English translation — שיחת ש"פ בשלח, יו"ד שבט ה'תשד"מ.

English translation 1

First of all, this farbrengen is connected with Yud Shevat,

לכל לראש איז דאס א התוועדות פארבונדן מיט יו"ד שבט,

English translation 2

the day of the histalkus and hillula of the Rebbe, my father-in-law,

דער יום הסתלקות הילולא פון כ"ק מו"ח אדמו"ר,

English translation 3

the one who fills the place of the nesius before him until the Alter Rebbe,

דער ממלא מקום פון די נשיאים שלפניו ביז דעם אלטן רבי'ן,

English translation 4

the founder of Chabad Chassidus and the first of the nesius of Chabad.

המייסד חסידות חב"ד והראשון מנשיאי חב"ד.

English translation 5

And as has been discussed many times, since he is called by Torah the name "Memaleh Makom",

וכמדובר כמ"פ אז וויבאלד ער ווערט אנגערופן ע"פ תורה בשם "ממלא מקום",

English translation 6

he certainly fills the entire place of the one before him

איז ער זיכער ממלא כל המקום מזה שלפניו

English translation 7

(until the Alter Rebbe).

(ביז צו דעם אלטן רבי'ן).

English translation 8

And on the contrary –

ואדרבה –

English translation 9

in the manner of "maalin bakodesh"1,

נאך באופן פון "מעלין בקודש" 1,

English translation 10

"keflayim letushiyah"2.

"כפליים לתושי'" 2.

English translation 11

And all the more so and certainly:

ובמכ"ש וק"ו:

English translation 12

Since regarding every Jew it is said "maalin bakodesh",

מה-דאך אז בנוגע יעדער אידן ווערט אנגעזאגט "מעלין בקודש",

English translation 13

how much more so regarding a nasi b'Yisrael,

עאכו"כ ביי א נשיא בישראל,

English translation 14

from whom they shall see and so shall do,

שממנו יראו וכן יעשו,

English translation 15

and in the language of the Rambam3 –

ובלשון הרמב"ם 3 –

English translation 16

he is "the heart of the entire congregation of Israel",

ער איז "לב כל קהל ישראל",

English translation 17

and the heart reaches to all limbs4,

ולבא פליג לכולא שייפין 4,

English translation 18

meaning that from the nasi emanates to all limbs

ד.ה. אז פון דעם נשיא קומט ארויס לכולא שייפין

English translation 19

[and as was discussed at the farbrengen before this5 in connection with the wording of the prayer "v'tza'etza'einu"),

[וכמדובר בההתוועדות שלפנ"ז 5 בקשר מיט נוסח התפלה "וצאצאינו"),

English translation 20

it is certain that he is not only the one who fills the place of those before him,

איז זיכער אז ער איז ניט נאר ממלא מקום מאלו שלפניו,

English translation 21

but in the manner of maalin bakodesh. Because since a dwarf on top of a giant sees further

נאר באופן פון מעלין בקודש. ווארום מה-דאך אז א ננס על גבי ענק זעט ווייטער

English translation 22

(and has greater powers)

(און האט מערער כחות)

English translation 23

than the giant6,

ווי דער ענק 6,

English translation 24

how much more so a giant on top of a giant.

עאכו"כ אן ענק על גבי ענק.

English translation 25

The content of Chabad Chassidus –

דעם תוכן פון חסידות חב"ד –

English translation 26

which the Alter Rebbe founded,

וואס דער אלטער רבי האט מייסד געווען,

English translation 27

and the Baal HaHillula fills the entire place

און דער בעל ההילולא איז ממלא כל המקום

English translation 28

(in the true essence of the matters),

(באמיתית הענינים),

English translation 29

and in the manner of maalin bakodesh,

ובאופן דמעלין בקודש,

English translation 30

from the nesius of Chabad before him,

פון די נשיאי חב"ד שלפניו,

English translation 31

until the Alter Rebbe –

ביז דעם אלטן רבי'ן –

English translation 32

one can begin to understand through the Torah of Chabad Chassidus,

קען מען אנהויבן פארשטיין דורך תורת חסידות חב"ד,

English translation 33

because all matters begin from Torah,

ווארום אלע ענינים הויבן זיך אן פון תורה,

English translation 34

as the saying7 "He looked into the Torah and created the world." And in the Torah itself –

כמאמר 7 אסתכל באורייתא וברא עלמא. ובתורה עצמה –

English translation 35

from the Written Torah,

פון תורה שבכתב,

English translation 36

as the Rambam writes in the introduction and beginning of his book HaYad, that the Torah was given with its explanation,

ווי דער רמב"ם שרייבט בהקדמת והתחלת ספר היד שלו אז תורה בפירושה ניתנה,

English translation 37

where "Torah" refers to the Written Torah,

וואס "תורה" גייט אויף תושב"כ,

English translation 38

and "its explanation" refers to the Oral Torah.

און "פירושה" אויף תושבע"פ.

English translation 39

Meaning that first and foremost comes the Written Torah.

ד.ה. אז לכל לראש קומט תושב"כ.

English translation 40

This means in our context,

דאס הייסט בנדו"ד,

English translation 41

that the content of Chabad Chassidus

אז דער תוכן פון חסידות חב"ד

English translation 42

(and the nesius of Chabad,

(און נשיאי חב"ד,

English translation 43

until the Baal HaHillula)

ביזן בעל ההילולא)

English translation 44

is expressed in the Written Torah of Chassidus –

גיט זיך ארויס בתושב"כ פון חסידות –

English translation 45

in the book of Tanya8.

אין דעם ספר התניא 8.

English translation 46

[And particularly when we are just before "the king Moshiach stands",

[ובפרט ווען מ'האלט גלייך פאר קאתי מר דא מלכא משיחא,

English translation 47

who comes when "your wellsprings spread forth outward"9,

וואס ער קומט כשיפוצו מעינותיך חוצה 9,

English translation 48

the wellsprings of the inner dimension of Torah that emerge in the manner of "yisparnun minei" *9 through Chabad Chassidus].

די מעינות פון פנימיות התורה וואס קומען ארויס באופן פון "יתפרנסון מיני'" *9 ע"י חסידות חב"ד].

English translation 49

And especially it has a connection to the book of Tanya which was printed close in time to Yud Shevat,

ובמיוחד האט עס א שייכות מיטן ספר התניא וואס איז געדרוקט געווארן בסמיכות זמן צו יו"ד שבט,

English translation 50

and in addition –

און דערצו –

English translation 51

Yud Shevat of this year

יו"ד שבט שנה זו

English translation 52

(the day of hillula of the Rebbe, my father-in-law,

(דער יום הילולא פון כ"ק מו"ח אדמו"ר,

English translation 53

the one who fills the place of the nesius of Chabad before him until the Alter Rebbe),

ממלא מקום פון נשיאי חב"ד שלפניו ביז דעם אלטן רבי'ן),

English translation 54

is a time that causes matters of Chabad Chassidus.

א זמן גרמא אויף ענינים פון חסידות חב"ד.

English translation 55

And in addition to this,

ונוסף לזה,

English translation 56

the Tanya was printed in a special place connected with the Baal HaHillula –

איז דער תניא געדרוקט געווארן במקום מיוחד פארבונדן מיטן בעל ההילולא –

English translation 57

for place also causes

וואס אויך מקום גרמא

English translation 58

(as is explained also in the revealed dimension of Torah) –

(כמבואר אויך בנגלה דתורה) –

English translation 59

in "Crown Heights",

אין "קראון הייטס",

English translation 60

near the beis medrash and shul of the Baal HaHillula,

בסמיכות צום ביהמ"ד וביהכנ"ס פון דעם בעל ההילולא,

English translation 61

where he lived for ten consecutive years

וואו ער האט געלעבט במשך עשר שנים רצופות

English translation 62

(and known is the superiority in several matters also in halacha)

(וידוע דער עילוי בכמה ענינים אויך בהלכה)

English translation 63

of ten years).

פון עשר שנים).

English translation 64

It follows that this is a Tanya that is both connected with time that causes and with place that causes matters of Chabad Chassidus,

קומט אויס אז ס'איז א תניא וואס איז סיי פארבונדן מיט זמן גרמא און סיי מיט מקום גרמא אויף עניני חסידות חב"ד,

English translation 65

and it is known that time and place are connected with each other10.

וידוע אז זמן ומקום זיינען פארבונדן צווישן זיך 10.

English translation 66

Therefore it is an appropriate thing that we should begin the farbrengen with learning a matter in this Tanya11.

דעריבער איז א דבר המתאים אז מ'זאל אנהויבן די התוועדות מיט לערנען אן ענין אין דעם תניא 11.

English translation 67

And in addition to this, we must also derive a lesson from the name of the neighborhood

ונוסף לזה דארף מען אויך ארויסנעמען א הוראה פון שם השכונה

English translation 68

(for place causes)

(וואס מקום גרמא)

English translation 69

where the Tanya was printed

וואו מ'האט געדרוקט דעם תניא

English translation 70

(where the Baal HaHillula lived for ten years) –

(וואו דער בעל ההילולא האט געוואוינט במשך עשר שנים) –

English translation 71

"Crown Heights",

"קראון הייטס",

English translation 72

even though it is a name given to this neighborhood by non-Jews,

דאע"פ וואס ס'איז א שם שניתן לשכונה זו ע"י גוים,

English translation 73

nevertheless everything is with hashgacha pratis,

איז דאך יעדער זאך בהשגחה פרטית,

English translation 74

and since the name of this neighborhood came to a Jew, he must learn from it the primary purpose of his creation –

און וויבאלד אז שם שכונה זו איז דערגאנגען צו א אידן דארף ער דערפון אפלערנען בעיקר תכלית בריאתו –

English translation 75

"I was created to serve my Maker"12,

אני נבראתי לשמש את קוני 12,

English translation 76

a lesson in ahavas Hashem and yiras Hashem

א הוראה באהבת ה' ויראת ה'

English translation 77

(as will be discussed later page 16 and onward).

(כדלקמן סט"ו ואילך).

English translation 78

The concept that place causes [an effect] in connection with matters of Torah –

דער ענין אז מקום גרמא בקשר מיט עניני תורה –

English translation 79

is understood from the saying of our Sages, of blessed memory13 "There is no Torah like the Torah of Eretz Yisrael." It is known the difference between the Torah scholars in Eretz Yisrael and in Bavel,

איז מובן פון מאחז"ל 13 "אין תורה כתורת ארץ ישראל". כידוע דער חילוק צווישן די תלמידי חכמים בארץ ישראל ובבל,

English translation 80

as per the saying of our Sages, of blessed memory14 "No'am – these are the Torah scholars in Eretz Yisrael who sweeten [the law] for one another in halachah,

כמאחז"ל 14 "נועם אלו ת"ח שבארץ ישראל שמנעימין זה לזה בהלכה,

English translation 81

Chavallim – these are the Torah scholars in Bavel who harm one another in halachah,"

חובלים אלו ת"ח שבבבל שמחבלים זה לזה בהלכה",

English translation 82

"Torah scholars in Eretz Yisrael

"ת"ח שבא"י (ש)

English translation 83

are gentle with one another in halachah, etc. Torah scholars in Bavel

נוחין זה לזה בהלכה כו' ת"ח שבבבל (ש)

English translation 84

are bitter with one another in halachah." As explained in many places15 the difference in study between the Babylonian Talmud and the Jerusalem Talmud

מרורין זה לזה בהלכה". כמבואר בכ"מ 15 דער חילוק הלימוד צווישן תלמוד בבלי און תלמוד ירושלמי

English translation 85

(the Torah of Eretz Yisrael),

(תורת ארץ ישראל),

English translation 86

that in the Bavli there is an abundance of dispute and give-and-take and pilpul,

אז אין בבלי איז דא א ריבוי מחלוקת ושקו"ט ופלפול,

English translation 87

"He has made me dwell in darkness16 – this is the Talmud of Bavel"14,

"במחשכים הושיבני 16 זה תלמודה של בבל" 14,

English translation 88

but not so in the Yerushalmi

משא"כ בירושלמי

English translation 89

[to the extent that Rabbi Zeira fasted one hundred fasts when he went over from the (Talmud of) Bavel to the (Talmud of) Yerushalmi ("Rabbi Zeira, when he ascended to Eretz Yisrael, sat one hundred fasts so that the Babylonian Gemara should be forgotten from him"17)].

[ביז אז ר' זירא הי' צם מאה תעניתא בשעת ער אז איבערגעגאנגען פון (תלמוד) בבלי צו (תלמוד) ירושלמי ("ר' זירא כי סליק לארעא דישראל יתיב מאה תעניתא דלשתכח גמרא בבלאה מיני'" 17)].

English translation 90

One sees from this how place causes [an effect] regarding Torah.

זעט מען דערפון ווי מקום גרמא בנוגע לתורה.

English translation 91

On the other hand –

לאידך גיסא –

English translation 92

"There is no Torah like the Torah of Eretz Yisrael" etc. does not, Heaven forbid, detract at all from the Babylonian Talmud,

איז "אין תורה כתורה ארץ ישראל" וכו' ח"ו גארניט ממעט פון תלמוד בבלי,

English translation 93

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 94

the halachah is specifically like the Babylonian Talmud18. Because the broad explanation of "There is no Torah like the Torah of Eretz Yisrael" is

הלכה כתלמוד בבלי דוקא 18. ווייל פירוש הרחב אין "אין תורה כתורת ארץ ישראל" איז

English translation 95

(not that this is connected to a limited place in the world,

(ניט אז דאס איז פארבונדן מיט א מקום מוגבל בעולם,

English translation 96

Eretz Yisrael, but rather)

ארץ ישראל, נאר)

English translation 97

that the study is in a manner of Eretz Yisrael,

אז דער לימוד איז אויף אן ארץ-ישראל'דיקן אופן,

English translation 98

i.e., in a manner of "they sweeten [the law] for one another in halachah, etc. they are gentle with one another in halachah,"

ד.ה. באופן פון "מנעימין זה לזה בהלכה כו' נוחין זה לזה בהלכה",

English translation 99

without dispute.

אָן מחלוקת.

English translation 100

Consequently, also in Bavel, in the Babylonian Talmud

ובמילא איז אויך אין בבל בתלמוד בבלי

English translation 101

[not looking at the difference between the Babylonian Talmud and the Jerusalem Talmud] –

[ניט קוקנדיק אויפן חילוק צווישן תלמוד בבלי און תלמוד ירושלמי] –

English translation 102

the study can and must be

קען און דארף זיין דער לימוד

English translation 103

(not in a manner of "they harm one another in halachah, etc. they are bitter with one another in halachah," but rather)

(ניט באופן פון "מחבלים זה לזה בהלכה כו' מרורין זה לזה בהלכה", נאר)

English translation 104

"like the Torah of Eretz Yisrael,"

"כתורת ארץ ישראל",

English translation 105

like a study of Eretz Yisrael

ווי אן ארץ-ישראל'דיקער לימוד

English translation 106

(the study of the Jerusalem Talmud),

(לימוד תלמוד ירושלמי),

English translation 107

"they sweeten [the law] for one another in halachah, etc."

"מנעימין זה לזה בהלכה כו'".

English translation 108

Regarding the well-known saying of the Tzemach Tzedek19 "Make here Eretz Yisrael,"

ע"ד פתגם הידוע פון צ"צ 19 "מאך דא ארץ ישראל",

English translation 109

i.e., in every place in the diaspora a person must make there Eretz Yisrael,

ד.ה. בכל מקום בחוץ לארץ דארף א איך דארט מאכן ארץ ישראל,

English translation 110

Eretz [Yisrael] on account of [the explanation] "that desired to do the will of her Master"20.

ארץ על שם "שרצתה לעשות רצון קונה" 20.

English translation 111

Regarding this in the study of Torah:

עד"ז בלימוד התורה:

English translation 112

In every place

בכל מקום

English translation 113

(also in the diaspora, Bavel)

(אויך בחוץ לארץ, בבל)

English translation 114

the study of Torah must be in a manner of Eretz Yisrael,

דארף לימוד התורה זיין אויף אן ארץ-ישראל'דיקן אופן,

English translation 115

that "they are gentle with one another."

אז "נוחין זה לזה".

English translation 116

As per the saying of our Sages, of blessed memory21 "A teacher and his student who engage in Torah in one gate become enemies of one another

כמאחז"ל 21 "הרב ותלמידו שעוסקין בתורה בשער אחד נעשים אויבים זה את זה

English translation 117

(because they press one another and one does not accept the words of the other22)

(מתוך שמקשים זל"ז ואין זה מקבל דברי זה 22)

English translation 118

and they do not move from there until they become lovers of one another, as it is said23 'And Vahev in Sufah,'

ואינם זזים משם עד שנעשים אוהבים זה את זה שנאמר 23 ואת והב בסופה,

English translation 119

do not read 'in Sufah' but rather 'in Sofah'

אל תקרי בסופה אלא בסופה

English translation 120

(thus he expounds it: the book of wars. A war that is through a book,

(הכי דריש לה ספר מלחמות. מלחמה שעל ידי ספר,

English translation 121

love is at its end22)."

אהבה יש בסופה 22) ".

English translation 122

And the explanation of this is not that at the beginning of the study there must indeed truly be dispute and "they harm one another in halachah, etc." and at the end is "And Vahev in Sufah,"

והפירוש בזה איז ניט אז בתחלת הלימוד דארף טאקע באמת זיין מחלוקת ו"מחבלים זה לזה בהלכה כו'" און צום סוף איז "ואת והב בסופה",

English translation 123

"they become lovers" –

"שנעשים אוהבים" –

English translation 124

rather, also at the beginning of the study the intention of the students is not dispute,

נאר אויך בתחלת הלימוד איז כוונת הלומדים ניט מחלוקת,

English translation 125

but peace,

נאר שלום,

English translation 126

and therefore it is heard that "they are gentle with one another,"

און דערפאר הערט זיך אן אז "נוחין זה לזה",

English translation 127

"the words of the wise are heard in gentleness"24,

"דברי חכמים בנחת נשמעים" 24,

English translation 128

because the intention of the study of the entire Torah is in order to bring about peace –

ווארום כוונת לימוד כל התורה כולה איז בכדי צו אויפטאן שלום –

English translation 129

"the entire Torah was given in order to make peace in the world"25,

"כל התורה ניתנה בכדי לעשות שלום בעולם" 25,

English translation 130

beginning from peace within oneself and afterwards peace in one's portion in the world until the entire world. And therefore it is necessary that the study of Torah be in a manner of "they are gentle with one another." Only because in order to arrive at a proper conclusion there must be give-and-take and pilpul –

אנהויבנדיק פון שלום בא זיך און דערנאך שלום בחלקו בעולם ביז בכל העולם. און דעריבער איז בהכרח אז לימוד התורה זאל זיין באופן פון "נוחין זה לזה". נאר וויבאלד אז בכדי צוקומען צו א מסקנא כדבעי דארף זיין א שקו"ט ופלפול –

English translation 131

therefore the beginning of the study is in a manner of give-and-take and pilpul and dispute for the sake of Heaven, and

דעריבער איז התחלת הלימוד באופן פון שקו"ט ופלפול ומחלוקת לשם שמים, און

English translation 132

(only)

(נאר)

English translation 133

externally it appears as if "they become enemies." And at the end of the study the truth is revealed –

בחיצוניות זעט עס אויס ווי "נעשים אויבים". ובסוף הלימוד ווערט נתגלה דער אמת –

English translation 134

"And Vahev in Sufah,"

"ואת והב בסופה",

English translation 135

"they become lovers."

"שנעשים אוהבים".

English translation 136

And it is understood simply that the intention in "He has made me dwell in darkness – this is the Talmud of Bavel" is not that one should, Heaven forbid, remain in settlement

וכמובן בפשטות אז די כוונה אין "במחשכים הושיבני זה תלמודה של בבל" איז ניט אז מ'זאל ח"ו בלייבן בהתיישבות

English translation 137

("He has made me dwell")

("הושיבני")

English translation 138

in "darkness,"

אין "מחשכים",

English translation 139

in the darkness of exile. As others wish to claim, may the Merciful One protect us,

אין חושך הגלות. ווי אנדערע ווילן טענה'ן ר"ל,

English translation 140

that exile and darkness are good,

אז גלות וחושך איז גוט,

English translation 141

and regarding this "darkness" in the study of Torah,

ועד"ז "חושך" בלימוד התורה,

English translation 142

dispute and give-and-take and difficulties in Torah. Rather, the intention is only that the darkness should bring to the greatest light,

מחלוקת ושקו"ט וקושיות בתורה. נאר די כוונה איז נאר אז דער חושך זאל ברענגען צו אן אור הכי גדול,

English translation 143

i.e., that the give-and-take and pilpul and dispute in Torah should bring a conclusion and halachah properly,

ד.ה. אז די שקו"ט ופלפול ומחלוקת בתורה זאל ברענגען א מסקנא והלכה כדבעי,

English translation 144

and at its end should be "love,"

און בסופה זאל זיין "אהבה",

English translation 145

consequently the "in darkness" must be only as much as is needed in order to bring "And Vahev in Sufah,"

במילא דארף דער "במחשכים" זיין נאר וויפל מ'דארף בכדי צו ברענגען "ואת והב בסופה",

English translation 146

the matter of love.

ענין האהבה.

English translation 147

It follows that also in the Babylonian Talmud there is the concept of "Torah of the Land of Israel",

קומט אויס אז אויך אין תלמוד בבלי האט מען דעם ענין פון "תורת ארץ ישראל",

English translation 148

because we learn it in a manner of "agreeing with one another". And during the study of Torah in Babylonia it is in the manner of studying the Jerusalem Talmud

ווייל מ'לערנט עס באופן פון "נוחין זה לזה". און בשעת לימוד התורה בבבל איז באופן פון לימוד ירושלמי

English translation 149

(in the Land of Israel)

(בארץ ישראל)

English translation 150

and the Babylonian Talmud comes after the study of the Jerusalem Talmud –

און תלמוד בבלי קומט נאך לימוד בתלמוד ירושלמי –

English translation 151

then in the Babylonian Talmud as well there is the advantage of "Torah of the Land of Israel". And therefore one also arrives in the Babylonian Talmud at a conclusion and halachah

איז דעמולט בתלמוד בבלי אויך דא די מעלה פון "תורת ארץ ישראל". און דערפאר קומט מען אויך אין תלמוד בבלי צו א מסקנא והלכה

English translation 152

(after the give-and-take and dispute etc.).

(לאחרי השקו"ט ומחלוקת וכו').

English translation 153

That is, then one has both advantages:

ד.ה. אז דעמולט האט מען ביידע מעלות:

English translation 154

the advantage of the Babylonian Talmud,

מעלת תלמוד בבלי,

English translation 155

by virtue of the give-and-take and pilpul etc.,

מצד די שקו"ט ופלפול כו',

English translation 156

and the halachah specifically in accordance with it,

און הלכה דוקא כמותה,

English translation 157

and together with this one has within the Babylonian Talmud itself the advantage of "there is no Torah like the Torah of the Land of Israel",

וביחד עם זה האט מען אין תלמוד בבלי גופא די מעלה פון "אין תורה כתורת ארץ ישראל",

English translation 158

because the study of the Babylonian Talmud is "like the Torah of the Land of Israel".

ווייל דער לימוד תלמוד בבלי איז "כתורת ארץ ישראל".

English translation 159

From this there is a directive how a Jew must study Torah –

דערפון האט מען א הוראה ווי א איד דארף לערנען תורה –

English translation 160

in a manner of "agreeing with one another",

באופן פון "נוחין זה לזה",

English translation 161

and "the words of the wise are heard with pleasantness",

ו"דברי חכמים בנחת נשמעים",

English translation 162

and not, heaven forbid, like others conduct themselves, may G-d protect us,

און ניט ח"ו ווי אנדערע פירן זיך, ר"ל,

English translation 163

in a manner that brings about dispute and the opposite of love of Israel,

באופן אז דאס ברענגט מחלוקת און היפך אהבת ישראל,

English translation 164

the utter opposite of the entire matter of the Torah which was given to make peace in the world!

היפך בתכלית פון כל ענין התורה שניתנה לעשות שלום בעולם!

English translation 165

And they go around and claim that "it is permitted for a person to alter for the sake of peace"26 –

און זיי גייען נאך ארום און טענה'ן אז "מותר לאדם לשנות בדבר השלום" 26 –

English translation 166

when in truth their very conduct is the opposite of peace,

ווען באמת איז זייער עצם הנהגה היפך השלום,

English translation 167

and even more:

און נאך מער:

English translation 168

it is permitted to lie for the sake of peace26 –

מותר לשקר מפני השלום *26 –

English translation 169

when their entire conduct is the opposite of peace!

ווען זייער גאנצע הנהגה איז היפך השלום!

English translation 170

And when one uses Torah for the opposite of peace it becomes, may G-d protect us, the opposite of an "elixir of life"27! One takes, may G-d protect us, the Torah and instead of using it for an "elixir of life" –

און בשעת מ'נוצט תורה אויף היפך השלום ווערט זי ר"ל היפך פון "סם חיים" 27! מ'נעמט ר"ל תורה און אנשטאט נוצן זי פאר א "סם חיים" –

English translation 171

to enliven Jews and the entire surroundings,

באלעבן אידן און דעם גאנצן ארום,

English translation 172

one takes the Torah and uses it for the opposite of an "elixir of life"...

נעמט מען די תורה און מ'נוצט זיי אויף היפך פון "סם חיים"...

English translation 173

The Torah says that "immediately adjacent to Torah scholars is blessing"28,

תורה זאגט אז "תיכף לתלמידי חכמים ברכה" 28,

English translation 174

and "the words of the wise are heard with pleasantness"

און "דברי חכמים בנחת נשמעים"

English translation 175

(as above),

(כנ"ל),

English translation 176

so it is understood that a Torah scholar is specifically one who conducts himself with love of Israel;

איז פארשטאנדיק אז א תלמיד חכם איז דוקא דער וואס פירט זיך מיט אהבת ישראל;

English translation 177

and if through his Torah the opposite of blessing and the opposite of "heard with pleasantness" emerges –

און אויב ע"י תורתו קומט ארויס היפך הברכה און היפך פון "בנחת נשמעים" –

English translation 178

he is not a Torah scholar! And here one means a wise person in true wisdom –

איז ער ניט קיין תלמיד חכם! און דא מיינט מען חכם בחכמה האמיתית –

English translation 179

the wisdom of the Torah,

חכמת התורה,

English translation 180

which was given by the Most High, who is by nature good and whose nature is to do good29.

