וואס תורה וישראל זיינען למקלה מהבריאה
(ראשית)
ווערט א חלק פון דקר בריאה עצמה: ווארום תורה וישראל ווערן א חלק פון דער בריאה
(,
בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ" בפירושו הפשוט/ ביז אז דער גוף החומרי
(פון ישראל)
איז,
נדמה בחומריותו לגופי אוה״ע•
(ולולא ענין הבחירה איז ניטא קיין חילוק צווישן זיי)
- און אין דער דרגא גופא
(אין דער בריאה)
ווערט נתגלה וניכר בכל העולם אז זיי זיינען,
ראשית• פון דער וועלט
(ווי דער פירוש הדרש).
און דעריבער איז רש* מקדים דעם פירוש
(,
דרשוני"),
בשביל התורה כו׳ ובשביל ישראל״ - ווייל ניט נאר וואם דאס איז קייז סתירה ניט צו מציאות העולם
(דער פירוש הפשוט אין,
בראשית ברא"/ נאר אדרבה: אין דעם באשטייט שלימות העולם עצמה,
און דאם איז מגלה די פנימיות הכוונה אין מציאות העולם — אז די גאנצע בריאה פון,
את השמים ואת הארץ" איז בכדי ארויס־ ברענגען די פעלת הבחירה אין ישראל
(און תורה/ ביז אז אין דער וועלט זאל זין■ אנהערן בפשטות די מעלה אז תורה וישראל זיינען,
ראשית• בערך צו די אנדערע טיילן פון דער בריאה• 4 .
ויש לקשר זה אויד מים סיום פרשת בראשית
(נעה תחלחן בסופן וסופן בתחלתן״)-,
ונח מצא חן בעיני ה׳": מצא חן בעיני ה׳ איז למעלה מכל ענין
של טעם כו׳ 1 *,
ע״ד דער ענין פון בחירה.
וע״פ הידוע אז זכירת נח,
וגם את נח באהבה זכרת•
(אין די פסוקי זכרונות בראש השנה)
איז,
מצד עצם מעלת נש*"*
(למעלה מטעם ודעת כו׳/ יש לומר אז דאם איז פארבונדן מיט התחלת הפרשה,
בראשית",,
בשביל ישראל שנקראו ראשית".
און דאם ווערט אזוי נתגלה בעולם - אז צוליב דעם וואס,
נח מצא חן בעיני ה" האט אים דער אויבערשטער מציל געווען פון מבול.
ביז אז דאס האט אויר געבראכט צו,
אלה תולדות נח נח"**,
נייחא לעליונים ונייחא לתחתונים 4 *,
אז אויך אין תחתונים
(גשמיות וחומריות העולם)
איז געווארן נייחא.
ה. דערמיט וועט מען אויר פאר־ שטיין די שייכות מיט דעם ערשטן פירוש רש* אויף,
בראשית״ -,
לא הי׳ צריך להתחיל את התורה אלא מהחודש הזה לכם בו׳ ומה טעם פתח בבראשית משום כח מעשיו הגיד לעמו לתת להם נחלת גוים,
שאם יאמרו אומות העולם לישראל לסטים אתם שכבשתם ארצות שבעה גוים,
הם אומרים להם כל הארץ של הקב״ה היא הוא בראה ונתנה לאשר ישר בעיניו,
ברצונו נתנה להם וברצונו נטלה מהם ונתנה לנו•:
דער חידוש בזה איז,
ניט אז תורה וישראל זיינען העכער פאר עולם
(ווי דאם שטייט בהדגשה אין מצוות התורה אנהויבנדיק פון,
החודש הזה לכם•,
וועלכע זיינען געגעבן געווארן דוקא צו אידן/ נאר אפילו ווי אידן געפינען זיר
ספר השיחות - ה׳תשנ״ב
אין עוה״ז הגשמי והחומרי צוזאמען מיט אוה״ע
(וואס.
ברא אלקים" אלעמען גלייך בחומריותם,.
כל הארץ של הקב״ה היא" בשוהג און ס׳איז דא או ארט אויף א טענה אז.
