א. די הפטורה פון רעם שבת הויבט זיר אן מיט דער הכרזה פון דעם אוי־ בערשטן אויף דעם אידישו פאלק: "עסי זו יצרתי לי תהלתי יספרר".
א הכרזה וועל־ כע גיט ארויס די כללות׳דיקע מעלה און ספעציעלע אויסנעטיילטקייט פון עם ישראל - יעדער איד אוו אלע אידן,
אנשים נשים וטף,
בבל הזמנים ובכל המקומות -אז דאם איז דעם אויבער שטרס פאלק: אט דער פאלק האב איך
(דער אויבערשטער)
אויפגעמאכט און פארמירט פאר זיר,
פאר מיינטוועגן
("יצרתי לי"),
זיי דערציילן מיין לויב.
- מיט די עטלעכע ווערטער דערציילט דער נביא די ספעציעלקייט פון עם ישראל,
די געוואלדיקע טייער־ קייט פון אידן בא דעם אויבערשטן - ווי ערקלערט בארוכה ובפרטיות אין תר־ שב״כ און תושבע״ם.
וכפי שיתבאר לקמן.
אין דעם פסוק שטייען בפשטות צוויי באזונדערע ענינים:
(א) וועגן דעם מהות פון דעם פאלק* - "עם זו יצרתי לי",
אז זיי זיינען עם קרובו,
דעם אויבערשטן׳ם פאלק,
און
(ב) וועגן זייער עבודה -"תהלתי יספרו"? ובלשון הרד״ק: "עם זו
יצרתי לי - להיות לי לעם,
והם יספרו תהלתי על הנסים שאעשה להם כו׳".
וכמובן אויר פון דברי המכילתא? וואם לערנט אפ פון דעם פסוק
("עם זו יצרתי לי")
אז "איז לר עם אלא ישראל",
וואם מזה מובן אז דער ערשטער האלב פון פסוק זרז אן ענין לעצמו
(אז אידן זיי־ נעז עמו של הקב״ה),
אומאפהענגיק פון "תהלתי יספרו".
שטעלט זיר די שאלה: וואס איז דער איגהאלט פון "עם זו יצרתי לי" כשלעצמו,
אומאפהענגיק פון "תהלתי יספרו" פון דינען דעם אויבערשטן,
וכמאחז״לי "אני נבראתי לשמש את קוני"?
נאר א זאר וואם סאדערט ביאור: "תהלתי יספרו" שטייט בלשון ודאי.
ולכאורה,
וויבאלד אז דאס איז תלוי אין עבודת האדם
(ניט ווי ״עם זו יצרתי לי״)
-ווי קען מען אויף דעם זאגז לשח ודאי.
אע״פ אז מ׳קען מפרש זיין אז "עם זו יצרתי לי" פירט דערגאר צו "תהלתי יספרו"; די שלימות דערפון,
אדער בעם־ ער געזאגט - די תוצאה דערפון איז באופן ודאי - "תהלתי יספרו" ודאי.
מ׳דארף אויר פארשטיין פרטי לשונות הכתוב "עם זו יצרתי לי תהלתי יספרו": א)
דער תואר "עם"
(און ניט "בני ישראל"* וכיו״ב).
ב) "עם זו"
(ניט "עם ישראל").
ג) ״יצרתי״ - ניט "בראתי"
(אדער "עשיתי"/
ש״ס ויקרא,
ה׳ ניסן
אדער בכלל ניט קיין לשון פון יצירה,
נאר "תהיו לי"
(אזויווי "והייתסי לי סגולה גו׳ ואתם תהיו לי ממלכת כהנים").
ד) די הוספה פון דעס ווארט "לי"
(און ניט "עם זו יצרתי" סתם).
ה) "יספרו" דוקא און נים אן אנדער לשון של דיבור.
נאד אן ענין וואס דארף האבן א ביאור -בכללות העגיז: ע״פ הידוע אז "מפטירין כל שבת ושבת בנביא מעין שקרא כתורה"•,
דארף מען זאגן אז דער פסוק
(התחלת ההפטורה)
האט א קשר מיט תוכן הפרשה וואס מ׳לייענט פאר דער הפטורה -פ׳ ויקרא.
ב. דער ביאיר בכל זה וועט מען פאר־ שטיין לויט דער הקדמה הנ״ל,
אז "עם זו יצרתי לי" בכלל זאגט ארוים די ספע־ ציעלקייט פון עם ישראל - אז דער פאלק האט דער אויבערשטער געמאכט פאר זיר אליין,
דאס איז זייגער א פאלק - ווי ס׳איז אויספירלעד ערקלערט אין מערע־ רע ערטער אין תורתנו הקדושה,
און יע־ דער ווארט פון דעם פסוק ברענגט ארויס נאד א נקודה אין דעם:
דער יסוד פון דעם פארבונד צווישן אידן מיט דעם אויבערשטן איז - אלם אן עם און א מלר,
ווי עם שטייט אין בו״כ פסוקים,
מאמרי חז״ל און תפלות
(ובפרט תפלות פון ראש השנה).
בא יציאת מצרים און מתן תורה זיינען אידן געווארן דעם אויבערשטז׳ם א פאלק - אידן האבן אנ־ גענומען דעם אויבערשטן אלם מלך,
און דער אויבערשטער האט זיי גענומען פאר זיר אלם אן עם.
ביז ווי עם שטייט אין מכילתא הנ״ל: "איז לר עם אלא ישראל כמ״ש עם זו יצרתי לי".
וואס איו דעם אליין - דאס וואם אידן זייגען עמו של הקב״ה - דריקט זיר אויס דער גרעסטער און נאענסטער קירוב ביניהם - דער קשר עצמי וואס ווערט צווישן עם און מלד: דאם פאלק איז א פאלק - דוקא בשעת ער האט אויר זיר א מלר: און אזיי אויר בנוגע דעם מלר,
כביכול - "אין מלר בלא עם״י,
די מציאות פון דעם מלד אלם מלד
(ניט נאר גדלות המלח איז אפהענגיק אין דעם אז ער האט אן עם
(וואס דאס איז כולל אלע חלקי העם,
אלע סוגים צווישן אידן און אלע יחידים,
זייענדיק אלע א טייל פוז אז עם אחד).
דאם הייסט,
אז נאד פאר דעם וואס עס זיינען דא די ציוויים פוז דעם מלד צו דעם עם - דארף לכל לראש זיין דער פארבונד ביניהם אלם מלך ועם,
און דע־ מולט קומט צו - אלם תוצאה דערפון -אז דער מלך זאגט אן דעם עם ווי זיי זאלן זיר אויפפירן,
און דער עם פירט דאס דורד.
ובלשון המדרש•׳ - "קבלו מלכותי ואח״כ אגזור עליכם גזירותי",
איידער ס׳איז דא דער "קבלו מלכותי" איז ניטא קיין עם אויף וועמען די גזירות זאלן חל זיין.
און דער פסוק זאגט,
אז דער ענין אז אידן זיינען עמו של הקב״ה - האט דער אוינערשטער אויפגעמאבט:״עם זו יצרתי לי".
ער האט ניט בלויז אויסגעקליבן אידן אלם זיין פאלק
("ואתם תהיו לי גו׳"/
ספר השיחות - ה׳תש״נ
נאר ער האט זיי אויפגענזאכט אלם זיין פאלק.
דעריבער איז פארשטאנדיק,
אז אין דעם איז ניט שייר קיין שינוי - נאר "לי",
"כל" מקום שנאמר לי אינו זז לעולם": לאחרי מ״ת
(וועז ס׳איז געווען דער קבלו מלכותי דורך אלע אידן עד טוף כל הדורות),
איינער וועלכער איז געבארן א איד
(אדער נתגייר כהלכה)
איז ער א חלק פון עם ישראל,
א טייל פון "עם זו יצרתי לי״.
און אלם אזא - טוט ער אויף אז דער אויבערשטער איז מלך,
דאין מלך בלא עם•
דאם הייסט: אויף זיין א איד,
א טייל פון עם ישראל - ״עם זו יצרתי לי״ - איז ניטא קיינע תנאים און ס׳איז ניט תלוי אין זיין אופן ההנהגה און זיין דרגא העבודה בקיום התומ״צ
(כמאחז״ל" אע״פ שחטא ישראל הוא)
; אויב ער איז געבארן גע־ ווארן א איד
(אדער נתגייר כהלכה)
איז ער א טייל פון "עם זו יצרתי לי".
ואדרבה - דאס ברענגט דערנאך "אגזור עליכם גזירותי",
זיין שייכות צו תומ״צ.
דערפון איז פארשטאנדיק,
אז דער עצם ענין פון "עם זו יצרתי לי"
(אומאפ־ הענגיק פון דער עבודה פון "תהלתי יספרו")
ברענגט ארויס אן ענין הכי נעלה: די מעלה פון אידן זייענדיק דעם אוי-בערשטן׳ס פאלק,
וועלכע "יצרת לי"; אז דורך דעם עם ווערט אויפגעטאן אז דער אויבערשטער איז א מלך,
מלך ישראל
(און דורך זיי - מלך על כל העולם).
און דעריבער זאגט דער אויבערשטער "יצרתי לי",
בעבורי
[נוסף אויף דעם וואט "לי" מיינם צו דינען מיר,
כדלקמן]
- ווייל דורך "עם זו" ווערט ער מלך כביכול.
ג. ס׳איז ידוע אז אע״פ וואם דער מלך איז שלא בערך פון דעם עם,
דארף אבער דער עם זיין בדומה אל המלך,
וואט דעמולט איז שייך ער זאל אויף זיי זיין א מלך
[ע״ד ביי אן עם ומלך בשר ודם -דארף דער עם זיין פון מיו המדבר,
בדומה צו דעם מלך4•
וואלט מעז געקענט מיינען,
אז דער דמיון צווישן עם ישראל און כביכול דער אויבערשטער
(מלך)
איז נאר מצד זייער נשמה ובפנימיות
(ולולא עבודת האדם קומט עט ניט ארויס בגילוי).
זאגט דער פסוק "
(עם זו)
יצרתי לי"
(ניט "בראתי" וכיו״ב)
: נוטף אויף דעם וואט יעדער איד איז "חלק הוי׳ עמו"",
און די נשמה זיינע איז א "חלק אלוקה ממעל״ 5 ■ - איז אויך די צורה הגלוי׳ והחיצונית פון דעם עם
(פון אלע זיינע מיטגלידער)
בדומה אל המלך,
ווארום "יצרתי לי": דער אויבערשטער האט אויספארמירט
("יצרתי")
די צורה פון דעם עם באופן אז דאס זאל זיין בהתאם צו עמו של הקב״ה - "לי".
אויר דער ציור הכחות און תכונות פון א איד
(וואס אין דעם וואלט מען לכאורה געקענט זאגן אז דאם איז תלוי אין אים,
אין זיינע התפתחות הבחות כו׳)
זיינען אין א ג־טלעכן ציור,
זייענדיק אן עם אלקי,
לדוגמא - שלשה סימנים יש באומה זו רחמנים ביישנים וגומלי חסדים",
ועד״ז בנוגע צו זיינע עשר כחות הנפש,
וועלכע זיינען נשתלשל געווארן פון די עשר ספירות עליונות"
ש״ס ויקרא,
ה׳ ניסן
(פון "אדם" העליון/ ביז אויר דער ציור פון זיינע לבושי מחשבה דיבור ומעשה זיינען באופן פון "יצרתי לי".
ביז אז אפילו דער ציור גוף הגשמי
(דער פגים)
איז בדוגמת הציור פון די ד׳ אותיות שם הוי׳".
ווי פארשטאנדיק אויך פון דער הוספה אין תניא אויף דעם לשון הכתוב אז א נשמה איז א "חלק אלוקה ממעל",
און אין תניאיי איז ער מוסיף ומבאר: "ממש".
וכידוע",
אז נוסף צו דעם פירוש אז דאס מיינט "ממש" א "חלק אלוקה ממעל"
(און ניט א מעין ודוגמא לזה/ האט עם אויך דעם פירוש,
אז דער "חלק אלוקה ממעל" איז זיך מתלבש אין דעם גוף הגשמי באופן פון "ממש",
ביז אז מ׳קען דאס אנטאפן מימן חוש המישוש.
ויש לפרש בזה,
אז די ממשיות פון א גוף חי פון א איד
(וועלכע מ׳קען אנטאפן בממשות)
און פון אלע זיינע כחות",
ווערט באלעבט פון דעם "חלק אלוקה ממעל"",
און אלע תנועות הגוף שלו
(תנועות אצבעות היד
וכיו״ב/ אפילו אין אן ענין של רשות וחול,
אה א גילוי החיות פון זיין נפש האלקית?
נאכמער: אפילו ביי א איד וואס זיין הנהגה איז דערוויילע ניט ע״פ ציווי ה׳ בתורתו - איז נוסף אויף דעם וואם "אע״פ שחטא ישראל" הוא"
(דאם איז אבער ביי עם בהעלם)
- איז אויך אין דעם מצב איז זיין רצון האמיתי צו מקיים זיין רצונו של הקב״ה דורך קיום התורה והמצוות,
ווי דער רמב״ם פסק׳נט" אז יעדער איד
(אויך אזא וואס שרייט פארקערט)
"רוצה להיות מישראל ורוצה הוא לעשות כל המצוות ולהתרחק מן העבירות",
נאר "יצרו הוא שתקפו",
און דעריבער איז דער דין אז "כופין אותו עד שאומר רוצה אני",
ווייל "אין זה אנוס ממנו אלא הוא אנס עצמו בדעתו הרעה״,
און דעריבער -"כיון שהוכה עד שתשש יצרו ואומר רוצה אני כבר גרש לרצונו".
וואם דערפון איז מובן אז סוף סוף איז אויך זיין רצון גלוי וחיצוני איז צו מקיים זיין רצונו של הקב״ה,
און דאם וואס ער זאגט און פירט זיד פארקערט,
איז מצד דעם וואס "יצרו הוא שתקפו",
כאילו ווי איינער וואלט געשטאנען און געהאלטן זיין האנט און ניט געלאזט ער זאל אויספירן זיין אייגע־ נעם רצון.
און נאכמער: "אפילו" קל שבקלים ופושעי ישראל מוסרים נפשם על קדושת
ספד השיחזת - ה׳תש״ג
ה׳ כו׳ שלא לכפור בה׳ אחד״ - ווי מ׳האט געזעז בפועל במשך כל הדורות אז אויך אידן וועלכע זיינען ניט געווען שומרי תומ״צ האבן זיר מוסר נפש געווען על קידוש השם בפועל ממש; און אזוי איז אויך זיין רצון בנוגע צו אלע תומ״צ,
כמא־ חז״ל” "איו אדם עובר עבירה אלא אם בן נכנם בו רוח שטות",
א רוח וועלכע פאר־ דעקט אז דער איד זאל ניט זען ווי דורך אן עבירה,
אפילו אן עבירה קלה,
ווערט מען אפגעריסן פון אלקות,
אבער אויב ער וואלט דאם געזען,
אדער מ׳איז אים דאם מסביר,
וואלט ער אויר דעם זיר אויר מוסר נפש געווען".