וואס איז געגעבן געווארן פון דעם אויבערשטן וואס ער איז טבע הטוב ומטבע הטוב להיטיב 29.

English translation 181

In addition to what is stated in the Written Torah –

נוסף לזה וואס עס שטייט אין תושב"כ –

English translation 182

which even the Sadducees admit to30,

וואס אפילו הצדוקים מודים בה 30,

English translation 183

all the more so Jews –

עאכו"כ אידן –

English translation 184

"And I will bless those who bless you" and the opposite of this...31

"ואברכה מברכיך" און דער היפך דערפון... 31

English translation 185

Therefore it is necessary in general,

במילא איז מוכרח בכלל,

English translation 186

and particularly in the study of Torah –

ובפרט בלימוד התורה –

English translation 187

that there be peace,

אז ס'זאל זיין שלום,

English translation 188

and not, heaven forbid, dispute and the opposite of love.

און ניט ח"ו מחלוקת והיפך האהבה.

English translation 189

Since it is Shabbat,

וויבאלד אז ס'איז שבת,

English translation 190

it is not a time to distress Jews with distressing matters and matters of war,

איז ניט קיין צייט צו מצער זיין אידן מיט די דברים המצערים ועניני מלחמה,

English translation 191

but rather there must be peace and rest.

נאר דעמולט דארף זיין שלום ומנוחה.

English translation 192

Except one continues

סיידן מ'איז ממשיך

English translation 193

(on Shabbat)

(בשבת)

English translation 194

a war that began before Shabbat32,

א מלחמה וואס האט זיך אנגעהויבן פאר שבת 32,

English translation 195

or a war of mitzvah,

אדער א מלחמת מצוה,

English translation 196

where the opposing side oppresses the cities of Israel,

וואס דער צד שכנגד איז צר על עיירות ישראל,

English translation 197

he constricts Judaism and consequently Jews. The Torah then says that this is a war of mitzvah to fight against the oppressor –

ער מאכט ענג אידישקייט ובמילא אידן. זאגט דעמולט תורה אז דאס איז א מלחמת מצוה צו לוחם זיין קעגן דעם צר –

English translation 198

for such a war one must go out even on Shabbat33.

איז צו אזא מלחמה דארף מען ארויסגיין אפילו בשבת 33.

English translation 199

But the going out to war is in a manner of "when you go out to war against your enemies"34,

אבער די יציאה למלחמה איז באופן פון "כי תצא למלחמה על אויביך" 34,

English translation 200

the going out from the outset is in a manner that he stands above –

די יציאה מלכתחילה איז באופן אז ער שטייט העכער –

English translation 201

"against your enemies",

"על אויביך",

English translation 202

and "Hashem your G-d will give them into your hand"34,

און "ונתנו ה' אלקיך בידך" 34,

English translation 203

in a manner of giving, for all who give give with a generous eye35,

באופן של נתינה דכל הנותן בעין יפה נותן 35,

English translation 204

and this comes specifically from "Hashem your G-d",

און דאס קומט דוקא פון "ה' אלקיך",

English translation 205

not "by my power and the might of my hand"36,

ניט "בכחי ועוצם ידי" 36,

English translation 206

even one who has strong powers,

אפילו אזא וואס האט שטארקע כחות,

English translation 207

it is not by virtue of his powers,

איז דאס ניט מצד זיינע כחות,

English translation 208

but rather "Hashem your G-d will give them into your hand".

נאר "ונתנו ה' אלקיך בידך".

English translation 209

And regarding our matter:

ועד"ז בנדו"ד:

English translation 210

The dispute and the opposite of "elixir of life" of those who use Torah for the opposite of peace –

די מחלוקת און היפך "סם חיים" פון די וואס נוצן תורה אויף היפך השלום –

English translation 211

will certainly not harm any Jew. Neither him nor his household,

וועט זיכער קיין אידן ניט שאטן. ניט אים און ניט בני ביתו,

English translation 212

all the more so those who hold onto the "cleat" of the Alter Rebbe,

עאכו"כ די וואס האלטן זיך אן אין דער "קליאמקע" פון דעם אלטן רבי'ן,

English translation 213

who explains at length in chapter 32 of Tanya the greatness of the matter of peace and love of Israel. And no impression will remain of dispute and war etc.

וואס ער איז מבאר בארוכה אין פרק לב דתניא גודל הענין דשלום ואהבת ישראל. און ס'וועט ניט בלייבן קיין רושם פון מחלוקת ומלחמה כו'.

English translation 214

On the contrary:

אדרבה:

English translation 215

The only impression that will remain from it will be the "so shall they multiply and so shall they spread out" that comes about through "as much as they afflicted him"37.

דער איינציקער רושם וואס וועט דערפון בלייבן וועט זיין דער "כן ירבה וכן יפרוץ" וואס קומט ארויס דורך "כאשר יענו אותו" 37.

English translation 216

And also the Jews whose evil inclination overpowered them and they stumbled with this conduct –

און אויך די אידן וואס יצרם אנסם און זיי זיינען נכשל געווארן מיט דער הנהגה –

English translation 217

there is the promise that "no outcast shall be cast out from Him"38,

האט מען די הבטחה אז לא ידח ממנו נדח 38,

English translation 218

they will ultimately repent.

וועלן זיי סו"ס תשובה טאן.

English translation 219

Those who already repented yesterday –

די וואס האבן שוין נעכטן תשובה געטאן –

English translation 220

fortunate is their lot. Those who repented today –

אשרי חלקם. די וואס האבן היינט תשובה געטאן –

English translation 221

fortunate is their lot. And all others will certainly repent,

אשרי חלקם. און אלע אנדערע וועלן זיכער תשובה טאן,

English translation 222

and will also influence their students,

און אויך פועל'ן אויף זייערע תלמידים,

English translation 223

whom they educated in this path,

וועמען זיי האבן מחנך געווען בדרך זה,

English translation 224

that they should repent etc.

אז זיי זאלן תשובה טאן וכו'.

English translation 225

And along with this, there is also the instruction from the Alter Rebbe in his Tanya:

און דערביי האט מען אויך די הוראה פון דעם אלטן רבי'ן בספר התניא שלו:

English translation 226

If one might think that it is a difficult service for him to do teshuvah regarding a conduct of his to which he has become accustomed, the Alter Rebbe brings in the title page of the Tanya the explicit verse in the Torah39 "For this matter is very near to you, in your mouth and in your heart, to do it,"

א איך קען מיינען אז ס'איז אן עבודה קשה ער זאל תשובה טאן אויף א הנהגה שלו אין וועלכער ער האט זיך איינגעוואוינט. ברענגט דער אלטער רבי אין שער-בלאט פון ספר התניא דעם פסוק מפורש בתורה 39 "כי קרוב אליך הדבר מאד בפיך ובלבבך לעשותו",

English translation 227

and he says that his book Likkutei Amarim is founded on this verse,

און זאגט אז ספרו לקוטי אמרים איז מיוסד על פסוק זה,

English translation 228

"to explain well how it is very near, in a long way and a short way, with the help of the Holy One, blessed be He."

"לבאר היטב איך הוא קרוב מאד בדרך ארוכה וקצרה בעזה"י":

English translation 229

So that one should not think that the service of teshuvah

א איך זאל ניט מיינען אז עבודת התשובה

English translation 230

(and the other services)

(ושאר העבודות)

English translation 231

is difficult for him to perform,

איז שווער פאר אים צו טאן,

English translation 232

because "this matter is very near to you." Even if he was born under the constellation of Mars, whose nature is the opposite of mercy

ווייל "קרוב אליך הדבר' מאד". אפילו אויב ער איז געבארן געווארן במזל מאדים וואס דעמולט איז תכונה שלו היפך הרחמים

English translation 233

(as the Gemara says in Tractate Shabbos40),

(ווי די גמרא זאגט במסכת שבת 40),

English translation 234

and his habit has become an improper conduct,

און הרגל שלו איז געווארן בהנהגה בלתי טובה,

English translation 235

and habit becomes a second nature41,

והרגל נעשה טבע שני 41,

English translation 236

until, according to the second version42, habit becomes nature –

ביז ווי די צווייטע גירסא 42 הרגל נעשה טבע –

English translation 237

even in such a case, the service of teshuvah and Torah and mitzvos in general is also for him "very near to you..."

איז אפילו אין אזא פאל איז עבודת התשובה ותומ"צ בכלל אויך ביי אים "קרוב אליך...

English translation 238

very."

מאד".

English translation 239

And "this matter is very near to you" –

און "קרוב אליך הדבר מאד" –

English translation 240

"in your mouth and in your heart, to do it":

"בפיך ובלבבך לעשותו":

English translation 241

His teshuvah must come forth in speech

זיין תשובה דארף ארויסקומען בדיבור

English translation 242

("in your mouth"),

("בפיך"),

English translation 243

he must verbally confess with a full mouth regarding what he has done and do teshuvah upon it. And not only confess "in your mouth" externally,

ער דארף מודה זיין בפה מלא אויף דעם וואס ער האט געטאן און תשובה טאן אויף דעם. און ניט בלויז מודה זיין "בפיך" כלפי חוץ,

English translation 244

because he was forced,

ווייל מ'האט אים מכריח געווען,

English translation 245

but also "in your heart" –

נאר אויך "בלבבך" –

English translation 246

with his whole heart,

מיט זיין גאנצער הארץ,

English translation 247

and "your heart" with two beis letters. And "to do it" –

און "לבבך" מיט צוויי בי"ת'ין. און "לעשותו" –

English translation 248

even if the doing of teshuvah regarding that conduct is against his nature,

אפילו אויב עשיית התשובה אויף דער הנהגה איז נגד טבעו,

English translation 249

because habit becomes nature

ווייל הרגל נעשה טבע

English translation 250

(second) –

(שני) –

English translation 251

he forces himself, "do"

איז ער זיך כופה, עשי'

English translation 252

(to do it)

(לעשותו)

English translation 253

from the term coercion43

מלשון כפי' 43

English translation 254

[which is the meaning of the term "do" (in the language of creation or formation) –

[וואס דאס איז דער אויפטו פון לשון עשי' (אויף לשון בריאה אדער יצירה) –

English translation 255

from the term coercion].

מלשון כפי'].

English translation 256

And even if he thinks that this is a "long way",

און אפילו אויב ער מיינט אז דאס איז א "דרך ארוכה",

English translation 257

he is told that if he enters into this way,

זאגט מען אים אז אויב ער לאזט זיך אריין אין דעם דרך,

English translation 258

it will be a "short way". And additionally, "with the help of the Holy One, blessed be He":

וועט עס זיין "דרך קצרה". און דערצו "בעזה"י":

English translation 259

He has help and assistance from Above. And this is written even by the Alter Rebbe –

ער האט עזר וסיוע פון דעם אויבערשטן. וואס דאס שרייבט אפילו דער אלטער רבי –

English translation 260

even though he was a new soul44,

אע"פ וואס ער איז געווען א נשמה חדשה 44,

English translation 261

he certainly had all the powers, etc. –

האט ער זיכער געהאט אלע כחות כו' –

English translation 262

nevertheless, he writes "with the help of the Holy One, blessed be He",

אעפ"כ שרייבט ער "בעזה"י",

English translation 263

that one must have help and assistance from Above.

אז מ'דארף האבן עזר וסיוע פון דעם אויבערשטן.

English translation 264

All the more so, other Jews need and actually have the help of Hashem in their service.

עאכו"כ אז אנדערע אידן דארפן האבן און האבן בפועל עזר השי"ת בעבודתם.

English translation 265

And afterwards –

און דערנאך –

English translation 266

at the beginning of the body of the Tanya –

בתחלת גוף ספר התניא –

English translation 267

the Alter Rebbe adds further "they administer an oath to him: be righteous and do not be, etc.":

איז דער אלטער רבי נאך מוסיף "משביעים אותו תהי צדיק ואל תהי כו'":

English translation 268

Even before he is born, a Jew is already administered an oath,

אפילו קודם שנולד איז מען שוין משביע א אידן,

English translation 269

"administer an oath" from the term satiety –

משביע מלשון שובע –

English translation 270

they satiate him with all the powers,

מ'זעטיקט אים אן מיט אלע כחות,

English translation 271

powers that are drawn from His very Essence,

כחות וואס ווערן נמשך פון עצמותו ית',

English translation 272

as explained by the Tzemach Tzedek regarding this matter45. Consequently, he certainly has powers throughout his entire life to perform his service,

כביאור הצ"צ בענין זה 45. במילא האט ער זיכער כחות במשך כל החיים שלו צו טאן עבודתו,

English translation 273

including the service of teshuvah.

כולל עבודת התשובה.

English translation 274

After the parenthetical remark –

לאחר מאמר המוסגר –

English translation 275

since now a Tanya has been printed at a propitious time

איז היות אז איצטער האט זיך אפגעדרוקט א תניא בזמן גרמא

English translation 276

(in proximity to Yud Shevat)

(בסמיכות ליו"ד שבט)

English translation 277

and in a propitious place

ובמקום גרמא

English translation 278

(in this neighborhood) –

(בשכונה זו) –

English translation 279

it is fitting now to begin learning a topic in this Tanya.

איז מתאים איצטער צו אנהויבן לערנען אן ענין בתניא זה.

English translation 280

Which topic in the Tanya should one learn? Since we are standing on the day of the hillula,

וועלכן ענין בתניא זאל מען לערנען? איז בשעת מ'שטייט ביום ההילולא,

English translation 281

it is simple that it is fitting to learn in the Tanya where the Alter Rebbe speaks about the histalkus and hillula of a tzaddik –

איז פשוט אז ס'איז מתאים צו לערנען אין ספר התניא וואו דער אלטער רבי רעדט וועגן הסתלקות והילולא פון א צדיק –

English translation 282

Chapter 27 and Chapter 28 in Igeres HaKodesh

סימן ז"ך וסימן כ"ח אין אגרת הקודש

English translation 283

[which these letters were inserted into the Tanya by the sons of the author, the gaon,

[וואס די אגרות זיינען אריינגעשטעלט געווארן בספר התניא ע"י בני הגאון המחבר,

English translation 284

and in the order and number of these letters there was never any change;

און אין סדר ומספר דאגרות אלה איז קיינמאל ניט געווען קיין שינוי;

English translation 285

unlike in Kuntres Acharon where there were,

ניט ווי בקונטרס אחרון וואו ס'זיינען געווען,

English translation 286

it appears,

ווייזט אויס,

English translation 287

changes].

שינויים].

English translation 288

Igeres HaKodesh Chapter 27, the Alter Rebbe begins with:

אגה"ק סימן ז"ך הויבט דער אלטער רבי אן מיט:

English translation 289

"My beloved."

"אהוביי".

English translation 290

In this, the matter of ahavas Yisrael is emphasized. And with this he begins,

וואס בזה איז מודגש דער ענין פון אהבת ישראל. און דערמיט הויבט ער אן,

English translation 291

because ahavas Yisrael

ווייל אהבת ישראל

English translation 292

("and you shall love your fellow as yourself"46)

("ואהבת לרעך כמוך" 46)

English translation 293

is the most essential and all-inclusive matter in the Torah,

איז אן ענין הכי עיקרי וכללי בתורה,

English translation 294

and not merely a general principle of the Torah,

און ניט סתם כלל בתורה,

English translation 295

but "a great principle in the Torah"47. Furthermore:

נאר "כלל גדול בתורה" 47. נאכמער:

English translation 296

"This is the entire Torah, and the rest is its explanation"48.

"זהו כל התורה כולה ואידך פירושה הוא" 48.

English translation 297

That is, all parts of the Torah are an explanation of ahavas Yisrael. As explained in Tanya, chapter 32.

ד.ה. אלע חלקי התורה זיינען א פירוש אויף אהבת ישראל. וכמבואר בתניא פרק לב.

English translation 298

In ahavas Yisrael itself, there are levels. The Alter Rebbe continues:

אין אהבת ישראל גופא זיינען פאראן דרגות. איז דער אלטער רבי ממשיך:

English translation 299

"My beloved, my brothers and my friends, who are like my soul, etc.",

"אהוביי אחיי ורעיי אשר כנפשי וכו'",

English translation 300

that this love is not merely like towards a stranger,

אז די אהבה איז ניט סתם ווי צו א פרעמדן,

English translation 301

but love for "my brothers and my friends, who are like my soul",

נאר אהבה צו "אחיי ורעיי אשר כנפשי",

English translation 302

and "etc." which includes all the other levels in this.

און "וכו'" וואס איז כולל שאר כל הדרגות בזה.

English translation 303

He continues:

ווייטער איז ער ממשיך:

English translation 304

"Hashem shall grant them life until eternity, and their descendants with them."

"ה' עליהם יחיו חיים עד העולם וצאצאיהם אתם".

English translation 305

And according to what was explained in a previous farbrengen5 that "our descendants" includes all descendants until the end of all generations,

וע"פ משנ"ת אין א פריערדיקער התוועדות 5 אז "וצאצאינו" איז כולל אלע צאצאים עד סוף כל הדורות,

English translation 306

as is the ruling of the Alter Rebbe in Shulchan Aruch49 and in his Siddur –

כפס"ד אדה"ז בשו"ע 49 ובסידורו –

English translation 307

it is understood that also "and their descendants with them" includes all descendants until the end of all generations.

איז מובן אז אויך "וצאצאיהם אתם" איז כולל אלע צאצאים עד סוף כל הדורות.

English translation 308

And "and their descendants with them" adds a further novelty in this:

און "וצאצאיהם אתם" איז מוסיף נאך א חידוש בזה:

English translation 309

Although "their descendants" includes until the end of all generations,

כאטש "צאצאיהם" איז כולל עד סוף כל הדורות,

English translation 310

one might have said that the descendants are not together and are on a different

וואלט מען געקענט זאגן אז די צאצאים זיינען ניט צוזאמען און זיי זיינען אויף אן אנדער

English translation 311

(lower)

(נידעריקער)

English translation 312

level than the first generation –

דרגא ווי דער ערשטער דור –

English translation 313

"and their descendants with them" emphasizes that "their descendants" will be "with them",

איז "וצאצאיהם אתם" מדגיש אז "צאצאיהם" וועלן זיין "אתם",

English translation 314

together and on the same level as they

צוזאמען און אויף דער זעלבער דרגא ווי זיי

English translation 315

(the patriarchs)

(די אבות)

English translation 316

themselves.

אליין.

English translation 317

And it can be said that "and their descendants with them" comes in continuation of what was written before, "My beloved ones, my brothers and my friends, etc.":

וי"ל אז "וצאצאיהם אתם" קומט בהמשך למ"ש לפנ"ז "אהוביי אחיי ורעי וכו'":

English translation 318

When there is the matter of Ahavas Yisrael,

בשעת ס'איז דא דער ענין פון אהבת ישראל,

English translation 319

they have the blessing that "Hashem shall grant them life until eternity, and their descendants with them",

האט מען די ברכה אז "ה' עליהם יחיו חיים עד העולם וצאצאיהם אתם",

English translation 320

that their descendants until the end of all generations will be "with them"

אז צאצאיהם עד סוף כל הדורות וועלן זיין "אתם"

English translation 321

(with the first generation).

(מיטן ערשטן דור).

English translation 322

Afterwards, the Alter Rebbe continues writing about the reason for his letter

דערנאך איז דער אלטער רבי ממשיך שרייבן וועגן סיבת אגרת שלו

English translation 323

(consoling mourners on the passing of a tzaddik):

(ניחום אבלים על הסתלקות צדיק):

English translation 324

"I came to speak to the heart of the crushed, who sigh and groan, and to comfort them doubly for their strength."

"באתי לדבר על לב נדכאים הנאנחים והנאנקים ולנחמם בכפליים לתושי'".

English translation 325

And it can be said that with this the Alter Rebbe explains to them two things:

וי"ל אז דערמיט איז דער אלטער רבי זיי מסביר צוויי זאכן:

English translation 326

That there must be grief over the passing;

אז עס דארף זיין צער על ההסתלקות;

English translation 327

And together with this, one must know that "this brings 'double for strength'". For, seemingly, how does it happen that a tzaddik and great one in the revealed part of Torah and a tzaddik and great one in the inner dimension of Torah should pass away? This is so that there should be "double for strength".

וביחד עם זה דערף מען וויסן אז "דאס ברענגט "כפלים לתושי'". דלכאורה ווי קומט עס אז א צדיק וגדול בנגלה דתורה וצדיק וגדול בפנימיות התורה זאל נסתלק ווערן. איז דאס בכדי עס זאל זיין "כפליים לתושי'".

English translation 328

The expression of the verse2 "double for strength" appears in the Midrash50 regarding Torah –

דער לשון הכתוב 2 "כפליים לתושי'" שטייט אין מדרש 50 בנוגע צו תורה –

English translation 329

for every matter begins from Torah –

וואס יעדער ענין הויבט זיך אן פון תורה –

English translation 330

the Tablets:

די לוחות:

English translation 331

The Midrash relates that "Moshe began to grieve over the breaking of the Tablets,

דער מדרש דערציילט אז "התחיל משה מצטער על שבור הלוחות,

English translation 332

and the Holy One, blessed be He, said to him: Do not grieve over the first Tablets, which contained only the Ten Commandments, for in the second Tablets I will give you that they will contain

ואמר לו הקב"ה אל תצטער בלוחות הראשונות שלא היו אלא עשרת הדברות בלבד ובלוחות השניים אני נותן לך שיהא בהם,

English translation 333

halachos, midrashim, and aggados,

הלכות מדרשות ואגדות,

English translation 334

as it is said2 'He will declare to you the secrets of wisdom, for they are double for strength.'" From this, incidentally, it is understood that "double for strength" does not necessarily mean only twice as much,

הה"ד 2 ויגד לך תעלומות חכמה כי כפליים לתושי'". דערפון איז דרך אגב מובן אז "כפליים לתושי'" מיינט לאו דוקא נאר צוויי מאל אזויפיל,

English translation 335

but it can mean many times more.

נאר ס'קען מיינען באי"ע מערער.

English translation 336

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 337

Moshe himself should have grasped that which the Almighty later told him, that in the second Tablets there would be the advantage of "double for strength" –

משה האט זיך אליין געדארפט כאפן אויף דעם וואס דער אויבערשטער האט אים דערנאך געזאגט אז בלוחות השניות וועט זיין די מעלה פון "כפליים לתושי'" –

English translation 338

why was there grief within him, and the Almighty had to reveal it to him and thereby comfort him?

פארוואס איז ביי אים געווען א צער און דער אויבערשטער האט עס אים געדארפט מחדש זיין און דערמיט מנחם זיין?

English translation 339

Even if Moshe did not grasp this,

אפילו אויב משה האט זיך אויף דעם ניט געכאפט,

English translation 340

why does the Midrash need to relate a deficiency of Moshe and say that he grieved? Could it not have stated immediately that even though there was the breaking of the first Tablets,

פארוואס דארף דער מדרש דערציילן בגנותו של משה און זאגן אז ער האט זיך מצטער געווען. מ'האט געקענט זאגן גלייך אז אע"פ וואס עס איז געווען שבירת לוחות הראשונות,

English translation 341

the second Tablets had "double for strength"?

איז בא די לוחות שניות געווען "כפליים לתושי'"?

English translation 342

From this very point it is understood,

איז דערפון גופא מובן,

English translation 343

that a part of the lesson and instruction from this Midrash is –

אז א חלק פון דעם לימוד והוראה ממדרש זה איז –

English translation 344

that the breaking of the Tablets must bring about grief.

אז שבירת הלוחות דארף ארויסברענגען צער.

English translation 345

That is, even though the result of this is "double for strength",

ד.ה. אע"פ וואס די תוצאה מזה איז "כפליים לתושי'",

English translation 346

nevertheless, the very reality of the breaking of the Tablets must bring about grief.

איז אבער די עצם מציאות פון שבירת הלוחות דארף ארויסברענגען צער.

English translation 347

And so in our case

עד"ז בנדו"ד

English translation 348

(regarding the letter):

(באגה"ק):

English translation 349

The passing of the tzaddik must bring about grief.

הסתלקות הצדיק דארף ארויסברענגען צער.

English translation 350

And all the more so:

ובמכ"ש וק"ו:

English translation 351

If even over the passing of every Jew it is said that it is comparable to a Torah scroll that was burned51,

מה-דאך אז אויף הסתלקות פון יעדן אידן זאגט מען אז ס'איז בדוגמת ספר תורה שנשרף 51,

English translation 352

how much more so a tzaddik.

עאכו"כ א צדיק.

English translation 353

But one says that from this comes "double for strength" –

איי מ'זאגט אז דערפון קומט ארויס "כפליים לתושי'" –

English translation 354

does the Almighty not have many ways,

האט דאך דער אויבערשטער כמה דרכים,

English translation 355

and He could have brought "double for strength" without the passing. And even if you say that this is the only way for this –

און ער האט געקענט ברענגען "כפליים לתושי'" אָן הסתלקות. ואפילו את"ל אז דאס איז דער איינציקער וועג לזה –

English translation 356

does it diminish the grief over a Torah scroll that was burned when one knows that one will have another two,

איז צי דען מינערט עס דער צער אויף ספר תורה שנשרף בשעת מ'ווייסט אז מ'וועט האבן נאך צוויי,

English translation 357

three,

דריי,

English translation 358

four, and more Torah scrolls?!

פיר און נאכמער ספרי תורה?!

English translation 359

All the more so when speaking of the passing of the tzaddik,

עאכו"כ ווען מ'רעדט וועגן התסלקות הצדיק,

English translation 360

that although there will be "double for strength",

וואס כאטש ס'וועט זיין "כפליים לתושי'",

English translation 361

and the tzaddik receives reward above, etc. –

און דער צדיק באקומט שכר למעלה וכו' –

English translation 362

one nevertheless wants and needs to have the tzaddik below in this world, soul in body,

וויל מען אבער האבן און מ'דארף האבן דעם צדיק למטה בעוה"ז נשמה בגוף,

English translation 363

consequently, one has grief when he is taken up above.

במילא האט מען צער ווען ער ווערט נסתלק למעלה.