לסטים אתם שכבשתם ארצות שבעה גוים",
זייענדיק "נחלת גויס" וואס דער אויבערשטער ״ברצונו נתנה להם״ - ווערט דארטן נתגלה אז.
אחה בחרתנו מכל העמים",
אוז.
כח מעשיו הגיד לעמו לתת להם נחלת גוים",
ווארום כשם ווי דער אוי־ בערשטער האט בוחר געווען אין אידן,
האט ער אויר בוחר געוועו -.
ברצונו נטלה מהם ונתנה לנו״ - צו אפגעבן ארץ ישראל־־,
דער ארץ הנבחרת
(מבין כל הארצות)
•־ צו זיין עם הנבחר.
ולהוסיף,
אז דורך דעם וואם.
נתנה לנו"
(ברצונו ובבחירתו)
ארץ ישראל הגשמית,
דריקט זיך אויס בגלוי אין עוה״ז הגשמי והחומרי,
בחירתו של הקב״ה אין עם ישראל
(אויר ווי זיי שטייען אין חומריות העולם).
ויש לקשר זה אויר מיט המשך הפרשיות: נאר פ׳ בראשית אוו פ׳ נח
(כנ״ל סוס״ד/ קומט מען צו פ 5 לד לד,
וואו עם רעזט זיד ווי דער אויבער־ שטער זאגט אברם,
לך לד מארצך וממולדתך ומבית אביך אל הארץ אשר אראך".
הגם וואם אברם געפינט זיך אין גשמיות וחומריות העולם -,
ארצך",.
מולדתך״ און.
בית אביח - דארף ער פון דארט אוועקגיין און זיר דערפון אפשיידן און גיין.
אל הארץ אשר אראד",
און דער אויבערשטער גיט אים דערנאד א9 ארץ ישראל
(די שבעה ארצות און קיני קניזי וקדמוני 7 ־)
אלם א
נחלת עולם•־ פאר אידן.
און דורד דעם ווערט,
אראך" אויר בפירושו הפנימי.
אראה ואגלה אותר בעצמד",
אז דריר דעם וואם ביי אים איז געוועו א הליכה שלא בערר,
איז דער אויבער־ שטער מגלה - דורד בחירתו אין אידן - די אמת׳ע מציאות פון אברהם און פון יעדער איד
(ווער און וואם ער איז).
ו. ע״ס הנ״ל איז אויר מובן דער עילוי פון שבת בראשית
(ווען מ׳לייענט בתודה גאנץ ם׳ בראשיתי אז ווי מ׳־ שטעלט זיר דעמולט אוועק אזוי גייט עם:
יש לומר אז די צוויי מעלות הנ״ל אין אידן
(ווי זיי שטייען
(מצד נשמתם)
למעלה מעולם,
און מעלתם בעולם מצד.
אתה בחרתנו")
שטעלו זין• אוים
(בכללות)
בזמן השנה אין דער אונטערשייד צווישן חודש תשרי און שאר חדשי השנה: אין חודש תשרי,
המרובה במועדות,
שטייט בגלוי
(בעיקר)
ווי אידן זיינען למעלה מהנהגת העולם.
ובמיוחד אין שמע״צ ושמח״ת
(סיום המועדים)
-ווען ס׳איז דער מצב פון,
יהיו לך לבדד ואין לזרים אתך"",,
אנא ומלכא בלחו־ דוהי״“,
און מ׳זעם ווי אידן פדייען זין מיט דער תורה,
שטייענדיק העכער פאר כל הענינים: און אין שאר חדשי השנה — איז
(בעיקר)
די עבודה אין עולם.
און אין שבת בראשית
(דער סיום פון תשרי און די התחלה פון די חדשי
ש״פ בראמוית,
מבת״ח מר־תשון
ו5
השנה,
אנהויבנדיק פון שבת מברכים חשון)
האס מען ביידע ענינים: די מעלה פון תורה וישראל ווי זיי זיינען "ראשית" בעדם
(למעלה מעולמי און ווי זיי זיינען "ראשית• פון וועלס.
און דעריבער בא־ קומט מען דעמולט דעם כת,
אז איידער מ׳גייט ארוים פון חודש תשרי צו סאן די עבודה אין וועלס,
יעדערער אין זיין פערזענלעכע שליחות אין מאג־מעגלעבן לעבן,
לייענט מען אין תורה.
בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ",
אז "בראשית" מיינט "בשביל התודה שנקראת ראשית ובשביל ישראל שנקראו ראשית״ — וואט דאם ניט דעם כח אז ווי מ׳שטעלט זיד אוועק אין שבת בראשית זאל עם אזוי גיין במשך דעם גאנזן יאר,
אז אויד אין דער עבודה בעובדין דחול בגשמיות וחומריות העולם,
זאל זיד אנהערן די מעלה פון אידן אלם דעם עם הנבחר,
"אתה בחרתנו מכל העמים".
ז. ע״פ הנ״ל - אז די מעלה פון אידן אלם דעם עם הנבחר קומט אררם בגלוי אויד
(ואדרבה - דוקא)
ווי זיי שטייען איו עוה״ז הגשמי והחומרי — האט מען אררס א נםק״מ בפועל,
וועלכע איז אן עיקר ויסוד אין דעם אופן ור א איד דארף טאן זיין עבודה,
ובפרט אין זמן הגלות:
וויבאלד אז אלץ - די גאנצע וועלט - איז באשאפן געווארן "בשביל ישראל",
און דאם קומם אררם *ויד בעוה״ז הגשמי והחומרי איו דעם "ובגו בחרת" בגוף החומרי פון א אידן "הנדמה בחומריותו לגופי אוה״ע״ — איז פארשטאנדיק אז אין יעדער מעמד ומצב,
בכל זמן ובכל מקום,
אפילו אין א מצב חומרי ביות ר> אפ ילן אין זמן הג לן ת _ שטייען אידן בדרגת "ראשית",
העכער פון אלע ואכן,
ואדרבה - בשבילם נברא הכל,
זייענדיק דער עם הנבחר אין וועלכן
דער אויבערשטער האם בוחר געווען
(וואם אין דער בחירה איז נים שיין־ קיין שינוק.
[אויב די גאנצע מעלה פון א אידן *לס "ראשית• וואלט באשטאנען נאר אין מעלת הנשמה און אין דער מעלה פון זיינע תכונות הנפש והגוף לגבי אוה״ע -וואלט דעמולט געהאט אן ארט צו זאגן,
אז דאס איז נאר אין א מצב ובתנאי ווען די נשמה איז מאיר בגלר,
אבער ניט איו א מצב פון העלם והסתר אויף גילוי הגשמה ווי אין זמן הגלות: וויבאלד אבער אז "ובנו בחרת מכל עם ולשון הוא הגוף החומרי הנדמה בחומריותו לגופי אוה״ע",
איז די בחירה דא אלע־ מאל].
דערפון איז פארשטאנדיק,
אז אפילו ווען אידן געפינען זיר אין גלות תחת שעבוד מלכיות,
"מפני חטאינו גלינו מארצנו* 2 * — איז הגם אז מ 7 זעם דעמולם ניט בגלוי ווי די נשמה איז בדרגת ״ראשית• - איז אבער דער גוף הגשמי והחומרי פון אידן בדרגת "ראשית•,
צוליב בחירתו של הקב״ה אין דעם גוף - און דעריבער איז מובן,
אז ניט נאר וואס אידן זיינען דעמולט ניט תחת השליטה פון אוה*ע ח״ו
(ניט נאר מצד זייערע נשמות נאר אייר מצד זייערע גופים"/ נאר אדרבה: זיי ויינעו
(אויר בזמן הגלות)
"ראשית• כל הבריאה,
און בשבילם נבראו אלע אוה״ע ושאר חלקי
ספר השמחות - ה׳תשזנ״ב
העולם.
[ביז אז די גדלות פון אוה״ע איז גאר תלוי איז אידן,
כדאיתא“,
אז "בכל דור ובכל זמן,
אומה שישראל תחתם בגלות מתנשאת על כל הגוים"].
