א. חס שבת האט מען מסיים גע־ ווען דעם ספר ראשון פון חמשה חומשי תורה — ספר בראשית.
און במנהג ישראל,
אז בשעת מ׳איז מסיים די קריאה פון יעדער ספר מחמשה חומשי תורה,
איז דער גאנגער קהל מכריז בקול רם "חזק חזק ונתחזק•׳.
איינער פון די טעמים אויף דעם איז — ע״פ דברי המדרש "לא ימוש ספר התורה הזה מפיך 2 ,
מלמד שהי׳ ספר תורה בחיקו של יהושע כר,
כשסיים יהושע אמר לו הקב״ה חזק ואמץ 2 ,
מכאן למסיים את התורה שאומרים לו חזק"*,
און אחרונים 5 זיינען מסביר דעם טעם לזה — ע״פ דברי הגמרא* "ארבעה זנריכין חיזוק
(שיתחזק אדם בהן תמיד בכל כחו — רש״י),
ואלו הן תורה ומעשים טובים כר,
תורה ומעשים טובים
ד. ה. אז אמירת "חזק חזק ונתחזק"
(בסיום ספר
(וענין שלם)
פון חמשה חומשי תורה)
איז בכדי געבן אידן• א
(תוספת)
חיזוק אין תורה ועבודת ה׳ בכללי,
און א חיזוק בכפליים" 1 און דריי מאל אזויפיל — "חזק חזק ונתחזק"
(און דערנאר — נאכאמאל ע״י דעם בעל־ קורא).
ב. וויבאלד אבער אז אמירת "חזק חזק ונתחזק• בסיום כל ספר מחמשה חומשי תורה קומט בהמשך נו א ספר וחלק מסויים בתורה
[ווי דאס איז ע״פ מנהג ישראל וואס "תורה היא"",
וואס יעדער זאך אין תורה איז בתכלית הדיוק]
— איז מובן אז נוסף בו דעם חיזוק וואס די הכרזה פון "חזק כר* גיט אין תורה בכלל,
איז דער חיזוק במיוחד
1X01.
0 •^מ 141411 8 144)
1444 /11 11414 04141 £14111414X114 ג 81.
14 0*ז
'014 £1,
511 040 0011X411
(£0440)
141 % '144)
xסו111 £044X 0x14
41 40440 #40 1X411 £011 1*00140*
(411441,
1411X11
((414441 <20141)
81
41 1X411 £0440 X41א 41 110141
41 X41 *41 1X411 £0
(140* 1X1101! — 01044 01111* 11X0 141011 X4 01£1 X1
!011041 411א1 001 011 0410 140 011 ״£1 014' 1141*8 10010 *11X0
'4•^ '£044 11 140110 !0111 41א 04114 א 1״81 40> 1141
1101114.
11X0 0,
11X0 114410 00141 <4.
<;£<4 <41X4 — 141 '014 014
001 £1X440:
1X411 011 110411
(11044 01111' 0410
(14410441 4£0
(114 — £0410 001
□£114 4>))
£ 0101 41)
א 141
(811 *1
־
(!10141)
001 140 4א 001440 41404 14 4א 4א '!111X4101
0011 4' *11 1X10
(168 — 001411
(11401144 1004101 — 8*114□ 0011!£4
. ) 8 '1)
1 !!סא^ס □0014 4;א 841
'1)
111 01-4*04 □0110014 !10111
(011^1)
411 841 14441 414X0א £1
(.
0014)
1 014 014')
0414 40> ׳41)
4״;>
001' 11X0 0/11X0 4140 0044□ <41141
□14 1*8 0014 41 14□ 1,
4X01א 10010 *01411 4 14 ;4X04א 811 051 □14
1411: 141 0101 11X0 1410 141 41א
־41141> □0044 4140 14404 0/0X0)
□00144 10014 0014400 15140 □00144 001 □14 011 0101 □14 41א 04101 04114 40 1X0 X> ׳)))]
0110 841 40>
י*!* 41*1
14□ 04114 11X0 14 0£110 011 *014 £1.
11X0 141011 01£1 41א' X1
(1011 1!
־^״))
׳(,
4X014
041 — £1*414X0
(;014 0£1£0 4100 £041□ 414X0 0014
(0' X11
(X£.
1111 14 0£110 011 '014 £1,.
' 11X0
(4X£1.
£ X1 141 ;4□ 141040
(400 14□ 0X1
(££444 41 010 1*014
(0) * 01114111X1* 1£010 040 14□ 044 011
01410 14 040 עוזוזוט סססום 041 0)
4; —.
£1 014' 0£141 41א/0 1)
א £0110 01□ 41 0044□ Xא>0 £440 81 '0101
001410 011 14□ 0X<' 11X0 40.
1 X41 014
(0 04
(£14' !£010 040 14□ 044 0/1X11]
<;4£1 □40 141 £440' 040
X1 ׳״11141 101.
1א 0110 4.
0 141004
'0014 14□ ;4X01 040 — 010410 £0104! '44□ 4X01;> □14 040 £010)
'££44 001 □14 040 £01£1 44£10)
4 א £1.
1X114 0X01 014' 81 04 0;8 8,
1 01£1
(X£041)
־11 0014
(0) 8
(1 14 £1£10 44 414X0
14 <;4X04 414X0
(011 ££444 41 010
1*8 £44)
841. £1 014'
(8 *0 ־1 '
(א411 -0£44 *.
4 □>1 0404 4..
4) 0014)
1
18
(0 141 4140 40110
(81 '014 014
141 £14 £1 8! 14 £1£0 <84X014/
׳, /£1 014'
£004£10 000* 4100 14 0£110 011 11X11□ <4441 1X1 0410 0014 0X0111*
((1X01 6014 £001 10
(1
(6140 11)
' 00100)
'
(£010* 010410 — 040 14□ 44X04 414X0
(011 ££444 41 010
14 040 — א10> 1£10 '10 £001 0)
011א 0100 14 040 — £010)
׳41141> □0044 4100 1
(4404 0/0X0 □״061 061 □14 1)
0 01£1 □14 040 11)
1) 681
1״0,
0£0 - 010>0£ 061
ש״פ ויחי,
שבח חזק
ו25
ע״פ הכלל אז,
כל התחלות קשות" — איז מובן אז דער ערשטער,
חזק כף"
(בסיום ספר ראשון)
דארף האבן א תוספת חיזוק ברכה והצלחה,
בכדי צו קענען דורכברעכן,
עפענען די וועג*׳ אין חיזוק בתורה,
אויר פאר דעם חיזוק אין די ספרים שלאחרי זה.
ונוסף לכל זה — איז דער חיזוק
("חזק חזק ונתחזק")
בסיום ספר ראשון פארבונדן מיט דעם תוכן הספר,
ובפרט פון די לעצטע פרשה
(ם׳ ויחי),
ובזה גופא — בסיום הפרשה,
ובפרטי פרטיות — דעם לעצמן פסוק אין די פרשה,
כנ״ל.
און פון דעם,
חזק כר",
ווערט נמשך חיזוק בבל התורה,
אנהויבנדיק
(בגלוי)
פון ספר שמות
(הספר הכי סמוך לספר בראשית),
און דארט גופא — בתחלת ספר שמות,
ובפסוקים הראשונים
(וואם מ׳הויבט אן לייענען בתפלת מנחה פון שבת חזק,
באותו יום ווען מ׳האט מכריז געווען,
חזק כר" בסיום ספר בראשית).
וכדלקמן.
און דער ביאור בכל זה דארף זיין פארשטאנדיק בפשטות,
פאר יעדער איד — ווארום אויף תורה בכלל שטייט,
תורה צוה לנו משה מורשה קהלת יעקב"",
אז תורה איז א ירושה פאר יעדער איד**,
אנשים נשים וטף**,
פון
גדולים שבגדולים ביז קטנים שבקטנים,
וקטנות שבקטנותי",
ובמודגש אויך במגע צו אמירת •חזק כר״ — וואם דאם זאגן
(און הערן)
אלע אידן אין שול,
אויך די קינדער.
ד. ה. אז ס׳איז ניט גענוג געבן א הסברה בזה ע״פ רזין דרזין דאורייתא
(וואם דעמולט קענען עם פארשטיין נאר די וואס האבן א שייכות מיט רזין דרזין),
נאר די רזין דרזין דארף מען מלביש זיין אין אותיות
(ניט בלויז ע״ד הדרוש והרמז,
נאר ביז)
ע״ד הפשט,
וואס איז מובן בפשטות אויד פאר א פשוט שבפשוטים,
און א בן חמש למקרא* 1 ,
און ניט בלויז פארן שכל פון נפש האלקית,
נאר אויר פארן שכל פון נה״ב“,
— אפילו דעם שכל פון נה״ב פון א בן חמש למקרא.
ד. וועט מען עס פארשטיין בהקדים א דבר תמוה:
ע״פ המבואר לעיל,
אז דער,
חזק חזק ונתחזק" איז א חיזוק במיוחד פון
(יון אין)
דעם ענין וואם רעדט זיר אין דעם לעצמן פסוק
(וואס קומט גליין־ פאר אמירת,
חזק כר״)
— ווערט א תמי׳ הכי גדולה בנוגע צו דעם סיום פון ספר בראשית:
דער לעצטער פסוק פון ספר בראשית אה וועגן מיתת יוסף —,
וימת יוסף בן
ספר השיחות - ה׳תשמ״ז
מאה ועשר שנים ויחנטו אותו ויישם בארון במצרים".
שטעלט זיר די שטורעמ׳דיקע קשיא: ווי קען מען זיר שטארקן
(,
חזק חזק ונתחזק״)
דערמיט וואם 1),
וינזת יוסף",
און 2)
וואם ער איז געבליבן — ״במצרים״,,
ערות הארץ״ 23 — א ירידה הכי תחתונה,
ועד כדי כר אז יעקב האט געזאגט ״אל גא תקברני במצרים..
ונשאתני ממצרים",
אפילו ניט אויף א זמן קצר.
און 3)
געבליבן ניט באופן עראי,
נאר באופן קבוע 1לד1רוח.
ולהעיר — "ויחנטו אותו ויישם בארון",
"ויחנטו אותו" איז בפשטות בכדי באווארענען אז גופו
(כולל הבשר וכר)
זאל בלייבן קיים בשלימות 24
(און רמה ותולעה 25 זאלן אים ניט קעגען אג־ רירן״),
און נאכמער — "ויישם בארון",
וואם איז מדגיש נאד א שטארקערע קביעות 27 ; און ערשט לאחרי א ריבוי שנים וועט מקויים ווערן בקשת יוסף,
והעליתם את עצמותי מזה"• 2 ,
און נאכ־ מער: נאר "עצמותי",
אן די בשר וכו׳
(משא״ב במצרים איז געווען,
ויחנטו
ה. וי״ל דעם ביאור בכל זה — ווי ס׳איז פארשטאנדיק אויד פאר א פשוט שבפשוטים,
און פאר א בן חמש למקרא וכיו״ב:
ס׳איז מובן בפשטות
(אפילו פאר א קליין קינד)
אז איידןר אידן גייען אריין אץ גלות — דארפן זיי האבן חיזוק ונתינת כת,
בכדי קענען ביישטיין די נסיונות פון גלות,
און בלייבן גאנץ אין זייער אמונה און זייער לימוד התורה וקיום המצוות ועבודת ה׳ בכלל.
דעריבער איז פארשטאנדיק אז איי־ דער מ׳קומט צו,
ואלה שמות בני ישראל הבאים מצרימה״ — די ירידה עיקרית איו גלות מצרים 50 — דארף מען אנ־ קומען צו טפעציעלע חיזוק און כתות בכדי קענען עם דורכגיין.
און דאם איז דער תוכן כללי פון ספר בראשית
(וואט קומט פאר ספר שמות)—,
ספר׳ 5 הישר..
זה ספר אברהם יצחק ויעקב
(והשבטים")
שנקראו ישרים״ — וועגן די עבודת האבות,
אלם הכנה ונתינת כח וחיזוק לעבודת הבנים —,
מעשה אבות סימן לבניס״” — בעיקר בשעת די בנים זיינען יורד אין גלות.
כולל אויד די הבטחות של הקב״ה צו די אבות
(ובמיוחד בא ברית בין הבתרים),
אז די אידן וועלן ארויסגיין
ספר השיחות - ה׳תשמ״ז
די מציאות פון יוסף וואם געפינט זיר גאנצערהייט מיט זיי צוזאמען אין גלות מצרים,
און ניט בלויז באופו עראי,
נאר באופן קבוע ובשלימות — מיט זיינע עצמות ובשר ובו׳ —,
ויחנטו אותו",
און "ויישם בארון במצרים" 37 ,
וואט דאם שטארקט אידן אז זיי זאלן קעגען סובל זי ■ן גלות”,
און נאכמער — שולט זיין איבער גלות,
בדוגמת ובכת דיוסף ש״בלעדין־” לא ירים איש את ידו ואת רגלו בכל ארץ מצרים",
און דורד גלות צוקומען צו אן עילוי נעלה יותר
("והעלה אתכם"),
און עולה זיין בפועל ממצרים" 4 אין ארץ ישראל,
ביז אז דויד דעם
("ויישם בארון במצרים")
ווערט נתגלה די פנימיות הכוונה אין פסוק שלאחריו "ואלה שמות בני ישראל הבאים מצרימה״ — "על שם גאולת ישראל נזכרו כאן״ 4 — די גאולה וואם קומט ע״י הירידה.
ו. עפ״ז וועט מעז אייר פארשטיין יותר דעם תוכן פון "חזק חזק ונתחזק" בסוף ספר בראשית:
— "חזק חזק ונתחזק": שטארקט זיך דערמיט וואט יוסף געפינט זיר מיט אונז אין גלות,
מיט זיינע עגמות ובשר וכר!
ביז אז אויר אנשים פשוטים און אריך קינדער זיינען אווי מכריו,
און זיי פאר־ שטייען אויר דעם חיזוק הכי גדול שבזה — און ויי שטארקן און מינטערן איינעם דעם צווייטן,
"חזק חזק ונתחזק",
און מיט וואם — דערמיט וואם "וימת יוסף גר ויחנטו אותו ויישם בארון במגרים",
יוסף געפינט זיר גאנגערהייט אין גלות מיט אידן!
ובמילא גיט דאס אריין א חיזוק אין די עבודה פון אידן נאד זייענדיק אין גלות — אין זייער לימוד התודה וקיום המגוות בהידור
(כפשטות הפירוש אין ״חזק חזק ונתחזק״ — חיזוק אין תורה,
וואס איז פון די ארבעה וואס "גריפין חיזוק",.
שיתחזק אדם בהן תמיד בכל כחו",
כנ״ל ס״א).
ז. ובאם הדברים אמורים אין אלע דורות פון גלות — עאכו״ב בדורנו זה,
דרא דעקבתא דמשיחא,
וואס מגד ירידת הדורות
(בהבנה והשגה בתורה וכר)
האט דער אויבעדשטער בחסדו הגדול אנגעוויזן אידן הוראות גלויות כר
[נוסף לזה וואס א איד דארף אליין זיד משחדל זיין געפינען א רמז פון יעדער זאד בנוגע לעבודתו"]:
שמו
(הראשון)
פון כ״ק מו״ח אדמו״ר,
נשיא דורנו
(בדוגמא ווי יוסף איז גע־ ווען נשיא בדורו)
— איז יוסף,
און עבו־
ספר השיחות - ה׳תשמ״ז
איז ״בן אוני״ — טוט אויח יעקב אז עם ווערט א "בו ימין",
אזוי אז עם ווערט בטל די קם״ד,
אוו ער ווערט אלעמאל אנגערופן
(ויתרה מזה איו איין ווארט דוקא).
בנימין" בלי שום קם״ד אחרת 53 .
זעט מעז אז מנוחתו־כבוד פון כ״ק מו״ח אדמו״ר
(יוסף שבדורנו)
— איז צוזאמען מיט אונז אין גלות,
בחצי כדור התחתון״ —.
ויישם בארון במצרים"!
און דער טעם לזה איז — בכדי דער־ מיט זאל זיין,
חזק חזק ונתחזק",
אז אידן אין חושד כפול ומכופל פון דרא דעקבתא דמשיחא,
זאלן זיך שטארקן,
און נאכאמאל שטארקן,
און ווידער־ אמאל שטארקן דערמיט וואס,
יוסח",
מיט זיינע עצמות,
כולל אויד בפירושו
(הפנימי ד״עצמות" מלשון)
עצמיות,
עצמותו
(ומהות)
דיוסף 55 ,
נוסח אויח זייז בשר ובר״ — געפינט זיך מיט אונז אין גלות 5 !
במילא האט מעז ניט וואס צו נתפעל ווערז פון גלות,
אוז מ׳האלט זיד שטארק און פעסט אין ביישטייז אלע נסיונות והעלמות והמתרים פון גלות וואט
ח. וואס כל זה איז אפילו ווען עם וואלט נאד געבליבן א ריבוי עבודה אין זמן הגלות; עאכו״כ לאחרי ווי כ״ק מו״ח אדמו״ר האט מעיד געוועו“ לפני כו׳כ שנים — אז איצטער פאדערט זיר נאר די עבודה פון.
עמדו הכן כולכם",
שטיין בתוקח
(.
עמדו"),
און באופן פון,
הכן",
און אלע צוזאמען באחדות
(,
כולכם"),
ווארום מ 19 האט שויז אלץ פארענדיקט און ס׳איז געבליבן מערניט ווי,
צופוצן די קנעפלען־״“,
מ׳האט שוין די,
קנעפ־ לעד",
און זיי זיינען משמש תפקידם
(צו מחבר זיין צד הימין וצד השמאל של הלבוש ובהעלאת הימין על השמאל“),
עם איז נאר געבליבן צופוצן אייו קנעפל אדער צוויי קנעפלעד וכיו״ב,
ד. ה. אראפבלאזן די שטויב
(,
דאסט״“ - ווי מען זאגט אין שפת המדעה)
פון דעם קנעפל,
בכדי זייז בתכלית השלימות,
בתכלית ההידור והיופי,
לקבל פני משיח צדקנו.
גיט דאס אידן איז גלות נאכמער חיזוק,
וויסנדיק אז מ׳שטייט אין די לעצטע רגעים פון גלות און ס׳איז נאר געבליבן "צופוצן די קנעפלעך",
און אויר אויף דעם האט מען דעם סיוע וחיזוק פון "ויישם
(יוסף)
בארון במצרים".
עאכו״ב בשעת מ׳שטייט בתוך השלושים ימי הכנה* 6 לפני עשירי בשבט
("שלשים יום לפני החג״“),.
דער יום ההילולא פון כ״ק מו״ח אדמו״ר,
"יוסח" של דורנו — ווען "כל" מעשיו ותורתו ועבודתו אשר עבד כל ימי חייו",
"מתגלה 7 * ומאיר בבתי׳ גילוי מלמעלה למטה..
ופועל" ישועות בקרב הארץ".
ט. דער לימוד דערפון בנוגע לפועל:
שטייענדיק אין דעם דור פון כ״ק מו״ח אדמו״ר — ווען מ׳האט "יוסף" צוזאמעז מיט אונז
(ובפרט דורד "זרעו בחיים"),
ובפרט שטייענדיק בתור השלשים יום לפני עשירי בשבט — דארף זיין "חזק חזק ונתחזק" אין דער עבודה פון אפטאן די לעצטע שיריים פון "צופוצן די קנעפלער",
דויד דעם וואס יעדער איד,
אנשים נשים וטף,
איז נאב־ מער מוסיף אין לימוד התורה וקיום המצוות,
ובכללות — אין די שלשה
ספר השיחות - ח׳תשמ״ז
דארף מען עס אויר פארביגדן מיט קיום הוראת המשנה",
עשה לך רב* 5 ,
און זיר צונויפרעדן מיט רעם,
רב* וועגן זיין מעב בעבודתו הפרטית והכללית,
אין די שלשה עמודים פון תורה עבודה וגמ״ח,
און מאכן פון זיין בית וחדר א בית תורה תפלה וגמ״ח.
ובכל זה קומט צו א הדגשה מיוחדת — ווי מ׳האט מציע געווען",
אז אלם הכנה צו עשירי בשבט,
זאל כל אחד ואחת מוסיף זיין איו לימוד התורה ונתינת הצדקה׳ איו זיר צונויפרעדן אין דעם מיט זיין,
רב",
און כדאי ונכון אז במשך די שלשים ימי ההכנה זאל באו״א אויר דורכגיין.
בחינות" בא זיין.
רב",
און אין דעם גופא — דריי בחינות,
לאחרי כל עשרה ימים,
בכדי צו וויסן ווי און וויפל ער האט זיר צוגעגרייט צו עשירי בשבט: די ערשטע בחינה — בעשרים בטבת 23 ,
די צווייטע בחינה — בראש חודש שבט",
און די דריטע בחינה — בעשירי בשבט,,
העשירי יהי׳ קודש"".
[ויש להוסיף,
אז אפילו אויב ט׳איז דא אזא וואם האט נאר ניט אויסגענוצט די ימי הכנה כדבעי למיעבד“ — איז נוסף
י. און דורד דעם וואס מ׳פאר־ ענדיקם די לעצטע קלייניקייטן אין.
צופוצן די קנעפלער״ — וועט מען גלייר ארויסגיין פון גלות,
£
((0 !0
((111 81 0,
8
(1 £1
(1 8^1 0101' 1180 '
(1011.
£01.
11
(1 044.
(£1141 01*0 0401.
11410 041 8 81
(4 <011* — <4081' 1180 80
(41 1111 111111 !
(£1011
4£104 041 1180 041)
1 811 ׳".
04£104 848)
041 111.
01 1*1 ^4'1 04 041' ^ ^41 1011)
118110 '*8000 1114411' 11410 40 04 101 0£1 8 118101 0))
1) £1 041 18111 8041)
8 :81.
1011 811
'00100 1*8101 11*01 4*10 ׳00100 0)
4£00 104 1011)
1 ״.
451
811
(80041 — '44
(81 11
((1 £10( (
*14X010* £4 '
(1011.
”'
*)
1118041 0
(0 *4X010 ׳.
1> 8000 111440 8000 ״5411)
0411 0)
1844* 81 00004)
1 8041 041 80!1 — 114)
0 1)
81 0)
> 811 410> 1)
8 1)
81 0)
0 1)
1 4040> 8101.
1 01.
0 0.
4 1180 84.
0
814 1140 81
(1 1*1 0111
(1 10' 81
*11144
(00 80 4X010—(014.
4
(804 14
(440. ' 811 140140 1140 1*1
ש!)
^ £04)
8£1 481,
1 84 4180 4814 01 8000 14444 8000 0411)
0411 0)
1844' 1*1 041)
1 1140 81)
■81141 41141> 4)
000 1011)
8041 480 '
(.
0) 0081 08111 £0*1 8141 01)
4) 1')
11) 8 0)
0 8118041 1019).
1) 1 0).
5 ■4> 414>4 0101 1180 84.
0 118110
י. '1> 0^111
(£6 ־1 ׳£.)
41) 1
(76 '1.
׳01 1>
(16
041 0
(0 11X11^
(0 11 ^ 114.
1 01.
1 111X141.
0 <*.
4118 81 #1 001.
0 11* ׳.
11 84 <1111 1001.
0 041.
011 1*1X1 04
(0 010! 1*1 81 1*1 01 >114 <4040
804,
1 81 80 041.
11. 0 11840 <10 <4.
404*14.
1? *41.
041 * * 411.
11 11,
11״ 41411.
11 *41.
01144 04.
41* ׳״
840. 0 84 !.
<.
48411: 114.
0! 84 1.41.
<1.
404141.
4. 44
(*1.
0141
(114*)
־ 811.
11. 1. 1. 40 18! 081* 8141041
(81 8 84 <4111 0X1
(0 84 401X40 414 01
(1׳
011 041 1X11*440 414 1)
1) 011 81 ׳' 410
(011
*
(801 81111 01
(4*' 4801.
0 8041 410■ 811 1410*
((0
(11044 11*1-1 1180 11.
0) 1140 081 04 111141
(01 8
(0 114401' 1180 041' 8
(1 80
(41 81 80 <410
((0411 044: ^£44 8 01
(4801*0 8 01
(0
(1) 48 4*0 0110* — 11,
011111 8
(11 0101 4*0 0110' 18111
(01
(081 010141 <114
01
(4
(801110)
140410 14
(1 81401• 0
(1<4 41 <414 0X1
(0' '1X48
(801 8141
00101 011 440 1180 4
(<0180• 18
(0 004
(0141041 01
(81 8 1140414 44•/ 4
(011
(4 011 4
((1
(411 8
(1
(!14 8
(1 84 <414
(*1
(4X0 08111 00X1)
(0. ' 811 811 84*0 1180 0.
1180 0
(0 44 *
(1011*
004'
48111 £1
(1 4
(<81411 41041 4
(011 10
(4 0814
(4
(40 *116111 4
(4
(40441.
*' 811 4.
041 81 4
(0 440140 480 041 80X104811 4
(*4800,
011 440 4
(404' 441.
' 0,
4814
(8111801
(81. 8*1 0481 811 0,
48111
(81 '<151X1 4
(4
(40■
014 £04 ?11)
1 5״£
ספר השיחות - ה׳תשמ״ז
אלע דורות שלפנ״ז ושלאח״ז אין גלות — עאכו״ב אבינו שבשמים האט דער־ פון צער גדול
(כביכול).
ובפרט אז צוזא־ מען מיט "בכל צרתם לו צר"" איז אויך ״שכינתא בגלותא״יי...
דעריבער דארפן אידן שרייען און מאנען די גאולה
(ווי גערעדט כמ״פ" פון פוסקים" וכי׳),
אוו ווי מ׳זאגט בתפלת כל יום — וג׳ פעמים ביום — "את צמח דוד עבדך מהרה תצמיח",
(נוסף על)
און אויך בשבת ויו״ט — "ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים",
וואס דערביי דארף מען.
מכוון זיין פירוש המלות,
און
(פירוש המלות)
ווי א בשר ודם פארשטייט עם
(לא די כלל ווי א מלאך פארשטייט עט...)
-"ותחזינה עינינו",
אונזערע אויגן וועלן זעו,
"בשובך לציו!",
ווי דו,
דער
אויבערשטער,
קערסט זיך אום אין ציו!,
ציון בפשטות,
און "ברחמים" דוקא!
און אין דער לעצטער תפלה — וואט הקב״ה איז מתאוה לתפלתן של צדיקים"
(ועמך כולם צדיקים"),
ובפרט דורך דעם וואס מ׳איז אויך מוסיף "גדולה לגימה שמקרבת"" 24 ,
מ׳זאגט "לחיים" אויף א כוס יין,
איז דאס נאכמער מקרב איין אידן צום צווייטן 101 ,
און במילא — אויך נאכמער מקרב די גאולה
(וואס איז תלוי באהבת ישראל,
ביטול סיבת הגלות 2 )—
טוען אידן אויף אז עס קומט גלייך די גאולה,
״מיד הן נגאלין״ 103 ,
"מיד" נאך שנעלער פאר "כהרף" 4 עין״י
ספר השיחות - ה׳תשמ״ז