English translation 364

[And so regarding the general matter of exile:

[ועד"ז בנוגע כללות ענין הגלות:

English translation 365

Even though a descent is for the purpose of an ascent,

אע"פ וואס ירידה צורך עלי',

English translation 366

one must grieve over the exile,

דארף זיך א איך מצטער זיין אויפן גלות,

English translation 367

and not, Heaven forbid, be satisfied with it and claim that it is good for him in exile, Heaven forbid].

און ניט ח"ו זיין צופרידן דערמיט און טענה'ן אז ס'איז אים גוט אין גלות ר"ל].

English translation 368

On the other hand –

לאידך גיסא –

English translation 369

he must not fall into despair due to the grief of the passing,

טאר ער ניט אריינפאלן אין יאוש צוליב צער ההסתלקות,

English translation 370

because through this comes "double for strength".

ווייל דורך דעם קומט ארויס "כפליים לתושי'".

English translation 371

And on the contrary:

ואדרבה:

English translation 372

Through the grief over this comes "double for strength".

ע"י הצער על זה קומט "כפליים לתושי'".

English translation 373

And this is to be connected with the sign of the letter –

ויש לקשר זה מיט סימן האגרת –

English translation 374

"Zach"

"ז"ך"

English translation 375

(as set forth by the sons of the gaon the author):

(ווי אויסגעשטעלט פון בני הגאון המחבר):

English translation 376

"Zach" contains within itself a thing and its opposite:

"זך" אנטהאלט אין זיך א דבר והיפוכו:

English translation 377

It is not possible to say "zach" except regarding a matter that is in the category

ס'איז ניט שייך זאגן "זך" סיידן אויף א זאך וואס איז בגדר

English translation 378

(and was previously)

(און איז פריער געווען)

English translation 379

the opposite of purity. On the other hand, one says that now it is a pure thing.

היפך הטהרה. לאידך גיסא זאגט מען אז איצטער איז דאס א דבר זך.

English translation 380

Regarding "shemen zayit zach katit lama'or"52:

ע"ד "שמן זית זך כתית למאור" 52:

English translation 381

"Shemen zayit zach" emphasizes that it is possible that the olive oil be mixed with sediment

"שמן זית זך" איז מדגיש אז ס'איז שייך אז דער שמן זית זאל זיין אויסגעמישט מיט שאלעכץ

English translation 382

(from the olive),

(פון דעם זית),

English translation 383

one says that it must be

זאגט מען אז עס דארף זיין

English translation 384

(not merely "shemen zayit", but)

(ניט נאר "שמן זית", נאר)

English translation 385

"shemen zayit zach". As is known53 that within oils themselves there are several levels of purity,

"שמן זית זך". כידוע 53 אז אין שמנים גופא זיינען פאראן כמה דרגות בזכות,

English translation 386

from a third of a third until the first of the first, etc.

שלישי שבשלישי ביז ראשון שבראשון וכו'.

English translation 387

And through having "shemen zayit zach" one can use it "lama'or" –

און דורך דעם וואס מ'האט "שמן זית זך" קען מען עס נוצן "למאור" –

English translation 388

in the Menorah to illuminate the surroundings.

אין דער מנורה אויף צו באלייכטן דעם ארום.

English translation 389

It follows that "zach" emphasizes regarding the matter of "the advantage of light from darkness"54:

קומט אויס אז "זך" איז מדגיש ע"ד הענין פון "יתרון האור מן החושך" 54:

English translation 390

One takes olive oil that can be mixed with opposite matters

מ'נעמט שמן זית וואס קען זיין צוזאמענגעמישט מיט ענינים הפכיים

English translation 391

(sediment, etc.),

(שאלעכץ כו'),

English translation 392

and one makes it pure,

און מ'מאכט עס זך,

English translation 393

and from this one can use it "lama'or", light,

און דערפון קען מען עס נוצן "למאור", אור,

English translation 394

and not merely the advantage of light,

און ניט נאר יתרון האור,

English translation 395

but light.

נאר מאור.

English translation 396

One sees that in "zach" the subject of the letter's sign "Zach" is emphasized:

זעט מען אז אין "זך" איז מודגש המדובר אין אגה"ק סימן "זך":

English translation 397

That from the passing of the tzaddikim

אז פון הסתלקות הצדיקים

English translation 398

(a descent)

(א ירידה)

English translation 399

becomes "double for wisdom". The advantage of light from darkness.

ווערט "כפליים לתושי'". יתרון האור מן החושך.

English translation 400

After the sign Zach comes the sign Koach where the Alter Rebbe continues to speak about the passing of the tzaddik. And here he adds

נאך סימן ז"ך קומט סימן כח וואו דער אלטער רבי איז ממשיך רעדן וועגן הסתלקות הצדיק. און דא איז ער מוסיף

English translation 401

(among other things)

(בין השאר)

English translation 402

further emphasis on the quality of the advantage of light from darkness that comes about through the passing of the tzaddik:

נאכמער הדגשה אין די מעלה פון יתרון האור מן החושך וואס קומט ארויס ע"י הסתלקות הצדיק:

English translation 403

He explains in the letter

ער איז מסביר אין דער אגרת

English translation 404

(based on the words of our Sages, may their memory be for a blessing55)

(ע"פ דברי רז"ל 55)

English translation 405

the connection and proximity of the passing of tzaddikim with the Red Heifer,

די שייכות וסמיכות פון הסתלקות הצדיקים מיט פרה אדומה,

English translation 406

"Just as the heifer atones"

"מה פרה מכפרת"

English translation 407

(and at the end of the letter he brings the version and in the Yalkut on Parshat Shemini –

(ובסיום האגרת ברענגט ער די גירסא ובילקוט פ' שמיני –

English translation 408

"mei chatat")

"מי חטאת")

English translation 409

so too does the death of tzaddikim atone:

אזוי איז מיתת צדיקים מכפר:

English translation 410

Just as the Red Heifer

אזוי ווי פרה אדומה

English translation 411

(mei chatat)

(מי חטאת)

English translation 412

atones and effects purification from the father of fathers of impurity

מכפרת און טוט אויף טהרת אבי אבות הקליפות

English translation 413

(which is "lowest below nogah",

(וואס איז "למטה מטה מנוגה",

English translation 414

unlike the offering of sacrifices upon the altar which only refines the 70 nations),

משא"כ הקרבת קרבנות על גבי המזבח איז נאר מברר ק"נ),

English translation 415

darkness is transformed into light,

אתהפכא חשוכא לנהורא,

English translation 416

so too through the passing of tzaddikim there is atonement and darkness is transformed into light,

אזוי אויך דורך הסתלקות הצדיקים ווערט כפרה ואתהפכא חשוכא לנהורא,

English translation 417

even from intentional sins, etc.

אויך פון זדונות כו'.

English translation 418

One sees in this letter further emphasis on the advantage of light from darkness that is brought about through the passing of the tzaddik,

זעט מען באגרת זו נאכמער הדגשה אויף יתרון האור מן החושך וואס ווערט אויפגעטאן ע"י הסתלקות הצדיק,

English translation 419

in the manner of the elevation that comes through the Red Heifer,

בדוגמא ווי די עלי' הבאה ע"י פרה אדומה,

English translation 420

mei chatat.

מי חטאת.

English translation 421

And the greatness of the elevation of the Red Heifer and mei chatat is known –

וידוע דער גודל העילוי פון פרה אדומה ומי חטאת –

English translation 422

as the words of the Mishnah56 that there are five levels –

כדברי המשנה 56 אז עס זיינען פאראן חמשה דרגות –

English translation 423

Chullin,

חולין,

English translation 424

Ma'aser,

מעשר,

English translation 425

Terumah,

תרומה,

English translation 426

Kodesh,

קודש,

English translation 427

and Chatat is the fifth level,

און חטאת איז די דרגא חמישית,

English translation 428

the highest level

דרגא הכי עליונה

English translation 429

[regarding "the fifth to Pharaoh"57,

[ע"ד "החמישית לפרעה" 57,

English translation 430

"all lights are broken forth"58].

"אתפריעו כל נהורין" 58].

English translation 431

And in spiritual service it means:

ובעבודה רוחנית מיינט עס:

English translation 432

After the service of the Jewish people in the time of exile,

לאחרי דער עבודה פון אידן בד' גליות,

English translation 433

they will come to the fifth level in the days of Mashiach,

וועט מען קומען צו דער דרגא חמישית בימות המשיח,

English translation 434

as is known what is stated in the Midrash59

כידוע וואס עס שטייט אין מדרש 59

English translation 435

(in the manner of a narrative,

(בדרך סיפור,

English translation 436

but from it one can learn a lesson),

אבער דערפון קען מען אפלערנען א לימוד),

English translation 437

that the tenth heifer will be specifically in the days of Mashiach,

אז די פרה העשירית וועט מען האבן דוקא לימות המשיח,

English translation 438

and Moshe and Aharon with them60,

ומשה ואהרן עמהם 60,

English translation 439

and from this it is understood that the tenth heifer has a special connection specifically with the elevation in the days of Mashiach:

וואס עפ"ז מובן אז דער פרה העשירית האט א שייכות מיוחדת דוקא מיט דער עלי' בימות המשיח:

English translation 440

Regarding the other sacrifices

בנוגע לשאר הקרבנות

English translation 441

(especially regarding the Paschal sacrifice)

(במיוחד בנוגע קרבן פסח)

English translation 442

there is a dispute among the poskim61,

איז דא א שקו"ט אין פוסקים 61,

English translation 443

and there are those who conclude,

און עס זיינען דא די וואס קומען למסקנא,

English translation 444

that one may offer sacrifices in this time

אז מ'קען מקריב זיין קרבנות בזמן הזה

English translation 445

(as already brought in the books of the early and later authorities),

(ווי שוין געבראכט אין ספרי ראשונים ואחרונים),

English translation 446

but the tenth Red Heifer will be only in the days of Mashiach

משא"כ פרה אדומה העשירית וועט זיין ערשט לימות המשיח

English translation 447

(not earlier).

(ניט פריער).

English translation 448

And this is to be connected with the sign of the letter –

ויש לקשר זה מיט סימן האגרת –

English translation 449

"Koach":

"כח":

English translation 450

It is explained in many places –

ס'איז מבואר בכ"מ –

English translation 451

also in chapter 14 of the continuation of the Hilula "Bati LeGani"

אויך אין פרק י"ד פון דעם המשך ההילולא באתי לגני

English translation 452

(which corresponds to this year),

(המתאים לשנה זו),

English translation 453

and at length in the middle Rebbe's maamarim62 –

ובארוכה אין דעם מיטעלן רבין'ס מאמרים 62 –

English translation 454

the concept of light, vitality, and koach,

דער ענין פון אור חיות וכח,

English translation 455

and the aspect of koach becomes invested internally,

און בחי' כח איז זיך מתלבש בפנימית,

English translation 456

and therefore the investment causes a change and effect

און דערפאר איז די התלבשות פועל א שינוי והתפעלות

English translation 457

(unlike in the aspect of light where there is no change or effect at all).

(משא"כ בבחי' אור איז ניטא שינוי והתפעלות כלל).

English translation 458

And in other words it means,

ובאותיות אחרות מיינט עס,

English translation 459

that koach is a level in Divinity that descends and becomes invested internally in the lowest levels in order to effect a refinement there,

אז כח איז א דרגא אין אלקות וואס איז יורד ומתלבש בפנימיות אין די דרגות הכי תחתונות בכדי דארטן צו אויפטאן א בירור,

English translation 460

until they cause in Him Himself a change, as it were,

ביז אז זיי פועל'ן אין אים אליין א שינוי כביכול,

English translation 461

as it is written63 "dyed garments from Bozrah... and all my raiment I have stained",

כמ"ש 63 "חמוץ בגדים מבצרה גו' וכל מלבושי אגאלתי גו'",

English translation 462

"I am with him in distress"64.

"עמו אנכי בצרה" 64.

English translation 463

And the need for this descent and investment is,

והצורך בירידה והתלבשות זו איז,

English translation 464

for seemingly, even if He remains in the aspect of light, would one not suspect Him, Heaven forbid, that He would not accomplish all that is required in this refinement below? The explanation of this is:

דלכאורה אפילו אויב ער בלייבט בבחי' אור וועט מען דאך אים ח"ו ניט חושד זיין אז ער וועט ניט אויפטאן ככל הדרוש אין דעם בירור המטה? איז הביאור בזה:

English translation 465

Based on the law that when one is a party to the matter,

ע"פ חורה בשעת איינער איז א נוגע בדבר,

English translation 466

it affects him personally,

עס רירט אים אליין אן,

English translation 467

he acts in an entirely different manner compared to when he stands above the matter.

טוט ער גאר באופן אחר לגבי ווי בשעת ער שטייט למעלה מהדבר.

English translation 468

This is the content of Igeret Siman 28 –

וואס דאס איז דער תוכן פון אגרת סימן כח –

English translation 469

that through the passing of the righteous

אז ע"י הסתלקות הצדיקים

English translation 470

(just as through the red heifer)

(אזוי ווי ע"י פרה אדומה)

English translation 471

the enrobement and refinement of the lowest levels is accomplished,

ווערט די התלבשות ובירור פון די דרגות הכי תחתונות,

English translation 472

and through this there is the advantage of light from darkness.

און דורך דעם ווערט יתרון האור מן החושך.

English translation 473

The above discussion in the Igeret HaKodesh of the Alter Rebbe in connection with the passing of the righteous –

המדובר לעיל באגה"ק פון דעם אלטן רבי'ן בקשר מיט הסתלקות הצדיק –

English translation 474

is particularly relevant to today, the day of the passing of the Baal HaHilula of Yud Shevat:

איז שייך במיוחד צו היינטיקן יום הסתלקות פון דער בעל ההילולא פון יו"ד שבט:

English translation 475

With him there was a particular emphasis on spreading your fountains outward into the outermost exterior,

ביי אים איז געווען במיוחד די הדגשה צו אויפטאן יפוצו מעינותיך חוצה אין דעם חוצה שאין חוצה ממנה,

English translation 476

in order to accomplish the refinement of the lowest level.

בכדיי צו אויפטאן דער בירור דמטה מטה.

English translation 477

And his service is also alluded to in his name by which he is called in the Holy Tongue65:

און די עבודה שלו איז אויך מרומז בשמו אשר יקראו לו בלה"ק 65:

English translation 478

"Yosef" –

"יוסף" –

English translation 479

on account of "Yosef Hashem li ben acher"66,

על שם "יוסף הוי' לי בן אחר" 66,

English translation 480

as is known the explanation of this67 that from this "acher" one makes a "ben".

כידוע הפירוש בזה 67 אז פון דעם "אחר" מאכט מען א "בן".

English translation 481

"Yitzchak":

"יצחק":

English translation 482

in the future they will say specifically of Yitzchak "for You are our father"

לע"ל יאמרו ליצחק דוקא "כי אתה אבינו"

English translation 483

(and not of Avraham nor of Yaakov)68,

(ולא לאברהם ולא ליעקב) 68,

English translation 484

as explained in Torah Or69 the reason for this,

כמבואר בתורה אור 69 דער טעם לזה,

English translation 485

because the future is connected with the elevation of the righteous who repent70,

ווייל לע"ל איז פארבונדן מיטן עילוי פון לאתבא צדיקיא בתיובתא 70,

English translation 486

all the more so the repentance of the intermediate ones

עאכו"כ תשובה בא בינונים

English translation 487

[and the Tanya is the book of intermediate ones].

[וואס ספר התניא איז ספר של בינונים].

English translation 488

all the more so the repentance of the wicked

עאכו"כ בא רשעים

English translation 489

(a wicked person who is not completely wicked or even a completely wicked person),

(א רשע שאינו גמור אדער אפילו א רשע גמור),

English translation 490

that also regarding them "no outcast shall be cast out" –

וואס אויך בא זיי איז לא ידח ממנו נדח –

English translation 491

the matter of the transformation of darkness into light,

דער ענין פון אתהפכא חשוכא לנהורא,

English translation 492

which is the primary service of Yitzchak.

וואס דאס איז עיקר עבודת יצחק.

English translation 493

(And this is connected with the service of the red heifer which will be specifically in the future (the tenth heifer)).

(און דאס איז פארבונדן מיט די עבודה פון פרה אדומה וואס וועט זיין דוקא לע"ל (פרה העשירית)).

English translation 494

This also includes that from the aforementioned war and dispute

וואס דאס איז אויך כולל אז פון דער מלחמה ומחלוקת הנ"ל

English translation 495

(connected with using Torah contrary to peace etc.)

(פארבונדן מיט אויסנוצן תורה אויף היפך השלום כו')

English translation 496

no trace remains,

בלייבט ניט קיין רושם,

English translation 497

rather –

נאר –

English translation 498

the advantage of light from darkness,

דער יתרון האור מן החושך,

English translation 499

"so shall it increase and so shall it spread forth".

"כן ירבה וכן יפרוץ".

English translation 500

And in this time

ובזמן הזה

English translation 501

(after there was already the exile of Egypt)

(לאחרי וואס ס'איז שוין געווען גלות מצרים)

English translation 502

we have the promise that there will no longer be the matter of "hard labor" literally,

האט מען די הבטחה אז ס'וועט מערניט זיין דער ענין פון "עבודת פרך" כפשוטה,

English translation 503

"with mortar and bricks"71 literally,

"בחומר ובלבנים" 71 כפשוטן,

English translation 504

and likewise war and dispute literally,

ועד"ז מלחמה ומחלוקת כפשוטן,

English translation 505

rather one achieves this through exertion in Torah study –

נאר מ'איז דאס יוצא דורך יגיעה בלימוד התורה –

English translation 506

"with mortar – this is a fortiori reasoning,

"בחומר דא קל וחומר,

English translation 507

with bricks – this is clarification of the halacha etc."72,

בלבנים דא ליבון הלכתא כו'" 72,

English translation 508

as explained in Torah Or73.

כמבואר בתורה אור 73.

English translation 509

And through this the victory of the war is automatically accomplished. Including the war against Amalek,

און דורך דעם ווערט בדרך ממילא אויפגעטאן נצחון המלחמה. כולל מלחמת עמלק,

English translation 510

"the war of Hashem against Amalek from generation to generation"74,

"מלחמה לה' בעמלק מדור דור" 74,

English translation 511

one nullifies the coldness of Amalek,

מ'איז מבטל די קרירות פון עמלק,

English translation 512

until one transforms it,

ביז אז מ'איז דאס מהפך,

English translation 513

the transformation of darkness into light,

אתהפכא חשוכא לנהורא,

English translation 514

and one comes to "the war of Amalek from generation to generation",

און מ'קומט צו "מלחמת עמלק מדור דור",

English translation 515

the generation of Mashiach

דרא דמשיחא

English translation 516

(as it states in the Targum75).

(ווי עס שטייט אין תרגום 75).

English translation 517

And from "the word of Hashem – this is the halacha"76,

און פון "דבר ה' זו הלכה" 76,

English translation 518

that one holds with the ruling of the halacha in Torah,

אז מ'האלט זיך מיט פסק ההלכה בתורה,

English translation 519

and one does not wage war, heaven forbid, against it,

און ניט מ'איז לוחם ר"ל קעגן דעם,

English translation 520

one comes to "the word of Hashem – this is the end"76,

קומט מען צו "דבר ה' זה הקץ" 76,

English translation 521

and speedily, in our very own days.

ובמהרה בימינו ממש.

English translation 522

According to the teaching of the Baal Shem Tov77 that everything is by Divine Providence and one must derive from it a lesson in the service of Hashem –

ע"פ תורת הבעש"ט 77 אז יעדער זאך איז בהשגחה פרטית און מ'דארף דערפון ארויסנעמען א הוראה בעבודת ה' –

English translation 523

one must also derive a lesson from the name of the neighborhood where the Tanya was printed

דארף מען אויך ארויסנעמען א הוראה פון שם השכונה וואו מ'האט געדרוקט דעם תניא

English translation 524

(where the Baal HaHilula lived for a period of ten years) –

(וואו דער בעל ההילולא האט געוואוינט משך עשר שנים) –

English translation 525

"Crown Heights".

"קראון הייטס".

English translation 526

And as mentioned, even though it is a name given to this neighborhood by non-Jews,

וכנ"ל דאע"פ וואס ס'איז א שם שניתן לשכונה זו ע"י גוים,

English translation 527

and the name existed before the Baal HaHilula came here –

און דער שם איז געווען איידער דער בעל ההילולא איז אהערצו געקומען –

English translation 528

nevertheless, after the Baal HaHilula came here it became his place,

איז אבער לאחרי ווי דער בעל ההילולא איז אהער געקומען איז דאס געווארן מקומו,

English translation 529

he became the master of the place,

ער איז געווארן מרא דאתרא,

English translation 530

and since the name of the neighborhood is by Divine Providence78, a Jew must learn a lesson from it.

און דער שם השכונה איז דאך בהשגחה פרטית 78 דארף א איד דערפון אפלערנען א הוראה.

English translation 531

The name of the neighborhood consists of two words –

שם השכונה באשטייט פון צוויי ווערטער –

English translation 532

"Crown Heights"

"קראון הייטס"

English translation 533

[and the printers indeed intended and printed the name of the neighborhood on the title page accordingly],

[און די מדפיסים האבן טאקע מכוון געווען און אזוי אפגעדרוקט שם השכונה אויפן שער בלאט],

English translation 534

"Crown" means Keter. When one says Keter according to Torah –

"קראון" מיינט כתר. ווען מ'זאגט כתר ע"פ תורה –

English translation 535

the Mishnah says79 what this means:

זאגט די משנה 79 וואס דאס מיינט:

English translation 536

"Three crowns are there: the crown of Torah, the crown of priesthood, and the crown of kingship." It follows that "Crown"

"שלשה כתרים הן כתר תורה וכתר כהונה וכתר מלכות". קומט אויס אז "קראון"

English translation 537

(Keter)

(כתר)

English translation 538

emphasizes that there must be the matter of Keter –

איז מדגיש אז עס דארף זיין דער ענין פון כתר –

English translation 539

the three crowns,

די דריי כתרים,

English translation 540

the crown of Torah, the crown of priesthood, and the crown of kingship:

כתר תורה כתר כהונה און כתר מלכות:

English translation 541

The crown of Torah –

כתר תורה –

English translation 542

one must study Torah,

מ'דארף לערנען תורה,

English translation 543

the revealed aspect of Torah and the inner aspect of Torah.

נגלה דתורה און פנימיות התורה.

English translation 544

The crown of priesthood –

כתר כהונה –

English translation 545

which "Aharon merited"80:

וואס "זכה בה אהרן" 80:

English translation 546

one must conduct oneself in the manner of Aharon the Kohen,

מ'דארף זיך פירן כתכונת אהרן הכהן,

English translation 547

as per the instruction of the Mishnah81 "Be of the disciples of Aharon

כהוראת המשנה 81 "הוי מתלמידיו של אהרן

English translation 548

(the High Priest)

(כהן גדול)

English translation 549

loving peace and pursuing peace, loving the creatures and drawing them near to Torah." Simply –

אוהב שלום ורודף שלום אוהב את הבריות ומקרבן לתורה". בפשטות –

English translation 550

conducting oneself with love of Israel. As explained in Tanya chapter 32,

זיך פירן מיט אהבת ישראל. כמבואר בתניא פרק לב,

English translation 551

and there that "loving the creatures" means "mere creatures".

ושם אז "אוהב את הבריות" מיינט "בריות בעלמא".

English translation 552

The crown of kingship –

כתר מלכות –

English translation 553

which "David merited, as it is said82 'His seed shall endure forever etc.'"80:

וואס "זכה בה דוד שנאמר 82 "זרעו לעולם יהי' גו" 80:

English translation 554

faith in the coming of David, King Mashiach,

אמונה בביאת דוד מלכא משיחא,

English translation 555

"for Your salvation we hope all day long"83.

"לישועתך קוינו כל היום" 83.

English translation 556

And regarding these three crowns, the main emphasis that applies to each individual is on the crown of Torah –

ובג' כתרים אלו איז עיקר ההדגשה השייך לכאו"א אויף כתר תורה –

English translation 557

as the Rambam

ווי דער רמב"ם

English translation 558

(and the Alter Rebbe)

(און אלטער רבי)

English translation 559

rules,

פסק'נט 80,

English translation 560

that the crown of kingship and the crown of priesthood are connected to conditions and specific individuals:

אז כתר מלכות וכתר כהונה זיינען פארבונדן מיט תנאים ואנשים מיוחדים:

English translation 561

the crown of kingship is specifically connected to the house of David;

כתר מלכות איז פארבונדן במיוחד מיט בית דוד;

English translation 562

the crown of priesthood –

כתר כהונה –

English translation 563

to lineage

מיט יחוס

English translation 564

(from Aaron the Kohen).

(פון אהרן הכהן).

English translation 565

However, the crown of Torah is "placed, standing, and ready for every Jew..

משא"כ כתר תורה איז "מונח ועומד ומוכן לכל ישראל..

English translation 566

whoever wishes may come and take it." And in other words, the Torah is "rolled up and placed in a corner; whoever wishes to learn may come and learn." He only needs to know that the "corner" is his place,

כל מי שירצה יבוא ויטול". ובלשון אחר 84 אז תורה "כרוכה ומונחת בקרן זוית כל הרוצה ללמוד יבוא וילמוד". ער דארף נאר וויסן אז דער "קרן זוית" איז מקומו,

English translation 567

then he becomes connected to the Torah that is placed in the corner.

דעמולט ווערט ער פארבונדן מיט דער תורה שמונחת בקרן זוית.

English translation 568

But the "crown of Torah" is connected and must come down into actual deed –

אבער "כתר תורה" איז פארבונדן און דארף אראפקומען אין מעשה בפועל –

English translation 569

study is greater because it leads to action,

גדול תלמוד שמביא לידי מעשה 85,

English translation 570

and especially –

ובמיוחד –

English translation 571

in peace and love of Israel

אין שלום ואהבת ישראל

English translation 572

(the crown of priesthood).

(כתר כהונה).