ואע״ם אז אין גלות געפינען זין־ אידן אין,
שעבוד מלכיות"",
און מ׳האט דעם ציווי פון,
דינא דמלכותא דינא״“,
און,
לא ימרדו באומות" 8 ,
אל תתגרה בגוים",
וכיו״ב - איז דער טעם אוין> דעם,
ניט דערפאר וואם אידן האבן א מורא ופחד פאר אוה״ע
(בזמן הגלות)
וזיו,
ווארום אדרבה: אידן זיינען בבחי׳,
ראשית" וואט בשבילם נברא האוה״ע,
נאר דער פירוש אין דעם איז,
ע״ד ווי דער ציווי,
אל תצר את מואב ואל תתגר בם מלחמה""
(ועד״ז בנוגע צו עמון"/ אז דאם איז ניט
(כאילו ווי אן עצה טובה)
צוליב דעם וואס אידן דארפן פאר זיי מורא האבן
(צוליב זייער כת)
און מ׳דארף צו זיי אנקומען,
נאר ווי ס׳איז מפורש אין פסוק" דער טעם:,
כי לא אתן לך מארצו ירושה כי לבני לוט נתתי את ער ירושה".
ד. ה. אז אזוי האט דער אויבערשטער איינגעשטעלט דעם סדר,
אז כשם ווי,
ברצונו נתנה לנו" ארץ ישראל,
אזוי איז,
ברצונו נתנה להם" ארצות עמון ומואב,
און ניט צו אידן,
און דעריבער,
אל תתגר בם מלחמה" 7 .
ועד״ז בנוגע צו אל תתגרה באומות און דינא דמלכותא דינא
(וכיו״ב),
אז דאס איז ניט צוליב פחד” ח״ו,
נאר ווייל דער אויבערשטער האט איינגע־ שטעלט און אנגעזאגט אז אזוי דארף זיין דער סדר בזמן הגלות: אבער ס׳איז מובן ופשוט אז דאם רירט כלל וכלל ניט אן דאם וואס אידן זיינען
(אויר בזמן הגלות)
דער עם הנבחר,,
ראשית" פון כל העולם וכל אוה״ע.
דאס הייסט אז נוסף לזה וואם "דינא דמלכותא דינא" איז נאר בנוגע צו געוויסע ענינים גשמיים
(דיני ממונות,
מיסים וארנוניותיי וכיו״ב),
אבער ניט בנוגע צו ענינים פון תורה ומצוות אין וועלכע מ׳האט א קלארע הוראה אין תורה* 7
[ובלשון כ״ק מו״ח אדמו״ר 75 : אונזערע נשמות האט מען אין גלות ניט פארטריבען,
און אין שעבוד מלכיות ניט איבערגעגעבן]
- איז אויד בנוגע צו די גופים און גשמיות
(וחומריות)
פון א איד,
בלייבט ער אלעמאל,
ראשית" און
ש״פ בראשית,
מבת״ח מר־תשון
למעלה פון אוה״ע,
און דאס וראם "דינא דמלכרתא דינא" איז נים דערפאר וואם ער איז תחת שעבוד וממשלת אוה״ע",
נאר ווייל אזה האט דער אויבערשטער איינגעשטעלט דעם סדר אין גלות
("מפני חטאינו").
דערפון איז אויך מובן בנוגע צו די חסדים וואם מ׳באקומט דורך חסידי בזמן הגלות,
וואם דערפאר דארף מען זיי אפדאנקען,
ביז אז "ודרשו את שלום העיר גו׳ כי בשלומה יהי׳ לבם שלוס״” - אז דאס איז ניט ווייל אידן דארפן אנקומען צו זייערע חסדים ח״ו,
דאדרבה: "חסד לאומים חטאת""; און בשעת מ׳באקומט פון זיי חסדים וואם העלפן ארוים אידן אין תומ״צ - איז דאם ניט "חסד לאומים",
נאר חסד פון דעם אויבערשטן
(וואס ער איז ממשיך צו אידן דורך אוה״ע,
ווייל אזוי וויל דער אויבערשטער עם זאל זיין דער סדר בזמן הזה/ ובמילא איז דאם ניט " חטאת* ודו.
ח. ולהוסיף,
אז דער ענין הנ״ל אין שבת בראשית שטייט נאכמער בהדגשה ובגלוי בשנה זו - ה׳תשנ״ב,
וועלכע אידן האבן פארצייכנט אלם ר״ת: "הי׳ תהא שנת נפלאות בה",
און "נפלאות נכל"
("בכל מכל כל")".
״נפלאות״ - נו״ן פלאות״ - באדייט א שלימות אין דעם גילוי פון בחי׳ פלא,
וואם אפילו איין מאל פלא איז מובדל ומופרש פה אנדערע ענינים,
ועאכו״ב נ׳ פלאות.
ולהוסיף,
אז נ׳ איז אויך פאר־ בונדן מיט יובל שנים,
וועלכער ווערט אנגערופן "עולם" 1 ■
(נצחיות).
און "הי׳ תהא שנת נפלאות בה" איז מרמז,
אז נוסף צו "שנת אראנו נפלאות" בשנה שעברה - וואט זיכער ווערט אין דעם ״מזדיין בקודש״״ בשנה זו - קומט צו בשנה זו,
אז דער יאר וועט זיין
(באופן פון תהא - בהוייתה תהא")
״נפל*ת בה״ - די נפלאות וועלן זיין
(נים בלויז א פרט אין יאר,
נאר)
דער ענין פון דעם יאר,
און "נפלאות בכל",
אין אלע זאכן.
וי״ל אז דער גילה פון "נפלאות בה"
(נפלאות וואם זיינען אינגאנצן מובדל ומופרש)
דריקט זיך אויך אויס אין דער גילוי פון בחירתו של הקב״ה אין אידן
(וואם בחירה איז בבחי׳ פלא,
למעלה מכל הענינים,
כנ״ל).
און ווי מ׳האט שוין געזען בגלוי די נפלאות בתחלת שנה זו - בהמשך צו די נפלאות בשנה שעברה — במיוחד בקשר מיט דעם,
אז מדינה ההיא
(רוסלאנד)
לאזט ארויס און איז מסייע טויזנטער סויזנטער אידן צו עולה זיין קיין ארץ ישראל
(און אין נאד ערטער/ וואו זיי קענען לעבן אין פולע פרייהייט בחייהם הפרטיים - דער גילוי פון מעלתם של
ספר השיחות - ה׳תשנ״ב
ישראל,
באופן אז אויר אוה״ע זיינעו אין דעם מכיר און מסייע.
ובהקדים,
אז - דער גילוי והכרה בעולם און פון אוה״ע אין מעלתם של ישראל ווערט נתחזק מדור לדור,
קו־ מענדיק אלם נעענטער צו דער גאולה האמיתית והשלימה,
ווען עם וועט מ־ קויים ווערן דער "והלכו גוים לאורך"",
"והיו מלכים אומניך ושרותיהם מניקו־ תירי",
וכר.
און אלם הכנה לזה,
איז במשך הדורות - אויר איו זמן הגלות -געפינט מען אז אפילו אוה״ע האבן מכיר געווען אז אידן זיינען דעם עם הנבחר.
כנראה בכו״ב מדרשי חז״ל
[לדוגמא: די גמרא אין זבחים",
אז א מלך פון אוה״ע האט מסייע געווען אז א איד זאל זיין אנגעטאן "לכבוד ולתפארת",
"אקיים בך והיו מלכים אומניך",
ועוד].
וכידוע אויך,
אז אוה״ע רופן אן אידן בלשונם
(אויר ווען זיי רעדן איינער מיט דעם צווייטן)
- דער "עם הנבחר".
און אין דעם איז צוגעקומען נאכמער בדורות האחרונים 7 ״,
ובמיוחד - במדינת ארצות הברית
(ועוד מדינות),
וועלבע איז א מדינה של חסד,
וואם לאזט אידן טאו זייער עבודה מתוך מנוחת הנפש ומנוחת הגוף,
און איז זיי נאך מסייע בזה,
און מסייע אידן אין ארץ ישראל וכר.
ובזה גופא - איז צוגעקומען נאכמער בשנים האחרונות,
ובפרט בשנה שעברה
(שנת אראנו נפלאות)
און תחלת שנה זו
(שנת נפלאות בה)
- בנוגע צו דער היתר יציאה און סיוע פון מדינה ההיא בעליית אחינו בנ״י לארץ ישראל,
כנ״ל.
ויש לומר אז דער דרך בכל זה איז דורכגעבראכן געווארן דורך די פעולות פון גדולי ישראל במשך הדורות מיט אוה״ע,
ובמיוחד - פון רבותינו נשיאינו
[אנהויבנדיק פון דעם אלטן רבי׳ן,
וועלכער האט זיך געמישט אין עניני העולם,
כידוע זיין השתדלות בנצחונו פון אלכנסדר איבער נאפאלעיאן לטובת בנ״י
(ברוחניות).
וי״ל,
אז איצטער איז ארויס טובת בנ״י פון מדינה ההיא אויך בגשמיות,
דויד סיוע פון מדינה ההיא אז אידן זאלן פון דארט ארויסגיין,
כנ״ל].
ויהי רצון,
אז אין דעם זאל צוקומען נאכמער און נאכמער באופן פון מוסיף והולד ואור,
ביז אז עס זאלן נתבטל ווערן אלע הגבלות אין דער השפעת חסד צו אידן און אין הכרת מעלתם של ישראל און אין זייער בעלות אויף ארץ ישראל
[וואם יעדער איד - אויר בזמן הזה - האט א חלק אין ארץ ישראל]"",
בהתאם לדברי רש״י בריש פרשתנו: "כח מעשיו הגיד לעמו לתת להם נחלת גוים,
שאם יאמרו אומות העולם לישראל לסטים אתם שכבשתם ארצות שבעה גוים,
הם אומרים להם כל הארץ של הקב״ה היא,
הוא בראה ונתנה לאשר ישר בעיניו,
ברצונו נתנה להם וברצונו נטלה מהם ונתנה לנו"
[און ווי מ׳האט בימים אלו ממש מכריז געווען אויף אן אסיפה פון אוה״ע,
אז ארץ ישראל ובמיוחד חברון,
באלאנגט צו אידן,
ווי עם
ש״ס בראשית,
מבה״ח מד־וזשון
שטייט אין תורה,
ובלשונם - אין,
כיובעל*,
וואס אויך זיי האלטן עם פאר א ספר קדוש!
ט. מכל הנ״ל איז פארשטאנדיק בפשטות וויפל ט׳איז מושלל בתכלית די הכרזה וואס איז נתפרסם געווארן לאחרונה - אז אידן אין ארץ ישראל דארפן זיו אונטערגעבן צו דעם לחץ פון אוה״ע בקשר מיט ארץ ישראל צוליב אל תתגרה באומות,
ווארום ויי
(די אידן)
געפינען זיר אונמער דער שליטה פון אוה*ע און זיינען אפהענגיק אין זייערע חסדים,
ביז - נאכמער: אז די הצלה און קיום פון אידן אין ארץ ישראל איז
(געווען)
תלוי אין אוה״ע,
ר*ל היל״ת!...
ערשטנם
(א) : ר״ל צו זאגן אז דער קיום פון אידן איז בספק ר״ל היל״ת.
עם ישראל איז נצחי וויבאלד אז זיי זיינען דעם אויבערשטו׳ם פאלק און דער אויבערשטער איז נצחי
(כמ״ש",
אני ה 14 לא שניתי ואתם בנ״י לא כליתם*,
ועוד,
ועוד).
צווייטנם
(ב) : יעדער איד ווייסט בפשטות,
אז די התחלה ופתיחה פון כל התורה כולה איז:,
בראשית*,
און רש*י איז אויף דעם מפרש:,
בשביל התורה שנקראת ראשית ובשביל ישראל שנקראו ראשית*!
איז פארשטאנדיק בפשטות ממש,
אז ניט אוה*ע זיינען בעה״ב אויףאידן ר*ל!
והיות אז דאם איז די התחלה ופתיחה פון גאנץ תורה - סיי תורה שבכתב און סיי תורה שבעל־פה
(,
פירושה* פון תושב*כ וואם איז געגעבן געווארן צוזא־ מען מיט תושב״ב")
וואם דאם איז כולל
, כל מה שתלמיד ותיק עתיד לחדש״יי,
די תורה וואס איז געלערנט געווארן און צוגעקומען בא אידן במשך כל הדורות - איז פארשטאנדיק,
אז,
בראשית,
בשביל התורה שנקראת ראשית ובשביל ישראל שנקראו ראשית*,
איז א יסוד בכל התורה כולה.
