צו דירה בתחתונים בפועל איז בהדגשה בעיקר דער ענין פון פנימיות.

English translation 1841

That is, that the emphasis in this Zohar is specifically the superiority of Penimiyut,

ד.ה. אז די הדגשה אין דעם זהר איז די מעלה פון פנימיות דוקא,

English translation 1842

and therefore he begins with the order of Tefillin,

און דערפאר הויבט ער אן מיט דעם סדר פון תפילין,

English translation 1843

and afterwards the drawing down of a higher Makif through his covering the Tefillin with the Tallit.

ולאח"ז המשכת מקיף למעלה יותר עי"ז וואס ער איז מכסה די תפילין מיטן טלית.

English translation 1844

That the emphasis is specifically on Penimiyut is also seen in the future to come –

וואס דער הדגשה אויף פנימיות דוקא זעט מען אויך לע"ל –

English translation 1845

as explained in Pri Etz Chaim226,

כמבואר בפרי עץ חיים 226,

English translation 1846

that all matters and revelations in this time are only from the externality of Atika Kadisha,

אז אלע ענינים וגילויים בזמן הזה זיינען נאר פון חיצוניות עתיקא קדישא,

English translation 1847

but in the future to come there will be the revelation of the Penimiyut of Atika Kadisha,

משא"כ לע"ל וועט זיין דער התגלות פון פנימיות עתיקא קדישא,

English translation 1848

because this is the perfection of all matters.

ווייל דאס איז דער שלימות כל הענינים.

English translation 1849

Standing in the days before Shavuot,

שטייענדיק אין די טעג פאר חג השבועות,

English translation 1850

the time of the giving of our Torah,

זמן מתן תורתנו,

English translation 1851

which the matter of the giving of the Torah was opened through the introduction that "our children are our guarantors"227,

וואס דער ענין פון מתן תורה האט זיך אויפגעטאן דורך דער הקדמה אז "בנינו ערבים אותנו" 227,

English translation 1852

both boys and girls. And on the contrary –

סיי אינגעלעך און סיי מיידעלעך. ואדרבה –

English translation 1853

as an introduction to the giving of the Torah, it was first228: "Thus shall you say to the house of Jacob"229 –

אלס הקדמה צו מ"ת איז פריער געווען 228 "כה תאמר לבית יעקב" 229 –

English translation 1854

"these are the women"230 and afterwards "and tell the children of Israel"229 –

"אלו הנשים" 230 און דערנאך "ותגיד לבני ישראל" 229 –

English translation 1855

"these are the men"231.

"אלו האנשים" 231.

English translation 1856

It is the place to mention,

איז כאן המקום צו דערמאנען,

English translation 1857

as mentioned in the previous years232,

ווי דערמאנט אין די שנים לפ"ז 232,

English translation 1858

that also in this year,

אז אויך בשנה זו,

English translation 1859

one should bring all Jewish children to the synagogue on Shavuot to hear the "Ten Commandments" during the Torah reading. And do this in this year with greater vigor and strength,

זאל מען ברענגען אלע אידישע קינדער בביהכנ"ס בחגה"ש צו הערן די "עשרת הדברות" בשעת קריאת התורה. און טאן דאס בשנה זו ביתר שאת וביתר עוז,

English translation 1860

and publicize this etc.

און דאס מפרסם זיין וכו'.

English translation 1861

Also:

אזוי אויך:

English translation 1862

Since as a preparation for the giving of the Torah was "our children are our guarantors" –

וויבאלד אז אלס הכנה צו מ"ת איז געווען "בנינו עורבים אותנו" –

English translation 1863

one should arouse,

איז מען מעורר,

English translation 1864

as in recent years,

כבשנים האחרונות,

English translation 1865

that before Shavuot a gathering of "Tzivot Hashem" should be held,

אז פאר חג השבועות זאל מען מאכן א כינוס פון "צבאות השם",

English translation 1866

and speak with them about the giving of the Torah and their role in this as guarantors etc.,

און רעדן מיט זיי וועגן מתן תורה און זייער תפקיד בזה אלס ערבים וכו',

English translation 1867

"as one man with one heart".

"כאיש אחד בלב אחד".

English translation 1868

And this should be a fitting preparation for receiving the Torah with joy and with Penimiyut233,

און דאס זאל זיין א הכנה מתאימה צו קבלת התורה בשמחה ובפנימיות 233,

English translation 1869

"as one man with one heart".

"כאיש אחד בלב אחד".

