English translation — שיחת ש"פ וארא, מבה"ח שבט, כ"ח טבת ה'תשמ"ב.

English translation 1

It is the Shabbat of blessing the month of Shevat.

ס'איז שבת מברכים החודש שבט.

English translation 2

As has been discussed many times, first of all one must speak about the matter that pertains to oneself,

כמדובר כמ"פ אז צום אלעם ערסטן דארף מען רעדן וועגן דעם ענין וואס איז נוגע צו זיך,

English translation 3

and in the language of the verse "and listen to the supplication of Your servant" and only afterwards "and of Your people Israel." And in our case

ובלשון הכתוב "ושמעת אל תחנת עבדך" און ערשט דערנאך "ועמך ישראל". ובנדו"ד

English translation 4

(the Shabbat of the eve of the month of Shevat) –

(שבת מבה"ח שבט) –

English translation 5

first of all one must speak about the special day in the month of Shevat that pertains to us particularly,

דארף מען צום אלעם ערשטן רעדן וועגן דעם יום מיוחד בחודש שבט וואס איז נוגע צו אונז במיוחד,

English translation 6

which is the day of the tenth of Shevat –

וואס דאס איז דער טאג פון עשירי בשבט –

English translation 7

the day of the hillula and histalkus of the Rebbe, my father-in-law, the Nasi of our generation.

דער יום ההילולא והסתלקות פון כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורינו.

English translation 8

The Nasi of our generation –

נשיא דורינו –

English translation 9

because a Nasi in Israel is "just as below he stands and serves, so too above he stands and serves" on high2.

ווארום א נשיא בישראל איז "מה להלן עומד ומשמש אף כאן עומד ומשמש" במרום 2.

English translation 10

This is in addition to and more than that which is said "the words of the righteous endure forever,"

וואס דאס איז נוסף לזה און נאכמער ווי דאס וואס מ'זאגט "דברי צדיקים קיימים לעד",

English translation 11

and certainly their blessings endure forever:

ועאכו"כ אז ברכותיהם קיימות לעד:

English translation 12

"The words of the righteous endure forever" and certainly their blessings means,

"דברי צדיקים קיימים לעד" ועאכו"כ ברכותיהם מיינט,

English translation 13

that the words and blessings that they spoke and gave during their lifetime in this world also endure in an eternal manner after their histalkus;

אז די דברים און ברכות וואס זיי האבן געזאגט און געגעבן בחיים חיותם בעלמא דין זיינען אויך קיים באופן נצחי לאחרי הסתלקותם;

English translation 14

however, "just as below he stands and serves, so too above he stands and serves" on high means,

משא"כ "מה להלן עומד ומשמש אף כאן עומד ומשמש" במרום מיינט,

English translation 15

that even now there is a continuation of their nesius,

אז אויך איצטער איז דא א המשך פון נשיאותם,

English translation 16

i.e., that even now there is innovation from them just as there was before.

ד.ה. אז אויך איצטער איז דא חדשות פון זיי פונקט ווי ס'איז געווען לפנ"ז.

English translation 17

And moreover:

ואדרבה:

English translation 18

When the Nasi stands and serves on high

בשעת דער נשיא איז עומד ומשמש במרום

English translation 19

(after the histalkus of the soul from the body)

(לאחרי הסתלקות הנשמה מהגוף)

English translation 20

there is in this an elevation relative to how he previously stood and served as a soul in a body –

איז אין דעם דא אן עילוי לגבי ווי ער האט פריער עומד ומשמש געווען אלס א נשמה בגוף –

English translation 21

because when he is a soul in a body there are the limitations of the body, etc., which limit him, etc.,

ווארום בשעת ער איז א נשמה בגוף זיינען דא די הגבלות הגוף כו' וואס זיינען אים מגביל כו',

English translation 22

however, after the histalkus of his soul from the body,

משא"כ לאחרי הסתלקות נשמתו מהגוף,

English translation 23

when he is found "on high" he stands and serves on high,

בשעת ער געפינט זיך "במרום" איז ער עומד ומשמש במרום,

English translation 24

as he stands on high without the limitation of the body.

ווי ער שטייט במרום אן הגבלת הגוף.

English translation 25

As explained in Tanya,

כמבואר אין תניא',

English translation 26

that even a completely righteous person who is "a servant of Hashem with fear and great love in delights,"

אז אפילו א צדיק גמור וואס ער איז "עובד ה' ביראה ובאהבה רבה בתענוגים",

English translation 27

but when his soul is clothed in a body,

איז אבער בשעת נשמתו איז מלובש אין א גוף,

English translation 28

(as he elaborates there)

(ווי ער פירט דארטן אויס)

English translation 29

the body limits him, etc., and consequently "he will not attain the levels of his attachment to Hashem in awe and love before his descent into this material world, not even a fraction of it, etc."

איז דער גוף אים מגביל כו' ובמילא "לא יגיע למעלות דביקותו בה' בדחילו ורחימו בטרם ירידתו לעוה"ז החומרי לא מינה ולא מקצתה כו'".

English translation 30

And so it is also regarding the matter that exists by a tzaddik after his histalkus,

ועד"ז איז עס אויך בנוגע צום ענין וואס איז דא ביי א צדיק נאך הסתלקותו,

English translation 31

that "just as below he stands and serves, so too above he stands and serves" on high, that after his histalkus

אז "מה להלן עומד ומשמש אף כאן עומד ומשמש" במרום אז לאחרי הסתלקותו

English translation 32

("here")

("כאן")

English translation 33

this is in a higher manner than it was when his soul was clothed in the body,

איז דאס אויף א העכערן אופן ווי דאס איז געווען בשעת נשמתו איז געווען מלובש בהגוף,

English translation 34

because after the histalkus the limitations of the body, etc., are not present.

ווארום לאחר ההסתלקות זיינען ניטא די הגבלות הגוף וכו'.

English translation 35

And as explained in Igeres HaKodesh

וכמבואר אין אגה"ק

English translation 36

(of the baal hahillula of the 24th of Teves,

(פון דעס בעל ההילולא פון כ"ד טבת,

English translation 37

which the day of the 24th of Teves (which was in the previous week) is elevated in a manner of "Vayechulu"4 on this Shabbat)

וואס דער טאג פון כ"ד טבת (וואס איז געווען בשבוע שלפנ"ז) ווערט נתעלה אין אן אופן פון "ויכולו" 4 בשבת זו)

English translation 38

in connection with the histalkus of a tzaddik,

בקשר מיט דער הסתלקות פון א צדיק',

English translation 39

that "a tzaddik who departs is found in all the worlds more than during his lifetime, etc.,"

אז "צדיקא דאתפטר אשתכח בכלהו עלמין יתיר מבחיוהי כו'",

English translation 40

and "all the worlds" refers not only to "the upper worlds,"

וואס "כולהו עלמין" גייט ניט נאר אויף "עולמות עליונים",

English translation 41

but also to this world –

נאר אויך אויף עוה"ז –

English translation 42

and "a tzaddik who departs is found in all the worlds more than during his lifetime,"

און "צדיקא דאתפטר אשתכח בכלהו עלמין יתיר מבחיוהי",

English translation 43

because then the limitations of the body are not present

ווארום דעמולט זיינען ניטא די הגבלות פון גוף

English translation 44

(in which the soul of the tzaddik was clothed during his lifetime in this world)

(אין וועלכן די נשמה פון דעם צדיק איז געווען מלובש בחיים חיותו בעלמא דין)

English translation 45

and consequently "all the worlds,"

ובמילא איז "כלהו עלמין",

English translation 46

also this world,

אויך עוה"ז,

English translation 47

receive from the tzaddik with greater strength and power,

מקבל פון דעם צדיק ביתר שאת ויתר עוז,

English translation 48

and especially the students of the tzaddik,

ובפרט די תלמידים פון דעם צדיק,

English translation 49

as explained there.

כמבואר שם.

English translation 50

And moreover:

ואדרבה:

English translation 51

That which "a tzaddik who departs is found in all the worlds more than during his lifetime" –

דאס וואס "צדיקא דאתפטר אשתכח בכלהו עלמין יתיר מבחיוהי" –

English translation 52

is more so in this world than it is in the upper worlds,

איז נאכמער אין עוה"ז ווי דאס איז אין די עולמות העליונים,

English translation 53

and especially for the students of the tzaddik. Because this world is the place where the tzaddik performed his service during his lifetime in this world,

ובפרט לתלמידיו פון דעם צדיק. ווארום עוה"ז איז דער מקום וואו דער צדיק האט עובד געווען עבודתו בחיים חיותו בעלמא דין,

English translation 54

and consequently the continuation that is drawn from the tzaddik after his passing,

ובמילא איז די המשכה וואס ווערט נמשך פון דעם צדיק לאחר פטירתו,

English translation 55

which is "more than during his lifetime" is with greater strength and power in this world,

וואס איז "יתיר מבחיוהי" איז זי ביתר שאת ויתר עוז אין עוה"ז,

English translation 56

and especially for his students.

ובפרט לתלמידיו.

English translation 57

And it is known regarding the matter of a descent for the sake of an ascent,

וכידוע בהענין פון ירידה צורך עלי',

English translation 58

for seemingly:

דלכאורה:

English translation 59

Why did the entire descent of the soul from the place where it is above need to be?

פארוואס האט געדארפט זיין די גאנצע ירידה פון דער נשמה פון דעם ארט וואו זי איז למעלה?

English translation 60

The only answer to this,

איז דער איינציקער תירוץ אויף דעם,

English translation 61

that a descent is for the sake of an ascent:

אז ירידה צורך עלי':

English translation 62

The intention in the descent is that after the descent the soul should be elevated to a more exalted level,

די כוונה אין דער ירידה איז אז נאך דער ירידה זאל די נשמה נתעלה ווערן צו א דרגא נעלית יותר,

English translation 63

which such an ascent is impossible to attain without the descent down here. And because of the most exalted ascent it is worthwhile for the soul to descend from its exalted level.

וואס אזא עלי' אי אפשר אז מ'זאל צו איר צוקומען אן דער ירידה דא למטה. און צוליב דער עלי' נעלית ביותר איז כדאי אז די נשמה זאל אראפקומען פון מדריגתה הנעלית.

English translation 64

Above,

למעלה,

English translation 65

which is "hewn from beneath the Throne of Glory,"

וואס "גזורות מתחת כסא הכבוד"י,

English translation 66

and it is "a part of G-d from above8

און זי איז א "חלק אלוקה ממעל 8

English translation 67

(and as the Alter Rebbe adds -)

(און ווי דער אלטער רבי גיט צו -)

English translation 68

literally,"

ממש",

English translation 69

and it originates from above and beyond,

און זי נעמט זיך מלמעלה מעלה,

English translation 70

until from a "level" that is beyond the category of above and below.

ביז פון א "דרגא" וואס איז העכער פאר גדר מעלה ומטה.

English translation 71

From this, it is also understood regarding our matter –

דערפון איז אויך פארשטאנדיק בנדו"ד –

English translation 72

the concept that exists by a Nasi in Israel,

דער ענין וואס איז דא בא א נשיא בישראל,

English translation 73

that "just as there he stands and serves, so too here he stands and serves",

אז "מה להלן עומד ומשמש אף כאן עומד ומשמש",

English translation 74

and on the contrary,

און אדרבה,

English translation 75

this is "greater than during his lifetime":

דאס איז "יתיר מבחיוהי":

English translation 76

However great was the standing and serving of the Nasi in Israel during his life in this world –

ווי גרויס ס'איז געווען דער עומד ומשמש פון דעם נשיא בישראל בחיים חיותו בעלמא דין –

English translation 77

this was nevertheless a descent for the sake of ascent,

איז דאס אבער אלץ א ירידה צורך עלי',

English translation 78

so that he should attain an even higher level in "standing and serving".

אז ער זאל צוקומען צו נאך העכער אין "עומד ומשמש".

English translation 79

Also during his life in this world

אויך בחיים חיותו בעלמא דין

English translation 80

(as a soul in a body)

(אלס א נשמה בגוף)

English translation 81

he was elevated through his service,

איז ער נתעלה געווארן בעבודתו,

English translation 82

and especially through his students,

ובפרט ע"י תלמידיו,

English translation 83

because "from my students, more than from all of them",

ווארום "מתלמידי יותר מכולם"סי,

English translation 84

and "more than what the homeowner does for the poor,

און "יותר ממה שבעה"ב עושה עם העני,

English translation 85

the poor does for the homeowner" –

העני עושה עם בעה"ב"יי –

English translation 86

but after the departure of his soul from the body, he attains the highest ascent, which came specifically through this descent,

אבער נאך הסתלקות נשמתו פון גוף קומט ער צו דער עלי' נעלית ביותר וואס איז געקומען דוקא ע"י ירידה זו,

English translation 87

and therefore "a righteous person who has passed away is found in all worlds more than during his lifetime".

און דעריבער איז "צדיקא דאתפטר אשתכח בכלהו עלמין יתיר מבחיוהי".

English translation 88

This is an ascent of a different quality;

וואס דאס איז אן עלי' באיכות אחרת;

English translation 89

one cannot say about it "how many times this much"

מ'קען דערויף ניט זאגן "כמה פעמים ככה"

English translation 90

(regarding his "standing and serving" as a soul in a body),

(לגבי זיין "עומד ומשמש" אלס א נשמה בגוף),

English translation 91

because this is not an addition in quantity,

ווארום דאס איז ניט קיין הוספה אין כמות,

English translation 92

rather it is a different quality,

נאר ס'איז אן אנדער איכות,

English translation 93

about which it is not possible to say "how many times this much".

אויף וואס ס'איז ניט שייך צו זאגן "כמה פעמים ככה".

English translation 94

And the "is found...

און דער "אשתכח..

English translation 95

greater than during his lifetime" is with greater strength and vigor in this world,

יתיר מבחיוהי" איז ביתר שאת ויתר עוז אין עוה"ז,

English translation 96

because there he performed his service,

ווארום דארטן האט ער געטאן עבודתו,

English translation 97

there was the descent,

דארטן איז געווען די ירידה,

English translation 98

through which he attained the ascent afterwards.

דורך וועלכער ער איז צוגעקומען צו דער עלי' לאחרי זה.

English translation 99

Regarding our matter –

בנדו"ד –

English translation 100

standing on the Shabbat of Mevarchim the month of Shevat –

שטייענדיק בשבת מברכים החודש שבט –

English translation 101

one speaks about the day of the tenth of Shevat,

רעדט מען וועגן דעם טאג פון עשירי בשבט,

English translation 102

the day of the hillula and histalkus of the Rebbe, my father-in-law, the Rebbe,

דער יום ההילולא והסתלקות פון כ"ק מו"ח אדמו"ר,

English translation 103

the Nasi of our generation.

נשיא דורינו.

English translation 104

This Shabbat Mevarchim Shevat,

וואס שבת מברכים שבט,

English translation 105

the Shabbat before Rosh Chodesh Shevat –

דער שבת פאר ראש חודש שבט –

English translation 106

which blesses Rosh Chodesh Shevat,

וואס בענטשט ר"ח שבט,

English translation 107

and the Shabbat from which "all the days of the coming week are blessed"12,

און דער שבת וואס "מיני' מתברכין כולהו יומין" פון שבוע הבא 12,

English translation 108

including also the day of Rosh Chodesh Shevat,

כולל אויך דעם טאג פון ראש חודש שבטני,

English translation 109

and consequently also all the days of the month of Shevat –

ובמילא אויך אלע טעג פון חודש שבט –

English translation 110

its concept is simply:

איז ענינו כפשוטו:

English translation 111

The Shabbat blesses and gives strength to all matters of the month of Shevat,

דער שבת בענטשט און גיט כח צו אלע ענינים פון חודש שבט,

English translation 112

and especially

ובמיוחד

English translation 113

(relevant to us)

(נוגע אלינו)

English translation 114

to all matters connected with the tenth of Shevat.

צו אלע ענינים פארבונדן מיט יו"ד שבט.

English translation 115

And we bless it with all six expressions that are said in the blessing of the month

און מ'בענטשט דאס מיט אלע שש לשונות וואס מ'זאגט אין ברכת החודש

English translation 116

(following the announcement of which day is Rosh Chodesh).

(בהמשך צו דעם וואס מ'איז מכריז וועלכן טאג ס'איז ראש חודש).

English translation 117

And afterwards we say "and let us say Amen". And "greater is the one who answers Amen than the one who blesses",

און דערנאך זאגט מען "ונאמר אמן". וואס "גדול העונה אמן יותר מן המברך",

English translation 118

because this brings about the completion of the victory of the war,

ווארום דאס טוט אויף די שלימות נצחון המלחמה,

English translation 119

as it is stated at the end of tractate Nazir. And this is also connected with the Baal HaHillula –

ווי עס שטייט אין סוף מס' נזיר. וואס דאס איז אויך פארבונדן מיטן בעל ההילולא –

English translation 120

because the title of Yosef

ווארום דער תואר פון יוסף

English translation 121

(the name of the Baal HaHillula)

(שמו של בעל ההילולא)

English translation 122

is "Nazir among his brothers"14.

איז "נזיר אחיו 14II ".

English translation 123

And it can be said, possibly, that the entire month of Shevat

ויש לומר בדרך אפשר אז גאנץ חודש שבט

English translation 124

(and the Shabbat Mevarchim the month of Shevat)

(און שבת מברכים החודש שבט)

English translation 125

has a special connection to the Baal HaHillula of the tenth of Shevat

האט א שייכות מיוחדת מיטן בעל ההילולא פון יו"ד שבט

English translation 126

(and accordingly, also understand the connection to (tractate) Nazir,

(און עפ"ז אויך פארשטיין דער קשר צו (מס') נזיר,

English translation 127

Yosef "Nazir among his brothers",

יוסף "נזיר אחיו",

English translation 128

where it is stated that "greater is the one who answers Amen than the one who blesses" etc.):

וואס דארטן שטייט אז "גדול העונה אמן יותר מן המברך" וכו'):

English translation 129

It is known15 that the twelve months correspond to the twelve permutations of the name Havayah –

ס'איז ידוע 15 אז די י"ב חדשים זיינען כנגד די י"ב צירופי הוי'וו –

English translation 130

because although the name Havayah has four letters

ווארום כאטש דער שם הוי' האט פיר אותיות

English translation 131

('Yud', 'Hei', 'Vav', 'Hei') –

('י', ה', ו', ה') –

English translation 132

there are, however, two Hei's in it,

זיינען אין דעם אבער דא צוויי ההי"ן,

English translation 133

therefore,

דעריבער,

English translation 134

regarding the matter of permutations,

בנוגע לענין הצירופים,

English translation 135

one counts three letters,

רעכנט מען דא דריי אותיות,

English translation 136

and consequently –

ובמילא –

English translation 137

twelve permutations16.

י"ב צירופים 16.

English translation 138

And as it is stated in Mishnas Chassidim17 that in the month of Shevat "the Havayah that rules over it is the eleventh permutation of the twelve permutations that emerge from the initials of the words 'Yimeiroo v'Hu' "18.

און ווי עס שטייט אין משנת חסידים 17 אז אין חודש שבט איז "הוי' השולטת בו היא צירוף האחד עשר של י"ב צירופי' היוצא מר"ת המ"ר ימי"רנו וה"י' הו"א" 18.

English translation 139

And the twelve permutations of Havayah, which correspond to the twelve months –

און די י"ב צירופי הוי'. וואס כנגדם זיינען די י"ב חדשים –

English translation 140

are also connected with the twelve tribes, as explained in Ohr HaTorah

זיינען אויך פארבונדן מיט די י"ב שבטים. כמבואר אין אור התורה

English translation 141

(in the discourses connected with Rosh Chodesh and with "Mechor Chodesh").

(אין די דרושים פארבונדן מיט ראש חודש און מיט מחר חודש").

English translation 142

Accordingly, it follows,

וואס עפ"ז קומט אויס,

English translation 143

that the eleventh month,

אז דער חודש הי"א,

English translation 144

the month of Shevat,

חודש שבט,

English translation 145

is connected with the eleventh tribe,

איז פארבונדן מיט שבט הי"א,

English translation 146

Yosef,

יוסף,

English translation 147

who is one before the last of the tribes

וואס ער איז איינער פאר דעם לעצטן פון די שבטים

English translation 148

(Binyamin).

(בנימין).

English translation 149

And the matters of this month begin on this Shabbat Mevarchim the month of Shevat,

און די ענינים פון דעם חודש הויבן זיך אן אין דעם שבת מברכים החודש שבט,

English translation 150

because then we bless and give strength to the month of Shevat,

ווארום דעמולט בענטשט מען און מ'גיט כח צו חודש שבט,

English translation 151

and especially to the tenth of Shevat,

ובמיוחד צו יו"ד שבט,

English translation 152

the day of the hillula of the Nasi of our generation,

דער יום ההילולא פון נשיא דורינו,

English translation 153

the Rebbe, my father-in-law, the Rebbe.

כ"ק מו"ח אדמו"ר.

English translation 154

"The deed is the main thing"20,

המעשה הוא העיקר 20,

English translation 155

there is also thought and speech, but the main thing is actual deed. One must derive a directive in actual deed connected with the day of the hillula of the tenth of Shevat.

ס'איז אויך דא מחשבה ודיבור אבער דער עיקר איז מעשה בפועל. דארף מען ארויסנעמען א הוראה אין מעשה בפועל פארבונדן מיטן יום ההילולא פון יו"ד שבט.

English translation 156

Just as this is in the worlds:

כשם ווי דאס איז אין עולמות:

English translation 157

The entirety of the order of the chain of descent is divided into four worlds,

כללות סדר השתלשלות טיילט זיך אויף ד' עולמות,

English translation 158

and the world of Asiyah is the lowest world,

און עולם העשי' איז דער עולם הד',

English translation 159

the lowest world

דער עולם הכי תחתון

English translation 160

(of the four worlds).

(פון די ד' עולמות).

English translation 161

And the main point of all the worlds is the world of Asiyah.

און דער עיקר פון אלע עולמות איז עולם העשי'.

English translation 162

And likewise, within the world of Asiyah itself, there are all four worlds –

ועד"ז אין עולם העשי' גופא זיינען פאראן אלע ד' עולמות –

English translation 163

the main thing is the Asiyah of Asiyah.

איז דער עיקר עשי' שבעשי'.

English translation 164

On the other hand, however –

לאידך גיסא אבער –

English translation 165

completeness is specifically when all worlds exist.

שלימות איז דוקא בשעת עס זיינען פאראן אלע עולמות.

English translation 166

This is also in the service of man:

עד"ז איז דאס אויך אין עבודת האדם:

English translation 167

The main thing is action in practice. However, in order to have completeness of action –

דער עיקר איז מעשה בפועל. בכדי אבער האבן שלימות המעשה –

English translation 168

there must also be thought and speech, etc.,

דארף זיין אויך מחשבה ודיבור וכו',

English translation 169

up to service “with all your heart and with all your soul, etc.”

ביז עבודה "בכל לבבך ובכל נפשך כו'".

English translation 170

And this is as it is in the fulfillment of the commandments:

וע"ד ווי דאס איז אין קיום המצוות:

English translation 171

The completeness of the fulfillment of a commandment is specifically when the action of the commandment exists –

שלימות קיום המצוה איז דוקא בשעת ס'איז דא פעולת המצות –

English translation 172

the part of action in the commandment,

חלק העשי' שבמצוה,

English translation 173

the blessing of the commandment –

ברכת המצוה –

English translation 174

the part of speech in the commandment,

חלק הדיבור שבמצוה,

English translation 175

the intention of the commandment – the part of thought in the commandment,

כוונת המצוה- חלק המחשבה שבמצוהיי,

English translation 176

and also the essence of man –

און אויך עיקר האדם –

English translation 177

which is the aspect of the

וואס דאס איז דער ענין הד'

English translation 178

(from below upward) in him,

(מלמטלמ"ע) שבו,

English translation 179

his aspect of Atzilus. In this itself, however, the main thing is –

אצילות שבו. אין דעם גופא איז אבער דער עיקר –

English translation 180

action. Action is the main thing:

מעשה. המעשה הוא העיקר:

English translation 181

But one must do all the aspects in order for it to be complete.

אבער מ'דארף טאן אלע ענינים בכדי עס זאל זיין שלימות.

English translation 182

And although now the order must be “Snatch and eat –

ואע"פ אז איצטער דארף זיין דער סדר "חטוף ואכול –

English translation 183

snatch and drink”22,

חטוף ואישתי" 22,

English translation 184

one must immediately perform action in practice,

מ'דארף גלייך אפטאן מעשה בפועל,

English translation 185

and not wait until one has intentions and thought and speech, etc. –

און ניט ווארטן ביז מ'האט כוונות און מחשבה ודיבור וכו' –

English translation 186

it is, however, self-understood

איז אבער מובן מעצמו,

English translation 187

that this is only when there is a concern that if one does not immediately perform the matter,

אז דאס איז נאר בשעת ס'איז דא א חשש אז אויב מ'וועט ניט גלייך אפטאן דעם ענין,

English translation 188

but rather makes preparations and thinks intentions in order for it to be complete –

נאר מאכן הכנות און טראכטן כוונות בכדי עס זאל זיין בשלימות –

English translation 189

one will then not be able to perform it –

וועט מען דאס דערנאך ניט קענען אפטאן –

English translation 190

then one must immediately perform the action in practice,

דארף מען דעמולט גלייך אפטאן די מעשה בפועל,

English translation 191

“snatch and eat, snatch and drink.” And especially when it concerns the refinement of the sparks,

"חטוף ואכול חטוף ואשתי". ובפרט ווען עס רעדט זיך וועגן בירור הניצוצות,

English translation 192

where one must be stringent;

וואס דעמולט דארף מען גיין לחומרא;

English translation 193

but when one knows for certain that one has time to do the action in practice, for example –

בשעת מ'ווייסט אבער זיכער אז מ'האט צייט צו טאן די מעשה בפועל. לדוגמא –

English translation 194

a matter that is time-dependent,

אן ענין שהזמן גרמא,

English translation 195

which is connected to a specific time,

וואס דאס איז פארבונדן מיט א זמן מיוחד,

English translation 196

and one cannot do it earlier,

און מ'קען דאס ניט טאן פריער,

English translation 197

even if one wants to –

אפילו אויב מ'וויל –

English translation 198

one must certainly endeavor to do it with utmost completeness,

דארף מען זיכער זיך משתדל זיין טאן דאס בתכלית השלימות,

English translation 199

with thought and speech,

מיט מחשבה ודיבור,

English translation 200

intention, etc.

כוונה וכו'.

English translation 201

And this is also regarding our subject:

ועד"ז איז אויך בנוגע לנדו"ד:

English translation 202

Rosh Chodesh Shevat is a matter that is time-dependent. It was established as a special day,

ר"ח שבט איז אן ענין שהזמן גרמא. דאס איז נקבע געווארן ליום מיוחד,

English translation 203

and it is not possible to do the matters connected with Rosh Chodesh Shevat before the special day,

און ס'איז ניט שייך אז מ'זאל טאן די ענינים פארבונדן מיט ר"ח שבט פאר דעם יום מיוחד,

English translation 204

rather one must do them specifically on the special day.

נאר מ'דארף דאס טאן ביום המיוחד דוקא.

English translation 205

Therefore,

דעריבער,

English translation 206

when one is before the time,

בשעת מ'שטייט מיט א זמן לפנ"ז,

English translation 207

on Shabbat Mevarchim the month of Shevat –

בשבת מברכים החודש שבט –

English translation 208

one can and must prepare oneself with the appropriate preparations for Rosh Chodesh Shevat and for Yud Shevat,

קען מען און מ'דארף זיך צוגרייטן מיט די הכנות מתאימות צו ר"ח שבט און צו יו"ד שבט,

English translation 209

so that the action in practice on that day should be with utmost completeness

בכדי אז די מעשה בפועל ביום זה זאל זיין בתכלית השלימות

English translation 210

(with thought and speech,

(מיט מחשבה ודיבור,

English translation 211

intention, etc.).

כוונה וכו').

English translation 212

And this is demanded from each one, that his service should be with utmost completeness,

און דאס מאנט מען פון יעדן איינעם אז עבודתו זאל זיין בתכלית השלימות,

English translation 213

for if not for completeness, the soul would not have needed to descend down here below,

ווארום אויב ניט צוליב שלימות האט די נשמה ניט געדארפט יורד זיין דא למטה,

English translation 214

rather it could have performed its service above.

נאר זי האט געקענט טאן עבודתה למעלה.

English translation 215

And since this is demanded from each one,

און וויבאלד אז מ'מאנט דאס פון יעדן איינעם,

English translation 216

it is a certain thing that one has the strength for this,

איז א זיכערע זאך אז מ'האט כח אויף דעם,

English translation 217

for “I do not ask etc. except according to their power”23.

ווארום "איני מבקש כו' אלא לפי כחן" 23.

English translation 218

And this also regarding the day of the hillula of Yud Shevat,

ועד"ז אויך בנוגע צו דעם יום ההילולא פון יו"ד שבט,

English translation 219

that it is demanded that the service connected with it be with utmost completeness,

אז מ'מאנט אז די עבודה פארבונדן דערמיט זאל זיין בתכלית השלימות,

English translation 220

and since this is demanded –

און וויבאלד אז מ'מאנט דאס איז –

English translation 221

the righteous are “like their Creator”24,

צדיקים "צדיקים דומים לבוראם" 24,

English translation 222

and consequently, also that which the righteous demand is only according to their power.

ובמילא איז אויך דאס וואס צדיקים מאנען איז אינם מבקשים אלא לפי כחן.

English translation 223

In the action itself –

אין מעשה גופא –

English translation 224

there are indeed “good deeds”25 in the plural,

זיינען דאך פאראן "מעשים טובים" 25 לשון רבים,

English translation 225

commandments in the plural,

מצוות לשון רבות,

English translation 226

613 commandments,

תרי"ג מצוות,

English translation 227

and even positive commandments –

און אפילו מצוות עשה –

English translation 228

there are 248 positive commandments –

זיינען פאראן רמ"ח מ"ע –

English translation 229

in what must the action in practice connected specifically with Yud Shevat consist,

איז אין וואס דארף באשטיין במיוחד די מעשה בפועל פארבונדן מיט יו"ד שבט,

English translation 230

the day of the hillula and passing of the Rebbe, my master, father-in-law, and teacher?

יום ההילולא והסתלקות פון כ"ק מו"ח אדמו"ר?

English translation 231

The answer to this is:

איז דער ענטפער אויף דעם:

English translation 232

There are the letters and talks, etc., of the baal hahillula

עס זיינען פאראן די מכתבים און שיחות כו' פון דעם בעל ההילולא

English translation 233

(of Yud Shevat),

(פון יו"ד שבט),

English translation 234

and when one reads them for oneself –

וואס בשעת איינער לייענט זיי אדעתי' דנפשי' –

English translation 235

a person knows in his soul what is specifically relevant to him,

איז ידע אינש בנפשי' וואס עס איז שייך במיוחד צו אים,

English translation 236

what he needs to take out from the letters and talks, etc.

וואס ער דארף ארויסנעמען פון די מכתבים ושיחות כו'.

English translation 237

Certainly it is demanded and desired that each one be a complete structure –

זיכער מאנט מען און מ'וויל אז יעדערער זאל זיין א קומה שלימה –

English translation 238

but each one specifically has a particular matter with which he must begin,

אבער יעדערער במיוחד האט אן ענין מיוחד וואס מיט אים דארף ער אנהויבן,

English translation 239

and this he can and must take out from the letters and talks, etc., of the baal hahillula.

און דאס קען ער און דארף ער ארויסנעמען פון די מכתבים ושיחות כו' פון דעם בעל ההילולא.

English translation 240

In addition, there is also a particular matter in which the baal hahillula specifically engaged,

דערצו איז אויך דא אן ענין מיוחד אין וועלכן דער בעל ההילולא האט במיוחד געטאן,

English translation 241

connected with

פארבונדן מיט

English translation 242

(Rosh)

(ראש)

English translation 243

Chodesh Shevat –

חודש שבט –

English translation 244

from which one must take out a directive in action in practice

פון וואס מ'דארף ארויסנעמען א הוראה אין מעשה בפועל

English translation 245

(connected with his day of hillula,

(פארבונדן מיטן יום ההילולא שלו,

English translation 246

Yud Shevat):

יו"ד שבט):

English translation 247

It is written in the Torah26 “In the eleventh month, on the first of the month

עס שטייט אין תורה 26 "בעשתי עשר חודש באחד לחודש

English translation 248

(Rosh Chodesh Shevat)

(ראש חודש שבט)

English translation 249

etc., Moses began to explain this Torah,”

גו' הואיל משה באר את התורה הזאת",

English translation 250

and afterwards this continued

און דערנאך איז דאס אנגעגאנגען

English translation 251

(the “explaining of this Torah” by Moses)

(דער "באר את התורה הזאת" ע"י משה)

English translation 252

throughout the entire month of Shevat,

במשך גאנץ חודש שבט,

English translation 253

and also at the beginning of the month of Adar,

און אויך אין התחלה פון חודש אדר,

English translation 254

until 7 Adar when “Moses went, etc.”27.

ביז ז' אדר ווען "וילך משה וגו'" 27.

English translation 255

What emerges from this is that in the month of Shevat there is a wondrous thing that is not found in any other month –

וואס דערפון קומט אויס אז אין חודש שבט איז דא א דבר נפלא וואס איז ניטא אין קיין אנדער חודש –

English translation 256

In the entire month of Shevat was the matter of "explain this Torah";

אין דעם גאנצן חודש שבט איז געווען דער ענין פון "באר את התורה הזאת";

English translation 257

The month of Shevat is a complete month that is connected with Torah.

חודש שבט איז א חודש שלם וואס איז פארבונדן מיט תורה.

English translation 258

This is not found even in the month

וואס דאס געפינט מען ניט אפילו אין דעם חודש

English translation 259

(Sivan)

(סיון)

English translation 260

when the Giving of the Torah took place. And even the month of Iyar,

ווען ס'איז געווען מתן תורה. און אפילו חודש אייר,

English translation 261

during which the entire month we count the Omer as a preparation for the Giving of the Torah –

וואס דעם גאנצן חודש ציילט מען ספירת העומר אלס הקדמה צו מתן תורה –

English translation 262

it does not, however, reach the month of Shevat,

קומט ער אבער ניט צו חודש שבט,

English translation 263

about which it is stated in the Written Torah,

וואס אויף אים שטייט אין תושב"כ,

English translation 264

to which even the Sadducees concede what is stated in the Written Torah28,

וואס אפילו צדוקים זיינען מודה אין וואס עס שטייט אין תושב"כ 28,

English translation 265

that during the entire month was "explain this Torah".

אז אין דעם גאנצן חודש איז געווען "באר את התורה הזאת".

English translation 266

The explanation of "explain this Torah" is:

דער פירוש אין "באר את התורה הזאת" איז:

English translation 267

"He explained it to them in seventy languages"28. And as it is also stated29 "and you shall write..

"בשבעים לשון פירשה להם" 28. און ווי עס שטייט אויך 29 "וכתבת..

English translation 268

all the words of this Torah clearly",

את כל דברי התורה הזאת באר היטב",

English translation 269

"in seventy languages"30,

"בע' לשון" 30,

English translation 270

as is known31 that "clearly" in its numerical value (hey,

כידוע 31 אז "היטב" במספר הקודמי (ה',

English translation 271

together with hey – yud,

צוזאמען מיט ה' – י',

English translation 272

together with hey yud tes,

צוזאמען מיט ה' י' ט',

English translation 273

together with hey yud tes beis)

צוזאמען מיט ה' י' ט' ב')

English translation 274

equals seventy in gematria.

איז בגימטריא שבעים.

English translation 275

And just as there is a Moshe Rabbeinu in every generation32,

און אזוי ווי ס'איז דא א משה רבינו בכל דור ודור 32,

English translation 276

the Nasi of every generation33 – with him is the matter of "explain this Torah –

דער נשיא פון כל דור ודור 33 - איז ביי אים דא דער ענין פון "באר את התורה הזאת –

English translation 277

in seventy languages".

בשבעים לשון".

English translation 278

Especially and with emphasis and in a revealed manner, this matter of "explain this Torah –

במיוחד ובהדגשה ובגלוי געפינט מען דעם ענין פון "באר את התורה הזאת –

English translation 279

in seventy languages" is found with the Nasi of our generation,

בשבעים לשון" בא נשיא דורינו,

English translation 280

the Moshe Rabbeinu of this generation of ours,

דער משה רבינו פון דורינו זה,

English translation 281

His Holy Honor, my father-in-law, the Rebbe,

כ"ק מו"ח אדמו"ר,

English translation 282

the Baal HaHillula of Yud Shevat,

דער בעל ההילולא פון יו"ד שבט,

English translation 283

that on Rosh Chodesh Shevat,

וואס בראש חודש שבו,

English translation 284

"in the eleventh month, on the first of the month",

"בעשתי עשר חודש באחד לחודש",

English translation 285

and throughout the entire month was "explain this Torah" by Moshe Rabbeinu for the first time:

ובמשך כל החודש איז געווען "באר את התורה הזאת" ע"י משה רבינו בפעם הראשונה:

English translation 286

His Holy Honor, my father-in-law, the Rebbe, exerted himself especially and instructed, etc.,

כ"ק מו"ח אדמו"ר האט זיך משתדל געווען במיוחד און האט אנגעזאגט כו',

English translation 287

that words of Torah, and particularly the teachings of Chassidus, be translated into many languages,

אז מ'זאל איבערזעצן דברי תורה ובפרט תורת החסידות אויף כו"כ לשונות,

English translation 288

so that all Jews

בכדי אז אלע אידן

English translation 289

(in whatever language they speak)

(אין וועלכער שפראך זיי רעדן)

English translation 290

will be able to learn and understand them.

זאלן דאס קענען לערנען און פארשטיין.

English translation 291

What is the innovation in this:

וואס דער חידוש בזה איז:

English translation 292

He not only translated matters in Torah that pertain to practical deed into other languages,

ער האט ניט נאר איבערגעזעצט ענינים אין תורה וואס זיינען נוגע אין מעשה בפועל אין אנדערע לשונות,

English translation 293

which is no innovation,

וואס דאס איז קיין חידוש ניט,

English translation 294

because there is no choice in this,

ווארום אין דעם איז קיין ברירה ניטא,

English translation 295

since one cannot wait with practical deed until the other person learns the Holy Tongue,

ווייל מ'קען ניט ווארטן מיט מעשה בפועל ביז יענער וועט זיך אויסלערנען לה"ק,

English translation 296

rather he must immediately

נאר ער דארף גלייך

English translation 297

(as he stands in his current situation)

(ווי ער שטייט במצבו איצטער)

English translation 298

fulfill the practical deed;

מקיים זיין די מעשה בפועל;

English translation 299

Rather, he also translated matters in the secrets of Torah and the secrets of secrets,

נאר ער האט אויך איבערגעזעצט ענינים אין רזין דאורייתא און רזין דרזין,

English translation 300

regarding which one could seemingly ask the question:

וואס אויף דעם קען מען לכאורה פרעגן די שאלה:

English translation 301

There is no necessity to do this,

ס'איז ניטא קיין הכרח דאס צו טאן,

English translation 302

one could surely wait until one teaches the other the Holy Tongue.

מ'קען דאך ווארטן ביז מ'וועט יענעם אויסלערנען לה"ק.

English translation 303

And especially since it concerns the language of the Rebbe,

ובפרט אז עס רעדט זיך וועגן לשון הרב,

English translation 304

and the best translations thereof –

און די בעסטע העתקות דערפון –

English translation 305

do not reach the language of the Rebbe, –

קומען ניט צו לשון הרב, –

English translation 306

Nevertheless, he exerted himself and commanded his chassidim and emissaries, etc., to translate secrets and secrets of secrets into many languages.

אעפ"כ האט ער זיך משתדל געווען און געהייסן זיינע חסידים ושלוחים כו' צו איבערזעצן רזין און רזין דרזין אויף כו"כ לשונות.

English translation 307

This is simply the matter of "explain this Torah –

וואס דאס איז בפשטות דער ענין פון "באר את התורה הזאת –

English translation 308

in seventy languages".

בשבעים לשון".

English translation 309

In addition, there is also the simple explanation of "explain this Torah" –

דערצו איז אויך דא דער פירוש הפשוט אין "באר את התורה הזאת" –

English translation 310

that one teaches Torah to other Jews and explains and elucidates it to them. This is also found with special emphasis by the Baal HaHillula of Yud Shevat,

אז מ'לערנט תורה מיט אנדערע אידן און מ'איז זיי דאס מסביר ומבאר. וואס דאס געפינט מען אויך בהדגשה מיוחדת בא דעם בעל ההילולא פון יו"ד שבט,

English translation 311

that he immersed himself in the study of Torah in public.

אז ער האט זיך געקאכט אין לימוד התורה ברבים.

English translation 312

As we see in that for the first Festival of Redemption of the Baal HaHillula

ווי מ'זעט עס אין דעם וואס צו דעם חג הגאולה הראשון פון דעם בעל ההילולא

English translation 313

(Yud Beis Tammuz 5688)

(י"ב תמוז תרפ"ח)

English translation 314

he published a maamar to study, beginning "Ten who sit and engage in Torah, etc."34,

האט ער ארויסגעגעבן א מאמר צו לערנען ד"ה עשרה שיושבין ועוסקים בתורה כו' 34,

English translation 315

which "Ten who sit and engage in Torah"35 simply emphasizes the study of Torah in public,

וואס "עשרה שיושבים ועוסקים בתורה" 35 איז בפשטות מדגיש לימוד התורה בציבור,

English translation 316

and a true public is ten from Israel –

וואס אן אמת'ער ציבור איז עשרה מישראל –

English translation 317

simply studying with other Jews,

בפשטות לערנען מיט אנדערע אידן,

English translation 318

the matter of "explain this Torah".

דער ענין פון "באר את התורה הזאת".

English translation 319

From this it is understood in what the directive in practical deed connected with the Baal HaHillula of Yud Shevat must consist –

דערפון איז פארשטאנדיק אין וואס עס דארף באשטיין די הוראה אין מעשה בפועל פארבונדן מיטן בעל ההילולא פון יו"ד שבט –

English translation 320

standing on Shabbat Mevarchim the month of Shevat:

שטייענדיק בשבת מברכים החודש שבט:

English translation 321

One must do in all matters of spreading Torah and Judaism,

מ'דארף טאן אין אלע ענינים פון הפצת התורה והיהדות,

English translation 322

beginning with spreading the wellsprings outward,

אנהויבנדיק פון הפצת המעינות חוצה,

English translation 323

in which the Baal HaHillula immersed himself,

אין וואס דער בעל ההילולא האט זיך געקאכט,

English translation 324

beginning with "explain this Torah" –

אנהויבנדיק פון "באר את התורה הזאת" –

English translation 325

teaching Torah to other Jews and explaining and elucidating it to them,

לערנען תורה מיט אנדערע אידן און פאר זיי דאס מסביר און מבאר זיין,

English translation 326

and –

און –

English translation 327

translating Torah,

איבערזעצן תורה,

English translation 328

and particularly the teachings of Chassidus

ובמיוחד תורת החסידות

English translation 329

(secrets and secrets of secrets)

(רזין און רזין דרזין)

English translation 330

into other languages so that all Jews will be able to understand it.

אויף אנדערע לשונות בכדי אז אלע אידן זאלן דאס קענען פארשטיין.

English translation 331

And to do this in actual deed,

און טאן אין דעם במעשה בפועל,

English translation 332

and with perfect completeness,

און בתכלית השלימות,

English translation 333

not only deed alone,

ניט נאר מעשה אליין,

English translation 334

but in thought and speech,

נאר במחשבה ודיבור,

English translation 335

with intention etc.

מיט כוונה וכו'

English translation 336

(as above at length),

(כנ"ל ס"ה),

English translation 337

which is demanded from each one, that with him it should be with perfect completeness.

וואס דאס מאנט מען פון יעדן איינעם אז ביי אים זאל זיין בתכלית השלימות.

English translation 338

And to do this beginning from this Shabbos,

און טאן אין דעם אנהויבנדיק פון דעם שבת,

English translation 339

Shabbos Mevarchim Chodesh Shevat,

שבת מברכים החודש שבט,

English translation 340

when we bless and give strength for the service of the entire month,

ווען מ'בענטשט און מ'גיט כח צו דער עבודה פון דעם גאנצן חודש,

English translation 341

And this is a blessing and strength from Shabbos,

און דאס איז א ברכה און כח פון שבת,

English translation 342

i.e., connected with delight and "Vayechulu",

ד.ה. פארבונדן מיט תענוג און "ויכולו",

English translation 343

for on Shabbos "there is no sadness in it"36,

וואס בשבת "אין עצב בה" 36,

English translation 344

and "the separation of your Shabbos was not said"37,

און "פרש שבתכם לא נאמר" 37,

English translation 345

and in a manner of "all your work is done"38,

און אין אן אופן פון "כל מלאכתך עשוי" 38,

English translation 346

the explanation of which is not that one need not then do in actual deed,

וואס דער פירוש אין דעם איז ניט אז מ'דארף דעמולט ניט טאן בפועל,

English translation 347

because "I was created to serve my Maker"39 is constant,

ווארום "אני נבראתי לשמש את קוני" 39 איז שטענדיק,

English translation 348

also on the day of Shabbos,

אויך ביום השבת,

English translation 349

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 350

on the day of Shabbos this must be even more than on weekdays,

ביום השבת דארף דאס זיין נאכמער ווי בימות החול,

English translation 351

because Shabbos is this out of delight etc.

ווארום שבת איז דאס מתוך תענוג כו'.

English translation 352

And particularly at the time of the farbrengen on this Shabbos,

ובפרט בשעת דער התוועדות אין דעם שבת,

English translation 353

which comes after Shabbos prayers,

וואס זי קומט נאך תפלת שבת,

English translation 354

including also after Mussaf prayer,

כולל אויך נאך תפלת מוסף,

English translation 355

which Mussaf prayer is the advantage of

וואס תפלת מוסף איז דער אויפטו פון

English translation 356

(the prayer of)

(תפלת)

English translation 357

Shabbos over the other days,

שבת לגבי שאר הימים,

English translation 358

and after the Shabbos meal,

און נאך סעודת שבת,

English translation 359

the concept of which of Shabbos prayer and particularly of the Shabbos meal is –

וואס ענינם פון תפלת שבת און בפרט פון סעודת שבת איז –

English translation 360

delight,

תענוג,

English translation 361

For the enactment and instruction of the Baal HaHilula to make a farbrengen on the day of Shabbos

ווארום די תקנה און הוראה פון דעם בעל ההילולא צו מאכן א התוועדות ביום השבת

English translation 362

(Shabbos Mevarchim)

(שבת מברכים)

English translation 363

was that this should be after prayer and the Shabbos meal,

איז געווען אז דאס זאל זיין נאך תפלת וסעודת שבת,

English translation 364

and so conduct themselves those who walk in his paths etc.,

און אזוי פירן זיך די וואס הולכים באורחותיו כו',

English translation 365

and particularly since the farbrengen is after midday,

ובפרט אז די התוועדות איז נאך חצות,

English translation 366

at the time of Rava D'Ravin40,

בזמן רעוא דרעוין 40,

English translation 367

when then the matter of the delight of Shabbos is even more present,

וואס דעמולט איז נאכמער דא דער ענין התענוג פון שבת,

English translation 368

and as it is simply understood that the Baal HaHilula did not intend that one should pray before dawn and afterwards make the farbrengen before midday,

און ווי ס'איז פארשטאנדיק בפשטות אז דער בעל ההילולא האט ניט געמיינט אז מ'וועט גיין דאוונען פארטאג און דערנאך מאכן די התוועדות נאך פאר חצות,

English translation 369

for when one takes into consideration that this is speaking about prayer,

ווארום בשעת מ'נעמט אין באטראכט אז דאס רעדט זיך וועגן תפלה,

English translation 370

and Shabbos prayer,

און תפלת שבת,

English translation 371

must surely be with contemplation etc. –

דארף דאך דאס זיין מיט התבוננות וכו' –

English translation 372

would that one manage with it until Minchah prayer! It is certain that the instruction to make the farbrengen after prayer and the Shabbos meal is –

איז הלואי אז מ'זאל זיך דערמיט ספראווען ביז תפלת מנחה! איז א זיכערע זאך אז די הוראה צו מאכן די התוועדות נאך תפלת וסעודת שבת איז –

English translation 373

after midday,

לאחרי חצות היום,

English translation 374

at the time of Rava D'Ravin.

בזמן רעוא דרעוין.

English translation 375

Consequently, then the matter of delight is even more emphasized. And particularly in the farbrengen of Shabbos Mevarchim Chodesh Shevat,

במילא איז דעמולט נאכמער בהדגשה ענין התענוג. ובפרט אין דער התוועדות פון שבת מברכים החודש שבט,

English translation 376

the month of the day of the Hilula of the one who instituted that one should then make a farbrengen.

דער חודש פון דעם יום ההילולא פון דעם וואס האט מתקן געווען אז מ'זאל דעמולט מאכן א התוועדות.

English translation 377

What this simply means:

וואס בפשטות מיינט דאס:

English translation 378

Already on this Shabbos Mevarchim Chodesh Shevat one should begin to do in actual deed with greater vigor and strength in the dissemination of the wellsprings outward,

שוין אין דעם שבת מברכים החודש שבט זאל מען אנהויבן טאן במעשה בפועל ביתר שאת ויתר עוז אין הפצת המעינות חוצה,

English translation 379

and with a special emphasis in the matters in which the Baal HaHilula was particularly expert –

און מיט א הדגשה מיוחדת אין די ענינים אין וועלכע דער בעל ההילולא האט זיך במיוחד געקאכט –

English translation 380

"explain this Torah in seventy languages",

"באר את התורה הזאת בשבעים לשון",

English translation 381

at least what and how much it is possible to do on the day of Shabbos,

עכ"פ וואס און וויפל ס'איז שייך טאן ביום השבת,

English translation 382

at least to accept good resolutions to do in all these matters in the coming days,

עכ"פ אננעמען החלטות טובות צו טאן אין די אלע ענינים בימים הבאים,

English translation 383

And then actually do the matters in deed,

און דערנאך טאקע טאן בפועל די ענינים,

English translation 384

not to decide that this is a good thing and a fine thing and a proper thing and a holy thing,

ניט מחליט זיין אז דאס איז א גוטע זאך און א פיינע זאך און א גלייכע זאך און א הייליקע זאך,

English translation 385

and in practice one goes to sleep –

און בפועל לייגט מען זיך שלאפן –

English translation 386

but rather actually fulfill it in deed!

נאר טאקע דאס מקיים זיין בפועל!

English translation 387

And through this one draws additional blessings and influences from the Baal HaHilula,

און דורך דעם איז מען ממשיך תוספות ברכות והשפעות פון דעם בעל ההילולא,

English translation 388

as discussed above

כמדובר לעיל

English translation 389

(at length)

(ס"א)

English translation 390

that "just as there he stands and serves, so too here he stands and serves" etc.,

אז "מה להלן עומד ומשמש אף כאן עומד ומשמש" וכו',

English translation 391

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 392

"he is found in all worlds more than in his lifetime" etc.

"אשתכח בכלהו עלמין יתיר מבחיוהי" וכו'.

English translation 393

Until there is the fulfillment of the prophecy of "awake and sing, you who dwell in dust"41 and the Baal HaHilula of Yud Shevat among them as a soul in a body simply,

ביז אז עס ווערט דער קיום היעוד פון "הקיצו ורננו שוכני עפר"י 41 ובעל ההילולא פון יו"ד שבט בתוכם אלס א נשמה בגוף בפשטות,

English translation 394

in the true and complete redemption.

בגאולה האמיתית והשלימה.

English translation 395

And one should connect this with that which the day of the Hilula

ויש לקשר זה דערמיט וואס דער יום ההילולא

English translation 396

(of Yud Shevat)

(פון יו"ד שבט)

English translation 397

always occurs when we read in Chumash Shemos,

קומט אלעמאל אויס ווען מ'לייענט אין חומש שמות,

English translation 398

and in this year –

ובשנה זו –

English translation 399

Shabbos Mevarchim Chodesh Shevat is Shabbos Parshas Va'eira:

איז שבת מברכים החודש שבט שבת פרשת וארא:

English translation 400

In the order of

אין דעם סדר פון

English translation 401

(the Five Books of)

(חמשה חומשי)

English translation 402

the Torah, Sefer Bereishis comes first and then Sefer Shemos

תורה קומט פריער ספר בראשית און דערנאך ספר שמות

English translation 403

(and then Sefer Vayikra,

(און דערנאך ספר ויקרא,

English translation 404

as follows).

כדלקמן).

English translation 405

Sefer Bereishis is the "Sefer HaYashar",

ספר בראשית איז דער "ספר הישר",

English translation 406

"the book of Avraham, Yitzchak, and Yaakov who are called Yesharim"42,

"ספר אברהם יצחק ויעקב שנקראו ישרים" 42,

English translation 407

simply –

בפשטות –

English translation 408

because there it tells about the Patriarchs. That the Patriarchs stood on a most elevated level,

דערפאר וואס דארטן ווערט דערציילט וועגן די אבות. וואס די אבות זיינען געשטאנען אויף א דרגא נעלית ביותר,

English translation 409

"the Patriarchs, they are the Merkavah"43 etc.

"האבות הן הן המרכבה" 43 וכו'.

English translation 410

Then comes Sefer Shemos,

דערנאך קומט ספר שמות,

English translation 411

"And these are the names of the children of Israel coming to Egypt etc."44,

"ואלה שמות בני ישראל הבאים מצרימה וגו'" 44,

English translation 412

where it speaks about the descent of the children of Israel into exile,

וואו עס רעדט זיך וועגן ירידת בני ישראל אין גלות,

English translation 413

about a most lowly state.

וועגן א מצב ירוד ביותר.

English translation 414

And as is hinted in the name of this book45:

וכמרומז אין דעם נאמען פון דעם ספר 45:

English translation 415

"Shemos":

"שמות":

English translation 416

The entire concept of a name applies only when there is an other. For the concept of an other applies when there is concealment of the light,

דער גאנצער ענין פון א שם איז שייך נאר ווען ס'איז דא א זולת. וואס דער ענין פון א זולת איז שייך ווען ס'איז העלם האור,

English translation 417

the concept of exile,

דער ענין הגלות,

English translation 418

but when one is found within himself alone,

משא"כ ווען איינער געפינט זיך בא זיך אליין,

English translation 419

at a time when there is a revelation of light –

בשעת ס'איז דא א גילוי אור –

English translation 420

one need not come to a name.

דארף מען ניט אנקומען צו א שם.

English translation 421

It is known that before the emanations were emanated etc., the simple upper light filled all of reality and there was no place for the existence of the worlds46,

כידוע אז טרם שנאצלו הנאצלים כו' הי' אור עליון פשוט ממלא כל המציאות ולא הי' מקום לעמידת העולמות 46,

English translation 422

there was no place for an other –

עס איז ניט געווען קיין מקום פאר א זולת –

English translation 423

one did not need to come to the concept of the name. Not as a deficiency or lack,

האט מען ניט געדארפט אנקומען צו ענין השם. ניט אלס א חסרון וגרעון,

English translation 424

but on the contrary –

נאר אדרבה –

English translation 425

as an advantage:

אלס א מעלה:

English translation 426

since the light of the Ein Sof fills all of reality, –

וויבאלד אז אור א"ס ממלא כל המציאות, –

English translation 427

there is a revelation of light –

ס'איז דא גילוי אור –

English translation 428

one need not come to the concept of the name.

דארף מען ניט אנקומען צו ענין השם.

English translation 429

And all the more so, above the level of the light of the Ein Sof filling all of reality

ועאכו"כ אז העכער פון דער דרגא פון אור א"ס ממלא כל המציאות

English translation 430

(which is also already the beginning of the order of the chain of descent) –

(וואס אויך דאס איז שוין התחלת סדר השתלשלות) –

English translation 431

the concept of the name does not apply.

איז ניט שייך דער ענין השם.

English translation 432

Specifically at the time when the contraction and concealment occurred –

דוקא בשעת ס'איז געווארן דער צמצום והעלם –

English translation 433

one must come to and have the concept of the name.

דארף מען אנקומען און האבן ענין השם.

English translation 434

And simply, this is the content of "And these are the names of the children of Israel coming to Egypt" –

וואס בפשטות איז דאס דער תוכן פון "ואלה שמות בני ישראל הבאים מצרימה גו'" –

English translation 435

the descent into the exile of Egypt.

ירידה בגלות מצרים.

English translation 436

On the other hand:

לאידך גיסא:

English translation 437

What is the intention in that they entered into the exile of Egypt? –

וואס איז די כוונה אין דעם וואס מ'איז אריינגעקראכן אין גלות מצרים? –

English translation 438

It is for the sake of the ascent and redemption from Egypt,

איז דאס בשביל העלי' וגאולה פון מצרים,

English translation 439

about which the discussion begins in Parsha Va'eira.

וועגן וועלכע עס הויבט זיך אן רעדן אין פ' וארא.

English translation 440

The redemption from Egypt

גאולת מצרים

English translation 441

(which came specifically through the descent into the exile of Egypt)

(וואס איז געקומען דוקא ע"י הירידה בגלות מצרים)

English translation 442

brought the Jewish people to a more elevated ascent,

האט געבראכט אידן צו אן עלי' נעלית יותר,

English translation 443

higher than they were before the descent,

העכער ווי זיי זיינען געווען לפני הירידה,

English translation 444

until –

ביז –

English translation 445

even higher than the level of the Patriarchs,

נאך העכער ווי די דרגא פון די אבות,

English translation 446

about which the discussion is in the Book of Genesis,

וועגן וועלכע עס רעדט זיך אין ספר בראשית,

English translation 447

"the Book of the Upright":

"ספר הישר":

English translation 448

By the Patriarchs it was "And I appeared to Abraham, to Isaac, and to Jacob as El Shaddai, and My name Hashem I did not make known to them"47,

בא די אבות איז געווען "וארא אל אברהם אל יצחק ואל יעקב בא-ל שדי ושמי הוי' לא נודעתי להם" 47,

English translation 449

and they attained through their service only up to the root of the emanations etc.48;

און זיי האבן דערגרייכט ע"י עבודתם נאר ביז שרש הנאצלים וכו' 48;

English translation 450

but to the Jewish people who were in the exile of Egypt

אבער צו די אידן וואס זיינען געווען אין גלות מצרים

English translation 451

("These are the names of the children of Israel coming to Egypt") –

("אלה שמות בנ"י הבאים מצרימה") –

English translation 452

there was the revelation of the name Hashem,

איז געווען דער גילוי פון שם הוי',

English translation 453

"I am Hashem"49. For specifically through the descent of exile one comes to a more elevated level,

"אני הוי'" 49. ווארום דוקא דורך ירידת הגלות קומט מען צו א דרגא נעלית יותר,

English translation 454

higher than before the descent.

העכער ווי קודם הירידה.

English translation 455

From the other side, however, one must come to the introduction of the Book of Genesis,

פון דער צווייטער זייט אבער דארף מען אנקומען צו דער הקדמה פון ספר בראשית,

English translation 456

"the Book of the Upright" where it discusses the Patriarchs. For in order to perform the service in exile

"ספר הישר" וואו עס רעדט זיך וועגן די אבות. ווארום בכדי צו טאן די עבודה אין גלות

English translation 457

(in "Shemot")

(אין "שמות")

English translation 458

so that through it one may come to the revelation of the name Hashem and to redemption –

אז עי"ז זאל מען צוקומען צו גילוי שם הוי' און צו גאולה –

English translation 459

one must come to a preparation, in the language of Halacha,

דארף מען אנקומען צו א הכנה בלשון ההלכה,

English translation 460

and in the language of our Sages50:

ובלשון חז"ל 50:

English translation 461

"Whatever happened to the Patriarchs –

"כל מה שאירע לאבות –

English translation 462

is a sign for the children",

סימן לבנים",

English translation 463

"The deeds of the Patriarchs are a sign for the children"51,

"מעשה אבות סימן לבנים" 51,

English translation 464

and the explanation of this is,

וואס דער פירוש אין דעם איז,

English translation 465

that the deed and service of the Patriarchs gives power to the service of the Jewish people

אז די מעשה און עבודה פון די אבות גיט כח צו דער עבודה פון אידן

English translation 466

("children")

("בנים")

English translation 467

in later generations.

בדורות לאח"ז.

English translation 468

It is known that there are two types of signs: (a)

כידוע אז עס זיינען פאראן צוויי סוגים פון סימנים: (א)

English translation 469

A sign that is only to indicate about which matter is being discussed, (b)

א סימן וואס איז נאר צו אנווייזן וועגן וועלכער זאך מ'רעדט, (ב)

English translation 470

A sign that itself opens and draws down the concept into the matter. And as explained regarding the two types of signs in Halacha concerning several matters,

א סימן וואס ער אליין טוט אויף און איז ממשיך דעם ענין אין דער זאך. וכמבואר די צוויי סוגים פון סימנים אין הלכה בנוגע לכמה ענינים,

English translation 471

and as the Rogatchover brings this down and explains it52.

און ווי דער ראגאטשאווער ברענגט דאס אראפ און איז דאס מבאר 52.

English translation 472

The concept that "the deeds of the Patriarchs are a sign for the children" is regarding the second type of signs,

דער ענין וואס "מעשה אבות סימן לבנים" איז וועגן דער צווייטער סוג פון סימנים,

English translation 473

that the sign

אז דער סימן

English translation 474

(is not only a proof of the matter, but)

(איז ניט נאר א באווייז אויף דער זאך, נאר)

English translation 475

opens and draws down into the "children"53,

טוט אויף און איז ממשיך אין די "בנים" 53,

English translation 476

similar to the concept that "the Holy One, blessed be He, folded up the entire Land of Israel under him

ע"ד ווי דער ענין וואס "קיפל הקב"ה כל ארץ ישראל תחתיו

English translation 477

(under Jacob)

(תחת יעקב)

English translation 478

" which is "a hint

" וואס איז "רמז

English translation 479

(and sign)

(וסימן)

English translation 480

to him that it would be easy to conquer for his children"54,

לו שתהא נוחה ליכבש לבניו" 54,

English translation 481

meaning that "the Holy One, blessed be He, folded up the entire Land of Israel under him" opened and drew down the concept that "it would be

ד.ה. אז דער "קיפל הקב"ה כל ארץ ישראל תחתיו" האט אויפגעטאן און ממשיך געווען דעם ענין אז "תהא

English translation 482

(the land)

(הארץ)

English translation 483

easy to conquer for his children".

נוחה ליכבש לבניו".

English translation 484

And after one has the power from the Book of Genesis,

און נאך דעם וואס מ'האט דעם כח פון ספר בראשית,

English translation 485

from "the deeds of the Patriarchs" which are "a sign for the children" –

פון "מעשה אבות" וואס זיי זיינען "סימן לבנים" –

English translation 486

one enters into the Book of Exodus,

גייט מען אריין אין ספר שמות,

English translation 487

"And these are the names of the children of Israel coming to Egypt",

"ואלה שמות בני ישראל הבאים מצרימה",

English translation 488

there is the descent of the Jewish people into exile,

ס'איז דא די ירידה פון אידן אין גלות,

English translation 489

and specifically through the service in exile –

און דורך דער עבודה אין גלות דוקא –

English translation 490

they come to a most elevated ascent,

קומען זיי צו אן עלי' נעלית ביותר,

English translation 491

the revelation of the name Hashem –

גילוי שם הוי' –

English translation 492

which was not even by the Patriarchs,

וואס איז ניט געווען אפילו בא די אבות,

English translation 493

until there is the redemption from Egypt.

ביז אז עס ווערט די גאולה פון מצרים.

English translation 494

Until one comes to the Book of Leviticus,

ביז אז מ'קומט צו ספר ויקרא,

English translation 495

the Book of the Priests and the Book of the Offerings,

ספר הכהנים און ספר הקרבנות,

English translation 496

the perfection of which will be in the future to come,

וואס די שלימות דערפון וועט זיין לע"ל,

English translation 497

in the third Holy Temple,

אין דעם ביהמ"ק השלישי,

English translation 498

where they will offer the offerings "according to the commandment of Your will"55.

וואו מ'וועט מקריב זיין די קרבנות "כמצות רצונך" 55.

English translation 499

But as a preparation and introduction to this, the offering of the offerings already took place in the Tabernacle of Moses,

אבער אלס הכנה און הקדמה דערצו איז הקרבת הקרבנות שוין געווען אין משכן משה,

English translation 500

about which the Tabernacle the Almighty says56 "and I will dwell in their midst". And the Tabernacle is eternal, for the works of the hands of Moses are eternal57.

וואס אויפן משכן זאגט דער אויבערשטער 56 "ושכנתי בתוכם". און דער משכן איז א נצחי ווארום מעשי ידי משה זיינען נצחיים 57.

English translation 501

The above also relates to the matter of the histalkus of a tzaddik,

ע"ד הנ"ל איז אויך בנוגע צום ענין ההסתלקות פון א צדיק,

English translation 502

including –

כולל –

English translation 503

the histalkus of Yud Shevat:

די הסתלקות פון יו"ד שבט:

English translation 504

The matter of histalkus is outwardly an undesirable matter,

דער ענין ההסתלקות איז בגלוי אן ענין בלתי רצוי,

English translation 505

which is why it is connected with several matters,

וואס דערפאר איז דאס פארבונדן מיט כמה ענינים,

English translation 506

saying Kaddish, etc.;

זאגן קדיש וכו';

English translation 507

The inner dimension of Torah

פנימיות התורה

English translation 508

(and particularly the Alter Rebbe in Iggeres HaKodesh –

(ובפרט דער אלטער רבי אין אגה"ק –

English translation 509

in the first letter regarding the histalkus of tzaddikim –

אין דער ערשטער אגרת וועגן הסתלקות הצדיקים –

English translation 510

Siman 27 and its explanation)

סימן כ"ז וביאורו)

English translation 511

reveals, however, that inwardly it is not only that this is not a concealment,

איז אבער מגלה אז בפנימיות איז ניט נאר וואס דאס איז ניט קיין העלם,

English translation 512

but on the contrary:

נאר אדרבה:

English translation 513

"A tzaddik who departs is found in all the worlds more than during his lifetime."

"צדיקא דאתפטר אשתכח בכלהו עלמין יתיר מבחיוהי".

English translation 514

As above, that specifically through "Shemos,"

ע"ד ווי דוקא דורך "שמות",

English translation 515

through a descent into exile,

דורך ירידה אין גלות,

English translation 516

which externally is concealment and hiding –

וואס איז בחיצוניות העלם והסתר –

English translation 517

one arrives at a most elevated revelation that could not have been achieved otherwise.

קומט מען צו א גילוי נעלה ביותר וואס מ'וואלט ניט געקענט האבן בלאו הכי.

English translation 518

The lesson from this in actual deed –

די הוראה דערפון אין מעשה בפועל –

English translation 519

as above:

כנ"ל:

English translation 520

In connection with the day of hilula of the Rebbe, my father-in-law, the Rebbe, on Yud Shevat –

בקשר מיטן יום ההילולא פון כ"ק מו"ח אדמו"ר ביו"ד שבט –

English translation 521

each one must,

דארף כאו"א,

English translation 522

already on this Shabbos,

שוין אין דעם שבת,

English translation 523

when we bless the month of Shevat,

מברכים החודש שבט,

English translation 524

engage in the matters in which the baal hahilula was immersed

טאן אין די ענינים אין וועלכע דער בעל ההילולא האט זיך געקאכט

English translation 525

(as discussed earlier),

(ווי גערעדט פריער),

English translation 526

at least what is possible to do on Shabbos. And to accept good resolutions for the coming days until the day of hilula,

עכ"פ וואס ס'איז שייך טאן ביום השבת. און אננעמען החלטות טובות על הימים הבאים ביז דעם יום ההילולא,

English translation 527

and also afterwards.

און אויך דערנאך.

English translation 528

And particularly in the study of the Torah of the baal hahilula,

ובפרט אין לימוד תורתו פון דעם בעל ההילולא,

English translation 529

in which he devoted himself to his Torah,

וואס ער האט זיך אפגעגעבן בתורתו,

English translation 530

by thinking in thought a matter of his Torah,

דורך טראכטן במחשבה אן ענין פון תורתו,

English translation 531

and even better –

און נאך בעסער –

English translation 532

to bring it down in speech,

אראפברענגען דאס בדיבור,

English translation 533

for then it becomes for him "arranged in the 248 limbs"58.

וואס דעמולט ווערט עס ביי אים "ערוכה ברמ"ח אברים" 58.

English translation 534

And although not everyone remembers an entire matter of his Torah,

און כאטש אז ניט יעדערער געדענקט א גאנצן ענין פון תורתו,

English translation 535

but at least something of his Torah everyone knows.

אבער עכ"פ עפעס פון תורתו ווייסט יעדערער.

English translation 536

And through this one draws down even more additional blessings and influences from the baal hahilula,

און דורך דעם איז מען נאכמער ממשיך תוספות ברכות והשפעות פון דעם בעל ההילולא,

English translation 537

who "even here stands and serves,"

וואס "אף כאן עומד ומשמש",

English translation 538

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 539

"he is found in all the worlds more than during his lifetime."

"אשתכח בכלהו עלמין יתיר מבחיוהי".

English translation 540

Until there comes the "Awake and sing, you who dwell in the dust," and he among them,

ביז עס ווערט דער "הקיצו ורננו שוכני עפר" והוא בתוכם,

English translation 541

souls in bodies literally, below ten handbreadths,

נשמות בגופים כפשוטו למטה מעשרה טפחים,

English translation 542

and speedily in our days.

ובעגלא דידן.

English translation 543

The above discussion is regarding Shabbos Mevarchim Chodesh Shevat in every year. There must also be a special lesson from the special determination of Shabbos Mevarchim Chodesh Shevat and Rosh Chodesh Shevat in this year.

