אצלנו
(בחצי כדור העליון)
״ 8 — פאר־ וואט האט דער אויבערשטער געבראכט א ירידה ביותר,
צו עוקר זיין מקומו פון חצי כדור העליון און אים קובע זיין בחצי כדור התחתון
(און ווי כ״ק מו״ח אדמו״ר האט געזאגט,
אז,
עשרי גליות גלתה ליובאוויטש""׳,
און דער לעצ־ טערי
(שווערסטער)
גלות איז געווען קומען אין גלות אמעריקא"),
און אפילו ניט — עכ״ם אין אן אנדער ארט 2 ׳ בחצי כדור העליון?
ב. וועט מען עם פארשטיין בהקדים השייכות פון דעם חג הגאולה י״ב־י״ג תמוז מיט דעם חודש דוקא,
ביז אז דער גאנצער חודש ווערט אנגערופן במנהג כו״כ אידן על שם זה — "חודש הגאולה".
מ׳האט גערעדט מערערע מאל”,
אז דער אינהאלט פון חודש תמוז — וואס היינט איז דער ערשטער שבת פון דעם חודש 14 — איז אנגעוויזן אין זיין נאמען אין תורה שבכתב — "חודש הרביעי"
ספר השיחות - ה׳תשמ״ט
צו א פערטע דרגא
(דער כלי ושטח המקבל) 19 .
ווי דאם שטעלט זיד אוים אין כללות סדר השתלשלות — די ג׳ עולמות אצילות בריאה ויצירה
(אלע — בחי׳ המשפיע),
אוז דערנאך דער עולם הרביעי — עולם העשי׳
(בחי׳ המקבל).
ועד״ז איז דער אונטערשייד צווישן חודש השלישי און חודש הרביעי 20 : מתן תורה בחודש השלישי איז דער ענין פון "גמול" ונתינת התורה והמצוות מלמעלה; און חודש הרביעי איז בדרגת "דל",
המקבל ההשפעה פון מתן תורה בחודש השלישי,
די עבודה לויט די הוראות התורה.
און אע״פ אז די עבודה פון אידו בעולם
(בחודש הרביעי)
איז א ירידה לגבי דעם גילוי מלמעלה
(בחודש השלישי)
— איז די שלימות ההשפעה מלמעלה דוקא ווען דאם קומט אראפ למטה,
ביז אז דאם ווערט אנגענומען בא דעם מקבל און אין דעם מקבל,
ואדרבה: דוקא דורר דער ירידה למטה ווערט אויטגעפירט די שלימות הכוונה פון נתאווה הקב״ה להיות לו יתברך דירה בתחתונים 21 ,
און אויסגעפירט די שלימות פון מתן תורה — אז זי זאל נמשך ווערן און דורכנעמע! דעם מענטשן למטה,
ביז — די גאנצע וועלט.
אזוי ווי דאם איז אין די עולמות: כאטש אז עולם העשי׳ איז דער נידע־ ריקסטער עולם,
און איז אפגעטיילט פון
ג. דער תוכן פון חודש הרביעי
(עבודת התחתון,
מקבל)
איז גאכמער אונטערשטראכן אין דעם וואס דער יום מיוחד פון דעם חודש וואס ווערט דער־ מאנט אין תורה שבכתב איז — "צום הרביעי" 23 ,
דער צום פון שבעה עשר בתמוז וואם דאס איז אן ענין כללי אין דעם חודש,
ווי פארשטאנדיק פון דעם וואם דער צום איז זיר מתייחס צום גאנצן חודש — "צום הרביעי" 2 :
די "חמשה דברים" בלתי רצויים וועלבע האבן פאסירט בצום הרביעי 25
(וואס צוליב דעם איז דאס א יום צום)
— אנהויבנדיק פון "נשתברו הלוחות"
(בסוף הארבעים יום פון מתן תורה),
און דערנאך "הובקעה העיר",
מיט וואם עס האט זיר אנגעהויבן דער חורבן בית המקדש און גלות,
ביז גלות זה האחרון
(לאחרי חורבן בית שני)
— זיינען נאב־ מער מדגיש די ירידה למטה וואס ווערט בחודש הרביעי.
