Likkutei Sichos Volume 1, page 195

א.

אין תורה בכלל,

און אין תורה שבכתב בפרט,

איז יעדער ווארט און אפילו יערער אות בדיוק און אויסגערעכנט.

פיל הלכות ווערן אפגעלערגט פון איינצלנע ווערטער אדער אפילו פון איינצלנע אותיות פון תורה.

פונדעסטוועגן ווערט אין די פרשיות ויקהל און פקודי איבערגע׳חזר׳ט די אויספירלעכע באשרייבונג פון די כלי המשכן און לבושי כהונה,

וועלכע זיינען שוין איינמאל באשריבן געווארן בפרטי פרטיות אין די פרשיות תרומה און תצוה.

אין פלוג האט דאך די תורה געקענט זאגן בקיצור אז די אידן האבן געמאכט די כלי המשכן און בגדי כהונה ווי דער אויבערשטער האט געהייסן משה׳ן,

און אזוי ארום פארשפארן צענדליקער פסוקים?

ב.

דער טעם וואס א סך הלכות שטייען ניט בפירוש אין תורה און מען דארף זיי אפלערנען פון איינצלנע אותיות איז,

וויבאלד אז מען קען וויסן די הלכות פון אן איבעריקן ווארט אדער אן אות אין דער תורה,

איז אויב זיי וואלטן שטיין בפירוש,

וואלט דאס דאן געווען א יתור דברים

(איבעריקע רייד).

דאס איז אויך דער טעם וואס א סך דינים שטייען אין משנה בלויז מיט א רמז און אין גמרא זיינען זיי באריכות 1 ,

ווארום משנה איז דאך בלשון קצרה לגבי גמרא.

איז אויב מצד דעם סגנון און דיוק לשון המשנה קען מען אפלערנען די דינים פון א רמז,

וואלט זייער שטיין בפירוש,

געווען א יתור דברים.

און אזוי איז אויך גמרא לגבי ראשונים,

און ראשונים לגבי אחרונים.

לויט דעם,

איז די דערמאנטע קשיא נאך שטארקער: אין פלוג איז דאך די גאנצע באשרייבונג פון מעשה המשכן אין פרשיות ויקהל־פקודי א יתור דברים?

ג.

דער תירוץ אויף דעם איז אויף דעם זעלבן וועג ווי דער תירוץ וואס ווערט געגעבן אויף אן ענלעכער קשיא:

פארוואס זיינען איבערגע׳חזר׳ט געווארן די קרבנות פון די נשיאים אין פרשת נשא צוועלף מאל מיט אלע פרטים,

אין פלוג האט דאך געקענט שטיין ביי יעדער נשיא אז ער האט געבראכט דעם זעלבן קרבן ווי דער פריערדיקער נשיא?

דער תירוץ אויף דעם איז,

אז יעדער נשיא האט ביי זיין קרבן אויפגעטאן אנדערע ענינים,

אנדערע המשכות,

ווי ס׳איז מרומז אין מדרש פרשת נשא 2 .

דערפאר קען ניט שטיין אין תורה אז ער האט געבראכט אזוי ווי דער פריערדיקער נשיא,

ווארום יעדער איינער האט ממשיך געווען אן אנדער המשכה.

ד.

על דרך זה קען מען פארענטפערן די קשיא וועגן די סדרות ויקהל־פקודי:

דער משכן וואס דער אויבערשטער האט געזאגט צו משה׳ן,

ווי ער ווערט באשריבן אין פרשיות תרומה ותצוה,

און דער משכן וואס די אידן האבן געמאכט לויט ווי עס ווערט דערציילט אין פרשיות ויקהל ופקודי,

זיינען מרמז אויף צוויי באזונדערע משכנות,

ובלשון רז״ל 3

: משכן למטן משכן למעלן,

און דערפאר רעכנט ער אויס אלע פרטים נאך אמאל.

ובפרטיות: די כלי המשכן און לבושי כהונה ווי זיי זיינען צוערשט געזאגט געווארן

(תרומה־תצוה)

איז דאס א)

פון אויבערשטן,

ב)

צו משה רבינו,

וואס די מעלה דערפון ובפרט אין דעם ענין — איז אין דרייען:

א)

שומע ומקבל הדבור,

משה,

איז א נשמה דאצילות,

ד.

ה.

אז זייענדיק דא למטה איז ער געווען ווי אין עולם האצילות ממש,

און ווי דער מאמר רז״ל שכינה מדברת מתוך גרונו.

כאטש אלע נשמות נעמען זיך דאך פון אצילות,

אבער דאס איז נאר אז זייער שורש איז אין אצילות 4 ,

דאקעגן נשמות דאצילות מיינט — אז אויך למטה זיינען זיי אין דער מדריגה פון אצילות.

כאטש עס איז פאראן א חילוק צווישן די נשמות ביז די כלים דאצילות,

אזוי ווי עס שטייט אין אגרת הקדש 5

: שכבר יצאו ונפרדו מהכלים

(וועלכע זיינען שוין ארויס און האבן זיך שוין אפגעטיילט פון כלים),

וואס דאס גייט אויף גשמות דאצילות,

פונדעסטוועגן זיינען זיי נאך אלץ אין דער מדריגה פון אצילות.

ב)

דער אופן ווי אזוי ער האט מקבל געווען דעם דיבור און די נבואה — איז: ולא קם נביא עוד בישראל כמשה 6 .

אין דעם גופא זיינען פאראן צוויי פרטים: א)

משה עמד על עמדו 7

בשעת גילוי הנבואה,

ניט ווי אנדערע נביאים.

ב)

משה׳ס נבואה איז געווען בבחינת "זה" און ניט בבחינת "כה".

ד.

ה.

אז ביי אלע נביאים האט זייער גשמיות׳דיקער גוף מבלבל געווען אפילו צום גילוי פון "כה",

אבער ביי משה רבינו איז זיין גוף געווען א כלי אפילו צו בחינת "זה".

ג)

מקום הקבלה איז געווען אין הר סיני 8 ,

וואס דעמאלט איז משה געשטאנען אויף א העכערער מדריגה ווי ווען ער איז געווען למטה,

והראי׳: דארטן איז דאך לחם לא אכל ומים לא שתה 9

(ברויט האט ער ניט געגעסן און וואסער ניט געטרונקען),

כאטש אז אויך נאכדעם ווי משה "ירד מן ההר" איז זיין עסן און טרינקען געווען אנדערש ווי ביי אלע מענטשן.

פון דעם אלעמען איז פארשטענדלעך,

אז אזא משכן איז געמאכט ניט פון גשמיות׳דיקע גאלד און זילבער וכו׳ 10 .

אבער די כלי המקדש און לבושי כהונה אזוי ווי זיי ווערן באשריבן אין ויקהל־פקודי זיינען זיי געמאכט געווארן: א)

דורך אידן,

וואס רוב הנשמות זיינען נשמות דבריאה יצירה עשי׳ 11 ,

ב)

דא למטה,

ג)

פון זהב וכסף ונחושת וכו׳ גשמיים.

ה.

פונדעסטוועגן,

ניט געקוקט אויף דעם גרויסן אונטערשייד פון דעם "בכח" און דעם "בפועל",

איז ווען האט זיך אויסגעפירט דער תכלית הרצון פון דעם אויבערשטן און ווען איז מקוים געווארן זיין הבטחה פון ושכנתי בתוכם?

— דוקא אין גשמיות׳דיקן משכן פון ויקהל פקודי און ניט אין רוחניות׳דיקן משכן פון דעם "הראת בהר",

ווי ער זאגט אין מדרש דארט.

ווארום נתאוה הקדוש ברוך הוא להיות לו יתברך דירה בתחתונים דוקא,

און ווי ער זאגט אין תניא 12 ,

גייט דאס אויפן עולם הזה שאין תחתון למטה ממנו.

כאטש ער איז א גשמי און א חומרי און דערצו נאך איז דארט א חושך כפול ומכופל,

ווי ער רעכנט אויס בפרטיות אין תניא,

פונדעסטוועגן,

און מצד דעם גופא,

פירט זיך אויס דער תכלית הכוונה אין עולם הזה דוקא.

— דערמיט איז בעסער פארשטאנדיק די קשיא וואס מען פרעגט אויף די אבנים טובות וואס די נשיאים האבן געבראכט פארן בית המקדש,

וויבאלד עס איז געווען מעשה ניסים 13 ,

ווי אזוי האט מען געקענט מאכן דערפון בגדי כהונה?

דער גאנצער תכלית פון משכן און מקדש איז דאך,

מען זאל זיי מאכן פון דברים גשמיים דוקא — דארף דאך דאס ניט זיין קיין מעשה ניסים,

נאר ענינים וואס זיינען אנגעטאן אין טבע.

ו.

דער מוסר השכל פאר אונז איז,

אז מ׳זאל ביי זיך ניט זיין אראפגעפאלן טראכטנדיק ווי קומט מען צו טאן א זאך פון רצון העליון און מכוון זיין צו דער כוונה עליונה,

בשעת מען ווייס אין וואס פאר א מצב מען שטייט,

און בכלל געפינט מען זיך דאך אין חושך כפול ומכופל פון דעם ביטערן גלות,

— דארך ער זיך בארעכענען אז ניט קוקנדיק אויף דעם,

זאגט דער אויבערשטער צו,

אז אויב מ׳איז נאר א נדיב לב,

דאס הייסט,

אז מ׳טוט א זאך מיט אידישע ווארעמקייט און הארציקייט,

איז דאן — ושכנתי בתוכם,

דער אויבערשטער העלפט אויספירן און מכוון זיין צו דער כוונה עליונה.

ז.

די צוויי משכנות זיינען מרומז אין אנהויב פון דער פרשה — אלה פקודי המשכן משכן העדות.

וואס אין פלוג האט געדארפט שטיין אלה פקודי משכן העדות,

פארוואס שטייט צוויי מאל משכן?

נאר דאס זיינען די צוויי משכנות,

דער משכן וואס דער אויבערשטער האט באוויזן צו משה׳ן און דער משכן וואס די אידן האבן געבויט.

דער ווארט "עדות" שטייט ניט ביי דעם ערשטן משכן,

וואס דער אויבערשטער האט באוויזן,

נאר דוקא ביי דעם צווייטן משכן וואס אידן האבן געבויט.

דער ענין פון עדות איז דוקא אויף א פארבארגענער זאך.

אויף אן אפענער זאך דארף מען קיין עדות ניט

(דערפאר איז דאך דער דין אז אויף קדוש החודש כאטש עס דארף זיין עדות,

אויב אבער בית דין האבן אליין געזען די לבנה,

קענען זיי מקדש זיין דעם חודש אן קבלת עדות,

דלא תהא שמיעה גדולה מראי׳) 14 ,

נאך מער — אויף מילתא דעבידא לאגלויי דארף מען אויך ניט קיין עדות גמורה 15 ,

דער גאנצער ענין פון עדות איז נאר אויף א דבר הנעלם

(א פארבארגענע זאך).

לויט דעם וועט מען פארשטיין,

וואס דער ווארט "עדות" שטייט דוקא ביי דעם צווייטן משכן,

און דאס איז צוליב צוויי טעמים:

א)

דער משכן איז געווען מעשי ידי אדם,

און פון דברים גשמיים,

וואס עס איז ניט אלקות בגלוי,

דארף מען אויף דעם האבן עדות.

אבער דער ערשטער משכן,

איז א רוחני,

בגלוי,

דארף מען אויף אים קיין עדות ניט.

ב)

דורך דעם משכן הגשמי דוקא איז מען ממשיך עצמות וואס דאס איז העכער פון אלע גילויים — א זאך וואס איז אינגאנצן פארבארגן 16 .

אין דעם משכן וואס דער אויבערשטער האט באוויזן משה׳ן זיינען געווען גילויים,

המשכות,

הארות והשפעות,

אבער ניט עצמות,

דאקעגן אין דעם משכן וואס די אידן האבן געבויט בגשמיות,

דארטן דוקא איז געווען דער ושכנתי בתוכם,

וואס דאס מיינט המשכת העצמות.

כאטש אז דער משכן וואס די אידן האבן געבויט איז געווען פון דברים גשמיים,

מ׳האט גענומען זהב כסף ונחושת און פון זיי אויפגעבויט א משכן,

גאלד און זילבער און קופער כפשוטו;

אבער היא הנותנת,

ווי עס ווערט דערקלערט אין חסידות,

אז עיקר שכינה בתחתונים היתה,

ניט גילויים,

נאר עיקר שכינה 17 .

ח.

דערמיט וועט מען אויך פארשטיין וואס עס שטייט אין ירושלמי 18 ,

בכל יום אדם מתפלל שמונה עשרה...

כנגד י״ח ציוויין שכתוב בפרשת משכן שני.

משכן ראשון רופט אן דער ירושלמי דעם משכן וואס אין פרשת תרומה־תצוה.

משכן שני רופט ער אן דעם משכן וואס אין פרשת ויקהל ופקודי.

און אזוי ווי אין משכו שני שטייט אכצן מאל כאשר צוה,

דערפאר דאוונט מען ח״י ברכות.

באווארנט דער ירושלמי באלד אויפן ארט: אין פלוג איז דאך פאראן ניינצן מאל כאשר צוה,

ענטפערט ער דארט: ובלבד מן ואתו אהליאב בן אחיסמך עד סופי׳ דסיפרא.

ד.

ה.

אז מען רעכנט נאר דעם לשון כאשר צוה וואס שטייט ביי בצלאל און אהליאב צוזאמען,

אבער דאס וואס ס׳שטייט כאשר צוה ביי בצלאל׳ן אליין,

גייט ניט אריין אין חשבון.

אין פלוג איז ניט פארשטאנדיק: א)

וואס איז די שייכות פון ח״י ברכות פון תפלה צו די ח״י מאל כאשר צוה.

ב)

וואס איז דער פארבונד פון תפלה מיט משכן שני דוקא.

ג)

פארוואס רעכנט מען כאשר צוה אנטקעגן די ח״י ברכות נאר וואו עס ווערט דערמאנט אויך אהליאב.

נאך מער איז ניט פארשטאנדיק,

עס איז דאך ידוע 19

אז תפלה איז מלשון חיבור

(אזוי ווי התופל כלי חרס,

נפתולי נפתלתי),

וואס דער ענין פון תפלה איז דער חיבור און פארבונד פון דעם דאוונער צו אלקות,

האט דאך דאס געדארפט האבן א שייכות צו בצלאל׳ן אליין,

וואס ער איז פון שבט יהודה,

מערער ווי צו אהליאב,

למטה דן,

ווייל: א)

שבט יהודה איז דער דערהויבנסטער צווישן שבטים,

(ווי עס שטייט אין מדרש 20

אז דערפאר האט מען אויסגעקליבן בצלאל ואהליאב דוקא,

צוליב המעולה שבשבטים והירוד שבשבטים),

ב)

יהודה איז מלשון הודאה,

און האט בפרט א שייכות צו שמונה עשרה 21 ,

דער ענין הדביקות שבתפלה קען זיין נאר דורך הודאה וביטול,

איז פארוואס האט עס א שייכות מיט דערמאנען אהליאב׳ן דוקא?

ט.

אויפן פסוק סולם מוצב ארצה וראשו מגיע השמימה,

זאגט דער זהר 22

: סולם דא צלותא — תפלה.

אין מדרש 23

שטייט: סולם זה סיני — תורה.

אין חסידות ווערט דערקלערט דער חילוק צווישן תורה און תפלה,

תורה איז המשכה מלמעלה למטה

(פון אויבן אראפ),

און תפלה איז העלאה מלמטה למעלה

(פון אונטן ארויף).

און דאס מיינט סולם מוצב ארצה וראשו מגיע השמימה

(אין דעם ענין פון תפלה)

; דער סולם שטייט "ארצה".

ניט סתם בארץ

(בי״ת — מיט א שב״א),

נאר ארצה מיט א צוגעגעבענער ה״א,

דאס מיינט אז עס ציט זיך לארץ 24 ,

נאך ארציות,

נידעריקער אין ארץ 25 ,

און די עבודה איז,

נעמען די דברים התחתונים ביז וואס ליגט מתחת לארץ,

און מעלה זיין זיי ניט נאר בשמים — מקיפים,

נאר נאך א סך העכער — אין שמימה בתוספת ה״א — מקיפים למקיפים,

און נאך א סך העכער — השמימה — עצמות,

אהין דארף מען מעלה זיין די גשמיות׳דיקע זאכן.

און ווי געזאגט פריער — דאס איז אן עבודה מלמטה למעלה,

עבודה בדרך עבודת עבד.

כאטש מצד דעם גופא איז דא א תענוג,

אבער איר ענין איז עבודת עבד.

כאטש אז מען גיט אויף דעם א כח מלמעלה,

וואס דאס איז דער ענין וישכם לבן בבוקר,

אז בכל צפרא איז מאיר דער לובן העליון 26 ,

איז דאס אבער ניט מער ווי בלויז א נתינת כח,

אבער די עבודה אליין איז מלמטה למעלה.

דערמיט איז פארשטאנדיק די שייכות פון תפלה צו משכן שני דוקא,

ווייל ביידע זיינען איין ענין,

נעמען דברים גשמיים און מאכן פון זיי א משכן ודירה פאר דעם אויבערשטן.

י.

מצד דעם וואס תפלה איז העלאה מלמטה למעלה און מען דארף מעלה זיין אפילו די סאמע נידעריקסטע זאכן,

און לויט דעם באוואוסטן לשון אז מען דארף מיטנעמען אפילו די פאנטאפל 27 ,

איז אזוי ווי ביי זיך גופא דארף מען מיטנעמען אלע כוחות פון נפש,

אויך די נידעריקע כוחות,

און מעלה זיין זיי,

אזוי איז אויך ביי אידן בכלל,

וואס קודם התפלה דארף מען מקבל זיין אויף זיך מצות ואהבת לרעך כמוך,

אזוי ווי עס שטייט אין פרי עץ חיים 28

און דער אלטער רבי ברענגט עס אין סידור,

מען דארף זיך כולל זיין מיט אלעמען צוזאמען,

איז אפילו די אידן וואס זיינען בבחינת אהליאב — אזוי ווי עס שטייט אין מדרש: דער געפאלנסטער צווישן די שבטים — דארף מען זיי אויך מעלה זיין.

וואס דאס איז דאך דער ענין פון ואהבת לרעך כמוך,

לויט דעם מאמר פון בעל שם טוב,

אז מצות אהבת ישראל איז אויך צו א אידן וואס געפינט זיד אין עק וועלט,

וואס ער האט אים קיינמאל ניט געזען און האט מיט אים קיינמאל קיין שייכות ניט געהאט.

בשעת א איד שטעלט זיך דאוונען,

ד.

ה.

אז ער האט שוין געטאן די הכנות וואס מען דארף מאן פארן דאוונען און ער איז שוין גרייט צו שטעלן זיך דאוונען,

וואס מיט דעם עצם ענין פון שטעלן זיך דאוונען,

ובפרט נאך די הכנות פון פארן דאוונען,

ווערט ער דאך גאר שטארק דערהויבן,

ווארום ער רייסט זיך דאך אפ פון אלע ענינים פון וועלט און שטעלט זיך פאר דעם אויבערשטן 29

;

קען ער דאך טראכטן,

וואס האט ער דעמאלט פאר א שייכות מיט א אידן וואס האלט נאך ניט ביי דאוונען,

אפילו ניט ביי הכנות צו דאוונען,

א איד א ירוד.

זאגט מען אים,

אז מצות אהבת ישראל מיינט אפילו צו א אידן וואס אין אן אנדער עק וועלט,

אין אן אנדער עק פון זיין וועלט ברוחניות.

נאך מערער זאגט מען אים,

אז מצות אהבת ישראל איז אפילו צו אזא וואס ער האט אים קיינמאל ניט געזען — ד.

ה.

אפילו איידער ער האט זיך געשטעלט גרייטן צום דאוונען — איז קיינמאל ניט געהאט קיין שייכות מים אים,

ווארום יענער איז באין ערוך צו אים אפילו ווי ער איז איידער ער שטעלט זיך דאוונען וואס זיין נשמה

(איז דעמאלט מער ניט ווי)

באפו 30 .

איז דאס איז ניט נאר א מצוה פון אהבת ישראל וואס זי איז דער יסוד פון דער גאנצער תורה דאס איז אויך נוגע צו זיין דאוונען.

און צו זיינע עליות,

אהבת ישראל איז די הכנה און הקדמה צו זיין תפלה.

דער טעם אויף דעם איז,

ווייל דער סדר העלי׳ איז,

אז מען מוז אויפהויבן פון גאר דעם נידעריקסטן,

ווי עס איז באוואוסט 31

דער משל וואס א בנין הויבט מען אויף דורך א ליווער.

און עס איז פשוט,

אז אויך אין זיין נפש דארף ער מיטנעמען ניט נאר דעם בצלאל שבנפשו נאר אויך דעם דן וירוד שבנפשו.

ער דארף דאוונען מיט אלע כחות צוזאמען,

פון אלעמען מאכן א משכן פאר דעם אויבערשטן.

יא.

און דאס איז דער ענין פון די אכצן ברכות פון שמונה עשרה אנטקעגן די ח״י מאל כאשר צוה וואס שטייען במשכן שני וואו עס ווערט דערמאנט אויך אהליאב,

ווייל דער תכלית הכוונה איז צו מאכן אויך פון די ענינים פון אהליאב א משכן,

און אזוי אויך אין תפלה דארף מען מעלה זיין אויך אהליאב׳ן.

יב.

אזוי ווי אין משכן איז דורך דערהויבונג פון אונטן ארויף

(און בפרטיות אין דעם ענין פון די קרבנות פון משכן,

וואס דאס איז איינע פון די עיקר עבודות שבמשכן)

געווען שפעטער די המשכה פון אויבן אראפ — ושכנתי בתוכם

(ריח ניחוח),

און זיי — די העלאה והמשכה — האבן געבראכט דעם "כאשר צוה",

צוה מלשון צוותא — התקשרות והתחברות,

דער פארבונד פון די דברים גשמיים מיט עצמות,

חיבור נברא ובורא,

— און ווייל דער כוח אויף דער התקשרות איז פון משה רבינו,

(אין דער בחינה פון משה רבינו וואס איז פאראן ביי יעדן איינעם)

דערפאר זאגט ער כאשר צוה ה׳ את משה .

—

אזוי אויך אין דעם ענין פון תפלה

(וואס תפלות כנגד קרבנות תקנום).

בשעת עס איז דא די העלאה,

דער מתפלל ווייס אז ער דארף זיך צו קיינעם ניט ווענדן נאר צום אויבערשטן אליין,

— דורך דעם איז ער ממשיך מלמעלה אלע המשכות וואס ער דארף,

רופא חולים ומברך השנים וכו׳ און די העלאה והמשכה פועל׳ן דעם חיבור און די פאראיינציקונג פון דעם מענטשן מיט אלקות,

ביז צום העכסטן יחוד,

וואס דאס איז סיום התפלה "בשלום".

(משיחות פרשת ויקהל,

פקודי,

תשי״א,

תשח״י)

יג.

פון פרשת פקודי גייט מען אריין אין פרשת ויקרא.

די שייכות פון ביידע פרשיות איז:

ביי דער ענדע פון פרשת פקודי רעדט זיך וועגן דעם ענן

(וואלקן)

וואס איז געווען אויף דעם משכן.

ענן איז העלם ,

וואס האט ניט געלאזן משה׳ן אריינגיין אין אוהל מועד,

ולא יכול משה גו׳,

דערנאך איז ויקרא אל משה,

קריאה איז דער ענין פון גילוי

(אנטפלעקונג).

דער גילוי וואס נאך העלם.

דער גילוי וואס נאך דעם העלם איז העכער ווי גילוי אליין,

ווי באוואוסט.

יד.

דער ענין פון גילוי וואס נאך דעם העלם אין דער עבודה פון מענטשן איז עבודת התשובה.

תשובה קומט דאך נאך דעם ווי דער מענטש האט זיך דערווייטערט פון אלקות — העלם.

און תשובה איז דאך דער טייטש צוריקגעקערט — גילוי.

אויך ביי תשובה — אזוי ווי ביים גילוי וואס נאכן העלם — איז כפלים לתושי׳ 32 ,

ביז צו תכלית התשובה — זדונות נעשו לו כזכיות,

אתהפכא חשוכא לנהורא

(זדונות ווערן ווי זכיות און פינצטערניש ווערט איבערגעקערט אויף ליכטיקייט).

טו.

דאס איז אויך דער פשט וואס במקום שבעלי תשובה עומדים צדיקים גמורים אין יכולים לעמוד שם 33 .

ביי צדיקים זיינען פאראן זכיות.

און אין דעם גופא זיינען דא צוויי מדריגות: א)

די המשכה דורך מצוות עשה,

וואס דאס איז דער קו פון ועשה טוב.

ב)

די המשכה דורך מצוות לא תעשה,

דער קו פון סור מרע,

אבער דאך מער ניט ווי אפשטופן דעם רע,

גיט איבערקערן דעם רע אליין צו טוב.

אין אן ענין און עבודה פון גילויים זיינען דא הגבלות,

רע בלייבט רע און מען מוז דאס אפשטופן.

אבער תשובה וואס דאס רירט אן אין עצם הנפש און אזוי אויך למעלה אין עצמות,

דארטן זיינען ניטא קיין הגבלות.

זדונות אליין ווערן זכיות.

און דאס איז דער ענין פון תכלית הקריאה וואס קומט נאך העלם,

ניט אפשטופן און אראפנעמען דעם העלם,

נאר אז "לילה כיום יאיר"

(נאכט וועט לייכטן ווי טאג).

טז.

און דאס איז א הוראה צו יעדער איינעם אין זיין עבודה,

אז אין וועלכן מצב ער געפינט זיך,

טאר ער זיך ניט מייאש זיין חס ושלום,

נאר אדרבה דורכן העלם קען מען צוקומען צו א העכערן גילוי.

אזוי אויך וועגן דורות בכלל.

פרעגט מען דאך די קשיא: עס זיינען געווען א סך שענערע דורות ווי היינט און פונדעסטוועגן איז מען געווען נאך ווייט פון דער גאולה,

היינט ווי זאל מען עס פארשטיין,

אז דוקא אין דעם דור וואס אכשור דרא בתמי׳ וועט זיין די גאולה?

איז דער ענטפער אויף דעם,

אדרבה,

היא הנותנת כנ״ל.

צו פארטאג איז דער שלאף א שטארקערער,

און דעמאלט דארף מען זען זייער שטארקן זיך ניט צו פארשלאפן חס ושלום און אויפכאפן זיך צום אור הבוקר,

ביז מען וועט זוכה זיין צו "לילה כיום יאיר".

(משיחת פרשת פקודי,

תשי״ז)