המדובר לעיל איז בנוגע צו שבת מברכים החודש שבט בכל שנה ושנה. ס'דארף אויך זיין א הוראה מיוחדת פון דער קביעות מיוחדת פון שבת מברכים החודש שבט און ראש חודש שבט בשנה זו.

English translation 544

And the lesson must be for all times

און די הוראה דארף זיין על כל הזמנים

English translation 545

(not only for this year),

(ניט נאר אויף שנה זו),

English translation 546

as discussed many times.

כמדובר כמ"פ.

English translation 547

In the determination of this year, Shabbos Mevarchim Chodesh Shevat occurs (a)

בקביעות שנה זו קומט אויס שבת מברכים החודש שבט (א)

English translation 548

on Shabbos Parshas Va'eira, and (b)

בשבת פרשת וארא, און (ב)

English translation 549

on the 28th of Teves,

בכ"ח טבת,

English translation 550

i.e., that Rosh Chodesh Shevat occurs on the second day of the week.

ד.ה. אז ר"ח שבט קומט אויס ביום ב' בשבוע.

English translation 551

From both of these details there must also be a lesson for each one.

וואס אויך פון די צוויי פרטים דארף זיין א הוראה לכאו"א.

English translation 552

And particularly from the matter that this Shabbos is Parshas Va'eira –

ובפרט פון דעם ענין וואס שבת זו איז פ' וארא –

English translation 553

as is known the teaching of the Alter Rebbe59 that one must "live with the time,"

כידוע תורת אדה"ז 59 אז מ'דארף "לעבן מיט דער צייט",

English translation 554

with the weekly parshah that is read and studied at that time.

מיט דער פרשת השבוע וואס מ'ליינט און מ'לערנט אין דער צייט.

English translation 555

In our case –

בנדו"ד –

English translation 556

on Shabbos Mevarchim Chodesh Shevat –

בשבת מברכים החודש שבט –

English translation 557

Parshas Va'eira.

פ' וארא.

English translation 558

The lesson from this that Rosh Chodesh Shevat occurs on the second day of the week –

די הוראה דערפון וואס ר"ח שבט קומט אויס ביום ב' בשבוע –

English translation 559

and with a preface:

ובהקדים:

English translation 560

It has been discussed several times regarding the advantage that exists in the determination when Rosh Chodesh occurs on the first day of the week,

מ'האט שוין גערעדט מערערע מאל וועגן דער מעלה וואס איז דא אין דער קביעות ווען ראש חודש קומט אויס ביום ראשון בשבוע,

English translation 561

immediately in continuation and proximity to Shabbos Mevarchim HaChodesh –

גלייך בהמשך ובסמיכות צו שבת מברכים החודש –

English translation 562

that then there is no time,

אז דעמולט איז ניטא קיין זמן,

English translation 563

and consequently no matter,

ובמילא קיין ענין,

English translation 564

that intervenes between them which could intrude and disturb between them,

המפסיק ביניהם וואס קען זיך אריינמישן און שטערן ביניהם,

English translation 565

and consequently one can perform the avodah that is connected with this Rosh Chodesh with utmost perfection, etc.;

ובמילא קען מען טאן די עבודה וואס מאנט זיך בראש חודש זה בתכלית השלימות כו';

English translation 566

as opposed to if there is a day

משא"כ אויב ס'איז דא א יום

English translation 567

(or days)

(אדער ימים)

English translation 568

that intervene between Shabbos Mevarchim HaChodesh and Rosh Chodesh.

המפסיק בין שבת מברכים החודש מיט ראש חודש.

English translation 569

One must say, however, that also in the case where there is a day that intervenes between Shabbos Mevarchim HaChodesh and Rosh Chodesh

מ'מוז אבער זאגן אז אויך אין דעם וואס ס'איז דא א יום המפסיק צווישן שבת מברכים החודש מיט ר"ח

English translation 570

(as in the determination of this year)

(כבקביעות שנה זו)

English translation 571

there is an advantage over the determination when Rosh Chodesh comes in proximity to Shabbos Mevarchim HaChodesh. And the reason:

איז דא א מעלה לגבי די קביעות ווען ר"ח קומט בסמיכות צו שבת מברכים החודש. והטעם:

English translation 572

"None is perfect but the One" –

"אין שלם אלא אחד" –

English translation 573

the only One who is entirely perfect is the Supreme One,

דער איינציקער וואס איז אינגאנצן בשלימות איז דער אויבערשטער,

English translation 574

as opposed to all other matters which have deficiencies within them,

משא"כ שאר כל הענינים האבן אין זיך חסרונות,

English translation 575

and as is known the sichah60 that in every thing there is a mixture of good and evil,

וכידוע די שיחה 60 אז אין יעדער זאך איז דא תערובות טוב ורע,

English translation 576

and there is no good without evil and no evil without good.

און אין טוב בלא רע ואין רע בלא טוב.

English translation 577

We are not speaking here about the state of the world at the beginning of creation,

מ'רעדט דא ניט וועגן מצב העולם בתחלת הבריאה,

English translation 578

when "the world was created in its fullness,"61

וואס "עולם על מילואו נברא" 61,

English translation 579

and likewise not about the state of the world in the future,

ועד"ז ניט וועגן מצב העולם לע"ל,

English translation 580

when everything will be perfect;

וואס דעמולט וועט זיין אלץ בשלימות;

English translation 581

we are speaking about the state of the world now,

מ'רעדט וועגן מצב העולם איצטער,

English translation 582

in which there are deficiencies,

וואס אין אים זיינען דא חסרונות,

English translation 583

no good without evil, etc.

אין טוב בלא רע כו'].

English translation 584

Now, since there is no good without evil,

וואס מה-דאך אז אין טוב בלא רע,

English translation 585

in every thing there is a deficiency –

אין יעדער זאך איז דא א חסרון –

English translation 586

yet "the measure of good is greater, etc.,"62

איז דאך "מדה טובה מרובה כו'" 62,

English translation 587

then certainly in every thing there is an advantage,

איז עאכו"כ אז אין יעדער זאך איז דא א מעלה,

English translation 588

there is no evil without good

אין רע בלא טוב

English translation 589

(as he says in the aforementioned sichah).

(ווי ער זאגט אין דער שיחה הנ"ל).

English translation 590

What emerges from this is that there is certainly an advantage also in the determination when between Shabbat Mevarchim HaChodesh and Rosh Chodesh there is an intervening day

וואס דערפון קומט אויס אז ס'איז זיכער דא א מעלה אויך אין דער קביעות ווען צווישן שבת מברכים החודש מיט ר"ח איז דא א הפסק יום

English translation 591

(as in the determination of this year)

(כבקביעות שנה זו)

English translation 592

compared to the determination when there is no interruption between them.

לגבי דער קביעות ווען ס'איז ניטא קיין הפסק ביניהם.

English translation 593

The explanation of the advantage of the determination of this year

דער ביאור במעלת קביעות שנה זו

English translation 594

(that there is an intervening day between Shabbat Mevarchim HaChodesh and Rosh Chodesh):

(אז ס'איז דא א הפסק יום צווישן שבת מברכים החודש מיט ר"ח):

English translation 595

It is known what is stated in the sichos63 that by Chassidim,

ס'איז ידוע וואס עס שטייט אין די שיחות 63 אז בא חסידים,

English translation 596

and in general by Jews,

ובכלל בא אידן,

English translation 597

there is no automatic occurrence. It is not that there are several matters,

איז ניטא קיין במילא. ניט אז עס זיינען דא כמה ענינים,

English translation 598

and incidentally another matter follows –

ובדרך ממילא קומט נאך אן ענין –

English translation 599

rather there must be the service of man which brings about that matter.

נאר עס דארף זיין עבודת האדם וואס ברענגט צו דעם ענין.

English translation 600

And in the language of Halachah –

ובלשון ההלכה –

English translation 601

that every significant matter requires preparation,

אז יעדער דבר חשוב דארף האבן הכנה,

English translation 602

up to a "great preparation"64,

ביז צו א "הכנה דרבה" 64,

English translation 603

as is the law regarding the Shabbat meal and the like. –

ווי דער דין איז בנוגע צו סעודת שבת וכיו"ב. –

English translation 604

And this is emphatically evident in the determination of this year when Rosh Chodesh Shevat does not come immediately after Shabbat Mevarchim

וואס דאס איז בהדגשה גלוי' בקביעות שנה זו ווען ר"ח שבט קומט ניט גלייך נאך שבת מברכים

English translation 605

(on Sunday),

(ביום ראשון בשבוע),

English translation 606

but on Monday,

נאר ביום ב' בשבוע,

English translation 607

with an intervening day between them:

מיט א הפסק יום ביניהם:

English translation 608

When Rosh Chodesh occurs on Sunday,

בשעת ראש חודש קומט אויס ביום ראשון בשבוע,

English translation 609

in proximity to Shabbat Mevarchim HaChodesh –

בסמיכות צו שבת מברכים החודש –

English translation 610

this is a matter that came about incidentally,

איז דאס אן ענין וואס איז געקומען בדרך ממילא,

English translation 611

without preparation and service on the part of a Jew. Directly from Shabbat,

אן א הכנה ועבודה פון א אידן. גלייך פון שבת,

English translation 612

which is "sanctified and established"65,

וואס "מקדשא וקיימא" 65,

English translation 613

into Rosh Chodesh.

אריין אין ר"ח.

English translation 614

And to say that on the Shabbat day

און זאגן אז ביום השבת

English translation 615

(which comes before Rosh Chodesh)

(וואס קומט פאר ראש חודש)

English translation 616

one prepares for Rosh Chodesh –

איז מען מכין צו ר"ח –

English translation 617

one cannot –

קען מען ניט –

English translation 618

because one may not prepare from the Shabbat day to a weekday66,

ווארום מ'טאר ניט מכין זיין פון יום השבת צו חול 66,

English translation 619

and not to Rosh Chodesh and to a Festival66

און ניט צו ראש חודש און צו יום טוב 66

English translation 620

(and likewise not from a Festival to a weekday and also not from a Festival to Shabbat (for which one must make an Eruv Tavshilin))67.

(ועד"ז ניט מיו"ט לחול און אויך ניט מיו"ט לשבת (וואס דערפאר דארף מען מאכן אן עירוב תבשילין")) 67.

English translation 621

However, when there is an intervening day between Shabbat Mevarchim HaChodesh and Rosh Chodesh –

משא"כ בשעת ס'איז דא א הפסק יום צווישן שבת מברכים החודש מיט ראש חודש –

English translation 622

one has that day to perform the service as preparation for Rosh Chodesh,

האט מען דעם טאג צו טאן די עבודה אלס הכנה צו ראש חודש,

English translation 623

whereby Rosh Chodesh does not come incidentally,

וואס דעמולט קומט דער ראש חודש ניט בדרך ממילא,

English translation 624

but one has prepared for it with appropriate service.

נאר מ'האט זיך דערצו מכין געווען בעבודה המתאימה.

English translation 625

And this is the advantage that exists when Rosh Chodesh is on Monday.

וואס דאס איז די מעלה וואס איז דא בשעת ר"ח איז ביום ב' בשבוע.

English translation 626

And if there are more days between Shabbat Mevarchim and Rosh Chodesh,

און אויב עס זיינען דא מער טעג צווישן שבת מברכים מיט ר"ח,

English translation 627

whereby one could prepare even more –

וואס דעמולט קען מען זיך נאכמער מכין זיין –

English translation 628

this is however without benefit because the one day of preparation is sufficient. And although in more days there could be more service and preparation –

איז דאס אבער אן א תועלת ווארום ס'איז גענוג אויף דעם איין טאג פון הכנה. ואע"פ אז אין מערער טעג קען זיין מערער עבודה און הכנה –

English translation 629

the service and preparation in one day can and must be in a manner of "a small amount containing a large amount".

קען און דארף אבער די עבודה און הכנה ביום אחד זיין אין אן אופן פון מועט מחזיק את המרובה.

English translation 630

And it can be said that this is also connected with the fact that Shabbat Mevarchim HaChodesh Shevat in the determination of this year is on Shabbat Parshat Va'eira

ויש לומר אז דאס איז אויך קשור דערמיט וואס שבת מברכים החודש שבט בקביעות שנה זו איז בשבת פרשת וארא

English translation 631

(according to what was discussed above (section 11) (at least in hint) regarding the distinction between the Patriarchs,

(ע"פ המדובר לעיל (סי"א) (עכ"פ ברמז) בהחילוק צווישן די אבות,

English translation 632

and the service of Bnei Yisrael in the Egyptian exile etc.):

און עבודת בנ"י אין גלות מצרים וכו'):

English translation 633

Earlier we discussed the distinction between the Patriarchs and the service of Bnei Yisrael in the Egyptian exile,

מ'האט פריער גערעדט דעם חילוק צווישן די אבות מיט עבודת בנ"י אין גלות מצרים,

English translation 634

that the Patriarchs indeed stood on a most exalted level,

אז די אבות זיינען טאקע געשטאנען אויף א דרגא הכי נעלית,

English translation 635

but nevertheless "I appeared to Avraham, to Yitzchak, and to Yaakov as Kel Shakkai, but My name Hashem I did not make known to them";

אבער אעפ"כ "וארא אל אברהם אל יצחק ואל יעקב בא-ל שד"י ושמי הוי' לא נודעתי להם";

English translation 636

however, through the service of Bnei Yisrael in the Egyptian exile, it was revealed to them that "I am Hashem".

משא"כ דורך עבודת בנ"י אין גלות מצרים איז צו זיי נתגלה געווארן אז "אני הוי'".

English translation 637

These two matters –

די ביידע ענינים –

English translation 638

"Patriarchs" and the service that a Jew must perform –

"אבות" און די עבודה וואס א איד דארף טאן –

English translation 639

exist in every Jew himself:

זיינען דא בא יעדן אידן עצמו:

English translation 640

Every Jew has as an inheritance the matters of the Patriarchs,

יעדער איד האט בירושה די ענינים פון די אבות,

English translation 641

as the Alter Rebbe explains in Torah Or68 that the aspects of the Patriarchs,

ווי דער אלטער רבי איז מבאר אין תורה אור 68 אז בחי' האבות,

English translation 642

the matter of love, fear, and mercy,

דער ענין פון אהבה ויראה ורחמים,

English translation 643

with all the explanations thereof,

עם כל הביאורים שבזה,

English translation 644

exist "in every time, in every person",

איז דא "בכל זמן בכל אדם",

English translation 645

"for the aspects of the Patriarchs are an inheritance to their descendants after them in every generation etc.",

"שבחי' האבות היא ירושה לבניהם אחריהם בכל דור ודור כו'",

English translation 646

and this gives him strength in his service.

און דאס גיט אים כח בעבודתו.

English translation 647

But this is an aspect within him that he has incidentally as an inheritance from our Patriarchs,

אבער דאס איז א בחינה שבו וואס ער האט בדרך ממילא בירושה מאבותינו,

English translation 648

it does not come through his service,

דאס קומט ניט ע"י עבודתו,

English translation 649

even if he does no service he has it. Therefore, from the perspective of this aspect, "My name Hashem I did not make known to them".

אפילו אויב ער טוט ניט קיין עבודה האט ער דאס. וואס דעריבער איז מצד בחינה זו איז "שמי הוי' לא נודעתי להם".

English translation 650

Afterwards, however, a Jew must perform his service in exile,

דערנאך דארף אבער א איד טאן עבודתו אין גלות,

English translation 651

69 "with mortar and bricks",

69 "בחומר ובלבנים",

English translation 652

"mortar refers to kal vachomer,

"בחומר דא קל וחומר,

English translation 653

and bricks refer to libun hilchata",

ובלבנים דא ליבון הלכתא",

English translation 654

70 the study of Torah,

70 לימוד התורה,

English translation 655

and study leads to action71 –

און לימוד מביא לידי מעשה 71 –

English translation 656

and specifically through this a Jew effects the revelation of the name Hashem,

און דורך דעם דוקא פועל'ט א איד דעם גילוי פון שם הוי',

English translation 657

until he brings about the redemption,

ביז ער ברענגט צו דער גאולה,

English translation 658

higher than he was before the exile,

העכער ווי ער איז געווען לפני הגלות,

English translation 659

as he was only from the aspect of the Patriarchs within him,

ווי ער איז געווען נאר מצד בחי' האבות שבו,

English translation 660

love, fear, and mercy.

אהבה ויראה ורחמים.

English translation 661

And as explained in Tanya72 the advantage of Torah over mitzvot and over the service of the Patriarchs,

וכמבואר אין תניא 72 די מעלה פון תורה אויף מצוות און אויף עבודת האבות,

English translation 662

that through Torah one becomes united in actual unity with the Supreme Will,

אז דורך תורה ווערט מען נתאחד באחדות ממש מיט רצון העליון,

English translation 663

unlike through mitzvot,

משא"כ דורך מצוות,

English translation 664

and unlike through the service of the Patriarchs,

און דורך עבודת האבות,

English translation 665

one does not achieve such unity.

טוט מען ניט אויף אזא התאחדות.

English translation 666

Similar to the advantage of "his life" over "his bones"73.

ע"ד ווי די מעלה פון "חיוהי" לגבי "גרמוהי" 73.

English translation 667

And this is also the advantage of Torah over love and fear and mercy

ועד"ז איז אויך די מעלה פון תורה אויף אהבה ויראה ורחמים

English translation 668

(the service of the Patriarchs),

(עבודת האבות),

English translation 669

that although love and fear are indeed foundations of all the Torah and commandments and the essence of the commandments, etc.,

אז כאטש אהו"ר זיינען טאקע יסודות פון כל התומ"צ און עיקר המצוות כו',

English translation 670

and they lead to Torah and commandments –

און זיי ברענגען צו תומ"צ –

English translation 671

nevertheless, Torah has an advantage over love and fear.

אעפ"כ האט תורה א מעלה לגבי אהו"ר.

English translation 672

And this also explains the advantage of the service of Jews in exile

ועד"ז איז אויך פארשטאנדיק די מעלה פון די עבודה פון אידן אין גלות

English translation 673

(in the study of Torah, etc.)

(אין לימוד התורה כו')

English translation 674

over the aspect of the Patriarchs that is in every Jew –

לגבי דעם ענין האבות שבכל אחד מישראל –

English translation 675

that specifically through the service of Torah study in the time of exile, the revelation of the Name Havayah comes about,

וואס דעריבער איז דוקא ע"י* העבודה פון לימוד התורה אין זמן הגלות ווערט דער גילוי פון שם הוי",

English translation 676

until this brings the redemption.

ביז דאס ברענגט די גאולה.

English translation 677

And in general, the service of a Jew –

ובכללות איז די עבודה פון א אידן –

English translation 678

and especially in the time of exile –

ובפרט אין זמן הגלות –

English translation 679

is the service of self-nullification. But not in a manner that he becomes a "doormat that is trampled,"

עבודת הביטול. אבער ניט אין אן אופן אז ער** ווערט אן "אסקופה הנדרסת",

English translation 680

rather he stands firmly in his study of Torah,

נאר ער שטייט בתוקף אין זיין לימוד התורה,

English translation 681

and in a manner of study that leads to action.

און אין אן אופן פון לימוד המביא. לידי מעשה.

English translation 682

And specifically through the service of self-nullification,

און דוקא דורך עבודת הביטול,

English translation 683

that he is in the aspect of:

אז ער איז בבחי':

English translation 684

"crushed and lowly of spirit"74 –

"דכא ושפל רוח" 74 –

English translation 685

then there dwells in him the "I will dwell"74 of Essence and Being,

ווערט בא אים דער "אשכון" 74 פון עצמות** ומהות,

English translation 686

as explained in Torah Or at its beginning.

וכמבואר אין תורה אור בתחלתו.

English translation 687

In contrast, the Patriarchs attained only until the root of the emanated beings,

משא"כ די אבות האבן דערגרייכט נאר ביז שרש הנאצלים,

English translation 688

and "My Name Havayah I did not make known to them," etc.,

און "שמי הוי' לא נודעתי להם" וכו',

English translation 689

as above.

כנ"ל.

English translation 690

The lesson from this:

די הוראה דערפון:

English translation 691

When a Jew finds himself in the double and multiplied darkness of exile,

בשעת א איד געפינט זיך אין חושך כפול ומכופל פון גלות,

English translation 692

and one tells him that he must now perform his service –

און מ'זאגט אים אז ער דארף דעמולט טאן עבודתו –

English translation 693

he can still ask, from where does he have the strength to perform this service?

קען ער דאך פרעגן פון וואנעט האט ער דעם כח צו טאן די עבודה?

English translation 694

One tells him:

זאגט מען אים:

English translation 695

"And I appeared to Abraham, to Isaac, and to Jacob" existed,

ס'איז געווען "וארא אל אברהם אל יצחק ואל יעקב",

English translation 696

and Rashi explains "And I appeared –

און רש"י טייטשט אפ "וארא –

English translation 697

to the Patriarchs,"

אל האבות",

English translation 698

Rashi emphasizes that this "And I appeared" was

רש"י איז מדגיש אז דער "וארא" איז געווען

English translation 699

(not simply to Abraham,

(ניט סתם צו אברהם,

English translation 700

Isaac and Jacob, but)

יצחק ויעקב, נאר)

English translation 701

to the "Patriarchs,"

צו די "אבות",

English translation 702

to your Patriarchs, –

צו דיינע אבות, –

English translation 703

and therefore you have the strength of the Patriarchs as explained in Torah Or,

און דעריבער האסטו דעם כח פון די אבות כמבואר אין תו"א,

English translation 704

as above –

כנ"ל –

English translation 705

and therefore you have the strength to perform the service in the time of exile75.

און דעריבער האסטו דעם כח צו טאן די עבודה בזמן הגלות 75.

English translation 706

But this is only as you have this matter in potential;

אבער דאס איז נאר ווי דו האסט דעם ענין בכח;

English translation 707

afterwards, however, the main thing must be:

דערנאך דארף אבער זיין דער עיקר:

English translation 708

you must bring it out from potential to actual,

דו דארפסט דאס ארויסברענגען מן הכח אל הפועל,

English translation 709

through actual service.

דורך עבודה בפועל.

English translation 710

And it is known the explanation in the talks,

וכידוע דער פירוש אין די שיחות,

English translation 711

that a mighty one is one who brings out his inner and hidden powers into revelation, etc.

אז א גבור איז. איינער וואס ברענגט ארויס זיינע כחות פנימיים ונעלמים בגלוי כו'.

English translation 712

That is,

דאס הייסט,

English translation 713

that the aspect of the Patriarchs within him,

אז דער ענין האבות שבו,

English translation 714

love,

אהבה,

English translation 715

fear and mercy

יראה און רחמים

English translation 716

(with all the explanations thereof)

(מיט די אלע ביאורים שבזה)

English translation 717

must stand with him in a manner of "And I appeared," that it is seen in him in revelation. And this he accomplishes through his actual service in Torah study and study that leads to action.

דארף ביי אים שטיין אין אן אופן פון "וארא" אז מ'זעט עס ביי אים בגלוי. וואס דאס טוט ער אויף דורך עבודתו בפועל בלימוד התורה ולימוד המביא לידי מעשה.

English translation 718

And this is the lesson of the portion

וואס דאס איז די הוראה פון דער פרשה

English translation 719

(of this Shabbat)

(פון דעם שבת)

English translation 720

Va'eira –

וארא –

English translation 721

since the name of the entire portion is "Va'eira,"

וואס דער שם פון כל הפרשה איז "וארא",

English translation 722

it is understood that the lesson in service for each person must consist of this matter of "Va'eira."

איז פארשטאנדיק אז די הוראה בעבודה לכאו"א דארף באשטיין אין דעם ענין פון "וארא".

English translation 723

But not "And I appeared –

אבער ניט "וארא –

English translation 724

to the Patriarchs,"

אל האבות",

English translation 725

i.e., "And I appeared" from the aspect of the Patriarchs within him,

ד.ה. "וארא" מצד בחי' האבות שבו,

English translation 726

rather "And I appeared" that comes through his service,

נאר "וארא" וואס קומט ע"י עבודתו,

English translation 727

that through his service in Torah study and study that leads to action, one sees in him in revelation that he is a Jew, etc.

אז ע"י עבודתו בלימוד התורה ולימוד המביא לידי מעשה זעט מען אויף אים בגלוי אז ער איז א איד כו'.

English translation 728

And simply:

ובפשטות:

English translation 729

If you are a "tamim" –

ביסטו א "תמים" –

English translation 730

one must see upon you that you are a "tamim"! If you are a chassid –

דארף מען אויף דיר אנזען אז דו ביסט א "תמים"! ביסטו א חסיד –

English translation 731

one must see upon you in revelation that you are a chassid! Until even a gentile,

דארף מען אויף דיר אנזען בגלוי אז דו ביסט א חסיד! ביז אז אפילו א גוי,

English translation 732

and a gentile like "Pharaoh,"

און א גוי ווי "פרעה",

English translation 733

sees this upon you.

זעט דאס אן אויף דיר.

English translation 734

He might think,

קען ער דאך מיינען,

English translation 735

that everyone knows that he is a "tamim" and a chassid,

אז אלע ווייסן אז ער איז א "תמים" און א חסיד,

English translation 736

because one sees that he prays according to the nusach of the Alter Rebbe,

ווארום מ'זעט אז ער דאוונט בנוסח פון דעם אלטן רבי'ן,

English translation 737

and one sees that he also lays tefillin of Rabbeinu Tam

און מ'זעט אז ער לייגט אויך תפילין דרבינו תם

English translation 738

(since he lays them in the synagogue) –

(ווארום ער לייגט דאס דאך אין שול) –

English translation 739

he must do more than this –

דארף ער דערצו מערניט טאן –

English translation 740

One tells him,

זאגט מען אים,

English translation 741

that also when he goes out into the street,

אז אויך בשעת ער גייט ארויס אין גאס,

English translation 742

one must see upon him that he is a "tamim" and a chassid, etc.

דארף מען אויף אים אנזען אז ער איז א "תמים" און א חסיד כו'.

English translation 743

And it is not enough that this is with him so absolute and written in his notebook, etc.

און ס'איז ניט גענוג וואס דאס איז ביי אים אזוי מוחלט וכתב על פנקסו כו'

English translation 744

(i.e., that this is with him here from the aspect of the Patriarchs within him),

(ד.ה. אז דאס איז ביי אים דא מצד בחי' האבות שבו),

English translation 745

rather everyone, until even a gentile,

נאר יעדער איינער. ביז אויך א גוי,

English translation 746

"Pharaoh,"

"פרעה",

English translation 747

must see this upon him with physical eyes, that he is a "tamim" and a chassid,

דארף דאס אנזען אויף אים בעיני בשר אז ער איז א "תמים" און א חסיד,

English translation 748

that he is a student of Torah,

אז ער איז א לומד תורה,

English translation 749

and a student of Torah in a manner that it is noticeable upon him that he studies Torah,

און א לומד תורה אין אן אופן אז ס'איז ניכר אויף אים אז ער לערנט תורה,

English translation 750

and studies Torah in a manner that Torah teaches him,

און לערנט תורה אין אן אופן אז תורה לערנט אים,

English translation 751

as is known the precise point in this in the talks.

כידוע דער דיוק בזה אין די שיחות.

English translation 752

And specifically through this a Jew effects the revelation of the Name Havayah,

און דוקא דורך דעם פועל'ט א איד דעם גילוי פון שם הוי',

English translation 753

"I am Havayah,"

"אני הוי'",

English translation 754

until one effects that there should be the redemption from this exile.

ביז אז מ'פועל'ט אז עס זאל זיין די גאולה פון דעם גלות.

English translation 755

As discussed above,

כמדובר לעיל,

English translation 756

the advantage of Torah over commandments.

די מעלה פון תורה אויף מצוות.

English translation 757

And the most elevated revelation comes specifically through "Pharaoh",

און דער גילוי נעלה ביותר קומט דוקא ע"י "פרעה",

English translation 758

through exile,

ע"י גלות,

English translation 759

through the fact that in exile one performs the service "with mortar and bricks",

דורך דעם וואס אין גלות טוט מען די עבודה "בחומר ובלבנים",

English translation 760

"with mortar — this is a fortiori reasoning, and with bricks — this is clarification of the law",

"בחומר דא קל וחומר ובלבנים דא ליבון הלכתא",

English translation 761

the study of Torah,

לימוד התורה,

English translation 762

and in a manner of "And I appeared",

און אין אן אופן פון "וארא",

English translation 763

that it is evident to all,

אז ס'איז ניכר לכולם,

English translation 764

also to "Pharaoh",

אויך צו "פרעה",

English translation 765

that he is a Torah scholar.

אז ער איז א לומד תורה.

English translation 766

And from Parshat Va'era one then comes to Parshat Bo.

און פון פ' וארא קומט מען דערנאך צו פ' בא.

English translation 767

And one should connect all the above –

ויש לקשר כל הנ"ל –

English translation 768

the emphasis in the determination of this year on the matter of service

די הדגשה בקביעות שנה זו אויף דעם ענין העבודה

English translation 769

(both because Rosh Chodesh Shevat occurs on the second day of the week,

(סיי מצד דעם וואס ר"ח שבט קומט אויס ביום ב' בשבוע,

English translation 770

which emphasizes that there must be service and preparation (from day one) that brings about Rosh Chodesh;

וואס איז מדגיש אז ס'דארף זיין אן עבודה והכנה (פון יום אחד) וואס ברענגט צו ר"ח;

English translation 771

and also Parshat Va'era emphasizes that there must be the service of man in addition to the level of the Patriarchs which one has by inheritance) –

און אויך פ' וארא איז מדגיש אז ס'דארף זיין עבודת האדם נוסף אויף בחי' האבות וואס מ'האט בירושה) –

English translation 772

with that which the first day of the week,

דערמיט וואס דער יום ראשון בשבוע,

English translation 773

the day in which there must be service and preparation for Rosh Chodesh –

דער יום וואס אין אים דארף זיין עבודה און הכנה צו ר"ח –

English translation 774

is the first day of Parshat Bo:

איז יום א' דפ' בא:

English translation 775

The concept of "Come to Pharaoh" is explained in the Zohar of Parshat Bo. Just as in the Written Torah there is the part of the secret,

דער ענין פון "בא אל פרעה" איז מבואר אין זהר פ' בא. וואס אזוי ווי אין תושב"כ איז דא דער חלק הסוד,

English translation 776

so too in the Zohar there is the part of the simple meaning,

עד"ז איז אויך אין זהר פאראן דער חלק הפשט,

English translation 777

the explanation of this in its plain sense.

דער פירוש בזה בפשטות.

English translation 778

And likewise in the Zohar of Parshat Bo –

וכמו"כ אין דעם זהר פון פ' בא –

English translation 779

there is the part of the simple meaning which is understood simply by everyone,

איז דא דער חלק הפשט וואס איז מובן בפשטות צו כאו"א,

English translation 780

and from this everyone can take a lesson.

און דערפון קען כאו"א ארויסנעמען א הוראה.

English translation 781

In the Zohar76 it explains,

אין זהר 76 איז ער מבאר,

English translation 782

that the Holy One, blessed be He, said to Moses our teacher "Come to Pharaoh" and not "Go to Pharaoh" –

אז דער אויבערשטער האט געזאגט משה רבינו "בא אל פרעה" און ניט "לך אל פרעה" –

English translation 783

because "the Holy One, blessed be He, entered chamber after chamber",

דערפאר וואס "עייל לי' קב"ה אדרין בתר אדרין",

English translation 784

the Holy One, blessed be He, went together with Moses and led him in "chamber after chamber",

דער אויבערשטער איז געגאנגען צוזאמען מיט משה'ן און האט אים אריינגעפירט "אדרין בתר אדרין",

English translation 785

into the innermost levels of the husk of Pharaoh,

אין פנימיות הדרגות פון קליפת פרעה,

English translation 786

and through this broke the husk of Pharaoh.

און דורך דעם צעבראכן קליפת פרעה.

English translation 787

And the Zohar explains,

און דער זהר איז מבאר,

English translation 788

that seeing the strength of the husk of Pharaoh, Moses was afraid to go to Pharaoh alone –

אז זעענדיק דעם תוקף הקליפה פון פרעה האט משה מורא געהאט גיין צו פרעה'ן אליין –

English translation 789

the Holy One, blessed be He, said to him "Come to Pharaoh",

האט אים דער אויבערשטער געזאגט "בא אל פרעה",

English translation 790

He gave him the power to go and break the husk of Pharaoh,

ער האט אים געגעבן כח צו גיין און צעברעכן קליפת פרעה,

English translation 791

through the fact that the Holy One, blessed be He, went together with him,

דורך דעם וואס דער אויבערשטער איז געגאנגען צוזאמען מיט אים,

English translation 792

and in a manner of "Come to Pharaoh" –

און אין אן אופן פון "בא אל פרעה" –

English translation 793

entering "chamber after chamber" into the husk of Pharaoh,

אריינגעגאנגען "אדרין בתר אדרין" בקליפת פרעה,

English translation 794

and broke the husk of Pharaoh in its full strength.

און צעבראכן קליפת פרעה ווי ער שטייט בתקפו.

English translation 795

If it had been only "Go to Pharaoh" for Moses –

אויב בא משה'ן וואלט געווען נאר "לך אל פרעה" –

English translation 796

he would not have entered into the innermost and into all the levels of the husk of Pharaoh,

וואלט ער ניט אריין בפנימיות און אין אלע דרגות פון קליפת פרעה,

English translation 797

and consequently would not have completely broken the husk of Pharaoh. He would have fulfilled with "Go to Pharaoh",

ובמילא ניט אינגאנצן צעבראכן קליפת פרעה. ער וואלט יוצא געווען מיט "לך אל פרעה",

English translation 798

with going to Pharaoh,

מיטן גיין צו פרעה,

English translation 799

and then immediately leaving him;

און דערנאך גלייך אוועקגיין פון אים;

English translation 800

In order to completely break the husk of Pharaoh, Moses needed to have "Come to Pharaoh",

בכדי מ'זאל צעברעכן קליפת פרעה אינגאנצן האט בא משה'ן געדארפט זיין "בא אל פרעה",

English translation 801

he needed to enter into the innermost and into all the levels of the husk of Pharaoh,

ער האט געדארפט אריינגיין בפנימיות און אין אלע דרגות פון קליפת פרעה,

English translation 802

"chamber after chamber" –

"אדרין בתר אדרין" –

English translation 803

and specifically then he was able to break it completely.

און דוקא דעמולט האט ער געקענט אים צעברעכן אינגאנצן.

English translation 804

And so too regarding this last exile:77

ועד"ז איז אויך בנוגע צום גלות זה האחרון: 77

English translation 805

A Jew can indeed argue,

א איד קען דאך טענה'ן,

English translation 806

that the matter of "Go" in exile has already long been fulfilled –

אז דעם ענין פון "לך" אין גלות האט מען שוין לאנג יוצא געווען –

English translation 807

so why are we still in exile?!

איז וואס בלייבט מען נאך אין גלות?!

English translation 808

One tells him,

זאגט מען אים,

English translation 809

that there must be the "Come" in exile,

אז עס דארף זיין דער "בא" אין גלות,

English translation 810

entering into the innermost "chamber after chamber" into exile and there performing his service of clarification and breaking etc. properly.

אריינגיין בפנימיות "אדרין בתר אדרין" אין גלות און דארטן עובד זיין עבודתו פון בירור און שבירה כו' כדבעי.

English translation 811

And specifically when one performs the service with "Pharaoh" in exile in a manner of "Come" –

און דוקא ווען מ'טוט די עבודה מיט "פרעה" אין גלות אין אן אופן פון "בא" –

English translation 812

one reaches the ultimate elevation,

קומט מען צו תכלית העילוי,

English translation 813

to Pharaoh of holiness,

צו פרעה דקדושה,

English translation 814

which is drawn down specifically through the clarification and breaking of Pharaoh of the husk.

וואס ווערט נמשך דוקא ע"י הבירור והשבירה פון פרעה דקליפה.

English translation 815

For as is known,

ווארום כידוע,

English translation 816

that every thing in the husk begins and derives

אז יעדער זאך אין קליפה הויבט זיך אן און נעמט זיך

English translation 817

(through many chains of descent)

(בהשתלשלות רבות)

English translation 818

from holiness,

פון קדושה,

English translation 819

and the strength of the husk derives specifically from the strength of holiness.

און תוקף הקליפה נעמט זיך דוקא פון תוקף הקדושה.

English translation 820

And so too regarding Pharaoh:

ועד"ז בנוגע צו פרעה:

English translation 821

That which Pharaoh is the strength of the husk –

דאס וואס פרעה איז תוקף הקליפה –

English translation 822

is because in the root of his root he is the strength of holiness,

איז עס דערפאר וואס בשרש שרשו איז ער תוקף הקדושה,

English translation 823

as it states in the Zohar of Parshat Vayigash on the verse78 "And the voice was heard in the house of Pharaoh"

ווי עס שטייט אין זהר פ' ויגש"עה"פ 78 "והקל נשמע בית פרעה"

English translation 824

(and explained in Or HaTorah),

(ומבואר אין אור התורה"),

English translation 825

79 that "the house of Pharaoh" is "the house from which all lights and all illuminations are revealed and emanate etc.",

79 אז "בית פרעה" איז "ביתא דאתפריעו ואתגליין מני' כל נהורין וכל בוצינין כו'",

English translation 826

And (as he explains there in the Zohar)

און (ווי ער איז דארטן מבאר אין זהר)

English translation 827

through the fact that there is the "voice"

דורך דעם וואס ס'איז דא דער "קל"

English translation 828

("And the voice was heard in the house of Pharaoh"),

("הקל נשמע בית פרעה"),

English translation 829

"voice" is written deficiently

"קל" חסר כתיב

English translation 830

(without a vav),

(בלא וא"ו),

English translation 831

because it speaks about the voice of Jews in the time of exile,

ווארום דאס רעדט זיך וועגן דעם קול פון אידן אין זמן הגלות,

English translation 832

the matter of "Rachel weeps for her children etc. because he is not"80 –

דער ענין פון "רחל מבכה על בני' גו' כי איננו" 80 –

English translation 833

specifically the "voice" of exile is "heard in the house of Pharaoh",

איז דוקא דער "קל" פון גלות איז "נשמע בית פרעה",

English translation 834

"the house from which all lights and all illuminations are revealed and emanate etc.":

"ביתא דאתפרעו ואתגליין מני' כל נהורין וכל בוצינין כו'":

English translation 835

Because of this "voice" "the Holy One, blessed be He, brought out all lights and all illuminations in order to illuminate that voice which is called a voice without a vav".

צוליב דעם "קל" איז "קב"ה אפיק כל נהורין וכל בוצינין בגין לאנהרא לההוא קול דאקרי קל בלא וא"ו".

English translation 836

Until "when the Holy One, blessed be He, will raise this voice from the dust and it will be joined with a vav,

ביז אז "כד יקים קב"ה להאי קל מעפרא ויתחבר בוא"ו,

English translation 837

then all that was lost from them during the time of exile will return and they will delight in the supernal lights that are added from the supernal world, as it is said81 'And it shall be on that day, a great shofar will be blown, and those lost in the land of Assyria and those exiled in the land of Egypt will come and bow down to Hashem on the holy mountain in Jerusalem.'"

כדין כל מה דאתאביד מנייהו בזמנא דגלותא יתהדר ויתעדנון בנהורין עלאין דאתוספן מגו עלמא עלאה כד"א 81 והי' ביום ההוא יתקע בשופר גדול ובאו האובדים בארץ אשור והנדחים בארץ מצרים והשתחוו לה' בהר הקודש בירושלים".

English translation 838

That is, their "voice" from exile,

ד.ה. אז דורכן "קל" פון גלות,

English translation 839

through the service of Jews with Pharaoh

דורך דער עבודה פון אידן מיט פרעה

English translation 840

(the husk)

(דקליפה)

English translation 841

in exile in a manner of "Come to Pharaoh" –

אין גלות אין אן אופן פון "בא אל פרעה" –

English translation 842

the aspect of

ווערט נתגלה און נמשך די בחי' פון

English translation 843

(house)

(בית)

English translation 844

Pharaoh of holiness is revealed and drawn down,

פרעה דקדושה,

English translation 845

of which "all the lights and all the illuminations were revealed and manifested etc.",

וואס "אתפרעו ואתגליין מני' כל נהורין וכל בוצינין כו'",

English translation 846

until one reaches the aforementioned voice,

ביז מ'קומט צו דעם קול דלע"ל,

English translation 847

in the true and complete redemption.

בגאולה האמיתית והשלימה.

English translation 848

As discussed earlier, specifically through the service of Jews in exile etc. the revelation of the Name Havayah,

ווי גערעדט פריער אז דוקא דורך דער עבודה פון אידן אין גלות כו' ווערט דער גילוי פון שם הוי',

English translation 849

"I am Hashem",

"אני הוי'",

English translation 850

until the redemption comes.

ביז ס'קומט די גאולה.

English translation 851

From all that was discussed above, the additional emphasis that exists in the fixed pattern of this year in the service connected with the day of the hillula of Yud Shevat is understood

מכל המדובר לעיל איז פארשטאנדיק די הדגשה נוספת וואס איז דא בקביעות שנה זו אין דער עבודה פארבונדן מיטן יום ההילולא פון יו"ד שבט

English translation 852

(beginning from Shabbat Mevarchim Chodesh Shevat)

(אנהויבנדיק פון שבת מברכים החודש שבט)

English translation 853

which exists in the fixed pattern of this year,

וואס איז דא בקביעות שנה זו,

English translation 854

when between Shabbat Mevarchim Chodesh Shevat and Rosh Chodesh Shevat there is an intervening day,

ווען צווישן שבת מברכים החודש שבט מיט ר"ח שבט איז דא א הפסק יום,

English translation 855

and that day is

און דער יום איז

English translation 856

(Sunday)

(יום א')

English translation 857

in Parshas Bo,

אין פ' בא,

English translation 858

and Shabbat Mevarchim HaChodesh is Parshas Va'eira,

און שבת מברכים החודש איז פרשת וארא,

English translation 859

which all emphasizes that there is no automatic matter,

וואס דאס אלץ איז מדגיש אז ס'איז ניטא קיין במילא,

English translation 860

rather there must be the service of man in the time of exile etc.

נאר עס דארף זיין עבודת האדם אין זמן הגלות וכו'.

English translation 861

And since this is about Shabbat Mevarchim HaChodesh and Rosh Chodesh Shevat –

און וויבאלד אז דאס רעדט זיך וועגן שבת מברכים החודש און ראש חודש שבט –

English translation 862

this further emphasizes the service that must be in the matters connected with the Baal HaHillula.

איז דאס נאכמער מדגיש די עבודה וואס דארף זיין אין די ענינים פארבונדן מיט דעם בעל ההילולא.

English translation 863

All Jews are presumed to be kosher82 –

כל ישראל זיינען בחזקת כשרות 82 –

English translation 864

it is a certain thing that each and every one will surely be aroused on Shabbat Mevarchim Chodesh Shevat to engage in the matters connected with the Baal HaHillula,

איז א זיכערע זאך אז כאו"א ווערט זיכער נתעורר בשבת מברכים החודש שבט צו טאן אין די ענינים פארבונדן מיטן בעל ההילולא,

English translation 865

and to accept good resolutions etc.,

און אננעמען החלטות טובות וכו',

English translation 866

and especially since one is aroused to this on this Shabbat –

ובפרט אז מ'איז דאס אים מעורר בשבת זו –

English translation 867

nevertheless,

אעפ"כ,

English translation 868

the fixed pattern of this year comes and emphasizes and arouses one to this further. –

קומט קביעות שנה זו און איז אים דאס נאכמער מדגיש און מעורר. –

English translation 869

And it will be "May our eyes behold –

און עס וועט זיין "ותחזינה עינינו –

English translation 870

in a manner

אין אן אופ

English translation 871

And through the service in the time of exile,

און דורך דער עבודה אין זמן הגלות,

English translation 872

which is a manner of "Come to Pharaoh" etc. with all the details discussed above - the revelation of Pharaoh of holiness is brought about,

איז אן אופן פון "בא אל פרעה" וכו' מיט די אלע פרטים המדוברים לעיל - ווערט דער גילוי פון פרעה דקדושה,

English translation 873

of which "all the lights and all the illuminations were revealed and manifested etc."82,

וואס "אתפרעו ואתגליין מני' כל נהורין וכל בוצינין כו'" 82,

English translation 874

as above.

כנ"ל.

English translation 875

Then there is "And I will take you out etc."83 and I will rescue you etc. and I will redeem you etc. and I will take you etc."84,

ביי' ס'ווערט דער "והוצאתי אתכם גו'" 83 והצלתי אתכם גו' וגאלתי אתכם גו' ולקחתי אתכם גו'" 84,

English translation 876

the four expressions of redemption85,

די ד' לשונות של גאולה 85,

English translation 877

until "And I will bring you etc."85,

ביז "והבאתי אתכם גו'" 85,

English translation 878

which is a fifth expression

וואס דאס איז א לשון חמישי

English translation 879

(after the aforementioned four expressions),

(נאך די ד' לשונות הנ"ל),

English translation 880

corresponding to the aspect of "the fifth to Pharaoh"86,

ע"ד ווי די בחינה פון "החמישית לפרעה" 86,

English translation 881

the aspect of Yechidah

בחי' יחידה

English translation 882

(the fifth aspect),

(בחי' חמישית),

English translation 883

a revelation that is above all measure and limitation87,

א גילוי שלמעלה מכל מדידה והגבלה 87,

English translation 884

of which "all the lights and all the illuminations were revealed and manifested etc."

וואס "אתפרעו ואתגליין מני' כל נהורין וכל בוצינין כו'".

English translation 885

And simply - that from this last exile there will be "And I will bring you to the land which I swore to give to Avraham, to Yitzchak, and to Yaakov, and I will give it to you as an inheritance"85,

וכפשוטו - אז פון גלות זה האחרון ווערט דער "והבאתי אתכם אל הארץ אשר נשאתי את ידי לתת אותה לאברהם ליצחק וליעקב ונתתי אותה לכם מורשה" 85,

English translation 886

in the Holy Land,

אין ארץ הקודש,

English translation 887

And it will be "May our eyes behold - in a manner of 'Va'eira' - Your return to Tzion in mercy"88,

און עס וועט זיין "והחזינה עינינו - אין אן אופן פון "וארא" - בשובך לציון ברחמים" 88,

English translation 888

with the good that is seen and revealed and with kindness and mercy,

בטוב הנראה והנגלה ובחסד וברחמים,

English translation 889

And speedily in our days.