English translation 573

As our Sages said, "The entire Torah was given to make peace in the world,"

כמאחז"ל 25 "כל התורה ניתנה לעשות שלום בעולם",

English translation 574

and "If the rabbi is similar to an angel of the Lord of Hosts, they shall seek Torah from his mouth,

און 86 "אם דומה הרב למלאך ה' צבאות יבקשו תורה מפיו,

English translation 575

and if not, they shall not seek Torah from his mouth,"

ואם לאו אל יבקשו תורה מפיו",

English translation 576

meaning that the rabbi who teaches Torah must conduct himself in a good manner, out of love of Israel

ד.ה. אז דער רב המלמד תורה דארף זיך פירן באופן טוב מתוך אהבת ישראל

English translation 577

(and not that "evil reports go out about him" – ),

(און ניט אז "יוצאין עליו שמועות רעות" – 87),

English translation 578

and in faith in the coming of the Messiah

און אין אמונה בביאת המשיח

English translation 579

(the crown of kingship),

(כתר מלכות),

English translation 580

to the point of knowledge and recognition of this –

ביז ידיעה והכרה בזה –

English translation 581

because this is a foundation and principle of the entire Torah.

ווייל דאס איז א יסוד ועיקר בכל התורה כולה.

English translation 582

That is, the touchstone for the "crown of Torah" is when it comes down into the "crown of priesthood" –

ד.ה. אז דער אבן הבוחן אויף "כתר תורה" איז בשעת דאס קומט אראפ אין "כתר כהונה" –

English translation 583

peace and love of Israel,

שלום ואהבת ישראל,

English translation 584

and the "crown of kingship" –

און "כתר מלכות" –

English translation 585

faith and knowledge and recognition of the coming of the Messiah.

אמונה וידיעה והכרה בביאת משיח.

English translation 586

Afterwards, it is added,

דערנאך גיט מען צו,

English translation 587

that the name of the neighborhood is

אז שם השכונה איז

English translation 588

(not "Crown" alone. Rather)

(ניט "קראון" אליין. נאר)

English translation 589

"Crown Heights":

"קראון הייטס":

English translation 590

"Heights" means a high place,

"הייטס" מיינט א מקום גבוה,

English translation 591

an elevation. And "Crown Heights" means "heights" within the "Crown" itself,

אן עלי'. און "קראון הייטס" מיינט "הייטס" אין "קראון" גופא,

English translation 592

that is, that within the "Crown" itself there is an elevation and raising. And this is the continuation of the Mishnah:

ד.ה. אז אין "קראון" גופא ווערט אן עלי' והגבהה. וואס דאס איז המשך המשנה:

English translation 593

After it is said that "Three crowns are: the crown of Torah, the crown of priesthood, and the crown of kingship,"

לאחרי ווי מ'זאגט אז "שלשה כתרים הן כתר תורה וכתר כהונה וכתר מלכות",

English translation 594

the Mishnah continues, "and the crown of a good name rises above them."

איז די משנה ממשיך "וכתר שם טוב עולה על גביהן".

English translation 595

That is, "heights"

ד.ה. "הייטס"

English translation 596

(an elevation and raising)

(אן עלי' והגבהה)

English translation 597

in the "crown"

אין "קראון"

English translation 598

(in the crown) –

(אין כתר) –

English translation 599

"the crown of a good name rises above them."

"כתר שם טוב עולה על גביהן".

English translation 600

The lesson in this:

דער לימוד בזה:

English translation 601

In addition to the study of Torah

נוסף צו לימוד התורה

English translation 602

(the crown of Torah),

(כתר תורה),

English translation 603

love of Israel

אהבת ישראל

English translation 604

(the crown of priesthood)

(כתר כהונה)

English translation 605

and faith in the coming of the Messiah

און אמונה בביאת המשיח

English translation 606

(the crown of kingship),

(כתר מלכות),

English translation 607

there must be a "crown of a good name" –

דארף זיין "כתר שם טוב" –

English translation 608

in every place his "good name" should be spread,

בכל מקום זאל פארשפרייט ווערן זיין "שם טוב",

English translation 609

the good deeds that he does.

די מעשים טובים וואס ער טוט.

English translation 610

Furthermore:

נאכמער:

English translation 611

"Crown Heights" is one name,

"קראון הייטס" איז איין נאמען,

English translation 612

meaning that the "crown"

ד.ה. אז דער "קראון"

English translation 613

(crown)

(כתר)

English translation 614

and the "heights"

און דער "הייטס"

English translation 615

(the elevation within this itself –

(די עלי' בזה גופא –

English translation 616

"the crown of a good name rises above them")

"כתר שם טוב עולה על גביהן")

English translation 617

must come together

דארף קומען צוזאמען

English translation 618

(not as separate things,

(ניט ווי באזונדערע זאכן,

English translation 619

the study of Torah,

לימוד התורה,

English translation 620

love of Israel and faith in the coming of the Messiah and a separate matter –

אהבת ישראל און אמונה בביאת המשיח און אן ענין בפ"ע –

English translation 621

the crown of a good name") –

כתר שם טוב") –

English translation 622

and with an introduction:

ובהקדים:

English translation 623

The question on this Mishnah is known:

ס'איז ידוע די שאלה 88 במשנה זו:

English translation 624

Since the Mishnah enumerates four crowns –

וויבאלד דיי משנה רעכנט אויס פיר כתרים –

English translation 625

the Mishnah should have begun not "Three crowns are,"

האט די משנה געדארפט אנהויבן ניט "שלשה כתרים הן",

English translation 626

but rather "Four crowns are,"

נאר "ארבעה כתרים הן",

English translation 627

and then explained that the "crown of a good name" rises above the other three crowns?

און דערנאך אויסטייטשן אז "כתר שם טוב" איז עולה על גבי די אנדערע דריי כתרים?

English translation 628

One of the explanations of this is:

איז איינער פון די ביאורים בזה:

English translation 629

The "crown of a good name" is distinguished from the other crowns in that it does not come as a crown in itself.

"כתר שם טוב" איז אויסגעטיילט פון די אנדערע כתרים דערמיט וואס ער קומט ניט אלס א כתר לעצמו.

English translation 630

That is, the "good name" does not come as a separate matter from Torah,

ד.ה. אז דער "שם טוב" קומט ניט אלס אן ענין באזונדער פון תורה,

English translation 631

love of Israel, and faith in the coming of the Messiah,

אהבת ישראל און אמונה בביאת משיח,

English translation 632

for example –

לדוגמא –

English translation 633

that he has a "good name" because he bribed the newspapers to write about him,

אז ער האט א "שם טוב" דערפאר וואס ער האט משחד געווען די צייטונגען מ'זאל וועגן אים שרייבן,

English translation 634

and that the government should praise him and pat him on the shoulder and so forth,

און אז די ממשלה זאל אים לויבן און פאטשן אויף דער פלייצע וכיו"ב,

English translation 635

Rather, the "good name" comes as a result and continuation of the first three crowns,

נאר דער "שם טוב" קומט אלס חוצאה והמשך פון די ערשטע דריי כתרים,

English translation 636

it "rises above them."

ער איז "עולה על גביהן".

English translation 637

That is, his "good name" consists of the fact that he is absorbed in the study of Torah

ד.ה. אז זיין "שם טוב" באשטייט דערפון וואס ער איז דורכגענומען מיט לימוד התורה

English translation 638

(the crown of Torah)

(כתר תורה)

English translation 639

and love of Israel

ואהבת ישראל

English translation 640

(the crown of priesthood)

(כתר כהונה)

English translation 641

and faith in the coming of the Messiah

ואמונה בביאת משיח

English translation 642

(the crown of kingship),

(כתר מלכות),

English translation 643

to such an extent that in every place he arrives and in every place he is, he is passionate about the study of Torah,

עד כדי כך אז בכל מקום וואו ער קומט אָן ובכל מקום שהוא קאכט ער זיך אין לימוד התורה,

English translation 644

love of Israel, and faith in the coming of the Messiah. And then he is given

אהבת ישראל און אמונה בביאת משיח. און דעמולט גיט מען אים

English translation 645

(he does not take it himself)

(ניט ער נעמט אליין)

English translation 646

the "crown of a good name,"

דעם "כתר שם טוב",

English translation 647

so that his "good name" is spread in every place that he is passionate about these three matters.

אז "שם טוב" שלו ווערט פארשפרייט בכל מקום אז ער קאכט זיך בג' ענינים אלו.

English translation 648

And on the contrary:

ואדרבה:

English translation 649

The "crown of a good name" "rises above them":

דער "כתר שם טוב" איז "עולה על גביהן":

English translation 650

It is based on the first three crowns,

ס'איז מיוסד אויף די ערשטע דריי כתרים,

English translation 651

"above them,"

"על גביהן",

English translation 652

but the "crown of a good name" "rises above them,"

אבער דער "כתר שם טוב" איז "עולה על גביהן",

English translation 653

higher than them.

העכער פאר זיי.

English translation 654

And this is the meaning of the name of the neighborhood "Crown Heights" as one name,

און דאס איז דער באדייט פון שם השכונה "קראון הייטס" אלס איין נאמען,

English translation 655

that one has all three crowns,

אז מ'האט אלע דריי כתרים,

English translation 656

the crown of Torah,

כתר תורה,

English translation 657

the crown of priesthood and the crown of royalty,

כתר כהונה וכתר מלכות,

English translation 658

and together with this and in continuation of this one also has the "Heights" in the "Crown" –

וביחד עם זה ובהמשך לזה האט מען אויך דעם "הייטס" אין דעם "קראון" –

English translation 659

the "crown of a good name rises above them",

דעם "כתר שם טוב עולה על גביהן",

English translation 660

as it comes as one thing

ווי דאס קומט אלס איין זאך

English translation 661

(one name)

(איין נאמען)

English translation 662

with "Crown".

מיט "קראון".

English translation 663

May it be His will that the printing of the Tanya in this neighborhood among the rest of the Torah and commandments that are fulfilled in this neighborhood,

ויה"ר אז הדפסת התניא בשכונה זו בתוך שאר תומ"צ וואס מ'איז מקיים בשכונה זו,

English translation 664

the neighborhood where the Baal HaHilula lived the last ten years in this world,

די שכונה וואו דער בעל ההילולא האט געוואוינט עשר שנים האחרונות בעלמא דין,

English translation 665

where his synagogue and study hall were –

וואו ס'איז געווען ביהכנ"ס וביהמ"ד שלו –

English translation 666

should hasten even more that the synagogues and study halls in the diaspora,

זאל נאכמער צואיילן אז די בתי כנסיות ובתי מדרשות שבחוץ לארץ,

English translation 667

including the synagogue and study hall of the Baal HaHilula,

כולל ביהכנ"ס וביהמ"ד פון דעם בעל ההילולא,

English translation 668

and the entire neighborhood "Crown Heights" which is secondary to this study hall and synagogue –

און די גאנצע שכונה "קראון הייטס" וועלכע איז א טפל צו ביהמ"ד וביהכנ"ס זה –

English translation 669

will be transplanted to the Land of Israel,

וועט איבערגעפלאנצט ווערן אין ארץ ישראל 89,

English translation 670

"Awake and sing, you who dwell in the dust",

ו"הקיצו ורננו שוכני עפר" 90,

English translation 671

and among them the Baal HaHilula and all the Nesiim before him,

ובתוכם דער בעל ההילולא וכל הנשיאים שלפניו,

English translation 672

until the Alter Rebbe etc.,

ביז דער אלטער רבי וכו',

English translation 673

souls in bodies,

נשמות בגופים,

English translation 674

speedily in our days, literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 675

According to the well-known teaching of the Alter Rebbe that one must live with the time,

ע"פ תורת אדה"ז הידועה 91 אז מ'דארף לעבן מיט דער צייט,

English translation 676

with the daily portion of Chumash of the weekly portion and the day that one learns at that time –

מיטן שיעור חומש פון פרשת השבוע והיום וואס מ'לערנט אין דער צייט –

English translation 677

one must also live and derive a lesson in life from today's daily portion of Chumash –

דארף מען אויך לעבן און ארויסנעמען א הוראה בחיים פון היינטיקן שיעור חומש –

English translation 678

the seventh portion until the end of Parshat Beshalach.

שביעי ביז סוף פרשת בשלח.

English translation 679

At the beginning of the daily portion of Chumash, it discusses the incident of the waters of strife:

בתחלת השיעור חומש 92 רעדט זיך וועגן דער מעשה פון מי מריבה:

English translation 680

"And all the congregation of the children of Israel journeyed etc. and they encamped in Rephidim, and there was no water for the people to drink etc. And the people complained against Moses, saying etc. And Moses cried out to the Lord, saying, 'What shall I do for this people? A little more and they will stone me.' And the Lord said to Moses etc. 'Take your staff in your hand and go etc. and strike the rock, and water will come out of it, and the people will drink etc.' And he called the name of the place Massah and Meribah because of the quarrel of the children of Israel and because they tested the Lord, saying, 'Is the Lord among us or not?'" In continuation of this, the Torah tells about the war with Amalek:

"ויסעו כל עדת בני ישראל גו' ויחנו ברפידים ואין מים לשתות העם גו' ויצעק משה אל ה' לאמר מה אעשה לעם הזה עוד מעט וסקלוני. ויאמר ה' אל משה גו' ומטך גו' קח בידך והלכת גו' והכית בצור ויצא ממנו מים ושתה העם גו' ויקרא שם המקום מסה ומריבה על ריב בנ"י ועל נסותם את ה' לאמר היש ה' בקרבנו אם אין". בהמשך לזה דערציילט די תורה וועגן מלחמת עמלק:

English translation 681

"And Amalek came and fought with Israel in Rephidim",

"ויבוא עמלק וילחם עם ישראל ברפידים" 93,

English translation 682

until the conclusion "The Lord will have war with Amalek from generation to generation".

ביז דעם סיום "מלחמה לה' בעמלק מדור דור".

English translation 683

Our sages of blessed memory explain:

זיינען חז"ל 94 מסביר:

English translation 684

"Rephidim is nothing other than a weakening of the hands,

"אין רפידים אלא רפיון ידים,

English translation 685

because Israel weakened their hands from words of Torah, therefore an enemy came upon them

לפי שרפו ישראל ידיהם מדברי תורה לכך בא שונא עליהם

English translation 686

(Amalek)

(עמלק)

English translation 687

because the enemy comes only because of a weakening of the hands from the Torah".

לפי שאין השונא בא אלא על רפיון ידים מן התורה".

English translation 688

Based on this, the juxtaposition of the portions is understood

וואס עפ"ז איז מובן סמיכות הפרשיות

English translation 689

(the portion of Amalek and the portion of the waters of strife),

(פרשת עמלק און פרשת מי מריבה),

English translation 690

as Rashi also explains:

ווי אויך רש"י 95 איז מסביר:

English translation 691

"He juxtaposed this portion to this verse to say: 'I am always among you and ready for all your needs, and you say, "Is the Lord among us or not?"

"סמך פרשה זו למקרא זה לומר תמיד אני ביניכם ומזומן לכל צרכיכם ואתם אומרים היש ה' בקרבנו אם אין,

English translation 692

By your lives, the dog comes and bites you, and you cry out to Me, and you will know where I am etc.'"

חייכם שהכלב בא ונושך אתכם ואתם צועקים אלי ותדעון היכן אני כו'".

English translation 693

Upon this, the Baal HaHilula stands and explains the matter of "a weakening of the hands,

שטעלט זיך דערויף דער בעל ההילולא 96 און איז מבאר דעם ענין פון "רפיון ידים,

English translation 694

that Israel weakened their hands from words of Torah etc.",

שרפו ישראל ידיהם מדברי תורה כו'",

English translation 695

for at first glance, regarding Torah, the matter of intellect is appropriate,

דלכאורה פאסט ביי תורה דער ענין פון שכל,

English translation 696

not hands,

ניט ידים,

English translation 697

and what is the matter of "a weakening of the hands" at all?

און וואס איז בכלל דער ענין פון "רפיון ידים",

English translation 698

And he explains that the essence of the study of Torah must be for the sake of doing and fulfilling,

און ער איז מבאר אז עיקר לימוד התורה דארף זיין על מנת לעשות ולקיים,

English translation 699

i.e., fulfilling that which one learns, and the learning is in order to know what one must do. Therefore, the term "hands" is used here

ד.ה. מקיים זיין דאס וואס מ'לערנט און דער לערנען איז אויף צו וויסן וואס מ'דארף טאן. דערפאר נוצט מען דא דעם לשון "ידים"

English translation 700

(not intellect),

(ניט שכל),

English translation 701

because their function

ווייל ענינם

English translation 702

(of the hands)

(פון די ידים)

English translation 703

is action –

איז מעשה –

English translation 704

as Torah descends into actual deed,

ווי תורה קומט אראפ אין עשי' בפועל,

English translation 705

and when the Torah descends into his hands,

און בשעת די תורה קומט אראפ בידים שלו,

English translation 706

into actual deed,

בעשי' בפועל,

English translation 707

there is a "thus",

אין א "בכן",

English translation 708

this is the touchstone that his study of Torah

איז דאס דער אבן הבוחן אז לימוד התורה שלו

English translation 709

(in intellect)

(בשכל)

English translation 710

was proper.

איז געווען כדבעי.

English translation 711

But when "Israel weakened their hands from words of Torah",

בשעת אבער "רפו ישראל ידיהם מדברי תורה",

English translation 712

one becomes weak in the essence of Torah,

מ'ווערט שוואך אין עיקר התורה,

English translation 713

for the sake of doing and fulfilling,

על מנת לעשות ולקיים,

English translation 714

then "they give, heaven forbid, a place to Amalek who comes to fight with Israel,

דעמולט "נותנים ח"ו מקום לעמלק שבא ללחום עם ישראל,

English translation 715

and as it is written, 'The voice is the voice of Jacob, and the hands are the hands of Esau',

וכמ"ש 97 הקול קול יעקב והידים ידי עשו,

English translation 716

that when the voice of Jacob is not heard in synagogues and study halls etc., then, heaven forbid, the hands of Esau rule etc.",

דכאשר אין קולו של יעקב נשמע בבתי כנסיות ובבתי מדרשות כו' אז ח"ו ידיהם של עשו שולטות כו'",

English translation 717

there is a giving of place for the hands of Esau to threaten Jacob,

ס'איז דא א נתינת מקום אז ידי עשו זאלן מאיים זיין יעקב'ן,

English translation 718

or even more –

אדער נאכמער –

English translation 719

to raise his hand against Jacob

מרים זיין ידו אויף יעקב'ן

English translation 720

[for even "one who raises his hand against his fellow" the Torah says that he is etc.).

[וואס אפילו "המגבי' ידו על חבירו" זאגט דאך תורה וואס ער איז 98).

English translation 721

Instead of him using his hands for that for which the Creator created them,

אנשטאט דעם אז ער זאל אויסנוצן ידים שלו אויף דעם וואס דער אויבערשטער האט זיי באשאפן,

English translation 722

to be a hand that distributes charity

צו זיין א יד המחלקת צדקה

English translation 723

(as explained in Tanya ),

(כמבואר בתניא 99),

English translation 724

there is for him "a weakening of the hands",

ווערט ביי אים "רפיון ידים",

English translation 725

and he uses the "pointed finger" not for the study of Torah,

און ער נוצט דעם "גראבן פינגער" ניט אויף לימוד התורה,

English translation 726

but against another, may the Merciful One protect us...

נאר קעגן א צווייטן ר"ל...

English translation 727

Not so when Jacob strengthens himself in his voice in the study of Torah

משא"כ בשעת יעקב איז מתחזק בקולו בלימוד התורה

English translation 728

(the voice is the voice of Jacob)

(הקול קול יעקב)

English translation 729

there is no place for "the hands are the hands of Esau".

איז ניטא קיין מקום אויף "ידים ידי עשו".

English translation 730

From this is the lesson:

דערפון איז דער לימוד:

English translation 731

The Torah of a Jew must descend into his hands,

די תורה פון א אידן דארף אראפקומען בידים שלו,

English translation 732

into actual deed

אין מעשה בפועל

English translation 733

(study for the sake of doing and fulfilling),

(לימוד על מנת לעשות ולקיים),

English translation 734

and actual deed itself not in a manner of "a weakening of the hands",

און מעשה בפועל גופא ניט באופן פון "רפיון ידים",

English translation 735

but with fervor etc.

נאר מיט א קאך כו'.

English translation 736

For superficially, a Jew can claim:

דלכאורה קען דאך א איד טענה'ן:

English translation 737

What is so relevant about Torah being actual action

וואס איז אזוי נוגע בתורה פועל ממש

English translation 738

(hands)?

(ידים)?

English translation 739

Torah is indeed the wisdom of the Holy One, blessed be He,

תורה איז דאך חכמתו של הקב"ה,

English translation 740

and the Torah and the Holy One, blessed be He, are entirely one

און אורייתא וקוב"ה כולא חד 100

English translation 741

(as the Alter Rebbe explains in Tanya the superiority of Torah over commandments),

(ווי דער אלטער רבי איז מבאר בתניא 101 מעלת התורה על מצוות),

English translation 742

so why is there such a necessity for actual deed? One tells him that the essence of Torah study is for the sake of doing and fulfilling,

היינט וואס איז דא אזוי נויטיק די עשי' בפועל? זאגט מען אים אז עיקר לימוד התורה איז על מנת לעשות ולקיים,

English translation 743

and this is the aspect that the Torah is his Torah,

און דאס איז די בחינה אז די תורה איז זיין תורה,

English translation 744

unlike when with him there is no actual deed

משא"כ בשעת ביי אים איז ניטא מעשה בפועל

English translation 745

(hands),

(ידים),

English translation 746

or actual deed in the manner of "weakness of hands,"

אדער מעשה בפועל באופן פון "רפיון ידים",

English translation 747

then even though he fulfills the Shulchan Aruch etc.,

איז אע"פ וואס ער איז מקיים שו"ע וכו',

English translation 748

the Torah is not called by his name.

איז די תורה ניט נקראת על שמו.

English translation 749

And specifically when he has the "hands,"

און דוקא בשעת ער האט די "ידים",

English translation 750

it protects that Amalek "the hands are the hands of Esau" should not be able to meddle with him.

באווארנט עס אז עמלק "ידים ידי עשו" זאלן זיך ניט קענען טשעפען מיט אים.

English translation 751

And one may add to this the connection of the above with the incident of the waters of Meribah at Rephidim,

ויש להוסיף בזה דעם קשר פון הנ"ל מיט דער מעשה פון מי מריבה ברפידים,

English translation 752

where it was expressed that "Israel let their hands become weak from words of Torah,"

וואו ס'האט זיך אויסגעדריקט דער "רפו ישראל ידיהם מדברי תורה",

English translation 753

and the miracle of "strike the rock and water will come out of it":

און דעם נס שלאח"ז אז "והכית בצור ויצאו ממנו מים":

English translation 754

Even though "the people quarreled with Moses,"

אע"פ וואס "וירב העם עם משה",

English translation 755

"the people complained against Moses,"

"וילן העם על משה",

English translation 756

and "Israel let their hands become weak from words of Torah,"

און "רפו ישראל ידיהם מדברי תורה",

English translation 757

until Moses argued that he could not turn back with them,

ביז אז משה האט גע'טענה'ט אז ער קען זיך מיט זיי ניט איינקערן,

English translation 758

"and Moses cried out to the Lord saying, what shall I do with this people, a little more and they will stone me,"

"ויצעק משה אל ה' לאמר מה אעשה לעם הזה עוד מעט וסקלוני",

English translation 759

so why should he go and act with them –

במילא פארוואס זאל ער מיט זיי גיין טאן –

English translation 760

nevertheless the Almighty tells him that he can and must go down to their level

אעפ"כ זאגט אים דער אויבערשטער אז ער קען און דארף אראפגיין למדריגתם

English translation 761

(the level of "hands,"

(די מדריגה פון "ידים",

English translation 762

and "weakness of hands")

און "רפיון ידים")

English translation 763

in order to act with them –

בכדי אויפטאן מיט זיי –

English translation 764

"pass before the people and take with you from the elders of Israel and your staff etc. take in your hand and go,"

"עבור לפני העם וקח אתך מזקני ישראל ומטך גו' קח בידך והלכת",

English translation 765

and then "strike the rock and water will come out of it."

און דעמולט איז "והכית בצור ויצאו ממנו מים".

English translation 766

That is, as above:

ד.ה. כנ"ל:

English translation 767

It must not be "Israel let their hands become weak from words of Torah,"

עס טאר ניט זיין "רפו ישראל ידיהם מדברי תורה",

English translation 768

Moses cannot refuse to act with the Jews,

משה קען זיך ניט אפזאגן פון צו טאן מיט די אידן,

English translation 769

rather he must go and act with them in actual deed, "take

נאר ער דארף גיין מיט זיי טאן בפועל ממש, "קח

English translation 770

(the staff)

(את המטה)

English translation 771

in your hand and go"

בידך והלך"

English translation 772

(the opposite of weakness of hands),

(היפך רפיון ידים),

English translation 773

because the essence of Torah is for the sake of doing and fulfilling.

ווייל עיקר התורה איז על מנת לעשות ולקיים.

English translation 774

And this is also the lesson from the very matter that the Almighty said to Moses "and your staff etc. take in your hand and go etc. and strike the rock and water will come out of it,"

און דאס איז אויך דער לימוד פון דער עצם זאך וואס דער אויבערשטער האט משה'ן געזאגט ומטך גו' קח בידך והלכת גו' והכית בצור ויצאו ממנו מים",

English translation 775

and this will effect upon the Jews.

און דאס וועט פועל'ן אויף די אידן.

English translation 776

For superficially, one must understand:

דלכאורה דארף מען פארשטיין:

English translation 777

Why was the miracle that specifically from a rock water came out –

פארוואס איז דער נס געווען אז דוקא פון צור איז ארויס מים –

English translation 778

a rock by nature does not have water in it,

א צור ע"פ טבע האט דאך אין זיך ניט קיין מים,

English translation 779

and on the contrary:

ואדרבה:

English translation 780

from a rock one can bring out fire

פון א צור קען מען ארוימבאקומען אש

English translation 781

(by striking (not speaking of Shabbat) one rock against another,

(דורך קלאפן (ניט אום שבת גערעדט) איין צור אין א צווייטן,

English translation 782

or iron against a rock,

אדער ברזל אין א צור,

English translation 783

sparks of fire come out from which one kindles a fire),

קומען ארויס ניצוצות אש פון וועלכע מ'צינדט אן פייער),

English translation 784

the opposite of water;

היפך פון מים;

English translation 785

and on the other hand, there are several stones which have water in them –

ולאידך זיינען דא כמה אבנים וועלכע האבן אין זיך מים –

English translation 786

why was the miracle here that specifically from a rock

פארוואס איז דער נס דא געווען אז דוקא פון א צור

English translation 787

(which is the opposite of water)

(וואס איז היפך המים)

English translation 788

water should come out?

זאל ארויסקומען מים?

English translation 789

Rather, from this is the lesson:

נאר דערפון איז דער לימוד:

English translation 790

Even if one has to do with someone who is in the category of rock,

אפילו אויב מ'האט צו טאן מיט איינעם וואס איז בבחי' צור,

English translation 791

he does not have in himself

ער האט ניט אין זיך

English translation 792

(openly)

(בגלוי)

English translation 793

any water,

קיין מים,

English translation 794

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 795

he is entirely the opposite of water,

ער איז גאר היפך המים,

English translation 796

to the extent that "their hands became weak from words of Torah,"

ביז אז "רפו ידיהם מדברי תורה",

English translation 797

one might think that one cannot act with him.

קען מען דאך מיינען אז מ'קען מיט אים ניט אויפטאן.

English translation 798

The Almighty says:

זאגט דער אויבערשטער:

English translation 799

"and your staff etc. take in your hand and go,"

"ומטך גו' קח בידך והלכת",

English translation 800

he should take with him the staff of God in his hand, that is

ער זאל מיטנעמען מיט זיך דעם מטה אלקים בידו, ד.ה.

English translation 801

(in spiritual service)

(בעבודה רוחנית)

English translation 802

the strength

דער תוקף

English translation 803

(staff,

(מטה,

English translation 804

which means strength)

שענינו תוקף)

English translation 805

of Torah

פון תורה

English translation 806

[for "the Torah that Moses commanded us is an inheritance of the congregation of Jacob,"

[וואס "תורה צוה לנו משה מורשה קהלת יעקב",

English translation 807

every Jew received the Torah (and the strength of Torah) as an inheritance from Moses],

יעדער איד האט באקומען די תורה (ותוקף התורה) ביורשה פון משה],

English translation 808

and "strike the rock,"

און "והכית בצור",

English translation 809

that is, striking through speech –

ד.ה. הכאה בדיבור –

English translation 810

speech of the Torah of Moses,

דיבור של תורת משה,

English translation 811

a word of Torah –

א דבר תורה –

English translation 812

to the one who is in the category of rock,

צו דעם וואס איז בבחי' צור,

English translation 813

and this will surely effect "and water will come out of it,"

און דאס וועט זיכער פועל'ן "ויצאו ממנו מים",

English translation 814

that from this Jew who was in the category of rock should come out "water,"

אז פון דעם אידן וואס ער איז געווען בבחי' צור זאל ארויסקומען "מים",

English translation 815

because one has revealed the water that exists within him in his innerness.

ווייל מ'האט מגלה געווען די מים וואס איז ביי אים דא בפנימיות.

English translation 816

That is, that instead of him having "weakness of hands from Torah,"

ד.ה. אז אנשטאט ביי אים זאל זיין "רפין ידים מן התורה",

English translation 817

from him will go "water" in actual deed;

וועט פון אים גיין "מים" בפועל;

English translation 818

and he will fulfill Torah and commandments in actual deed.

און ער וועט מקיים זיין תומ"צ בפועל ממש.

English translation 819

And through this that one brings about that "water" should also come forth from the Jews who are in the aspect of "rock,"

און דורך דעם וואס מען פועל'ט אז "מים" זאל ארויסקומען אויך פון די אידן וועלכע זיינען בבחי' צור,

English translation 820

"their hands are slack from words of Torah" –

"רפו ידיהם מדברי תורה" –

English translation 821

one also prevents that Amalek and the hands of Esau should come to disturb the service,

באווארנט מען אויך אז עמלק וידים ידי עשו זאלן ניט קומען שטערן די עבודה,

English translation 822

as is known that the essence of Amalek is coldness and doubts,

כידוע אז ענינו פון עמלק איז קרירות וספיקות 102,

English translation 823

he wants to bring about that an I should be in the aspect of "rock" and that there should be "slackness of hands" from the Torah –

ער וויל פועל'ן אז א איך זאל זיין בבחי' צור און אז עס זאל זיין "רפיון ידים" מן התורה –

English translation 824

therefore one prevents against Amalek through "and you shall strike the rock." And one brings about among the Jews who are in the aspect of "rock" and their hands are slack from words of Torah that from them should come forth "water,"

דערפאר באווארנט מען אנטקעגן עמלק'ן דורך "והכית בצור". און מ'פועל'ט בא די אידן וואס זיינען בבחי' צור און רפו ידיהם מדברי תורה אז פון זיי זאל ארויסקומען "מים",

English translation 825

they should repent and fulfill the Torah and commandments in their completeness.

זיי זאלן תשובה טאן און מקיים זיין תומ"צ בשלימותם.

English translation 826

The question arises:

ווערט די שאלה:

English translation 827

If "Rephidim" is such a place where "the hands of Israel were slack from words of Torah" –

אויב "רפידים" איז אזא מקום וואו "רפו ישראל ידיהם מדברי תורה" –

English translation 828

why did Moses bring them there,

פארוואס האט משה זיי אהינצו געבראכט,

English translation 829

"before a blind person do not place a stumbling block"?

"לפני עור לא תתן מכשול" 103?

English translation 830

One cannot answer that the cloud led them there –

מ'קען ניט ענטפערן אז דער ענן האט זיי אהינצו געפירט –

English translation 831

because according to this the question not only does not become weaker,

ווייל לפי"ז ווערט די קשיא ניט נאר ניט שוואכער,

English translation 832

but it becomes even stronger:

נאר זי ווערט נאך שטארקער:

English translation 833

Since "before a blind person do not place a stumbling block" –

וויבאלד אז "לפני עור לא תתן מכשול" –

English translation 834

why did the Most High

פארוואס האט דער אויבערשטער

English translation 835

(through the cloud)

(ע"י הענן)

English translation 836

lead them there?

זיי אהינצו געפירט?

English translation 837

The answer to this is:

איז דער ענטפער אויף דעם:

English translation 838

In general, in the service of man, one presents a person with trials –

בכללות עבודת האדם שטעלט מען צו א מענטשן נסיונות –

English translation 839

"the Lord your God is testing you to know whether you love the Lord your God":

"מנסה ה' אלקיכם אתכם לדעת הישכם אוהבים את ה' אלקיכם" 104:

English translation 840

And on the contrary –

ואדרבה 105 –

English translation 841

a descent is for the sake of an ascent. Through the trial in its simple sense,

ירידה צורך עלי'. דורך דעם נסיון כפשוטו,

English translation 842

that one tests him,

אז מ'פרואווט אים אויס,

English translation 843

one comes to the second interpretation of trial,

קומט מען צום צווייטן פירוש אין נסיון,

English translation 844

from the term "I will lift up my banner" upon the mountains,

מלשון "ארים נסי" 106 על ההרים,

English translation 845

in the manner of what is stated at the end of our portion "the Lord is my banner" –

ע"ד ווי עס שטייט בסוף פרשתנו 107 "ה' נסי" –

English translation 846

an elevation and ascent "upon the mountains,"

א הגבהה ועלי' "על ההרים",

English translation 847

due to the advantage of the light that comes forth from the darkness,

מצד דעם יתרון האור וואס קומט ארויס מן החושך,

English translation 848

as is also emphasized in the following portion –

כמודגש אויך בפ' הבאה –

English translation 849

the portion of Yitro,

פ' יתרו,

English translation 850

from the term the advantage of the light from the darkness.

מלשון יתרון האור מן החושך 108.

English translation 851

And so in our matter:

עד"ז בנדו"ד:

English translation 852

That which one brought Jews into "Rephidim,"

דאס וואס מ'האט געבראכט אידן אין "רפידים",

English translation 853

a place that is liable to cause slackness of hands from words of Torah –

א מקום וואס איז עלול צו גורם זיין רפיון ידים מדברי תורה –

English translation 854

was a trial,

איז געווען א נסיון,

English translation 855

in order that Jews should utilize their powers to overcome the trial. And through withstanding the trial they should be elevated to a higher level to which they would not have arrived were it not for the trial.

בכדי אז אידן זאלן אויסנוצן זייערע כחות זיך צו מתגבר זיין אויף דעם נסיון. און דורך ביישטיין דעם נסיון זאלן זיי נתעלה ווערן לדרגא נעלית יותר צו וועלכער זיי וואלטן ניט אנגעקומען לולי הנסיון.

English translation 856

In the service of man, this is the service of "Yosef" based on "the Lord has added for me another son,"

בעבודת האדם איז דאס די עבודה פון "יוסף" על שם "יוסף ה' לי בן אחר",

English translation 857

that one makes from the "other" a son

אז מ'מאכט פון דעם "אחר" א בן

English translation 858

(as above section 63):

(כנ"ל סי"ג):

English translation 859

Even at the time that one encounters a Jew who is in the aspect of "other,"

אפילו בשעת מ'טרעפט א אידן וועלכע איז בחי' "אחר",

English translation 860

his hands are slack from words of Torah,

רפו ידיו מדברי תורה,

English translation 861

one should not despair of him, heaven forbid,

זאל מען זיך פון אים ניט מייאש זיין ח"ו,

English translation 862

rather one must make from him a "son." And on the contrary:

נאר מ'דארף פון אים מאכן א "בן". ואדרבה:

English translation 863

The intention of the descent in him

כוונת הירידה ביי אים

English translation 864

(that he is in the aspect of "other")

(אז ער איז בבחי' "אחר")

English translation 865

is in order to bring forth even higher powers. As the Alter Rebbe writes in Tanya that the trial of foreign thoughts is in order to reveal the hidden powers of the son of the king.

איז בכדי ארויסצוברענגען נאך העכערע כחות. ווי דער אלטער רבי שרייבט אין תניא 109 אז דער נסיון פון לעו"ז איז בכדי צו מגלה זיין די כחות נעלים פון דעם בן המלך.

English translation 866

As is explained regarding Elisha Acher:

ווי ס'איז מבואר בנוגע אלישע אחר:

English translation 867

Even though he heard a heavenly voice "return wayward children except for Acher,"

אע"פ וואס ער האט געהערט א בת קול "שובו בנים שובבים חוץ מאחר" 110,

English translation 868

he should have striven with all his might to repent. Seemingly he can argue:

האט ער זיך געדארפט משתדל זיין בכל התוקף צו תשובה טאן. לכאורה קען ער טענה'ן:

English translation 869

He heard a heavenly voice that he cannot repent? They say to him:

ער האט דאך געהערט א בת-קול אז ער קען ניט תשובה טאן? זאגט מען אים:

English translation 870

What does a heavenly voice matter to him? He is after all "sworn and standing from Mount Sinai"! The heavenly voice is only a trial to bring forth his powers from potential to actual,

וואס איז אים נוגע א בת-קול? ער איז דאך א "מושבע ועומד מהר סיני" 111! די בת-קול איז נאר א נסיון צו ארויסברענגען זיינע כחות מן הכח אל הפועל,

English translation 871

that even though he was in the aspect of "other," from him should become a "son,"

אז אע"פ וואס ער איז געווען בבחי' "אחר" זאל פון אים ווערן א "בן",

English translation 872

through that which he will repent.

דורך דעם וואס ער וועט תשובה טאן.

English translation 873

And in this was the emphasis and transmission of the master of the celebration –

און אין דעם איז געווען די הדגשה ומס"ן פון דעם בעל ההילולא –

English translation 874

the service of "Yosef":

די עבודה פון "יוסף":

English translation 875

To do with Jews who are in the aspect of "other" from whom others have already despaired,

צו טאן מיט אידן וואס זיינען בבחי' "אחר" וואס אנדערע האבן זיך שוין מייאש געווען פון זיי,

English translation 876

and make from them sons

און מאכן פון זיי בנים

English translation 877

(openly)

(בגלוי)

English translation 878

to our Father in heaven.

לאבינו בשמים.

English translation 879

That this is in general the role of a leader in Israel,

וואס דאס איז בכללות דער תפקיד פון א נשיא בישראל,

English translation 880

"the heart of the entire congregation of Israel" –

"לב כל קהל ישראל" –

English translation 881

to awaken and reveal the heart of every Jew. For even at the time of "I am asleep" in exile, "my heart is awake" to the Holy One blessed be He and to His Torah and commandments

צו מעורר ומגלה זיין דעם לב פון יעדן אידן. ווארום אפילו בשעת "אני ישנה" בגלותא איז "לבי ער" 112 להקב"ה ולתורתו ומצוותיו

English translation 882

(as is interpreted in the Midrash).

(ווי אפגעטייטשט אין מדרש 113).

English translation 883

And one should connect the above also with the haftarah of the current portion:

ויש לקשר הנ"ל אויך מיט דער הפטורה פון היינטיקער פרשה:

English translation 884

There it states "the righteousness of his unwalled towns in Israel." The sages of blessed memory say on this "the Holy One blessed be He did a righteous act with Israel by scattering them among the nations."

דארט שטייט 114 "צדקת פרזונו בישראל". זאגן אויף דעם חז"ל 115 "צדקה עשה הקב"ה בישראל שפיזרן לבין האומות".

English translation 885

That is, that the descent into exile

ד.ה. אז די ירידה בגלות

English translation 886

(scattering them among the nations)

(פיזרן לבין האומות)

English translation 887

is for the sake of an ascent,

איז צורך עלי',

English translation 888

through this becomes "the righteousness of his unwalled towns,"

דורך דעם ווערט "צדקת פרזונו",

English translation 889

in the manner of "unwalled towns shall Jerusalem dwell"

ע"ד "פרזות תשב ירושלים"

English translation 890

(which is stated in the later prophets).

(וואס שטייט בנביאים אחרונים 116).

English translation 891

There is also a lesson from today's haftarah

ס'איז אויך דא א הוראה פון היינטיקער הפטורה

English translation 892

[which is also read on the eve of Shabbat together with the weekly Torah portion which one reviews with the practice of "shnayim mikra ve'echad targum"] –

[וואס אויך די הפטורה לייענט מען דורך בערב שבת צוזאמען מיט פרשת השבוע וועלכע מ'איז מעביר שנים מקרא ואחד תרגום 117] –

English translation 893

which also emphasizes the aforementioned point,

וואס איז אויך מדגיש די נקודה הנ"ל,

English translation 894

that there must be actual deed

אז עס דארף זיין מעשה בפועל

English translation 895

(hands):

(ידים):

English translation 896

In the haftarah it is told that although Deborah the prophetess said to Barak son of Avinoam that he should go to war against Sisera etc.,

אין דער הפטורה ווערט דערציילט אז כאטש דבורה הנביאה האט געזאגט צו ברק בן אבינועם אז ער זאל גיין למלחמה עם סיסרא כו',

English translation 897

because this pertains to him,

ווייל דאס איז שייך צו אים,

English translation 898

Barak demanded that she go together with him. And so it was indeed in actuality.

האט ברק געפאדערט אז זי זאל גיין צוזאמען מיט אים. און אזוי איז טאקע געווען בפועל.

English translation 899

Deborah could have thought:

דבורה האט געקענט טראכטן:

English translation 900

There is indeed a Barak son of Avinoam,

עס געפינט זיך דאך א ברק בן אבינועם,

English translation 901

so why must she go?

איז צוליב וואס דארף זי גיין?

English translation 902

Nevertheless, the Torah relates that she went along,

אעפ"כ דערציילט תורה אז זי איז מיטגעגאנגען,

English translation 903

because for various reasons it could be that Barak would not be able to do it perfectly or that he wanted to give her merit.

ווייל מפני סיבות שונות קען זיין אז ברק זאל דאס ניט קענען טאן בשלימות אדער אז ער האט איר געוואלט מזכה זיין.

English translation 904

From this is the lesson regarding every Jew,

דערפון איז די הוראה בנוגע צו יעדן אידן,

English translation 905

including every Jewish woman and daughter:

כולל יעדער אידישע פרוי און טאכטער:

English translation 906

Every man and every woman must fulfill his service

יעדערער און יעדערע דארף מקיים זיין עבודתו

English translation 907

(her service).

(עבודתה).

English translation 908

Not looking at the fact that there is present a great tzaddik –

ניט קוקנדיק אויף דעם וואס עס געפינט זיך דערביי א צדיק גדול –

English translation 909

like Barak son of Avinoam,

ווי ברק בן אבינועם,

English translation 910

this is not sufficient to accomplish the service that belongs to the person.

איז דאס ניט מספיק אויף אויפטאן די עבודה וואס באלאנגט צו דעם מענטש.

English translation 911

For example –

לדוגמא –

English translation 912

lighting candles of the holy Shabbat on the eve of Shabbat

צינדן 118 נרות שבת קודש בערב שבת

English translation 913

[as on this eve of Shabbat –

[ווי בערב שבת זה –

English translation 914

the tenth of Shevat):

יו"ד שבט):

English translation 915

Every Jewish woman,

יעדע אידישע פרוי,

English translation 916

daughter and little girl

טאכטער און מיידעלע

English translation 917

(who has reached the age of education.

(שהגיעה לחינוך.

English translation 918

That is, education regarding this matter (the Neshek) even though regarding other matters she may not have reached the age of education)

ד.ה. לחינוך בענין זה (נש"ק) אע"פ וואס בענינים אחרים אולי לא הגיעה לחינוך)

English translation 919

must light candles of the holy Shabbat and festivals

דארף אנצינדן נרות שבת קודש ויו"ט

English translation 920

(on the eve of Shabbat and festivals).

(בערב שבת ויו"ט).

English translation 921

That is, not looking at the fact that the little Jewish girl knows that in the house there is her father, a complete tzaddik,

ד.ה. ניט קוקנדיק אויף דעם וואס די קליינע אידישע מיידעלע ווייסט אז אין הויז געפינט זיך איר טאטע א צדיק גמור,

English translation 922

and her mother, a complete tzadeket,

און איר מאמע א צדיקה גמורה,

English translation 923

and brothers and sisters –

און ברידער און שוועסטער –

English translation 924

she must light a little candle. And even though in the house there is already light –

דארף זי אנצינדן א ליכטעלע. און אע"פ וואס אין הויז איז שוין דא ליכטיקייט –

English translation 925

through her little candle she adds even more light

איז דורך איר ליכטעלע איז זי מוסיף נאכמער ליכטיקייט

English translation 926

(as it is stated in the Shulchan Aruch)

(אזוי שטייט אין שו"ע)

English translation 927

which illuminates her house,

וואס באלייכט איר הויז,

English translation 928

the entire surroundings,

דעם גאנצן ארום,

English translation 929

and the entire world

און די גאנצע וועלט

English translation 930

(especially if the little candle stands by a window,

(בפרט אויב די ליכטעלע שטייט ביי א פענצטער,

English translation 931

then one sees openly how it illuminates the outside).

וואס דעמולט זעט מען בגלוי ווי זי באלייכט דעם חוץ).

English translation 932

In the example of how it was with our mother Rivkah,

בדוגמא ווי ס'איז געווען בא רבקה אמנו,

English translation 933

that already at three years she lit candles,

אז שוין צו ג' שנים האט זיי געצונדן ליכט,

English translation 934

even though there were other great ones around her. As Rashi explains on the verse "And Yitzchak brought her into the tent of Sarah his mother." Where it is stated explicitly that she lit candles at three years,

אע"פ וואס עס זיינען געווען אנדערע גדולים ארום איר. ווי רש"י איז מפרש עה"פ 119 "ויביאה יצחק האהלה שרה אמו". וואס דא שטייט בפירוש אז זי האט געצונדן ליכט צו דריי יאר,

English translation 935

and it could be that even before that she lit. And to such an extent –

און עס קען זיין אז נאך לפנ"ז האט זיי געצונדן. ועד כדי כך –

English translation 936

that she lit a candle that was "a lamp burning from one Shabbat eve to the next Shabbat eve."

אז זי האט געצונדן א ליכט וואס איז געווען א "נר דלוק מערב שבת לערב שבת" 120.

English translation 937

And likewise regarding a little boy in connection with wearing tzitzit and the like,

ועד"ז בנוגע צו א אינגעלע בשייכות מיט טראגן ציצית וכיו"ב,

English translation 938

that it makes no difference if around him there are tzaddikim etc.,

אז ס'איז ניט קיין נפק"מ אויב ארום אים זיינען דא צדיקים וכו',

English translation 939

because the child has reached the age of education regarding this matter

וויבאלד אז דער קינד הגיע לחינוך בענין זה

English translation 940

(even though regarding other matters it could be that he has not reached the age of education) –

(כאטש אז בענינים אחרים קען זיין אז לא הגיע לחינוך) –

English translation 941

he must fulfill it.

דארף ער עס מקיים זיין.

English translation 942

And likewise –

ועד"ז –

English translation 943

both for little boys and for little girls –

סיי פאר אינגעלעך סיי פאר מיידעלעך –

English translation 944

regarding the recitation of "Modeh ani" every morning. And the recitation of "Hareini mekabel alai mitzvat aseh shel ve'ahavta lerei'acha kamocha"

בנוגע לאמירת "מודה אני" בכל בוקר. און אמירת "הריני מקבל עלי מצות עשה של ואהבת לרעך כמוך"

English translation 945

(before the prayer), and

(קודם התפלה) 121, און

English translation 946

(at the conclusion of the prayer)

(בסיום התפלה)

English translation 947

"Ach tzaddikim yodu leshimcha yeshvu yesharim et panecha"

"אך צדיקים יודו לשמך ישבו ישרים את פניך" 122

English translation 948

(as is being emphasized recently).

(ווי מ'שטורעמט לאחרונה 123).

English translation 949

And through even one deed even of a small child

און דורך אפילו א מעשה אחד אפילו פון א קליין קינד

English translation 950

(a little boy or little girl)

(א אינגעלע אדער מיידעלע)

English translation 951

he can tip "himself and the entire world to the scale of merit and bring him and them salvation and deliverance."

קען ער מכריע זיין "את עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות וגרם לו ולהם תשועה והצלה".

English translation 952

As per the ruling of the Rambam.

כפס"ד הרמב"ם 124.

English translation 953

And even though "the harvest has passed, the summer has ended, and we have not been saved,"

ואע"פ אז "עבר קציר כלה קיץ ואנחנו לא נושענו" 125,

English translation 954

and especially that Amalek comes and approaches him and throws into him doubts and coldness,

ובפרט אז עמלק קומט צו אים נאך צוגיין און ווארפט אין אים אריין ספיקות און קאלטקייט,

English translation 955

that Mashiach is not yet here etc.,

אז משיח איז נאך ניטא וכו',

English translation 956

so what will help –

איז וואס וועט העלפן זיין –

English translation 957

a small child's – doing?!

א קליין קינד'ס – טאן?!

English translation 958

He (she)

ווערט ער (זי)

English translation 959

is not affected by this,

דערפון ניט נתפעל,

English translation 960

because he knows that his

ווארום ער ווייסט אז זיין

English translation 961

(her)

(איר)

English translation 962

one deed,

מעשה אחד,

English translation 963

all the more so more than that,

עאכו"כ מער דערפון,

English translation 964

comes in combination together with all the good deeds and services of all Jews throughout all generations,

קומט בצירוף צוזאמען מיט אלע מעשים טובים ועבודות פון אלע אידן במשך אלע דורות,

English translation 965

and with his one deed he adds another "brick" in this great building;

און מיט זיין מעשה אחד שטעלט ער צו נאך א "ציגל" בבנין גדול זה;

English translation 966

he is like a dwarf on the shoulders of a giant

ער איז ווי א ננס על גבי ענק

English translation 967

(all the generations before him),

(אלע דורות שלפנ"ז),

English translation 968

consequently he can see and hear further than the giant,

במילא קען ער זען און הערן ווייטער ווי דער ענק,

English translation 969

but also the dwarf must have eyes and ears to see and hear,

אבער אויך דער ננס דארף האבן אויגן און אויערן צו זען און הערן,

English translation 970

consequently he must do his service

במילא דארף ער טאן עבודתו

English translation 971

(and cannot rely only on the service of the giant).

(און קען זיך ניט פארלאזן נאר אויף דער עבודה פון דעם ענק).

English translation 972

Through this one act, one tips the entire world to the side of merit and brings salvation and deliverance in actuality,

ביז אז דורך דער מעשה אחד איז מען מכריע בפועל כל העולם כולו לכף זכות און מ'ברענגט תשועה והצלה בפועל,

English translation 973

the true and complete redemption through our righteous Messiah,

די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 974

And from the "charity that the Holy One, blessed be He, performed with Israel by scattering them among the nations",

און פון דער "צדקה עשה הקב"ה עם ישראל שפיזרן לבין האומות",

English translation 975

"the righteousness of our dispersion",

"צדקת פרזונו",

English translation 976

becomes "open cities shall Jerusalem dwell",

ווערט "פרזות תשב ירושלים",

English translation 977

speedily in our days, literally,

במהרה בימינו ממש,

English translation 978

and out of joy and a good heart.

ומתוך שמחה וטוב לבב.

English translation 979

He commanded to play a melody and delivered a discourse beginning with the words "I have come to my garden."

צוה לנגן ואמר מאמר ד"ה באתי לגני.

English translation 980

In order to make it easier, the source reference will also be mentioned in the discourses of the Rebbe

בכדי מאכן גרינגער וועט מען זאגן דעם מראה מקום אויך אין די מאמרים פון דעם רבי'ן

English translation 981

(the Rebbe Rashab) of blessed memory

(מהורש"ב) נ"ע

English translation 982

(which was not mentioned in the discourse "With the other leaders")

(וואס מ'האט אים ניט דערמאנט אין מאמר עם שאר הנשיאים)

English translation 983

where it discusses the matter of the light of the living creatures and the power that was discussed in the discourse:

וואו עס רעדט זיך וועגן אור חיות וכח וואס מ'האט גערעדט אין מאמר:

English translation 984

It discusses this in the discourse beginning with the words "You are standing today"

עס רעדט זיך וועגן דעם אין דעם מאמר ד"ה אתם נצבים עדר"ת

English translation 985

(in the continuation of the year 5672),

(בהמשך תער"ב),

English translation 986

and afterwards in continuation of this in the discourses of Rosh Hashanah.