English translation 1870

And standing at the time of the ratzon d'ratzin of Shabbat Parshat Bamidbar,

און שטייענדיק בזמן רעוא דרעוין פון שבת פ' במדבר,

English translation 1871

when one will soon read Parshat Nasso –

ווען מ'גייט באלד לייענען פ' נשא –

English translation 1872

one enters from "Raise the head of the children of Israel" which is in Parshat Bamidbar,

גייט מען אריין פון "שאו את ראש בני ישראל" וואס שטייט אין פ' במדבר,

English translation 1873

into "Raise the head of the children of Israel" in Parshat Nasso,

אין "נשא את ראש בני ישראל" בפ' נשא,

English translation 1874

What this has as an advantage relative to Parshat Bamidbar:

וואס דאס האט א מעלה לגבי פ' במדבר:

English translation 1875

In Parshat Bamidbar

אין פ' במדבר

English translation 1876

(where the entire portion is called "Bamidbar")

(וואס שם כל הפרשה איז "במדבר")

English translation 1877

the matter of "Raise the head" is emphasized as being "in the desert";

איז בהדגשה ווי דער ענין פון "שאו את ראש" איז "במדבר";

English translation 1878

however, in Parshat Nasso

משא"כ אין פ' נשא

English translation 1879

("Raise the head")

("נשא את ראש")

English translation 1880

the name of the entire portion is "Nasso",

איז דער נאמען פון די גאנצע פרשה "נשא",

English translation 1881

therefore the matter of "raising" stands more emphatically and openly,

במילא שטייט מער בהדגשה ובגלוי דער ענין פון "נשא",

English translation 1882

It also includes the matter of the offerings of the princes which is discussed in the portion,

כולל אויך דער ענין פון הקרבת הנשיאים וואס רעדט זיך אין דער פרשה,

English translation 1883

where each prince

וואס יעדער נשיא

English translation 1884

(from the term "Nasso")

(על שם "נשא")

English translation 1885

through his offering on his day lifts up

ע"י הקרבתו ביום שלו הויבט אויף

English translation 1886

("Nasso")

("נשא")

English translation 1887

his tribe,

זיין שבט,

English translation 1888

each tribe ascends in its own path,

כל שבט במסילתו יעלה,

English translation 1889

and together with this the matter of the unity of all Jews and tribes is also emphasized,

וביחד עם זה איז אויך מודגש דער ענין האחדות פון אלע אידן ושבטים,

English translation 1890

as it says in the Midrash 234

ווי עס שטייט אין מדרש 234

English translation 1891

(as discussed at length many times)

(כמדובר כמ"פ בארוכה)

English translation 1892

"Scripture considers them as if all of them offered on the first day and as if all of them offered on the last day" 235,

"העלה עליהם הכתוב כאילו כולם הקריבו ביום ראשון וכאילו הקריבו כולם ביום אחרון" 235,

English translation 1893

and through the unity on the first day and on the last day –

און דורך דער אחדות ביום ראשון וביום אחרון –

English translation 1894

there was unity on all the intervening days 236.

איז געווארן אחדות בכל הימים שבינתיים 236.

English translation 1895

And since in Parshat Nasso there is the unity of all Jews

און וויבאלד אז בפ' נשא איז דא דער אחדות פון אלע אידן

English translation 1896

(and together with this each one ascends in his own path) –

(וביחד עם זה כל אחד במסילתו יעלה) –

English translation 1897

this then gives strength to Aharon the High Priest that afterwards there should be "When you raise the lamps, toward the face of the menorah shall the seven lamps give light" 237,

גיט דאס דערנאך כח צו אהרן כהן גדול אז עס זאל דערנאך זיין "בהעלותך את הנרות אל מול פני המנורה יאירו שבעת הנרות" 237,

English translation 1898

that all seven lamps which correspond to the seven types of Jews 238,

אז אלע שבעה הנרות וואס זיינען כנגד די שבעה סוגים פון אידן 238,

English translation 1899

stand as "one piece" 239 with the menorah,

שטייען ב"מקשה אחת" 239 פון דער מנורה,

English translation 1900

and they all shine,

און זיי אלע לייכטן,

English translation 1901

even to the extent of "the flame rising by itself" 240,

ביז אין אן אופן פון "שלהבת עולה מאלי'" 240,

English translation 1902

until they ascend on high, high up into the innermost aspect of the Ancient Holy One.

ביז אז זיי זיינען עולה למעלה למעלה ביז אין פנימיות עתיקא קדישא.

English translation 1903

His Holiness the Rebbe, may he live for many good years, commanded the holy prince, may he live, to sing "Yehi ratzon... that the Holy Temple be built speedily in our days, and give us our portion in Your Torah."

כ"ק אדמו"ר שליט"א צוה להש"צ שיחי' לנגן "יה"ר כו' שיבנה ביהמ"ק במהרה בימינו ותן חלקנו בתורתך".

English translation 1904

Afterwards, he himself began to sing "Nyet nyet nikavo".

אח"כ התחיל בעצמו לנגן "ניעט ניעט ניקאווא".

English translation 1905

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 1906

Those who need to recite the after-blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 1907

will certainly recite the after-blessing.

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה.