B"H
🏡

Hosafos Shavuos 10

[עמוד 247] רעווידירען זייער לעבן צי איז עם ניט געווען געבויט אויף א טעות, און בא א גאר באדייטנדער טייל פון זיי -ניט נאר טעארעטיש ,נאר אויר אין פראקטישן ,טאג טעגלעכן לעבן .פארשטייט זיר ,אז דער איבערגאנג פון אייו ארט לעבן צו א צווייטן קומט געוויינלעך ניט פאר מיט איין שפרונג ,אבער אן ערנסטע ווענדונג אין דער ריכטונג איז צו מערקן -אן צווייפל. ארויסגייענדיק פון די אויבנדערמאנטע פונקטן ,און נעמענדיק אין אכט ,אז א צייטונג דארף זיין עמפפינדלעך צו אזוינע באוועגונגען ,און נאך פריער ווי "דער מענטש אין גאם", )א( מוז א Tאויסדריקן מיין גרויסע ענטוישונג וואט אייער צייטונג שפיגלט ניט אפ ,לויט מיין מיינונג ,די דערמאנטע גייסטיקע אויפלעבונג ,און ניט נאר ניט אין דער פולסטער מאם ,נאר אפילו ניט אין א גענוגנדער מאס :ניט אין דער אפטיילונג פון די נייעס רעפארטאזשן ,ניט אין דער אפטיילונג פון די וויסנשאפטלעכע און געזעלשאפטליכע געשעענישן. )ב( א ספעציעלע פארוואונדערונג ,געמישט מיט צער ,רופט ארוים די "לייכטערע" טייל פון דער צייטונג ,די טייל וואם באצוועקט צו אונטערהאלטן און פארוויילן ,נעמלעך די ראמאנען ,דערציילונגען ,אד"ג .און כאטש ט"איז לגמרי ניט מיין שיטה צו אנרירן פריוואטע מעגטשן ,און בפרט אזעלכע וועלכע זיינען מיר פערזענלעך ניט באקאנט ,אבער וויבאלד אז די פראגע רירט אן דעם כלל פון די לעזער פון דער צייטונג ,מוז איך אויטדריקן מיין טיפען צער וואט א טייל פון דעם דאזיקען מאטעריאל טראגט
[עמוד 247] ...to revise their lives — whether it was not built on an error; and for a very significant part of them — not only theoretically, but in practical daily life. Of course, the transition from one way of life to another usually does not happen in one leap, but a serious turn in that direction is noticeable — no doubt.
-צווי שן אונז ג ערעד ט
— between us
-א פארנאגראפישן
— a pornographic
כאראקטער ,און דעם דייטלעכן שטעמפל פון שונד ליטעראטור. איך האף ,אז איר וועט אויפנעמען מיינע באמערקונגען לויט דער כוונה מיט וועלכע זיי זיינען געמאכט געווארן ניט צו "טשעפף זיך און פארפירן א מחלוקת - נאר מיט דער האפענונג אז אפשר וועלן זיי בריינגן אן ענדערונג און א פארבעסערונג אין די אויבן אנגעצייכענטע געביטן. ליידער זיינען די דערמאנטע באמערקונגען גילטיג אויך בנוגע אייניגע אנדערע אידישע צייטונגען ,אבער וועגן יענע דארף"ן דאך ניט מאנען בא אייך. עט וועט מיר פרייען צו הערן אייער אפענהארציגע רעאקציע אויף מיינע באמערקונגען .און נאך מער וואלט מיר געפרייט צו הערן ,אז די באמערקונגען ברענגען פראקטיעזע רעזולטאטן. שמכתב י"א אדר ,תשכ"ס
character, with the clear stamp of trash literature. I hope you will take my remarks in the spirit they were made — not to 'nag' and start a dispute — but hoping they may bring a change and improvement in the above-noted areas. Unfortunately the said remarks apply...
[עמוד 248] איך דאנק אייך פאר אייער בריוו פון כ"ה אדר ,רואם איך האב זיינערצייט ערהאלטן אין ענטפער אויף מיין בריוו. אין מיינע פריערדיקע באמערקונגען וועגן דער "לייכט.ערער" זייט פון דער צייטונג ,בין איך ,זעלבסטפארשטענדלעך ,אויסן געווען ניט אזוי די פאפולערע וויסנשאפטלעכע ארטיקלעז ווי די בעלעטריסטיק פון א באשטימטן סארט .אבער אריך אין באצוג צו פאפולערע וויסנשאפטלעכע אפהאנדלונגען פאדערט זיך א פארזיכטיקער צוגאנג .אין געוויסע געביטן קען א פאפולערע אפהאנדלונג זיין ווייניקער געוואונשן ווי אומוויסן ,ספעציעל אין דעם געביט וואס ווערט דערמאנט אין בריוו ,וואו א פרייע אפהאנדלונג אויף די שפאלטן פון א צייטוגג קעז אפט ארויסרופן א ניט־געוואונשעגע נייגיריקייט און צייטנווייז אפילו קראגקהאפטע פסיכאלאגישע נייגונגען און פאלגען .עם וועט פאר אייך ניט זיין קיין נייעס אגצואווייזן ,אז עם זיינען פאראן גאר פיל פאלן ,וואו צייטונגם ארטיקלעז אויפן געביט פון פסיכאאנאליזע ,אדער ,למשל ,קאנםער פארשונג ,האבן געבראכט צו נערווייאישע אנשטרענגונגען ,איינרעדענישן און גאר ערנםטע פאלגען. אבער דער עיקר איז מיין כוונה ג עוו ען אפצושטעלן זיך אויף ד ע ר בעלעטריםטיק ,און צו מאכן קלארער וואם עם האט ארויםגערופן מיין קריטיק ,לעג איך דא ביי אויםשניטן פון צייטונגען ,וועלכע זיינען מיר לעצטענם געקומען צו דער האנט - .ניט בייגעלייגט ,כדי אויםמיידן "פערזענליכקייט־אנגריף" .כ"גלייב ם"איז קלאר גענוג אויך אן דעם• איך האף ,אז ם"איז איבעריק צו אונטערשטרייכן נאכאמאל ,וואם איז קלאר ארויםגעבראכט געווארן אין מיין פריערדיקן בריוו ,אז מיין אבזיכט איז ניט חלילה צו זוכן פעלערן ,אדער צו פאלעמיזירן ווער ם"איז גערעכט אדער אומגערעכט ,נאר צו דעדפילן מיין פליכט צו באמיען זיך צו פארבעםערן וואם נאר מעגלעך אין א געביט וואם איז נוגע דעם רבים. בא דער געלעגנהייט וויל איך צוגעבן א ווארט וועגן דעם אפקלאנג וואם דער ארטיקל פון ה" מנחם פלאקםער האט ארויםגערופן בא א טייל לייענער .איך גלויב, אז איר וועט מיט מיר מםכים זיין ,אז אין די לעצטע יארן איז פארגעקומען א טיפע ענדערונג אין דער באציאונג און אין די געפילן פון גאר פילע מיטגלידער פון די "פארווערטם" קרייזן צו אונזער רעליגיע און טראדיציעם .בא א טייל האט אפשר קיין ענדערונג ניט געדארפט פארקומען ,ווייל זיי האבן שטענדיק אזוי געהאלטן און געפילט ,כאטש ם"איז ניט געווען אין דער מאדע דאם ארויסצואווייזן .איך האב קיינמאל ניט געהאלטן ,אז ם"מוז זיין א קאנפליקט צווישן א אידיש־םאציאליםטישע וועלט השקפה און א טראדיציאנעלן רעליגיעזן דענקען און ארט לעבן .איך האב אין רופלאנד ,אין מיטן ברען פון דער רעוואלוציע ,פערזענלעך געקענט פילע םאציאליםטן ,צווישן זיי אויך גאר ראדיקאלע ,וועלכע זיינען געווען שומרי תורה ומצוה אין פולן זין פון ווארט ,און האבן שטאלצירט דערמיט און דאם האט זיי ניט
[עמוד 248] I thank you for your letter of 25 Adar, which I received in its time in reply to my letter. In my earlier remarks on the 'lighter' side of the newspaper, I of course meant not so much the popular scientific articles as the belles-lettres of a certain sort. But also regarding popular...