[ווי פארשטאנדיק בפשטות,
ובמכ״ש וק*ו דערפון וואס יעדער ענין אין תורה - אויך סדר אין תורה״ - איז בתכלית הדיוק,
עאכו*כ אזוי בנוגע צו,
בראשית*,
די התחלה פון גאנץ תורה.
וואס א התחלה פון יעדער זאך,
אפילו בלשון בני אדם,
איז מיט די מערסטע דיוק,
עאכו*כ אין תורה"].
ולמרות זה - אונטערשטייט זיר א איד צו מכריז ויין בפומבי לפני כו*כ עשיריות מישראל וואס זיינען געקומען הערן,
תורה* - אז דער קיום פון אידן איז תלוי אין אוה*ע!...
די פליאה בדבר איז נאד שטארקער קומענדיק איצטער פון די ימים טובים אין חודש תשרי ווען אידן האבן געזאגט כמ*פ אין זייערע תפלות,
אתה בחרתנו מכל העמים*!
ועד כדי כך איז דאם בפשטות - אז עם וואלט גאר קיינעם ניט איינגעפאלן אז מ׳דארף דאם באווארענען.
ובפרט א אידז...
- אפילו אוה״ע זיינען דאד מכיר אז
ספר השיחות - ח׳תשנ״ב
אידן זיינען דער עם הנבחר.
און במשך הדורות איז דאם געווען א דבר הפשוט.
ביז אז אפילו אין די דורות ווען עם זיינען געווען העלמות והסתרים כו׳
(ווי אין זמן המשכילים וכיו״ב/ וואלט א רב מיט סמיכה זיר ניט אונטערשטאנען מכריז ויין אוא ואך!
און
(ג) די.
טענה" פון אל תתגרה באומות וכו׳ און די חסדים וואט מ׳באקומט פון אוה״ע - האט דערצו כלל קיין שייכות נים,
ווארום ס׳איז מובן ופשוט,
אז אל תתגרה באומות וכר רירט ח״ו כלל וכלל ניט אן דעם.
בראשית בשביל ישראל" און דעם.
אתה בחרתנו״ - וכמדובר לעיל.(ס״ז)
ועוד ועיקר
(ד) : ס׳איז פארשטאנדיק בפשטות,
אז ווען עס רעדט זיר וועגן קיום התומ״צ - איו אויף דעם ניט שייר זאגן אל תתגרה וכו׳.
ועאכו״ב בנדו״ד -וואו עס רעדט זיר וועגן פקוח נפשות דורד החזרת השטחים,
ווי דער פסק־דין בשולחו עייר אורח חיים סימן שכט
(כמדובר כמ״פ/ אז,
נכרים שצרו על עיירות ישראל..
אם באו על עסקי נפשות..
ואפילו עדיין לא באו אלא ממשמשים לבוא יוצאים עליהם בכלי זיין ומחללים עליהם את השבת..
ובעיר הסמוכה לספר אפילו אינן רוצין לבוא אלא על עסקי קש ותבן מחללין עליהן את השבת שמא ילכדו העיר ומשם תהא הארץ נוחה ליכבש לפניהם".
י. ויהי רצון אז ער זאל חוזר זיין בדבריו.
אפילו דוד המלר האט געזאגט".
שגיאות מי יבין"
[ועאכו״ב אז מ׳זאל ניט מגדיל זיק דעם טעות,
דורד זאגן פירושים און ביאורים וכו׳ היפר האמת,
און דאם וועט סיי־ווי ניט העלפן,
נאר מאכן נאד ערגער,
ווארום,
אמת מארץ תצמח""].