דאם הייסט,
אז נוסף צו דער ירידה פון "חודש הרביעי" בכלל
(לגבי חודש השלישי),
די ירידה אין עולם הזה התחתון
(לגבי אלע ג׳ עולמות עליונים)
־
(61$ £ 14.
0
(44. 14) 1140.
14 011.
4 1410
((141
(0X14 ״0014 4.
0. 0 6^)
0 414)
4) 14X4.
0 0110)
4 4.
4 04 ?0^0,
11 1)
40) 4) ^|4^4.
4|ו11
(41440 x
׳] 4. 4411140111110141 □41 8 £4.
61) 1]
1141.
0 11031 £10.
1461 1ג 041 ׳4,
0011 !140)
1444 ;4□□□ □8,
114 811 4ש04 1.
10 8]
05! 4.
00 81180 ׳1140,
444 041.
14 0.
0 611 111146411 40,
40111 14 □,
81 041
61. 1 80.
401:441.
041 — 11440 141
(86. 4:4
(4□ □0,
04 1X144□ 1.
1. 80 144
(41 141.
811 01161.
1441 *1108
(0 811 80,
4 14
, 0600 41 8141 ׳0011 0,
0011 041)
11410
(1140,
444 1414□ 1)
40) 4) 16. 8□□ 8411 8 611 40111 14 □118 □14 1111 1148 811 ׳8411 611 40111 141 841 1110611 8 11)]
״1)
811 81140 180 □116 — 611414111 41)
4 81
(64010□)
841 111044 □41 141 1180 84.
6 81 ׳8140 01100
־״□01 10141 4411140011 □41 8 1441 1140 168)
£10 141 1141 ׳1)
004 011111□ 11411 0,
11) 0) 01140 114 ׳
(״,
40411 011□ 81X01
1
(118 1111041 □□□111 1X4X01 4180 □
(1
־
(01*1 01$ £ 40 001.
4 ;01.
10
:11411 *1 8,
110€
(□□44 □41 :114 111□ 611 14□ 8X001□ 81X11 1,
6
(,
(1,
1□ 611 1
(101
(1 — 81 81,
□-
8,
1 □18 81 1,
□ ׳□1□ £141□£!: 8 81)
841041 184 ס*■! ■811-11-1 ׳46,
□□□64 816111,
1 611 4,
11□□,
1 8,
1 □18 114,
4 — מ 60!0 □14*1461 !1446111 44411 841 □464 12661,
2,
— 6*806)
811
'□81 □*1 — 6,
48□! '□41:
(—□□601)
0*1 6664.
1* 841 □*1 111.
1 811 — ״
(□)
□ □8)
4) □41:!1 11),
0 6604 841 □118 '
(□)
□ □□□8 ~ 1,
□)
4184,
□□!81 8,
1 □□□1□ 111.
1 — !□6,
1□! ׳08680.
91 1),
4:),
1) 08□
(4) 66) * □*1 *!□)
4 6,
1 6604 41□ !□864118 811 ׳
(,
44,
4□ 114□□ 11861.
*: !□*:*: 841 *□4*11)
16. 8□□ □11□* !144 !84 !144 610411.
1114 ׳
(□81 □*1 — 6448□ 811)
□4641 6*1 81411 □!□4□ 14 1*1 ^8 6184* ׳עגוט! 18 8411 6118 16166)
3114)
861,
061 184 □8118 ׳!*□8 841 □*1 841
(41^)
64) □)
11□ 14
26 □60 □460□!□ □41: 841 □4641 14 41□ '□641,
(11□□!),
□□48 □46,
1 8.,,
1) 66□ □81* 6*1 81440□ —
(55
611□,
□ ׳□46 0״4
ספר השיחות - ה׳תשמ״ט
ד. דער עילוי פון חודש הרביעי איז ארויסגעקומעז נאכמער בגלוי אין די דורות האחרונים — דורך דער גאולה פון כ״ק מו״ח אדמו״ר בי״ב־י״ג תמוז* 3
(און התחלתה — בג׳ תמוז 35 ),
וואס האט
(איבער)
־געמאכט דעם גאנצן חודש צו א "חודש הגאולה":
דער מאסר איז געקומען צוליב דעם חושך הגלות
(וועלכע האט זיך אנגע־ הויבן
(ברמז)
בשבעה עשר בתמוז נאך בזמן שביהמ״ק קיים),
ובפרט במדינה ההיא בימים ההם נאד פריער דויד דעם מאסר,
א מאסר אויף דעם שווערסטן אופן,
פארבונדן מיט יסורים און עינויים,
ביז צו האבן די החלטת הממשלה ההיא פון היפך החיים ר״ל!
ודוקא דורך דער ירידה
(לפי שעה)
איז ארויסגעקומען
(ניט נאר די בא־ פרייאונג פון דעם בעל המאסר והגאולה צו א מצב ווי ס׳איז געווען פאר דעם ארעסט,
נאר)
אן עילוי נעלה
[ביז אז לאחר זמן — האט מען געזען בשכל ובעיני בשר ווי דער מהלך הדברים פון מאסר איז בפנימיותו געווען — צוליב דעם עילוי):
די גאולה
(און די מס״נ פון דעם בעל הגאולה וואס איז געקומען בגלוי דורך דעם מאסר)
האט אויפגעטאן אז אויך מצד דעם מקבל,
מצד תחתונים 36 ,
זאל
ש״ס קדח,
ה׳ תמח
און נאכמער
(ווי גערעדט אמאל בארוכה 0 *)
: וויבאלד אז דער דור
(פון דעם בעל הגאולה)
איז דער לעצטער דור פון גלות און דער ערשטער דור פון גאולה,
איז זיין גאולה דער לעצטער שלב הגאולה,
אלם הכנה צו דער גאולה האמיתית והשלימה
[כידוע אז יעדער עניו של גאולה
(אפילו א גאולה וואט "לאו■ 4 גאולה דגלות היא אלא שיגאלנו מן הצרות הבאות עלינו כו׳",
איז דאס פארבונדן מיט דער גאולה האמיתית והשלימה
(מן הגלות),
עאכו״כ א גאולה פון א נשיא בישראל איו ענינים פון הרבצת התורה והפצת היהדות וה־ מעינות חוצה,
וועלכע ברענגט די גאולה],
ביז אז אין דעם דור בכלל אוו אין דער גאולה במיוחד — הויבט זין־ אן די "טעימה"
(טועמי׳ חיים זכו)
42 פון דער גאולה העתידה,
בולל אויר — צו דער־ פילן ווי די פנימיות פון דער ירידה,
כולל פון דעם צום הרביעי — איז אן עניו נעלה,
ביז מעיז הגילוי דלע״ל ווען דער צום הרביעי יהפר לששון ולשמחה — דורך דעם וואם קודם דעם צום הרביעי קומט דער חג הגאולה,
וואם פועל׳ט און איז מגלה אז דער גאגצער חודש איז א "חודש הגאולה" 43 .
ה. עפ״ז יש לומר דעם סעם פאר־ וואט דער אויבערשטער האט געפירט דעם בעל הגאולה און דעם מקום פון הפצת התורה והחסידות דוקא בחצי כדור התחתון:
בשם ווי ט׳איז דא דער אויפטו בזמן פון חודש הרביעי
(לגבי חודש השלישי,
דער חודש פון מ״ת)
— דריקט זיר אויר דאס אוים אין מקום
[כידוע אז זמן און מקום גייען צוזאמען 44 ],
אזוי ווי ט׳איז געווען בא מתן תורה: דער עיקר העבודה פון אידן בכח עצמם הויבט זיף אן ווען זיי גייען אוועק פון חודש השלישי,
דעם זמן פון מתן תורה,
און פון דעם מקום וואו ס׳איז געווען מ״ת
(הר סיני),
כל זמן זיי שטייען "לעבן"
(מתן תורה ב)
הר סיני זיינען זיי אונטער זיין השפעה כאיש אחד בלב אחד 45 .
ע״ד חילוק זה איז געוועו בא דעם בעל הגאולה: אלם תוצאא פון דער
(מאסר וגאולה איז ער לאחרי המשר כמה ענינים אנגעקומען איו חצי כדור התחתון,
וואו ס׳איז "ניט געווען מתן תורה"
(כנ״ל),
און די אלע העלמות והס־ תרים וואם זיינען געווען אין גלות אמע־ ריקא
(וואו פילע יארן האט געהערשט די הנחה בא אייניגע אידן אז "אמע־ ריקע איז אנדערש״)
* 4 — מיט דער כוונה צו מאכן פון דעם מקום — א מקום תורה 47 ,
ביז מקום מתן תורה — כציווי התורה• 4 מה להלן
(במ״ת)
— אף כאן באימה וביראה וברתת ובזיע — דוקא דויד דעם פירט זיר דויד די שלימות פון דער השפעה
(פון מתן תורה בחודש השלישי און בחצי כדור העליון),
דורד דעם וואס די השפעה פון
(מתן)
תורה דערגרייכט בגלוי ביז למטה
ספר השיחות - ה׳תשמ״ט
מטה
(בחצי כדור התחתון וואו ס׳איז ניט געווען מ״ת בגילוי),
און ווערט אנגע-נומען דורך דעם מקבל
(בחי׳ רביעי),
אזוי אז דאס ווערט א מקום תורה ומתן תורה.
דאם הייסט,
אז הגם דער אנקומען אין חצי כדור התחתון איז געווען א גלות בתוך גלות — לאחרי די אלע גליות שגלתה ליובאוויטש
["פון ליובאוויטש קיין ראטטאוו,
פון ראסטאוו בגלות פעטערבורג,
פון פעטערכורג בגלות לאטוויע,
פון לאטוויע בגלות פוילן,
און פון פוילן כו׳ אין גלות אמעריקע"* 4 ],
און ט׳איז מובן דער גורל הירידה פון גלות,
ווי דאס מאכט שווערער א אידן צו טאן זיין עבודה
(אפילו אין ענינים דשליחות מעבודת נשיא ישראל כ״ק מו״ח אדמו״ר)
— אעפ״ב,
איז דוקא דארטן ווערט דורכגעפירט די כוונה פון
(מתן)
תורה,
אז דאס זאל אנקומען למטה מטה,
און מאכן א דירה לו ית׳ בתחתונים.
ויש לומר הטעם,
ווייל קומענדיק אלץ נעענטער צו דער גאולה העתידה לבוא,
דארף צוקומען אין דעם בירור התחתון
(המקבל)
מאכן אים נאכמער ראוי וכלי צו זיין א דירה לו יתברך,
ווי ס׳וועט זיין בשלימות הגילוי לעתיד לבוא״י.
דעריבער איז דער סדר העבודה בדברי ימי ישראל,
אז פריער זיינען אידן געווען במקום אחד
(אין ארץ ישראל),
און פון דארטן איז ארוים דער אור התורה והמצוות בכל העולם 51 ,
דער-
נאך — איו גלות בבל,
ובעיקר — ביז אין גלות אדום,
זיינעו אידן פאנאנדער־ געשפרייט געווארן,
אחד 52 מהם גלה לברבריא,
ואחד מהם לטרמטיא כו׳,
ומדור לדור — זיינען זיי נאכמער נתפשט געווארן,
בכדי אויפטאן דעם בירור העולם בכל מקום ומקום באופן פון מלמטה למעלה,
אבער נאד אלץ אין חצי כדור העליון
(און פון דארטן איז נתפשט געווארן דער אור אויר איו חצי כדור התחתון)
; ביז ס׳איז געקומען נאך נעענטער צו דער גאולה,
און אידן בקהל גדול זיינען געקומעז אויר אין חצי בדור התחתון,
ביז דעם זמן ווען דער בעל הגאולה איז אהערצו גע־ קומעו — בכדי אויפטאן במקום זה דער בירור,
וואם דורך דעם ווערט אויסגע־ פירט די שלימות ההשפעה פון מתן תורה,
כנ״ל.
ו. ויש לומר נאכמער:
נוסד ארית דעם וואס אין חודש הרביעי
(און אין חצי כדור התחתון)
ווערט די שלימות פון דער השפעה מלמעלה בחודש השלישי,
דורך דעם וואם דאם קומט אן און ווערט אנגעגומען בא דעם מקבל — קומט צו נאד א זאר,
אז דורך עבודת המקבל
(בחי׳ רביעי)
ווערט דער מקבל א משפיע
(מלמטה למעלה)
וועלכער טוט אויר א חידוש אין דעם עניו פון חודש השלישי
(מתן תורה).
ווי דאם איז אין כללות העולמות,
אז נוסף צו דעם וואס די שלימות ההשפעה פון אלקות אין די עולמות
1£1 #1 848)
80 £44£1* 0088 480£1 -11!א 1£1 0.
1) — 1£1
(0£1' 8X0
'0£
(08" X
(1 1.
£4
(4
(84X408
(84. 0
א £0400! 1)
484 11 0.
8X0א '4X408 1£1 0410 1״10 41א 84048' 4X440
8£0 84X408)
8X00 8048 8£8418 8101
4
(48 0401' # 44
(8X01 1£1 141
(041
8£10814 'ס.
X
(1 88
(8141 8£0
(41'
X41 041 1X101 44£10 X1 £0
(.
%1 80 888841
(44X4 0414 4
(0 4£44£1 0.
8) ' 44£10 X4
(^4£0
(1^ X
(1 88
(8141 £400 818 £804' # 1
(480
(048 48818 X0£ £40048 — #14
(X
(1 1X0 X41 X
(1
1. א. ) £0)
1 44£10 £1041! 41א '888841 848 £400 4א א140 8811)
04 18)
1
8480 44
(X
(1 £40048 8800 44£10 1(
84X408 X
(4 4£44£1 888
(8141 888841: 44X0 48
(£8 04240 1
(184 041 1£0 8£0
1£0 84 8444£ 0401 48)
4״4£1 '4
'8£8048)
04) 4 84)
80 א '8811)
1£1 88841 804280 44£10 X 1.
18 04
א144 '״״481 80488 44288' '804280 8))
4£0 8£08)
1 — א084 1)
0£8 48848)
04) 484 048)
8480 8)
880) 1 4)
8
*״״.8)
4) 04 1
(18 0X41)
* £״08 4£1״4 44£08£
£0
(44
(0
(041 4X42 011 8488048048)
X4
(04£סX1 #1.
(10. £40048)
1 1.
א 0£80484
(8/ X41 1411 1£0 44£10 44£10 X 1
(18 888844
(0' X 1
(18 888841 48X4 88841 0008 0044 —
£48.
4 /)
8£48 £400)
1418 1)
X — ״£48!
44X0 1X0 44£10 40481.
0008 £400 4א
1£0 1411 10* £0X1א 44£10 0)
44) £0
1X8
(1. 141. 1 1:11א 1.
אX11111
(^)
< 44111
(*11 46X4 404.
(11
(1
(1X11' 8X4,
4,
) 14
(3X1 ׳״048)
1
(£81114 011 '0
(48X44 '11148 8
(1 8X161 ׳111)
ז א)
(0 1)
8 11X11
0X1480X140 %1 0441.
(10 *£-
4>א #01041 8441 448
(£8 80101 8X1
4,
(18X11
(048 81)
— X
(1 1X4* 1111 1.
(1 11X1 X
(4,
14 8011 *4,
1. 1
((8411.
£1 £.
1 41X4,
4 ^1 41 8111 1480811 X4 4£-8X0 1X0 #08£1 611 1£0 8£0
0״£א 81 — 18 01X8 0006 1X1.
81
X41 11
(84£0 8048018 011 8481 —
!£400'
, 884 — 4.
808 14.
8) 04. 8 — £40£1ז)
#
484,
61
(1. — #1 011 88
(8111 8£0
(41 X8 011 !£8118 011 1818
(11
(^
(1
1£0 011 ס0#14£1 '11),
£4! 8111)
88 4* !!א '814,
1 £14,
0!,
4,
84 — 14.
8) 4,
8 841108 — 418א 81X8' 40018
(48X8 148)
80£ 0 — 041 80X8״)
1 0)
0 0041
101 8*4,
48) 1£1 0041 80£
(148 — 1X4,
44£11
(04818 84 40,
88*' £1 048 4401 80040 18
(88X
(8141 888841)
#)
#14 -
(״1)
1 8X814448 484,
4 8£08X 0)
481 8£481)
£84184 40040 184)
1 0040 1״1 1)
018 888841' X41 1X101 8141 1 8X1)
א #4041 41* 108מ
8£0 84X408 1X4,
X^^£010040 011 ^״
0. 4 418' 11 8044
ספד השיחזת - ה׳תשמ״ט
(דער פירוש
(און עבודה)
פוו "ליובא־ וויטש" 57 ),
לגבי ווי דאם איז געווען דורך רבותינו נשיאינו שלפניו אין חצי כדור העליון
(כולל אויר אין דער שמאט "ליובאוויטש"),
און אין אן אופן אז דוקא פון מקומו בחצי בדור התחתון ווערט פארשפרייט די מעינות חוצה,
בכל העולם כולו,
אויד איו חצי כדור העליון — "ופרצת" 5 ימה וקדמה וצפונה ונגבה״ 5 — אויף גאר א ברייטערן אופן ווי ס׳איז געווען ביז דעמולט,
אנהויבנדיק בשנת ת״ש,
ווען דער בעל הגאולה איז אהערצו אנגעקומען,
און דערנאך במשך די עשר שנים
(ביז תש״י)
וואט ער האט עובד געווען עבודתו,
און אויך דערנאך — באופן פון א פעולה נמשכת והולד ומתפשט דורך תלמידיו ושלוחיו,
ובפרט אז מ׳האלט
ח. ויש לקשר זה מיט היינטיקער פרשה
(כידוע אז די מועדי השנה האבן א שייכות צו די פרשיות וואס מ׳לייענט ווען די מועדים פאלן אויס]
— פ׳ קרח,
ע״פ המבואר איו חסידות 62 בטענת קרח" "כל העדה כולם קדושים ובתוכם ה׳ ומדוע תתנשאו על קהל ה׳״ — אז די עצם טענה פון קרח איז א ריב־ טיקע,
ווייל ער האט געזען די מעלה וואס איז דא דוקא אין דעם מקבל,
אין תחתונים
(בחי׳ רביעי),
אפילו לגבי דעם משפיע,
עליונים
(בחי׳ שלישי)
— ווארום דוקא אין תחתונים פירט זיך דורך די כוונה
(פון נתאווה הקב״ה להיות לו יתברך דירה)
בתחתונים; זיין טעות אה אבער געווען,
אז די מעלה בגלוי וועט זיין ערשט לעתיד לבוא
(וועו נקבה תסובב גבר),
לאחרי וואם ס׳איז דא די הקדמת העבודה פון די המשכה והשפעה פון עליונים אין די תחתונים,
און דער גמר הבירור פון דעם תחתון
(לוי מבחי׳ גבורות)
וואם קומט דורך דעם וואם ער איז פריער מקבל פון דעם עליון
(כהן איש החסד).
ועפ״ז יש לומר דעם פירוש פנימי
("יינה של תורה")
אין דעם ערשטן