English translation — משיחות ש״פ צו, שבת הגדול, ח׳ ניסן ה׳תנש״א

English translation 1

The content of the month of Nissan,

דער אינהאלט פון חודש ניסן,

English translation 2

The,

דער,

English translation 3

the month of Redemption"* - which is so called due to its central theme,

חודש הגאולה״* - וואם ווערט אזוי אני גערופן על שם זיין צענטראלען ענין,

English translation 4

the holiday of Passover,

חג הפסח,

English translation 5

"Time of our freedom"* - is especially emphasized in the Shabbos before Pesach:

״זמן חירותנו״* - איז ספעציעל אונטערשטראכן אין דעם שבת פאר פסח:

English translation 6

Nissan is from the word 'nem'? And further: Nissan

ניסן איז מלשון נם? און נאכמער: ניסן

English translation 7

(with two nuns)

(מיט צוויי נוני״ן)

English translation 8

indicates "nisay nissim"4 - the miracles and wonders that the Above One performed with the Jews in this month, taking them out of Egypt,

באווייזט אויף "נסי נסים״4 - די נסים ונפלאות וואט דער אוי־ בערשטער האט געטאן מיט אידן אין דעם חודש ארויסנעמענדיק זיי פון מצרים,

English translation 9

which signifies the special,

וועלכער באצייכנט די ספעציעלע,

English translation 10

miraculous conduct of this month.

נסים׳־ דיקע הנהגה פון דעם חודש.

English translation 11

And the concept

און דער ענין

English translation 12

(of nisay nissim)

(פון נסי נסים)

English translation 13

Comes more emphatically to expression in the Shabbos before Pesach

קומט גאכמער צום אוים־ דרוק אין דעם שבת פאר פסח

English translation 14

(from which it is blessed

(פון וועלכן עס ווערט געבענטשט

English translation 15

(from it is blessed)

(מיני׳ מתברף)

English translation 16

The Yom Tov of Pesach, which is called "Shabbos HaGadol" "because a great miracle occurred on it"7,

דער יום־טוב פסח*/ וועלכער ווערט אנגערופן "שבת הגדול" "לפי שנעשה בו נס גדול"7,

English translation 17

The miracle of "Who smote Egypt with their firstborn"•

דער נס פון "למכה מצרים בבבוריהם"•

English translation 18

(as the Alter Rebbe explains at length in his Shulchan Aruch: "And they established this as a remembrance for generations on Shabbos and called it Shabbos HaGadol".

(ווי דער אלטער רבי איז מבאר באריכות אין זיין שולחן ערוך*/ "וקבעו נם זה לזכרון לדורות בשבת וקראוהו שבת הגדול".

English translation 19

And furthermore: "On Shabbos HaGadol was the beginning of the redemption and the miracles"•* of Yetzias Mitzrayim

און נאכמער: "בשבת הגדול היתה התחלת הגאולה והנסים"•* פון יציאת מצרים

English translation 20

(and therefore on this Shabbos we say "We were slaves, etc."*י)

(וואם דערפאר זאגט מען בשבת זה "עבדים היינו וכו׳״*י)

English translation 21

.

English translation 22

One must understand*: Why specifically is the name "Who smote the Egyptians through their firstborn" called

דארף מען פארשטיין*׳: פארוואם ווערט דוקא דער נם פון "למכה מצרים בבכוריהם" אנגערופן

English translation 23

(a)

(א)

English translation 24

"a great miracle"

"נס גדול"

English translation 25

(greater than the other miracles)

(גרעסער ווי די אנדערע נסים)

English translation 26

: In what does the greatness of this miracle consist? So much so that this is

: אין וואם באשטייט די גדלות פון דעם נם? ביז אז דאם איז

English translation 27

(b)

(ב)

English translation 28

"the beginning of the redemption and the miracles" of the Exodus from Egypt,

"התחלת הגאולה והנסים" פון יצי״מ,

English translation 29

Superficially, this is just another miracle among all the miracles that happened in Egypt.

דלכאורה איז דאם נאר נאך א נס פון צווישן אלע נסים וואם האבן פאסירט אין מצרים.

English translation 30

One must also have an explanation of the connection of this miracle specifically to the day of Shabbos,

מ׳דארף אויד האבן הסברה אין דער שייכות פון דעם נס מיט יום השבת דוקא,

English translation 31

that "they established this miracle as a remembrance for generations on Shabbos and called it Shabbos HaGadol,"

וואם "קבעו נם זה לזכרון לדורות בשבת וקראוהו שבת הגדול",

English translation 32

despite the fact that there is a reason for this3*,

דאע״ס אז ס׳איז דא א סיבה אויף דעם3*,

English translation 33

one must nevertheless say**

דארף מען אבער זאגן**

English translation 34

(knowing the great precision in every matter in the Torah and the fixing of days according to the Torah)

(וויסנדיק דעם גודל הדיוק אין יעדער זאך אין תורה און קביעות הימים ע״פ תורה)

English translation 35

that this also has a connection

אז דאם האט אויך א שייכות

English translation 36

©Sefer HaSichos - 5751

©פר השיחות - ה׳תנש״א

English translation 37

Inwardly with the content of Shabbat,

פנימית מיט דעם תוכן פון שבת,

English translation 38

Until therefore the Shabbat is called "Shabbat HaGadol".

ביז אז דערפאר ווערט דער שבת אנגערופן "שבת הגדול".

English translation 39

And to add,

ולהוסיף,

English translation 40

that the connection of "

אז די שייכות פון "

English translation 41

(beginning of)

(התחלת)

English translation 42

the Redemption and miracles" with Shabbat

הגאולה והנסים" מיט שבת

English translation 43

(HaGadol)

(הגדול)

English translation 44

is more emphasized this year,

איז נאכמער בהדגשה דעם יאר,

English translation 45

When the first day of Pesach

ווען דער ערשטער טאג פסח

English translation 46

(which then was the actual Geulah and Yetzias Mitzrayim)

(וואם דעמולט איז געווען די גאולה ויציאה ממצרים בפועל)

English translation 47

occurs on Shabbos5?

קומט אויס ביום השבת5?

English translation 48

One of the main themes in the Geulah of Mitzrayim emphasized in the Torah is - that the Geulah was through Moshe Rabbeinu,

איינער פון די ענינים עיקריים אין גאולת מצרים אונטערשטראכן אין תורה איז - דאס וואס די גאולה איז געווען דורך משה רבינו,

English translation 49

Go'elam Shel Yisroel,

גואלם של ישראל,

English translation 50

As the Torah relates at length*', how the Aibershter chose specifically Moshe*' as the Go'el Yisroel.

ווי די תורה דערציילט ובארוכה*׳ ווי דער אויבערשטער האט אויסגעקליבן דוקא משה׳ןי* אלם דער גואל ישראל.

English translation 51

Until even when Moshe requested from the Aibershter "Sh'lach na b'yad tishlach",

ביז אז אפילו ווען משה האט געבעטן באם אויבערשטן "שלח נא ביד תשלח"",

English translation 52

the Almighty did not accept his request,

האט דער אויבערשטער ניט אנגענומען זיין בקשה,

English translation 53

because the Almighty wanted specifically that Moshe be the messenger to redeem the children of Israel.

ווייל דער אויבערשטער האט גע־ וואלט אז דוקא משה זאל זיין דער שליח צו גואל זיין בני ישראל.

English translation 54

From this it is understood,

דערפון איז מובן,

English translation 55

that Moshe has a deep connection to redemption,

אז משה האט א טיפע שייכות מיט גאולה",

English translation 56

and therefore specifically he has the power to redeem Jews.

און דערפאר האט דוקא ער בכח צו גואל זיין אידן.

English translation 57

until which Chazal say about Moshe, "He is the first redeemer, he is the last redeemer"? Moshe is called "the last redeemer" even regarding the true and complete redemption from this last exile

ביז אז חז״ל זאגן אויף משה׳ן "הוא גואל ראשון הוא גואל אחרון""? משה ווערט אנגערופן "גואל אחרון" אפילו בנוגע צו דער גאולה האמיתית והשלימה פון גלות זה האחרון

English translation 58

(which will be through Mashiach Tzidkeinu, about whom it states21 "As in the days of your exodus from the land of Egypt, I will show him wonders,"

(וואם וועט זיין ע״י משיח צדקגוx אויף וועלכע עם שטייט21 "כימי צאתך מארץ מצרים אראנו נפלאות",

English translation 59

and especially as is known, that the redemption from Egypt is the head and root of all redemptions,

ובפרט כידוע" אז גאולת מצרים איז דער ראש ושורש פון אלע גאולות,

English translation 60

Includes also the future redemption that is to come - and why redemption?

כולל אויך גאולה העתידה לבוא -ווארום גאולה

English translation 61

(Every redemption)

(יעדע גאולה)

English translation 62

Comes specifically through the power of Moses.

קומט דוקא בכח משה.

English translation 63

The point of the explanation in this:

די נקודת הביאור בזה:

English translation 64

The purpose of the redemption from Egypt is - "And I will take you to Me for a people, and I will be to you a G-d, and you will know that I am the L-rd your G-d who brought you out from under the burdens of Egypt"5? And "I am the L-rd your G-d who brought you out of the land of Egypt."

דער תכלית פון גאולת מצרים איז -"ולקחתי אתכם לי לעם והייתי לכם ל־ אלקים וידעתם כי אני ה׳ אלקיכם המוציא אתכם מתחת סבלות מצרים"5? און "אנכי ה׳ אלקיך אשר הוצאתיך מארץ מצרים"".

English translation 65

So the revelation of Elokus below in the Geulah of Mitzrayim is,

אז דער גילוי אלקות למטה בגאולת מצרים איז,

English translation 66

in order that Yidden,

בכדי אז אידן,

English translation 67

as they find themselves in the world,

ווי זיי געפינען זיך אין וועלט,

English translation 68

should see it and recognize and know the Eibershter,

זאלן דאם זען און אנער־ קענען און וויסן דעם אויבערשטן,

English translation 69

and should accept

און זאלן אננעמען

English translation 70

(afterwards at Matan Torah)

(דערנאך בא מתן תורה)

English translation 71

the Torah and mitzvos of the Eibershter,

די תורה ומצוות פון דעם אויבערשטן",

English translation 72

and through their avodah — reveal G-dliness in a constant and eternal manner in their life and portion in the world, as it was carried out in the Mishkan.

און דורך זייער עבודה - אנטפלעקן ג־טלעב־ קייט באופן קבוע ונצחי אין זייער לעבן און חלק בעולם ווי דאם האט זיך אויסגע־ פירט אין דעם משכן

English translation 73

(the purpose of Yetzias Mitzrayim and Mattan Torah)

(התכלית פון יצי״מ ומ״ת)

English translation 74

- "And they shall make Me a Sanctuary and I will dwell"

- "ועשו" לי מקדש ושכנתי

English translation 75

Parshas Tetzaveh,

ש״פ צד,

English translation 76

Shabbos HaGadol,

שובת הגדול,

English translation 77

8th of Nissan

ח׳ ניסן

English translation 78

"in their midst"17,

בתוכם״17,

English translation 79

and more permanently - is the Beis HaMikdash

און גאכמער בקביעות - איז דעם בית המקדש

English translation 80

(first and second/ and in the ultimate perfection will be in the third Beis HaMikdash,

(ראשון ושני/ ובתכלית השלימות וועט עם זיין אין בית המקדש השלישי,

English translation 81

"The Sanctuary of the L-rd, Your hands have established"

"מקדש אד׳ כוננו ידיך"",

English translation 82

Eternal House*1,

בית נצחי*1,

English translation 83

In the true and complete redemption,

בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 84

And through this - also to reveal G-dliness in the world in such a way,

און דורך דעם - אויך מגלה זיין אלקות אין וועלט באופן כזה,

English translation 85

Until the perfection in this in the future to come,

ביז די שלימות בזה לע״ל,

English translation 86

When the entire world and all people in it will hear and see G-dliness openly and in completeness,

ווען די גאנצע וועלט און אלע מענטשן אין איר וועלן אנהערן און זעען אלקות בגלוי ובשלימות,

English translation 87

"And the glory of the L-rd shall be revealed, and all flesh together shall see that the mouth of the L-rd has spoken."

"ונגלה כבוד הוי׳ וראו כל בשר יחדיו כי פי ה׳ דיבר"".

English translation 88

That is also the reason why the redemption from Egypt came specifically through miracles and wonders.

דאם איז אויד דער טעם פארוואם גאולת מצרים איז געקומען דוקא דורך נסים ונפלאות

English translation 89

(revealed)

(גלויים)

English translation 90

- Because specifically through a miracle above nature,

- ווארום דוקא דורך א נם שלמעלה מדרך הטבע,

English translation 91

is revealed openly

ווערט אנטפלעקט בגלוי

English translation 92

(before eyes of flesh)

(לעיני בשר)

English translation 93

the unlimited power of the Almighty,

דער אומ־ באגרענעצטער כה פון דעם אויבערשטן,

English translation 94

so that it be recognized openly that the Almighty is the Master of the world's nature,

מ׳זאל דערקענען בגלוי ווי דער אויבער־ שטער איז דער בעה״ב אוין" טבע העולם,

English translation 95

and therefore has the power to make a miracle above for

און האט דעריבער דעם כח צו מאכן א נם העכער פאר

English translation 96

(or a miracle that changes)

(אדער א נם וואם בייט)

English translation 97

The natural conduct of the world

די הנהגה טבעית פון עולם

English translation 98

(from the term 'concealment and hiding'1/ what nature

(מלשון העלם והסתר׳1/ וואט טבע

English translation 99

(from the term 'they drowned in the sea'? covers• the active force of the Above which is within it,

(מלשון "טובעו בים"? פאדדעקט אוין• דעם כח הפועל פון דעם אויבערשטן וואם איז אין אים פאראו,

English translation 100

And this has given and gives power to Jews

און דאם האט געגעבן און גיט דעם כה צו אידן

English translation 101

(who have seen the miracles

(וועלכע האבן געזען די נסים

English translation 102

revealed/ that in them should be a redemption - a liberation from the limitations

גלויים/ אז בא זיי זאל ווערן א גאולה -באפרייאונג פון די באגרענעצונגען

English translation 103

(measurements and boundaries)

(מדידות והגבלות)

English translation 104

of the world and from the "enslavement" to worldly assumptions and "capacity" to the various

פון דער וועלט און פון דער "פארשקלאפונג" צו וועלטישע הנחות און "קגעכטשאפט" צו די פארשידענע

English translation 105

(Mitzrayim from the expression11)

(מצרים מלשון11)

English translation 106

Constraints and boundaries of the world in general and exile in particular,

מיצרים וגבולים פון עולם בכלל און גלות בפרט,

English translation 107

Starting from the Egyptian exile - that it becomes "the time of our freedom",

אנהויבנדיק פון גלות מצרים - אז עם ווערט "זמן חירותנו",

English translation 108

True freedom from all limitations,

חירות אמיתית פון אל ע הגבלות,

English translation 109

Including the limitations of the garments of nature

כולל די הגבלות פון לבושי הטבע

English translation 110

(Also from miracles clothed in nature,

(אויד פון נסים המלובשים בטבע,

English translation 111

Like Purim too34)

ווי נם פורים34)

English translation 112

.

English translation 113

As it will be in completeness in the true and complete redemption,

ווי דאם וועט זיין בשלימות בגאולה האמיתית והשלימה",

English translation 114

When it will be "As in the days of your exodus from the land of Egypt I will show him wonders."

ווען עם וועט זיין "כימי צאתך מארץ מצרים אראנו נפלאות",

English translation 115

Wonders entirely above nature

נפלאות אינגאנצן למעלה מדרך הטבע

English translation 116

(Like the miracles of Yetzias Mitzrayim/ but even more - wonders even relative to the miracles of the Exodus from Egypt: and in a manner of "I will show him,"

(ווי די נסים פון יצי״מ/ אז נאכמער - נפלאות אפילו בערך צו די נסים פון יציאת מצרים: און אין אן אופן פון "אראנו",

English translation 117

The Supreme One Himself shows them,

דער אויבערשטער אלייז בא־ ווייזט זיי,

English translation 118

What is then revealed all,

וואס דעמולט ווערט אנט־ פלעקט אלץ,

English translation 119

Both that which pertains to being revealed

סיי דאם וואס איז שייך צו ווערן אנטפלעקט

English translation 120

(Nigleh/ both that which is con- tained

(נגלה/ סיי דאם בא־ האלטענע

English translation 121

(Hidden)

(נסתר)

English translation 122

: One sees the truth and the inner dimension of the natural conduct,

: עם ווערט געזען דער אמת און די פנימיות פון דער הנהגה טבעית,

English translation 123

the complete miraculous conduct,

די פולקאמע הנהגה נסית,

English translation 124

until also that which is entirely "wondrous".

ביז אויר דאם וואס איז אינגאנצן "נפלא".

English translation 125

And the power to bring redemption to Jews

און דער כח אויף ברענגען גאולה צו אידן

English translation 126

(revelation of G‑dliness below)

(גילוי אלקות למטה)

English translation 127

in the aforementioned manner comes specifically through Moshe Rabbeinu,

באופן הנ״ל קומט דוקא דורך משה רבינו,

English translation 128

the Redeemer of Israel,

גואלם של ישראל,

English translation 129

As follows.

כדלקמן.

English translation 130

©Sefer HaSichos - 5751

©פר השיחות - ה׳תנש״א

English translation 131

One will understand it by clarifying the content, concept, and innovation of Moshe

וועט מען עס פארשטיין דורך ער־ קלערן דעם תוכן ענין וחידוש פון משה

English translation 132

(which is, for example, the innovation of the concept of the Redemption,

(וואם איז בדוגמא דער חידוש פון עבין הגאולה,

English translation 133

and therefore the Redemption comes specifically through Moshe)

און דערפאר קומט די גאולה דוקא דורך משה׳ן)

English translation 134

- as given in the Book of Psalms, Psalm 18

- ווי ארויסגעגעבן אין ספר תהלים מזמור צדי״ק

English translation 135

(which one begins to say on these days)

(וועלכער מען פאנגט אן זאגן בימים אלחי)

English translation 136

,

English translation 137

And then we begin "A prayer of Moses, the man of G-d,"

וועל־ כער הויבט זיך אן "תפלה למשה איש ה־ אלקים",

English translation 138

And concludes with "And may the pleasantness of the L-rd our G-d be upon us, and the work of our hands establish for us, and the work of our hands establish it."

און איז מסיים "ויהי נועם ה׳ אלקינו עלינו ומעשה ידינו כוננה עלינו ומעשה ידינו כוננהו".

English translation 139

This Psalm is especially distinguished with the novelty,

דער מזמור איז ספעציעל אויסגע־ טיילט מיט דעם חידוש,

English translation 140

that it was said by Moses our teacher

אז ער איז געזאגט געווארן דורך משה רבינו

English translation 141

("A prayer of Moses")

("תפלה למשה")

English translation 142

; it is the first of the "eleven psalms etc. from here until 'A psalm of David'

; ער איז דער ערשטער פון די "אחד עשר מזמורים כו׳ מכאן עדיי לדוד מזמור

English translation 143

(Psalm)

(ש)

English translation 144

Moshe said them"" - and from this it is understood,

משה אמרם״״ - וואם דערפון איז מובן,

English translation 145

that the chapter expresses the content of Moshe's work and action

אז דער מזמור גיט ארוים דעם תוכן פון עבודת ופעולת משה

English translation 146

(through his prayer)

(ע״י תפלתו)

English translation 147

,

English translation 148

including - his activity among Jews and in the world".

כולל - זיין פעולה אין אידן און אין דער וועלט".

English translation 149

And as Chazal say",

און ווי חז״ל זאגן״י,

English translation 150

that "May the pleasantness of Hashem

אז "ויהי נועם ה׳

English translation 151

our G-d be upon us etc."

אלקינו עלינו גו׳"

English translation 152

(End of this psalm)

(סיום מזמור זה)

English translation 153

is the blessing

איז די ברכה

English translation 154

(and prayer)

(ותפלה)

English translation 155

of Moses in connection with the indwelling of the Shechinah in the Mishkan: "He said to them: May it be His will that the Shechinah dwell in the work of your hands,

פון משה אין צחאמענהאנג מיט דער השראת השכינה אין משכן: "אמר להם יהי רצון שתשרה שכינה במעשה ידיכם,

English translation 156

And let the pleasantness of the L-rd our G-d be upon us etc."

ויהי נועם ה׳ אלקינו עלינו וגו׳".

English translation 157

Thus specifically Moses' prayer brought about the indwelling of the Shechinah in the Mishkan,*

אז דוקא תפלת משה האט אויפגעטאן די השראת השכינה אין משכן׳*,

English translation 158

Arrange in a manner of "establish for us"

ארן אין אן אופן פון "כוננה עלינו"

English translation 159

(fundamentally established)

(גרונטבאפעסטיקט)

English translation 160

- with permanence,

- מיט א קביעות,

English translation 161

for generation after generation

לדור דור

English translation 162

[until it will be in perfection in the Third Holy Temple,

[ביז ווי דאם וועט זיין בשלימות אין בית המקדש השלישי,

English translation 163

as the words of our Sages, may their memory be blessed,41 on the verse "and the work of our hands establish it" — referring to the Third Holy Temple,

כדברי חז״ל41 עה״פ אז "ומעשה ידינו כוננהו" באציט זין־ צום ביהמ״ק השלישי,

English translation 164

about which the Almighty says: in the future to come, I will build it and cause My Divine Presence to rest within it, and it will never be destroyed]

אויף וועלכען דער אויבערשטער זאגט: לעתיד לבא אני אבנה אותו ומשרה שכינתי בתוכו ואינו חרב לעולם]

English translation 165

.

English translation 166

The explanation in this - and with the preface of the precision in the double language

דער ביאור אין דעם - ובהקדים דעם דיוק אין דעם כפל הלשון

English translation 167

(and the concept)

(וענין)

English translation 168

At the beginning of the psalm and at its end43: What is the reason for the double "

בתחלת המזמור ובסיומו43: וואס איז דער טעם אויף דעם כפל "

English translation 169

(a prayer of)

(תפלה ל)

English translation 170

Moses",

משה",

English translation 171

And then his title - "man of G-d".

און דערנאך זיין תואר - "איש האלקים".

English translation 172

And similarly at the end of the psalm: "May the pleasantness of the L-rd our G-d be upon us, and the work of our hands establish for us

ועד״ז בסיום המזמור: "ויהי נועם ה׳ אלקיגו עלינו ומעשה ידינו כוננה עלינו

English translation 173

(And then - a second time)

(און דערנאך - א צווייטן מאל)

English translation 174

And the work of our hands, establish it.""

ומעשה ידינו כוננהו"".

English translation 175

Shabbos Parshas Vayakhel,

ש״פ ונו,

English translation 176

Shabbos HaGomel,

שבת הגמל,

English translation 177

8 Nissan

ח׳ ניסן

English translation 178

And one might say one of the explanations in this:

ויש לומר איינער פון די ביאורים אין דעם:

English translation 179

In order to bring about a continuation and revelation of G-dliness below in a permanent manner

בכדי אויפטאן המשכת וגילוי אלקות למטה באופן של קביעות

English translation 180

("And I will dwell among them" in the manner of "establish it for us")

("ושכנתי בתוכם" באופן פון "כוננה עלינו")

English translation 181

Two matters are required,

פאדערן זיך צוויי ענינים,

English translation 182

Two extremes,

צווי* קצוות,

English translation 183

and their connection together:

און חיבורם יחד:

English translation 184

(a)

(א)

English translation 185

A koach that is higher than the usual conduct,

א כה וואם איז העכער פאר די געוויינלעכע הנהגה,

English translation 186

the natural conduct of the world,

הנהגה טבעית פון וועלט,

English translation 187

which has the strength to bring into the world a revelation of G‑dliness

וואם דאם האט די שטארקייט צו אריינברענגען אין וועלט גילוי אלקות

English translation 188

(which is not revealed in the world

(וואם איז ניטא בגלוי אין עולם

English translation 189

(from the language of concealment and hiding)

(מלשון העלם והסתר)

English translation 190

Mitzvah/ until to remake the world,

מצ״ע/ ביז צו איבערמאכן די וועלט,

English translation 191

she should become "a vessel" for revealing G‑dliness.

