Hosafos Yemei Hahagbalah 1
[עמוד 224] משיחת ראשון דימי הגבלה
־• ג" סיון בלילה ,אור ליום ד" פ" נשא ,ה"תשמ"ט
א .היינט הויבן זיר אן די שלשת ימי הגבלה פאר זמן מתן תורתנו ,ורעו משה
האט אנגעזאגט אידן)ב של ש ה בסיון( "מצות הגבלה"■ -"והגבלת את העם סביב
לאמר השמרו לכם עלות בהר ונגוע בקצהו גו""י ,"הגבל את ההר וקדשתו"ג.
דער טעם בפשטות אויף דעם אנזאג "הגבל את ההר וקדשתו" איז -צוליב
קדושת ההר ,דעריבער האבן
[עמוד 224] From the talk of the first of the days of preparation — Tuesday night, 3 Sivan, erev Wednesday, parshas Naso, 5749. a. Today begin the three days of preparation for the Giving of our Torah; and Moshe told the Jews (on 3 Sivan) the 'mitzvah of limitation' — 'set bounds for the people round about, saying: beware ascending the mountain and touching its edge,' 'bound the mountain and sanctify it.' The simple reason for the command 'bound the mountain and sanctify it' is — because of the mountain's holiness; therefore the Jews had
אידן געדארפט זיין זהיר פון זיך צו אים אפילו
to be careful not to approach it, even
צורירן.
בשעת מ"טראכט זיך טיפער אריין אין דעם ,איז מסתבר זאגן אז דאם איז אויר
א הכנה והקדמה צו מתן תורה.
ובפרט אז דער אויבערשטער האט וו עגן דעם אנגעזאגט מיט אן אריכות
הפרטים ,און צוויי מאל -סיי בתחלת השלשה ימים ,און נאכאמאל ביום השלישי,
"העד בעם פן יהרסו אל ה" לראות גו" לך רד גו"" ,"והעד בהם שנית"י.
ב .דער ביאור אין דעם:
די כוונה פון מתן תורה איז -נתינת התורה למטה דוקא ,בארץ* הלזו הגשמית,
ואדרבה -"לא בשמים היא" " ]ביז אז דער אויבערשטער זאגט צו בית דין של מעלה
"אני ואתם נלך אצל ב"ד של מטה כו"" און הערן ווי זיי פסק"נען דעם דיך[.
און דאס איז אויר די תכלית וכוונה פון עבודת האדם)ווי ס"האט זיד אויפגע־
טאן במיוחד בא מ"ת( -ניט ווי ס"איז געווען בא די בני אהרן ,אז צוליב זייער גרוי־
סע תשוקה להתקרב לה" זיינען זיי אויסגעגאנגען בכלות הנפש*)"בקרבתם לפני ה"
to touch it. When one thinks more deeply into this, it stands to reason that this too is a preparation and introduction to the Giving of the Torah — especially as G-d commanded it at length, in detail, and twice: both at the start of the three days and again on the third day — 'warn the people, lest they break through to G-d to see... go down...' 'warn them a second time.' b. The explanation: the intent of the Giving of the Torah is — giving the Torah below specifically, in this physical land; on the contrary — 'not in heaven'...
[עמוד 225] היממות /ימי הגבלה
[עמוד 225] days / days of preparation
שיחות
Talks
225
225
וימותו"י( ,ובלשון פון אוה"ח הקדושי :"לא נמנעו מקרוב לדביקות נעימות עריבות
ידידות חביבות נשיקות מתיקות עד כלות נפשותם מהם",
נאר דוקא אן עבודה פון נשמות בגופים"• ,טאקע מיטן גאנצן ברען און קאך צו
זיין נאענט צו דעם אויבערשטן ,אבער צוזאמען דערמיט דוקא אין אן אופן פון
"הסנה איננו אוכל"" -ווי ס"איז געווען בא רבי עקיבא־,, /נכנס בשלום ויצא
בשלום")עד כדי כך ,אז זיין כניסה"• איז געווען אנדערש -בשלום דוקא ,על מנת
ובאופן אז דערנאך זאל זיין יציאה בשלום ושלימות ,א נשמה בגוף"•( .ד.ה .אז עם
דארפן זיין ביידע זאכן * -נכנם" ,און צוזאמען דערמיט * -בשלום" -באופן ועל
מנת *ויצא בשלום" .ואדרבה; דוקא דורך דעם "יצא בשלום" ווערט ער א כלי אמיתי
ובשלימות אויף די גילויים הכי נעלים שלמעלה)צוליב וועלכע ער איז "נכנס"(.
]ווי ס"איז אויך מרומז אין דעם וואס דער אויבערשטער האט אנגעזאגט בימי
ההטה )ביום שני•( צו מתן תורה )נאך פאר דעם ציווי פון *והגבלת גו""( * -ואתם
תהיו לי ממלכת כהנים וגוי קדוש"י• :צוזאמען דערמיט וואס אידן זיינען *ממלכת
כהנים" ,וואס באווייזט אויף זייער אפגעשיידקייט פון וועלט ,אזוי ווי א כהן
"שהובדל לעבוד את ה" לשרתו כו"""• ,ובפרט א כהן גדולי• ,וואס מקומו איז דוקא
כירושלים"•)יראה שלםי• ,און עיר שחוברה לה יחדיו"־ ,ולא נתחלקה לשבטים•־,
ווייל ער איז למעלה מהתחלקות( און ער דארף פון דארטן ניט ארויסגיין)*ואינו זז
משם"("• -דארפן זיי ,אידן ,אויך זיין *גוי קדוש" :ווי זיי געפינען זיך אלם א *גוי")א
פאלק( בארץ הלזו הגשמית ,נשמות בגופים ,דארפן זיי זיין *קדוש"־־ ,קדוש
ומובדל"־ ,וע"ד המבואר בתורה אור)בתחלתו"־( ובאור התורהי־)בהגהות על התו"א(
...and in the words of the holy Ohr HaChaim: 'they were not restrained from drawing near, to cleave in pleasantness, sweetness, friendship, affection, kisses, until their souls expired' — but specifically a service of souls in bodies: with full burning and fervor to be near G-d, yet together with this specifically in the manner of 'the bush was not consumed' — as it was with Rabbi Akiva: 'he entered in peace and left in peace' (to the point that his entry was different — in peace specifically, on condition...
[עמוד 226] בענין "צדקה תרומם גוי" " ,אז ווי אידן שטייען אין דער דרגא פון "גוי"" ,וואו זיי
דארפן אנקומעו צו א הרמה כר -ווערט אין זיי א מצב של "תרומם"[.
ויש לומר ,אז דאם איז איינער פון די טעמים פארוואס פאר מתן תורה איז
געווען די גזירה פון עליונים לא ירדו למטה און תחתונים לא יעלו למעלה " -אע"פ
וואם די כוונה )בת חלח הבריאה ובתוכה( איז געווען ביידע זאכן :תורה וישראל ",
ביז די התאחדות פון עליון ותחתון :די כוונה איז אז די תחתונים זאלן בלייבן
בקיומם )ניט בטל וו ערן צו די עליונים( ,וואט דערפאר האט דער אויבערשטער
באשאפן די תחתונים אין אן אופן אז בתחלה איז דא א גזיר ה) אויר מלשון "לגוזר"(
פירוד און אפגעטיילטקייט צווישן עליונים ותחתונים ,וואס דורך דעם קענען דיתחתונים בלייבן בקיומם ,און דאם טוט אויף ,אז דערנאר ,ווען די גזירה ווערט בטל
)בשעת מתן תורה( -מ"באקומט דעם כח צו ממשיר זיין עליונים און תחתונים -זאל
דאס זיין אין אן אופן אז די תחתונים ווערן ניט אוים מציאות)ובטל להעליונים^ נאר
ווי זיי זיינען א מציאות פון תחתונים ווערן זיי א כלי צו די עליונים " ,ובסגנון אחר
גשמיות העולם ווערט א חפצא של קדושה.און דעריבער ,אלם הקדמה והכנה צו מתן תורה ,האט געדארפט זיין די
באווארעניש און זהירות פון "והגבלת גו"":
לאחרי דעם גודל העילוי צו וועלכן אידן האבן דערגרייכט בראש חודש סיון,
"ביום הזה"יי ,ווען "באו מדבר סיני" ,און "ויחן שם ישראל נגד ההר" ,"כאיש אחד
בלב אחד"« ,וואם דורך דעם זיינען אידן געווארן ראוי לקבלת התורה ]בלשון
המדרש" -"בזמן שבאו לסיני חנו חני" אחת ויחן כו" אמר הקב"ה הואיל כו" ואהבו
)ישראל( השלום ונעשו חני" אחת ,הרי השעה שאתן להם את תורתי"[ -נאך זייער
[עמוד 226] On 'charity exalts a nation': when Jews stand at the level of 'nation,' where they need to come to an exaltation — there comes about in them a state of 'exaltation.' And one may say this is one of the reasons why before the Giving of the Torah there was the decree 'the upper shall not descend below, the lower shall not ascend above' — though the intent (at creation and within it) was both things, Torah and Israel — until the union of upper and lower: the intent...
[עמוד 227] השתוקקות צו מתן תורה במשך די גאנצע מ"ד ימים שלפני ז ה)יועלכע אידן האבן
געציילט צוליב זייערע געגועים צו מ"ת»( -האט דאד זייער התפעלות און ברען
)שטייענדיק לעבן הר סיני( געקענט ברענגען אז זיי זאלן)וועלן( ארויפגיין אויפן הר
און זיין מיטן אויבערשטן ,בלשון רש"ייי :"תאותם אל ה" לראות ויקרבו לצד ההר",
דעריבער האט דער אויבערשטער באווארנט ,"השמרו לבם עלות בהר ונגוע
בקצהו" ,"הגבל את ההר וקדשתו" -אז זיי זאלן ניט אדסגיין און בטל וו ערן« דורך
זייער געוואלדיקע תשוקה און ברען שטייענדיק לעבן הר סיני)"נגד ההר" /וועלכער
האט איז זיי ) או (Tגע"פועל"ט אן עלי")נאד בר"ח פיון /נאר זייער תאוה ותשוקה זאל
זיין פארבונדן מיט זייער מציאות אלט נשמות בגופים )וו על כע זיינען צוזאמען מקבל
די תורה( -דערפאר האט ד ער אויבערשטער אנגעזאגט "והגבלת גו" השמרו לכם
עלות בהר ונגוע בקצהו" ,ניט נאר מ"זאל ניט עולה זיין בהר)ע"ד עליית וכלות הנפש
דבני אהרן /נאר אפילו ניט "נגוע בקצהו".
ג .והימים האלה נזכרים ונעשים^ מדי שנה בשנה כחדשיפיי ,כיז -חדשיפיג
ממש"":
בזמן מתן תורתנו יעדן יאר -קומט צו א חידוש אין דער שלימות פון ביטול
הגזירה ודוקא חיבור עליונים ותחתונים ,וואם ביחס צו דעם חידוש ושלימות -איז
דער ביטול הגזירה בשנים שלפני זה בדוגמא ווי קודם ביטול גזירה ,ס"איז נאד דא
דער חילוק און העדר ההתאחדות צווישן עליונים און תחתונים.
און דעריבער ,אין די ימי ההכנה צו זמן מתן תורתנו ,פאדערן זיר ביידע
ענינים :די התקרבות צו שטיין "נגד ההר" ,און דער "ויחן שם ישראל" ,כאיש אחד
בלב אחד ,מיט די גרויסע השתוקקות צו קבלת התורה; וביחד עם זה -"והגבלת
גו"" ,בכדי מ"זאל קענען מקבל זיין די תורה בשלימותה ,אלם נשמות בגופים ושניהם
בריאים ,לאריכות ימים ושנים טובות ,עם זאל זיין דער ")נכנם בשלום וץצא בשלום".
ד .ויש להופיף -ע"פ הקביעות פון ראש חודש פיון בשנה זח" -ביום ראשון
בשבוע;
[עמוד 227] The longing for the Giving of the Torah during the entire 44 days before it (which the Jews counted because of their longing for it) — their excitement and burning (standing beside Mount Sinai) could have brought them to want to ascend the mountain and be with G-d; in Rashi's words: 'their desire for G-d, to see, and they drew near the mountain.' Therefore G-d warned: 'beware ascending the mountain and touching its edge,' 'bound the mountain and sanctify it' — that they should...
[עמוד 228] הוססות /ימי הגבלה
[עמוד 228] Addenda / days of preparation
שיחות
Talks
יעדער יום ראשון איז בדוגמת)דעם ערשטן( יום רא שון" פון מעשה בראשית",
וואט ווערט אנגערופן "יום אחד"« ,"שבו הי" הקב"ה יחיד בעולמו שלא הי" בעולמו
אלא הוא"";
און אויך די בריאה וואט איז געווען ביום ראשון ,איז געווען -אור ,וואט איז
בכלל העכער פון דער )שאר כל ד(,בריאה ,ועאכו"ב דער אור שנברא ביום ראשון,
וואט לא הי" העולם כדאי להשתמש בו« )און דערפאר איז -גנזו הקב"ה לצדיקים
לע"ל( ",
]און אפילו די דרגא פון אור וועלכע איז מאיר איצטער -איז למעלה משאר
כל הבריאה" .וכידוע ובהבנה מעלת האור מהענין שאינו דומה שמיעה לראי"",
דורך ר אי")ע"י האור( דערזעט מען גלייך בטקירה אחת כל הענין כולו מיט אלע
זיינע פרטים ,ואדרבה -ווי די פרטים שטייען אין א מציאות אחת ,שלמעלה
מהתחלקות ,דערנאך ווערט דאט נמשך מן הבלל אל הפרט :משא"כ דורך שמיעה,
איז פארקערט :פריער הערט מען א פרט און נאך א פרט ,אמרו .און מן הפרטים
קומט מען אל הכלל ,ביז מ"שטעלט צוזאמען דעם ציור פון כל הענין[,
ויש לומר ,אז דאם איז בהתאם לזה וואט בראש חודש פיון ) א ח ד בטיון("" -
ביום ראשון בשנה זו)דהשיחה( -איז געווען דער ענין פון "ויחן" לשון יחיד ,"כאיש
אחד בלב אחד")ע"ד דער ענין פון יום אחד) ,ויקרא אלקים ל(אור)יום(" וועלכע איז
)מצ"לס למעלה מהתחלקות(.
די כוונה איז אבער ,אז דערנאך זאל דער גילוי פון "יחיד" און "אחד"
אראפקומען אין פרטים ,אין די גדרי ההתחלקות פון דער בריאה)תחתונים(.
דעריבער קומט דערנאך ביום ה שלי שי)ג" פיון( דער ציווי פון "והגבלת גו"
השמרו לכם עלות בהר ונגוע בקצהו".
אבער דוקא דורך דער הגבלה ,ווערן אידן מוכן צו מתן תורה ,דער שלימות
החיבור פון עליונים ותחתונים ,און די התאחדות פון אידן מיטן אויבערשטן -
Every Sunday is like the (first) 'Sunday' of Creation, called 'one day' — 'when G-d was alone in His world, with none but Him'; and the creation of Sunday was light, which is generally higher than the (rest of) creation — and certainly the light created on Sunday, of which 'the world was not worthy to use' (therefore 'G-d hid it for the righteous in the future')...
[עמוד 229] ישראל וקוב"ה -ע""י אורייתא -כולא חד"*.
ה .וכמובן ,אז בכל יום פון די שלשת ימי הגבלה -קומט צו אין דער עבודה
פון "והגבלת גו"" אלם הכנה צו מ"ת .ובנדו"ד -ביום שני פון די ימי הגבלה קומט צו
דער ציווי "וקדשתם היום ומחר גו"""*.
]וי"ל ע"ד הרמז אז יום זה איז אויך דער יום מ"ח לעומר ,וואם איז במיוחד
פארבונדן מיט תורה** -שני פעמים כד ,כדכד)בגימטריא מ"ח(י* .ועוד :דורד דעם
איז מען מברר דעם ענין פון "חם" ,וואס איז פארבונדן מיט מציאות העולם[.
וכאמור ,דורך דעם -קומט צו דער עילוי אז "והיו נכונים ליום השלישי"•*־ -
דער ענין פון מתן תורה -דער גילוי שער הנו"ן ,ביז די מדריגה עליונה שבו** ,ביז
דאם וואם איז העכער פאר כל גדר שער.ו .ויש לקשר זה אויר מיט דעם שיעור תהלים פון יום זה)יום רביעי בחודשX
וואט התחלתו** איז "מזמור לדוד ה" רועי לא אחסר" :אע"פ וואם ס"איז דא דער ענין
פון "והגבלת גו" השמרו לכם עלות בהר ונגוע בקצהו" -איז "לא אחסר""* ,"במדבר
הזה שאני הולך בו בטוח אני לא אחסר כלום"**.
ואדרבה -כבסיום השיעוריי :"ה" עוז למו ומעוז ישועות משיחו הוא .הושיעה
את עמך וברך את נחלתך ורעם ונשאם עד העולם" -וואט דאם גייט אויף די גאולה
האמיתית והשלימה)וואם מעין זה איז געווען בא מ"ת " Xווען עם וועט זיין "ה" ימלוך
לעולם ועד" " ,און "הושיעה את עמך גו" ורעם ונשאם עד העולם" -שלימות הענין
פון "נשא את ראש")בפרשתנו(.
ז .ולסיכום:
וויבאלד אז הימים האלה נזכרים ונעשים)כנ"ל ם"ג( -איז אין די ימי הכנה צו
זמן מתן תורתנו דארף בא יעדער איד"ן צוקומען אין די הכנות לזה ,אנהויבנדיק פון
[עמוד 229] 'Yisrael and G-d — through Torah — are all one.'* e. And it is understood that each day of the three days of preparation adds, in the service of 'set bounds,' a preparation for the Giving of the Torah. In our case — on the second of the days of preparation comes the command 'sanctify them today and tomorrow.'* [And one may say, by way of hint, that this day is also the 48th day of the Omer, especially tied to Torah** — twice 24 (in gematria 48)*. And more: through this one refines the matter of 'hot'...
[עמוד 230] דער עבודה פון ר"ח סיון -אהבת ישראל ואחדות ישראל )כאיש אחד בלב אחד(,
דערגאד )וביחד עם זה( אין דער עבודה פון "והגבלת גו"" ,די זהירות פון עולה זיין
בהר ,ביז "וקדשתם" פון כל הענינים שלו -בהתאם צו "גוי קדוש",
ועוד ועיקר -דער מכוון ותכלית פון די אלע הכנות -גרייטן זיך צו מתן
תורה און קבלת התורה ,דורך מוסיף זיין נאכמער אין לימוד התורה ,ובהקדמת נעשה
לנשמע ,כולל אין תורה עצמה -לימוד הלכות התורה ,לאסוקי שמעתתא אליבא
דהילכתא ,און דערנאך -פלפולי דאורייתא)ביז -דרוש וקבל שכר( ,כמדובר לעיל
בארוכה ",
כולל אויך ובמיוחד -לימוד פנימיות התורה ,וואס דערביי במיוחד זעט מען
ווי בדורות הראשונים איז אין דעם געווען "והגבלת" ,די הגבלות פון לימוד פנימיות
התורה דוקא "ביחיד" ,דערנאד איז געקומען די צייט וואס "מצוה לגלות זאת
החכמה" " ,ביז -יפוצו מעינותיך חוצה אנהויבנדיק דו ר ך דעם בעש"ט און דעם
מגיד ,און דער עיקר בזה ,בהפצה -האט זיך אנגעהויבן פון דעם אלטן רבי"ן)נאך
פעטערבורג( " ,און רבותינו נשיאינו ממלאי מקומו ,ביז כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא
דורנו.
ותלמוד גדול שמביא לידי מעשה -הוספה בקיום המצוות בהידור ,כולל
ובמיוחד -מצות צדקה ,דורך וועלכער עם ווערט "תרומם גוי")כנ"ל ס"ב( -וואם
"צדקה היא כללות כל התורה")כמבואר אויר בתורה אור יתרו ד"ה בחודש השלי
שי"( .דערפאר איז מתאים במיוחד איצטער צו מסיים זיין)ו ב פר ט -שזהו כרגיל(
מיט דעם ענין פון מאכן יעדערן פאר א שליח מצוה לצדקה ,ובהוספה מדילי/
און דורך דער הוספה בלימוד התורה וקיום המצוות בכלל ,ובמיוחד בפנימיות
התורה -גיט דאם נאכמער צו אין דער הכנה צו קבלת התורה בשמחה ובפנימיות,
ועוד ועיקר -הקדמת הגאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו ,וועלכער קומט
במיוחד כשיפוצו מעינותיך חוצה ",
וואם דעמולט וועט מען גיין בשמחה לארצנו הקדושה ,און זינגען דעם ניגון
]וניגן כ"ק אדמו"ר שליט"א[ "הוקזיעה את עמך וברך את נחלתך ורעם ונשאם עד העולם".
]כ"ק אדמו"ר שליט"א נתן לכל אחד ואחת שטר של דולר ,לתת אותו)או חילופו(
לצדקה ,ובהוספה מדילי"[.
[עמוד 230] The service of Rosh Chodesh Sivan — love of Israel and Jewish unity (as one man with one heart) — is graded, together with this, in the service of 'set bounds': the caution against ascending the mountain, to 'sanctify them' of all his matters — befitting 'a holy nation'; and more and mainly — the aim and purpose of all these preparations: to prepare for the Giving of the Torah and receiving the Torah, by adding more in Torah study, preceded by 'we shall do' before 'we shall hear,' including in the Torah itself — studying the laws of the Torah...