ע״פ הנ״ל איז פארשטאגדיק,
אז נוסף צו דעם וואט "עם זו יצרתי לי" ברענגט ארוים מעלתן של ישראל ומלכותו של הקב״ה מצד דער עצם הקשר צווישן עם ישראל און הקב״ה
(כנ״ל ס״ב)
- קומט צו נאד אן ענין,
וענין עיקרי אין דעם מצד דעם וואם "עם זו יצרתי לי",
אז דער קשר צווישן עם ישראל
(און אלע זיינע "טיילן" - יעדער איד)
מיט דעם אויבערשטן זעט זיר אן בגלוי
(אויר אין דער צורה פון אידן),
ובכמה אופנים כנ״ל,
ביז אז זייער רצון
(גלוי)
איז צו מקיים זיין תומ״צ
(נאר "יצרו הוא שתקפו").
ד. עפ״ז יש לומר דעם המשר פון "תהלתו יספרו"
(לשון ודאי)
צו "עם זו יצרתי לי":
בשם ווי די ספעציעלקייט פון עם ישראל זעט זיר אן מצ״ע - מצד היצירה מלמעלה
(״יצרתי לי״)
- אויר אין זייער ציור הכחות ביז דעם ציור גשמי
(אומאפ־ הענגיק פון עבודת האדם)
- אזוי דריקט זיר דאס אויר אוים אין "תהלתו יספרו",
אז דער עצם מציאות וציור פון עם ישראל איז אזא וואס ברענגט "תהלתו יספרו"
[ע״ד דער פירוש אין "השמים מספרים כבוד א־ל״”,
אז די שמים עצמם זיינען "מספרים כבוד א־ל"]
: ס׳איז ניט דער פשט אז דער איד דארף טאן א הוספה פון מספר זיין בתהלת ה׳,
נאר זיין עצם יצירה טוט דאם אויר• מצ״ע.
ויש לומר אז דער עניז פון "תהלתי יספרו"
(וואס קומט מצד דעם עצם צורה פון א איד,
"יצרתי לי")
דריקט זיר אויס אויר אין דעם ?ויום הנצחי פון דעם אידישן פאלק,
אז ניט קוקגדיק אויר דעם וואס "אתם המעט מכל העמים""? א כבשה אחת בין שבעים זאבים 1 / און ניט קוקנדיק אויף די אלע גזירות ורדיפות כמשד הדורות ר״ל - בלייבט דער פאלק גאנץ,
קיים ונצחי,
באופן הגלוי לעיני בשר
(בה בשעה וואם כו״כ די גרעסטע גוי׳שע פעלקער זיינען פון ליינג בטל געווארן),
וואס דאס דריקט אוים בגלוי לעיני הכל כחו של הקב״ה - ״תהלתי יספרו״ - וואס ער האט אריינגעלייגט אין דעם "עם זו יצרתי לי",
לי שאינו זז לעולם.
דער ענין זעט מען נאכמער בגלוי בא די אידן איו אונזער דור - די יורשים און פארשטייער פון דעם לעצמן דור וואם האבן דורכגעלעבט דעם שרעקלעכן חורבן,
נוסף אויף די אידן וואם האבן דאס אליין דורכגעלעבט - און טראץ דעם -זיינען די אידן געבליבן גאנץ,
און האבן דערנאד אויפגעשטעלט בנים ובנות וועל־ כע זיינען ממשיד די שלשלת פון עם ישראל הקיים ונצחי לעד ולעולמי עולמים.
וואס יעדער איד וועלכער האט
27) סוטה ג,א.
28) ראה תניא פייט.
פכ״ד.
ש״ס ויקרות ה׳ ניסן
דורכגעלעבט דעם חורבן און איז גע־ בליבן לעבן
(ניט קוקנדיק אויף זיין מעמד ומצב הפרטי/ איז א "לעבעדיקער גם" פון דעם אויבערשטן וועלכער ברענגט ארוים תהלתו של הקב״ה - "תהלתי יספרו"!
ועוד וגם זה עיקר: נוסף צו "תהלתי יספרו" וואם ווערט מצ״ע
(בלי עבודת האדם)
דורך ״יצרתי לי״ מלמעלה - טוט אויר אויף דער "יצרתי לי"
(וואם דאס איז כולל - דער רצון האמיתי וואם איז אלעמאל דא ביי א איד - צו מקיים זיין רצון ה׳/ אז דאם
(דער ציור שלו)
האלט אין איין "שטופן" און מעורר זיין א אידן צו ארויסברענגען "תהלתי" ע״י עבודתו בפועל - דויד זיר פירן בגלוי לויט רצונו של הקב״ה אין זיין צורה והנהגה יום יומית - בקיום התורה ומצוותי׳.
וכמ״ש־ילאידח ממנונדח.
ה. דערמיט זיינען פארשטאנדיק די דיוקי הלשונות אין דעם פסוק - "עם זו יצרתי לי תהלתי יספרו":
"עם" אונטערשרייכט דער פארבונד פון דעם אויבערשטן און אידן אלם עם ומלך,
ובאופן דאין מלך בלא עם
(כנ״ל).
נאך אן ענין אין דעם: עם איז כולל מערערע מענטשן און מערערע סוגים פון מענטשן
(איין מענטש אדער איין סוג פון מענטשן - איז ניט קיין "פאלק"),
ובלשון הכתוביי■ - די עשר סוגים צווישן אידן 4 ,
פון "ראשיכם שבטיכם" ביז "חוטב עציך ושואב מימיד",
ניט קוקנדיק אויף די חילוקים ביניהם
[ביז אפילו ווען "מפוזר 5 ׳ ומפורד בין העמים״]
- זיינען זיי אלע
(בציורם הם")
א טייל פון אן "עם אחד",
פארבונדן מיט ה׳ אחד.
ואדרבה - רוב העם באשטייט פון די פשוטי העם,
און אויף שרים און משרתים אליין איז ניט שייר זיין א מלך 5 ; א מלד איז דוקא אויף אן עם.
ואדרבה: בכדי עס זאלן זיין שרי המלר,
דארף זיין או עם וואס מאכט אויף דעם מלד ובמילא - די שרי המלר.
און נאכמער: מצד דעם מלר איז ניטא קיין אונטערשייד צווישן די שרים און די פשוטי העם - אלע זיינען א טייל פון איין עם,
נאר אין דעם עם גופא זיינען פאראן חילוקי דרגות.
אויר: עם איז פון לשון "עוממות""■
(ניט ווי א ברענענדיקער פייער),
ד. ה. דוקא ווי אידן זיינען נשמות בגופים,
נפרדים וזרים כביכול פון דעם מלר,
דוקא במצב זה איז שייר די מציאות פון אן עם,
וועלכער מאכט אויף דעם אויבערשטן אלם מלר
(משא״כ אויף אייגענע קינדער,
אפילו גאר א סד פון זיי,
איז ניט שייר זיין אמלד).
"עם זו": דער לשון "זו"
("זה")
באווייזט אז מ׳קען אגווייזן אויף דעם עם -"מראהי׳ באצבעו ואומר זה".
דאס בא־ דייט,
אז דאם וואם אידן זיינען אן עם של הקב״ה איז בכל דור ודור ובכל מקום ומקום
(ניט בלויז ארויסגייענדיק פון מצרים און בא מתן תורה,
ווען "נהיית לעם"" 4 ,
אדער בזמן שביהמ״ק הי׳ קיים וכיו״ב).
נוסף אויף דעם וואס יעדער ענין
ספר השיחות - ה׳תש״נ
אין תורה איז א נצחי׳ 4
(אלס א הוראה נצחית)
בכל הדורות,
איז דאם נאך שטאר־ קער בגלוי בשעת עם שטייט "עם זו״ -און בדברי הסב״ה - אז אט דער עם,
וועלכער מ׳קעו אויף אים אנווייזן מיטן פיגגער,
דער פאלק פון אידן בכל דור ודור - "יצרתי לי" און "תהלתי יספרר׳.
נאך א נקודה אין דעם: "עם זו" מיינט דער עם
(ישראל)
וואם געפינט זיך בהווה אלם אז עם נשמות בגופים אין עוה״ז הגשמי ביום הזה - ניט די נשמות אין גן עדן,
אדער די נשמות בגופים ווי זיי וועלן זיין איז עולם הבא לאחר זמן
(לאחרי תחיית המתים)
- גאר דוקא אט די אידו וואם געפינען זיר בזמן הזה נשמות בגופים למטה,
זיי זיינען "עם זו" אויף וועלכן דער אויבערשטער זאגט "יצרתי לי".
און נאכמער: וויבאלד אז דער אידישער פאלק איז איין לאנגע שלשלת
(קייט -)
פון זמן הזעות,
אברהם יצחק ויעקב והאמהות שרה רבקה רחל ולאה - איז "עם זו",
בדורנו זה וכיו״ב,
דער רונג פון שלשלת וועלכע פארבינדט אלע דורות שלפניו ושלאחריו צוזאמען; "עם זו" זיי־ נען די פארשטייער פון עם ישראל במשך פון אלע דורות שלפניו ושלאחריו.
און אויף זיי ווערט געזאגט "יצרתי לי": אויך זייער צורה איז פון אן עם אלקי; און דערפאר קומט עם איז אן אופז פון "לי",
ניט בלויז אז אידן זיינען דעם אויבערשטז׳ם פאלק
(וועלכער באלאנגט צו אים - לי),
גאר די יצירת עם ישראל איז אין אזא אופן אז זיי האבן איז זיך די קראפט צו דינען דעם אויבערשטן - "לי"
(בשבילי),
אני נבראתי 42 לשמש את קוני,
און אויך מגלה זיין בבל העולם ווי ער איז
לא נברא אלא לכבודו 9 - 4 .
וכמדובר לעיל,
אז דורר דעם וואם "יצרתי",
האט אין זיר א איד
(אין זיין צורה גלוי׳)
א רצון צו תומ״צ,
וואם שטופט אים צו מגלה זיין דעם רצון בפועל.
אוז דעמולט ווערט ״תהלתי יספח״ -"יספרו" דוקא,
באופן של סיפור בגלוי,
אוז אויר ״יספרו״ מלשון אבן ספיר״ - צו לייכטן - דויד עצם מציאותו וצורתו,
ביז - דויד עבודתו בפועל,
כנ״ל.
ו. ע״פ הנ״ל איז אייר פארשטאנדיק דעם קשר פון התחלת ההפטורה
("עם זו יצרתי לי תהלתי יספרו")
מיט התחלת הפרשה - "ויקרא אל משה גו׳ דבר אל בנ״י גו׳ אדם כי יקריב מכם קרבן לה׳ מן גו 11 ":
אויר אין דעם זעט מען די דריי ענינים הנ״ל: ״ויקרא״ לשון חיבה״ - ווייזט אויף דער חיבה עצמית פון דעם אויבערשטן צו אידן
(שלמעלה פון אלע גילויים).
דער־ פאר שטייט דערביי ניט קיין שם,
מי הוא הקורא",
ווייל דאם איז העכער פאר שמות וגילויים"
(דאם קומט מלמעלה")
- ע״ד דער קשר פון "עם זו" מיט "לי׳";
ש״פ ויקדא,
ה׳ ניסן
דעו־ ציווי אויף קרבנות - "וידבר הוי׳ אליו גו׳ אדם כי יקריב מכם קרבן גו׳״ -איז געזאגט געווארן דוקא צו אידן -ווייל ויי ווערן אנגערופן "אדם",
ע״ש אדמה לעליון• 5 ,
דבוקים להקב״ה• 5 - ע״ד "יצרתי לי"
(אז די צורה פון א אידן איז מצד יצירת הקב״ה,
און איז בדוגמא של מעלה)
: און דערגאך קומט עם ארויס אין עבודת הקרבנות בפועל - ע״ד "תהלתי יספרר׳ ע״י עבודת האדם,
וואם קומט אלם תוצאה פון "ויקרא" און דער ציווי אויף קרבנות
(נוסף צו "תהלתי יספרו" וואס ווערט דורך עצם קיום עם ישראל כנ״ל).
ז. פון כל האמור לעיל קומט ארויס לפועל - בנוגע צו דעם יחם וואס מ׳דארף האבן צו א צווייטן אידן - א צווייענדיקע נפק״מ:
ערשטנס - אין גודל שבחם ומעלתם פון עם ישראל - פון יעדער איד,
מאן פרוי און קינד - ניט קוקנדיק אויף זיין מעמד ומצב,
איז ער א איד,
א טייל פוז אן עם אויף וועלכן דער אויבערשטער זאגט "עם זו יצרתי לי תהלתי יספרו".
ועד כדי כך איז דער גודל השבח והמעלה פון אידן,
אז נוסף צו זייער אייגענע מעלה
("עם זו יצרתי לי"),
טוט אויף דער עם אז דעד אויבערשטער ווערט א מלך!
און דערפון קומט ארוים די נפק״מ: בשעת מ׳מרעפט א איד וואם מאיזה סיבה שתהי׳ איז זיין הנהגה
(נאד)
ניט
(בשלימות)
אין שמירת התומ״צ - דארף דער יחס צו אים זיין - אז ער איז א חלק פון "עם זו יצרתי לי"
(אומאפהענגיק פון זיין הנהגה
בפועל/ און דורך אים
(זיין עצם מציאות)
ווערט ״תהלתי יספרר׳ - תהלתו וכחו של הקב״ה אין נצחיות עם ישראל!
עאכו״ב וועז עס רעדט זיך וועגן די אידן בדורנו זה - וואם נוסף אויף דעם וואס א חלק מהם זיינען "תינוקות שנשבו בין העכו״ם" 55 ,
במילא ויינען זיי כלל ניט שולדיק אין זייער מעמד ומצב ביהדות,
ועוד ועיקר - זייענדיק די יורשים און פארשטייער פון דעם דור וואם איז דורב־ געגאנגען די צרות ר״ל בדור האחרון,
לא תקום פעמיים צרה” - זיינען זיי "לעבע־ דיקע מופתים",
וועלכע דערציילן דעם אויבערשטן׳ס לויב
("תהלתי יספרו"),
כנ״ל.
דער לימוד דערפון לפועל איז - אויף ווי ווייט מ׳דארף זיך משתדל זיין צו מלמד זכות זיין און רעדן בשבחם של ישראל,
וויסנדיק זייער געוואלדיקע מעלה אלם עם קרובו של הקב״ה: נוסף אויף דעם,
וג״ז עיקר,
אז דורך רעדו בשבח של עם ישראל - איז דאם אויך שבחו של הקב״ה,
וועלכער האט בוחר געווען און יוצר געווען דוקא עמו ישראל,
"יצרתי לי"!
די צווייטע נפק״מ און לימוד איז -בנוגע צו די השתדלות ואחריות צו מעורר זיין נאך אידן און אים
(זיי)
מחנך זיין צו זיר שמארקן אין אלע ענינים פון אידיש־ קייט: וויבאלד אז יעדער איד,
אויר אזא וואם איז ניט כשלימות בשמירת התומ״צ,
איז א טייל פון "עם זו יצרתי לי",
אויר מצד זיין צורה גלוי׳,
כולל - אז ביי אים שמיים בשלימות דער רצון צו מקיים זיין תומ״צ
(כג״ל/ און דאם שטופט אים אז ער זאל זיין "תהלתי יספרו",
מקיים זיין תומ״צ
(אע״פ אז "יצרו תקפו")
- איז מובז
ספר השימות - ה׳תש״נ
ופשוט,
אז די הנהגה מיט אים דארף זיין,
אים זו מעורר זיין און ביי אים מגלה זיין נאד מערער דעם רצון,
זיין רצון - דורך אים מסביר זיין,
בדברים היוצאים מן הלב,
ובדרכי נועם ובדרכי שלום,
די וויכטיקייט און טייערקייט פון תומ״צ,
ווי דאס איז נוגע איס אין זיין פארבונד מיט דעם אויבערשטן.
ועאכו״כ ניט גיין מיט א דיר ר״ל,
אז אני את נפשי הצלתי,
און זיר פארשפארן אין די אייגענע ד׳ אמות
(אפילו אויב זיי זיינען של קדושה/ און פארזיכערן זיר אז אנדערע אידן
(וואס לדעתו זיינען זיי ניט בדרגתו)
זאלן אים ניט מבלבל זיין -ווארום נוסף על העיקר,
אז דאס איז היפך פון דער מצות עשה פון "ואהבת לרער כמוך"* 5 ,
מ״ע פון "כל התורה כולה" 55
(וואם מ׳זאגט בכל יום קודם התפלה 54 אויף צרכי עצמו ובני ביתו),
און היפר הכלל פון ״כל ישראל ערבים זה לזה״י• -רעדט זיר דאם וועגן עם קרובו של הקב״ה,
וואס "תהלתי יספרו",
און ער האט די מעגלעכקייט צו יענעם אידן ברענגען נאד נעענטער צו דעם אויבערשטן,
איז פארשטאנדיק די גודל ועוצם האחריות וואם ער טראגט!
ועוד וגם זה עיקר: די שלימות פון יעדער איד איז נוגע צו דער שלימות פון אלע אנדערע אידן זייענדיק אלע א "קומה אחת שלימה"• 5 ,
וכידוע אז "ישראל" איז ר״ת יש ששים ריבוא אותיות לתורה 5 ,
יעדער איד האט זיין אות אין תורה,
וכשם ווי איו א ספר תורה איז די כשרות כל הס״ת
(אלע אותיות)
תלוי אין דער כשרות פון יעדער אות באזוגדער,
אזוי איז דאס אויר בא אידן,
אז די שלימות פון יעדער איד איז נוגע צו דער שלימות פון אלע אנדערע אידן
(ביז אויד די שלימות פון דעם אות אל״ף פון "אנכי",
אלופו של עולם).
ובמילא איז פארשטאנדיק,
אז פארנע־ מען זיר מיט ארויסהעלפן א צווייטן,
איז נוגע ניט בלויז דעם מקבל,
נאר אייר זיר אליין.
ובפרט בשעת די צייט וואם מ" וואלט אויסגענוצט אויף ארויסהעלפן אג־ דערע אידן,
נוצט מעז אויס - א חלק ממנו עכ״פ - אויף אכילה ושתי׳ ושינה און אנדערע עניני רשות,
ולאו דוקא אויף לימוד התורה ודברי קדושה.
ח. פון דעם אלעם איז אייד פאר־ שטאנדיק די נפק״מ און לימוד בצד השלילה: אויף וויפל מ׳דארף זיין אפגעהיט בכבודו של ישראל,
ועאכו״ב ניט רעדן א שארפן ווארט אויף אידן ח״ו ור״ל -כמבואר בארוכה בכ״מ די גודל הזהירות וואם דארף אין דעם זיין:
וויבאלד אז אידן זיינען דעם אוי־ בערשטז׳ס פאלק,
און דער אויבערשטער איז זייער מלר,
איז פארשטאנדיק,
אז דער וואס האט אמת׳ע יראת שמים,
האט מורא צו רעדו אויף די קינדער פון אבינו מלכנו שבשמים.
אוו אזוי אויר פארקערט: דער וואם רעדט שלעכטס אויף אידן - רעדט ער לא טוב ר״ל אויף דעם אויבערשטן ר״ל וועלכער האט בוחר געווען בעם ישראל! בשעת מ׳איז מעורר אויף דעם עם - איז מען מעורר אויף דעם מלר ר״ל,
ווארום אין מלד בלא עם!
וכדברי זכרי׳ הנביא• 4 : "הנוגע בכם
ש״פ ויקרא,
ה׳ גיסן
נוגע בבבת עינו"
(של הקב״ה)!
כשם ווי דאם איז געזאגט געווארן בנוגע זו כללות עם ישראל,
אזוי איז דאם אויר בנוגע זו א חלק פון עם ישראל - אז ח״ו רעדן עפעם אויף א חלק פון אידן,
און אפילו אויף איין און איינזיקן איד,
ווארום אלע אידן זיינען א "קומה אחת שלימה",
און א פגיעה זרז איין איד,
איז א פגיעה אין דעם גאגזז פאלק
(כג״ל)
- א פגיעה אין בבת עינו של הקב״ה.
און דערכיי איז ניט נוגע די מונה פון דעם מדבר,
נאר דער תוכן הדיבור בפועל.
עאכו״ב בשעת דאס ווערט געזאגט בפרהסיא,
במעמד רבים מישראל,
און מיט א פרסום אויר זווישן גיט־אידן
(ביז -איבערגעזעזט בלשונם).
באם הדברים אמורים בנוגע זו יעדער איד,
עאכו״כ בנוגע זו אזא וואס האט א השפעה אויף אנדערע אידן,
איז נאכמער נוגע די אחריות און זהירות בכבודן של ישראל - כמובן פון דעם דין בנוגע צו א שליח ציבור השונא אפילו א׳ מהזיבור "לא יעלה"׳*.
בשעת איינער איז נכשל געווארן און האט גערעדט אויף אידן,
ובפרט בפרהסיא - דארף ער אויף דעם טאן תשובה המתאימה דוקא,
חרטה גמורה על העבר וקבלה טובה על העתיד,
ובאופן בזה אז אלע שומעים
(וואם האבן געהערט די דברים היפר כבודו של ישראל)
ואלן וויסן אז ער האט אדיף דעם חרטה וכו׳.
ומי לנו גדול פון ישעי׳ הנביא,
וואס בשעת ער האט גערעדט היפר כבודן של ישראל - כאטש עד האט געהאט א גערעכטע סיבה אויה דעם - איז ער נענש געווארן דורן־ דעם אויבערשטף*.
ויש לומר,
אז דאס וואס בא ישעי׳ איז געווען אזא זאד,
אע״פ וואס י״ל אז זיכער ישעי׳ לא הי׳ ראוי לאותו מעשה
(זייענדיק א נביא,
ובסרט פון די נביאים וועלכע האבן געזען די מעשה מרכבה,
ובזה גופא - די העכסטע דרגא אין מרכבה)
- איז,
ע״ד ווי עם שמייט בנוגע צו נדכא אז לא הי׳ ראוי לאותו מעשה כו׳,
נאר דאס איז געווען ככדי פותח זיין א דרד לתשובה אייר אפילי איין" אזא ענין.
ובלשון הידוע - "הורית דיר תשובה" 4 *.
און דורד תשובה קומט צו כפליים לתושי׳ אין דער עבודה פון אהבת ישראל.
ווי ס׳זעט אויר אז לאחרי דעם סיפור מיט ישעי׳
(אין קאפיטל וא״ו בספר ישעי׳)
קומען ריבוי הנבואות ויעודים דלע״ל.
ואע״פ אז מי ידמה לו
(לישעי׳)
ומי ישוה לו,
האט ישעי׳ פותח געווען דעם דרד לתשובה פאר יעדערן וואס ווערט נבשל ר״ל אין דיבורים בהיפר כבודן של ישראל.
ויה״ר אז די ווערטער זאלן פועל זיין פעולתם - וציווי רז״ל קבל את האמת ממי שאומרו",
ובפרט אז רובן פון די ווער־ טער זיינעז דאד גענומען פון תושב״ב און תושבע״ס.
בנוגע צו אידן בכל מקום שהם -דארפו וויסן,
אז אלע שווערע רייד אויר אידן זיינען בטל כעפרא דארעא און עס בלייבט ניט קיין רושם כלל.
ואדרבה -דער אויבערשטער בעגטשט יעדער אידן מים כל טוב בגשמיות וברוחניות,
צו קענען לערנען תורה און מקיים זיין מצוות,
מתיר בריאות הנכונה,
בריאות הנשמה ובריאות הגוף,
ואריכות ימים ושנים
ספר השיחות - ה׳תש״ג
טובות - ביז ביאת גואל צדק און אויר דערנאר.
ט. בהמשך להמדובר בנוגע צו שלימות פון עם ישראל,
איז כאן המקום אויר דערמאנען וועגן שלימות הארץ: כשם ווי עם ישראל איז עמו של הקב״ה,
עם הנבחר,
אזוי איז ארץ ישראל - ארצו של הקב״ה,
ארץ הנבחרת“ - ארץ הקודש,
וואט דער אויבערשטער האט אפגעגעבן צו אידן אלם א "נחלת עולם".
און ווי גערעדט מערערע מאל": ארץ ישראל באלאגגט צו יעדער איד׳ן בכל מקום שהם,
סיי די וואט געפינען זיר אין ארץ ישראל,
טיי די וואט געפינען זיר
(לעת עתה)
אין חוץ לארץ.
און דעריבער איז קיינער קיין בעה״ב ניט אויף אפגעבן צו אוה״ע אף שעל פון די שטחים אין ארץ ישראל וואט באלאנגען שוין איצט צו אלע אידן.
[ובפרט אז אפגעבן פון די שטחים איז פארבונדן מיט א סכנה בפועל,
פיקוח נפש,
פאר די אידן וואט וואוינען דארט,
כמפורש בשו״ע•*].
מ׳דארף ניט נתפעל ווערן פון אוה״ע און שטיין מיטן גאנצן תוקף אויף ניט אפגעבן קיין טייל פון די שטחים אין ארץ ישראל וועלכע אידן האבן שוין בפועל באקומען,
וח״ו אפילו טראכטן וועגן עפעם אפגעבן,
ועאכו״כ ניט רעדן וועגן דעם.
י. דער ענין פון "עם זו יצרתי לי תה־ לתי יספרר׳
(אין היינטיקער הפטורה)
האט א ספעציעלע שייכות מיט דעם איצטיקן זמן - אנהויבם חודש ניסן,
אין די טעג
ווען מ׳גרייט זיר צו זמן חירותינו,
חג הפסח - ווען אידן זיינען געבארן גע־ ווארן אלם א פאלק פון דעם אוי־ בערשטןי*; דעמולט איז געווארן דער "עם זו יצרתי לי".
און וויבאלד אז דאס איז געווען אין חודש ניסן,
האט דער זמן אליין אריינגע־ געבן א כח אין אידן און זיי אויפגעהויבן ״לי״
(צו דעם אויבערשטן)
- כידוע וואט די גמרא זאגט”,
אז א ווארט מיט צוויי נונ״ין,
ובנדו״ד - ניסן - באדייט "ניטי נסים": ניסן האט אויפגעהויבן אידן אין אן אופן פון "ארים נסי" על ההרים י 7 ,
אלט דער פאלק פון דעם אויבערשטן.
ובסרט שטייעגדיק אין חודש ניסן פון שגת תש״נ,
ר״ת תהא שנת נסים.
ובהמשר להאמור לעיל וועגן גודל חביבותן של ישראל - איז כאן הזמן צו נאכאמאל מעורר ומזרז זיין וועגן די השתדלות צוצושטעלן לכל הזקוקים לזה "מעות חטים" כולל אלע צרכי החג,
כמדובר כמ״פ בארובה.
ויה״ר אז תיכף ומיד ממש זאל מקויים ווערן "בניסן נגאלו בניסן עתידין ל־ הגאל"־ 7 ,
און אלע אידן - שלימות העם -בנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו",
אלם אן עם אחד,
גייען איו ארץ ישראל שלימות הארץ,
ארץ הקודש,
צוזאמען מיט שלימות התורה,
תורה אחת,
פארבונדן מיט ה׳ אחד - בגאולה האמיתית והשלימה,
תיכף ומיד ממש.
אמן,
כן יהי רצון.
71) ישעי׳ מט,
כב. וראה ספר השיחות תשמ״ט ח״א ע׳ 371 רש״נ.
ספר השיחות - ה׳תש״נ
ברבת כ״ק אדמו״ר שליט״א לאנ״ש שיחיו שברכו אותו,
אור ליום ועש״ק פ' צו,
י״א ניסן ה׳תש״ג
- אחרי תפלת ערבית -
א. לכל לראש - אמן כן יהי רצון אויף כל האמור לעיל 1 ,
ובפרט אויף דער ברכה פון גאולה האמיתית והשלימה ע״י משיח צדקנו,
וואם אויף דעם במיוחד זאגט מען דעם לשון: "אמן כן יהי רצוף
(כמובן פון דברי הרמב״ם 2 ).
-כולל ברכות אלו שבמכתבים וכיו״ב.
דער אחבערשטער זאל ממלא זיין משאלות לבבם לטובה,
און משאלות לבב כל אחד ואחת מישראל בתוך כלל ישראל,
אנשים נשים וטף,
כולל ובמיוחד - די ברכות און גוטע וואונטשן וואס מ׳האט דא איצטער גערעדט,
ביז ובמיוחד די ברכה אויף דער גאולה האמיתית והשלימה.
און זיכער וועט דער אויבערשטער מקיים זיין הבטחתו "ואברכה מברכיך" 3 ,
אז כל המברך מתברך 4 ,
בברכתו של הקב״ה,
וואס "תוספתו מרובה על העיקר" 5 ,
און זי איז מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה 6 - לכל אחד ואחת מישראל,
בכל המצטרך לו
(לה/ ופשיטא בריאות הגוף און בריאות הנשמה
לכאו״א עם כל בני ביתו,
מיט הרחבה אין פרנסה גשמית און אין פרנסה רוחנית,
כולל בענין שהזמן גרמא - אז אלע הכנות לחג הפסח זאלן זיין מתוך שמחה וטוב לבב סיי בגשמיות און סיי ברוחניות.
ב. אין דעם קומט צו נאכמער בשעת די משאלות לבבם איז פון א ריבוי אידן - און איז געזאגט געווארן בדיבור,
בגלוי ובפרהסיא,
במעמד כו״כ עשיריות מישראל,
ו״ברוב 7 עם - הדרת מלך",
מלך מלכי המלכים הקב״ה - כידוע די מעלה פון א ציבור מישראל 8 ,
כמ״שי "דרשו ה׳ בהמצאו קראוהו בהיותו קרוב",
וארז״ל" 1 אז בציבור איז הקב״ה "בהמצאו" און "קרוב" במשך כל השנה.
ובפרט אז נוסף צו דער מעלה אין נפש
(בקשת וברכת הציבור)
קומט צו אויר המעלה מצד דעם מקום און דעם זמן: במקום - דער בית הכנסת ובית המדרש ובית מעשים טובים פון כ״ק מו״ח אדמו״ר נשיא דורנו,
ובזמן - אין חודש ניסן,
וואס איז פארבונדן מיט "נסי נימים"
(כמובן פון דברי הגמרא קרוב לסיום וחותם מס׳ ברכות 11 ),
ובזה גופא - בשנת ה׳תש״ג,
ר״ת הי׳ תהי׳ שנת נסים.
ספר השיחות - היתש״ג
ומצד די אלע מעלות
(בנפש במקום ובזמן 2 )
- ווערן די אלע ברכות און גוטע וואונטשן זיכער נתקבל ומקויים בפועל ביתר שאת וביתר עוז,
כולל ובמיוחד - די ברכה העיקרית
(ווי מ׳האט פריער געזאגט בדיבור ובפרהסיא)
: גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו,
וואם איז אויך אן ענין שהזמן גרמא: "בניסן 3 נגאלו ובניסן עתידין להגאל",
ובפרט אז אין חודש ניסן עצמו זייגען שויו דורך צוויי שבתות 4 ,
און מ׳גרייט זיר און מ׳שטייט שוין בסמיכות ממש צו חג הפסח צוזאמען מיט "גאולתנו ופדות נפשנו" 5 - די חירות אמיתית פון יעדער אידן און פון אלע אידן,
בגאולה האמיתית והשלימה ע״י משיח צדקנו,
ותיכף ומיד ממש - ווי דער נתינת כח פון פרשת השבוע - "צו",
"אין 6 צו אלא לשון זירוז מיד ולדורות",
און דערפון קומט מען גלייך ובפרט ע״י הקריאה גלייך
(קודם תפלת מנחה זו)
צו ״ויהי ביום השמיני״ - דער ענין הגאולה 7 .
ובפשטות - אז "בנערינו ובזקנינו גו׳ בבנינו ובבנותינו" 48 ,
"וארו עם ענני
שמיא״י",
גייען אלע אידן אין ארץ הקודש,
ולירושלים עיר הקודש,
ולהר הקודש,
ולביהמ״ק ולקודש הקדשים,
"ושם 20 נעשה לפניך את קרבנות חובותינו תמידים כסדרם ומוספים כהלכתם כו׳ כמצות רצונך".
און נאך קודם לזה
(תיכף בשעת אידן בענטשן נאך אידן כנ״ל)
- ווערן מקויים אלע ברכות בפועל,
ע״ד הפס״ד בשו״ע 2 אז בשעת אידן מאכן א החלטה טובה,
גיט דער אויבערשטער תיכף דעם שכר
(כאילו מ׳האט עס אפגעטאן בפועל וב־ שלימותו).
און מ׳גייט מחיל אל חיל מיטנעמענדיק מיט זיך אלע ברכות האמורות - "ואברכה מברכיך גו׳",
כל המברך מתברך,
כנ״ל.
ג. אין די אלע ברכות קומט צו נאכמער מצד דעם וואם בחודש ניסן עצמו שטייט מעז ביום עשתי עשר לחודש ניסן,
נשיא לבני אשר 22 ,
וואם ״הוא יתן מעדני מלך״ 23 - די שלימות אין המשכת הברכות.
ולהוסיף,
אז אשר איז פארבונדן במיוחד מיט חג הפסח,
כמרומז בזה וואם אשר איז בגימטריא תק״א 24
(כמבואר בכתבי האריז״ל 25 )
-וואם תק״א באווייזט אויף א המשכה
(ברכה)
שלמעלה מסדר השתלשלות 26 ,
און דאס ווערט נמשך למטה און פועל׳ט
ברכח אור ליום ועש״ק ם׳ צו,
י״א ניסן
אין עולם 27
(ווי דאס איז געווען בחג הססח).
און אין דעם גופא ווערט ניתוסף נאכמער בי״א ניסן שנה זו,
ווען מ׳הויבט אן זאגן קאפיטל פ״ט בתהלים 28 וואס דארטף שטייט "עולם חסד יבנה",
וועל־ כער איז פארבונדן מיט אברהם אבינו 30
("אחד׳ 3 הי׳ אברהם")
צו וועמען דער אויבערשטער האט מבטיח געווען "ואברכה מברכיך" 3 .
און אויר התחלת המזמור - "משכיל לאיתן האזרחי״ - איז פארבונדן מיט אברהם 32 ,
און פארבונדן מיט המשכת ברכה צו יעדער אידן,
וכידוע די תורה פון דעם אלטן רבי׳ן עה״פ
("משכיל לאיתן האזרחי"/ איבערגעגעבן דורך כ״ק מו״ח אדמו״ר 33 .
ביז׳ן סיום המזמור - "ברוך ה׳ לעולם אמן ואמך,
אז די אלע ברכות ווערן נמשך פון
(שם)
הוי׳ אין עולם,
און
מיט אן אישור כפול - "אמן ואמך 34 .
ובפשטות - אז דער אויבערשטער בענטשט אלע אידן בכל הברכות מאל״ף עד תי״ו 35 ,
און מוסיף זיין מתוך שמחה וטוב לבב בכל עניני טוב,
אנהויבנדיק,
אז יעדער איינער האט אמת׳ע נחת פון זיך אליין,
און פון אלע בני בית,
און פון דעם גאנצן ארום,
און האט דעם נחת הכי עיקרי - וואם אבינו שבשמים האט פון אלע זיינע קיגדער,
כל בני ובנות ישראל,
וואס יעדער איינער פון זיי גע־ הערט צום "עם 36 זו יצרתי לי תהלתי יספרו"
(כמדובר לעיל בארוכה 37 / "ת־ הלתי יספרר׳ שויז איצטער,
און ממשיך זיין דעם "תהלתי יספרו" אין ארץ הקודש בגאולה האמיתית והשלימה.
ויהי רצון,
אז תיכף ומיד ממש זאל יעדער איינער זעהן בגלוי,
ווי אין זיינע אייגעגע ד׳ אמות ווערן נתמלא אלע ברכות פון דעם אויבערשטן,
ובשלימות,
מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה,
בטוב הנראה והנגלה,
און נאכדעם גלייך - "ילכו מחיל אל חיל" 38 ,
ביז "יראה אל אלקים בציוך,
ומתוך שמחה וטוב לבב,
ובלשון סיום המזמור
(פט) - "אמן ואמך.
[כ״ק אדמו״ר שליט״א חילק לכאו״א: קונטרס י״א ניסן שנה זו
(הוצאה מיוחדת/ בצירוף שטר של דולר,
כדי לתת אותו
(או חילופו)
לצדקה].
לוח מתיקון - סת״ש תש״< ס״א
צריך להיות
נדפס
שו״ה
טור
עסיד
המעיינות
המעייות
והפצת המעייות
¥11
לפרשת
לפרש
היא בסמיכות
X
סי״א•
סי״א
תשובות
פארשטייט
פאר שטייט
מו״ח אדמו״ר
ס״ב וס״ג
ס״א וס״ג
מנחה
טי,לד
טי,לו
(16
עיוהכ״פ
לקו״ש חל״ג ע׳ 160 ואילך.
לקו״ש..ס״ה.
תשמ״ז.
ס״ב (לקו״ש חכ״ד ע׳ 572 ואילך),
תשמ״ה ס״י,
תשמ״ו ס״ד
(לקו״ש חכ״ט ע׳ ע׳ 19־518 ;551-52),
תשמ״י
(ס״ב. . תשמ״י
(45
שובה
(לעיל ע׳ 25 ואילך).
שובה..
16 ואילך.
(62
בהוספות ע׳ 722)...
ע׳ 11 ואילך.
בהוספות)...
ע׳ 5 ואילך.
ח״ב בהוספות).
ע׳ 6
ע׳ 5
ואילך.
תשמ״ו
(לקו״ש חכ״ט ע׳ 555)
הערה ולכתיבה
תשמ״ו הערה לכתיבה
אלול תשמ״ו
בחי׳ ׳'פני
בתי׳ פני
(סח,,א)
טי,
לד ששלימות השמחה
טי< ל
(25
ששלימות שמחה
ששלימות
בהוספות עי 722).
לעיל עי 11 ואילך,
בהוספות).
לעיל ע׳ 11,
ח״ב בהוספות
מישראל..
לעשות
מישראל,
ולעשות
"להיות
חל״ד ע׳ 222
ברכה תשמ״ח סי׳ז
(67
תשא
תש״א
(70
ע׳ 595
ע׳ 595
לקו״ש
ע׳ 25*
ע׳ 25
(54
בהוספות ע׳ 722).
לעיל ע׳ 11
בהוספות).
לעיל ע׳ 5
ח״ב בהוספות).
עי 266
ע׳ 276
(לקו״ש
ע׳ 6
ואילך.
עליהם..
המבול
עליהם המבול
ובאין עד
ע׳ 71).
ע׳ 70).
שלאחריו
עי 61־60).
ע׳ 50).
ש״הקב״ה
ח״ל ע׳ 16 ואילך.
חלק..
(תשמ״ז).
לבוא
ע׳ ד
(מאמרי אדמוה״א קונטרסי□ ע׳ ה).
וראה
ע׳ ד.
וראה
תולדות
תודלות
(99
ע׳ 107
ע׳ 96
ע׳ 96
ע׳ 8־6
ע׳ 8-6
(5
ע׳ 104-5
ע׳ 101-5
(14
ע׳ 105
ע׳ 101
(54
בשוה״ג להערה
הערה
הערה
שם)).
שם).
על הרמב״ם
חל׳יג ע׳ 119).
קרח..
בסופו).
לקו״ש
צ״ל נטור ב
נדפסה בטור א
הערה 44
ע׳ 98
ע׳ 96
(57
לבני ליצחק
לבני יצחק
אשה לבני
ע׳ 97
ע׳ 96
מולדתו
התוועדות
(לעיל ע׳ 121 ואילך).
התוועדות.
התוועדות.
חל׳יה ע׳ 96 ואילך.
חיי שרה ה׳תש״נ.
(69
צ״ל בטור ב
נדפסה בטור א
הערה 70
"בן״71).
"בן״)71.
"בן"
ע׳ 107
ע׳ 96
(75
ע׳ 257.
ע׳ 257).
ואילך
חל׳יה ע׳ 96 ואילך.
חלק..
(תש״נ).
לקו״ש
ע׳ 50 ואילך)
ויום
ע׳ 50)
ואילך יו□
(78
לוח התיסוו - סה״ש תש״ג ח״א
צריך להיות
נדפס
שו״ה
טור
עמוד
ע׳ 575
ע׳ 357
ח״א
ח״ל ס״ע 200 ואילך.
מקץ..ס׳׳ה.
(34
י,כח.
כה,
י. דעולט
(68
דעמולט
דעולט
מגדל זיין
מגדיל זיין
טאןכל
ע' 366).
ע׳ 366.
בתוי״ט
ע׳ 159 ואילך.
ע׳ 127-9
(90
שם גאולה חד
גאולה חד
(97
חל״ה ע׳ 148-9.
וישלח..
בסופו.
בהערה 5.
פי״א
פי״ד
חל׳ תפלה
שנשמה□
ששניהם
אף ששניהם
בא ע,
באיב,
(55
י וכרס
יזכירנו
"כבוד
בפתיחתו למג״א.
מג״א ח,
ו. דמיטללא)
*.
(63
דמיטללא•).
סא,ב
"א<שקק<״ש" נלע״1,
"א<שקק<״ש נלע״ז",
60 אישקקי״ש
ס״ט. לקו״ש חכ״ה ע׳ 432 ואילך)
כמבואר
נדפס במאמרי אדמוה״א קונטרסים ע׳ רסג
נדפס במגדל..
ואילך.
לאדמהאמ״צ
ואילך.
וש״נ)).
וש״0.
קיג
ח" ב
(קונטרס מילואים)
(74
סגולה
(כמ״ש
סגולה,
כמ״ש
סגולה
עמים
העמים
אל העמים
תתשטז,א:
(ע׳תתשטו):
(26
פרשתנו
פרשתנו ע׳
וראה גם
מח,
שם,
(57
(59
יוסף
ויוסף
רטו,ב
(82
פכ״ט.
פי״ט.
שובבי״ם
(102
ע׳ 242.
ע׳ 241-2.
(22
אברהס
אברם
אברם
חל׳יו ע׳ 42 ואילך.
ר״ח..
סי״ה.
(33
בדורו".
י״א שבט
י״א שבט
בעלמא
בשנת ת שי "א.
בשנת תשי״א.
בשנת
ע׳ 90 וע׳ 316.
ע׳ 91.
בקרבטת
המיתר",
המירור,
במדרש
צ״ל: 29)
נצבים ל,
יב. ב״ם נט,ב.
(29
חל״ד ע׳ 163 ואילך
תבוא..ס״ו
(39
ראוי"
ראוי
כל דעת
זייגען
ויניע
(בעיקר)
ומשתווה
ומתשחווה
הראש
ג,יא.
חל״ה ע׳ 46.
יג,א.
(9
לך..ס״ג.
לקו״ש
ישתנה
ישתנו
ישתט
פרשתנו
יתרו
נ. אוה״ת
בא
וארא
(86
יט,
טי
(89
בשמים,
בשמים",
עליו
ואילך.
וראה לקמן ע׳ 316 ואילך.
ואילך.
חכ״ו
תשמ״ז.
לקו״ש חל״ו ע׳ 123 ואילך)
תשמ״ז).
שיחות
ואילך).
(25
ויקרא שם,
שם,
(65
כא,
בתחלתן).
כו,
כהי
(45
לוח התיקון - סה״ש תש"
(ח״א
צריך להיות
נדסס
שו״ה
טור
עמוד
בספר,
כתוב
בספר,
כותב
מקרא
) 40
"צו״צ״י
"צדקתך צדק"
חענמים
) 40
מלכים.
ממרים.
(1?
) 41
עתידין
עתידים
ספרי
) 50
שקיומם
שקיום
יעבור"),
) 51
לקו״ת חוקת שם
לקו׳ית שם
) 55
יב,ט.
יב,ג.
(24
) 55
פ״ס
(45
סע״ב.
סע״׳א.
עבוה״ק
פ״ח) . וראה..
שנז
פ״ח. וראה..
שנו)
־
רמב״ם
) 45
לו כמו
ש שתי כמו
בו כרוחב
) 74
) 64
(107
) 74