און דערנאך בהמשך לזה אין די מאמרי ראש השנה.

English translation 987

It is also customary every year to make a completion of a tractate on the tenth of Shevat,

ס'איז אויך רגיל בכל שנה מאכן א סיום המסכת ביו"ד שבט,

English translation 988

in order to also fulfill according to those who are accustomed to fast on the day of passing,

בכדי יוצא זיין אויך לויט די נוהגים צו פאסטן ביום הסתלקות,

English translation 989

through a completion of a tractate,

איז דורך א סיום המסכת,

English translation 990

which causes joy at the conclusion of the Torah *125,

וואס עושין שמחה בגמרה של תורה *125,

English translation 991

one then does not need to fast.

דארף מען דעמולט ניט פאסטן.

English translation 992

As is known, there are two customs regarding a yahrtzeit of a righteous person:

כידוע 126 אז עס זיינען דא צוויי מנהגים בקשר מיט א יארצייט פון א צדיק:

English translation 993

Regarding the day of passing of Moses our teacher on the seventh of Adar, it is said that it is a matter connected with the opposite of joy. On the other hand –

בנוגע יום הסתלקות משה רבינו בז' אדר זאגט מען אז ס'איז אן ענין פארבונדן מיט היפך השמחה. לאידך גיסא –

English translation 994

Regarding the day of passing of Rabbi Shimon bar Yochai on Lag BaOmer, he requested that it be a day of celebration –

בנוגע יום הסתלקות רשב"י בל"ג בעומר האט ער געבעטן אז ס'זאל זיין א יום הילולא –

English translation 995

a day of joy. And there are customs this way and that,

א יום שמחה. ויש מנהגים כך וכך,

English translation 996

those who conduct themselves that a yahrtzeit is the opposite of joy

די וואס פירן זיך אז א יארצייט איז היפך השמחה

English translation 997

(and they fast etc.),

(און זיי פאסטן וכו'),

English translation 998

and those who celebrate then a joy,

און די וואס פראווען דעמולט א שמחה,

English translation 999

because then is a time of favor to request all matters etc. since then an elevation occurs for that righteous person.

ווייל דעמולט איז אן עת רצון צו אויסבעטן אלע ענינים וכו' וויבאלד אז דעמולט ווערט אן עלי' בא דעם צדיק.

English translation 1000

One must therefore fulfill according to both opinions,

דארף מען דאך יוצא זיין לויט ביידע דיעות,

English translation 1001

and especially since we are standing close to the days of the Messiah.

ובפרט אז מ'שטייט דאך נאענט צו ימות המשיח.

English translation 1002

And as the Gemara says on the verse "And I will make your windows of kadkod",

וע"ד ווי די גמרא 127 זאגט עה"פ 128 "ושמתי כדכד שמשותיך",

English translation 1003

regarding which there is a dispute between two Amoraim

וואס אין דעם איז א פלוגתא צווישן צוויי אמוראים

English translation 1004

(or two angels),

(אדער צוויי מלאכים),

English translation 1005

"one said shoham and one said yashfeh",

"חד אמר שוהם וחד אמר ישפה",

English translation 1006

the Gemara concludes "The Holy One, blessed be He, said to them: Let it be like this and like this

איז די גמרא מסיים "אמר להו הקב"ה להוי כדין וכדין

English translation 1007

(according to this one and according to this one,

(כדברי זה וכדברי זה,

English translation 1008

and that is kadkod from shoham and yashfeh shall be built –

והיינו כדכוד משוהם וישפה תבנה –

English translation 1009

Rashi)."

רש"י) ".

English translation 1010

From this we have,

נדערפון האט מען,

English translation 1011

incidentally,

דרך אגב,

English translation 1012

a lesson:

א הוראה:

English translation 1013

When an Amora,

בשעת אן אמורא,

English translation 1014

a rabbi and the like rules a halachah,

א רב וכיו"ב פסק'נט א הלכה,

English translation 1015

who is indeed connected person from person until Moses our teacher,

וואס ער איז דאך סמוך איש מפי איש ביז משה רבינו,

English translation 1016

and his ruling has the force of a positive commandment and a negative commandment

און זיין פס"ד האט דעם תוקף פון א מצות עשה ומצות לא תעשה

English translation 1017

(as the ruling of the Rambam),

(כפס"ד הרמב"ם 129),

English translation 1018

even though another Amora or rabbi rules in a different manner –

איז אע"פ וואס אן אנדער אמורא אדער רב פסק'נט באופן אחר –

English translation 1019

the Almighty ultimately brings it about that both are correct,

פירט אויס סו"ס דער אויבערשטער אז ביידע זיינען גערעכט,

English translation 1020

"like this and like this",

"כדין וכדין",

English translation 1021

because they rule according to the Torah and are connected until Moses our teacher etc.

וויבאלד אז זיי פסק'נען ע"פ תורה און זיינען סמוך עד משה רבינו כו'.

English translation 1022

And especially according to what is explained in Likkutei Torah, the matter in the spirituality of matters –

ובפרט ע"פ המבואר בלקו"ת 130 דער ענין ברוחניות הענינים –

English translation 1023

that "like this and like this" corresponds to Joseph and Benjamin,

אז "כדין וכדין" איז כנגד יוסף ובנימין,

English translation 1024

two paths of service.

צוויי דרכי העבודה].

English translation 1025

Regarding this in our case:

עד"ז בנדו"ד:

English translation 1026

In order to fulfill according to both customs regarding the day of passing –

בכדי יוצא זיין לויט ביידע מנהגים בנוגע ליום הסתלקות –

English translation 1027

one conducts oneself every year

פירט מען זיך בכל שנה

English translation 1028

(on the day of passing of the tenth of Shevat)

(ביום הסתלקות דיו"ד שבט)

English translation 1029

to make a gathering,

צו מאכן א התוועדות,

English translation 1030

a matter of joy,

אן ענין של שמחה,

English translation 1031

and together with this –

וביחד עם זה –

English translation 1032

to make a completion of a tractate,

מאכן א סיום המסכת,

English translation 1033

joy at the conclusion of the Torah,

שמחה בגמרה של תורה,

English translation 1034

in order to nullify the matter of fasting according to the second custom.

בכדי באווארענען ענין התענית לויט דעם צווייטן מנהג.

English translation 1035

This applies when the yahrtzeit is on a weekday,

במה דברים אמורים ווען דער יארצייט איז ביום חול,

English translation 1036

when there is room for the opposite of joy and the matter of fasting on that yahrtzeit;

ווען ס'איז דא א נתינת מקום אויף היפך השמחה וענין התענית אין דעם יארצייט;

English translation 1037

but when the yahrtzeit occurs on the Sabbath day,

בשעת אבער דער יארצייט קומט אויס ביום השבת,

English translation 1038

when there may not be a matter of mourning and the opposite of joy and fasting,

וואס דעמולט טאר ניט זיין אן ענין של אבלות והיפך השמחה ותענית,

English translation 1039

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 1040

it is a mitzvah to delight it with eating and drinking –

מצוה לענגו באכילה ושתי' 131 –

English translation 1041

it is a logical reason to say that one should not then make a completion of a tractate

איז א סברא צו זאגן אז מ'זאל דעמולט ניט מאכן א סיום מסכת

English translation 1042

(to fulfill according to the second custom),

(צו יוצא זיין לויט דעם צווייטן מנהג),

English translation 1043

because this would emphasize as if there is a concern that were it not for the completion, a fast etc. would have been required on the Sabbath day, heaven forbid,

ווייל דאס וועט מדגיש זיין כאילו ווי ס'איז דא א חשש אז לולא הסיום וואלט געדארפט זיין תענית כו' ביום השבת ח"ו,

English translation 1044

consequently, it diminishes the power of the Sabbath. Like the ruling of Father that on the Sabbath day one should not engage in any matters of joy that could involve a concern of mourning on the Sabbath.

במילא איז עס ממעט בתוקף השבת. ווי דער פסק פון טאטן 132 אז ביום השבת זאל מען ניט טאן אין קיינע עניני שמחות וואס ס'קען זיין א חשש אבילות בשבת.

English translation 1045

On the other hand:

לאידך גיסא:

English translation 1046

Since every year one conducts oneself to make a completion of a tractate on this day,

וויבאלד אז בכל שנה פירט מען זיך מאכן א סיום המסכת ביום זה,

English translation 1047

and it has already become three times, which constitutes a chazakah,

און ס'איז שוין געווארן שלשה פעמים דהוי חזקה 133,

English translation 1048

not making a completion could cause melancholy,

איז דעם ניט מאכן א סיום קען גורם זיין א מרה-שחורה,

English translation 1049

that one does not conduct oneself as one conducts oneself every single year.

אז מ'פירט זיך ניט ווי מ'פירט זיך בכל שנה ושנה.

English translation 1050

And especially since the Sabbath day has a special connection with Torah

ובפרט אז יום השבת האט א שייכות מיוחדת מיט תורה

English translation 1051

(and consequently –

(ובמילא –

English translation 1052

a completion in Torah),

א סיום בתורה),

English translation 1053

as explained in Torah Or,

כמבואר בתורה אור 134,

English translation 1054

based on the words of our Sages of blessed memory "everyone agrees that on the Sabbath the Torah was given."

ע"פ דברי חז"ל 135 "לכו"ע בשבת ניתנה תורה".

English translation 1055

Therefore, it is a logical reason to say that also when the yahrtzeit occurs on the Sabbath day, one should then make a completion of a tractate.

לפי"ז איז א סברא צו זאגן אז אויך ווען דער יארצייט קומט אויס ביום השבת זאל מען דעמולט מאכן א סיום המסכת.

English translation 1056

In order to fulfill it according to both rationales –

בכדי יוצא זיין לויט די ביידע סברות –

English translation 1057

one will make a conclusion from a "non-conclusion." And based on this it will also be explained that

וועט מען מאכן א סיום פון א "ניט סיום". ועפ"ז וועט אויך נתבאר ווערן אז

English translation 1058

(also)

(אויך)

English translation 1059

the conclusion of Tractate Niddah is not with a matter contrary to good

סיום מסכת נדה איז ניט בדבר היפך הטוב

English translation 1060

(as was discussed about this at length).

(ווי גערעדט וועגן דעם בארוכה 136).

English translation 1061

It was previously discussed that the conclusion of Tractate Niddah

מ'האט דעמולט גערעדט אז סיום מסכת נדה

English translation 1062

(Gemara)

(גמרא)

English translation 1063

in the Jerusalem Talmud is not with a good matter,

בירושלמי איז ניט מיט א דבר טוב,

English translation 1064

because the Gemara in Tractate Niddah ends with chapter three,

ווייל די גמרא במסכת נדה ענדיקט זיך מיט פרק ג',

English translation 1065

as it is printed in the Talmud

ווי ס'איז געדרוקט אין ש"ס

English translation 1066

(not like Tractate Niddah in the Babylonian Talmud where there is Gemara until the end of the tractate,

(ניט ווי מס' נדה בבבלי וואו ס'איז דא גמרא עד סיום המסכת,

English translation 1067

and there the conclusion is with good),

און דארטן איז דער סיום בטוב),

English translation 1068

and there it does not discuss a good matter.

און דארטן רעדט זיך ניט וועגן אן ענין טוב.

English translation 1069

And even though the Gemara on the subsequent chapters in Tractate Niddah

ואע"פ אז די גמרא אויף די ווייטערדיקע פרקים במס' נדה

English translation 1070

(in the Jerusalem Talmud)

(בירושלמי)

English translation 1071

has not reached us –

איז צו אונז ניט דערגאנגען –

English translation 1072

nevertheless, this very fact is through Divine Providence,

איז דאך דאס גופא בהשגחה פרטית,

English translation 1073

and in practice it turns out that the conclusion of Tractate Niddah in the Jerusalem Talmud is not with a good matter –

ובפועל קומט אויס אז דער סיום מס' נדה בירושלמי איז ניט מיט א דבר טוב –

English translation 1074

how does this accord with the principle that one concludes with good?

איז ווי שטימט עס מיטן כלל 137 אז מסיימים בטוב?

English translation 1075

One can explain it,

קען מען עס מסביר זיין,

English translation 1076

that also in the Jerusalem Talmud of Tractate Niddah there should have been printed

אז אויך אין ירושלמי מס' נדה דארף זיין געדרוקט

English translation 1077

(after chapter three)

(נאך פרק ג')

English translation 1078

the Mishnayot of the subsequent chapters

די משניות פון די ווייטערדיקע פרקים

English translation 1079

(even though they do not have any Gemara on them),

(אע"פ וואס זיי האבן אויף זיך ניט קיין גמרא),

English translation 1080

and then the conclusion of Tractate Niddah in the Jerusalem Talmud would also be with a good matter

און דעמולט איז אויך דער סיום פון מסכת נדה בירושלמי בדבר טוב

English translation 1081

[“Taluyin” –

["תלויין" –

English translation 1082

and it thereby negates the “bad culture” that appears before this,

און ער איז דערמיט שולל "תרבות רעה" וואס שטייט לפנ"ז,

English translation 1083

according to Rashi’s explanation of “Taluyin” –

כפרש"י "תלויין" –

English translation 1084

“If she does not see a discharge (and it concludes and seals:

"אם לא תראה מגע (און ער איז מסיים וחותם:

English translation 1085

) she is pure, etc., exempt”].

) טהור כו' פטורה"].

English translation 1086

The rationale for this:

די הסברה בזה:

English translation 1087

The order of printing the Mishnayot and the Gemara was:

סדר הדפסת המשניות והגמרא איז געווען:

English translation 1088

In the Talmud they printed the thirty-six tractates which also have Gemara. And the tractates which do not have Gemara, only Mishnayot,

אין ש"ס האט מען געדרוקט די ל"ו מסכתות וועלכע האבן אויף זיך אויך גמרא. און די מסכתות וועלכע האבן ניט קיין גמרא נאר משניות,

English translation 1089

they did not print as a part of the Talmud,

האט מען ניט געדרוקט אלס א חלק פון ש"ס,

English translation 1090

but as a separate section –

נאר אלס א באזונדער מדור –

English translation 1091

Mishnayot.

משניות.

English translation 1092

Thus arises the inquiry regarding tractates where only a part of the tractate has Gemara on the Mishnayot,

ווערט די חקירה בנוגע צו די מסכתות וואס נאר א חלק המסכת האט גמרא אויף די משניות,

English translation 1093

whether one prints in the Talmud only the part of the tractate that has Gemara,

צי מ'דרוקט אין ש"ס נאר דער חלק המסכת וואס האט גמרא,

English translation 1094

or one also prints the chapters that do not have Gemara

אדער מ'דרוקט אויך די פרקים וואס האבן ניט קיין גמרא

English translation 1095

(in continuation of the chapters that have Gemara).

(בהמשך להפרקים וואס האבן גמרא).

English translation 1096

One finds several examples of this:

געפינט מען כמה דוגמאות לזה:

English translation 1097

Tractate Tamid in the Babylonian Talmud –

מסכת תמיד אין תלמוד בבלי –

English translation 1098

only the first four chapters have Gemara

האבן נאר די ערשטע פיר פרקים גמרא

English translation 1099

(unlike the last three chapters).

(משא"כ די לעצטע דריי פרקים).

English translation 1100

Nevertheless, they printed in the Talmud the entire Tractate Tamid,

אעפ"כ האט מען געדרוקט אין ש"ס גאנץ מסכת תמיד,

English translation 1101

also the chapters without Gemara,

אויך די פרקים אָן גמרא,

English translation 1102

in continuation of the chapters with Gemara. And in practice –

בהמשך צו די פרקים מיט גמרא. ובנוגע לפועל –

English translation 1103

those who study the “daily page” indeed conduct themselves to study the entire tractate in Tractate Tamid

פירן זיך דאך די וואס לערנען "דף היומי" צו לערנען במס' תמיד די גאנצע מסכת

English translation 1104

(not only the chapters that have Gemara!).

(ניט נאר די פרקים וואס האבן גמרא!).

English translation 1105

Tractate Shabbat in the Jerusalem Talmud:

מסכת שבת אין תלמוד ירושלמי:

English translation 1106

In the Jerusalem Talmud, Kerenstein edition,

בתלמוד ירושלמי דפוס קערנסטיין,

English translation 1107

Piotrków and Zhitomir, only the chapters of Tractate Shabbat that have Gemara are printed,

פיעטרקוב און זיטאמיר איז נאר געדרוקט די פרקים פון מסכת שבת וואס האבן גמרא,

English translation 1108

and not the chapters without Gemara. But in the Vilna edition they also added the chapters without Gemara

און ניט די פרקים אן גמרא. אבער אין דפוס ווילנא האט מען צוגעדרוקט אויך די פרקים אָן גמרא

English translation 1109

(in continuation of the preceding chapters with Gemara)

(בהמשך צו די פריערדיקע פרקים מיט גמרא)

English translation 1110

[I do not know whether the printers asked anyone about doing this,

[איך ווייס ניט צי די מדפיסים האבן אימעצן געפרעגט צו דאס טאן,

English translation 1111

but this is what they did, and presumably they did ask].

אבער אזוי האבן זיי געטאן ומסתמא האבן זיי יע געפרעגט].

English translation 1112

Based on this, one need not say that what in Tractate Niddah in the Jerusalem Talmud only the chapters that have Gemara are printed –

עפ"ז דארף מען ניט זאגן אז דאס וואס במס' נדה בירושלמי זיינען געדרוקט נאר די פרקים וועלכע האבן גמרא –

English translation 1113

is according to the instruction of the great ones of Israel,

איז ע"פ הוראה פון גדולי ישראל,

English translation 1114

because there is no necessity to say so,

ווייל אין שום הכרח לומר כן,

English translation 1115

and on the contrary:

ואדרבה:

English translation 1116

it is logical to say that also Tractate Niddah in the Jerusalem Talmud

מסתבר לומר אז אויך מסכת נדה בירושלמי

English translation 1117

(where only a few chapters have Gemara)

(וואס נאר כמה פרקים האבן גמרא)

English translation 1118

should be printed also with the chapters without Gemara

דארף זיין געדרוקט אויך מיט די פרקים אָן גמרא

English translation 1119

(in continuation of the preceding chapters) –

(בהמשך צו די פריערדיקע פרקים) –

English translation 1120

for why should it be less than Tractate Tamid in the Babylonian Talmud and Tractate Shabbat in the Jerusalem Talmud

ווייל למה יגרע פון מסכת תמיד בבבלי און מסכת שבת בירושלמי

English translation 1121

(Vilna edition).

(דפוס ווילנא).

English translation 1122

And accordingly, it turns out that the conclusion of Tractate Niddah in the Jerusalem Talmud is not at the end of chapter three

ולפי"ז קומט אויס אז דער סיום פון מסכת נדה בירושלמי איז ניט בסוף פרק ג'

English translation 1123

(which then would be with a matter not good),

(וואס דעמולט איז דאס בדבר לא טוב),

English translation 1124

but at the conclusion of the Mishnayot of Tractate Niddah,

נאר בסיום המשניות דמס' נדה,

English translation 1125

which is with a good matter

וואס איז בדבר טוב

English translation 1126

(as above).

(כנ"ל).

English translation 1127

According to this, one need not arrive at the explanation that was discussed that time, that according to the Jerusalem Talmud the order of the six orders is Nezikin, Kodashim, Taharot,

וואס לויט דעם דארף מען ניט אנקומען צו דעם ביאור וואס מ'האט גערעדט יענעם מאל אז לויט ירושלמי איז דער סדר פון די ששה סדרים נז"ם קט"ן 138,

English translation 1128

it ends with Nezikin,

עס ענדיקט זיך מיט נזיקין,

English translation 1129

consequently the conclusion of the entire Talmud is not with the conclusion of Tractate Niddah –

במילא איז סיום הש"ס ניט מיט סיום מס' נדה –

English translation 1130

because according to the above it turns out that also the conclusion of Tractate Niddah in the Jerusalem Talmud is with a good matter. And in addition to this, according to that explanation it is only an explanation regarding the conclusion of the entire Talmud,

ווייל ע"פ הנ"ל קומט אויס אז אויך סיום מס' נדה בירושלמי איז בדבר טוב. ונוסף לזה לויט יענעם ביאור איז דאס נאר א ביאור בנוגע לסיום כל הש"ס,

English translation 1131

but the question still remains regarding the conclusion of Tractate Niddah and the conclusion of the Order of Taharot itself –

אבער עס בלייבט נאך די שאלה בנוגע סיום מסכת נדה וסיום סדר טהרות עצמה –

English translation 1132

how is this a conclusion with a good matter.

ווי איז דאס א סיום בדבר טוב.

English translation 1133

And according to the above it is understood,

וע"פ הנ"ל איז דאס מובן,

English translation 1134

because the conclusion is truly with the conclusion of the Mishnayot.

ווייל דער סיום איז באמת מיט סיום המשניות.

English translation 1135

However, there is still a question regarding the above discussion:

ס'איז אבער דא נאך א שאלה על המדובר לעיל:

English translation 1136

The Munkatcher

דער מונקאטשער

English translation 1137

(author of Minchas Elazar)

(בעל מנחת אלעזר)

English translation 1138

made completions on several tractates,

האט געמאכט סיומים על כמה מסכתות,

English translation 1139

and as is his way, he is meticulous in every matter and detail in the Torah

און כדרכו פירט ער זיך מדייק זיין בכל ענין ופרט שבתורה

English translation 1140

(and he wanted that others should also do so),

(און האט געוואלט אז אויך אנדערע זאלן אזוי טאן),

English translation 1141

also in his completions,

אויך אין זיינע סיומים,

English translation 1142

not like others who make only a completion in connection with the general content of the topic,

נניט ווי אנדערע וואס מאכן נאר א סיום בקשר מיטן תוכן כללי פון דער סוגיא,

English translation 1143

and especially on tractates that deal with monetary laws,

און בעיקר אויף מסכתות וואס רעדן זיך בדיני ממונות,

English translation 1144

as "he who wishes to become wise should engage in monetary laws etc.,

וואס "הרוצה שיחכים יעסוק בדיני ממונות כו',

English translation 1145

and he who wishes to engage in monetary laws should serve Shimon ben Nannas."

והרוצה שיעסוק בדיני ממנות ישמש את שמעון בן ננס" 139).

English translation 1146

One sees in his books that he made a completion on Tractate Niddah in the Jerusalem Talmud,

זעט מען בספריו אז ער האט געמאכט א סיום אויף מס' נדה בירושלמי,

English translation 1147

on chapter three

אויף פרק ג'

English translation 1148

(where the Gemara ends),

(וואו עס ענדיקט זיך די גמרא),

English translation 1149

but not on the Mishnayos.

אבער ניט אויף די משניות.

English translation 1150

This is seemingly a contradiction to the above,

איז דאס לכאורה א סתירה להנ"ל,

English translation 1151

that the completion of Tractate Niddah in the Jerusalem Talmud must be at the end of the Mishnayos.

אז דער סיום מס' נדה בירושלמי דארף זיין בסיום המשניות.

English translation 1152

In truth, however, this is not a contradiction. And the reason:

באמת איז דאס אבער קיין סתירה ניט. והטעם:

English translation 1153

It is known that the Munkatcher endeavored to learn a lesson from every single detail in the world,

ס'איז ידוע אז דער מונקאטשער האט זיך משתדל געווען צו אפלערנען א הוראה פון כל פרט ופרט שבעולם,

English translation 1154

also matters that were among non-Jews. As it is brought in the book that collects all his customs. As it is brought there, that even when he would travel on an iron train

אויך ענינים וואס זיינען געווען בא גויים. ווי עס ברענגט זיך אין דעם ספר וואס קלייבט צוזאמען אלע זיינע מנהגים 140. ווי עס ברענגט זיך דארטן. אז אפילו ווען ער פלעגט פארן אויף א רכבת ברזל

English translation 1155

(i.e., a "train"),

(ד. ה. א "טריין"),

English translation 1156

where each car had a number,

וואס יעדער וואגען האט געהאט א מספר,

English translation 1157

he would learn a hint or gematria from that number as it is connected to him,

פלעגט ער אפלערנען א רמז אדער גימטריא פון דעם מספר ווי דאס איז פארבונדן מיט אים,

English translation 1158

and the service of Hashem etc.

ועבודת ה' וכו'.

English translation 1159

Which is truly the well-known teaching of the Baal Shem Tov,

וואס באמת איז דאס תורת הבעש"ט הידועה,

English translation 1160

that everything is through Divine Providence,

אז יעדער זאך איז בהשגחה פרטית,

English translation 1161

and from everything that a Jew sees or hears, he must learn a lesson in the service of Hashem.

און פון יעדער זאך וואס א איד זעט אדער הערט דארף ער אפלערנען א הוראה בעבודת ה'.

English translation 1162

Now, if the Munkatcher endeavored to do so regarding a number of a car on a "train,"

וואס מה-דאך אז דער מונקאטשער האט זיך משתדל געווען אזוי טאן בנוגע צו א מספר פון א וואגען אויף א "טריין",

English translation 1163

then all the more so was he meticulous in every single detail in a matter of Torah

איז עאכו"כ אז ער האט מדייק געווען בכל פרט ופרט אין אן ענין בתורה

English translation 1164

(to distinguish).

(להבדיל).

English translation 1165

Therefore:

דעריבער:

English translation 1166

Since in the Jerusalem Talmud before us, only the first three chapters of Tractate Niddah are actually printed,

וויבאלד אז אין ירושלמי שלפנינו איז בפועל געדרוקט נאר די ערשטע דריי פרקים פון מס' נדה,

English translation 1167

and the completion is at the end of chapter three –

און דער סיום איז בסוף פרק ג' –

English translation 1168

the Munkatcher was meticulous in this

האט דער מונקאטשער אין דעם מדייק געווען

English translation 1169

(because it is through Divine Providence),

(ווייל ס'איז דאך בהשגח"פ),

English translation 1170

and he made a completion on it.

און געמאכט אויף דעם א סיום.

English translation 1171

But there is no necessity to say that from this there is a proof that in practice Tractate Niddah in the Jerusalem Talmud need not be completed with the Mishnayos.

אבער ס'איז קיין הכרח ניט צו זאגן אז דערפון איז א ראי'. אז בפועל דארף מס' נדה בירושלמי ניט מסיים זיין מיט די משניות.

English translation 1172

Why is one so lengthy about this?

פארוואס איז מען מאריך בזה כל כך?

English translation 1173

Because from this emerges also a practical difference:

ווייל דערפון קומט ארויס אויך א נפק"מ בנוגע לפועל:

English translation 1174

Among those who have taken upon themselves the good custom to learn the "daily page,"

צווישן די וואס האבן אנגענומען אויף זיך דעם מנהג טוב צו לערנען "דף היומי",

English translation 1175

they also began to learn the tractates in the Jerusalem Talmud –

האט מען אויך אנגעהויבן לערנען די מסכתות בירושלמי –

English translation 1176

it emerges from the above that one must learn in Tractate Niddah in the Jerusalem Talmud not only the first three chapters but also the Mishnayos in the subsequent chapters

איז מהנ"ל קומט אויס אז מ'דארף לערנען במס' נדה בירושלמי ניט נאר די ערשטע דריי פרקים נאר אויך די משניות אין די ווייטערדיקע פרקים

English translation 1177

(just as one learns all chapters of Tractate Tamid in the Babylonian Talmud,

(אזוי ווי מ'לערנט מס' תמיד בבבלי אלע פרקים,

English translation 1178

not only the chapters with Gemara).

ניט נאר די פרקים מיט גמרא).

English translation 1179

With this, one fulfills the custom of making a completion of a tractate on the tenth of Shevat.

דערמיט האט מען יוצא געווען דעם מנהג צו מאכן א סיום מסכת ביו"ד שבט.

English translation 1180

There is a custom at a gathering on the day of Shabbos,

ס'איז * א מנהג אין א התוועדות ביום השבת,

English translation 1181

to explain a verse in the weekly portion together with Rashi's commentary,

צו מבאר זיין א פסוק אין פרשת השבוע צוזאמען מיט פירוש רש"י,

English translation 1182

and a matter in the notes of the father on the Zohar of our portion.

און אן ענין אין די הערות פון טאטן אויפן זהר דפרשתנו.

English translation 1183

At the end of the Song of the Sea in our portion it says "Mikdash Adonai konenu yadecha." Rashi cites the word "Mikdash" and explains:

בסוף שירת הים בפרשתנו שטייט 141 "מקדש אד' כוננו ידיך". איז רש"י מעתיק דעם ווארט "מקדש" און איז מפרש:

English translation 1184

"The cantillation mark on it is a zakef gadol to separate it from the name of Hashem that follows it

"הטעם עליו זקף גדול להפרידו מתיבת השם שלאחריו

English translation 1185

(i.e., that the explanation in the words is not that this refers to "Mikon leshivtecha paalta Hashem" that precedes it –

(ד. ה. אז דער פירוש אין די ווערטער איז ניט אז דאס גייט אויף "מכון לשבתך פעלת הוי'" שלפניו –

English translation 1186

as all commentators say –

ווי אלע מפרשים זאגען –

English translation 1187

and so in the words of our Sages, that the Mikon is with two hands – rather:)

און אזוי במרז"ל 142 אז דער מכון איז בשני ידים – נאר:)

English translation 1188

the Mikdash –

המקדש –

English translation 1189

asher konenu yadecha Hashem" –

אשר כוננו ידיך ה'" –

English translation 1190

a different Mikdash –

אנאנדער מקדש –

English translation 1191

that specifically it will be "konenu yadecha,"

וואס עם דוקא וועט זיין "כוננו ידיך",

English translation 1192

and specifically the Holy Temple is beloved etc.

און דער בהמ"ק דוקא איז חביב כו'

English translation 1193

("The Holy Temple is beloved, for the world was created with one hand, as it says 'Even my hand founded the earth,'

("חביב בית המקדש שהעולם נברא ביד אחת שנאמר 143 אף ידי יסדה ארץ,

English translation 1194

and the Mikdash with two hands")

ומקדש בשתי ידים")

English translation 1195

and when will it be –

און ווען וועט ער זיין –

English translation 1196

in the future to come –

לעתיד לבוא –

English translation 1197

when "Hashem will reign forever and ever"

ווען "ה' ימלוך לעולם ועד"

English translation 1198

("And when will it be built with two hands? At the time when Hashem will reign forever and ever, in the future to come, when all kingship is His") –

("ואימתי יבנה בשתי ידים בזמן שה' ימלוך לעולם ועד לעתיד לבא שכל המלוכה שלו") –

English translation 1199

unlike all the commentators and our Sages who say that "Hashem will reign forever and ever" is entirely a separate matter!

אנדערש פון די אלע מפרשים ומרז"ל וועלכע זאגען אז ה' ימלוך לע"ו איז לגמרי א באזונדער ענין!

English translation 1200

It is entirely incomprehensible:

איז אינגאנצן ניט פארשטאנדיק:

English translation 1201

a) Rashi –

א) פרש"י –

English translation 1202

unlike all commentators and in the two verses. b) It is completely unusual in Rashi to bring and explain the

אנדערש פון אלע מפרשים און אין די ביידע פסוקים. ב) ס'איז בלתי רגיל כלל בפרש"י צו ברענגען און מבאר זיין דעם

English translation 1203

(reason -) trope

(טעם -) טראפ

English translation 1204

("the cantillation mark on it is a zakef gadol")

("הטעם עליו זקף גדול")

English translation 1205

of the words of the verse that he is explaining?!

פון די ווערטער פון פסוק וועלכען ער איז מפרש *?!

English translation 1206

c) And one novelty leads to another novelty:

ג) וחידוש גורר חידוש:

English translation 1207

In addition to the novelty in the entirety of Rashi as above –

נוסף אויפן חידוש בכללות פרש"י כנ"ל –

English translation 1208

this compels Rashi to say a completely new matter:

איז דאס מכריח רש"י צו זאגן א ענין עיקוי חדש לגמרי:

English translation 1209

"the world was created with one hand etc.,

"העולם נברא ביד אחת כו',

English translation 1210

and the Mikdash with two hands,"

ומקדש בשתי ידים",

English translation 1211

The simple meaning of the verse –

פשוטו של מקרא –

English translation 1212

and in Rashi himself on the spot –

און אין פרש"י גופא על אתר –

English translation 1213

that the creation of the world and all created beings was through the speech of the Holy One, blessed be He –

אז בריאת העולם וכל הנבראים איז דורך אמירתו של הקב"ה –

English translation 1214

"And God said, 'Let there be light,'"

"ויאמר אלקים יהי אור" 144,

English translation 1215

and the other utterances, until

ושאר המאמרות, ביז

English translation 1216

(the last utterance)

(דעם לעצטן מאמר)

English translation 1217

"And God said, 'Let us make man in our image, after our likeness'" 145**;

"ויאמר אלקים נעשה אדם בצלמנו כדמותינו" 145**;

English translation 1218

and here Rashi innovates that "the world was created with one

און דא איז רש"י מחדש אז "העולם נברא ביד

English translation 1219

(hand),"

(אחת) ",

English translation 1220

and also "the Sanctuary with

און אויך "מקדש ב

English translation 1221

(two)

(שתי)

English translation 1222

hands";

ידים";

English translation 1223

and further several precise points in this Rashi.

און נאך כמה דיוקים בפרש"י זה.

English translation 1224

The commentators of Rashi –

מפרשי רש"י –

English translation 1225

the Ra"am,

רא"ם,

English translation 1226

Gur Aryeh

גור ארי'

English translation 1227

(of the Maharal of Prague),

(למהר"ל מפראג),

English translation 1228

and others –

ועוד –

English translation 1229

explain Rashi's intention in several ways;

זיינען מפרש כוונת רש"י בכמה אופנים;

English translation 1230

but –

אבער –

English translation 1231

as is their way in every place:

כדרכם בכ"מ:

English translation 1232

the Ra"am primarily according to the halachah,

דער רא"ם בעיקר ע"ד ההלכה,

English translation 1233

the Gur Aryeh

דער גור ארי'

English translation 1234

(also)

(אויך)

English translation 1235

according to the allusion and the secret,

ע"ד הרמז והסוד,

English translation 1236

not according to the plain meaning,

ניט ע"ד הפשט,

English translation 1237

and not necessarily –

און לאו דוקא –

English translation 1238

the actual plain meaning of Rashi,

דער פשט ממש פון פרש"י,

English translation 1239

which is the manner of study of the son of the house for the verse –

וואס דאס איז אופן לימודו פון בן ה' למקרא –

English translation 1240

who has not yet come to the study of Mishnah, Gemara, and secret. In a slightly different style:

וועלכער איז נאך ניט געקומען צו לימוד המשנה גמרא וסוד. בסגנון אחר קצת:

English translation 1241

their commentary explains how Rashi is sustained in the way of halachah and secret etc. –.

פירושם איז מבאר זיין ווי רש"י איז אויסגעהאלטן בדרך ההלכה והסוד וכו' –.

English translation 1242

It is not a matter to ask questions and difficulties simply on the commentaries of the great ones of Israel,

ס'איז ניט קיין ענין צו פרעגן שאלות וקושיות סתם אויף פירושי גדולי ישראל,

English translation 1243

except –

סיידן –

English translation 1244

in order to explain their words,

כדי מבאר זיין דבריהם,

English translation 1245

through "uprooting mountains and grinding them against each other" one should come to clarification in the mountains themselves,

דורך "עוקר הרים וטוחנן זה בזה" 148 זאל מען קומען צו בירור אין די הרים עצמם,

English translation 1246

but together with this and as discussed many times –

אבער ביחד עם זה וכמדובר כמ"פ –

English translation 1247

the subject of Rashi in his commentary on the Torah is as Rashi emphasizes:

ענינו של רש"י בפירושו על התורה איז ווי רש"י איז מדגיש:

English translation 1248

(first and foremost)

(לכל לראש)

English translation 1249

the simple meaning of the verse,

פשוטו של מקרא 149,

English translation 1250

one must understand this Rashi according to the plain meaning

דארף מען פארשטיין דעם פרש"י ע"ד הפשט

English translation 1251

(in addition to the halachah and allusion and secret that are in Rashi) –

(נוסף להלכה ורמז וסוד שבפרש"י) –

English translation 1252

and as explained in the commentators of Rashi on this verse –

וכמפורש במפרשי רש"י אויף דעם פסוק –

English translation 1253

that the aforementioned commentaries are not the plain meaning of Rashi here:

אז פירושים הנ"ל זיינען ניט פשוטו פון פרש"י דא:

English translation 1254

in the Gur Aryeh –

אין גור ארי' –

English translation 1255

regarding the Ra"am,

בנוגע דעם רא"ם,

English translation 1256

in several commentators of Rashi –

בכמה מפרשי רש"י –

English translation 1257

regarding both etc.].

בנוגע צו ביידען וכו'].

English translation 1258

Thus, according to the above, it is understood,

איז ע"פ כהנ"ל מובן,

English translation 1259

that in this verse there is a question in the simple meaning of the verse which Rashi must answer,

אז בפסוק זה איז דא א שאלה בפשוטו של מקרא וועלכע רש"י מוז פארענטפערן,

English translation 1260

and the question compels Rashi, according to his method in the commentary on the Torah, to explain a commentary different from all commentators –

און די שאלה איז מכריח רש"י'ן לפי שיטתו בפירוש התורה צו מפרש זיין אַ פירוש אנדערש פון אלע מפרשים –

English translation 1261

and to bring a support for such a great innovation –

און בריינגען אַ סיוע לחידוש גדול כזה –

English translation 1262

from the cantillation note,

פון דעם טעם,

English translation 1263

the trope in this verse

טראפ בפסוק זה

English translation 1264

("the cantillation note upon it is a zakef gadol").

("הטעם עליו זקף גדול").

English translation 1265

In the notes of my father on the Zohar in our portion, he explains

אין די הערות פון טאטן אויפן זהר בפרשתנו איז ער מבאר

English translation 1266

(in the last note on the portion),

(אין די לעצטע הערה על הפרשה) 150,

English translation 1267

that the day of Shabbat "is the seventh day, Binah

אז יום השבת "הוא יומא שביעאה, בינה

English translation 1268

(the mother of the children)...

(אם הבנים)...

English translation 1269

from which the six days and the six extremities of Zeir Anpin are blessed."

שמיני' מתברכין השיתא יומין ו"ק דז"א".

English translation 1270

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 1271

At first glance, this is a contradiction to what was discussed the previous Shabbat, that from Shabbat all the days are blessed

לכאורה איז דאס א סתירה להמדובר פאריקן שבת 151 אז שבת מיני' מתברכין כולהו יומין 152 איז

English translation 1272

(not only for the six weekdays, but)

(ניט נאר לששת ימי החול, נאר)

English translation 1273

for all seven days of the week

לכל שבעת ימי השבוע

English translation 1274

(the encompassing),

(ההיקף),

English translation 1275

including the coming Shabbat day. And he says a matter with reason that the day of Shabbat,

כולל יום השבת הבא. און ער זאגט א מילתא בטעמא אז יום השבת,

English translation 1276

Binah,

בינה,

English translation 1277

is "from which the six days and the six extremities of Zeir Anpin are blessed"?!

איז "מיני' מתברכין השיחא יומין ו"ק דז"א"?!

English translation 1278

One cannot say that a printing error has fallen into the note –

קען מען ניט זאגן אז אין דער הערה איז אריינגעפאלן א טעות הדפוס –

English translation 1279

it should say "six,"

עס דארף שטיין זיי"ן,

English translation 1280

because in Zeir Anpin there are six extremities –

ווייל אין ז"א זיינען דא ששה קצוות –

English translation 1281

attributes.

מדות.

English translation 1282

Here is the place to explain the Rashi of the last Shabbat –

כאן המקום צו מבאר זיין דער פרש"י פון לעצטן שבת –

English translation 1283

on the verse "And against all the children of Israel no dog shall sharpen its tongue, against man or against beast, so that you shall know that the Lord distinguishes between Egypt and Israel."

עה"פ 153 "ולכל בני ישראל לא יחרץ כלב לשונו למאיש ועד בהמה למען תדעון אשר יפלה ה' בין מצרים ובין ישראל".

English translation 1284

The questions were: (a)

די שאלות זיינען געווען: (א)

English translation 1285

What is the assumption that at the time of the plague of the firstborn the dogs would bark,

וואס איז דער קס"ד אז בשעת מכת בכורות זאלן די הינט בילן,

English translation 1286

and therefore a special miracle is needed that "against all the children of Israel no dog shall sharpen its tongue"? (b)

און דערפאר דארף מען א ספעציעלע נס אז "לכל בני ישראל לא יחרץ כלב לשונו"? (ב)

English translation 1287

Why specifically through this will it be "you shall know that He distinguishes between Egypt and Israel" –

פארוואס דוקא דורך דעם וועט זיין "תדעון אשר יפלה בין מצרים ובין ישראל" –

English translation 1288

more than through the plague of the firstborn itself? And one should add:

מער ווי דורך מכת בכורות עצמה? ויש להוסיף:

English translation 1289

Here one finds a great innovation –

דא געפינט מען א חידוש גדול –

English translation 1290

which was not in any of the plagues –

וואס איז ניט געווען בא קיינע מכות –

English translation 1291

that "no dog shall sharpen its tongue

אז "לא יחרץ כלב לשונו

English translation 1292

(not only)

(ניט נאר)

English translation 1293

against man

למאיש

English translation 1294

(but also)

(נאר אויך)

English translation 1295

and against beast etc." –

ועד בהמה גו'" –

English translation 1296

what is the reason for this? (c)

וואס איז דער טעם לזה? (ג)

English translation 1297

Why is the term "yacharatz" used here,

פארוואס שטייט דא דער לשון "יחרץ",

English translation 1298

and not "yinbach" –

און ניט "ינבח" –

English translation 1299

the usual term regarding dogs?

דער לשון הרגיל בנוגע צו כלבים?

English translation 1300

And particularly according to Rashi on "yacharatz" –

ובפרט לויט פרש"י אויף "יחרץ" –

English translation 1301

"I say that it is an expression of sharpening etc." –

"אומר אני שהוא לשון שינון כו'" –

English translation 1302

that charitzah is stronger and sharper than barking

אז חריצה איז שטארקער און שארפער ווי נביחה

English translation 1303

(ordinary) –

(סתם) –

English translation 1304

it makes the aforementioned difficulties even stronger:

מאכט עס נאך שטארקער די קושיות הנ"ל:

English translation 1305

What is the assumption that at the time of the plague of the firstborn the dogs would not only bark ordinarily

וואס איז דער קס"ד אז בשעת מכת בכורות זאלן די כלבים ניט נאר בילן סתם

English translation 1306

(barking)

(נביחה)

English translation 1307

but bark with sharpness –

נאר בילן מיט א חריפות –

English translation 1308

charitzah,

חריצה,

English translation 1309

and why specifically through this "you shall know that He distinguishes etc."?!

און פארוואס דוקא דורך דעם "תדעון אשר יפלה גו'"?!

English translation 1310

Also: (a)

אויך: (א)

English translation 1311

Why does Rashi quote from the verse all these words "no dog shall sharpen its tongue" –

פארוואס איז רש"י מעתיק פון פסוק די אלע ווערטער "לא יחרץ כלב לשונו" –

English translation 1312

when he only explains the word "yacharatz"? (b)

ווען ער איז נאר מפרש דעם ווארט "יחרץ"? (ב)

English translation 1313

From Rashi's language "I say that it is an expression of sharpening etc. and likewise 'lo charatz' etc. 'az tacharatz'" it is understood,

פון לשון רש"י "אומר אני שהוא לשון שינון כו' וכן לא חרץ כו' אז תחרץ" איז מובן,

English translation 1314

that he does not bring from these verses a proof here,

אז ניט ער ברענגט פון די פסוקים א ראי' אהער,

English translation 1315

rather he explains all these verses according to the commentary that he states here from his own mind

נאר ער איז מפרש די אלע פסוקים ע"פ הפירוש וואס ער זאגט דא מדעת עצמו

English translation 1316

("I say").

("אומר אני").

English translation 1317

It is not understood:

איז ניט מובן:

English translation 1318

Why does Rashi bring here all these verses after this where the term

פארוואס ברענגט דא רש"י די אלע פסוקים לאחר זה וואו דער לשון

English translation 1319

(charitzah)

(חריצה)

English translation 1320

is found?!

געפינט זיך?!

English translation 1321

And we must add another question:

ויש להוסיף נאך א שאלה:

English translation 1322

Among the verses that Rashi brings is the verse from Isaiah "to a sharp-toothed threshing sledge",

צווישן די פסוקים וואס רש"י ברענגט איז דער פסוק פון ישעי' 154 "למורג חרוץ",

English translation 1323

which is a heavy tool that makes grooves. That is, that Rashi wants to bring out with this that "yecharetz" in our verse can mean not only a sharpness of people,

וואס דאס איז א כלי כבד וואס מאכט חריצים 155. ד. ה. אז רש"י וויל דערמיט ארויסברענגען אז "יחרץ" אין אונזער פסוק קען מיינען ניט נאר א חריפות פון אנשים,

English translation 1324

a great voice

א קול גדול

English translation 1325

(more than a mere barking),

(מער פאר סתם נביחה),

English translation 1326

as the interpretation is in the other verses that Rashi brings –

ווי דער פירוש איז אין די אנדערע פסוקים וואס רש"י ברענגט –

English translation 1327

but rather in the manner of a sharpness of a tool,

נאר בדוגמא א חריפות פון א כלי,

English translation 1328

which can be harmful.

וואס קען מזיק זיין.

English translation 1329

[See the interpretation of the Targum on the verse:

[ע"ד פירוש התרגום עה"פ:

English translation 1330

"A dog will not harm with its tongue to bark"].

"לא ינזק כלבא בלישני' למנבח"].

English translation 1331

One must understand what Rashi wants to emphasize with this?

דארף מען פארשטיין וואס רש"י וויל דערמיט מדגיש זיין?

English translation 1332

This time, in the "Kovtzim", many answers are printed,

דעם מאל זיינען געדרוקט אין די "קובצים" א ריבוי תירוצים,

English translation 1333

and among them there are answers that began to go on the correct path,

און צווישן זיי זיינען דא תירוצים וואס האבן אנגעהויבן גיין אויף ריכטיקן וועג,

English translation 1334

according to the simple meaning,

ע"ד הפשט,

English translation 1335

but afterwards they "descended" from the path,

אבער דערנאך איז מען "אראפ" פון וועג,

English translation 1336

from the way of the simple meaning...

פון דרך הפשט...

English translation 1337

The explanation regarding all this:

דער ביאור בכל זה:

English translation 1338

It has been said many times that matters that are most simple, which the five-year-old student of Scripture knows by himself –

מ'האט גערעדט כמ"פ אז ענינים הכי פשוטים וואס דער בן חמש למקרא ווייסט אליין –

English translation 1339

Rashi does not need to write in his commentary. And for example:

דארף רש"י ניט שרייבן בפירושו. ולדוגמא:

English translation 1340

When Rashi explains a word in the vernacular,

בשעת רש"י איז מפרש א ווארט בלע"ז,

English translation 1341

he does not need to add anything more,

דארף ער מער גארניט מוסיף זיין,

English translation 1342

because the five-year-old who lives in France knows what the word means,

ווייל דער בן חמש וואס וואוינט אין צרפת ווייסט וואס דער ווארט מיינט,

English translation 1343

for he is accustomed to speak the language with his friends,

ווארום ער ער איז איינגעוואוינט רעדן דער שפראך מיט זיינע חברים,

English translation 1344

his parents,

זיינע עלטערן,

English translation 1345

and even with Rashi himself.

און אפילו מיט רש"י'ן אליין.

English translation 1346

And regarding our matter:

ובנוגע לעניננו:

English translation 1347

The five-year-old knows that when there is a commotion with shouting –

דער בן חמש ווייסט אז בשעת ס'איז דא א טומל מיט געשרייען –

English translation 1348

dogs bark. Therefore,

בילן די הינט. דעריבער,

English translation 1349

when the plague of the firstborn came, there was a commotion in the street,

בשעת בא מכת בכורות איז געווען א טומל אין גאס,

English translation 1350

so that "there was a great cry in all the land of Egypt, such as there has never been and such as there will never be again" –

ביז אז "היתה צעקה גדולה בכל ארץ מצרים אשר כמוהו לא נהיתה וכמוהו לא תוסיף" 156 –

English translation 1351

the five-year-old student of Scripture understands by himself that naturally the dogs in Egypt barked.

פארשטייט דער בן חמש למקרא אליין אז ע"פ טבע האבן די הינט אין מצרים געבילט.

English translation 1352

So too, the five-year-old knows that dogs bark at the light of the moon. –

אזוי אויך ווייסט דער בן חמש אז כבלים בילן לאור הלבנה. –

English translation 1353

When the five-year-old student of Scripture used to finish his studies in the "cheder",

בשעת דער בן חמש למקרא פלעגט מסיים זיין די לימודים אין "חדר",

English translation 1354

and it had already extended into the night,

און ס'האט זיך שוין פארצויגן אין דער נאכט,

English translation 1355

the teacher would say to the children:

פלעגט דער מלמד זאגן די קינדער:

English translation 1356

You should not be afraid of the fact that the dogs bark,

איר זאלט ניט מורא האבן פאר דעם וואס די הינט בילן,

English translation 1357

because the dogs do not bark at you,

ווייל די הינט בילן ניט אויף אייך,

English translation 1358

but rather at the...

נאר אויף די..

English translation 1359

moon! And so they indeed saw when they went out into the street –

לבנה! און אזוי האבן זיי טאקע געזען בשעת זיי זיינען ארויס אין גאס –

English translation 1360

that the dog looks at the moon and barks. I do not know why it is so,

אז דער כלב קוקט אויף דער לבנה און בילט. כ'ווייס ניט פארוואס ס'איז אזוי,

English translation 1361

but such is the reality.

אבער אזוי איז די מציאות.

English translation 1362

[In one of the "Kovtzim" they brought what is stated in the Radbaz that in the middle of the night dogs bark. –

[אין איינער פון די "קובצים" האט מען געבראכט וואס עס שטייט אין רדב"ז 157 אז אין מיטן נאכט בילן די הינט. –

English translation 1363

The five-year-old, however, did not study the Radbaz.

דער בן חמש האט אבער ניט געלערנט דעם רדב"ז.

English translation 1364

But regarding this matter, he does not need to come to the Radbaz,

אבער בענין זה דארף ער ניט אנקומען צום רדב"ז,

English translation 1365

because he sees it himself when he goes home from the "cheder"].

ווייל ער זעט עס אליין בשעת ער גייט אהיים פון "חדר"].

English translation 1366

And based on this:

ועפ"ז:

English translation 1367

Since the plague of the firstborn was "around midnight" of the night of the fifteenth of Nissan,

וויבאלד אז מכת בכורות איז געווען "כחצות הלילה" דליל ט"ו ניסן,

English translation 1368

when there is a full moon –

ווען ס'איז דא א פולע לבנה –

English translation 1369

the five-year-old understands that naturally the dogs in Egypt barked at that time

פארשטייט דער בן חמש אז ע"פ טבע האבן די הינט במצרים דעמולט געבילט

English translation 1370

(without any connection to the plague of the firstborn).

(אן קיין קשר מיט מכת בכורות).

English translation 1371

[Regarding dogs, we do not find that "nature changed"...

[בנוגע צו כלבים געפינט מען ניט אז "נשתנו הטבעיים" 158...

English translation 1372

Therefore, it stands to reason that just as the nature of the dogs in France in the time of Rashi is to bark at the moon,

דערפאר לייגט זיך זאגן אז אזוי ווי די הינט בצרפת בזמן רש"י איז טבעם צו בילן אויף דער לבנה,

English translation 1373

so too was the nature of the dogs in Egypt].

אזוי איז אויך געווען דער טבע פון די הינט במצרים].

English translation 1374

It follows that the five-year-old student of Scripture knows simply that naturally, at the time of the plague of the firstborn, the dogs in Egypt barked –

קומט אויס אז דער בן חמש למקרא ווייסט בפשטות אז ע"פ טבע בא מכת בכורות האבן די הינט במצרים געבילט –

English translation 1375

both because of the cries,

סיי צוליב די צעקות,

English translation 1376

and also at the moon.

און סיי אויף דער לבנה.