זי זאל ווערן "א כלי" אויף גילוי אלקות.

English translation 192

And especially in a manner of permanence and eternity - which requires a special power,

ובפרט נאך אין אן אופן של קביעות ונצחיות - וואס דערצו פאדערט זיד א כח מיוחד,

English translation 193

for from the perspective of the nature of the world - which consists of changes

ווארום מצד גדר העולם - וועלכער באשטייט פון שינויים

English translation 194

(time)

(זמן)

English translation 195

-all creations become changed over the course of time,

-ווערן אלע נבראים נשתנה" בהמשך הזמן,

English translation 196

until that "all that exists is perishable"

ביז אז "כל הוה נפסד"",

English translation 197

(B)

(ב)

English translation 198

The power must descend and be enclothed until it is approximately to the boundaries of the world

דער כח דארף אראפקומען און זין־ מתלבש זיין ביז צו זיין בערך צו די גדרי העולם

English translation 199

[As is known, a clarifier must enclothe itself in the garments of that which is being clarified]

[כידוע" אז א מברר דארף זיך מתלבש זיין בלבושי המתברר]

English translation 200

,

English translation 201

And specifically, this multiplication he has the power to draw therefrom

וואם דוקא דע־ מולט האט ער בכח צו דערפון

English translation 202

(from that which is being clarified)

(מהמת־ ברר)

English translation 203

make a vessel,

מאכן א כלי,

English translation 204

a permanent place to absorb in pnimiyus the revelation.

א מקום קבוע צו אוים־ נעמען בפנימיות דעם גילוי

English translation 205

(But if the revelation is disproportionate to the recipient,

(משא״כ אויב דער גילוי איז שלא בערך צו דעם מקבל,

English translation 206

he will not remain there permanently,

וועט ער דארט ניט בלייבן בקביעות,

English translation 207

but rather in a makkif manner and the like,

נאר באופן מקיף וכיו״ב,

English translation 208

until over time it can be removed)

ביז אז במשך הזמן קען עם נסתלק ווערן)

English translation 209

.

English translation 210

Now these two matters—and so these are the two matters in the double expression at the beginning and end of the chapter of Tzaddik—were in completeness and revealed in Moshe Rabbeinu—

אט דיצוויי עניניס-וי״לאז דאס זיינען די צוויי ענינים אין דעם כפל בתחלת וסיום מזמור צדי״ק - זיינען גע־ ווען כשלימות ובגלוי בא משה רבינו -

English translation 211

who is the intermediary who connects between the Above and the Jews,

וואס ער איז דער ממוצע המחבר צווישן דעם אויבערשטן מיט אידן,

English translation 212

"I stand between G‑d and you,"

"אנכי עומד בין ה׳ וביניכם"",

English translation 213

And a mediator must have within himself from both matters which he connects:

וואם א ממוצע דארף האבן אין זיך פון ביידע ענינים וועלכער ער איז מחבר":

English translation 214

On "man of G‑d" the Sages said: "If G‑d, why man? And if man, why G‑d? etc.,

אויף "איש האלקים" זאגן חז״ל" "אם אלקים למה איש ואם איש למה אלקים כר,

English translation 215

from his loins downward a man, from his loins upward G‑d."

מחציו ולמטה איש מחציו ולמעלה האלקים".

English translation 216

Having both aspects - "man

ארן האבגדיק די ביידע עניגים - ״איש

English translation 217

(and)

(און)

English translation 218

G‑d" - Moses had the power to connect G‑dliness with the world

האלקים״ - האט משה בכח מחבר זיין אלקות מיט וועלט

English translation 219

(as it was revealed in the Mishkan of Moses)

(ווי ס׳איז ארוים בגלוי אין משכן משה)

English translation 220

.

English translation 221

And more specifically - that is, that the two extremes in the mean indicate the two matters "Moses" and "man of G-d"

ובפרטיות יותר - י״ל אז די צוויי קצוות אין דעם ממוצע זייגען די צוויי ענינים "משה" און "איש האלקים"

English translation 222

(the repetition at the beginning of the chapter)

(דער כפל בתחלת המזמור)

English translation 223

:

English translation 224

Although "man of G-d" is a connection of two extremes

אע״פ וואם "איש האלקים" איז א חיבור פון צוויי קצוות

English translation 225

("man" and "G-d")

("איש" און "האלקים")

English translation 226

as they are in one person

ווי זיי זיינען אין איין מענטש

English translation 227

(Moses)

(משה)

English translation 228

* - is

*־ - איז

English translation 229

Sefer HaSichos - 5751

ספר השיחות - ה׳תנש״א

English translation 230

But the name Elokim has the gematria of nature51 - this is the level in G‑dliness that "deals with and conducts the nature of the world."

אבער שם אלקים בגימטריא הטבע51׳ חוס איז די דרגא אין אלקות וואס "טוט זיך אך און באלעבט טבע העולם.

English translation 231

And therefore it says "Ish HaElokim,"

און דעריבער שטייט "איש האלקים",

English translation 232

because the aspect of "Ish"

ווייל בחי׳ "איש"

English translation 233

("from his waist down")

("מחציו ולמטה")

English translation 234

of Moshe,

פון משה׳ן,

English translation 235

as he is connected with the world,

ווי ער איז פארבונדן מיט עולם,

English translation 236

becomes unified

ווערט נתאחד

English translation 237

(only)

(נאר)

English translation 238

with "Elokim"

מיט "האלקים"

English translation 239

(G‑dliness as it relates to creation)

(אלקות שבערך הבריאה)

English translation 240

",

English translation 241

but not with Havayah

אבער ניט מיט הוי׳

English translation 242

(the essential name, etc./the Divine revelation that is above the world

(שם העצם" כו׳/ די ג־טלעכע אנטפלעקונג וואט איז העכער פון וועלט

English translation 243

(that was created with the name Elokim,

(שנבראת בשם אלקים,

English translation 244

In the beginning, G‑d created")

בראשית ברא אלקים")

English translation 245

.

English translation 246

In contrast, "Moshe"

דאקעגן "משה"

English translation 247

(which stands for "man of G‑d")

(וואט שטייט פאר "איש האלקים")

English translation 248

is after the name "for I drew him from the water"" - from the name 45"

איז על שם "כי מן המים משיתיהו"" - פון שם מ״ה"

English translation 249

(and we

(ונחנו

English translation 250

in its end.

בסופו.

English translation 251

And see,

וראה,

English translation 252

Kovetz Yud Alef Nissan* therex also,

קובץ י״א ניסן* שםx שגם,

English translation 253

from his half and below"

מחציו ולמטה"

English translation 254

(when engaged in material matters)

(בעסקו בענינים גשמיים)

English translation 255

he is part of,

הוא חלק מ,

English translation 256

(man)

(איש)

English translation 257

HaElokim",

האלקים",

English translation 258

and also,

וגם,

English translation 259

from his half and upward-

מחציו ולמעלה־

English translation 260

(engaged in spiritual matters)

(בעסקו בענינים רוחניים)

English translation 261

he is part of,

הוא חלק מ,

English translation 262

man

איש

English translation 263

(G-d)

(האלקים)

English translation 264

־

English translation 265

(especially other people,

(משא־כ בשאר בני אדם,

English translation 266

who have two parts - soul and body,

אוי שיש להם ב׳ חלקים - נשמה וגוף,

English translation 267

the soul is,

נשמה היא,

English translation 268

Portion of Hashem [is] His people—

חלק הוי׳ עמו־,

English translation 269

,

English translation 270

Portion of G-d from above literally—

חלק אלוקה ממעל ממש־,

English translation 271

And the body is a physical created being)

וגוף הוא נברא גשמי)

English translation 272

.

English translation 273

What is the Name Havayah?

מה"/ שם הוי׳"

English translation 274

(Higher than "Ish Ha-Elokim"*/ G-dliness above creation.

(העכער פון "איש ה־ אלקים""*/ אלקות שלמעלה מהבריאה.

English translation 275

And it is known the explanation in the... that the root of Moshe's soul is from a very high level,

וידוע דער פירוש אין ד עם׳/ אז שרש נשמת משה איז פון א דרגא גבוה מאד,

English translation 276

in the aspect of water

בחי׳ מים

English translation 277

(the hidden world2*/ that is above earth and dry land

(עלמא דאתכסיא2*/ שלמעלה מארץ ויבשה

English translation 278

(the dwelling place of man/ and from there - "from the water - drew him out" revealed in

(מקום מושב האדם/ און פון דארטן - ״מן המים - משיתיהו" בגלוי אין

English translation 279

(the revealed world,

(עלמא דאתגליא,

English translation 280

until in)

ביז אין)

English translation 281

this physical world.

עולם הזה הגשמי.

English translation 282

Thus, as he stands as a soul in a body here below, he is revealed "from the water",

אזוי אז ווי ער שטייט אלם א נשמה בגון* דא למטה איז ער בגלוי "מן המים",

English translation 283

clearly connected to his source above.

דבוק בגלוי צו מקורו למעלה

English translation 284

(For example, like the fish of the sea which are constantly openly connected to their source of life—the water of the sea)

(בדוגמא ווי דגי הים וועלכע זיינען שטענדיק מקושר בגלוי צו זייער מקור החיות-מי הים")

English translation 285

.

English translation 286

It follows that "Moshe Ish HaElokim" means both of the aforementioned matters regarding Moshe: "Moyshe"—his connection

קומט אויס אז "משה איש האלקים" באדייט די ביידע ענינים הנ״ל בא משה׳ן: ״נזשה״ - זיין פארבונד

English translation 287

(here below)

(דא למטה)

English translation 288

with G‑dliness that is above creation

מיט אלקות שלמעלה מהבריאה

English translation 289

(which gives the power to reveal G‑dliness below and transform the world,

(וואט גיט דעם כח צו מגלה זיין אלקות למטה און איבערמאכן די וועלט,

English translation 290

and to draw down eternality,

און ממשיך זיין נצחיות,

English translation 291

the power of the limitless—below/ and

כח הבלי גבול - למטה/ און

English translation 292

(b)

(ב)

English translation 293

"Man of G-d" - his connection

״איש האלקים" - זיין פארבונד

English translation 294

(but a man)

(אלם איש)

English translation 295

with G-dliness relative to the creation,

מיט אלקות שבערך הבריאה,

English translation 296

which gives the ability to continue G-dliness relative to

וואס דאס גיט דעם כח צו ממשיך זיין אלקות בערך צו

English translation 297

(Jews)

(אידן)

English translation 298

souls in bodies in the world,

נשמות בגופים בעולם,

English translation 299

in a way that they can become vessels

באופן אז זיי קענען ווערן כלים

English translation 300

On the part of their essence / and in a manner of permanence,

(מצד ענינם הם/ ובאופן של קביעות,

English translation 301

to the revelation of G‑dliness that is relative to creation,

צו גילוי אלקות שבערך הבריאה,

English translation 302

until “And I will dwell in their midst” — a revelation of G‑dliness that is above creation.

ביז צו ״ושכנתי בתוכם״ -גילוי אלקות שלמעלה מהבריאה.

English translation 303

p. 1:623.

ע׳ א׳תרכג.

English translation 304

English translation 305

beginning of 72.

ריש ע״ב.

English translation 306

Magen Avraham 99,

מג״א צט,

English translation 307

And in general.

ובכ׳׳פ.

English translation 308

Shabbos Parshas Tzav,

ש״פ צו,

English translation 309

Shabbos HaGadol,

שבת הגדול,

English translation 310

8 Nissan

ח' ניסן

English translation 311

Accordingly, one will also understand the double expression at the end of the psalm: "And may the work of our hands be established upon us, and the work of our hands establish it.":

עפ״ז וועט מען אויך פארשטיין דעם כפל בסיום המזמור - "ומעשה ידינו כוננה עלינו ומעשה ידינו כוננהו":

English translation 312

Since the coming of Moshe

וויבאלד או בא משה׳ן

English translation 313

(the author's average)

(ממוצע המחבר)

English translation 314

were both agunim

זיינען געווען ביידע עגינים

English translation 315

("Moshe" and "Ish HaElokim")

("משה" און "איש האלקים")

English translation 316

- and therefore in Moshe below here is the concept of eternity and permanence

- וואט דערפאר איז בא משה׳ן למטה דא דער ענין הנצחיות וקביעות

English translation 317

(the power of the 33rd)

(כח ה־ בל״ג)

English translation 318

openly

בגלוי

English translation 319

[as hinted in the continuation of the chapter: "A dwelling You were for us in every generation,

[כמרומז אין המשך המז־ מור": "מעון אתה היית לנו בדור ודור,

English translation 320

Before the mountains were born etc. and from eternity to eternity You are G-d etc. For a thousand years in Your eyes are like a day that has passed etc." - thus the eternity is drawn into time in "Moshe, the man of G-d" being nullified to G-dliness/eternity in Moshe himself,

בטרם הרים ילדו גו׳ ומעולם עד עולם אתה א־ל גו/ כי אלו* שנים בעיניך כיום אתמול גו׳״ - אזוי ווערט אויר נמשך די נצחיות בזמן בא "משה איש האלקים"" זייענדיק בטל צו אלקות/ נצחיות אין משה עצמו,

English translation 321

so "Moshe did not die"

אז "משה לא מת""

English translation 322

(And in every generation there is an extension of Moses7*,

(ובכל דור ודור איז דא אתפשטותא דמשה7*,

English translation 323

in addition to the aspect of Moses that is in every Jew"/ and also in his powers and his details**,

נוסף צו בחי׳ משה שבכל א׳ מישראל"/ און אויך אין זיינע כחות און זיינע פרטים**,

English translation 324

until then

ביז אז

English translation 325

or "the works of Moses' hands

אויר "מעשי ידי משה

English translation 326

(the Tabernacle that Moses made)

(משכן שעשה משה)

English translation 327

are eternal"*7-

נצחיים"*7-

English translation 328

Therefore, specifically Moses had the power to draw down the Divine Presence below*7 through his prayer "May the pleasantness etc.,"

דעריבער האט דוקא משה געהאט דעם כח צו ממשיך זיין שבינה למטה*7 ע״י תפלתו "ויהי נועם גו׳",

English translation 329

"May it be His will that the Divine Presence rest upon the work of your hands,"

"יהי רצון שתשרה שכינה במעשה ידיכם",

English translation 330

In a manner of "konenah aleinu" - with permanence,

אין אן אופן פון ״כוננה עלינו״ - מיט א קביעות,

English translation 331

for generation after generation

לדור דור

English translation 332

(until in this

(ביז אז אין דעם

English translation 333

("umaaseh yadeinu konenehu")

("ומעשה ידינו כוננהו")

English translation 334

the eternity of the Third Beis HaMikdash is indicated,

ווערט אנגעדייטעט די נצחיות פון בית המקדש השלישי,

English translation 335

which will never be destroyed,

שאינו חרב לעולם,

English translation 336

as above)

כנ״ל)

English translation 337

.

English translation 338

And just as in Moses himself there are both aspects

וכשם ווי בא משה עצמו זיינען פאראן ביידע ענינים

English translation 339

(,

English translation 340

"Moshe" and "Ish HaElokim" / so there are both aspects

משה" און "איש האלקים"/ אזוי זיינען פאראן די ביידע ענינים

English translation 341

(duplicate)

(כפל)

English translation 342

In the blessing and prayer of Moshe

בברכת ותפלת משה

English translation 343

("And let the pleasantness of the Lord our God be upon us" etc.)

(״ויהי נועם גו׳״)

English translation 344

-

English translation 345

(א)

(א)

English translation 346

The drawing down of the Shechinah into the Tabernacle,

המשכת השכינה במשכן,

English translation 347

Divinity that transcends the world,

אלקות שלמעלה מעולם,

English translation 348

(B)

(ב)

English translation 349

In a manner that then they become clothed in the inwardness of that which is below - and one can say that they are hinted at in the double expression

באופן אז דאם ווערט נתלבש בפנימיות שלמטה - ויש לומר אז זיי זיינען מרומז אין דעם כפל הלשון

English translation 350

(A)

(א)

English translation 351

“And the work of our hands establish upon us” - in a manner of a surrounding light from above,

״ומעשה ידינו כוננה עלינו״ - באופן של מקיף מלמעלה,

English translation 352

,

English translation 353

its being without limit and end"*7,

להיותו בלי גבול ותכלית"*7,

English translation 354

(ב)

(ב)

English translation 355

"and the work of our hands establish it,"

"ומעשה ידינו כוננהו",

English translation 356

Then He affects the 'work of our hands' themselves,

אז ער באפעטטיקט די "מעשה ידינו" עצמם,

English translation 357

Then the 'establish it' passes through the innermost air,

אז דער "כוננהו" נעמט דורך בפנימיות אויר,

English translation 358

work of our hands"

מעשה ידינו"

English translation 359

(not only in the manner of 'establish upon us')

(ניט נאר באופן פון "כוננה עלינו")

English translation 360

73.

73.

English translation 361

- And it is sweetened in this that the double in general indicates the existence of the thing in an eternal manner - doubly to the senses •7

- ויומתק בזה וואט כפל בכלל בא־ ווייזט אויף קיום הדבר באופן נצחי -בפליים לחושי׳•7

English translation 362

(And if it is not exactly two

(וראם איז ניט גאר צוויי

English translation 363

that are eternal,

שהם נצחיים,

English translation 364

for there is a giving of place and possibility for the opposite of eternity.

כי יש נתינת סקום ואפשריות להיפך הנצחיות.

English translation 365

Sefer HaSichos - 5751

ספר השיחות - ה׳תנש״א

English translation 366

than that much,

מאל אזויפיל,

English translation 367

but more in quality and in strength)

נאר נאכמער באיכות ובתוקף)

English translation 368

.

English translation 369

And double is also connected with the redemption — eternal redemption.

און כפל איז אויר פארבונדז מיט דער גאולה״ - גאולה נצחית".

English translation 370

And more specifically — according to Rashi's explanation of this doubling: "And twice, and the work of our hands establish it,

ובפרטיות יותר - ע״פ ביאור רש״י” בכפל זה: "ושני פעמים ומעשה ידינו כוננהו,

English translation 371

One on the work of the Mishkan that he blessed Israel and prayed that the Shechinah dwell in the work of their hands in the Mishkan,

א׳ על מלאכת המשכן שבירכו לישראל והתפלל שתשרה שכינה במעשה ידיהם במשכן,

English translation 372

And one that there be a blessing in the work of their hands.

וא׳ שתהא ברכה במעשה ידיהם".

English translation 373

And based on this, it can be said,

ועפ״ז י״ל,

English translation 374

That the doubling signifies a double blessing from Moshe that 'the work of our hands' should be eternal — both 'the work of our hands' in matters of holiness

אז דער כפל באדייט א צווייענידקע ברכה פון משה אז ״מעשה ידינו״ זאלן זיין נצחיים - סיי "מעשה ידינו" אין עניני קדושה

English translation 375

(In the pattern of the work of the Mishkan/ and also in "the work of our hands" in matters of the permitted and the profane,

(בדוגמת מעשה המשכן/ און סיי אין "מעשה ידינו" אין עניני רשות וחול,

English translation 376

"Your works"" and "derech eretz"7,

"מעשיך"" און "דר־ כיר״י7,

English translation 377

And although these deeds are connected with the conduct of the world,

וואם הגם אז דאם זיינען מעשים פארבונדן מיט הנהגת העולם,

English translation 378

Moshe imbues them with the power of eternality - "and the work of our hands, establish it".

גיט משה אין זיי אריין דעם כח הנצחיות - "ומעשה ידינו כוננהו".

English translation 379

And to add: "A prayer of Moshe" is a part of the Shabbos prayer.

ולהוסיף: "תפלה למשה" איז א חלק פון תפלת שבת.

English translation 380

And based on this it is understood,

ועפ״ז איז מובן,

English translation 381

that this prayer has a special connection with Shabbos."

אז די תפלה האט א שייכות מיוחדת מיט שבתי".

English translation 382

And especially that "A psalm, a song for the Shabbos day"** is a part of the prayer of Moshe

ובפרט אז "מזמור שיר ליום השבת"** איז א חלק פון תפלת משה

English translation 383

(From the eleven psalms that Moses said / until then "came" Moses and renewed on his name a psalm, a song for the Sabbath day)

(פון די י״א מזמורים שאמר משה/ ביז אז "בא" משה וחדשו על שמו מזמור שיר ליום השבת

English translation 384

(acronym for Moses)

(ר״תלמשה)

English translation 385

"".

"".

English translation 386

And one must say the connection: on the verse "A psalm, a song for the Sabbath day" Chazal say "the matter of Shabbat is double".

ויש לומר השייכות: עה״פ "מזמור שיר ליום השבת" זאגן חז״ל" "עיסקא דשבתא כפול".

English translation 387

And it is explained in many places that the double is the two levels

ומבואר בכ״מ" אז דער כפל איז די צוויי דרגות

English translation 388

(two Shabbats♦•)

(שתי שבתות♦•)

English translation 389

In every Shabbat - the eve of Shabbat and the day of Shabbat","

בכל שבת - מעלי שבתא און יומא דשבתא",

English translation 390

rest relative to exertion,

מנוחה בערך ליגיעה,

English translation 391

And rest essentially",

און מנוחה בעצם",

English translation 392

Regarding the distinction between the name Elokim

ע״ד דער חילוק צווישן שם אלקים

English translation 393

(Divinity in terms of creation)

(אלקות בערך הבריאה)

English translation 394

and the name Havayah

און שם הוי׳

English translation 395

(Divinity that is above creation)

(אלקות שלמעלה מהבריאה)

English translation 396

: And on Shabbos they both come together,

: און אין שבת קומען זיי ביידע צוזאמען,

English translation 397

double.

כפול.

English translation 398

And it can be said that this is like the doubling at the beginning of the chapter -"

וי״ל אז דאס איז ע״ד דער כפל בתחלת המזמור -"

English translation 399

(A prayer to)

(תפלה ל)

English translation 400

Moses"

משה"

English translation 401

(Hashem)

(הוי׳)

English translation 402

and "a man of G-d,"

און "איש האלקים",

English translation 403

and at the conclusion of the psalm - "and may the pleasantness of Hashem our G-d be upon us,"

און בסיום המזמור - "ויהי נועם ה׳ אלקינו עלינו",

English translation 404

which Noam is the level of Shabbos•

וואס נועם איז די דרגא פון שבתי•

English translation 405

(and regarding the matter of the making of the Mishkan")

(וע״ד דער ענין פון עשיית המשכן״)

English translation 406

-"and the work of our hands establish Thou over us,"

-"ומעשה ידינו כוננה עלינו",

English translation 407

"and the work of our hands establish it,"

"ומעשה ידינו כוננהו",

English translation 408

both rest relative to the exertion of the work of our hands,

סיי מנוחה בערך ליגיעה דמעשה ידינו,

English translation 409

and both rest in essence

און סיי מנוחה בעצם

English translation 410

(upon us)

(עלינו)

English translation 411

.

English translation 412

And more generally: 'establish it' in 'the work of our hands' from the weekdays

ובכללות יותר: כוננהו אין "מעשה ידינו" פון ימי החול

English translation 413

("Six days you shall work and do

("ששת ימים תעבוד ועשית

English translation 414

Shabbos Parshas Tzav,

ש״פ צו,

English translation 415

Shabbos HaGadol,

שבת הגדול,

English translation 416

8 Nissan

ח׳ ניסן

English translation 417

all your work"\"/,

כל מלאכתך""/,

English translation 418

and the work of our hands establish for us" with the nation of Shabbos,

ומעשה ידינו כוננה עלינו" בעם השבת,

English translation 419

When,

ווען,

English translation 420

all** your work Shulchan Aruch,

כל** מלאכתך ןשוי״עי,

English translation 421

and Shabbos - in the likeness of Moshe - is connected with the concept of eternity,

און שבת - בדוגמת משה - איז פאר־ בוגדן מיט ענין הנצחיות,

English translation 422

as is known that every Shabbos there is a foretaste of that,

כידועיי אז בכל שבת איז דא מעין פון דעם,

English translation 423

a day that is entirely Shabbat and rest for the life of the worlds",

יום שכולו שבת ומנוחה לחיי העולמים"",

English translation 424

when there will be the completeness of the revelation of rest in essence,

וועז עם וועט זיין שלימות הגילוי פון מנוחה בעצם,

English translation 425

eternal rest.

מנוחה נצחית.

English translation 426

And the redemption

און די גאולה

English translation 427

(,

English translation 428

immediately we will be redeemed\")

מיד נגאלין")

English translation 429

comes through that which,

קומט דורך דעם וואס,

English translation 430

we observe two Shabbats according to their laws"5*

משמרין שתי שבתות כהלכתן"5*

English translation 431

(The two levels in every Shabbos,

(די צוויי דרגות בכל שבת",

English translation 432

and iska double)

וואט עיסקא כפול)

English translation 433

.

English translation 434

By the aforementioned, one should say the reason Mar- and what the prayer - prayer of Moshe, man of G-d - is the chapter Tzadik in Tehillim,

ע״םהנ״לישלומרדעםטעםםאר־ וואט אט די תפלה - תפלת משה איש ה־ אלקים - איז מזמור צדי״ק אין תהלים,

English translation 435

Both from the number

סיי מצד דעם מספר

English translation 436

(ninety/ and both from the letter

(תשעים/ און סיי מצד דעםאות

English translation 437

(Tzadik)

(צ׳)

English translation 438

:

English translation 439

Ninety:

תשעים:

English translation 440

In three times it is a chazakah5*.

בתלתא זימני הוה חזקה5*.

English translation 441

The concept of chazakah

דער ענין פון חזקה

English translation 442

(term for strength,

(לשון חוזק,

English translation 443

strength)

שטארקייט)

English translation 444

is,

איז,

English translation 445

that with

אז מיט

English translation 446

The continuation or over-repetition of

(דער פארטזעצונג אדער איבער׳־ חזר׳ונג פון)

English translation 447

Three times the matter becomes fixed,

דריי מאל ווערט די זאך קביעות׳דיק,

English translation 448

it becomes solidified

עם ווערט פארפעטטיקט

English translation 449

(,

English translation 450

established")

כוננה")

English translation 451

And so it will remain forever.

און אזוי וועט זי בלייבן אויף אייביק.

English translation 452

The complete perfection in the chazakah of shalosh

די פולקאמע שלימות אין חזקה פון שלשה

English translation 453

(times)

(פעמים)

English translation 454

The body itself is—ninety,

גופא איז—ניינציק,

English translation 455

which—

וועל־

English translation 456

cher is three times thirty,

כער איז דריי מאל דרייטיק,

English translation 457

three times three times ten: the completeness of every number is when it is composed of ten,

דריי מאל דריי מאל צען: די שלימות פון יעדער מספר איז ווען דאם איז בלול פון עשר,

English translation 458

because ten is completeness of the number7*,

ווארום עשר איז שלימות המספר7*,

English translation 459

which indicates the completeness of the matter

וואט באווייזט אויף שלימות הענין

English translation 460

[That which the— for will the future redemption - eternal redemption - is connected with the number ten:

[וואם דער־ פאר וועט די גאולה העתידה - גאולה נצחית - דין פארבוגדן מיט מספר עשרה:,

English translation 461

"Upon the ten"** etc.]

עלי עשור״** וכו׳יי]

English translation 462

.

English translation 463

And according to this - thirty is

ועפ״ז - איו שלשים

English translation 464

(ten times three)

(צען מאל דריי)

English translation 465

a completeness in chazakah

א שלימות אין חזקה

English translation 466

(completeness more than three,

(שלימות מער ווי דריי,

English translation 467

seven,

זעקם,

English translation 468

nine etc.)

ניין וכיו״ב)

English translation 469

; and ninety

; און תשעים

English translation 470

(three times thirty)

(דריי מאל דרייטיק)

English translation 471

is the complete perfection in chazakah.

איז די פולקאמע שלימות אין חזקה.

English translation 472

The usual manner as Chazal etc. write the letter

דער אופן רגיל ווי חז״ל וכו׳ שרייבן דעם אות

English translation 473

(in full)

(במילר)

English translation 474

is -,

איז -,

English translation 475

צד"׳*1

צד"׳*1

English translation 476

(or a Kuf to Tov)

(או א ק׳ צום טוף)

English translation 477

.

English translation 478

And in several places it is written,

ובכמה מקומות שרייבט מען,

English translation 479

Tzaddi•K•Y•*

צדי״ק״י•*

English translation 480

(One adds to the letter Tzaddi the letter

(מ׳איז מצרף צו צד״י דעם אות

English translation 481

Sefer HaSichos - 5751

ספר השיחות - ה׳תגש״א

English translation 482

that after this - K"1/ seeing that it is for- bogdan"1 with the level of a tzaddik,

שלאחרי זה - ק׳"1/ רואם דאם איז פאר־ בוגדן"1 מיט דער דרגא פון א צדיק,

English translation 483

the aspect of foundation as Rashi wrote,

בחינת יסוד כמ״ש״י,

English translation 484

Tzaddik Yesod Olam""1.

צדיק יסוד עולם""1.

English translation 485

That he concluded in the books1

שסיים אין ספרים"1

English translation 486

(According to what is known about the great precision in all matters of Torah,

(ע״פ הידוע בגודל הדיוק בכל עניני התורה,

English translation 487

And especially the holiness of the letters,

ובפרט קדושת האותיות,

English translation 488

Then every letter in its full spelling has an explanation/ that "Tzadi" is from the word side

אז יעדער אות במילוי האט א פירוש/ אז "צד״י" איז פון לשרן צד

English translation 489

(side/ and accordingly it is understood that "Tzadi" means side-of-the-side.

(זייט/ און לפ״ז איז מובן אז "צדי" מיינט צדשלי-מייזזייט.

English translation 490

And there is to say the matter in this

ויש לומר דער ענין בזה

English translation 491

(in the service of G-d)

(בעבודת ה׳)

English translation 492

:

English translation 493

The Almighty created a man and the world in a manner that there are two sides

דער אויבערשטער האט באשאפן א מענטשן און די וועלט אין אן אופן אז עם זיינען פאראן צוויי צדדים

English translation 494

("this opposite that""1)

("זה לעומת זה""1)

English translation 495

: the side of holiness and the opposite side,

: דער צד הקדושה און דער צד שכנגד,

English translation 496

the good inclination

דער יצר טוב

English translation 497

(on the right side,

(בצד ימין,

English translation 498

void

חלל

English translation 499

פכ׳א

פכ׳א

English translation 500

(brought in Ohr HaTorah there ⁠32? 529)

(הובא באוה״ת שם ם32? תתקכא)

English translation 501

And similarly, one is not called a tzaddik unless he is unified in tzedek.

: וכן לא נקרא צדיק אלא בהיותו מתייחד בצדק.

English translation 502

And so it is explained in the letters of the alef-beit: the letter tzadik: do not read it as tzadi, but rather as tzedek.

וכן מפורש באותיות דר"? אות צד": אל תקרי צד־י אלא צדק.

English translation 503

And some say: tzaddik.

וי״ג: צדיק.

English translation 504

And see note 103.

וראה הערה 103.

English translation 505

The right33)

הימני"33)

English translation 506

And the evil inclination

און דער יצר הרע

English translation 507

(on the left side34)

(בצד שמאל"34)

English translation 508

.

English translation 509

Since "Torah tzivah lanu Moshe morashah kehillas Yaakov"1 to every Jew,

וויבאלד אז "תורה צוה לגו משה מורשה קהלת יעקב""1 צו יעדער איד,

English translation 510

it is understood that "Tzadi" - my side

איז פארשטאנדיק אז ״צדי״ - מיין צד

English translation 511

(the side of a Jew)

(דער צד פון א אידן)

English translation 512

- is Torah and mitzvos,

- איז תורה ומצוות,

English translation 513

the rulings of the laws of the Torah as a Jew must conduct himself in the world

די פסקי דיני התורה ווי א איד דארף זיך אויפפירן בעולם

English translation 514

(as opposed to the opposite side, which has no connection to him,

(משא״ב דער צד שכנגד האט צו אים קיין שייכות ניט,

English translation 515

and certainly not that it should be his side)

ועאכו״כ ניט אז דאס זאל זיין צד שלו)

English translation 516

.

English translation 517

On the other hand, this is however called "my side",

לאידך גיסא ווערט דאס אבער אגגע־ רופן "צדי",

English translation 518

no more than a side of mine

מער ניט ווי מיינער א צד

English translation 519

(not actual,

(ניט מציאותי,

English translation 520

etc.)

וכיו״ב)

English translation 521

- Because: the Supreme One indeed created the world

- ווארום: דער אויבער־ שטער האט דאך באשאפן די וועלט

English translation 522

(with the name Elokim)

(בשם אלקים)

English translation 523

But a "side" in itself

אלם א "צד" בפני עצמו

English translation 524

("This opposite this did G-d make"1/ a world that conceals and hides the* G-dliness,

(זה לעומת זה עשה אלקים"1/ אן עולם וואם איז מעלים ומסתיר אוין* אלקות,

English translation 525

lower ones,

תחתונים,

English translation 526

until "a lower one than which there is no lower beneath it in the matter of concealment of His light, may He be blessed"*11,

ביז "תחתון שאין תחתון למטה ממנו בענין הסתר אורו ית׳"*11,

English translation 527

and in it one does not hear

און אין איר הערט זיך ניט אן

English translation 528

(see sources)

(מצ״ע)

English translation 529

as one must follow the instructions of the Torah,

ווי מ׳דארף פאלגן די הוראות התורה,

English translation 530

until it could be that one should conduct oneself contrary to the Torah, God forbid.

ביז אז עם קעז זייז אז מ׳זאל זיך פירן היפך התורה ח״ו.

English translation 531

And the intention in this is - that one should transform the world,

און די כוונה אין דעם איז - אז מ׳זאל איבער־ מאכן די וועלט,

English translation 532

so that even the "side" of the world, from its own perspective, should "agree" to the instructions and rulings of the Torah.

אז אויר דער "צד" פון וועלט מצד ענינו הוא זאל "מסכים" זיין צו הוראות ופס״ד התורה

English translation 533

(Specifically, the mold becomes fixed internally in the lower ones.)

(וואם דוקא דע־ מולט ווערט דאם נקבע בפנימיות אין די תחתוניי.

English translation 534

And based on this, the question can be aroused

ועפ״ז קען נתעורר ווערן די שאלה

English translation 535

(Even regarding a matter of permission,

(אפילו בנוגע צו א דבר של רשות,

English translation 536

Even not the opposing side)

אפילו ניט דער צד שכנגד)

English translation 537

: How can a Jew go out and change the

: ווי קען א איד ארויסגיין און איבערמאכן די

English translation 538

(object of)

(חפצא פון)

English translation 539

world and the people in the world,

וועלט און די מענטשן אין דער וועלט,

English translation 540

That they - according to their own essence - should conduct themselves according to the directions and rulings of the Torah

אז זיי - מצד ענינם הם - זאלן זין־ פירן ע״פ הוראות ופס״ד התורה

English translation 541

(Until 'to compel all inhabitants of the world to accept the mitzvos that were commanded to the children of Noah'1)

(ביז "לכוף את כל באי עולם לקבל מצוות שנצטוו בני נח"1)

English translation 542

Parshas Tzav,

ש״פ צו,

English translation 543

Shabbos HaGadol,

שבת הגדול,

English translation 544

8 Nissan

ח׳ ניסן

English translation 545

- He is indeed in this "relevant to the matter",

- ער איז דאך אין דעם צ "נוגע בדבר",

English translation 546

Because Torah depends on Yisroel and was given for Yisroel

ווארום תורה איז תלוי בישראל און איז געגעבן געווארן בשביל ישראל

English translation 547

(And therefore "the thought of Israel preceded the Torah"* / and he stands in Torah "command the children of Israel",

(און דערפאר איז מחשבתן של ישראל קדמה לתורה*"/ ור עם שטייס אין תורה "צו את בני ישראל",

English translation 548

"Speak to the children of Israel"

"דבר אל בנ״י"

English translation 549

(and so forth)

(וכיו״ב)

English translation 550

,

English translation 551

and the life of a Jew depends on Torah

און די חיות פון א איד איז תלוי אין תורה

English translation 552

(hiyayeinu v'orech yameinu*)

(היא חיינו ואורך ימינו*״)

English translation 553

- then the question arises: being a "party to the matter,"

- איז די שאלה: זייענדיק א "נוגע בדבר",

English translation 554

how can he add and make a dwelling place for Hashem yisbaraĥ in the lower realms,*

ווי קען ער אויפטאן און מאכן א דירה לו ית׳ בתחתונים*",

English translation 555

according to their essence? This is the question!

מצד ענינם הסז!

English translation 556

Therefore, the Most High made it so that a Jew

דעריבער האט דער אויבערשטער גע־ מאבט אז א איד

English translation 557

(When he comes down below into the world as a soul in a body)

(ווי ער קומט אראפ למטה בעולם אלם א נשמה בגוף)

English translation 558

He stands openly as if from the side,

שטייט ער בגלוי כאילו מן הצד,

English translation 559

So his connection

אז זיין שייכות

English translation 560

(essential)

(עצמי)

English translation 561

To Torah and mitzvos does not compel him and does not cause any inclination

צו תורה ומצוות איז אים ניט מכריח און איז ניט גורם קיין נטי׳

English translation 562

(openly)

(בגלוי)

English translation 563

That he should conduct himself this way,

ער זאל זיך אזוי פירן,

English translation 564

But he was given his free choice,

נאר מ׳האט עם אפגעגעבן לבחירתו החפשית,

English translation 565

He should choose "And you shall choose life"*" towards the side of Torah and mitzvos,

ער זאל בוחר זיין "ובחרת בחיים"*" צו דעם צד פון תומ״צ,

English translation 566

And consequently, he is not a "interested party",

ובמילא איז ער ניט קיין "נוגע בדבר",

English translation 567

Because he is not compelled to conduct himself in one specific manner,

ווארום ער איז ניט מוכרח צו זיך פירן באופן אחד דוקא,

English translation 568

He has within himself both a good side and an opposite side,

ער האט איך זיך סיי א צד טוב און סיי א צד שכנגד,

English translation 569

And "This and that are judges"*"

און "זה וזה שופטן"*"

English translation 570

(not "rulers"*",

(ניט "מושלים"*",

English translation 571

also not his G‑dly soul)

אויך ניט זיין נפש האלקית)

English translation 572

:

English translation 573

But they add a yud to the "tzad",

אבער מ׳גיט צו א יו״ד צום "צד",

English translation 574

Because the intention in this is - "And you shall choose life",

ווארום די כוונה בזה איז - "ובחרת בחיים",

English translation 575

He chooses that the right side should become "tzadi",

ער איז בוחר אז דעם צד ימין זאל ווערן ״צדי״,

English translation 576

His side."

זיין צד•״

English translation 577

[And then -

[און דעמולט -

English translation 578

When he chooses to follow the G‑dly soul - then "G‑d helps him",

ווען ער איז בוחר צו פאלגן דעם נפש האלקית - איז "הקב״ה עוזרו״י",

English translation 579

"For He stands at the right hand of the needy to save them from those who judge his soul"•*']

"כי יעמוד לימין אביון להושיע משופטי נפשו"•*׳]

English translation 580

.

English translation 581

What these are [are] about the two concepts in Moses - "Moses" and "Man of G-d"

וואס דאם זיינען ע״ד די צוויי ענינים איו משה - "משה" און "איש האלקים"

English translation 582

[And similar to this - the soul and body of every Jew]

[ומעין זה - די נשמה וגוף פון יעדער איד]

English translation 583

: Being "Moses" [from] because of the water I drew him out

: זייענדיק "משה" ע״ש מן המים משיתיהו

English translation 584

(above the world)

(למעלה מעולם)

English translation 585

he is openly connected only with G‑dliness,

איז ער פארבונדן בגלוי נאר מיט אלקות,

English translation 586

with "there is no water but Torah"

מיט "אין מים אלא תורה"׳"

English translation 587

(,

English translation 588

remember the Torah of Moses My servant"*"/ and if Torah is master of the world,

זכרו תורת משה עבדי"*"/ וואם תורה איז בעה״ב אויף וועלט,

English translation 589

"In the beginning",

"בראשית",

English translation 590

for the sake of the Torah and for the sake of Israel*\

בשביל התורה ובשביל ישראל*",

English translation 591

And with this power he can transform the world and there continue the revelation of G-dliness; being a "man"

ובכח זה קען ער איבערמאכן וועלט און דארט ממשיך זיין גילוי אלקות; זייענדיק "איש"

English translation 592

("from his waist down")

("מחציו ולמטה")

English translation 593

he is "likened in his materiality to the bodies of the nations of the world"*\

איז ער "נדמה בחומריותו לגופי אוה״ע"*",

English translation 594

and is therefore like one standing on the side,

און איז דעריבער כאילו ווי עומד מן הצד,

English translation 595

and he chooses,

און איז בוחר,

English translation 596

"and you shall choose life",

"ובחרת בחיים",

English translation 597

So as he stands as a "man", he becomes a "man of G-d" - "Tzaddi".

אז ווי ער שטייט אלם ״איש״ ווערט ער ״איש האלקים״ - "צדי".

English translation 598

Accordingly, it is understood,

עפ״ז איז פארשטאנדיק,

English translation 599

that since "Tzaddi"

אז וויבאלד "צד״י"

English translation 600

(that Tzemach Tzedek is his side)

(אז תומ״צ איז זיין צד)

English translation 601

comes

קומט

English translation 602

(not as "involved in the matter",

(ניט אלם "נוגע בדבר",

English translation 603

but)

נאר)

English translation 604

through his choice,

ע״י בחירתו,

English translation 605

Being

זייענדיק

English translation 606

(in external aspect)

(בחיצוניות)

English translation 607

without an "Ish",

אן "איש",

English translation 608

a soul in a physical body in the world - he has the power to transform the world and its inhabitants,

א נשמה בגוף גשמי בעולם - האט ער בכח צו איבערמאכן עולם און תושבי העולם,

English translation 609

so that they too "consent",

אז אויך זיי זאלן "מסכים" זיין,

English translation 610

to follow the instructions of the Torah,

צו פאלגן די הוראות התורה,

English translation 611

in such a way that it becomes fixed within them in innerness,

באופן מה אז דאם ווערט אין זיי נקבע בפנימיות,

English translation 612

since it is in their merit,

וויבאלד אז דאם איז בערכם,

English translation 613

As above.

כנ״ל.

English translation 614

So that through this one can

אזוי אז דורך דעם קען

English translation 615

Yud,

י׳,

English translation 616

Its explanation - Shad Yamin,

פירושו - שד ימין,

English translation 617

Cf. the yud of the right breast of the aforementioned in letter 1'.

ע״ש היו׳ד שבבר ימין של הנ׳ באות 1׳.

English translation 618

Sefer HaSichos - 5751

ספר השיחות - ה׳תנש״א

English translation 619

G‑dliness is drawn down and revealed in the entire world,

אלקות נמשך ונתגלה ווערן בכל העולם,

English translation 620

in a manner of permanence.

באופן של קביעות.

English translation 621

One must further understand: The aforementioned speaks about the service of the "Tzaddik,"

מ׳דארף נאד פארשטיין: האמור לעיל רעדט זיך וועגן די עבודה פון "צד״י",

English translation 622

to draw down G‑dliness into the domain of the world,

צו ממשיך זיין אלקות אין חלק הרשות שבעולם,

English translation 623

into the world that is from the aspect of Elokim

אין העולם שמשם אלקים

English translation 624

(and that is indeed a concealment of G‑dliness,

(וואם דאס איז טאקע מעלים אוין* אלקות,

English translation 625

but not contradictory)

אבער ניט מנגד)

English translation 626

- that since the service of refining the world is through enclothing in the aspect of "man of G‑d,"

- אז היות די עבודה פון בירור העולם איז דורך התלבשות אין בחי׳ "איש האלקים",

English translation 627

this is also accepted within the bounds of the world; when we say, however, that the entire world must become a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms,

ווערט דאס נתקבל אויך אין גדרי העולם; בשעת מ׳זאגט אבער אז די גאנצע וועלט דארף ווערן א דירה לו יתברך בתחתונים,

English translation 628

A permanent dwelling,

א דירת קבע,

English translation 629

It is understandable that there cannot remain a "corner" in the world that is opposed to G‑dliness, G‑d forbid

איז פארשטאנדיק אז עם קען ניט בלייבן א "ווינקל" אין וועלט וואט איז מנגד צו אלקות ח״ו

English translation 630

(Because then there would be lacking in the permanence and eternity of all the dwelling)

(ווייל דעמולט פעלט אין דער קביעות ונצחית פון כל הדירה)

English translation 631

.

English translation 632

So how is it possible to rectify also this,

איז ווי האט מען בכח צו אויפטאן אויך אין דעם,

English translation 633

the opposing side",

צד שכנגד",

English translation 634

without,

אן,

English translation 635

a place" where there already was an obstacle contrary to the Torah, may G‑d spare us?

ארט" וואו ס׳איז שוין געווען א מכשול היפך התורה ר״ל?

English translation 636

One must say,

דארף מען זאגן,

English translation 637

that through,

אז דורך,

English translation 638

"Tefillah l'Moshe ish haElokim"

תפלה למשה איש האלקים"

English translation 639

(which gives the strength for the drawing down of Elokus in a manner of permanence/reaches the air in the lowest [world] that has no lower below it,

(וואס גיט דעם כח אויף המשכת אלקות באופן של קביעות/ דערגרייכט עם אויר אין תחתון שאין תחתון למטה ממנו,

English translation 640

and makes the air over.

און מאכט עם אויר איבער.

English translation 641

And one could say that this is alluded to in that which one adds a kuf to "tzadi",

ויש לומר אז דאם איז מרומז אין דעם וואם מ׳איז מוסיף א ק׳ צו "צד״י",

English translation 642

which makes the word "tzadik" - that a kuf descends below the line"*

וואט מאכט דעם ווארט ״צדיק״ - וואט א ק׳ איז יורד למטה מן השורה"*,

English translation 643

and so forth.

וכדלקמן.

English translation 644

On the aforementioned interpretation

אויף דעם פירוש הנ״ל

English translation 645

(ibid.)

(ס״ה)

English translation 646

That Moshe, from the verse "from the water I drew him," means the revelation of the name Havayah,

אז משה ע״ש "מן המים משיתיהו" באדייט דער גילוי פון שם הוי׳,

English translation 647

which is above the world,

שלמעלה מן העולם,

English translation 648

the hidden world - presents itself • seemingly a superficial question: the "water"

עלמא דאתכסיא - שטעלט זין• לכאורה אן אויבנאויפיקע קשיא: די "מים"

English translation 649

(from which Moshe was "drawn")

(פון וועלכע "משיתיהו" משה׳ן)

English translation 650

were the waters of the Nile - "and she placed it in the reeds on the bank

זיינען געווען די מי נילוס - "ותשם בטוף על שפת

English translation 651

The Nile"14,

היאור״14,

English translation 652

In proximity7*41 to - the idolatry of Egypt"42! Also: specifically Batya, daughter of Pharaoh king of Egypt

בסמיכות7*41 צו - דער עבודה זרה פון מצרים"42! אויך: דוקא בת פרעה מלך מצרים

English translation 653

(- the nakedness of the land"43)

(- ערות הארץ"43)

English translation 654

took Moshe out from the water,

האט ארויסגענומען משה׳ן מן המים,

English translation 655

and called him Moshe after the name "from the water I drew him",

און האט אים אנגערופן משה׳ן על שם "מן המים משיתיהו",

English translation 656

And specifically by this name is he called

ודוקא על שם זה ווערט ער אנגערופן

English translation 657

(even though he had ten names"44)

(אע״פ וואס י׳ שמות היו לו"44)

English translation 658

- how does this accord with the explanation in Chassidus,

- ווי שטימט דאם מיט דעם פירוש אין חסידות,

English translation 659

Then this is the world of concealment,

אז דאם איז עלמא דאתכסיא,

English translation 660

the ultimate hyper of idolatry and Pharaoh etc.

תכלית ההיפר פון ע״ז און פרעה וכו׳ח

English translation 661

is the explanation in this,

איז דער ביאור אין דעם,

English translation 662

that it is the giving: all the highest of the highest falls to the lowest of the lowest45.

אז היא הנותנת: כל הגבוה גבוה ביותר נופל למטה מטה ביותר45".

English translation 663

In order to reach G-dliness that is above the limits of creation,

בכדי דערגרייכן צו אלקות שלמעלה מגדר הבריאה,

English translation 664

one must come specifically to Pharaoh's daughter

דארף מען אגקומען דוקא צו בת פרעה

English translation 665

[and as hinted in her name "Batya"**',

[וכמרומז בשמה "בתי־ה"**׳,

English translation 666

from the word 'daughter'

מלשון בת

English translation 667

(receiving)

(מקבלת)

English translation 668

from Y-H3Y,

פון י״ה3י,

English translation 669

which is above the name Havayah]

שלמעלה משם הוי׳]

English translation 670

,

English translation 671

that she should take out Moshe from a place of idol worship

אז זי זאל ארויסנעמען משה׳ן פון א מקום של עבודה זרה

English translation 672

(the waters of the Nile)

(מי נילוס)

English translation 673

7*48,

7*48,

English translation 674

and through this is revealed the [verse] "from the water I drew him out",

און דורך דעם ווערט דער גילוי פון "מן המים משיתיהו",

English translation 675

The revelation of Moshe from the world of concealment into the world of revelation.

דער גילוי פון משה׳ן פון עלמא דאתכסיא אין עלמא דאתגליא.

English translation 676

And accordingly, one could say,

ועפ״ז יש לומר,

English translation 677

That when Moshe is

אז דאם וואם משה איז

English translation 678

Shabbos Parshas Tzav,

ש״פ צו,

English translation 679

Shabbos HaGadol,

שבת הגדול,

English translation 680

the eighth of Nissan,

ח׳ גיסן

English translation 681

was in the phrase "at the end of the riverbank,"

געווען אין תיבה "בסוף על שפת היאור",

English translation 682

adjacent to the place of idolatry

בסמיכות צו מקום ע״ז

English translation 683

(Only lower than,

(נאר נידעריקער פאר,

English translation 684

a man\"

איש",

English translation 685

from his middle and downward\")

מחציו ולמטה")

English translation 686

,

English translation 687

But in a manner that he was protected by the Ark,

אבער באופן אז ער איז געווען באשיצט דורך דער תיבה,

English translation 688

And simply, the Ark was open from above•\",

און בפשטות איז די תיבה געווען פתוחה מלמעלה•",

English translation 689

When Moses was in the ark, he was revealed towards heaven,

אז משה איז זייענדיק אין תיבה געווען גלוי כלפי שמיא,

English translation 690

and being there, he "saw (ra'ah)

און זייענדיק דארט איז "ראתה

English translation 691

(even when being the daughter of Pharaoh)

(אפילו באך זייענדיק בת פרעה)

English translation 692

with him two [nh"y],

עמו שני־ נה״״י,

English translation 693

and then "from the water I drew him out" specifically by Pharaoh's daughter,

און דערנאך "מן המים משיתיהו" בת פרעה דוקא,

English translation 694

and he was raised in the house of Pharaoh king of Egypt" — this gave Moses the strength,

און ער איז אויפגע־ וואסקן אין בית פרעה מלך מצרים"׳ -האט דאס געגעבן משה׳ן דעם כח,

English translation 695

that he could afterwards break the shell and idolatry of Egypt,

אז ער זאל דערנאך קענען צוברעכן די קליפה וע״ז פון מצרים,

English translation 696

and from there redeem Jews.

און פון דארט אויסלייזען אידן.

English translation 697

It turns out that in this verse "A prayer of Moses, the man of God" is included also a third matter

קומט אויס אז אין דעם פסוק "תפלה למשה איש האלקים" איז כלול אויר א דריטער ענין

English translation 698

(In addition to the service of "the man of God"

(נוסף אויף דער עבודה פון "איש האלקים"

English translation 699

(revelation of G-dliness relative to creation / and "Moses"

(גילוי אלקות בערך הבריאה/ און "משה"

English translation 700

(revelation of the Name Havayah which is above creation)

(גילוי שם הוי׳ שלמעלה מן הבריאה)

English translation 701

)

)

English translation 702

The service of refining the lowest that has no lower beneath it.

די עבודה פון בירור התחתון שאין תחתון למטה ממנו.

English translation 703

And it can be said that this is hinted in the matter of "A prayer of Moses,"

וי״ל אז דאס איז מרומז אין דעם ענין פון ״תפלה למשה״״י,

English translation 704

as explained in Chassidus"• that this is the prayer of

כמבואר אין חסידות"• אז דאם איז תפלת

English translation 705

Rich,

עשיר,

English translation 706

United with His Essence, may He be blessed,

פארבונזץ מיט עצמותו ית׳,

English translation 707

Which is above Havayah and Elokim

שלמעלה פון הוי׳ און אלקים

English translation 708

(Sovev and Memalei)

(סובב און ממלא)

English translation 709

And which connects both together,

והמחבר שניהם יחד,

English translation 710

And if, by the power of the Essence

וואם בכח העצמות

English translation 711

(Which is entirely above the existence of the world and above the negation of the existence of the world)

(שלמעלה לגמרי פון מציאות העולם און פון שלילת מציאות העולם)

English translation 712

G-dliness is drawn down into the entire world and into all its levels,

ווערט נמשך אלקות בכל העולם ובכל הדרגות שבו,

English translation 713

For there is no lower [level] below which there is no lower.

בה אין תחתון שאין תחתון למטה ממנו.

English translation 714

As it will be in perfection in the true and complete Redemption,

ווי דאם וועט זיין בשלימות בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 715

when "the spirit of impurity I will remove from the earth""',

ווען "ואת רוח הטומאה אעביר מן הארץ""׳,

English translation 716

and "there will not be there war, etc.,

און "לא יהי׳ שם לא מלחמה כו׳,

English translation 717

and there will not be any occupation of the entire world except to know G-d alone*< - the revelation of "and may the pleasantness of the L-rd our G-d be upon us",

ולא יהי׳ עסק כל העולם אלא לדעת את ה׳ בלבד*< - דער גילוי פון "ויהי נועם ה׳ אלקינו עלינו",

English translation 718

the World to Come is called pleasantness'•',

עלמא דאתי איקרי נועם׳•׳,

English translation 719

the pleasure of the Essence-"

תענוג העצ־ מי"׳

English translation 720

(until it is drawn into)

(ביז דאם ווערט נמשך אין)

English translation 721

“And the work of our hands establish for us, and the work of our hands ennoble,

"ומעשה ידינו כוננה עלינו ומעשה ידינו מננהר,

English translation 722

as the conclusion of the chapter.”

כסיום המזמור"׳.

English translation 723

Sefer HaSichos - 5751

ספר השיחות - ה׳תנש״א

English translation 724

Based on this, we can say that the hint in this chapter of Tzadik

עפ״ז יש לומר דער רמז אין דעם מזמור צדי״ק

English translation 725

(with the addition of a 'kuf' after 'tzad'*)

(בהוספת ק׳ נאך צד*)

English translation 726

:

English translation 727

It is known the interpretation of “With the letter Hei the world was created”**,

ס׳איז ידוע דער פירושי אין "בה״א נברא העולם הזה""*,

English translation 728

So the world was created with the letter hei,

אז עולם איז בא־ שאפן געווארן בה״א,

English translation 729

which has three lines,

וועלכע האט דריי קוים,

English translation 730

corresponding to the three levels in the world: Beriah, Yetzirah, Asiyah,

כנגד די דריי דרגות אין עולם -בריאה יצירה עשי׳,

English translation 731

thought, speech, and action: the roof and the right leg

מחשבה דיבור ומעשה: דער גג ורגל ימיני

English translation 732

(which are connected)

(המחוברים)

English translation 733

correspond to thought and speech,

זיינען כנגד מחשבה ודיבור,

English translation 734

and the left leg that is cut off corresponds to Asiyah,

און דער רגל השמאלי הנפסק איז כנגד עשי׳,

English translation 735

about which it states, "Even I have made it."

אויף וועלכע עם שטייס ״אף עשיתיו״״י,

English translation 736

Even the interrupter.

אף המפסיק.

English translation 737

Since "the world was created in its fullness"**,

וויבאלד אז "עולם על מילואו נב־ רא"**,

English translation 738

It is understood that even though this world was created with the letter hei,

איז מובן אז אע״פ וואם עוה״ז איז באשאפן געווארן בה״א,

English translation 739

that there is an interruption for the World of Action

אז ס׳איז דא א הפסק פאר עולם העשי׳

English translation 740

(d.

(ד.

English translation 741

a concealment and obscurity that hides its connection with the higher worlds)

א העלם והסתר וואם איז מעלים אויף איר חיבור מיט די העכערע עולמות)

English translation 742

- this is, however, in its fullness,

- איז דאס אבער על מילואו,

English translation 743

In the manner that the Upper-Being created it with the name Elokim,

באופן ווי דער אויבער־ שטער האט עם באשאפן בשם אלקים,

English translation 744

That there is a world that conceals G-dliness.

אז ס׳איז דא א וועלט וואם איז מעלים אויף אלקות.

English translation 745

And the service in this world consists of "Tzadi" - choosing that Torah and mitzvos are the side of a Jew,

און די עבודה אין דעם עולם באשטייט פון ״צד״י״״י - בוחר זיין אז תומ״צ איז דער צד פון א אידן,

English translation 746

As above.

כנ״ל.

English translation 747

His existence•

המצאו•

English translation 748

(His Essence, may He be blessed)

(עצמותו ית׳)

English translation 749

.

English translation 750

And at the conclusion of his book - in the laws of Mashiach,

ובסיום ספרו - בהל׳ משיח,

English translation 751

Related to the revelation of d,

הקשור עם הגילוי ד,

English translation 752

Noam•

נועם•

English translation 753

(the World to Come/ and in this itself - two periods: that there will not be a change of nature *only a nullification of subjugation of kingdoms alone

(עלמא דאתי/ ובזה גופא - ב׳ תקופות: שלא יהי׳ שינוי הטבע כ*א ביטול שעבוד מלכיות בלבד

English translation 754

(revelation of G-d in gematria of nature/ and in the second period, miracles above nature - as hinted at the end of the book,

(גילוי אלקים בגימטריא הטבע/ ובתקופה שני׳ נסים למעלה מטבע - כנרמז בסיום הספר,

English translation 755

as waters cover the sea*.

כמים לים מכסים*.

English translation 756

as explained elsewhere

כמבואר במ״א

English translation 757

(the conclusion of the Rebbe Shlita above p. 98 and onward.

(הדרן על הרסב״ם לעיל ע׳ 98 ואילה.

English translation 758

Afterwards, there is the service of K.

דערנאך איז דא די עבודה פון ק׳

English translation 759

(of holiness)

(דקדושה)

English translation 760

- then one reaches also in that place

- אז מ׳דערגרייכט אויך אין דעם ארט

English translation 761

(that was made by the sin/ so from this letter Hei should become a letter Kuf,

(שנעשית ע״י החטא/ אז פון דעם אות ה׳ זאל ווערן אן אות ק׳,

English translation 762

whose left leg descends below the line,

וואס איר רגל השמאלי איז יורד למטה מן השורה,

English translation 763

below the place where the Creator originally created the world.

למטה פון דעם ארט ווי דער אויבערשטער האט די וועלט באשאפן לכתחילה.

English translation 764

And the intention in this is - "which God created to do,

און די כוונה אין דעם איז -"אשר ברא אלקים לעשות,

English translation 765

to rectify"*,

לתקן"*",

English translation 766

become a "partner with the Holy One, blessed be He, in the work of Creation""5*,

ווערן א "שותף להקב״ה במעשה בראשית""5*,

English translation 767

and clarifying the air of that place,

און מברר זיין אויר דעם ארט,

English translation 768

as Moshe opened up

ווי משה האט אויפגעטאן

English translation 769

(as above)

(כנ״ל)

English translation 770

- for in this consists the perfection of the service of a "tzaddik",

- וואם אין דעם באשטייט שלימות העבודה פון א "צדי״ק",

English translation 771

that he draws from "tzaddi"

אז ער איז ממשיך פון "צד״י"

English translation 772

(for Tomch has its side)

(אז תומ״צ איז זיין צד)

English translation 773

also in K.*5* below the line52*.

אויך אין ק׳*5* למטה מן השורה52*.

English translation 774

According to all the above, it is understandable why specifically Moshe is their redeemer of

ע״פ כל הנ״ל איז פארשטאנדיק פארוואם דוקא משה איז גואלם של

English translation 775

after the letter tzaddik which is nun

לאחרי אות צ׳ שהוא נ׳

English translation 776

(bent)

(כפופה)

English translation 777

and a yud to its right,

וי׳ בימינו,

English translation 778

which hints at the service in holiness and the permissible,

שמרמז על העבודה בקדושה ורשות,

English translation 779

This is that the initials of shin-gimel are nefilah (falling),

דאה שג׳ ר״ת נפילה,

English translation 780

this nun is bent

ה*ז נ׳ כפופה

English translation 781

(which does not descend below the line/ and this is the descent in the name Elokim,

(שאינו יורדת למטה מן השורה/ וזהו הירידה בשם אלקים,

English translation 782

And a need for ascent to the aspect of the 50 [gates] of the initials Nasi,

וצורך עלי׳ לבחי׳ נ׳ ר*ת נשיא,

English translation 783

Until the revelation of the 50th gate.

עד לגילוי שער הנ׳.

English translation 784

And it is also hinted in this that 'Tzadikim,

ומרומז גם בזה ש״צדי׳י,

English translation 785

is from the expression 'and go hunting for me game'•

הוא מלשון וצודה לי ציד•

English translation 786

(Magen David there/ clarification of the word 'tzayid'•

(מגן דוד שם/ בירור ר״ציד•

English translation 787

(the permitted)

(המותר)

English translation 788

of this world.

דעולם הזה.

English translation 789

And through the additional descent below the line,

וע״׳י הירידה נוספת למטה מן השורה,

English translation 790

In letter kuf.

באות ק׳

English translation 791

(Dod nun' simple/ made upon her incomparably,

(דד ן׳ פשוטה/ געשית עלי׳ שלא בערך,

English translation 792

Regarding Moshe

ע״ד משה

English translation 793

(Sh,

(ש,

English translation 794

from the waters of Moshiach ch,

םן המים משיחיהח,

English translation 795

From a place of strength/ that has the power to clarify even below the line.

ממקום של ע*ז/ שבכחו לברר גם למטה מן השורה.

English translation 796

Shabbos Parshas Tzav,

ש״פ צו,

English translation 797

Shabbos HaGadol,

שבת הגדול,

English translation 798

8th of Nissan

ח׳ ניסן

English translation 799

Israel,

ישראל,

English translation 800

In the redemption from Egypt,

בגאולת מצרים,

English translation 801

And the first redeemer is the final redeemer — because being at the level.

און גואל ראשון הוא גואל אחרון — ווארום זייענדיק בדרגת.

English translation 802

A prayer of Moses, the man of God" and he is able to continue his redemption — revelation of the infinite power — in the world,

תפלה למשה איש האלקים" ו^ט ער בכח צו ממשיך זיין גאולה - גילוי כח הבלי גבול - אין וועלט,

English translation 803

and redeem Jews from all constraints and boundaries,

און אויסלייזען אידן פון אלע מיצרים וגבולים,

English translation 804

even from the husk and idolatry of Egypt,

ביז אויך פון קליפת וע״ז של מצרים,

English translation 805

And thereby — also the true and complete redemption,

ובכת זה -אויך די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 806

And if,

וואם,

English translation 807

As in the days of your exodus from the land of Egypt, I will show him wonders\

כימי צאתך מארץ מצרים אראנו נפלאות",

English translation 808

not entirely miracles clothed in nature

ניט גאר נסים המלובשים בטבע

English translation 809

(Elokim/ only long coarse revealed miracles above nature completely,

(אלקים/ נאר אריך גסים גלויים שלמעלה מדרך הטבע לגמרי,

English translation 810

until wonders,

ביז נפלאות,

English translation 811

And there will be a redemption after which there is no exile,

און עם וועט זיין א גאולה שאין אחרי׳ גלות,

English translation 812

In a manner that the entire world will be a dwelling place for Him, blessed be He,

באופן אז כל העולם כולו וועט זיין א דירה לו יתברך,

English translation 813

a permanent and eternal dwelling,

דירת קבע ונצחי,

English translation 814

Forever and ever.

לעד ולעולמי עולמים.

English translation 815

With this one can also explain the content of this,

דערמיט קען מען אויך מבאר זיין דעם תוכן פון דעם,

English translation 816

great miracle" on Shabbos HaGadol,

נס גדול" בשבת הגדול,

English translation 817

And the connection with Shabbos specifically:

און דער קשר מיט שבת דוקא:

English translation 818

the miracle of,

דעם נס פון,

English translation 819

to smite Egypt with their firstborn",

למכה מצרים בבכוריהם",

English translation 820

that the power of the world of Asiyah itself

אז דער תוקף פון לעו״ז עצמו

English translation 821

(the firstborn of Egypt)

(בכורי מצרים)

English translation 822

strikes Egypt,

שלאגט מצרים,

English translation 823

“a land full of idols”1 - the clarification of the K’

ארץ מלאה גילו־ לים״1 - דער בירור פון דעם ק׳

English translation 824

(below the line)

(למטה מן השורה)

English translation 825

- is opened up through a revelation of the highest level of G-dliness,

- ווערט אויפגעטאן דורך א גילוי הכי נעלה פון אלקות,

English translation 826

higher than the miracles that happened with Jews themselves

העכער ווי די נסים וואס האבן פאסירט מיט אידן אליין

English translation 827

(or the miracles that the Almighty made)

(אדער די נסים וואט דער אויבערשטער האט געמאכט)

English translation 828

.

English translation 829

until the eternal power and the unlimited power of Elokus is then drawn forth further,

ביז אז דאם ברעגגט ארויס נאכמער דער כח נצחי וכח הבלי גבול פון אלקות,

English translation 830

that it reaches even in this place.

אז דאם דערגרייכט אפילו במקום זה.

English translation 831

Therefore, specifically this is called,

דעריבער ווערט דוקא דאם אנגערופן,

English translation 832

"a great miracle",

נם גדול",

English translation 833

and specifically this is the,

און דוקא דאם ווערט די,

English translation 834

"beginning of the redemption and miracles" of the redemption from Egypt.

התחלת גאולה ונסים" פון גאולת מצרים.

English translation 835

And this was established specifically on Shabbos,

און דאם איז נקבע געווארן דוקא בשבת,

English translation 836

because Shabbos is connected with the eternal redemption — a day that is entirely Shabbos.

ווארום שבת איז פארבונדן סיט דער גאולה נצחית - יום שכולו שבת

English translation 837

and rest for eternal life

ומנוחה לחיי עולמים

English translation 838

(as above sec. 7/ and the business of Shabbat is double,

(כנ״ל ס״ז/ ועסקא דשבתא כפול,

English translation 839

which double is also connected with redemption; and therefore,

וואס כפל איז אויך פאר־ בונדן מיט גאולה; און דעריבער,

English translation 840

on this Shabbat when there occurred the,

אין דעם שבת ווען עם האט פאסירט דער,

English translation 841

"great miracle" of,

נס גדול״ פון,

English translation 842

"Who smote Egypt with their firstborn" - makes it over the entire Shabbat,

למכה מצרים בבמריהם" -מאכט עם איכער דעם גאנצן שבת,

English translation 843

that it becomes a,

אז עס ווערט א,

English translation 844

"Shabbat HaGadol".

שבת הגדול".

English translation 845

[And therefore, Shabbos also has the power to bless the holiday of Pesach,

[און דעריבער האט דער שבת אויך בכח צו מברך זיין חג הפםח,

English translation 846

As mentioned above, Magen Avraham 4

כנ״לם״א4

English translation 847

And to add,

ולהוסיף,

English translation 848

that in the determination of this year

אז בקביעות שנה זו

English translation 849

(and in several years)

(ובכמה שנים)

English translation 850

it falls out that Shabbos HaGadol is on Shabbos Parshas Tzav,

קומט אויס שבת הגדול בשבת פ׳ צו,

English translation 851

,

English translation 852

'Tzav' is only an expression of urgency 'Nad v'Ladorot'154,

אין צו אלא לשון זירוז נויד ולדו־ רות"154,

English translation 853

And if we emphasize the revelation of the concept of eternity below - by virtue of that which the Almighty says to Moshe Rabbeinu:,

וואם אוגטערשטרייכט גאבמער גילוי ענין הנצחיות למטה - בכח זה וואס דער אויבערשטער זאגט אן צו משה רבינו:,

English translation 854

To Aharon,

צו אל אהרן",

English translation 855

And through Aharon it reaches every Jew

און דורך אהרן קומט עס אן צו יעדער איד

English translation 856

(For Aharon is a lover of peace and pursuer of peace, loves the creatures and draws them close to Torah55')

(ווארום אהרן איז אוהב שלום ורודף שלום אוהב את הבריות ומקרבן לתורה55')

English translation 857

,

English translation 858

So he has the command and unlimited empowerment from the Almighty,

אז ער האט דעם ציווי און אומבאגרענעצטען נתינת כח פון דעם אויבערשטן,

English translation 859

in the present

סיי אין הווה

English translation 860

(immediately)

(מיד)

English translation 861

And also in the future

און סיי אין עתיד

English translation 862

(for generations)

(לדורות)

English translation 863

:

English translation 864

,

English translation 865

Immediately" - there is no hindrance or even a pause for him to be able to fulfill the command immediately,

מיד״ - עס איז ניטא ביי אים קיין שטערונג אדער אפילו אן אפהאלט צו קענען דורכפירען דעם ציווי גלייך,

English translation 866

because he is involved in it entirely,

ווייל ער איז אריינגעטאן אין דעם אינגאנצען,

English translation 867

until that this is his life,

ביז אז דאס איז זיין לעבן,

English translation 868

through and through; and for generations - this is perpetuated,

דורך און דורך; ולדורות - דאם ווערט פארגע־ זעצט,

English translation 869

And in the same manner of alacrity,

און אין דעם זעלבן אופן פון זריזות,

English translation 870

Also regarding the coming generations - l'rabbim: And when there is the chazakah of three generations

אויך ביי די קומענדיקע דודות -ל׳ רבים: און ווען ס׳איז דא די חזקה פון דריי דורות

English translation 871

(From him and another two generations/ it becomes an eternal matter for all generations,

(פון אים און נאך צוויי דורות/ ווערט עס אן ענין נצחי אויף אלע דורות,

English translation 872

That every action that he does should be in the manner of,

אז יעדע פעולה וואם ער טוט זאל דין באופו פון,

English translation 873

Maaseh yadeinu konenehu.

מעשה ידינו כוננהו""׳.

English translation 874

Sefer HaSichos - 5751

ספר השיחות - ה׳תנש״א

English translation 875

The above is further emphasized in the month of Nissan of this year "hiyeh tehei shnas niflaos arenu",

האמור לעיל איז נאכמער בהדגשה געפינענדיק זיך אין חודש ניסן פון היינטיקן יאר "הי׳ תהא שנת נפלאות אראנו",

English translation 876

And as was discussed

און ווי גערעדט

English translation 877

(also in the general letters)

(אויך אין די מכתבים כלליים)

English translation 878

regarding the miracles and wonders that occurred this year

וועגן די נסים ונפלאות וועלכע האבן פאסירט דעם יאר

English translation 879

(close to this present Purim)

(נאענט צו דעם היינטיקן פורים)

English translation 880

,

English translation 881

that an opponent to Jews was nullified,

אז ס׳איז בטל געווארן א מנגד צו אידן,

English translation 882

until the victory brought about,

ביז אז דער נצחון האט געבראכט דערצו,

English translation 883

that the enemy should free,

אז דער שונא זאל באפרייען,

English translation 884

In a good way,

אין א גוטן אופן,

English translation 885

A part of the war prisoners, etc.,

א טייל פון די מלחמה־געפאנגענע וכו׳,

English translation 886

As discussed in detail earlier.

ווי גערעדט אויספירלעו פריער.

English translation 887

And certainly the Almighty will continue to show miracles and wonders,

און זיכער וועט דער אויבערשטער ממשיך זיין ווייזן נסים ונפלאות,

English translation 888

Until — primarily — "Show us wonders" in the true and complete redemption,

ביז -ועיקר - "אראנו נפלאות" בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 889

And the wars in that part of the world

וואם די מלחמות אין יענעם טייל וועלט

English translation 890

(

(,

English translation 891

King of Persia" with,

מלך פרם" מיט,

English translation 892

king of Aram")

מלך ארם")

English translation 893

are among the signs that here comes the redemption through our righteous Mashiach,

זיינען פון די סימנים אז אט קומט די גאולה ע״י משיח צדקנו,

English translation 894

as it says in Yalkut Shimoni7"

ווי עס שטייט אין ילקוט שמעוני7",

English translation 895

and as he says there,

און ווי ער זאגט דארט,

English translation 896

that,

אז,

English translation 897

My sons, do not fear.

בני אל תתיראו.

English translation 898

.

English translation 899

The time of your redemption has arrived",

הגיע זמן גאולתכם",

English translation 900

And,

און,

English translation 901

The king Mashiach stands on the roof of the Beis HaMikdash and announces to the Jewish people, saying,

מלך המשיח עומד על גג ביהמ״ק והוא משמיע להם לישראל ואומר,

English translation 902

Humble ones, the time of your redemption has arrived!

ענוים הגיע זמן גאולתכם"!

English translation 903

Pozdesalem has every Jew a directive in his own service:

פוזדעסאלעםהאטיעדעראידא הוראה אין זיין אייגענע עבודה:

English translation 904

Standing in the year of wonders we will see,

שטייענדיק אין שנת נפלאות אראנו,

English translation 905

and in the same - in the month of Nissan,

און אין דעם גופא - בחודש ניסן,

English translation 906

and within the week of the holiday of Pesach,

און בתוך השבוע פון חג הפסח,

English translation 907

the time of our freedom,

זמן חירותנו,

English translation 908

and in light of the events and miracles - which are revealed to the eyes of flesh,

און אין אנבליק פון די געשעענישן און נסים - וואם זיינען גלויים לעיני בשר,

English translation 909

in the eyes of all the nations-

לעיני כל העמים-

English translation 910

this must evoke in a Jew even more desire and strength to do his service in the manner of nes,

דארף דאס ארויסרופן ביי א אידן נאכמער רצון און כחות צו טאן זיין עבודה באופן פון נם,

English translation 911

until miracles within miracles - it is not enough that he should elevate himself from his

ביז נסי נסים - ס׳איז ניט גענוג ער זאל זיך אויפהויבן פון זיין

English translation 912

previous habit in Torah study and fulfillment of mitzvos with beauty,

ביז־איצטיקער געוואוינהייט אין לימוד התורה וקיום המצוות בהידור,

English translation 913

rather he must rise in this ever higher and higher,

נאר ער דארף שטייגן אין דעם אלץ העכער און העכער,

English translation 914

,

English translation 915

They go from strength to strength"•",

ילכו מחיל אל חיל"•",

English translation 916

until he reaches the truth,

ביז ער דערגרייכט דעם אמת׳ן,

English translation 917

great name" bound together with,

נם גדול" פאר־ בונדן מיט,

English translation 918

Great is Hashem and highly praised".

גדול הוי׳ ומהולל מאד״י".

English translation 919

And on this there is a special empowerment from the psalm of Tzadik,

און מ׳האט אויף דעם א נתינת כח מיוחדת פון מזמור צדי״ק,

English translation 920

,

English translation 921

A prayer of Moses, the man of God",

תפלה למשה איש האלקים",

English translation 922

,

English translation 923

May the pleasantness of the Lord our God be upon us, and the work of our hands establish for us, and the work of our hands shine forth - then "the Shechinah will dwell in the work of his hands,"

ויהי נועם ה׳ אלקינו עלינו ומעשה ידינו כוננה עלינו ומעשה ידינו מננהר - אז "תשרה שכינה במעשה ידיו",

English translation 924

And Moshe gives strength to every Jew - particularly through the aspect of "Moshe within him"

און משה גיט כח יעדן אידן - בפרט דורך בחי׳ משה שבו

English translation 925

(which affects his actual service)

(וואס ווירקט אויף זיין עבודה בפועל)

English translation 926

- so that he reveal within himself this,

- ער זאל מגלה זיין אין זיך דעם,

English translation 927

the tzaddik within him,"

צדיק" שבו,

English translation 928

"And your people are all tzaddikim."

"ועמך כולם צדיקים"•",

English translation 929

As he is connected with "The Lord is righteous in all His ways,"

ווי ער איז פארבונדן מיט ״צדיק ה׳ בכל דרכיו״*״,

English translation 930

And through this - to complete his service of "Tzaddi,"

און דורך דעם -טאן בשלימות זיין עבודה פון "צד״י",

English translation 931

To completely surrender to the side of Torah,

זיך אינגאנצן איבערגעבן צו דעם צד פון תורה,

English translation 932

So that this becomes entirely "my side"

אזוי אז דאס ווערט "צדי" אינגאנצן

English translation 933

(So that there is no place for a possibility of another side/ both regarding oneself,

(אזוי אז ס׳איז ניטא קיין ארט אויף א קס״ד פון נאך א צד/ סיי בנוגע צו זיך אליין,

English translation 934

and both regarding influence on other Jews,

און סיי בנוגע צו השפעה אויף אנדערע אידן,

English translation 935

in spreading Torah and Judaism and spreading the wellsprings outward,

בהפצת התורה והיהדות והפצת המעינות חוצה,

English translation 936

and also - to influence the nations of the world regarding their Seven Noachide Laws"56,

און אויר - משפיע זיין אויף אוה״ע בנוגע צו זייערע שבע מצוות"56,

English translation 937

- And in this one comes to utilize another event for addition in the service of G‑d: in Divine Providence,

- אין אין דעם קומט מען צו נוצען נאך א געשעניש להוספה בעבודת השם: בהשגחה פרטית,

English translation 938

During these days a decision number 104 - gematria "side-God"57 - was issued from the House of Representatives of the

איז בימים אלו ארויסגעגעבן געווארן א החלטה מספר 104- גימטריא צד־י“57 - פון דעם בית הנבחרים פח דער

English translation 939

Shabbos Parashas Tzav,

ש״פ צו,

English translation 940

Shabbos HaNamel,

שבת הנמל,

English translation 941

8 Nissan

ח׳ ניסן

English translation 942

Vav 4

וו4

English translation 943

State

מדינה

English translation 944

(The representative of the entire state / the government has the power of 'dina d'malchusa dina' – in connection with fixing a day for the 'Eleven Days' ■ of the month of Nissan as a day specially dedicated to strengthening good education a.

(די באי־כח פון המדינה כולה/ רואם האט דעם כה פון דינא דמלכותא דינא“ - בקשר מיט קובע דין היי יארי־ גען "עשתי עשר יוס״“■ לחודש ניסן אלם א מאג געווידמעט במיוחד צו פאר־ שטארקן חינוך הטוב א.

English translation 945

Vav.

וו.

English translation 946

- Foundations in the settlement of the world for all inhabitants of the country and all inhabitants of the world—

- יסודות אין ישוב העולם פאר כל תושבי המדינה וכל תושבי העולם—

English translation 947

And doing this until in a manner of "tzaddik",

און טאן דאם ביז אין אן אופן פון "צדיק",

English translation 948

Reaching also in the outside that has no outside from it.

דערגרייכן אויך אין חוצה שאין חוצה ממנה.

English translation 949

And a special emphasis on the matter that the time causes: to provide all the needs of the festival to those who need to receive them - the needs of the Seder

והדגשה מיוחדת בענין שהזמן גרמא״י: צושטעלן אלע צרכי החג צו די וואם דארפן דערצו אנקומען - די צרכי הסדר

English translation 950

(matzot,

(מצות,

English translation 951

four cups etc. / are not included in the needs of Yom Tov

ד׳ כוסות וכו׳/ אין צרכי יום טוב בכלל

English translation 952

(Yom Tov clothing,

(בגדי יום טוב,

English translation 953

and Yom Tov foods/ and the like.

ומאכלי יום טוב/ וכיו״ב.

English translation 954

And we must arouse regarding another matter in connection with this: In places where one conducts public and general orders - there are several places where preparations were made to conduct only one order

ויש לעורר אויף נאד אן ענין בקשר עם זה: אין די ערטער וואו מ׳&ראוועט סדרים ציבוריים וכלליים - זיינען דא כמה מקומות וואו מ׳האט געמאכט הכנות צו פראווען גאר איין סדר

English translation 955

(Because money is lacking, etc.)

(צוליב דעם וואם עם פעלט געלט וכיו״ב)

English translation 956

.

English translation 957

And it is necessary and most worthwhile,

ונחוץ וכדאי ביותר,

English translation 958

that one should endeavor most to make both orders,

אז מ׳זאל זיך משתדל זיין ביותר מאכן ביידע סדרים,

English translation 959

at any rate - divide the expenses between both nights,

על כל פנים - טיילן די הוצאות איף ביידע נעכט,

English translation 960

and surely they will not need to come to that,

ובודאי -וועט מען דערצו ניט דארפן אנקומען,

English translation 961

because the Almighty will surely bless and provide to those who engage in this all that is needed,

ווייל דער אויבערשטער וועט זיכער בענטשן אן צושטעלן צו די עוסקים בזה כל המצטרך,

English translation 962

Without a smarter one from it.

אן גאכמער דערפון.

English translation 963

May it be His will that the fulfillment of the prayer of Moses and of the Moses in every Jew be fulfilled - "A prayer of Moses, the man of God" - "And may the pleasantness of the Lord our God be upon us,"

ויהי רצון אז עם זאל שוין מקויים ווערן די שלימות התפלה פון משה אן פון משה שבכאו״א מישראל - "תפלה למשה אש האלקים״ - "ויהי נועם ה׳ אלקינו עלינו",

English translation 964

"May the Shechinah dwell in the work of your hands,"

"תשרה שכינה במעשה ידיכם",

English translation 965

and our deeds and our service during the time of exile,

אן מעשינו ועבודתינו במשך זמן הגלות,

English translation 966

and the essence, and immediately the main thing - and the Third Holy Temple,

אן תיכן• ומיד ממש דעם עיקר - אן דעם בית המקדש השלישי,

English translation 967

"The sanctuary of the Lord, Your hands established."

"מקדש אד׳ כוננו ידיך".

English translation 968

The Chapter of the Talks - 5751

הפר השיחות - ה׳תנש״א

English translation 969

Blessing of the Rebbe, may he live long, to the honored guests, may they live, that they increased more light on Tuesday, 11 Nissan 5751, after the Evening Prayer.

ברכת כ״ק אדמו״ר שליט״א לאג״ש שיחיו שברבו אותר אור ליום ג/ י״א ניסן ה׳תנש״א לאחרי תפלת ערבית

English translation 970

Just as in Torah the order is that "where one ended, etc., one begins for them, etc."* - so too must it be among Jews,

כשם ווי אין תורה איז דער סדר אז ״במה שסיים כו׳ פתח להם כו׳"* - אזוי דארף אויר זיין בא אידן,

English translation 971

that "where one ended" becomes thereafter the continuation and beginning and opening of the subsequent matter in a manner of continuous action

אז "במה שסיים" ווערט דערנאך דער המשך און התחלת ופתיחת הענין שלאחרי זה באופן של פעולה נמשכת

English translation 972

(until - on all the years, all of them.

(ביז - על כל השנים כולסץ.

English translation 973

Just as we have now concluded with "And I will bless them"4 - so too "open for them" is also with this matter:

אזוי ווי מ׳האט איצטער מסיים געוועף מיס ״ואני אברכם״4 - איז "פתח להם" אויך מיט דעם ענין:

English translation 974

"And I will bless them": The Holy One says in the Torah

"ואני אברכם": דער אויבערשטער זאגט אין תורה

English translation 975

(and Scripture does not depart from its plain meaning5/ that He Himself will bless all those who bless5,

(ואין מקרא יוצא מידי פשוטו5/ אז ער אליין וועט בענטשן את כל המברכים5,

English translation 976

And with the blessing of the Holy One, blessed be He - from His full, open, holy and broad hand7,

ובברכתו של הקב״ה -מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה7,

English translation 977

Without any measurement and limitation in place and time,

אן קיין מדידה והגבלה במקום ובזמן,

English translation 978

Consequently, it comes immediately and instantly•,

במילא קומט עס אן תיכף ומיד ממש•,

English translation 979

And together with this is "And I will bless them" - as this is beyond measurement and limitation

און צוזאמען דערמיט איז ״ואני אברכם״ - ווי דאם איז למעלה ממדידה והגבלה

English translation 980

(from "I",

(פון "אני",

English translation 981

the Almighty Himself)

דער אויבערשטער אליין)

English translation 982

it is drawn down

ווערט עם נמשך

English translation 983

(blessing from the term "drawing down"•)

(ברכה מלשון המשכה•)

English translation 984

to Jews below,

צו אידן למטה,

English translation 985

And in the manner of "I will bless them"

און באופן פון "אברכם"

English translation 986

(Simply,

(סתם,

English translation 987

without details)

בלי פרטים)

English translation 988

That is - all blessings,

וואם איז - אלע ברכות,

English translation 989

to every Jew and to all Jews",

צו יעדער אידן און צו אלע אידן"*,

English translation 990

both in general matters and in specific matters,

סיי כענינים כלליים סיי בענינים פרטיים,

English translation 991

down to the finest details.

ביז פרטי פרטים.

English translation 992

This means that "I will bless them" includes two matters,

דאם הייסט אז "ואני אברכם" איז כולל צוויי ענינים,

English translation 993

Two extremes: from "I"

צוויי קצוות: פון "אני"

English translation 994

(The Supreme One Himself)

(דער אויבערשטער אליין)

English translation 995

Above all measurement and limitation,

שלמעלה מכל מדידה והגבלה,

English translation 996

becomes "I will bless them",

ווערט "אברכם",

English translation 997

blessing and flow to Jews below.

ברכה והמשכה צו אידן למטה.

English translation 998

That in every blessing and flow there are required two matters: the blessing should come from a place that is higher than the limitations of the recipient himself.

וואם אין יעדער ברכה והמשכה פא־ דערז זיד צוויי ענינים: די ברכה זאל קומען פון אן ארט וואס אה העכער פאר די הגבלות פון דעם מתברך מצ״ע

English translation 999

(That is why he must come to the blessing)

(וואם דערפאר דארף ער אנקומען צו דער ברכה)

English translation 1000

,

English translation 1001

And together with this, it should be drawn into the one who is blessed in his innermost,

און צוזאמען דערמיט זאל עם נמשך ווערן אין דעם מתברך בפנימיותו,

English translation 1002

according to his matter and his need.

לפי ענינו וההצטרכות שלו.

English translation 1003

Blessing - light to day </ *"a pour

ברכה - אור ליום </ *"א גיסן

English translation 1004

3 and 4

3ו4

English translation 1005

The blessing from the Almighty

די ברכה פון רעם אויבערשטן

English translation 1006

("And I will bless them")

(״ואני אברכם״)

English translation 1007

- and in both matters:

- און אין ביידע ענינים:

English translation 1008

(a)

(א)

English translation 1009

A blessing above limitation and restriction,

א ברכה שלמעלה ממרידה והגבלה,

English translation 1010

(b)

(ב)

English translation 1011

Which is drawn down to every Jew below - is especially emphasized in the prayer and blessing of Moses at the beginning of Psalm 90 in Psalms** - the first of the "eleven1 psalms" that Moses said63* - which begins: "A prayer of Moses, the man of God,"

וועלכע ווערט נמשך צו יעדער איד למטה - איז ספעציעל אונטערשטראכן אין תפלת וברכת משה אין דער התחלה פון מזמור צדי״ק אין תחלים** - דער ערשטער פון די "אחד עשר1׳ מזמורים" וואט משה האט געזאגט63* - וועלכער הויבט זיך אן: "תפלה למשה איש ה־ אלקים",

English translation 1012

And it concludes

און ענדיקט זיר

English translation 1013

(with the prayer of Moses)

(מיט תפלת משה)

English translation 1014

"May the pleasantness of the Lord our God be upon us, and the work of our hands establish for us; and the work of our hands, establish it.":

"ויהי נועם ה׳ אלקינו עלינו ומעשה ידינו כוננה עלינו ומעשה ידינו כוננהו":

English translation 1015

Being a prayer

זייענדיק א תפלה

English translation 1016

(A prayer of Moses)

(תפלה למשה)

English translation 1017

-and the air of a blessing" - from "Moses, the man of G-d,"

-און אויר א ברכה״ - פון "משה איש ה־ אלקיס",

English translation 1018

It is understood that it contains within itself the power of

איז פארשטאנדיק אז דאם האט אין זיך דעם כח פון

English translation 1019

(a blessing of)

(א ברכה פון)

English translation 1020

"Elokim"5*,

"אלקים"5*,

English translation 1021

in the manner of

ע״ד

English translation 1022

(as it were)

(כביכול)

English translation 1023

"And I

"ואני

English translation 1024

(the Holy One, blessed be He, Himself)

(הקב״ה עצמו)

English translation 1025

I will bless them\

אברכם",

English translation 1026

And as emphasized, there is no content of the prayer and blessing,

וכמודגש אין תוכן התפלה והברכה,

English translation 1027

And at its conclusion** — "And may the pleasantness of the L‑rd our G‑d be upon us",

ובסיומה** - "ויהי נועם ה׳ אלקינו עלינו",

English translation 1028

Then "upon us" — every Jew and all Jews — should be the revelation of "the pleasantness of the L‑rd our G‑d",

אז ״עלינו״ - יעדער איד און אלע אידן -זאל זיין דער גילוי פון "נועם ה׳ אלקינו",

English translation 1029

And what "pleasantness"7*

וואם "נועם"7*

English translation 1030

(supernal pleasantness)

(נועם עילאה)

English translation 1031

is the level of Atik,

איז די דרגא פון עתיק,

English translation 1032

and the innerness of Atik,

און פנימיות עתיק,

English translation 1033

until - His Essence, blessed be He•*

ביז - עצמותו ית׳•*

English translation 1034

("I",

("אני",

English translation 1035

"I will bless them"1/ and that it should be drawn into "Ma'on"

"אני אברכם"1/ און דאם זאל נמשך ווערן אין "מעון"

English translation 1036

(the letters of Noam"/ Malchut,

(אותיות נועם"/ מלכות,

English translation 1037

until into "the work of our hands",

ביז אין "מעשה ידינו",

English translation 1038

and the power for this comes from "A prayer of Moses, the man of God",

און דער כח אויף דעם קומט פון "תפלה למשה איש האלקים",

English translation 1039

the prayer of the rich",

תפלת עשיר",

English translation 1040

will be extended into His Essence, may He be blessed,2,

וועל־ כע דערלאנגט אין עצמותו ית"2,

English translation 1041

And therefore it is understood that this is a blessing above all measure and limitation in place and time,

און דעריבער איז פארשטאנדיק אז דאם איז א ברכה שלמעלה מכל מדידה והגבלה במקום וזמן,

English translation 1042

since this comes from "Moshe Ish HaElokim" and in a manner of "Noam Hashem Elokeinu Aleinu".

וויבאלד אז דאס קומט פון "משה איש האלקים" ובאופן פח "נועם ה׳ אלקינו עלינו".

English translation 1043

And as understood from this that with the blessing, Moshe blessed the Jews that there should be the indwelling of the Divine Presence in the Mishkan - "May it be His will that the Shechinah dwell in the work of your hands,

און ווי פארשטאנדיק דערפון וואט מיט דער ברכה האט משה געבענטשט אידן אז עט זאל זיין די השראת השכינה אין משכן - "יהי רצון שתשרה שכינה במעשה ידיכם,

English translation 1044

and may the pleasantness of Hashem our G-d be upon us

ויהי נועם ה׳ אלקינו עלעו

English translation 1045

praying and He is the surveyor of all blessings and influences etc.)

מתפללים והוא סקור כל הברכות וחשפעות כו׳)

English translation 1046

,

English translation 1047

Behold this.

הרי זה.

English translation 1048

A prayer of Moses, the man of God•,

תפלה למשה איש האלקיס•,

English translation 1049

until*.

ע*ד.

English translation 1050

And I will bless them•

ואני אברכם•

English translation 1051

(as it were)

(כביכול)

English translation 1052

,

English translation 1053

in addition to the Priestly Blessing

בהוספה על ברכת הכהנים

English translation 1054

(emissaries of the Merciful One — his consecrations etc.,

(שלוחי דרחמנא - קידושיו כג,

English translation 1055

Vesh*n)

וש*נ)

English translation 1056

.

English translation 1057

Sefer HaSichos - 5751

ספר השיחות - ה׳תנש״א

English translation 1058

etc.,

גו׳"",

English translation 1059

And in a manner of "konena aleinu go',"

און אין אופן פון "כוננה עלינו גו׳",

English translation 1060

Established on a foundational manner - with a permanence,

באפעסטיקט אויף א יסודות׳דיקן אופן -מיט א קביעות,

English translation 1061

Forever and for all eternity

לעד ולנצח נצחים

English translation 1062

(Obviously from this explanation in Tanya that "Shekhinta Sharya",

(כמובן פון דעם פירוש אין תניא אין "שכינתא שריא",

English translation 1063

So then is permanence\" and eternity\"/ and \"and I will dwell

אז דאם איז בקביעות" ונצחיות"/ און "ושכנתי

English translation 1064

(permanently)

(בקביעות)

English translation 1065

within them\"\",

בתוכם"",

English translation 1066

within each and every Jew?

בתוך כל אחד ואחד מישראלי?

English translation 1067

[And one can say that the power for this comes the-

[ויש לומר אז דער כח לזה קומט דער־

English translation 1068

From what the blessing is from \"Moshe ish haElokim\",

פון וואט די ברכה איז פון "משה איש האלקים",

English translation 1069

what specifically from the first one comes the power to bring about the indwelling of the Divine Presence in a manner of permanence and eternity]

וואט דוקא פון דעם אויב־ ערשטן קומט דער כח צו אויפטאן השראת השכינה באופן של קביעות ונצחיות]

English translation 1070

.

English translation 1071

According to this, it emerges that in "Tefillah l'Moshe etc." the two aforementioned matters are emphasized.

עפ״ז קומט אוים אז אין "תפלה למשה גו׳" איז מודגש די צוויי ענינים הנ״ל

English translation 1072

(in "And I will bless them")

(אין "ואני אברכם")

English translation 1073

What is demanded in a blessing: Together with that "Tefillah l'Moshe ish haElokim" is a blessing above all measurement and limitation - it is a blessing that is drawn from Moshe to every Jew,

וואט פאדערן זיד אין א ברכה: צוזאמען דערמיט וואט "תפלה למשה איש האלקים" איז א ברכה שלמעלה מכל מדידה והגבלה - איז זי א ברכה וועלכע ווערט נמשך פון משה צו יעדער איד,

English translation 1074

and a general blessing - the blessing that "the Shechinah dwell in the work of your hands"--

און א ברכה כללית - די ברכה אז "תשרה שכינה במעשה ידיכם"־־.

English translation 1075

And it can be said even further: The power and manner in which the blessings of the Holy One, blessed be He, are drawn down to Jews below is through Moshe Rabbeinu - the faithful shepherd of all Jews"

ויש לומר גאכמער: דער כח ואופן ווי די ברכות של הקב״ה ווערן נמשך צו אידן למטה איז דורך משה רבינו - דער רועה נאמן פון אלע אידן"

English translation 1076

(in all generations"/ through whom all influences are drawn to Jews,

(בכל הדו־ רות"/ דורך וועמען עם ווערן נמשך אלע השפעות צו אידן,

English translation 1077

and he is the intermediary who connects "between you and Hashem your G-d"31 - what"

און ער איז דער ממוצע המחבר ״ביניכם וביו ה׳ אלקיכם"31 -וואט

English translation 1078

(Being an intermediary)

(זייענדיק א ממוצע)

English translation 1079

he incorporates within himself both matters which he connects52,

האט ער אין זיר פון ביידע ענינים וועלכע ער איז מחבר52,

English translation 1080

as Chazal say33 about 'Ish HaElokim' -

ווי חז״ל זאגן33 אויף ״איש האלקים״ -

English translation 1081

Blessing - Oded on Wednesday,

ברכה - אוד ליום ג',

English translation 1082

the 11th of Nissan

י״א ניסן

English translation 1083

"From his midpoint downward a man, from his midpoint upward Elokim."

"מחציו ולמטה איש מחציו ולמעלה ה־ אלקים".

English translation 1084

Moshe possesses both aspects - both how he is analogous to above

משה האט אין זיד ביידע ענינים - סיי ווי ער איז בדוגמא שלמעלה

English translation 1085

("from his midpoint upward Elokim" / and how he is analogous to Jews below

("מחציו ולמעלה האלקים"/ און סיי ווי ער איו בדוגמא צו אידן למטה

English translation 1086

("From his loins downward, a man"/ and having both matters, Moshe has the power of "Tefillah l'Moshe" - to bring down the blessings of Hashem as they are above measure and limitation

("מחציו ולמטה איש"/ און האבנדיק די ביידע ענינים האט משה דעם כח פון ״תפלה למשה״ -צו אראפברענגען די ברכות של הקב״ה ווי זיי זיינען למעלה ממדידה והגבלה

English translation 1087

("And I will bless them")

("ואני אברכם")

English translation 1088

34 to Jews as they are souls in bodies below

34 צו אידן ווי זיי זיינען נשמות בגופים למטה

English translation 1089

(in the category of "man")

(בבתי׳ "איש")

English translation 1090

.

English translation 1091

[And more specifically - it can be said that this is the difference between "Moshe" and "Ish HaElokim": "Ish HaElokim" indicates the connection of the aspect of Ish with the name Elokim

[ובפרטיות יותר - י״ל אז דאם איז דער חילוק צווישן "משה" און "איש ה־ אלקים": "איש האלקים" באווייזט אויף דעם חיבור פון בחי׳ איש מיט שם אלקים

English translation 1092

(in gematria nature*3)

(בגימטריא הטבע*3)

English translation 1093

,

English translation 1094

Godliness relative to creation

אלקות שבערך הבריאה

English translation 1095

(And the created man / which was created with the name Elokim

(והאיש הנברא/ וועלכע איז בא־ שאפו געווארן בשם אלקים

English translation 1096

(In the beginning G‑d created, etc.34)

(בראשית ברא אלקים גו׳34)

English translation 1097

.

English translation 1098

However, "Moshe" is connected with the name Mah (45)3,

משא״ב "משה" איז פאר־ בונדן מיט שם מ״הי3,

English translation 1099

the name Havayah (the Tetragrammaton)3,

שם הוי׳•3,

English translation 1100

which is above creation]

שלמעלה מהבריאה]

English translation 1101

.

English translation 1102

Accordingly, it follows that the Psalm "A Prayer of Moses" - in addition to the fact that it refers to the prayer of Moses for the Jewish people

לויט דעם קומט אוים אז דער מזמור ״תפלה למשה״ - נוסף לזה וואס דאס גייט אויף דער תפלה פון משה אויף אידן

English translation 1103

(and the blessing of Moses to the Jewish people)

(און ברכת משה צו אידן)

English translation 1104

- is a most general matter: the prayer and blessing of the Nasi - Moses,

- איז אן ענין כללי ביותר: תפלת וברכת הנשיא - משה,

English translation 1105

who includes all prayers and blessings; through "A Prayer of Moses,"

וועלכער איז כולל כל התפלות והברכות כולם; דורך "תפלה למשה",

English translation 1106

the Nasi of Israel,

נשיא ישראל,

English translation 1107

and the Nasi is the vessel3,

וואם הנשיא הוא הכלי3,

English translation 1108

all blessings from the Almighty are drawn down below,

ווערן נמשך אלע ברכות פון דעם אויבערשטן למטה,

English translation 1109

in all particulars and minute details.

בכל הפרטים ופרטי פרטים.

English translation 1110

Furthermore: in order that among Jews the blessings of HaKadosh Baruch Hu be internalized

נאכמער: בכדי אז ביי אידן זאל נקלט ווערן בפנימיות די ברכות של הקב״ה

English translation 1111

(which are above measurement and limitation/ it is understandable that there must also be within them a semblance of both of the aforementioned matters

(שלמעלה ממדידה והגבלה/ איז פארשטאנדיק אז אויר בא זיי דארף זיין מעין פון די ביידע ענינים הנ״ל

English translation 1112

(of "Ish" and of "Elokim"/

(פון "איש" און פון "האלקים"/

English translation 1113

And one could say,

ויש לומר,

English translation 1114

According to the known 4 that every Jew has within himself the aspect of Moshe within him,

ע״פ הידוע" אז יעדער איד האט אין זיך בחי׳ משה שבו,

English translation 1115

as evident from the words of the Gemara 4 on the verse 78 "And now, Israel, what does the L-rd your G-d ask of you but to fear the L-rd your G-d,"

כמובן פון דברי הגמרא•4 עה״פ78 "ועתה ישראל מה ה׳ אלקיך שואל מעמך כי אם ליראה את ה׳ אלקיך",

English translation 1116

"Is fear a small thing? Yes,"

"אטו יראה מילתא זוטרתי היא? אין,

English translation 1117

Regarding Moshe, it is a minor matter\

לגבי משה מילתא זוטרתי",

English translation 1118

And since "every soul from the house of Israel contains within it an aspect of Moshe Rabbeinu,"

און וויבאלד אז "בל נפש ונפש מבית ישראל יש בה מבחי׳ משרע״ה",

English translation 1119

Therefore,

דעריבער,

English translation 1120

Just as these matters were in Moshe,

כשם ווי די ענינים זיינען געווען בא משה׳ן,

English translation 1121

So with him it is "a minor matter,"

אז ביי איס איז דאס "זוטרתי",

English translation 1122

So it becomes "a minor matter" for every Jew

אזוי ווערט עם "זוטרתי" בא יעדער איד

English translation 1123

(men, women, and children until the end of all generations/ until it affects him in his actual service as a continuation

(אנשים נשים וטף עד סוף כל הדורות/ ביז אז דאם פועל׳ט אויף אים אין זיין עבודה בפועל כהמשך

English translation 1124

Sefer HaSichos - 5751

ספר השיחות - ה׳תנש״א

English translation 1125

the verse

הכתוב

English translation 1126

("And now, Israel, etc.")

("ועתה ישראל גו׳")

English translation 1127

"to walk in all His ways and to love Him and to serve the L‑rd your G‑d etc. to keep the commandments of the L‑rd etc."

"ללכת בכל דרכיו ולאהבה אותו ולעבוד את ה״א גו׳ לשמור את מצות ה׳ גו"׳".

English translation 1128

From this it is understood,

דערפון איז מובן,

English translation 1129

that in the manner that in Moshe there exist both aspects of "man" and "G‑d"

אז ע״ד ווי בא משה׳ן זיינען פאראן ביידע ענינים פון "איש" און "האלקים"

English translation 1130

(which through this he is the intermediary connector between the blessings from above and Jews below / is "the tip of his end and a trace of it" here in every Jew

(וואם ע״י זה איז ער דער ממוצע המחבר צווישן די ברכות שלמעלה און אידן למטה/ איז "אפם קצהו ושמץ מנהו"" דא בא יעדער איד

English translation 1131

(as follows)

(כדלקמן)

English translation 1132

,

English translation 1133

And what gives him the ability to receive the blessings in their entirety.

וואט דאם גיט אים דעם כח צו אויפנעמען די ברכות כשלימות.

English translation 1134

Based on this, it is even more understandable,

עפ״ז איז נאבמער פארשטאנדיק,

English translation 1135

How the chapter "A prayer of Moses" includes all the blessings - because besides this, through "A prayer of Moses" all blessings are drawn down to the Jewish people below,

ווי דער מזמור צדי״ק "תפלה למשה" איז כולל כל הברכות כולם - ווארום נוטף לזה וואם דורך "תפלה למשה" ווערן נמשך אלע ברכות צו אידן למטה,

English translation 1136

There is the aspect of Moses in every single Jew,

איז דא בחי׳ משה בכל א׳ מישראל,

English translation 1137

And consequently,

און במילא איז

English translation 1138

(the prayer)

(תפלת)

English translation 1139

of Moses includes all Jews,

משה כולל אלע אידן,

English translation 1140

And the content of the chapter expresses and reflects

און דער תוכן המזמור דריקט אוים און שפיגלט אפ

English translation 1141

(the content and service of)

(דעם תוכן און עבודה פון)

English translation 1142

Jews themselves in all their matters

אידן עצמם אין אלע זייערע ענינים

English translation 1143

(because Moshe is the faithful shepherd of all Jews

(ווארום משה איז רעיא מהימנא פון אלע אידן

English translation 1144

(as above/ until that the aspect of Moshe exists in every Jew/ until - that "Tefillah l'Moshe" affects him in his actual service

(כנ״ל/ ביז אז בחי׳ משה איז דא אין יעדער איד/ ביז -אז "תפלה למשה" פועל׳ט אויף אים אין זיין עבודה בפועל

English translation 1145

(as above/ Moshe gives the power that all the matters of this psalm,

(כנ״ל/ משה גיט דעם כח אז אלע ענינים פון דעם מזמור,

English translation 1146

beginning from the essence of the matter of "Tefillah l'Moshe ish haElokim,"

אגהויבנדיק פון דעם עצם ענין פון "תפלה למשה איש האלקים",

English translation 1147

should be drawn to every Jew.

זאלן נמשך ווערן צו יעדער איד.

English translation 1148

will be understood according to the explanation in the double wording

וועט מען עם פארשטיין לויט דעם ביאור אין דעם כפל הלשון

English translation 1149

(and the matter)

(וענין)

English translation 1150

In the psalm of the righteous - a double of 'behold' in the blessing

במזמור צדי״ק - א כפל הן אין דעם מברך

English translation 1151

(at the beginning of the psalm)

(בתחלת המזמור)

English translation 1152

: "

: "

English translation 1153

(a prayer of)

(תפלה ל)

English translation 1154

Moshe" and "man of G-d",

משה" און "איש האלקים",

English translation 1155

and 'behold' in the blessing itself

און הן אין דער ברכה עצמה

English translation 1156

(At the conclusion of the psalm)

(בסיום המזמור)

English translation 1157

: "And the work of our hands, establish ^*ino" and "And the work of our hands, establish it":

: "ומעשה ידינו כוננה ^*ינו" און "ומעשה ידינו כוננהו"":

English translation 1158

Related to the concept of "Ish HaElokim,"

מעין דעם ענין פון "איש האלקים",

English translation 1159

"From his midsection downward, a man; from his midsection upward, G‑d"

"מחציו ולמטה איש מחציו ולמעלה ה־ אלקים״

English translation 1160

(This is stated regarding Moshe)

(וואם שטייט אויף משה׳ן)

English translation 1161

- is present in every Jew,

- איז דא בא יעדער איד,

English translation 1162

in the aspect of Moshe within him.

בבחי׳ משה שבו.

English translation 1163

And in general, every Jew is divided into two parts: a material body and a physical body,

ובכללות - אז יעדער איד טיילט זיר אין צוויי חלקים: א גשמה און א גוף,

English translation 1164

For his soul is a "veritable part of G-d above",

וואם זיין נשמה איז א "חלק אלוקה ממעל ממש"",

English translation 1165

in the manner of "Elokim"; and his body* is bound with the aspect of "Ish",

ע״ד "האלקים"; און זיין גון* איז פארבוגדן מיט בחי׳ "איש",

English translation 1166

a created being.

א יש ונברא.

English translation 1167

And in more detail - this is the difference between "Moshe" and "Ish HaElokim"

ובפרטיות יותר - איז דאם דער חילוק צווישן "משה" און "איש האלקים"

English translation 1168

(as above, section 3)

(כנ״ל ס״ג)

English translation 1169

: "Ish HaElokim" indicates the connection of the aspect of Ish

: "איש האלקים" באווייזט אויף דעם חיבור פון בחי׳ איש

English translation 1170

(the body)

(דער גוף)

English translation 1171

with the name Elokim

מיט שם אלקים

English translation 1172

(in gematria, nature)

(בגימטריא הטבע)

English translation 1173

.

English translation 1174

Moshe is connected with the name Mah — Havayah.

משא״ב "משה" איז פארבונדן מיט שם מה - הוי׳.

English translation 1175

That these two matters exist in every Jew

וואס די צוויי ענינים זיינען פאראן בא יעדער איד

English translation 1176

(in the aspect of Moshe within him)

(בבחי׳ משה שבו)

English translation 1177

: the two levels in his soul — the aspect of Yisrael within her,

: די צוויי דרגות אין זיין נשמה - בחי׳ ישראל שבה",

English translation 1178

which is connected with the name Havayah

וואם איז פארבונדן מיט שם הוי׳"

English translation 1179

("the portion of Havayah is His people"/ and the aspect of Yaakov within her,

("חלק הוי׳ עמו""/ און בחי׳ יעקב שבה",

English translation 1180

Connected with the Name Elokim"

פארבונדן מיט שם אלקים"

English translation 1181

(Yaakov is Yud Eikev"5,

(יעקב איז י׳ עקב"5,

English translation 1182

As the Yud of the name Havayah51 descends to the aspect of Eikev52,

ווי דער יו״ד פון שם הוי׳51 קומט אראפ בבחי׳ עקב52,

English translation 1183

And his hand

וידו

English translation 1184

(Letters of Yud55)

(אותיות יו״ד55)

English translation 1185

Blessing - light of Tuesday,

ברכה - אור ליום ג',

English translation 1186

11th of Nissan

י״א ניסן

English translation 1187

7v4

7ו4

English translation 1188

Holding on to the heel of Esau54)

אוחזת בעקב עשו54)

English translation 1189

.

English translation 1190

And from this emerges the difference between the soul

און דערפון קומט ארוים דער חילוק צווישן דער נשמה

English translation 1191

(from the Name Havayah55)

(משם הוי׳55)

English translation 1192

and body

און גוף

English translation 1193

(from the Name Elokim54 / until then from this is descended etc. below the difference between,

(משם אלקים54/ ביז אז דערפון ווערט נשתלשל כו׳ למטה דער חילוק צווישן,

English translation 1194

"from his navel and below a man" and,

מחציו ולמטה איש" און,

English translation 1195

"from his navel and upward the Almighty."

מחציו ולמעלה האלקים".

English translation 1196

Just as among Jews there are the two matters of,

כשם ווי אין א אידן זיינען פאראן די צוויי ענינים פון,

English translation 1197

Moshe" and,

משה" און,

English translation 1198

Ish HaElokim" - so too is in his service,

איש ה־ אלקים״ - אזוי איז אויך אין זיין עבודה,

English translation 1199

in,

אין,

English translation 1200

maaseh yadeinu",

מעשה ידינו",

English translation 1201

and as emphasized in the double expression of,

וכמודגש אין דעם כפל פון,

English translation 1202

maaseh yadeinu" at the end of the psalm

מעשה ידינו" בסיום המזמור

English translation 1203

(,

English translation 1204

and the work of our hands establish for us, and the work of our hands establish it")

ומעשה ידינו כוננה עלינו ומעשה ידינו כוננהו")

English translation 1205

-the service in matters of holiness -,

-די עבודה אין עניני קדושה -,

English translation 1206

"from its middle and upward": and service in matters of permission and profane

מחציו ולמעלה": און עבודה בעניני רשות וחול

English translation 1207

(matters of the world)

(עניני העולם)

English translation 1208

-,

English translation 1209

"from its middle and downward".

מחציו ולמטה".

English translation 1210

and in general - the service with oneself

ובכל־ לות - די עבודה עם עצמו

English translation 1211

(,

English translation 1212

from his middle and upward)

מחציו ולמעלה")

English translation 1213

,

English translation 1214

and the service of clarifying the world

און די עבודה בבירור העולם

English translation 1215

(,

English translation 1216

from his middle and downward)

מחציו ולמטה")

English translation 1217

.

English translation 1218

And it can be said,

ויש לומר,

English translation 1219

that the ability to accomplish

אז דער כח צו קענען אוים־ טאן

English translation 1220

(Blessing and continuation)

(ברכה והמשכה)

English translation 1221

In both modes of service—comes from Moshe Rabbeinu,

אין ביידע אופני עבודה—קומט פון משה רבינו,

English translation 1222

the aspect of Moshe in every Jew: through the spark that a Jew has within himself

בחי׳ משה שבכל א׳: דורך רעם וואט א איד האט אין זיר

English translation 1223

(the aspect of Moshe,

(בחי׳ משה,

English translation 1224

which is comprised of)

וואם איז כלול פון)

English translation 1225

both matters of,

ביידע ענינים פון,

English translation 1226

Moshe" or,

משה" אוו,

English translation 1227

Ish HaElokim"

איש האלקים"

English translation 1228

(A soul and body / gives him the strength to do it perfectly - in the manner of,

(א נשמה וגוף/ גיט עם אים רעם כח צו טאו בשלימות - באופן פון,

English translation 1229

"established it" - both modes of service,

כוננהו״ - ביידע אופני עבודה,

English translation 1230

whether the service in matters of holiness,

סיי די עבודה אין עניני קדושה,

English translation 1231

and whether the service in refining the world

און סיי די עבודה אין בירור העולם

English translation 1232

(in the aspect of profane matters that are done with the purity of holiness57)

(בבחי׳ חולין שנעשה על טהרת הקודש57)

English translation 1233

.

English translation 1234

An example of this - we find in the matter of Shabbat•5:

א דוגמא לזה - געפינט מען אין דעם ענין פון שבת•5:

English translation 1235

On the verse "A psalm, a song for the Sabbath day"*5

עה״פ "מזמור שיר ליום השבת"*5

English translation 1236

(Continuation of the eleven psalms that Moshe said)

(בהמשך הי״א מזמורים שאמר משה)

English translation 1237

Our Sages, of blessed memory, say*,

זאגן חז״ל*,

English translation 1238

"The discussion of Shabbos is double."

עיסקא דשבתא כפול".

English translation 1239

It is explained in various places" that the doubling

איו מבואר בכ״מ" אז דער כפל

English translation 1240

(of the discussion of Shabbos)

(פון עיסקא דשבתא)

English translation 1241

corresponds to the two levels, pach me'alei Shabbos and yoma deShabbos,

איז כנגד די צוויי דרגות פח מעלי שבתא ויומא שבתא,

English translation 1242

rest relative to exertion and rest in essence,

מנוחה בערך היגיעה און מנוחה בעצם,

English translation 1243

Regarding the difference between the name Elokim

ע״ד דער חילוק צווישן שם אלקים

English translation 1244

(G‑dliness relative to creation/ and the name Havayah

(אלקות בערך הבריאה/ און שם הוי'

English translation 1245

(G‑dliness above creation)

(אלקות שלמעלה מהבריאה)

English translation 1246

.

English translation 1247

And accordingly, it can be said that this is the double at the end of the psalm: 'On the day of Shabbos,'

ועפ״ז י״ל אז דאס איז דער כפל בסיום המזמור: ביום השבת,

English translation 1248

When there is the,

ווען ס׳איז דא דער,

English translation 1249

And may the pleasantness of the L‑rd89 our G‑d be upon us",

ויהי נועם ה89 אלקינו עלינו",

English translation 1250

A double completeness is achieved.

ווערט א שלימות כפולה

English translation 1251

[In the likeness of the completeness that is revealed through,

[בדוגמת השלימות וואס ווערט אויפגעטאן דורך,

English translation 1252

תפלה למשה",

תפלה למשה",

English translation 1253

which is connected with Shabbos]

וואם איז פארבונדן מיט שבת]

English translation 1254

:,

English translation 1255

Umaseh yadeinu konenah aleinu” - the perfection of rest itself,

ומעשה ידינו כוננה עלינו״ - די שלימות פון מנוחה בעצם,

English translation 1256

Ach,

אח,

English translation 1257

Umaseh yadeinu konenehu” - the perfection of the air of rest relative to the exertion on weekdays

ומעשה ידינו כוננהו״ -די שלימות אויר פון מנוחה בערך היגיעה בימי החול

English translation 1258

(,

English translation 1259

And the heavens and the earth and all their host were completed"2*)

ויכולו השמים והארץ וכל צבאם"2*)

English translation 1260

[In addition to the fact that from Shabbat all the days are blessed3* also upon the service during the weekdays following it]

[נוסף אויף דעם וואס פון שבת מיני׳ מתברכין כולהו יומין3* אויך אויף דער עבודה בימי החול שלאחרי זה]

English translation 1261

.

English translation 1262

And more generally: 'Establish it'—no,

ובכללות יותר: כוננהו אין,

English translation 1263

"the work of our hands" from the weekdays,

מעשה ידינו" פון ימי החול,

English translation 1264

,

English translation 1265

and the work of our hands establish for us on the Shabbat day,

ומעשה ידינו כוננה עלינח ביום השבת,

English translation 1266

when,

ווען,

English translation 1267

All your work is done.""

כל מלאכתך עשוי׳"".

English translation 1268

And to add,

ולהוסיף,

English translation 1269

So then it is also hinted in the double of,

אז דאם איז אויר מרומז אין דעם כפל פון,

English translation 1270

Mizmor Shir

מזמור שיר

English translation 1271

(for the Sabbath day)

(ליום השבת)

English translation 1272

",

English translation 1273

,

English translation 1274

Double Psalm"•4:

מזמור כפול"•4:

English translation 1275

The difference between,

דער חילוק צווישן,

English translation 1276

“Psalm” and,

מזמור" און,

English translation 1277

“Song” is,

שיר" איז,

English translation 1278

that “Psalm” is in a vessel and “Song” is

אז מזמור איז בכלי און שיר איז

English translation 1279

8 and 4

8ו4

English translation 1280

Sefer HaSichos - 5751

ספר השימות - ה׳תנש״א

English translation 1281

In the mouth5? And in spiritual service: “Song” in the mouth indicates the level of light

בפה5? ובעבודה רוחנית: שיר בפה בא־ ווייזט אויף דער דרגא פון אור

English translation 1282

(the mashpia (influencer) and the psalm in the vessel - is the vessel

(המשפיע/ און מזמור בכלי - איז די כלי

English translation 1283

(the recipient)

(המקבל)

English translation 1284

.

English translation 1285

And along the lines of the distinction between the light of the soul

וע״ד דער חילוק צווישן אור הנשמה

English translation 1286

(from the name Havayah/ "Moshe")

(משם הוי/ "משה")

English translation 1287

and the vessel of the body

און דער כלי הגוף

English translation 1288

(from the name Elokim,

(משם אלקים,

English translation 1289

"Ish HaElokim")

"איש האלקים")

English translation 1290

**.

**.

English translation 1291

And even though the vessel and body is "Ish HaElokim",

ואע״ם וואם אויר די כלי און גוף איז "איש האלקים",

English translation 1292

which is a holy name7* of the Holy One, Blessed be He" - is this but

וועלכער איז א שם קדוש7* של הקב״ה״ - איז דאם אבער

English translation 1293

(as a shield),

(כמגן)

English translation 1294

in concealment,

בהעלם,

English translation 1295

because the intention is that a Jew should reveal it through his avodah

ווארום די כוונה איז אז א איד זאל דאס מגלה זיין דורך זיין עבודה

English translation 1296

("maaseh yadeinu",

("מעשה ידינו",

English translation 1297

not nahama d'kisufa* G-d forbid)

ניט נהמא דכסופאי* ח״ו)

English translation 1298

from the revelation of the light of the soul in the body7,

פון גילוי אור הנשמה בהגוף"7,

English translation 1299

so that his soul should act upon and overpower the body,

אז די נשמה שלו זאל פועל׳ן און איבערמאבן דעם גוף,

English translation 1300

until revealing how the body is a vessel for the light of the soul,

ביז מגלה זיין ווי דער גוף איז א כלי צו דעם אור הנשמה,

English translation 1301

"an actual part of G-d above,"

"חלק אלוקה ממעל ממש",

English translation 1302

from the name Havayah/ and also to reveal the advantage in the body

משם הוי/ און אויך מגלה זיין די מעלה אין דעם גוף

English translation 1303

(from the name Elokim)

(משם אלקים)

English translation 1304

itself.

עצמו.

English translation 1305

And through this - one also has the power for the service to accomplish in the world

און דורך דעם - האט מען אויך דעם כח אויף דער עבודה צו אויפטאן אין עולם

English translation 1306

(which was created with the name Elokim / and to reveal how the world is a vessel for Elokus,

(שנברא בשם אלקים/ און מגלה זיין ווי עולם איז א כלי צו אלקות,

English translation 1307

thereby that he makes from all matters of the world a

דורכדעם וואם ער מאכט פון אלע עניני העולם א

English translation 1308

vessel to fulfill his mission in the world through observance of Torah and mitzvos,

כלי צו אויספירן שליחותו בעולם בקיום התומ״צ,

English translation 1309

the revelation of the Shechinah "in the work of your hands" in a manner of permanence and eternity,

דער גילוי השכינה "במעשה ידיכם" באופן של קביעות ונצחיות,

English translation 1310

until it becomes a dwelling place for Him

ביז אז עם ווערט א דירה לו

English translation 1311

(for Him, for His essence71)

(לו לעצמותו71)

English translation 1312

blessed be He, in the lower realms71,

יתברך בתחתונים71,

English translation 1313

in the lowest level, below which there is no lower73.

בתחתון שאין תחתון למטה ממנו73.

English translation 1314

And the power for this comes,

און דער כח לזה קומט,

English translation 1315

as mentioned above,

כאמור לעיל,

English translation 1316

from "A prayer of Moshe, the man of God,"

פון "תפלה למשה איש האלקים",

English translation 1317

from Moshe Rabbeinu,

פון משה רבינו,

English translation 1318

and from the Moshe within every Jew,

און פון משה שבכל א׳ מישראל,

English translation 1319

that he has within him both aspects of "Moshe" and "man of God,"

וואט ער האט אין זיך ביידע ענינים פון "משה" און "איש האלקים",

English translation 1320

and he blesses and draws down powers

און ער איז מברך וממשיך כחות

English translation 1321

(in a manner of absorption internally, as above)

(באופן של קליטה בפנימיות כנ״ל)

English translation 1322

In the service of “maaseh yadeinu” in both matters – in the revelation of the light of the soul, the light of holiness,

אין דער עבודה פון ״מעשה ידינו״ אין ביידע ענינים - אין גילוי אור הנשמה אור הקדושה,

English translation 1323

And in the service from the vessel of the body and the clarification of worldly matters,

און אין דער עבודה מימן כלי הגוף און בירור עניני העולם,

English translation 1324

That both should be “konenehu,”

אז ביידע זאלן זיין "כוננהו",

English translation 1325

Established in a fundamental manner – the revelation of “yesod hayesodot ve’amud hachochmot”*7 the acronym Havayah75

באפעסטיקט אויף א יסודות׳דיקן אופן -דער גילוי פון "יסוד היסודות ועמוד החכמות"*7 ר״ת הוי׳75

English translation 1326

(which is above the name Elokim)

(שלמעלה משם אלקים)

English translation 1327

in the reality of the world,

אין מציאות העולם,

English translation 1328

So that one knows and sees how “all existing things from heaven and earth and what is between them were not brought into existence except from the truth of His existence”*7,

אז מ׳ווייסט און מ׳זעט ווי "כל הנמצאים משמים וארץ ומה שביניהם לא נמצאו אלא מאמיתת המצאו"*7,

English translation 1329

“And Havayah*75 Elokim is truth,”

"והוי׳*75 אלקים אמת",

English translation 1330

"He alone is the truth, etc."

"הוא לבדו האמת כו׳"

English translation 1331

[In the manner of "And the truth7 of G‑d forever"/ "This existence is the G‑d of the world, the Master"

[ע״ד "ואמת*7 הוי׳ לעולם"/ "המצוי הזה הוא אלקי העולם אדון

English translation 1332

Blessing - night of Tuesday,

ברכה - אור ליום ג',

English translation 1333

11 Gissan

י״א גיסן

English translation 1334

9 and 4

9ו4

English translation 1335

All the earth"**/ until in such a way that "the earth will be filled with knowledge of G‑d as the waters cover the sea".

כל הארץ"**/ ביז באופן אז "מלאה" הארץ דיעה את הוי׳ כמים לים מכסים"".

English translation 1336

The? above-mentioned matter of "Tefillah L'Moshe" more heavenly? with emphasis and revelation in our generation - and since we have the script of the prayers and blessings and service of our Nesi'im,

ד?ר ?נין הנ״ל פון "תפלה למשה" שמיים נאכמער בהדגשה ובגילוי בדורנו זה - ויען מ׳האט דעם כת פון די תפלות וברכות און עבודה פון רבותינו נשיאינו,

English translation 1337

The extension of Moses in every generation.

אתפשטותא דמשה בכל דרא ודרא",

English translation 1338

Until the B"k of my father-in-law, the Admo"r, leader of our generation,

ביז ב״ק מו״ח אדמו״ר נשיא דורנו,

English translation 1339

The extension of Moses in our generation,

אתפשטותא דמשה שבדורנו,

English translation 1340

And especially when one stands after forty years from his passing-hilula

ובפרט ווען מ׳שטייט לאחרי ארבעים שנה מהסתלקות־הילולא שלו

English translation 1341

(In the year 5710/ when "G-d gave you a heart to know, eyes to see, and ears to hear"" •,

(בשנת תש״י/ ווען "נתן ה׳ לכם לב לדעת ועינים לראות ואזנים לשמוע""•,

English translation 1342

A person stands on the opinion of his Rebbe*•,

קאי איניש אדע־ תא דרבי׳*•,

English translation 1343

And when he gives the power of the aspect of Moses in every Jew in our generation - and especially through the revelation of Pnimiyut HaTorah - to reveal how he is "Moses, the man of G-d",

וואם ער גיט דעם כח או בחי׳ משה אין יעדער איד בדורנו - ובפרט דורך דעם גילוי פון פנימיות התורה - צו מגלה זיין ווי ער איז "משה איש האלקים",

English translation 1344

And how "May the pleasantness of the L-rd our G-d be upon us, and the work of our hands establish for us, and the work of our hands establish it."

און ווי "ויהי נועם ה׳ אלקינו עלינו ומעשה ידינו כוננה עלינו ומעשה ידינו כוננהו",

English translation 1345

The revelation of the aspect of Noam

דער גילוי בחי׳ נועם

English translation 1346

(the innerness of Atik) through Torah study,

(פנימיות עתיק/ דורך לימוד התורה,

English translation 1347

and particularly the innerness of the Torah,

ובפרט פנימיות התורה,

English translation 1348

and the service of spreading Torah and Judaism and spreading the wellsprings outward,

און די עבודה פון הפצת התורה והיהדות והפצת המעינות חוצה,

English translation 1349

in a manner that this prompts* "establish it" in "the work of our hands",

כאופן אז דאס מוט איין* "כוננהו" אין "מעשה ידינו",

English translation 1350

in all the levels within this,

אין אלע דרגות שבזה,

English translation 1351

starting from the service with oneself - through what every Jew reveals

אנהויבנדיק פון דער עבודה מיט זיך אליין - דורך דעם וואט יעדער איד איז מגלה

English translation 1352

(through the power of the Nasi of our generation)

(בכח פון נשיא דורנו)

English translation 1353

as he is the emissary of the Holy One, blessed be He,

ווי ער איז שלוחו של הקב״ה,

English translation 1354

and the emissary of man

ושלוחו של אדם

English translation 1355

(the Supernal one••)

(העליון••)

English translation 1356

is like him3•

כמותו3•

English translation 1357

("Moshe, man of G-d"/

("משה איש האלקים"/

English translation 1358

which comes about through the fact that a Jew - who is an emissary of the Holy One, blessed be He - utilizes his powers for service of G-d,

וואס דאס ווערט דורך דעם וואס א איד -אלם שלוחו של הקב״ה - נוצט אוים זיינע כחות אויף עבודת ה׳,

English translation 1359

so that the powers are only like a vessel,

אזוי אז די כחות זיינען נאר ווי א כלי,

English translation 1360

a "shliach",

א "שליח",

English translation 1361

to carry out His mission and will of HaKadosh Baruch Hu,

אויף אויספירן שליחותו ורצונו של הקב״ה,

English translation 1362

in the study of the Torah,

בלימוד התורה,

English translation 1363

the revealed part of the Torah and the inner dimension of the Torah

נגלה דתורה ופנימיות התורה

English translation 1364

[including and especially the laws in the Torah

[כולל ובמיוחד הלכות שבתורה

English translation 1365

(in the aspect of Havaye in the Torah)

(בחי׳ הוי׳•• שבתורה)

English translation 1366

••,

••,

English translation 1367

like the book of the Rambam*• and the like]

ווי ספר ה־ רמב״ם*• וכיו״ב]

English translation 1368

,

English translation 1369

And the fulfillment of the commandments with beautification,

וקיום המצוות בהידור,

English translation 1370

And so he also does in the world,

און אזוי טוט ער אויף אויך אין עולם,

English translation 1371

That all worldly matters become a vessel for carrying out the mission of the Holy One, blessed be He:

אז כל עניני העולם ווערן א כלי אויף אויספירן שליחותו של הקב״ה:

English translation 1372

And through that which the messenger does his service in perfection, together with his ten powers - becomes the Mashiach's

און דורך דעם וואס דער שליח טוט זיין עבודה כשלימות בצירוף זיינע עשר כחות - ווערט דאם משיחי•

English translation 1373

(In gematria, messenger together with ten)/ until the actual revelation of Mashiach,

(בגימטריא שליח בצירוף עשר"/ ביז דער גילוי פון משיח בפועל,

English translation 1374

When there will be the perfection of the revelation, "And may the pleasantness of the Lord our God be upon us."

ווען עם וועט זיין דער שלימות הגילוי "ויהי נועם ה׳ אלקינו עלינו גר".

English translation 1375

In all this, there comes further emphasis in this year,

אין דעם אלעם קומט צו נאכמער הדגשה בשנה זו,

English translation 1376

ה׳רשנ״א,

ה׳רשנ״א,

English translation 1377

Acronym of: 'He was, He will be, a year of wonders I will show him:'

ר״ת הי׳ תהא שגת נפלאות אראנו:

English translation 1378

Sefer HaSichos - 5751

ספר השיחות - ה׳תגש״א

English translation 1379

The root of miraculous conduct comes from the name Havayah; which is above natural conduct that comes from the name Elokim

דער שרש פון הנהגה נסית קומט פון שם הוי; שלמעלה פון הנהגה טבעית וואט קומט פון שם אלקים

English translation 1380

(In gematria, hatevas.)

(בגימטריא הטבס׳.

English translation 1381

The regular order in the world is natural conduct.

דער סדר הרגיל אין עולם איז די הנהגה טבעית.

English translation 1382

But there are times when the Almighty makes miracles,

עם זיינען אבער דא זמנים ווען דער אויבערשטער מאכט נסים,

English translation 1383

from the phrase "Arisay Nisayee,"

מלשון "אריסיי נסי״יי,

English translation 1384

like the feet on the mountains1

כמו הנם על ה־ הרים"1",

English translation 1385

which lifts up and reveals G‑dliness that is higher than the creation,

וועלכער הויבט אויף און איז מגלה אלקות וואם איז העכער פאר דער בריאה,

English translation 1386

and also lifts up and reveals the innerness of the natural conduct

און הויבט אויר אויף און איז מגלה די פנימיות פון דער הנהגה טבעית

English translation 1387

(that this comes from the Most High,

(אז דאם קומט פון דעם אויבערשטן,

English translation 1388

the name of Elokim.

שם אלקיפץי.

English translation 1389

as it was in the past year,

ווי דאם איז געווען אין שנה שעברה,

English translation 1390

5703,

ה׳תש״ג,

English translation 1391

acronym: may it be a year of miracles - as discussed many times,

ר״ת הי׳ תהא שנת נסים - כמדובר כמ״פיי,

English translation 1392

Regarding the miracles that have been witnessed.

וועגן די נסים וואט מ׳האט דע-מולטגעזען.

English translation 1393

Then there is a higher wonder - "Show us wonders",

דערנאר איז דא א חידוש נעלה יותר -"אראנו נפלאות",

English translation 1394

As it is stated regarding the true and complete redemption,

ווי עט שטייט בנוגע צו דער גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1395

That "As in the days of your exodus from Egypt, I will show wonders",

אז "כימי צאתך מארץ מצרים אראנו נפלאות״”,

English translation 1396

Wonders even compared to the miracles of the Exodus from Egypt*,

נפלאות אפילו בערך צו די נסים פון יציאת מצרים*,

English translation 1397

That it becomes an 'al'" even in the sense of 'I will raise a miracle'.

אז עם ווערט אן על" אפילו איו דעם עגין פון "ארים נסי".

English translation 1398

And in addition to this - it is in a manner of "I will show you wonders": the wonders are revealed in a way that one can see them with physical eyes.

ונוסף לזה - איז דאם אין אן אופן פון "אראנו נפלאות": די נפלאות זיינען בגלוי באופן אז מ׳קען זיי זעען בעיני בשר.

English translation 1399

And moreover - "I will show you",

און נאב־ מער - "אראנו",

English translation 1400

The Supreme One Himself shows the wonders,

דער אויבערשטער אליין באווייזט די נפלאות,

English translation 1401

It is understood that this is beyond all measure and limitation,

איז פארשטאנדיק אז דאם איז למעלה מכל מדידה והגבלה,

English translation 1402

And - that everything is revealed,

און - אז אלץ ווערט אנטפלעקט,

English translation 1403

One sees the truth and innermost aspect of the natural conduct of G-d,

עם ווערט געזען דער אמת און פנימיות פון דער הנהגה טבעית יי,

English translation 1404

And the revelation of the complete miraculous conduct,

און דער גילוי פון די פולקאמע הנהגה נטית,

English translation 1405

Until - also the revelation of that which is entirely "wondrous".

ביז - אויר דער גילוי פון דאס וואט איז אינגאנצן "נפלא״”.

English translation 1406

Accordingly, it is understandable,

עפ״ז איז פארשטאנדיק,

English translation 1407

That standing in "a year of wonders we shall see" - the blessing from the Almighty stands with extra emphasis

אז שטייענדיק אין ״שנת נפלאות אראנו״ - שטייט בהדגשה יתירה די ברכה פון דעם אויבערשטן

English translation 1408

(which is drawn through.

(וואט ווערט נמשך דורך.

English translation 1409

Tefillah l'Moshe ish HaElokim")

תפלה למשה איש האלקים")

English translation 1410

In all aspects,

אין אלע עגינים,

English translation 1411

"Yehi no'am Hashem Elokeinu aleinu" - that it becomes "uma'aseh yadeinu konenehu" both in the natural conduct

"ויהי נועם ה״א עלינו״ - אז עט ווערט "ומעשה ידעו כוננהו" סיי אין דער הנהגה טבעית

English translation 1412

Blessing - light to Tuesday,

ברכה - אור ליום ג',

English translation 1413

11 Nissan

י״א ניסן

English translation 1414

(Elokim/ then in His "unified" and natural matters becomes,

(אלקים/ אז אין זיין "וואכעדיקע״” און טבעית׳דיקע ענינים ווערט,

English translation 1415

establish it"

כוננהו"

English translation 1416

(until in a manner of wonders)

(ביז באופן של נפלאות)

English translation 1417

,

English translation 1418

And furthermore - "and the work of our hands establish for us" even in the miraculous conduct

און נאכמער - "ומעשה ידינו כוננה עלינו" אפילו אין דער הנהגה נסית

English translation 1419

(Havayah)

(הוי׳)

English translation 1420

,

English translation 1421

So even in His "Shabbat-like" and supernatural conduct, the Almighty reveals open miracles - as He has already begun to reveal,

אז אפילו אין זיין "שבת׳דיקע" און למעלה־מדרך־הטבע׳־ דיקע הנהגה באווייזט דער אויבערשטער נסים גלויים - ווי ער האט שוין אנגע־ הויבן באווייזן,

English translation 1422

and continues to demonstrate with greater force and vigor,

און איז ממשיך באווייזן ביתר שאת וביתר עוז,

English translation 1423

to each and every one,

לכל אחד ואחת,

English translation 1424

also in his private life,

אויך בחייו הפרטיים,

English translation 1425

and elevates Jews

און הויבט אויף אידן

English translation 1426

(and "the work of our hands")

(און "מעשה ידינו")

English translation 1427

above their standing and state even when they were in a year of miracles

למעלה ממעמדם ומצבם אפילו כשהיו בשנת נסים

English translation 1428

(which also then they were elevated)

(וואס אויך דעמולט איז מען געווען אויפגע־ הויבן)

English translation 1429

,

English translation 1430

And in a manner of "

און אין אן אופן פון "

English translation 1431

(wonders)

(נפלאות)

English translation 1432

show us",

אראנו",

English translation 1433

so that one sees it revealed,

אז מ׳זעט עם בגלוי,

English translation 1434

points with his finger and says 'this'"•1.

מראה באצבעו ואומר זה"•1.

English translation 1435

And to add: the order of the letters of the number of the year is

ולהוסיף: דער סדר האותיות פון מספר השנה איז

English translation 1436

(תשx״א,

(תשx״א,

English translation 1437

first wonders and then show us.

פריער נפלאות און דערנאך אראנו.

English translation 1438

But Jews have

אבער אידן האבן

English translation 1439

(also)

(אויך)

English translation 1440

added and changed the order,

מוסיף ומשגה געווען דעם סדר,

English translation 1441

that one should say "Show us wonders"

אז מ׳זאל זאגן "אראנו נפלאות"

English translation 1442

(as the verse says)

(כלשון הכתוב)

English translation 1443

.

English translation 1444

And we can say the difference: In "wonders show us" the main emphasis is on the wonders,

ויש לומר דער חילוק: אין "נפלאות אראנו" איז דער עיקר הדגשה אויף די נפלאות,

English translation 1445

and the wonders - "show us",

און די נפלאות - "אראנו",

English translation 1446

One sees them in a manner of vision.

מ׳זעט זיי באופן של ראי׳.

English translation 1447

In "Ar'enu nifla'ot," the main emphasis is on "Ar'enu,"

אין "אראנו נפלאות" איז דער עיקר הדגשה אויף דעם "אראנו",

English translation 1448

As the Supreme One Himself shows in a manner of vision—the truth and innerness of every thing,

ווי דער אויב־ ערשטער אליין באווייזט באופן של ראי׳ - דער אמת ופנימיות פון יעדער זאך,

English translation 1449

And when it is in a manner of "Ar'enu"

און בשעת דאם איז אין אן אופן פון "אראנו"

English translation 1450

(through the Supreme One Himself)

(דורך דעם אויבערשטן אליין)

English translation 1451

One sees

זעט מען

English translation 1452

(in a way that follows automatically)

(בדרך ממילא)

English translation 1453

that it is all—"nifla'ot"

ווי דאם איז אלץ -"נפלאות"

English translation 1454

(Both the natural conduct,

(סיי די הנהגה טבעית,

English translation 1455

Both the miraculous conduct,

סיי די הנהגה נסית,

English translation 1456

Both the events of the past and both the wonders that will be in the future)

סיי די מאורעות שבעבר און סיי די נפלאות וואס וועלן זיין בעתיד)

English translation 1457

.

English translation 1458

Until that it becomes 'Aranu' - the revelation and vision in the Supreme One Himself,

ביז אז עם ווערט ״אראנו״ - דער גילוי וראי׳ אין דעם אויבערשטן אליין,

English translation 1459

so to speak - "And your eyes shall see the Teacher"1"1,

כביכול - "והיו עיניך רואות את מוריד"1"1,

English translation 1460

vision with physical eyes,

ראי׳ בעיני בשר,

English translation 1461

Until that the natural and material conduct of a Jew also passes through1"1.

ביז אז דאם נעמט דורך אויך די הנהגה טבעית וגשמיות פון א אידן1"1.

English translation 1462

And when there is the "Er'eno" in

און בשעת ס׳איז דא דער "אראנו" אין

English translation 1463

("And may the pleasantness of the L-rd our G-d be upon us",

("ויהי נועם ה׳ אלקינו עלינו",

English translation 1464

up to)

ביז אין)

English translation 1465

the Supreme One Himself,

דעם אויבערשטן אליין,

English translation 1466

one sees that everything

זעט מען ווי אלץ

English translation 1467

(both nature,

(סיי טבע,

English translation 1468

both miracle)

סיי נם)

English translation 1469

is "wondrous"

איז "נפלאות"

English translation 1470

("Establish it")

("כוננהו")

English translation 1471

that the Holy One, blessed be He.

שלהקב״ה.

English translation 1472

In the year of "I will show you wonders" itself, this is further emphasized in the month of Nissan,

אין שנת אראנו נפלאות גופא איז דאס נאכמער אונטערשטראכן אין חודש ניסן,

English translation 1473

which indicates upon "miracles of miracles""111,

וואם באווייזט אויף "נסי נסים""111,

English translation 1474

also even in relation to miracles

גסים אפילו בערך צו נסים

English translation 1475

(like the wonders of the future to come, etc./

(ע״ד די נפלאות דלע״ל כג״ל/

English translation 1476

and in the month of Nissan itself - after Shabbat HaGadol,

און אין חודש ניסן עצמו - נאך שבת הגדול,

English translation 1477

"that a great miracle was performed in it"•"112

"שנעשה בו נס גדול"•"112

English translation 1478

(greatness in the miracle itself / and already after the tenth of Nissan

(גדלות אין נס עצמו/ און שוין נאך עשירי בניסן

English translation 1479

(When the "great miracle" actually happened,

(ווען דער "נס גדול" האט פאסירט בפועל,

English translation 1480

on the Shabbat before Passover, the tenth of Nissan5"114/

בשבת לפני פסח עשירי בניסן5"114/

English translation 1481

Sefer HaSichos - 5751

ספר השיחות - ה׳תנש״א

English translation 1482

And we are already at the eve of the eleventh day*"1 of the month of Nissan,

און מ׳האלט שוין אור ל״עשתי עשר יום"*"1 בחודש ניסן,

English translation 1483

The "prince of the tribe of Asher"*"1,

דער "נשיא לבני אשר״*״1,

English translation 1484

Whose matter is - "and he will give the delicacies of the king"*' : every Jew is blessed - even in the last moments of exile - with "delicacies of the king",

וואס זיין ענין איז - "והוא יתן מעדני מלך״י״י: יעדער איד ווערט גע־ בענטשט - נאך אין די לעצטע רגעים פון גלות - מיט "מעדני מלך",

English translation 1485

The concept of delight

דער ענין התענוג

English translation 1486

("Vayehi No'am"/ and "Ma'adanei Melech"1 specifically - the perfection of delight*1,

("ויהי נועם"/ און "מעדני מלך׳""1 דוקא - שלימות התענוג*"1,

English translation 1487

Both in materiality and in spirituality,

סיי בגשמיות און סיי ברוחניות,

English translation 1488

Including - "Ma'adanei Melech" in the service of G‑d,

כולל - "מעדני מלך" אין עבודת ה׳,

English translation 1489

Drawing delight also into the order and perfection of the service of the King, acronym for "Mind, Heart, Liver"1,

המשכת תענוג אויך אין דער סדר ושלימות העבודה פון מלך ר״ת "מוח לב כבד""1,

English translation 1490

Mind rules over the heart,

מוח שליט על הלב"׳,

English translation 1491

And then it is drawn into the liver

און דערנאך ווערט עם נמשך אין כבד

English translation 1492

(source of the blood1,

(מקור הדם"1,

English translation 1493

"The blood is the soul"3/ so that there is completeness of the form and state of man — there is also in this an additional blessing,

"הדם הוא הנפש"3"/ אזוי אז ס׳איז דא שלימות ציור ומצב האדם -איז אויך אין דעם ווערט א תוספת ברכה,

English translation 1494

from the drawing down of the delight

פון המשכת התענוג

English translation 1495

("Delights of the King")

("מעדני מלך")

English translation 1496

.

English translation 1497

And it is revealed how every Jew is a king's son*

און עם ווערט נתגלה ווי יעדער איד איז א בן מלך*״

English translation 1498

(even a "king himself-")

(ביז א ״מלח עצמו־״)

English translation 1499

-son of the King of kings, the Holy One, blessed be He,

-בנו של מלך מלכי המלכים הקב״ה,

English translation 1500

and as it is written* "And all your children shall be taught of the Lord",

וכמ״ש*" "וכל בניך לימודי הוי׳",

English translation 1501

And this applies to every Jew

וואם דאם גייט אויף יעדער איד

English translation 1502

(who is included in "your children")

(וועלכער איז נכלל אין ״בניך״)

English translation 1503

- and as explained regarding "all your children etc." in the wedding discourses of the Rebbe

- וכמבואר הענין ד״כל בניך גו׳" אין די דרושי חתונה פון כ״ק

English translation 1504

my father-in-law, the Rebbe; and being a "king's son," he receives "royal delicacies in completeness,"

מו״ח אדמו״רי"; און זייענדיק א "בן מלך׳ באקומט ער "מעדני מלח בשלימות,

English translation 1505

the completeness of pleasure.

שלימות התענוג.

English translation 1506

And we can add and connect this with the well-known teaching of the Baal Shem Tov,

ויש להוסיף ולקשר זה מיט דעם מאמר הידוע פון דעם בעש״ט"",

English translation 1507

that every Jew is precious to the Almighty like an only child born to elderly parents in their old age - at first glance,

אז יעדער איד איז טייער בא דעם אויבערשטן ווי א בן יחיד שנולד להורים זקנים לעת זקנותם -דלכאורה,

English translation 1508

it is not understood the parable of "elderly parents in their old age" regarding the Almighty,

איז ניט מובן דער משל פון "הורים זקנים לעת זקנותם" אויף דעם אויבערשטן,

English translation 1509

And in the language of the Sages*: "Is there a beard before Him"?!

ובלשון חז״ל*": "מי איכא זיקנא קמי׳"?!

English translation 1510

And one can say,

ויש לומר,

English translation 1511

Based on the known that "zaken" is connected with

ע״פ הידוע אז "זקן" איז פארבונדן מיט

English translation 1512

(chochmah",

(חכמה"",

English translation 1513

until with)

ביז מיט)

English translation 1514

Atik

עתיק

English translation 1515

(Yomin)

(יומין)

English translation 1516

1",

1",

English translation 1517

Because Atik is the term for an elder.

ווארום עתיק איז לשון זקן

English translation 1518

(As it is written1 "And the Ancient of Days sat...")

(במ״ש"1 "ועתיק יומין יתיב גו׳")

English translation 1519

3,"

3",

English translation 1520

The innerness of the latter part,

פנימיות הבתר,

English translation 1521

Until with the innerness of Atik,

ביז מיט פנימיות עתיק,

English translation 1522

The essence of pleasure

עצמות התענוג

English translation 1523

(In the aspect of eleven,

(בחי׳ אחד עשר,

English translation 1524

One and not in number)

חד ולא בחושבן)

English translation 1525

*"; and it can be said that the aforementioned parable

*"; וי״ל אז דער משל הנ״ל

English translation 1526

(that a Jew is an only son born to elderly parents, etc.)

(אז א איד איז א בן יחיד שנולד להורים זקנים מ׳)

English translation 1527

alludes to how a Jew is connected with the aspect of Elder

איז מרמז ווי א איד איז פארבונדן מיט בחי׳ זקן

English translation 1528

(Atik)

(עתיק)

English translation 1529

above,

שלמעלה,

English translation 1530

which is one

וואס איז איין

English translation 1531

Blessing - light of Tuesday,

ברכה - אור ליום ג',

English translation 1532

11 Nissan

י״א ניסן

English translation 1533

A matter of Atzmus and Mehus5 - Yisrael and Kudsha Brich Hu are completely one.

זאך מיט עצמות ומהות5״ - ישראל וקוב״ה כולא חדי".

English translation 1534

And therefore it comes to him

און דעריבער ווערט צו אים

English translation 1535

(the son of the king)

(דער בן מלך)

English translation 1536

Also drawn is "Ma'adanei Melachim"12 - Atzmus HaTa'anug

אויד נמשך "מעדני מלחי12 - עצמות התענוג

English translation 1537

(Atik)

(עתיק)

English translation 1538

.

English translation 1539

And particularly through the fact that Jews added in the study of Torah in general,

ובפרט דורך דעם וואס אידן האבן מוסיף געווען בלימוד התורה בכלל,

English translation 1540

including and especially - the study of the inner dimension of the Torah,

כולל ובמיוחד - לימוד פנימיות התורה,

English translation 1541

That through this becomes the continuation of the revelation of "Atzmus Atik"12 in Jews.

וואס דורך דעם ווערט די המשכת גילוי פון "עצמות עתיק""12 אין אידן.

English translation 1542

And surely one will further add in the study of Torah, and especially in the inner dimensions of Torah - and also in the fulfillment of the mitzvos with hiddur - in a manner that is above measurement and limitation,

און זיכער וועט מען ווייטער מוסיף זיין אין לימוד התורה ובפרט פנימיות התורה - און אויר אין קיום המצות בהידור - באופן שלמעלה ממדידה והגבלה,

English translation 1543

And in this itself - one adds more and more,

און איו דעם גופא - איז מען מוסיף מערער און מערער,

English translation 1544

"They shall go from strength to strength"12,

"ילכו מחיל אל חיל״י12,

English translation 1545

So that not looking at the conduct until now in a manner of "Nes,"

אז ניט קוקנדיק אויף דער הנהגה ביז איצטער באופן פון "נם",

English translation 1546

And from "Aromes Nisi,"

און פון "ארים נסי",

English translation 1547

Elevated regarding the usual miraculous conduct before this,

אויפגעהויבן לגבי חן הנהגה נסית הרגילה שלפנ״ז,

English translation 1548

He ascends higher and higher in a manner of "Niflaos" of the Torah

איז ער עולה הע־ כער און נאד העכער באופן פון "נפלאות" שבתורה

English translation 1549

"Open my eyes and I will behold wonders from Your Torah"13 / until "I will show him wonders,"

("גל עיני ואביטה נפלאות מתו־ רתך""13/ ביז "נפלאות אראנו",

English translation 1550

and furthermore - "I will show him wonders,"

און נאב־ מער - "אראנו נפלאות",

English translation 1551

that there is the study of Torah in a manner of vision131,

אז עם איז דא דער לימוד התורה באופן של ראי׳131,

English translation 1552

until vision in Divinity,

ביז ראי׳ אין אלקות,

English translation 1553

in the Giver of the Torah

אין דעם נותן התורה

English translation 1554

(And your eyes shall see your Teacher)

(והיו עיניך רואות את מוריך)

English translation 1555

,

English translation 1556

And this brings about the revelation of "wonders" in Torah.

און דאס ברענגט דעם גילוי פון "נפלאות" אין תורה.

English translation 1557

And through this one receives measure for measure132 and several times as much from the enemy—the first,

און דורך דעם באקומט מען מדה כנגד מדה132 וכמה פעמים ככה פון דעם אויב־ ערשטן,

English translation 1558

that 'I will show him wonders' literally—the Supreme One Himself shows him,

אז ״אראנו נפלאות״ כפשוטו -דער אויכערשטער אליין באווייזט אים,

English translation 1559

in the manner of 'pointing with His finger and saying: This': Here you have the miracles and wonders that I,

באופן פון מראה באצבעו ואומר זה: אט האסטו די נסים ונפלאות וואס איך,

English translation 1560

the Supreme One,

דער אויבערשטער,

English translation 1561

has given you,

האט דיר געגעבז,

English translation 1562

like 'elderly parents' give to 'an only son born to them in their old age',

ווי "הורים זקנים" גיבן צום "בן יחיד שנולד לעת זקנותם",

English translation 1563

from the aspect of the holy Ancient One,

מבחי׳ עחיקא קדישא,

English translation 1564

until the Supreme One Himself stands in revelation,

ביז אז דער אויבערשטער אליין שטייט בהתגלות,

English translation 1565

And with what is He "occupied, so to speak"

און מיט וואס איז ער "פארנומעף כביכול

English translation 1566

(or without a "so to speak")

(אדער אן א כביכול)

English translation 1567

- with "show us",

- מיט "אראנו",

English translation 1568

each Jew demonstrates "wonders",

באווייזן יעדער איד "נפלאות",

English translation 1569

that what has happened to him until now was also "wonders",

אז דאם וואס עם איז געשען מיט אים ביז איצטער איז אויר געווען "נפלאות",

English translation 1570

and all the more so the wonders that will come afterward

ועאכו״כ די נפלאות וואם קו־ מען דערנאד

English translation 1571

(after the "show us"/

(נאך דעם "אראנו"/

English translation 1572

until - the wonders in the true and complete redemption,

ביז - די נפלאות בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1573

And in the manner of "I will show him",

ובאופן פון "אראנו",

English translation 1574

And afterwards - come even higher "wonders",

און דער־ נאך - קומען נאך העכערע "נפלאות",

English translation 1575

וו.

English translation 1576

ad infinitum.

עד אין סוף.

English translation 1577

In all this comes through that which one will now conclude

בכל זה קומט צו דורך דעם וואס מ׳וועט איצטער מסיים זיין

English translation 1578

(as usual)

(כרגיל)

English translation 1579

By making each of those present here

מיט מאכן יעדערן פון הנוכחים כאן

English translation 1580

(and through him — all of Israel)

(און דורך ח - כלל ישראל)

English translation 1581

for a messenger of a mitzvah in the mitzvah of charity

פאר א שליח מצוה אין מצות הצדקה

English translation 1582

(which is equivalent to all the mitzvos133)

(ששקולה כנגד כל המצוות133)

English translation 1583

,

English translation 1584

And as discussed above*13 that through this, when every Jew is an agent of the Holy One, blessed be He,

וכמדובר לעיל*13 אז דורך דעם וואם יעדער איד אלם שלוחו של הקב״ה,

English translation 1585

will utilize his ten powers to perfection in fulfilling his mission — he brings

וועט אויסנוצן זיינע עשר כחות כשלימות במילוי שליחותו - ברענגט ער

English translation 1586

(Shliach together with ten in gematria)

(שליח בצירוף עשר בגימטריא)

English translation 1587

Moshiach,

משיח,

English translation 1588

And in addition to "gematria"

און נוסף על "גימטריא"

English translation 1589

(which is in concealment135/ in actual revelation,

(וואס איז בהעלם135/ בגילוי ממש,

English translation 1590

with vision of wisdom,

בראי׳ תושיית,

English translation 1591

Sefer HaSichos - 5751

ספר השיחות - ה׳תנש״א

English translation 1592

And immediately and at once Moshiach takes out all Jews from exile,

און תיכף ומיד ממש נעמט משיח ארוים אלע אידן פון גלות,

English translation 1593

"with our young and our old etc. with our sons and our daughters""1,

"בנערינו ובזקנינו גו׳ בבנינו ובבנותינו""1,

English translation 1594

In the true and complete redemption,

בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1595

And one goes to the Holy Land,

און מ׳גייט אין ארץ הקודש,

English translation 1596

to Jerusalem, the Holy City,

אין ירושלים עיר הקודש,

English translation 1597

to the Holy Mountain,

להר הקודש,

English translation 1598

to the Third Holy Temple,

לבית המקדש השלישי,

English translation 1599

"The Sanctuary, O Lord, Your hands established"7"

"מקדש אד׳ כוננו ידיך"7",

English translation 1600

And there, in ultimate perfection, one has all the blessings of "A prayer of Moses, the man of God."

וואט דארטן האט מען בתכלית השלי־ מות אלע ברכות פון "תפלה למשה איש האלקים.

English translation 1601

.

English translation 1602

"And the work of our hands establish upon us, and the work of our hands establish it" - as the blessing of Moses

ומעשה ידינו כוננה עלינו ומעשה ידינו כוננהו״ - כברכת משה

English translation 1603

(and Aharon)

(ואהרן)

English translation 1604

Regarding the dwelling of the Shechinah in the Mishkan,

בנוגע צו השראת השכינה אין משכן,

English translation 1605

"and they blessed the people,"

"ויברכו את העם",

English translation 1606

"And let the pleasantness of the Lord our God be upon us,

"ויהי נועם ה׳ אלקינו עלינו,

English translation 1607

May it be His will that the Shechinah rest upon the work of your hands1 - and when the completeness of "the Shechinah will rest upon the work of your hands" will be in the Third Beis HaMikdash1,

יהי רצון שתשרה שכינה במעשה ידיכם״״1 - וואם די שלימות פון "תשרה שבינה במעשה ידיכם" וועט זיין אין דעם בית המקדש השלישי״1,

English translation 1608

"And when it will be rebuilt - Moshe and Aharon will be with us"",

״וכשיבנה -משה ואהרן יהא עמנו""",

English translation 1609

And with it becomes

און עם ווערט

English translation 1610

(For example

(בדוגמא

English translation 1611

(but in elevation and addition regarding)

(אבל בעלי׳ ובהוספה לגבי)

English translation 1612

as it was at the time of the dwelling of the Shechinah in the Mishkan)

ווי ס׳איז געווען בעת השראת השכינה אין משכן)

English translation 1613

"And all the people saw, and they sang, and they fell on their faces"139" - a revelation of G-dliness in a manner of sight,

"וירא כל העם וירונו ויפלו על פניהם״139״ - גילוי אלקות באופן של ראי׳,

English translation 1614

until that this brings out in them a song"1,

ביז אז דאס ברענגט בא זיי ארויס א רינה"1,

English translation 1615

And such a revelation that

און אזא גילוי וואט

English translation 1616

is higher than pnimiyus

איז העכער פאר פנימיות

English translation 1617

(until that "and they fell on their faces")

(ביז אז "ויפלו על פניהם")

English translation 1618

.

English translation 1619

And may it be His will,

ויהי רצון,

English translation 1620

Then indeed in our last deeds and our service in the last moments of exile, may there be the indwelling of the Divine Presence "in the work of your hands,"

אז נאד אין די לעצטע מעשינו ועבודתינו אין די לעצטע רגעים פון גלות זאל זיין די השראת השכינה "במעשה ידיכם",

English translation 1621

including in the mission of charity that we will now give,

כולל אין דער שליחות לצדקה וואט מ׳וועט איצטער געבן,

English translation 1622

And from this double "A prayer of Moses, the man of God,"

און פון דעם כפל "תפלה למשה איש האלקים",

English translation 1623

one has the power to open the double of "And establish the work of our hands upon us; O establish the work of our hands."

האט מען דעם כח צו אויפטאן דעם כפל פון "ומעשה ידינו כוננה עלינו ומעשה ידינו כוננהו",

English translation 1624

in our deeds and service now,

אין מעשינו ועבו־ דתינואיצטער,

English translation 1625

and one has also Moses and Aaron with them - the aspect of Moses

און מ׳האט אויד משה ואהרן עמהם -בחי׳ משה

English translation 1626

(And Aharon - from "Ro'ei Israeli" / that is in every Jew,

(ואהרן - מז׳ רועי ישראלי"/ שבכל א׳ מישראל,

English translation 1627

men, women, and children,

אנשים נשים וטף,

English translation 1628

and immediately, literally - "Awake and sing141" (you who dwell in dust)"4",

ותיכף ומיד ממש - "הקיצו ורננו141" שוכני עפר"4",

English translation 1629

and Moshe and Aharon with them, simply,

ומשה ואהרן עמהם בפשטות,

English translation 1630

souls in bodies,

נשמות בגופים,

English translation 1631

together with all Jews

צוזאמען מיט אלע אידו׳

English translation 1632

and immediately, literally - "And the work of our hands establish" in the "Sanctuary of G-d, Your hands established".

ותיכף ומיד ממש - "ומעשה ידינו כוננהו" אין דעם "מקדש אדג־י כוננו ידיך".

English translation 1633

[The Rebbe Shlita gave to each of those present (may they live) a dollar bill,

[כ״ק אדמו״ר שליט״א נתן לכאו״א מהנוכחים שיחיו שטר של דולר,

English translation 1634

to give it

לתתו

English translation 1635

(or its substitute)

(או חילופו)

English translation 1636

to charity]

לצדקה]

English translation 1637

.

English translation 1638

Sefer HaSichos - 5751

ספר השיחות - ה׳חנש״א

English translation 1639

List of talks of the Rebbe shlita on the eve of the 14th of Nissan 5751 - after the sale of chametz -

רשימת דברי כ״ק אדמו״ר שליט״א אור לי״ד נישן ה׳תנש״א - לאחרי מכירת חמץ -

English translation 1640

A kosher and joyous Pesach,

חג הפסח כשר ושמח,

English translation 1641

and may it extend throughout the entire year1,

ולהמשיכו על כל השנה כולה1,

English translation 1642

Including and especially - the drawing down of all matters of blessing in a constant manner,

כולל ובמיוחד - המשכת כל עניני ברכה באופן תמידי,

English translation 1643

Like the Blessing of Dew - which we begin to say on the first day of Pesach - that "it does not cease",

במו ברכת טל -שמתחילים לומר ביום ראשון דפסחי -ש״לא מיעצר",

English translation 1644

So that all the blessings and influences will be in the revealed and manifest good for all of Israel in a manner that "it does not cease",

כד יהיו כל הברכות וההמשכות בטוב הנראה והנגלה לכלל ישראל באופן ש״לא מיעצר",

English translation 1645

And up to the most essential blessing - the true and complete redemption / a redemption after which there is no exile -

ועד להברכה הכי עיקרית - גאולה האמיתית והשלימה/ גאולה שאין אחרי׳ גלות־

English translation 1646

("does not cease")

(״לאמיעצר")

English translation 1647

.

English translation 1648

And simply - that immediately and at once we hear the sound

ובפשטות - שתיכף ומיד שומעים קול

English translation 1649

the shofar of Moshiach>,

השופר דמשיח>,

English translation 1650

And before this, the voice of Elijah the Prophet, may his memory be for good,

ולפנ״ז קולו של אליהו הנביא זכור לטוב,

English translation 1651

The herald of the redemption, who says that the redemption has already come,

מבשר הגאולה/ שאומר שהגאולה כבר באה,

English translation 1652

As it is brought in Yalkut Shimoni: "At the time that Meler the Moshiach comes, he stands on the roof of the Holy Temple and proclaims to Israel, saying: Humble ones, the time of your redemption has arrived."

כדאיתא בילקוט שמעוני• "בשעה שמלר המשיח בא עומד על גג בית המקדש והוא משמיע להם לישראל ואומר ענוים• הגיע זמן גאולתכם".

English translation 1653

And particularly as we stand in a special year whose acronym hints at the matter of the redemption—"May it be a year in which I will show you wonders"

ובפרט בעמדנו בשנה מיוחדת שב־ ראשי־תיבות שלה נרמז ענין הגאולה -"הי׳ תהא שנת אראנו נפלאות"

English translation 1654

(or "Wonders I will show you")

(או ״נפלאות אראנו״)

English translation 1655

—that immediately and at once we will fulfill the 'I will show you wonders',

- שתיכף ומיד נעשה ה״אראנו נפלאות",

English translation 1656

Specifically 'I will show him',

"אראנו" דייקא,

English translation 1657

that they see with physical eyes the 'wonders' of the true and complete redemption

שרואים בעיני בשר ה״נפלאות" דהגאולה האמיתית והשלימה

English translation 1658

("As in the days of your exodus from the land of Egypt, I will show him wonders"^ and in a manner of "it will be",

("כימי צאתך מארץ מצרים אראנו נפלאות""^ ובאופן ד״הי׳ תהא",

English translation 1659

"In its being it will be",

"בהווייתו יהא״”,

English translation 1660

Indicates the strength and eternity.

שמורה על התוקף והנצחיות.

English translation 1661

And in all this, there is also the advantage of this year in the matter of "Chazakah"1 - that the beginning of the year

ובכל זה נוסף גם המעלה דשנה זו בעניו ה״חזקה״1׳ - שהתחלת השנה

English translation 1662

(Rosh HaShanah)

(ר״ה)

English translation 1663

was in a triple manner,

היתה באופן משולש,

English translation 1664

three consecutive days

ג׳ ימים רצופים

English translation 1665

Sefer HaSichos - 5751

ספר השיחות - ה׳תנש״א

English translation 1666

of Yom Tov and Shabbat,

דיו״ט ושבת,

English translation 1667

and also the first days of Sukkot and Shemini Atzeret and Simchat Torah in a threefold manner,

וכן ימים ראשונים דחג הסוכות ושמע״צ ושמח״ת באופן משולש,

English translation 1668

three times threefold,

ג׳ פעמים משולש,

English translation 1669

and it is particularly relevant to the holiday of Pesach, which has three primary things,

ושייך במיוחד לחג הפסח שיש בו שלשה דברים עיקריים,

English translation 1670

Pesach, Matzah, and Maror — that the force of "Chazakah" is applied to all the aforementioned matters.

פסח מצה ומרור״ - שנעשה התוקף ד״חזקה" בכל הענינים האמורים.

English translation 1671

And may it be His will, and this is the main point — that from speaking about all this

ויה״ר והוא העיקר - שמהדיבור בכל זה

English translation 1672

(which is related to Pesach,

(ששייך לפסח,

English translation 1673

as it is stated in the writings of the AriZal: "Pesach" means "the mouth speaks.")

כדאיתא בכתבי הארי־ ז״ל" ש״פסח" הוא "פה סח")

English translation 1674

May it be drawn down and come into actual deed immediately and forthwith,

יומשך ויבוא המעשה בפועל תיכף ומיד,

English translation 1675

Including and especially regarding the offering of the Korban Pesach tomorrow,

כולל ובמיוחד בנוגע להקרבת קרבן פסח מחר,

English translation 1676

on Erev Pesach,

בערב פסח,

English translation 1677

so that there will be no need to recite the "Order of the Korban Pesach" verbally

שלא יהי׳ צורך באמירת "סדר קרבן פסח" בדיבור

English translation 1678

(as it is written, "We will render [for] bulls [the words of] our lips")

(כמ״ש" "ונשלמה פרים שפתינו")

English translation 1679

,

English translation 1680

since they will offer the Korban Pesach in actual deed in the Third Beis HaMikdash.

כיון שיקריבו קרבן פסח במעשה בפועל בבית המקדש השלישי.

English translation 1681

The Rebbe Shlita turned to the Rav

כ״ק אדמו״ר שליט״א פנה אל הרב

English translation 1682

(HaRav HaGaon etc. HaRav Yitzchak Yehuda shlita Pikarsky)

(הרה״ג וכו׳ הרי״י שי׳ פיקרסקי)

English translation 1683

And he said: And presumably you will find a permit that they can offer the Paschal sacrifice even without inspection of four days".

ואמר: ומסתמא תמצאו היתר שיוכלו להקריב קרבן פסח גם ללא ביקור ד׳ ימים".

English translation 1684

And afterwards he turned to the guarantor contractor

ואח״ב פנה להערב קבלן

English translation 1685

(HaRav Moshe shlita HaKohen Rivkin)

(ר״מ שי׳ הכהן ריבקין)

English translation 1686

,

English translation 1687

And said: And prepare yourselves to recite the triple blessing,

ואמר: ותתכוננו לברך הברכה המשולשת,

English translation 1688

the Priestly Blessing,

ברכת כהנים,

English translation 1689

in the Third Holy Temple,

בבית המקדש השלישי,

English translation 1690

on this Passover holiday.

בחג הפסח זה.

English translation 1691

And he concluded: Thank you very much,

וסיים: תודה רבה,

English translation 1692

and a kosher and joyous Passover.

וחג הפסח כשר ושמח.

English translation 1693

Sefer HaSichos — 5751

ספר השיחות - ה׳תנש״א