ועוד ועיקר - אז מ׳זאל בכלל ניט דארפן רעדן אין שולל זיין אזוינע ענינים,
און מכאן ולהבא - רעדן נאר בשבחם ומעלתם של כל אחד מישראל,
און במיוחד - דויד דעם וואס זיי זיינען מוסיף אין לימוד התורה וקיום המצוות,
כולל ובמיוחד - אין די שיעורי חת״ת,
ר״ת חומש תהלים תניא
(כרגיל להזכיר אין דעם זמן ווען מ׳הויבט אן לערנען תורה מתחלתה בשמחת תורה),
ועוד והוא העיקר: עס זאל צוקומען אין דער הכרה בכל העולם כולל ביי אוה״ע אין מעלתם ושבחם של ישראל -,
כראשית בשביל ישראל״,
און - אז ארץ ישראל געהערט צו אידן,
ביז -שלימות הגילוי בזה,
בגאולה האמיתית והשלימה,
ווען מ׳וועט האבן נוסף צו די ז׳ ארצות אויר קיני קניזי וקדמוני*,
ותיכף ומיד ממש,
בשבת בראשית הי׳ תהא שנת נפלאות בה - גילוי נפלאות הקב״ה,
ביז עיקר הנפלאות -,
כימי צאתר מארץ מצרים אראנו נפלאות״יי,
בגאולה האמיתית והשלימה ע״י משיח צדקנו,
און מ׳גייט גלייד אריק אין.
אלה תולדות נח נח",
נייחא לעליונים ונייחא לתחתונים,
און דערנאד - "לר לד מ־ ארצך וממולדתד ומבית אביר אל הארץ אשר אראך״,
אז אלע אידן - אויר די וואם געפינעו זיר לע״ע אין חו״ל
(כולל די אבות החסידות חב״ד - דער אלטער רבי,
דער מיטעלער רבי און דער צמח
94) תהלים יט,ג.
ספר השיחות - ח׳תשנ״ב
משיחות ש״פ נח,
ד׳ מר־תשון ה׳תשנ״ב
א. שבת פרשת נח היא שבת כללית,
להיותה השבת הראשונה שבה נשלמת העבודה דששת ימי המעשה שלאחרי שבת בראשית
(סיום וחותם מועדי חודש תשרי,
שלאח״ז מתחילה עיקר העבודה בעולם,
שמים וארץ וכל צבאם)
- כמודגש בשם הפרשה: "נח",
מלשון מנוחה,
"נייחא■ דרוחא,
שהוא בחינת שביתה כאדם השובת ממלאכתו,
ובמ״ש• וישבות ביום השביעי ותרגומו ונח ביומא שביעאה״י,
היינו,
שבשם הפרשה מודגש כללות ענינו של יום השבת.
וההסברה בזה:
מהטעמים לכד ש״שבת בראשית" היא שבת כללית,
כפתגם רבותינו נשיאינו 5 "ווי מ׳שטעלט זיר שבת בראשית אזוי גייט א גאנץ יאר"
(ההנהגה דשבת בראשית נמשכת בכל השנה)
— כיון ש״מיני 6 מתברכין כולהו יומין" 5 ,
כל ימי השבוע הראשון לעבודה בפועל בעולם,
שבו כלולים גם ימי השבוע דכל השבועות שבמשך השנה 5 ,
שהרי בכל שבוע
חוזרים ונשנים אותם שבעה ימים,
מיום ראשון עד יום השבת/ שבעת ימי ההיקף הכוללים כל המשך הזמן.
ומזה מובן שגם.
שבת נח" היא שבת כללית - להיותה השבת הראשונה שבה נשלמת העבודה דששת ימי המעשה
("ויכולו השמים והארץ וכל צבאם"•)
דשבוע הראשון,
שכולל כל השבועות שבמשך השנה•,
ולכן מודגש בה כללות ענין השבת שענינו מנוחה,,
נח",.
נייחא דרוחא..
שביתה כאדם השובת ממלאכתו".
ונמצא,
ששבת בראשית כוללת העבודה דכל ימי השבוע
(בבל השנה)
כפי שהיא "בכח",
ושבת פרשת נח
(לאחרי העבודה בפועל במשך ששת ימי המעשה)
כוללת ומהוה.
אבן הבוחן" לעבודה דכל ימי השבוע
(בכל השנה)
כפי שהיא "בפועל״י.
ב. ויש לבאר הקשר והשייכות גם לתוכנה של פרשת השבוע•■: