Hosafos Shavuos 12
[עמוד 250] צוזאמען מיט דער באשטעטיקונג ,ג ע פץ איך אבער פאר מיין פליכט ,ווי שווער
דאם זאל ניט זיין ,אויטצודריקן מיין נעגאטיווע שטעלונג צו נוצן די פערזאנעז אוו
געשעענישן פון אונזערע כתבי־קודש אין אלעגארישע אויסטייטשונגען ,בפרט אין
דער ריכטונג וואט פארטונקלט זייער ליכטיקייט און אויסדערוויילטקייט ,אפילו
ווען דאם איז ניט געווען די כוונה פון דעם דיכטער.
מ"איז טאקע געוואוינט ,אז אין פאעזיע ערלויבט מען זיך פארשידענע
פרייהייטן .לויט מיין מיינונג אבער ,טאר דאס ניט באנוצט ווערן צו די פערזאנען
און שפאלטן פון תנ"ך ,וועמענס לעבן און שאפן האט נאך ביז היינטיגען טאג אן
אייגפלוס אויף איזן פון אלע עלטער ,און אפילו אויף ניט"אידז .דאס פאדערט צו
היטן זיר פון אויסנוצן פאעטישע פרייהייט אפילו צו מאכן זיי העכער ווי זיי ווערן
געשילדערט אין תנ"ך ,וואט קען ברענגען דעם לייענער צום באעזלום ,אז וויבאלד א
טייל פון דער באשרייבונג איז א גוזמא ,קען דאך זיין אז די גאנצע זאך איז
איבערטריבן :שוין אפגערעדט דערפון אויב מען נוצט אויט די דערמאנטע פרייהייט
אין די אנטקעגנגעזעצטע ריכטונג.
ווי אויבן דערמאנט ,איז מיר שווער מאריך צו זיין אין דעם ,בפרט אז מ"זעט
פון דעם בוך אז די כוונה פון דעם מחבר איז געווען א גוטע .דערצו איז דאך בכלל
ניט עטיש און קעגן מוסר היהדות צו פארשפרייטן זיך אין קריטיק וועגן איינעם
וואט איז שוין אין עולם האמת .אבער אן אלגעמיינעם "פראטעטט" האט מען אויך
ניט קיין רשות צו פארשווייגן.
דרך אגב ,און אפשר איז דאס ניט דרך אגב ,איז געווען דערפאר טפעציעל
אנגענעם צו זען אין דער בייגעלעגטער ליד פון אייך -אין "קינדער זשורנאל" -
אן אויטדרוק דוקא פון מסורה־גייטט וואט ווירקט אויף קינדער לייענער צו
דערנעענטערן זיי צו דער ליכטיקייט פון שבת און אירע הייליקייטן.
)ממכתב כ־ב אייר ,תשכ"( 1
[עמוד 250] Together with the confirmation, I find it my duty — however difficult — to express my negative stance toward using the persons and events of our holy Scriptures in allegorical interpretations, especially in a direction that darkens their luminosity and chosenness, even when that was not the poet's intent.
. . .וכאן מקום אתי לאשר בתודה רבה גם קבלת כרך א" מחבורו "ישראל
בגולה" .וכדרך בני ישראל ארשה לעצמי לבא גם בזה בהערה ,מיוסדת על השוני
אשר בספרי גדולי ישראל -הראשונים וגם מימי הבינים ,והוא אשר בנוגע לעניני
תורה או ענינים הקשורים בתורה -דנים עליהם כאילו היו חלק מחיי היום־יום
והזמן של זה הדן עליהם ,וכדוגמת השקו"ט בעניני קדשים וטהרות כמה מאות שנים
לאחרי חורבן בית המקדש ,וכדומה .וכן לא רק בנוגע למפרשי המשנה וכולי ,אלא
אפילו בספרי שאלות ותשובות שגם בהם נמצאים כמה וכמה ענינים הדנים על
דברים שאירעו לבני ישראל במדבר וכד .מהאמור מובן ,שכשמצטטים מספרים
...And here is the place to gratefully confirm receipt of volume 1 of his work 'Yisrael BaGolah.' And as is the Jewish way, I permit myself a note here too, based on the difference in the books of the great ones of Israel — the Rishonim and even medieval ones — namely: regarding Torah matters or Torah-related matters, they discuss them as if they were part of the daily life and time of the one discussing them; as with the debates on Kodashim and Taharos several hundred years after...