English translation 1377

Since the barking of the dogs at the plague of the firstborn

וויבאלד אז די בילן פון די הינט בא מכת בכורות

English translation 1378

(both on account of the cries,

(סיי מצד די צעקות,

English translation 1379

and at the moon)

סיי אויף דער לבנה)

English translation 1380

is in the natural way,

איז בדרך הטבע,

English translation 1381

and this does not cast any fear upon the Jews,

און דאס ווארפט ניט אן קיין שרעק אויף די אידן,

English translation 1382

as a five-year-old understands that from a dog's barking there is nothing to fear

ווי עס פארשטייט א בן חמש אז פון א הונט'ס בילעריי איז ניטא וואס צו מורא האבן

English translation 1383

(even when the dog barks at the person),

(אפילו ווען דער הונט בילט אויף דעם מענטשן),

English translation 1384

and the dogs will not harm the Jews. Because it is about dogs of that place and its location,

און די הינט וועלן ניט מזיק זיין די אידן. ווייל עס רעדט זיך וועגן כלבים דארצו ומקומו,

English translation 1385

who are accustomed to them and they to it –

וואס הורגל בהם והם בו –

English translation 1386

there is no reason that the Almighty should make a miracle that the dogs should not bark,

איז ניטא קיין סיבה אז דער אויבערשטער זאל מאכן א נס אז דא זאלן די הינט ניט בילן,

English translation 1387

as the five-year-old understands by himself that the Almighty does not perform a miracle without benefit,

ווי דער בן חמש פארשטייט אליין אז דער אויבערשטער מאכט ניט קיין נס אן א תועלת,

English translation 1388

and in the language of our Sages, "the Holy One, blessed be He, does not perform a miracle for nothing."

ובלשון חז"ל 158 "לא עביד קוב"ה ניסא למגנא" 159.

English translation 1389

It can be, however, that the dogs bark with a special sharpness

בשעת עס קען אבער זיין אז די הינט זאלן בילן מיט א ספעציעלע שארפקייט

English translation 1390

(which comes from the "great cry throughout the land of Egypt, the like of which had never been")

(וואס קומט מצד די "צעקה גדולה בכל ארץ מצרים אשר כמוהו לא נהיתה גו'")

English translation 1391

which indicates a special anger and wrath of the dog,

וואס ווייזט אויף א ספעציעלע כעס ורוגז פון דעם הונט,

English translation 1392

which can cast a fright upon the Jews,

וואס דאס קען אנווארפן א שרעק אויף די אידן,

English translation 1393

to terrify and frighten them

להבהילם ולהפחידם

English translation 1394

(from the damage that can result from the dog becoming so angry until it will snap),

(מצד דעם נזק וואס קען ארויסקומען דערפון וואס דער הונט ווערט אזוי ברוגז ביז אז יחרץ),

English translation 1395

this must be negated,

דארף מען דאס שולל זיין,

English translation 1396

because this is the opposite of the joy of the redemption:

ווייל דאס איז היפך פון שמחת הגאולה:

English translation 1397

"And thus you shall eat it" etc.,

"וככה תאכלו אותו וגו'" 160 וכו',

English translation 1398

and additionally the five-year-old learned "And Moses said, 'With our young and with our old we will go, with our sons and with our daughters, with our flocks and with our herds we will go,'"

און דערצו האט דער בן חמש געלערנט 161 "ויאמר משה בנערינו ובזקנינו נלך בבנינו ובבנותינו בצאננו ובבקרנו נלך",

English translation 1399

in order to be able to sacrifice to the L-rd,

בכדי מ'זאל קענען מקריב זיין לה',

English translation 1400

"for it is a feast of the L-rd for us." So too in the continuation of the portion:

"כי חג ה' לנו". אזוי אויך בהמשך הפרשה:

English translation 1401

"Also your flocks, also your herds, take,"

"גם צאנכם גם בקרכם קחו" 162,

English translation 1402

"and flocks and herds, very heavy livestock." "Not a hoof shall be left."

"וצאן ובקר מקנה כבד מאד" 163. "לא תשאר פרסה" 164.

English translation 1403

So if the dogs would have barked with a sharpness

איז אויב די כלבים וואלטן געבילט מיט א חריפות

English translation 1404

(snapping)

(חריצה)

English translation 1405

and this would have cast a terror and fright upon the Jews and their animals,

און דאס וואלט אנגעווארפן א הבהלה והפחדה אויף די אידן און זייערע בהמות,

English translation 1406

and at least one animal would have fled because of the fear

ועכ"פ בהמה אחת וואלט אנטלאפן צוליב די פחד

English translation 1407

(as is the nature of animals that they flee because of fear) –

(כטבע הבהמות אז זיי אנטלויפן צוליב פחד) –

English translation 1408

this would be the opposite of Moses' announcement to Pharaoh "Not a hoof shall be left."

איז דאס היפך הודעת משה לפרעה "לא תשאר פרסה".

English translation 1409

Therefore the miracle had to be that "against all the children of Israel, no dog shall sharpen its tongue, from man to beast,"

דעריבער האט געדארפט זיין דער נס אז "לכל בני ישראל לא יחרץ כלב לשונו למאיש ועד בהמה",

English translation 1410

specifically "sharpen,"

דוקא "יחרץ",

English translation 1411

a sharp barking,

א שארפע בילעריי,

English translation 1412

which is liable to terrify and frighten etc.;

וואס איז עלול להבהיל ולהפחיד כו';

English translation 1413

but regarding ordinary barking there was no need for a miracle to nullify it,

משא"כ בנוגע צו נביחה ע"ד הרגיל איז ניט געווען קיין נס דאס צו מבטל זיין,

English translation 1414

because there is no benefit in such a miracle

ווייל ס'איז ניטא קיין תועלת אין אזא נס

English translation 1415

(as above).

(כנ"ל).

English translation 1416

And this is the precision in the language of Rashi "I say that it is an expression of sharpening":

און דאס איז דער דיוק בלשון רש"י "אומר אני שהוא לשון שינון":

English translation 1417

The source and proof for his interpretation that the miracle of "no dog shall sharpen its tongue" is only regarding a sharp barking

דער מקור והוכחה לפירושו אז דער נס פון "לא יחרץ כלב לשונו" איז נאר בנוגע צו א שארפע בילעריי

English translation 1418

("expression of sharpening"),

("לשון שינון"),

English translation 1419

and not regarding ordinary barking is –

און ניט בנוגע צו נביחה סתם איז –

English translation 1420

from the opinion of Rashi himself,

מדעת רש"י עצמו,

English translation 1421

"I say"

"אומר אני"

English translation 1422

[and not because it is proven from the verses that Rashi brings –

[און ניט ווייל אזוי איז מוכח פון די פסוקים וואס רש"י ברענגט –

English translation 1423

because Rashi's language is "I say etc. and likewise 'did not sharpen' etc.,"

ווייל לשון רש"י איז "אומר אני כו' וכן לא חרץ גו'",

English translation 1424

meaning that from this interpretation here one learns regarding the other verses,

ד.ה. אז פון דעם פירוש דא לערנט מען אפ בנוגע די אנדערע פסוקים,

English translation 1425

and not the opposite (as above)],

און ניט פארקערט (כנ"ל)],

English translation 1426

because it stands to reason that one does not perform a miracle without benefit.

ווייל עס לייגט זיך בסברא אז מ'מאכט ניט קיין נס אן א תועלת.

English translation 1427

Upon this –

עפ"ז –

English translation 1428

that since it is speaking about dogs of that place and location which are accustomed to them and they to it, therefore the Jews are not afraid of ordinary barking,

אז וויבאלד עס רעדט זיך וועגן כלבים דארצו ומקומו שהורגל בהם והם בו דעריבער האבן די אידן ניט מורא פון סתם נביחה,

English translation 1429

therefore there need not be a miracle without benefit for this –

דערפאר דארף אויף דעם ניט זיין קיין נס ללא תועלת –

English translation 1430

it is explained why Rashi quotes

איז מבואר פארוואס רש"י איז מעתיק

English translation 1431

(from the verse)

(פון פסוק)

English translation 1432

not only the word "sharpen,"

ניט נאר דעם ווארט "יחרץ",

English translation 1433

but "no dog shall sharpen its tongue":

נאר "לא יחרץ כלב לשונו":

English translation 1434

"Sharpen" regarding a dog applies by its tongue and by its teeth

"יחרץ" בכלב איז שייך ע"י לשונו און ע"י שיניו

English translation 1435

(its teeth) –

(זיינע ציינער) –

English translation 1436

as is emphasized in the verses which Rashi brings in the continuation of his commentary

ווי ס'איז מודגש אין די פסוקים וועלכע רש"י ברענגט בהמשך פירושו

English translation 1437

[and therefore Rashi brings the verses,

[און דערפאר ברענגט רש"י די פסוקים,

English translation 1438

because they explain the matter simply here –

ווייל זיי זיינען מבאר הענין כפשוטו כאן –

English translation 1439

the two manners of sharpening that apply by a dog,

די צוויי אופנים פון חריצה וואס איז שייך ביי א כלב,

English translation 1440

by its tongue and by its teeth):

ע"י לשונו וע"י שיניו):

English translation 1441

"He did not sharpen for the children of Israel, for any man, his tongue." And in addition to this Rashi also brings the verse "a sharp threshing sledge,"

"לא חרץ לבנ"י לאיש את לשונו" 165. ונוסף לזה ברענגט רש"י אויך דעם פסוק "למורג חרוץ",

English translation 1442

meaning sharpness with an implement

ד.ה. חריצה בכלי

English translation 1443

(which makes incisions,

(וואס מאכט חריצים,

English translation 1444

as above),

כנ"ל),

English translation 1445

regarding sharpness

ע"ד חריצה

English translation 1446

(not by its tongue but)

(ניט ע"י לשונו נאר)

English translation 1447

by its teeth,

ע"י שיניו,

English translation 1448

which the sharpness

וואס די חריצה

English translation 1449

(by teeth)

(ע"י שינים)

English translation 1450

is damaging

איז מזיק

English translation 1451

(not like sharpness by its tongue which casts a fright).

(ניט ווי חריצה ע"י לשונו וואס ווארפט אן א שרעק).

English translation 1452

But regarding sharpness by teeth –

אבער בנוגע צו חריצה ע"י שינים –

English translation 1453

damage –

נזק –

English translation 1454

one does not need a miracle

דארף מען ניט האבן א נס

English translation 1455

(that "no dog shall sharpen"),

(אז "לא יחרץ כלב"),

English translation 1456

because it is speaking about a dog of its place which will not harm a Jew;

ווייל עס רעדט זיך וועגן כלב מקומו וואס וועט ניט מזיק זיין א אידן;

English translation 1457

but regarding "its tongue" of this dog,

משא"כ בנוגע צו "לשונו" פון דעם כלב,

English translation 1458

which becomes sharp through the "great cry throughout the land of Egypt etc." –

וואס ווערט חריף ע"י די "צעקה גדולה בכל ארץ מצרים גו'" –

English translation 1459

it can indeed cast incidentally a fright upon the Jews,

קען דאך דאס אנווארפן בדרך ממילא א שרעק אויף די אידן,

English translation 1460

the opposite of the joy of the redemption,

היפך שמחת הגאולה,

English translation 1461

and the animals can flee –

און די בהמות קענען אנטלויפן –

English translation 1462

therefore there must be a miracle that "no dog shall sharpen its tongue."

דעריבער דארף זיין א נס אז "לא יחרץ כלב לשונו".

English translation 1463

Therefore Rashi quotes from the verse also the words "no dog shall sharpen its tongue,"

דערפאר איז רש"י מעתיק פון פסוק אויך די ווערטער "לא יחרץ כלב לשונו",

English translation 1464

because this brings out a part of the interpretation of the matters in this verse,

ווייל דאס ברענגט ארויס א חלק פון פירוש הענינים בכתוב זה,

English translation 1465

and the reason why Rashi brings

און דער טעם פארוואס רש"י ברענגט

English translation 1466

(several of)

(כמה פון)

English translation 1467

the verses from later in the Tanach in his commentary –

די פסוקים פון ווייטער אין תנ"ך בפירושו –

English translation 1468

that the sharpening here speaks specifically about "its tongue"

אז די חריצה דא רעדט זיך דוקא וועגן "לשונו"

English translation 1469

(not by teeth),

(ניט ע"י שינים),

English translation 1470

because specifically regarding sharpening of the tongue one needs to have a miracle here.

ווייל דוקא בנוגע צו חריצת לשון דארף מען דא האבן א נס.

English translation 1471

The answer mentioned above why the miracle was specifically regarding "his tongue" and not teeth,

דער תירוץ הנ"ל פארוואס איז דא געווען דער נס דוקא בנוגע "לשונו" און ניט שינים,

English translation 1472

because the dog is accustomed to him, therefore it will not bite him –

ווייל דער כלב איז רגיל בו במילא וועט ער אים ניט בייסן –

English translation 1473

is forced,

איז בדוחק,

English translation 1474

because here it speaks about a "great cry" in all of Egypt "such as there has never been and such as there will never be again",

ווייל דא רעדט זיך וועגן א "צעקה" גדולה בכל ארמ"צ אשר כמוהו לא נהייתה וכמוהו לא תוסיף",

English translation 1475

and consequently the dogs are confused etc.,

ובמילא זיינען די כלבים מבולבל וכו',

English translation 1476

it is possible that the dog would bite even those who are in his land and in his place.

איז מעגלעך אז דער כלב זאל בייסן אפילו די וואס געפינען זיך בארצו ובמקומו.

English translation 1477

So the main answer to this –

איז דער עיקר תירוץ על זה –

English translation 1478

and an utterly simple answer

און א תירוץ פשוט בתכלית

English translation 1479

[and as discussed many times regarding a "blatant question" that one pays no attention to it,

[וכמדובר כמ"פ בנוגע צו א "קלאץ קשיא" אז מ'איז דערצו ניט משים לב,

English translation 1480

so too regarding a "blatant answer" that is most simple, that one pays no attention to it]:

אזוי איז אויך בנוגע צו א "קלאץ תירוץ" הכי פשוט אז מ'איז דערצו ניט משים לב]:

English translation 1481

The Jews were in the house all the time of the night of the fifteenth

די אידן זיינען געווען בבית כל הזמן דליל ט"ו

English translation 1482

(the time of the plague of the firstborn),

(זמן מכת בכורות),

English translation 1483

and there is no possibility that the dogs would bite them.

און ס'איז ניטא קיין אשפריות אז די כלבים זאלן זיי בייסן.

English translation 1484

However, regarding sharpening of the tongue –

משא"כ בנוגע לחריצת לשון –

English translation 1485

which frightens and terrifies when heard in the house. And especially since the Jews know that in the morning they will be forced to go outside

שמפחידה ומבהילה בשמיעתה בבית. ובפרט אז די אידן ווייסן אז בבוקר וועלן זיי זיין מוכרח צו ארויסגיין בחוץ

English translation 1486

(by Pharaoh,

(ע"י פרעה,

English translation 1487

and also by Moses and G-d).

און אויך ע"י משה והשם).

English translation 1488

Therefore the miracle had to be that "no dog shall sharpen its tongue".

דעריבער האט געדארפט זיין דער נס אז "לא יחרץ כלב לשונו".

English translation 1489

And based on this, a "blatant question" on the verse "against all the children of Israel no dog shall sharpen its tongue etc. so that you may know etc." is also answered:

ועפ"ז ווערט אויך פארענטפערט א "קלאץ קשיא" אויף דעם פסוק "לכל בנ"י לא יחרץ כלב לשונו גו' למען תדעון גו'":

English translation 1490

Since the Jews were in their houses,

וויבאלד אז אידן זיינען געווען בבתיהם,

English translation 1491

how is it possible that the dogs would

ווי איז שייך אז די כלבים זאלן

English translation 1492

(bark or)

(בילן אדער)

English translation 1493

sharpen against Jews, that the verse needs to negate this.

יחרצו אויף אידן אז דער פסוק דארף דאס שולל זיין.

English translation 1494

According to the above, this is understood,

ע"פ הנ"ל איז דאס מובן,

English translation 1495

because the sharpening is with their tongue which terrifies and frightens when one hears it in the house etc.

ווייל די חריצה איז בלשונם וואס איז מבהיל ומפחיד בשעת מ'הערט עס אין בית וכו'.

English translation 1496

Based on this, one will understand the continuation of the verse –

עפ"ז וועט מען פארשטיין המשך הכתוב –

English translation 1497

"so that you may know that the L-rd makes a distinction between Egypt and Israel":

"למען תדעון אשר יפלה ה' בין מצרים ובין ישראל":

English translation 1498

The fact that the plague

דאס וואס די מכה

English translation 1499

(the plague of the firstborn)

(מכת בכורות)

English translation 1500

was upon Egypt and not upon the Jews –

איז געווען בא מצרים און ניט בא די אידן –

English translation 1501

there is no novelty in this regarding the plague of the firstborn,

איז אין דעם ניטא קיין חידוש במכת בכורות,

English translation 1502

because in all the plagues before this, the Egyptians saw that the plague was only upon them,

ווייל אין אלע מכות שלפנ"ז האבן די מצריים געזען אז די מכה איז נאר אויף זיי,

English translation 1503

and not upon the Jews.

און ניט אויף אידן.

English translation 1504

The unique novelty that was in the plague of the firstborn was –

דער חידוש מיוחד וואס איז געווען במכת בכורות איז –

English translation 1505

that besides the fact that the plague of the firstborn was only upon Egypt,

אז מלבד זה וואס די מכת בכורות איז געווען נאר בא מצרים,

English translation 1506

an additional and unique distinction was expressed "between Egypt and Israel",

האט זיך אויסעגדריקט א הבדלה נוספת ומיוחדת "בין מצרים ובין ישראל",

English translation 1507

in that "against all the children of Israel no dog shall sharpen its tongue".

אין דעם וואס "לכל בני ישראל לא יחרץ כלב לשונו".

English translation 1508

And in detail regarding the matter: (a)

וב' פרטים בדבר: (א)

English translation 1509

The very fact that even dogs discern the difference between Egypt and Jews,

דער עצם זאך אז אפילו כלבים זיינען מבחין דער חילוק צווישן מצרים און אידן,

English translation 1510

and therefore they bark with sharpness

און דערפאר בילן זיי מיט א שארפקייט

English translation 1511

(sharpening)

(חריצה)

English translation 1512

in a place where Egyptians are found,

במקום וואו עס געפינען זיך מצריים,

English translation 1513

but in a place where Jews are found "no dog shall sharpen its tongue" –

משא"כ במקום וואו אידן געפינען זיך "לא יחרץ כלב לשונו" –

English translation 1514

this brings out the wondrous and unique distinction between them. (b)

איז דאס ברענגט ארויס די הפלאה והבדלה מיוחדת ביניהם. (ב)

English translation 1515

Furthermore:

נאכמער:

English translation 1516

In the very places of the Jews, the dogs also bark at the Jews

במקומם פון אידן גופא בילן די הינט אויך אויף די אידן

English translation 1517

(in their houses) –

(בבתיהם) –

English translation 1518

a bark in the usual manner,

א נביחה ע"ד הרגיל,

English translation 1519

and not that they become "mute dogs that cannot bark";

און ניט אז זיי ווערן "כלבים אלמים לא יוכלו לנבוח" 166;

English translation 1520

but when it comes to "sharpen",

משא"כ ווען עס קומט צו "יחרץ",

English translation 1521

they go away from the place where Jews dwell and they run to the Egyptians,

גייען זיי אוועק פון דעם מקום וואו עס וואוינען אידן און זיי לויפן צו די מצריים,

English translation 1522

and there they sharpen their tongue!

און דארטן זיינען זיי חורץ את לשונם!

English translation 1523

Therefore,

דעריבער,

English translation 1524

"against all the children of Israel no dog shall sharpen its tongue" most strongly emphasizes the "so that you may know that the L-rd makes a distinction between Egypt and Israel".

איז "לכל בנ"י לא יחרץ כלב לשונו" מדגיש ביותר דעם "למען תדעון אשר יפלה ה' בין מצרים ובין ישראל".

English translation 1525

And based on this, several other precise points are understood.

ועפ"ז זיינען מובן נאך כמה דיוקים.

English translation 1526

In continuation of the fact that it is the tenth of Shevat,

בהמשך לזה וואס ס'איז יו"ד שבט,

English translation 1527

there will surely be "stand ready all of you" and one will utilize the powers and blessings that one receives on this day to do the service that the master of the hillula intended and for which he gave powers and blessings,

וועט זיכער זיין "עמדו הכן כולכם" 167 און מ'וועט אויסנוצן די כחות וברכות וואס מ'באקומט אין דעם טאג צו טאן די עבודה וואס דער בעל ההילולא האט געמאנט און האט אויף דעם געגעבן כחות וברכות,

English translation 1528

as explained in his talks in Likkutei Dibburim and in many places that he intended and gave for this powers etc.

כמבואר אין זיינע שיחות בלקוטי דיבורים ובכ"מ וואס ער הא געמאנט און געגעבן אויף דעם כחות וכו'.

English translation 1529

In order to give an additional strength in this –

בכדי געבן א תוספות כח בזה –

English translation 1530

they will give mashke from the farbrengen of the tenth of Shevat to all those who travel to other places, and each one will do in his place in all these matters that the master of the hillula intended in the dissemination of the Torah and the dissemination of the wellsprings outward,

וועט מען געבן משקה פון דער התוועדות דיו"ד שבט צו אלע די וואס פארן למקומות אחרים און כאו"א וועט טאן במקומו אין די אלע ענינים וואס דער בעל ההילולא האט געמאנט אין הפצת התורה והפצת המעינות חוצה,

English translation 1531

And in general –

ובכללות –

English translation 1532

the campaigns:

די מצבעים:

English translation 1533

love of Israel up to unity of Israel,

אהבת ישראל ביז אחדות ישראל,

English translation 1534

educating oneself and others,

חינוך עצמו והזולת,

English translation 1535

Torah,

תורה,

English translation 1536

tefillin,

תפילין,

English translation 1537

mezuzah,

מזוזה,

English translation 1538

charity,

צדקה,

English translation 1539

a house full of books –

בית מלא ספרים –

English translation 1540

Yavneh and its sages,

יבנה וחכמי',

English translation 1541

family purity,

טהרת המשפחה,

English translation 1542

kashrut of food,

כשרות האכו"ש,

English translation 1543

and candles of the holy Shabbat and festivals.

און נרות שבת קודש ויו"ט.

English translation 1544

And the nullification of the terrible decree of "who is a Jew". And the "Torah scroll campaign" –

און ביטול גזירה האיומה פון "מיהו יהודי". און "מבצע ספר תורה" –

English translation 1545

to endeavor that every Jew should receive a letter in one of the general Torah scrolls,

זיך משתדל זיין אז יעדער איד זאל באקומען אן אות אין איינער פון די ספרי תורה הכלליים,

English translation 1546

"Your people who are found written in the book".

"עמך הנמצא כתוב בספר" 168.

English translation 1547

Up to the "campaign" to bring our righteous Mashiach.

ביז צו דער "מבצע" צו ברענגען משיח צדקנו.

English translation 1548

Due to the burden of the community and the holiness of the Shabbat day –

מפני טירחא דציבורא וקדושת יום השבת –

English translation 1549

they will give the mashke in the "secretariat" and tomorrow one should go in there to take the mashke.

וועט מען געבן די משקה אין "מזכירות" און מארגן זאל מען אהינצו אריינגיין נעמען די משקה.

English translation 1550

And the mashkeh will bring close the "day that is entirely mashkeh",

און די משקה וועט מקרב זיין דעם "יום שכולו משקה",

English translation 1551

according to the teaching of the Alter Rebbe as the Rebbe Maharash brings,

כתורת אדה"ז ווי דער רבי מהר"ש ברענגט 169,

English translation 1552

whose "slogan" was "from the outset, go over" –

וואס זיין "סיסמא" איז געווען "מלכתחילה אריבער" 170 –

English translation 1553

consequently, the mashkeh gives power that the service now should be "from the outset, go over",

במילא גיט די משקה כח אז די עבודה איצטער זאל זיין מלכתחילה אריבער,

English translation 1554

and this should be a preparation for the coming of Moshiach on the "day that is entirely mashkeh" in a manner of "from the outset, go over".

און דאס זאל זיין א הכנה צו ביאת משיח ב"יום שכולו משקה" באופן פון מלכתחילה אריבער.

English translation 1555

And speedily in our days, literally.

ובמהרה בימינו ממש.

English translation 1556

Just as there will also be a "Chanukas HaBayis" –

אזוי ווי ס'וועט אויך זיין א "חנוכת הבית" 171 –

English translation 1557

they will also be given mashkeh from the farbrengen. And so as not to differentiate –

וועט מען אויך פאר זיי געבן משקה פון דער התוועדות. וכדי שלא לחלק –

English translation 1558

they should also take the mashkeh tomorrow in the "Mazkirus".

זאלן זיי אויך נעמען די משקה מארגן אין "מזכירות".

English translation 1559

And here is also the place to mention regarding the "Maggbit" in connection with Yud Shevat,

וכאן המקום אויך דערמאנען וועגן דעם "מגבית" בקשר מיט יו"ד שבט,

English translation 1560

that one should not forget to give to the Maggbit

אז מ'זאל ניט פארגעסן געבן צו דער מגבית

English translation 1561

(not speaking about Shabbos)

(ניט אום שבת גערעדט)

English translation 1562

after Shabbos. And whoever wishes may also write his name and his mother's name –

נאך שבת. און יעדערער וואס וויל קען אויך צושרייבן שמו ושם אמו –

English translation 1563

and likewise all those who take mashkeh who travel to other places should write their names and their mothers' names and give it in the "Mazkirus" –

און אזוי אויך אלע די וואס נעמען משקה וואס זיי פארן למקומות אחרים זאלן אנשרייבן שמם ושמם אמם און אפגעבן אין "מזכירות" –

English translation 1564

in order to read it at the "Tziyun" of the Baal HaHilula.

על מנת דאס לייענען אויפן "ציון" פון בעל ההילולא.

English translation 1565

His Holy Majesty the Rebbe Shlita commanded the holy shliach Shy"a to play "Yehi Ratzon etc. that the Beis HaMikdash be built speedily and give our portion in Your Torah".

כ"ק אדמו"ר שליט"א צוה להש"צ שי' לנגן "יה"ר כו' שיבנה ביהמ"ק ב"ב ותן חלקנו בתורתך".