ובעגלא דידן.

English translation 890

The matter

דעם ענין

English translation 891

(which was discussed earlier (section 7 and onward))

(וואס ס'האט זיך פריער גערעדט (ס"ז ואילך))

English translation 892

of "Moshe began to explain this Torah" which was "on the eleventh month, on the first of the month"

פון "הואיל משה באר את התורה הזאת" וואס איז געווען "בעשתי עשר חודש באחד לחודש"

English translation 893

(Rosh Chodesh Shevat) –

(ר"ח שבט) –

English translation 894

this year will be connected with a deed in actuality –

וועט מען דעם יאר פארבינדן מיט א מעשה בפועל –

English translation 895

with the completion of the general Sefer Torah that was set for tomorrow,

מיטן סיום ספר תורה הכללית וואס מ'האט קובע געווען אויף מארגן,

English translation 896

Sunday of Parshas Bo,

יום א' פ' בא,

English translation 897

Erev Rosh Chodesh Shevat after midday as will be explained.

ערב ר"ח שבט אחרי חצות כדלקמן.

English translation 898

The connection between "explain this Torah" by Moshe

דער קשר צווישן "באר את התורה הזאת" ע"י משה

English translation 899

(beginning from Rosh Chodesh Shevat)

(אנהויבנדיק פון ר"ח שבט)

English translation 900

with a

מיט א

English translation 901

(completion of a)

(סיום פון א)

English translation 902

Sefer Torah:

ספר תורה:

English translation 903

Although on Rosh Chodesh Shevat there was only "Moshe began to explain this Torah",

אע"פ וואס בר"ח שבט איז נאר געווען "הואיל משה באר את התורה הזאת",

English translation 904

the beginning of "explain this Torah",

די התחלה פון "באר את התורה הזאת",

English translation 905

as Rashi translates "ho'il" –

ווי רש"י טייטשט אפ "הואיל" –

English translation 906

"began" –

"התחיל" –

English translation 907

this was nevertheless a beginning that afterwards had a continuation that Moshe "explained" the entire Book of Devarim,

איז דאס אבער געווען א התחלה וואס האט דערנאך געהאט א המשך אז משה "באר" גאנץ ספר דברים,

English translation 908

until the words "before the eyes of all Israel"89,

ביז די ווערטער "לעיני כל ישראל" 89,

English translation 909

which is the end of the Book of Devarim,

וואס דער סוף פון ספר דברים,

English translation 910

"before the eyes of all Israel", –

"לעיני כל ישראל", –

English translation 911

has a connection with the beginning of the Book of Devarim –

האט א קשר מיט התחלת ספר דברים –

English translation 912

"These are the words which Moshe spoke to all Israel." Only with the difference,

"אלה הדברים אשר דבר משה אל כל ישראל". נאר מיטן חילוק,

English translation 913

that at the end of the Book of Devarim there is the emphasis that all Jews saw this,

אז בסוף ספר דברים איז דא די הדגשה אז אלע אידן האבן דאס געזען,

English translation 914

"before the eyes of all Israel",

"לעיני כל ישראל",

English translation 915

For the Book of Devarim includes within itself the entire Torah –

וואס ספר דברים איז כולל אין זיך כל התורה כולה –

English translation 916

because the Book of Devarim is called "Mishneh Torah",

ווייל ספר דברים ווערט אנגערופן "משנה תורה",

English translation 917

because of this, that in it are included all the matters that are in the four preceding books.

ע"ש זה וואס אין אים זיינען כלול אלע ענינים וואס שטייען אין די ד' ספרים שלפנ"ז.

English translation 918

And further:

און נאכמער:

English translation 919

When Moshe finished the entire book of Devarim

בשעת משה האט מסיים געווען גאנץ ספר דברים

English translation 920

(until "before the eyes of all Israel")

(ביז "לעיני כל ישראל")

English translation 921

at the end of the fortieth year –

בסוף שנת הארבעים –

English translation 922

the entire Torah was completed,

האט זיך געענדיקט כל התורה כולה,

English translation 923

in a manner of "the Torah was given sealed."90

אין אן אופן פון תורה חתומה ניתנה". 90

English translation 924

And the "explaining of this Torah" that was then for all Jews,

און דער "באר את התורה הזאת" וואס איז דעמולט געווען פאר אלע אידן,

English translation 925

for "all Israel"

פאר "כל ישראל"

English translation 926

("These are the words that Moshe spoke to all Israel") –

("אלה הדברים אשר דיבר משה אל כל ישראל") –

English translation 927

was not only for the Jews of that generation,

איז ניט נאר געווען פאר די אידן פון יענעם דור,

English translation 928

but for all Jews in all generations. Because:

נאר פאר אלע אידן בכל הדורות. ווארום:

English translation 929

"The community does not die"91,

"ציבור אינו מת" 91,

English translation 930

In addition to that which every individual Jew is eternal,

נוסף לזה וואס יעדער יחיד פון אידן איז א נצחי,

English translation 931

and not only eternal in the world of Atzilus,

און ניט נאר נצחי אין עולם האצילות,

English translation 932

but eternal in this world,

נאר נצחי בעוה"ז,

English translation 933

as proven from that which every Jew will rise in the resurrection of the dead,

כדמוכח דערפון וואס יעדער איד וועט אויפשטיין צו תחיית המתים,

English translation 934

a soul in a body in this world92.

א נשמה בגוף אין עוה"ז 92.

English translation 935

And especially when this is connected with Torah,

ובפרט ווען דאס איז פארבונדן מיט תורה,

English translation 936

that just as the Torah is eternal,

וואס פונקט ווי תורה איז נצחית,

English translation 937

so too are the recipients of the Torah eternal –

אזוי זיינען אויך די מקבלי התורה נצחיים –

English translation 938

Therefore the community of Jews that was in the generation of Moshe when he "explained this Torah" –

דעריבער איז דער ציבור פון אידן וואס איז געווען בדורו של משה ווען "באר את התורה הזאת" –

English translation 939

is the same community that is present in every generation

איז דער זעלבער ציבור דא בכל דור ודור

English translation 940

(because "the community does not die"),

(ווארום "ציבור אינו מת"),

English translation 941

and consequently the matter of "explaining this Torah" by Moshe on Rosh Chodesh Shevat was for all Jews in all generations.

ובמילא איז דער ענין פון "באר את התורה הזאת" ע"י משה בר"ח שבט געווען צו אלע אידן בכל הדורות.

English translation 942

In addition to this as the matter is simply –

נוסף לזה ווי דער ענין איז בפשטות –

English translation 943

that the entire Torah was given to all Jews of all generations as an inheritance,

אז גאנץ תורה איז געגעבן געווארן צו אלע אידן פון אלע דורות אלס ירושה,

English translation 944

as it is written93 "The Torah that Moshe commanded us is an inheritance of the congregation of Yaakov",

כמ"ש 93 "תורה צוה לנו משה מורשה קהלת יעקב",

English translation 945

that Moshe Rabbeinu himself gives every Jew in every generation the Torah,

אז משה רבינו אליין גיט יעדן אידן בכל דור ודור די תורה,

English translation 946

just as he gave it to the Jews in his generation.

ווי ער האט זי געגעבן צו די אידן בדורו הוא.

English translation 947

And in addition to this

ונוסף לזה

English translation 948

(and this is also primary): –

(וגם זה עיקר): –

English translation 949

the matter of "explaining this Torah" is,

דער ענין פון "באר את התורה הזאת" איז,

English translation 950

that "in seventy languages he explained it to them"

אז "בשבעים לשון פירשה להם"

English translation 951

(as above sec. 8).

(כנ"ל ס"ח).

English translation 952

Which forces one to say that the primary matter of "explaining this Torah" was not for that generation of Jews

וואס דאס איז מכריח צו זאגן אז דער עיקר ענין פון "באר את התורה הזאת" איז ניט געווען פאר יענעם דור אידן

English translation 953

(the generation that entered the Land) –

(דער דור שנכנסו לארץ) –

English translation 954

because they all understood the Holy Tongue.

ווארום זיי האבן אלע פארשטאנען לשון הקודש.

English translation 955

All the more so the generation before that,

עאכו"כ דער דור שלפנ"ז,

English translation 956

the "generation of knowledge"94 –

דער "דור דעה" 94 –

English translation 957

certainly understood the Holy Tongue.

האט זיכער פארשטאנען לה"ק.

English translation 958

Rather the generation of knowledge

נאר דער דור דעה

English translation 959

(all those who were "from twenty years old and upward"95 (the men of war) at the time of the giving of the Torah (and the sin of the spies))

(די אלע וואס זיינען געווען "מבן עשרים שנה ומעלה" 95 (די אנשי מלחמה) בשעת מ"ת (און חטא המרגלים))

English translation 960

were in the World of Truth at the time of "Moshe began to explain this Torah",

זיינען געווען אין עולם האמת בשעת "הואיל משה באר את התורה הזאת",

English translation 961

due to the decree upon them. Rather the generation after that,

מצד די גזירה אויף זיי. נאר דער דור שלאח"ז,

English translation 962

about whom it is said96 "you are all alive today"97,

וואס אויף זיי זאגט מען 96 "חיים כולכם היום" 97,

English translation 963

were then present and they too all spoke in the Holy Tongue97,

זיינען דעמולט געווען און אויך זיי האבן אלע גערעדט בלה"ק 97,

English translation 964

And consequently they did not need to come to "explaining this Torah –

ובמילא האבן זיי ניט געדארפט אנקומען צו "באר את התורה הזאת –

English translation 965

in seventy languages". Rather this was

בשבעים לשון". נאר דאס איז געווען

English translation 966

(primarily)

(בעיקר)

English translation 967

for the Jews in the generations after that.

פאר די אידן בהדורות שלאח"ז.

English translation 968

It is that "these days are remembered and performed"98. So too regarding "explaining this Torah" which was on Rosh Chodesh Shevat the first time –

ס'איז דאך "הימים האלו נזכרים ונעשים" 98. אזוי אויך בנוגע צו "באר את התורה הזאת" וואס איז געווען בר"ח שבט בפעם הראשונה –

English translation 969

that on Rosh Chodesh Shevat in every year there is "remembered and performed" the matter of "explaining this Torah".

אז בר"ח שבט בכל שנה ושנה איז "נזכרים ונעשים" דער ענין פון "באר את התורה הזאת".

English translation 970

Including also Rosh Chodesh Shevat 5742,

כולל אויך ר"ח שבט תשמ"ב,

English translation 971

the day on which it was established to make the completion of the Torah scroll

דער טאג אין וועלכע ס'איז נקבע געווארן צו מאכן דער סיום הספר תורה

English translation 972

(on Erev Rosh Chodesh Shevat after midday,

(בער"ח שבט אחרי חצות,

English translation 973

which has a connection to Rosh Chodesh,

וואס האט א שייכות צו ר"ח,

English translation 974

as will be explained).

כדלקמן).

English translation 975

For the day of Rosh Chodesh Shevat was already established by Rabbi Hillel

וואס דער טאג פון ר"ח שבט איז שוין נקבע געווארן ע"י רבי הלל

English translation 976

(not Hillel the Elder,

(ניט הלל הזקן,

English translation 977

but the Hillel who established the months according to the calculation)

נאר דער הלל וואס האט קובע געווען די חדשים ע"פ החשבון)

English translation 978

99 a long time beforehand.

99 מיט א ריבוי זמן לפנ"ז.

English translation 979

And all the more so

ועאכו"כ

English translation 980

(that there is the "remembered and performed")

(אז ס'איז דא דער "נזכרים ונעשים")

English translation 981

when one performs a physical action on this worthy day

בשעת מ'טוט א פעולה מעשית ביום זכאי זה

English translation 982

(Rosh Chodesh Shevat)

(ר"ח שבט)

English translation 983

when there was "explaining this Torah",

ווען ס'איז געווען "באר את התורה הזאת",

English translation 984

which is connected to the matter of "explaining this Torah" –

וואס איז פארבונדן מיטן ענין פון "באר את התורה הזאת" –

English translation 985

And it is like this regarding prophecy,

וע"ד ווי דאס איז בנוגע צו נבואה,

English translation 986

that after a prophet received his prophecy from Hashem,

אז נאך דעם וואס א נביא האט מקבל געווען נבואתו מה",

English translation 987

100 which "reveals His secret to His servants the prophets"100 –

100 וואס "גילה סודו אל עבדיו הנביאים" 100 –

English translation 988

sometimes it was also necessary that the prophet perform a physical action101 in order to draw down that the prophecy should emerge and be fulfilled in actuality in the physical102.

האט לפעמים אויך געדארפט זיין אז דער נביא זאל טאן א פעולה גשמית 101 בכדי צו ממשיך זיין אז די נבואה זאל ארויסקומען און מקויים ווערן בפועל בגשמיות 102.

English translation 989

And so it is in our case:

ועד"ז איז אויך בנדו"ד:

English translation 990

The matter of "remembered and performed" of "explaining this Torah" on Rosh Chodesh Shevat is actualized with greater strength and vigor when one connects it with a physical action related to the matter of "explaining this Torah",

דער ענין פון "נזכרים ונעשים" פון "באר את התורה הזאת" בר"ח שבט ווערט אויפגעטאן ביתר שאת ויתר עוז בשעת מ'פארבינדט עס מיט א פעולה מעשית השייכת לענין "באר את התורה הזאת",

English translation 991

whatever action it may be –

איזה פעולה שתהי' –

English translation 992

and all the more so the action of the completion of the Torah scroll that will be done tomorrow,

ועאכו"כ די פעולה פון סיום הספר תורה וואס מ'וועט מאכן מארגן,

English translation 993

Erev Rosh Chodesh Shevat after midday,

ערב ר"ח שבט אחרי חצות,

English translation 994

which Erev Rosh Chodesh after midday already has a connection to Rosh Chodesh,

וואס ער"ח אחרי חצות האט שוין א שייכות צו ראש חודש,

English translation 995

therefore one does not recite Tachanun at the Minchah prayer etc.

וואס דערפאר זאגט מען דעמולט ניט קיין תחנון בתפלת מנחה כו'

English translation 996

(one need only wait a half hour after midday in order to pray Minchah)103.

(מ'דארף נאר ווארטן א חצי שעה נאך חצות בכדי צו דאוונען מנחה) 103.

English translation 997

And particularly now in the determination of this year, when Rosh Chodesh Shevat falls on Sunday,

ובפרט אז בקביעות שנה זו קומט אויס ער"ח שבט ביום ראשון בשבוע,

English translation 998

which comes in continuation of Shabbat Mevarchim the month of Shevat,

וואס דאס קומט בהמשך אחד צו שבת מברכים החודש שבט,

English translation 999

and this is the first day of "after Shabbat"104 –

און דאס איז דער ערשטער טאג פון "בתר שבתא 104 " –

English translation 1000

it is understood that this receives the blessing of Shabbat Mevarchim with greater strength and power.

איז פארשטאנדיק אז דאס איז מקבל די ברכה פון שבת מברכים ביתר שאת ויתר עוז.

English translation 1001

The action of the completion of the Torah scroll, which will take place on the eve of Rosh Chodesh Shevat after midday

די פעולה פון סיום הספר תורה וואס וועט זיין בערב ראש חודש שבט אחרי חצות

English translation 1002

(which draws down with greater strength and power the "we are reminded and we do" of "explain this Torah") –

(וואס איז ממשיך ביתר שאת ויתר עוז דעם "נזכרים ונעשים" פון "באר את התורה הזאת") –

English translation 1003

effects a change in the entire order of the chain of descent, etc.:

טוט אויף א שינוי אין גאנץ סדר השתלשלות כו':

English translation 1004

Every action that a Jew does –

יעדער פעולה וואס א איד טוט –

English translation 1005

effects a change in the entire order of the chain of descent. As the Rambam rules105,

פועל'ט א שינוי אין גאנץ סדר השתלשלות. ווי דער רמב"ם פסק' 105,

English translation 1006

that "every person should see himself etc. as if he is half meritorious etc., and likewise the entire world is half meritorious etc.; if he performs one mitzvah, behold he tips the scale for himself and for the entire world to the side of merit, and brings about for him and for them salvation and deliverance."

אז "צריך כל אדם שיראה את עצמו כו' שקול כאילו חציו זכאי כו' וכן כל העולם חציו זכאי כו' עשה מצוה אחת הרי הכריע את עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות וגרם לו ולהם תשועה והצלה".

English translation 1007

In the Gemara106 it states that the redemption will come when the world is "entirely meritorious" or "entirely" the opposite of meritorious;

אין גמרא 106 שטייט אז די גאולה וועט קומען ווען דער עולם וועט זיין "כולו זכאי" אדער "כולו" פארקערט פון זכאי;

English translation 1008

but the Rambam

אבער דער רמב"ם

English translation 1009

(does not bring this down,

(ברענגט דאס ניט אראפ,

English translation 1010

rather he)

נאר ער)

English translation 1011

brings it down as a binding halachic ruling,

ברענגט אראפ לפסק דין להלכה,

English translation 1012

that through one action a person can bring salvation and deliverance to the entire world.

אז דורך א פעולה אחת קען איינער ברענגען ישועה והצלה לכל העולם.

English translation 1013

From this it is understood that what he brings

וואס דערפון איז מובן אז דאס וואס ער ברענגט

English translation 1014

(through one action (mitzvah))

(ע"י פעולה (מצוה) אחת)

English translation 1015

salvation and deliverance to the entire world is not just anything –

תשועה והצלה לכל העולם כולו איז עס ניט אבי-וואס –

English translation 1016

rather that there is an adversary that wants there to be in the world the opposite of salvation and deliverance,

נאר אז ס'איז דא א מנגד וואס וויל אז אין עולם זאל זיין היפך פון תשועה והצלה,

English translation 1017

and the action

און די פעולה

English translation 1018

(mitzvah)

(מצוה)

English translation 1019

effects that there should be salvation and deliverance in the entire world!

טוט אויף אז עס זאל זיין תשועה והצלה בכל העולם כולו!

English translation 1020

Since a person is told to look and contemplate

וואס וויבאלד אז מ'זאגט א מענטשן אז ער זאל אזוי קוקן און זיך מתבונן זיין

English translation 1021

(that through one action "he brings salvation and deliverance etc."),

(אז דורך א פעולה אחת "מביא תשועה והצלה כו'"),

English translation 1022

and to contemplate this constantly,

און זיך אזוי שטענדיק מתבונן זיין,

English translation 1023

"always*106 a person should see himself etc., he tipped the scale for himself etc." –

"לעולם* 106 יראה עצמו כו' הכריע עצמו כו" –

English translation 1024

it is a certain thing that the truth is so,

איז א זיכערע זאך אז דער אמת איז אזוי,

English translation 1025

because the Torah would never say that every person should look and contemplate,

ווארום תורה וואלט קיינמאל ניט געזאגט אז יעדער מענטש זאל קוקן און זיך מתבונן זיין,

English translation 1026

and moreover constantly,

און נאך שטענדיק,

English translation 1027

something contrary to the truth, Heaven forbid! –

אין א דבר היפך האמת ח"ו! –

English translation 1028

rather it is certainly that the truth is so.

נאר איז זיכער איז אזוי דער אמת.

English translation 1029

And since the truth is so –

און וויבאלד אז דער אמת איז אזוי –

English translation 1030

then the meaning of truth is,

איז דאך דער פירוש פון אמת,

English translation 1031

that this is not only truth above and not below,

אז דאס איז ניט נאר אמת למעלה און ניט למטה,

English translation 1032

rather this is truth in every place,

נאר דאס איז אמת בכל מקום,

English translation 1033

as discussed many times from what is stated in the Yerushalmi107 that

כמדובר כמ"פ פון דעם וואס ס'שטייט אין ירושלמי 107 אז

English translation 1034

(the word)

(דער ווארט)

English translation 1035

"Emet" is composed of three letters:

"אמת" איז צונויפגעשטעלט פון דריי אותיות:

English translation 1036

Aleph –

אל"ף –

English translation 1037

the head of all letters,

ריש כל האותיות,

English translation 1038

Tav –

תי"ו –

English translation 1039

the end of all letters,

סוף כל האותיות,

English translation 1040

and the letter Mem –

און אות מ"ם –

English translation 1041

the middle of the letters. This expresses that truth is in every place:

אמצע האותיות. וואס דאס ברענגט ארויס אז אמת איז בכל מקום:

English translation 1042

in the beginning and start of all matters,

בראש ותחלת כל הענינים,

English translation 1043

in the end of all matters,

בסוף כל הענינים,

English translation 1044

as it is written108 "I am first and I am last",

כמ"ש 108 "אני ראשון ואני אחרון",

English translation 1045

and if one thinks that this is truth only in the beginning and start of all matters and in the end of all matters,

און טאמער מ'מיינט אז דאס איז אמת נאר בראש ותחלת כל הענינים און בסוף כל הענינים,

English translation 1046

by virtue of "their beginning is embedded in their end and their end in their beginning"109 –

מצד "נעוץ תחלתן בסופן וסופן בתחלתן" 109 –

English translation 1047

then afterwards the continuation of the verse "and besides Me there is no God",

איז דערנאך דער המשך הכתוב "ומבלעדי אין אלקים",

English translation 1048

that also in all intermediate levels

אז אויך אין אלע דרגות בינתיים

English translation 1049

(between the beginning and the end)

(צווישן דער התחלה און דעם סוף)

English translation 1050

this is truth,

איז דאס אמת,

English translation 1051

because "Emet" also contains the Mem,

ווארום "אמת" האט אין זיך אויך דעם מ"ם,

English translation 1052

the middle of the letters.

אמצע האותיות.

English translation 1053

And in our matter:

ובנדו"ד:

English translation 1054

The concept of "he should see himself etc. as if he is half meritorious etc., and likewise the entire world is half meritorious etc.",

דער ענין פון "יראה את עצמו כו' כאילו חציו זכאי כו' וכן כל העולם חציו זכאי כו'",

English translation 1055

and "if he performs one mitzvah, behold he tips the scale for himself and for the entire world to the side of merit and brings about for him and for them salvation and deliverance" –

און "עשה מצוה אחת הרי הכריע את עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות וגרם לו ולהם תשועה והצלה" –

English translation 1056

is a true matter

איז א דבר אמיתי

English translation 1057

(in all levels and in all matters).

(בכל הדרגות ובכל הענינים).

English translation 1058

So if the matter of salvation and deliverance in the entire world

וואס אויב דער ענין פון ישועה והצלה בכל העולם כולו

English translation 1059

(in all levels thereof)

(בכל הדרגות שבזה)

English translation 1060

is effected by any good action whatsoever –

ווערט אויפגעטאן ע"י איזה פעולה טובה שתהי' –

English translation 1061

which a Jew does –

וואס א איד טוט –

English translation 1062

then all the more so is this effected by a general matter,

איז עאכו"כ אז דאס ווערט אויפגעטאן דורך אן ענין כללי,

English translation 1063

which includes within itself all matters

וואס איז כולל אין זיך אלע ענינים

English translation 1064

(and actions).

(און פעולות).

English translation 1065

There are three matters that are in themselves all-inclusive:

זיינען דא דריי ענינים וואס זיינען אין זיך כולל אלץ:

English translation 1066

The Most High,

דער אויבערשטער,

English translation 1067

"the Holy One, blessed be He",

"קוב"ה",

English translation 1068

Jews,

אידן,

English translation 1069

"Israel",

"ישראל",

English translation 1070

through whom the fulfillment of the intention in the world is effected,

וואס דורך זיי ווערט אויפגעטאן מילוי הכוונה בעולם,

English translation 1071

and Torah,

און תורה,

English translation 1072

"Oraita",

"אורייתא",

English translation 1073

with and through which Jews effect in the world,

וואס מיט און דורך תורה טוען אויף אידן בעולס,

English translation 1074

because Torah is in itself all-inclusive,

ווארום תורה איז אין זיך כולל אלץ,

English translation 1075

as the saying110 "He looked into the Torah and created the world",

כמאמר 110 "אסתכל באורייתא וברא עלמא",

English translation 1076

everything that exists in the world exists there because everything exists first in the Torah.

אלץ וואס עס איז דא אין וועלט איז דארטן דא דערפאר וואס אלץ איז דא פריער אין תורה.

English translation 1077

It is therefore understood that an action connected with Torah certainly effects a change and transforms the entire order of the chain of descent.

איז דערפון פארשטאנדיק אז א פעולה פארבונדן מיט תורה טוט זיכער אויף א שינוי און איז מהפך גאנץ סדר השתלשלות.

English translation 1078

The action of the completion of the Torah scroll, which will effect a change etc. in the entire order of the chain of descent –

די פעולה פון סיום הספר תורה וואס וועט אויפטאן א שינוי כו' אין גאנץ סדר השתלשלות –

English translation 1079

will also effect even more:

וועט אויך אויפטאן נאכמער:

English translation 1080

The breaking of undesirable matters,

די שבירה פון ענינים בלתי רצויים,

English translation 1081

the breaking of the husks and the side of impurity etc.

שבירת הקליפות והסט"א כו'.

English translation 1082

And in particular this Shabbos,

ובפרט אז דער שבת,

English translation 1083

which is "a day that is blessed"

וואס "מיני' מתברך"

English translation 1084

(and the Shabbos comes immediately before)

(און דער שבת קומט גלייך פאר)

English translation 1085

the first day of the week,

יום ראשון בשבוע,

English translation 1086

in our case –

בנדו"ד –

English translation 1087

the eve of Shevat,

ער"ח שבט,

English translation 1088

the day on which it was established that the completion of the Sefer Torah should take place –

דער טאג וועלכע מ'האט קובע אז אין אים זאל זיין דער סיום הספר תורה –

English translation 1089

is Shabbos Parshas Va'eira:

איז שבת פרשת וארא:

English translation 1090

It is known the discourse of the Rebbe

ידוע דער מאמר פון דעם רבי'ן

English translation 1091

(the Maharash"b)

(מהורש"ב)

English translation 1092

of blessed memory beginning "Va'yomer Hashem el Moshe Re'eh Nesaticha Elokim l'Pharoh etc." which he said on Shabbos Parshas Va'eira in the year 5677 111 and is connected to "Bo el Pharoh". And the completion of the Sefer Torah is

נ"ע ד"ה ויאמר ה' אל משה ראה נתתיך אלקי' לפרעה גו' וואס ער האט געזאגט בשבת פרשת וארא שנת תרע"ז 111 ושייך ל"בא אל פרעה". וואס דער סיום ס"ת איז

English translation 1093

(also)

(אויך)

English translation 1094

on the first day of Parshas Bo,

ביום א' פ' בא,

English translation 1095

as will be explained below,

כדלקמן,

English translation 1096

where he explains that the breaking of

וואו ער איז מבאר אז שבירת

English translation 1097

(the husk of)

(קליפת)

English translation 1098

Pharoh was specifically when

פרעה איז געווען דוקא ווען

English translation 1099

(the husk of)

(קליפת)

English translation 1100

Pharoh was at the height of its greatest and most powerful strength. And therefore its breaking had to be specifically through the power of the Supernal One,

פרעה איז געווען בתוקף הכי גדול ועצום. און דעריבער האט שבירתו געדארפט זיין דוקא בכח פון דעם אויבערשטן,

English translation 1101

and this power the Supernal One gave to Moshe Rabbeinu at the time he went to Pharoh etc.

און דער כח האט דער אויבערשטער געגעבן צו משה רבינו בשעת ער איז געגאנגען צו פרעה'ן כו'.

English translation 1102

This has a connection to "Bo el Pharoh" –

דאס האט א שייכות צו "בא אל פרעה" –

English translation 1103

that the completion of the Sefer Torah will be

וואס דער סיום ס"ת וועט זיין

English translation 1104

(also)

(אויך)

English translation 1105

on the first day of Parshas Bo –

ביום א' פ' בא –

English translation 1106

because "Bo el Pharoh" is simply the command

ווארום "בא אל פרעה" איז בפשטות דער ציווי

English translation 1107

(and granting of power)

(ונתינת כח)

English translation 1108

of Hashem to Moshe Rabbeinu that he should go to Pharoh,

ה' צו משה רבינו ער זאל גיין צו פרעה,

English translation 1109

and break

און צוברעכן

English translation 1110

(the husk of)

(קליפת)

English translation 1111

Pharoh.

פרעה.

English translation 1112

And as it is stated in the Zohar Parshas Bo it states

און ווי עס שטייט אין זהר פ' בא שטייט

English translation 1113

(as was discussed earlier (section 22))

(ווי מ'האט פריער גערעדט (סכ"ב))

English translation 1114

that because of the strength of the husk of Pharoh,

אז מצד תוקף קליפת פרעה,

English translation 1115

as it is written 114 "Behold I am against you, Pharoh king of Egypt, the great crocodile etc."

כמ"ש 114 "הנני עליך פרעה מלך מצרים התנים הגדול גו'"

English translation 1116

(as was said in today's haftorah (of Shabbos Parshas Va'eira)),

(ווי מ'האט געזאגט אין היינטיקער הפטורה (פון ש"פ וארא)),

English translation 1117

Moshe was afraid to go to Pharoh,

האט משה מורא געהאט גיין צו פרעה,

English translation 1118

and therefore the Supernal One said "Bo el Pharoh...

און דערפאר האט דער אויבערשט אויבערשטער געזאגט "בא אל פרעה..

English translation 1119

the Holy One, blessed be He, entered chamber after chamber etc.",

דעייל לי' קב"ה אדרין בתר אדרין כו'",

English translation 1120

the Supernal One Himself had to go with him and give him power to nullify the husk of Pharoh at the time he is in his strength etc.*

דער אויבערשטער אליין האט געדארפט גיין מיט אים און אים געבן כח צו מבטל זיין קליפת פרעה בשעת ער איז בתקפו כו'*.

English translation 1121

And in this discourse 112 mentioned above

און אין דעם מאמר 112 הנ"ל

English translation 1122

(of the Rebbe Rashab)

(פון עזר"ת)

English translation 1123

he connects this with the verse in Iyov that the Supernal One said 113):

איז ער דאס מקשר מיטן פסוק אין איוב וואס דער אויבערשטער האט געזאגט 113):

English translation 1124

"If you have an arm like God, and with a voice like His you can thunder, adorn yourself now with majesty and exaltation etc. and see every proud one and humble him,

"ואם זרוע כא-ל לך ובקול כמוהו תרעם עדה נא גאון וגובה גו' וראה כל גאה והשפילוה,

English translation 1125

see every proud one, bring him low, and crush the wicked in their place,

ראה כל גאה הכניעהו והדוך רשעים תחתם,

English translation 1126

hide them together in the dust etc."

טמנם בעפר יחד גו'".

English translation 1127

And he connects this in the discourse with the verse "See, I have made you a god to Pharoh etc."

און ער איז דאס מקשר אין מאמר מיטן פסוק "ראה נתתיך אלקים לפרעה גו'"

English translation 1128

(the verse in Parshas Va'eira which is the beginning of the discourse)**.

(דער פסוק אין פ' וארא וואס ער איז דער ד"ה פון דעם מאמר) **.

English translation 1129

A short time after the Rebbe of blessed memory said this discourse, the downfall of the Czar Nicholas occurred,

א ביסל צייט נאכדעם ווי דער רבי נ"ע האט געזאגט דעם מאמר איז געווען די מפלה פון צאר ניקאליי,

English translation 1130

and specifically at the time when he stood at the height of his great power

און דוקא בשעת ער איז געשטאנען בתוקף גדול שלו

English translation 1131

There were Chassidim who paid attention to the connection of the subject matter in this discourse with the downfall of Nicholas which occurred afterwards***.

זיינען דעמולט געווען חסידים וואס האבן משים לב געווען צום קשר פון המדובר אין דעם מאמר מיט מפלת ניקאליי וואס איז דערנאך געווען***.

English translation 1132

There were Chassidim who did not pay attention to this. And in particular, since the subject matter in this discourse is discussed at the end of the discourse

עס זיינען געווען חסידים וואס האבן דערצו ניט משים לב געווען. ובפרט אז המדובר אין דעם מאמר רעדט זיך בסוף המאמר

English translation 1133

(and as an explanation of the beginning of the discourse),

(און אלס פירוש אין דעם ד"ה פון דעם מאמר),

English translation 1134

and Chassidim were not so much occupied with what is discussed at the beginning and end of the discourse

און חסידים פלעגן זיך ניט אזויפיל קאכן אין דעם וואס ס'רעדט זיך אין אנהויב און בסוף המאמר

English translation 1135

(where the opening phrase of the discourse is explained),

(וואו עס ווערט נתבאר דער דיבור המתחיל פון מאמר),

English translation 1136

but rather they were mainly occupied with the intellectual content,

נאר בעיקר האט מען זיך געקאכט אין דער השכלה,

English translation 1137

which is discussed in the middle of the discourse. One had to review the words of the Rebbe –

וואס רעדט זיך אין אמצע המאמר. מ'האט געדארפט חזר'ן דברי הרב –

English translation 1138

they also reviewed the beginning and end of the discourse –

האט מען אויך גע'חזר'ט דעם ד"ה און סוף המאמר –

English translation 1139

but they were mainly occupied with the middle of the discourse.

אבער בעיקר האט מען זיך געקאכט אין אמצע המאמר.

English translation 1140

May it be His will that likewise now, through the completion of the Sefer Torah which will take place tomorrow,

ויה"ר אז עד"ז זאל אויך זיין איצטער דורך דעם סיום הספר תורה וואס וועט זיין מארגן.

English translation 1141

May it be His will that the completion of the Sefer Torah be celebrated "with a multitude of people is the King's glory" 115,

ויה"ר אז מ'זאל פראווען דעם סיום הספר תורה "ברוב עם הדרת מלך" 115,

English translation 1142

of the King of kings, the Holy One, blessed be He,

פון דעם מלך מלכי המלכים הקב"ה,

English translation 1143

and celebrate it with joy and a glad heart,

און פראווען דאס מתוך שמחה וטוב לבב,

English translation 1144

and dance at it with great joy,

מ'זאל דערביי טאנצן בשמחה גדולה,

English translation 1145

as is fitting for a "completion of the Torah" 116,

אזוי ווי עס דארף זיין בא "גמרה של תורה" 116,

English translation 1146

and "crown the Sefer Torah with its crown",

און "מעטרן לס"ת בכתר דילי'",

English translation 1147

similar to Simchas Torah,

ע"ד ווי בשמחת תורה,

English translation 1148

as explained in the Zohar 117,

כמבואר אין זהר 117,

English translation 1149

and perform all the matters that are connected and need to be done at the time of a completion of a Sefer Torah.

און טאן אלע ענינים וואס זיינען פארבונדן און דארפן געטאן ווערן בשעת א סיום ספר תורה.

English translation 1150

And do all this in a manner of "Va'eira",

און טאן דאס אלץ אין אן אופן פון "וארא",

English translation 1151

that it should be seen openly.

אז מ'זאל דאס זען בגלוי.

English translation 1152

And the completion of the Sefer Torah should bring about its effect,

און דער סיום הספר תורה זאל פועל זיין פעולתו,

English translation 1153

make a change and transform the entire order of the chain of descent,

מאכן א שינוי און מהפך זיין גאנץ סדר השתלשלות,

English translation 1154

and also bring about the breaking of the husks etc.

און אויך אויפטאן שבירת הקליפות כו'.

English translation 1155

And every Jew and all Jews,

און יעדער איד און אלע אידן,

English translation 1156

together with the Sefer Torah,

צוזאמען מיט דער ספר תורה,

English translation 1157

whose completion of writing is the completion of all the mitzvos 118,

וואס סיום כתיבתה איז דער סיום פון אלע מצוות 118,

English translation 1158

together with all the Sifrei Torah –

בתוככי אלע ספרי תורה –

English translation 1159

will very soon go to the Holy Land.

וועלן בקרוב ממש גיין אין ארץ הקודש.

English translation 1160

It will be "And I will bring you to the land etc. and I will give it to you as an inheritance",

עס וועט זיין "והבאתי אתכם אל הארץ גו' ונתתי אותה לכם מורשה",

English translation 1161

as the Supernal One told the Jews while they were in Egypt that this is how it would be after the Exodus from Egypt,

ווי דער אויבערשטער האט געזאגט די אידן זייענדיק אין מצרים אז אזוי וועט זיין נאך יצי"מ,

English translation 1162

for had they merited, the redemption from Egypt would have been the true and complete redemption 119.

וואס אילו זכו וואלט גאולת מצרים געווען די גאולה האמיתית והשלימה 119.

English translation 1163

You will go to the Land of Israel,

מ'וועט גיין אין ארץ ישראל,

English translation 1164

a good and spacious land,

ארץ טובה ורחבה,

English translation 1165

and the land in its completeness,

און ארץ בשלימותה,

English translation 1166

including also the land of Sichon and Og –

כולל אויך ארץ סיחון ועוג –

English translation 1167

that "he explained this Torah" "on the first day of the eleventh month"

וואס דער "באר את התורה הזאת" "בעשתי עשר חודש באחד לחודש"

English translation 1168

(in the fortieth year)

(בשנת הארבעים)

English translation 1169

was "after he had struck Sichon king of the Amorites etc. and Og king of Bashan etc." –

איז געווען "אחרי הכותו את סיחון מלך האמורי גו' ואת עוג מלך הבשן גו'" –

English translation 1170

because this too was a part of the conquest of the land,

ווארום אויך דאס איז געווען א חלק פון כיבוש הארץ,

English translation 1171

and it is known the discussion regarding the laws of tithes and first fruits whether this is also an obligation on the fruits of the land of Sichon and Og

וכידוע די שקו"ט בנוגע צו דיני מעשרות וביכורים צי דאס איז אויך א חיוב אויף פירות ארץ סיחון ועוג

English translation 1172

(the other side of the Jordan)120.

(מעבר הירדן) 120.

English translation 1173

And out of joy and goodness of heart.

ומתוך שמחה וטוב לבב.

English translation 1174

And "awake and sing, you who dwell in the dust" and the Baal HaHillula

ו"הקיצו ורננו שוכני עפר" און דער בעל ההילולא

English translation 1175

(of Yud Shevat),

(פון יו"ד שבט),

English translation 1176

together with all our Rabbis and Nesi'im,

צוזאמען מיט אלע רבותינו נשיאינו,

English translation 1177

among them and at their head,

בתוכם ובראשם,

English translation 1178

and "Moshe and Aharon are with them" –

און "משה ואהרן עמהם" –

English translation 1179

speedily in our days, literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 1180

He commanded to play a melody and said the maamar beginning "Vayidaber Elokim el Moshe etc. Va'eira etc."

צוה לנגן ואמר מאמר ד"ה וידבר אלקים אל משה גו' וארא וגו'.

English translation 1181

It is customary to study a verse from the weekly portion with Rashi's commentary and also a matter in the notes of the Tatte on the Zohar of our portion.

ס'איז דאך רגיל צו אפלערנען א פסוק פון פרשת השבוע מיט פירוש רש"י און אויך אן ענין אין די הערות פון טאטן אויפן זהר פון פרשתנו.

English translation 1182

In connection with the plague of hail it is stated in our portion, chapter 9, verse 24:

בקשר מיט מכת ברד שטייט אין פרשתנו קאפיטל ט פסוק כד:

English translation 1183

"And there was hail and fire flashing amidst the hail etc." Rashi quotes the words of the verse "flashing amidst the hail,"

"ויהי ברד ואש מתלקחת בתוך הברד גו'". איז רש"י מעתיק די ווערטער פון פסוק "מתלקחת בתוך הברד",

English translation 1184

and explains "a miracle within a miracle. The fire and the hail were mixed, and hail is water,

און איז מפרש "נס בתוך נס. האש והברד מעורבין והברד מים הוא,

English translation 1185

and to do the will of their Maker they made peace between them."

ולעשות רצון קונם עשו שלום ביניהם".

English translation 1186

The five-year-old student of Scripture immediately asks:

פרעגט גלייך דער בן חמש למקרא:

English translation 1187

Why does Rashi quote from the verse only the words "flashing amidst the hail" –

פארוואס איז רש"י מעתיק פון פסוק נאר די ווערטער "מתלקחת בתוך הברד" –

English translation 1188

the main point of the verse that is relevant to Rashi's commentary here

דער עיקר פון פסוק וואס איז נוגע צו פירוש רש"י דא

English translation 1189

(that here there was a "miracle within a miracle")

(אז דא איז געווען "נס בתוך נס")

English translation 1190

is the word "fire,"

איז דער ווארט "אש",

English translation 1191

that in the plague

אז אין דער מכה

English translation 1192

(hail)

(ברד)

English translation 1193

there was "fire flashing amidst the hail" –

איז געווען "אש מתלקחת בתוך הברד" –

English translation 1194

should Rashi not have also quoted the word "fire"?!

האט רש"י געדארפט מעתיק זיין אויך דעם ווארט "אש"?!

English translation 1195

In the explanation of Rashi's words here "a miracle within a miracle" –

אין דעם פירוש פון דברי רש"י דא "נס בתוך נס" –

English translation 1196

there are several explanations among the commentators on Rashi as to what the "miracle within a miracle" consisted of. We will not repeat them,

זיינען דא כמה פירושים אין מפרשי רש"י אין וואס דער "נס בתוך נס" איז באשטאנען. וועט מען דאס ניט איבערחזר'ן,

English translation 1197

and whoever wishes can look into the commentators on Rashi himself and see what they say;

און יעדערער וואס וויל קען אליין אריינקוקן אין מפרשי רש"י און זען וואס זיי זאגן;

English translation 1198

The simple explanation of what the "miracle within a miracle" consisted of:

דער פירוש הפשוט אין וואס ס'איז דא באשטאנען דער "נס בתוך נס":

English translation 1199

The very descent of the hail was one miracle,

דער עצם ירידת הברד איז געווען איין נס,

English translation 1200

and within it there was another miracle,

און אין דעם איז געווען נאך א נס,

English translation 1201

that "fire flashed amidst the hail"121.

אז "אש מתלקחת בתוך הברד" 121.

English translation 1202

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 1203

After Rashi says that here there was a "miracle within a miracle," why does he continue "the fire and the hail were mixed, and hail is water" –

נאכדעם ווי רש"י זאגט אז דא איז געווען "נס בתוך נס" פארוואס איז ער ממשיך "האש והברד מעורבין והברד מים" –

English translation 1204

Whichever way you look at it:

ממה נפשך:

English translation 1205

If Rashi comes thereby to explain what the "miracle within a miracle" consisted of,

אויב רש"י קומט דערמיט מבאר זיין אין וואס ס'איז באשטאנען דער "נס בתוך נס",

English translation 1206

he should have written this at the beginning of his commentary,

האט ער דאס געדארפט שרייבן בתחלת פירושו,

English translation 1207

before he writes that this is a "miracle within a miracle,"

איידער ער שרייבט אז דאס איז א "נס בתוך נס",

English translation 1208

i.e., first write that here there was the reality of "the fire and the hail were mixed, and hail is water,"

ד.ה. פריער שרייבן אז דא איז געווען די מציאות פון "האש והברד מעורבין והברד מים הוא",

English translation 1209

and conclude that therefore this is a "miracle within a miracle"

און אויספירן אז דערפאר איז דאס "נס בתוך נס"

English translation 1210

(and afterwards write "and to do the will of their Maker they made peace between them"),

(און דערנאך שרייבן "ולעשות רצון קונם עשו שלום ביניהם"),

English translation 1211

and as we indeed see in the commentary of the Ohr HaChayim,

און ווי מ'זעט עס טאקע אין פירוש האור החיים,

English translation 1212

that first of all he precedes the matter of fire and water

אז לכל לראש איז ער מקדים דעם ענין פון אש ומים

English translation 1213

(that they are opposites),

(אז זיי זיינען הפכים),

English translation 1214

and based on this the greatness of the miracle is understood,

און עפ"ז איז פארשטאנדיק דער גודל הנס,

English translation 1215

"a miracle within a miracle";

"נס בתוך נס";

English translation 1216

And if Rashi does not come thereby to explain how this is a "miracle within a miracle" –

און אויב רש"י קומט ניט דערמיט צו מבאר זיין ווי דאס איז "נס בתוך נס" –

English translation 1217

why does he write it at all?

פארוואס שרייבט ער דאס בכלל?

English translation 1218

Also, one must understand:

אויך דארף מען פארשטיין:

English translation 1219

Why does Rashi add "and to do the will of their Maker they made peace between them" –

פארוואס איז רש"י מוסיף "ולעשות רצון קונם עשו שלום ביניהם" –

English translation 1220

What is he teaching us,

מאי קמ"ל,

English translation 1221

and what is the practical difference?! –

ולמאי נפק"מ?! –

English translation 1222

Is a miracle dependent on "the agreement of the fire and water to make peace between them 'to do the will of their Maker'"?!

צי דען איז א נס תלוי אין "הסכמת האש והמים צו מאכן שלום ביניהם "לעשות רצון קונם"?!

English translation 1223

And furthermore:

און נאכמער:

English translation 1224

This is seemingly a contradiction to what he says that this is a "miracle within a miracle":

דאס איז לכאורה א סתירה צו דעם וואס ער זאגט אז דאס איז "נס בתוך נס":

English translation 1225

The explanation of a miracle is,

דער פירוש פון א נס איז,

English translation 1226

that the nature of certain things is in a particular manner,

אז די טבע פון געוויסע זאכן איז באופן מסויים,

English translation 1227

and the Above does not reckon with it and performs a miracle contrary to nature. And He does not need to "ask" the things with which He performs the miracle whether they agree to it! When the Above performs a miracle, it is entirely irrelevant how it appears to the things with which He performs the miracle.

און דער אויבערשטער רעכנט זיך ניט דערמיט און מאכט א נס נגד הטבע. און ער דארף ניט "פרעגן" בא די זאכן מיט וועלכע ער מאכט דעם נס צי זיי זיינען דערצו מסכים! בשעת דער אויבערשטער מאכט א נס איז לגמרי קיין נפק"מ ניט ווי עס קומט אויס בא די זאכן מיט וועלכע ער מאכט דעם נס.

English translation 1228

When the Above performed the miracle that the staff of Aharon became a serpent –

בשעת דער אויבערשטער האט געמאכט דעם נס אז פון מטה אהרן איז געווארן א תנין –

English translation 1229

He did not ask the staff how it appears to it,

האט ער ניט געפרעגט בא דעם מטה ווי בא אים קומט אויס,

English translation 1230

and whether it agrees to it in order to do the will of its Maker!

און צי ער איז דערצו מסכים בכדי לעשות רצון קונם!

English translation 1231

And so too with the plague of blood –

ועד"ז בא מכת דם –

English translation 1232

He did not ask the waters of the river how it appears to them etc.;

האט ער ניט געפרעגט בא די מי היאור ווי בא זיי קומט אויס כו';

English translation 1233

and with the plague of frogs –

און בא מכת צפרדע –

English translation 1234

He did not ask the frogs how it appears to them!

האט ער ניט געפרעגט בא די צפרדעים ווי בא זיי קומט אויס!

English translation 1235

And so too with all the other miracles.

ועד"ז בא שאר כל הנסים.

English translation 1236

So what does Rashi say here that "to do the will of their Master, they made peace between them" –

– איז וואס זאגט דא רש"י אז "לעשות רצון קונם עשו שלום ביניהם" –

English translation 1237

this is after all a miracle

דאס איז דאך א נס

English translation 1238

(within a miracle)

(בתוך נס)

English translation 1239

so what is the point and what is the practical difference that "to do the will of their Master, they made peace between them"?!

איז מאי קמ"ל ולמאי נפק"מ אז "לעשות רצון קונם עשו שלום ביניהם"?!

English translation 1240

And the fire and water "made peace between them" and "in order to do the will of their Master" –

און דער אש ומים "עשו שלום ביניהם" וכדי לעשות רצון קונם" –

English translation 1241

why must one come to a miracle?!

פארוואס דארף מען אנקומען צו א נס?!

English translation 1242

The above questions on this Rashi are regarding what Rashi writes in his commentary;

די שאלות הנ"ל בפרש"י זה זיינען אויף דעם וואס רש"י שרייבט יע בפירושו;

English translation 1243

but in an earlier Rashi in our parshah it is difficult why Rashi does not write at all that there in our parshah –

אבער אין א פריערדיקן פרש"י בפרשתנו איז שווער פארוואס רש"י שרייבט בכלל ניט אז דארטן בפרשתנו –

English translation 1244

based on what he writes in his above commentary that here there was a "miracle within a miracle",

ע"פ וואס ער שרייבט בפירושו הנ"ל אז דא איז געווען "נס בתוך נס",

English translation 1245

although there too it was seemingly a matter of a miracle within a miracle:

כאטש אויך דארטן איז עס געווען לכאורה אן ענין פון נס בתוך נס:

English translation 1246

Earlier in our parshah122 it discusses the miracle of Aaron's staff that became a serpent:

פריער אין פרשתנו 122 רעדט זיך וועגן דעם נס פון מטה אהרן וואס איז געווארן א תנין:

English translation 1247

"And Aaron cast his staff before Pharaoh and before his servants, and it became a serpent. And Pharaoh also called for the wise men and the sorcerers, and the magicians of Egypt also did so with their enchantments,

"וישלך אהרן את מטהו לפני פרעה ולפני עבדיו ויהי לתנין. ויקרא גם פרעה לחכמים ולמכשפים ויעשו גם הם חרטומי מצרים בלהטיהם כן,

English translation 1248

and they cast each man his staff, and they became serpents,

וישליכו איש מטהו ויהיו לתנינים,

English translation 1249

and Aaron's staff swallowed their staffs."

ויבלע מטה אהרן את מטותם".

English translation 1250

And Rashi explains:

איז רש"י מפרש:

English translation 1251

"And Aaron's staff swallowed –

"ויבלע מטה אהרן –

English translation 1252

after it returned and became a staff, it swallowed all of them."

מאחר שחזר ונעשה מטה בלע את כולן".

English translation 1253

And this Rashi's explanation is taken from the Gemara in tractate Shabbos123. But in the Gemara it states that this was a "miracle within a miracle"

וואס דער פירוש רש"י איז גענומען פון די גמרא אין מס' שבת 123. אבער אין גמרא שטייט אז דאס איז געווען א "נס בתוך נס"

English translation 1254

(because in addition to the miracle that Aaron's staff became a serpent,

(ווארום נוסף אויפן נס וואס מטה אהרן איז געווארן א תנין,

English translation 1255

Aaron's staff,

האט מטה אהרן,

English translation 1256

"after it returned and became a staff",

"אחר שחזר ונעשה מטה",

English translation 1257

swallowed their staffs124),

בולע געווען זייערע מטות 124),

English translation 1258

whereas Rashi does not bring down in his commentary on the Torah that this was a "miracle within a miracle".

משא"כ רש"י ברענגט ניט אראפ בפירושו על התורה אז דאס איז א "נס בתוך נס".

English translation 1259

Based on Rashi's words in the plague of hail that this was a "miracle within a miracle" –

ע"פ דברי רש"י בא מכת ברד אז דאס איז געווען "נס בתוך נס" –

English translation 1260

the question arises:

שטעלט זיך די שאלה:

English translation 1261

Why does he not also say regarding the miracle of Aaron's staff that it was a "miracle within a miracle"

פארוואס זאגט ער ניט אויך באם נס פון מטה אהרן אז ס'איז געווען "נס בתוך נס"

English translation 1262

(as the Gemara says)

(ווי די גמרא זאגט)

English translation 1263

and he only says "after it returned and became a staff, it swallowed all of them"? From whichever angle:

און ער זאגט נאר "מאחר שחזר ונעשה מטה בלע את כולן"? ממה נפשך:

English translation 1264

If for the five-year-old studying Scripture the matter of "miracle within a miracle" is relevant to the plain meaning of the verse,

אויב פאר דעם בן חמש למקרא איז נוגע אין פשוטו של מקרא דער ענין פון "נס בתוך נס",

English translation 1265

as is understood from Rashi's words in the plague of hail –

ווי ס'איז מובן פון דברי רש"י בא מכת ברד –

English translation 1266

then Rashi should have said it also regarding the miracle of Aaron's staff;

האט עס רש"י געדארפט זאגן אויך באם נס פון מטה אהרן;

English translation 1267

and if the matter is not relevant to the plain meaning of the verse –

און אויב דער ענין איז ניט נוגע אין פשוטו של מקרא –

English translation 1268

why does Rashi say it in the plague of hail?!

פארוואס זאגט עס רש"י בא מכת ברד?!

English translation 1269

And if regarding the miracle of Aaron's staff it was not a "miracle within a miracle"

און אויב באם דער נס פון מטה אהרן איז עס ניט געווען קיין "נס בתוך נס"

English translation 1270

(unlike in the plague of hail) –

(אנדערש ווי בא מכת ברד) –

English translation 1271

then how does the Gemara say that it was indeed a "miracle within a miracle"!?

טא ווי זאגט די גמרא אז דאס איז יא געווען "נס בתוך נס"!?

English translation 1272

And one cannot say that according to the plain meaning of the verse it was not a "miracle within a miracle",

און מ'קען ניט זאגן אז ע"פ פשוטו של מקרא איז דאס ניט געווען קיין "נס בתוך נס",

English translation 1273

unlike according to the teaching of the Gemara –

משא"כ ע"ד הלימוד פון גמרא –

English translation 1274

because the five-year-old studying Scripture understands on his own simply that this is a "miracle within a miracle",

ווארום דער בן חמש למקרא פארשטייט אליין בפשטות אז דאס איז א "נס בתוך נס",

English translation 1275

he asks why does Rashi not tell him this just as he says it in the plague of hail?!

פרעגט ער פארוואס זאגט עס אים ניט רש"י אזוי ווי ער זאגט עס בא מכת ברד?!

English translation 1276

And especially since it is stated thus in the Gemara. And when the five-year-old studying Scripture grows older, he will then ask:

ובפרט אז אזוי שטייט אין גמרא. און בשעת דער בן חמש למקרא וועט עלטער ווערן-וועט ער דעמולט פרעגן:

English translation 1277

Why did Rashi not tell him in his commentary on the Torah that this was a "miracle within a miracle"?!

פארוואס רש"י האט אים ניט געזאגט בפירושו על התורה אז דאס איז געווען "נס בתוך נs"?!

English translation 1278

And although now he does not yet know what is stated in the Gemara –

און כאטש אז איצטער ווייסט ער נאך ניט וואס עס שטייט אין גמרא –

English translation 1279

Rashi, however, knows of it.

ווייסט אבער רש"י דערפון.

English translation 1280

With several more precise points,

מיט נאך כמה דיוקים,

English translation 1281

and as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1282

In the notes on the Zohar of our parshah he raises125 on the statement of the Zohar of our parshah126 regarding the passing of Rashbi,

אין די הערות אויפן זהר פון פרשתנו שטעלט ער זיך 125 אויפן מאמר הזהר פרשתנו 126 בנוגע צו פטירת רשב"י,

English translation 1283

that "Rabbi Abba wept and said, 'When you depart from the world and the world remains orphaned from you, who will be able to illuminate the words of Torah?'",

אז "בכה ר' אבא ואמר ווי כד תסתלק מעלמא וישתאר עלמא יתום מינך מאן יכיל לאנהרא מלין דאורייתא",

English translation 1284

and he asks:

און ער פרעגט:

English translation 1285

"Seemingly, 'and the world remains orphaned from you' is superfluous,

"לכאורה וישתאר עלמא יתום מינך למותר הוא,

English translation 1286

for it is understood on its own that when he departs the world will remain orphaned from him,

כי ממילא מובן שכשיסתלק ישאר העלמא יתום ממנו,

English translation 1287

and what does he intend with what he added to say 'and the world remains orphaned from you'?" "One can say that the mere fact that he departs is not sufficient for there not to be found one who can illuminate etc., because the righteous, when they pass away, are found in all worlds more than in their lifetime, also in this world,

ומאי בעי בזה במה שהוסיף לומר וישתאר עלמא יתום מינך"? "י"ל כי מה שיסתלק בלבד אין זה מספיק לשלא ימצא מאן יכול לאנהרא כו' כי הרי צדיקייא כד אתפטר אשתכח בכלהו עלמין יתיר מבחיוהי גם בזה העולם,

English translation 1288

and it is that his students who were connected to him in his lifetime receive from him,

והוא שתלמידיו אשר היו קשורים אליו בחייו מקבלים ממנו,

English translation 1289

after his passing from his essential spirit that remains in the Garden of Eden, as stated in Tanya, Igeres HaKodesh chapter 27 and in the explanation there, see well,

אחר פטירתו מרוחו העצמיות שנשארה בג"ע כמ"ש בתניא באגה"ק פכ"ז ובהביאור ע"ש היטב,

English translation 1290

therefore, his students who were connected to him in his lifetime and receive after his passing from his essential spirit, would not only the spirit be able to illuminate the words of Torah with the power of his essential spirit,

א"כ תלמידיו שהיו קשורים אליו בחייו ומקבלים אחר פטירתו מרוחו העצמיות לא היו הרוח בלבד יהיו יכולים לאנהרא מלין דאורייתא בכח רוחו דו"ש העצמיות,

English translation 1291

therefore he added to say 'and the world remains orphaned from you' meaning that the world alone remains orphaned from you,

לכן הוסיף לומר וישתאר עלמא יתום מינך הוא כישאר העלמא בלבד יתום מינך,

English translation 1292

that not even his students [will remain],

שלא יהיו גם תלמידיו,

English translation 1293

then who can illuminate etc.'"

אז מאן יכול לאנהרא כו'".

English translation 1294

And afterwards he explains it in another manner and in the letters of Kabbalah etc.

און דערנאך איז ער דאס מבאר באופן אחר ובאותיות הקבלה וכו'.

English translation 1295

But he does not explain how this relates to each and every one in avodah.

ער איז אבער ניט מסביר ווי דאס איז שייך לכל אחד ואחת בעבודה.

English translation 1296

And in particular now,

ובפרט איצטער,

English translation 1297

in the days that follow the 24th of Teves,

אין די ימים וואס קומען בהמשך צו כ"ד טבת,

English translation 1298

the yahrtzeit of the Alter Rebbe127,

דער יום ההילולא פון דעם אלטן רבי'ן 127,

English translation 1299

and as explained in the letters of my father, the matter of the 24th

וכמבואר אין די אגרות פונעם טאטן דער ענין פון כ"ד

English translation 1300

(of Teves),

(טבת),

English translation 1301

and the matter of "Teves",

און דער ענין פון "טבת",

English translation 1302

and the matter that the histalkus was on Motzoei Shabbos Kodesh

און דער ענין אז די הסתלקות איז געווען במוצאי שבת קודש

English translation 1303

(the 24th of Teves)

(כ"ד טבת)

English translation 1304

etc.,

וכו',

English translation 1305

as this has a connection to the Alter Rebbe etc.

ווי דאס האט א שייכות צו דעם אלטן רבי'ן וכו'].

English translation 1306

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1307

Here is the place to continue to explain the discussion in the farbrengen of the 24th of Teves

כאן המקום צו ממשיך זיין לבאר המדובר אין דער התועדות פון כ"ד טבת

English translation 1308

(and in the farbrengens before that)

(און אין די התוועדיות שלפנ"ז)

English translation 1309

regarding the matter of the mitzvah of writing a Sefer Torah.

וועגן דעם ענין פון מצות כתיבת ספר תורה.

English translation 1310

It was discussed that ostensibly there is a very great question regarding the mitzvah of writing a Sefer Torah:

מ'האט גערעדט אז לכאורה איז דא א שאלה הכי גדולה בנוגע צו מצות כתיבת ספר תורה:

English translation 1311

Writing a Sefer Torah is an explicit mitzvah in the Torah,

כתיבת ספר תורה איז א מצוה מפורשת בתורה,

English translation 1312

"And now, write for yourselves this song etc."128,

"ועתה כתבו לכם את השירה הזאת גו'" 128,

English translation 1313

as the Rambam129 and the Shulchan Aruch130 rule –

ווי דער רמב"ם 129 און דער שו"ע 130 פסקנ'ען אפ –

English translation 1314

how is it possible that we have not seen and we do not find that Jews,

איז היתכן אז מ'האט ניט געזען און מ'געפינט ניט אז אידן,

English translation 1315

including the great ones of Israel throughout all the generations, fulfilled this?!

כולל גדולי ישראל במשך כל הדורות האבן דאס מקיים געווען?!

English translation 1316

And to say that there was a hindrance of money –

און צו זאגן אז ס'איז געווען א מניעה פון ממון –

English translation 1317

there were great ones of Israel who had money,

זיינען געווען גדולי ישראל וואס האבן געהאט ממון,

English translation 1318

and nevertheless we do not see that they fulfilled the mitzvah,

און אעפ"כ זעט מען ניט אז זיי האבן מקיים געווען די מצוה,

English translation 1319

And as discussed recently,

וכמדובר דעמולט,

English translation 1320

that certainly the great ones of Israel fulfilled all the mitzvos in a manner of l'chatchilah and with hiddur –

אז זיכער האבן די גדולי ישראל מקיים געווען אלע מצוות אין אן אופן פון לכתחילה און בהידור –

English translation 1321

including also the mitzvah of writing a Sefer Torah.

כולל אויך די מצוה פון כתיבת ספר תורה.

English translation 1322

And although we find regarding some great ones of Israel that during their lifetimes they indeed wrote a Sefer Torah –

און כאטש אז מ'געפינט בא כמה גדולי ישראל אז במשך חייהם האבן זיי יע געשריבן א ספר תורה –

English translation 1323

that is only a part of the great ones of Israel. And furthermore, the main point:

איז דאס נאר א חלק פון די גדולי ישראל. ועוד ועיקר:

English translation 1324

The mitzvah of writing a Sefer Torah,

די מצוה פון כתיבת ספר תורה,

English translation 1325

like all mitzvos,

ווי אלע מצוות,

English translation 1326

becomes an obligation upon a Jew immediately at the time he becomes bar-mitzvah;

ווערט א חיוב אויף א אידן גלייך בשעת ער ווערט בר-מצוה;

English translation 1327

and we do not find that the great ones of Israel etc. fulfilled the mitzvah of writing a Sefer Torah immediately at the time of their becoming bar-mitzvah.

און מ'געפינט ניט אז די גדולי ישראל וכו' זאלן האבן מקיים געווען די מצוה פון כתיבת ספר תורה גלייך בשעת זייער ווערן בר-מצוה.

English translation 1328

It was discussed,

האט מען גערעדט,

English translation 1329

that the only explanation

אז דער איינציקער ביאור

English translation 1330

(that I have so far found for this)

(וואס איך האב דערווייל געפונען אויף דעם)

English translation 1331

that can be said about this is –

וואס יש לומר בזה איז –

English translation 1332

that in most places

אז ברוב המקומות

English translation 1333

(and particularly in this time)

(ובפרט בזמן הזה)

English translation 1334

there are Sifrei Torah that belong to the community.

זיינען דא ספרי תורה וואס באלאנגען צום ציבור.

English translation 1335

And since Beis Din knows that it is impossible for each and every one to write a Sefer Torah for himself,

און וויבאלד אז ב"ד ווייסט אז ס'איז ניט באפשריות פון כאו"א צו שרייבן א ספר תורה לעצמו,

English translation 1336

and particularly one who has just become bar-mitzvah

ובפרט איינער וואס איז ערשט געווארן בר-מצוה

English translation 1337

(who immediately then becomes obligated to write a Sefer Torah) –

(וואס גלייך דעמולט ווערט אויף דער חיוב פון שרייבן א ספר תורה) –

English translation 1338

Because one who has become bar-mitzvah certainly would not then sit down to write a Sefer Torah –

ווייל איינער וואס איז געווארן בר-מצוה האט זיך דעמולט זיכער ניט געזעצט שרייבן א ספר תורה –

English translation 1339

for a Sefer Torah must be written in a precise manner and in a manner of "hispa'ah bifanav b'mitzvos"131 etc.,

ווארום א ספר תורה דארף געשריבן ווערן באופן מדוייק און באופן פון "התנאה לפניו במצוות" 131 וכו',

English translation 1340

which can only be done by one who already has experience in scribal art,

וואס דאס קען טאן נאר אזא איינער וואס האט שוין נסיון אין ספרות,

English translation 1341

but not by one who has just become bar-mitzvah and lacks the capability for experience in scribal art;

אבער ניט איינער וואס איז ערשט געווארן בר-מצוה און אים פעלט די מעגלעכקייט אויף נסיון בספרות;

English translation 1342

Therefore, "lev Beis Din masneh aleihem"132 that at the time the sofer writes the community's Sefer Torah,

דעריבער איז "לב ב"ד מתנה עליהם" 132 אז בשעת דער סופר שרייבט די ספר תורה של ציבור,

English translation 1343

his writing should be considered as the writing of each and every one of the community. And consequently, through this each one fulfills the mitzvah of writing a Sefer Torah.

זאל כתיבתו גערעכנט ווערן אלס כתיבת כאו"א פון דעם ציבור. ובמילא דורך דעם איז כאו"א מקיים די מצוה פון כתיבת ספר תורה.

English translation 1344

And therefore,

און דערפאר,

English translation 1345

at the time each and every one of the community ascends to the Torah –

בשעת כאו"א פון דעם ציבור איז עולה לתורה –

English translation 1346

he fulfills the mitzvah of "u'lemadah"

איז ער מקיים די מצוה פון "ולמדה"

English translation 1347

(which follows "kisvu lachem es hashirah hazos etc.")

(וואס קומט בהמשך צו "כתבו לכם אז השירה הזאת גו'")

English translation 1348

in his own Sefer Torah.

אין א ספר תורה שלו.

English translation 1349

And similarly, as this is regarding the fulfillment of the mitzvah of the Four Species,

וע"ד ווי דאס איז בנוגע צו קיום מצות ד' מינים,

English translation 1350

that one fulfills the mitzvah l'chatchilah with the community's Four Species,

אז מ'איז מקיים די מצוה לכתחילה מיט די ד' מינים פון ציבור,

English translation 1351

through that which the community

דורך דעם וואס דער ציבור

English translation 1352

("lev Beis Din")

("לב ב"ד")

English translation 1353

transfers ownership to each individual in a manner of a "gift on condition to return",

איז דאס מקנה צו יעדער יחיד אין אן אופן פון א "מתנה ע"מ להחזיר",

English translation 1354

and because of this it is called "lachem"133 at the time of fulfilling the mitzvah,

און מצד דעם ווערט דאס אנגערופן "לכם" 133 בשעת קיום המצוה,

English translation 1355

and he thereby fulfills the mitzvah

און ער איז דערמיט מקיים די מצוה

English translation 1356

(l'chatchilah)

(לכתחילה)

English translation 1357

also on the first day of Sukkos when it must be "lachem –

אויך ביום ראשון דסוכות ווען ס'דארף זיין "לכם –

English translation 1358

mishelachem"134.

משלכם" 134.

English translation 1359

And similarly this is regarding korbanos

וע"ד וול דאס איז בא קרבנות

English translation 1360

(where there is the source of the aforementioned law of "lev Beis Din masneh aleihem")135:

(וואס דארטן איז דער מקור הדין המדובר לעיל פון "לב ב"ד מתנה עליהם") 135:

English translation 1361

At the time one needs to offer a korban,

בשעת איינער דארף מקריב זיין א קרבן,

English translation 1362

and a korban must be offered with intent "for the sake of six things". So too, at the time he does not intend these intentions –

וואס א קרבן דארף מען מקריב זיין מיט כוונה "לשם ששה דברים". איז אויך בשעת ער איז ניט מכוון די כוונות –

English translation 1363

"lev Beis Din masneh aleihem" that the shechitah should be considered a shechitah lishmah and with intent, and the offering an offering lishmah etc.

איז "לב ב"ד מתנה עליהם" אז די שחיטה זאל גערעכנט ווערן פאר א שחיטה לשמה און מיט כוונה און די הקרבה א הקרבה לשמה וכו'.

English translation 1364

It is understandable that one cannot rely on the owner of the offering to learn and intend all the intentions connected with the offering of the sacrifice,

ווארום ס'איז דאך פארשטאנדיק אז מ'קען זיך ניט פארלאזן אז דער בעל הקרבן זאל לערנען און מכוון זיין אלע כוונות פארבונדן מיט הקרבת הקרבן,

English translation 1365

because even if he does not know all these intentions, he is obligated to bring the sacrifice,

ווארום אויך ווען ער ווייסט ניט די אלע כוונות איז ער מחוייב צו ברענגען דעם קרבן,

English translation 1366

and to postpone it

און אפלייגן דאס אויף שפעטער

English translation 1367

(until he learns the intentions)

(ביז ער וועט לערנען די כוונות)

English translation 1368

he may not, because of "bal te'acher" –

טאר ער ניט צוליב "בל תאחר" –

English translation 1369

therefore, "the court stipulates concerning them" that the offering of the sacrifice should be considered as if all the intentions were present.

דעריבער איז "לב ב"ד מתנה עליהם" אז די הקרבת הקרבן זאל זיין גערעכנט ווי עס זיינען געווען אלע כוונות.

English translation 1370

In the matter of a thing that is in the possession of the public

לח. וואס אין דעם ענין פון א דבר שברשות הציבור

English translation 1371

(which was discussed in our case)

(וואס בנדו"ד האט מען דאס גערעדט)

English translation 1372

regarding a Torah scroll of the public,

בנוגע צו א ספר תורה של ציבור,

English translation 1373

that "the court stipulates concerning them" etc., there are two possibilities.

אז "לב ב"ד מתנה עליהם" וכו'") זיינען פאראן צוויי מעגלעכקייטן.

English translation 1374

When this was discussed

בשעת מ'האט וועגן דעם גערעדט

English translation 1375

(at the gathering of the 24th of Tevet)

(אין דער התועדות פון כ"ד טבת)

English translation 1376

it was not thought that it needed to be specified explicitly,

האט מען ניט געטראכט אז מ'דארף עס מפרט זיין בפירוש,

English translation 1377

but from the questions that were asked about it136 it appears that this too must be specified:]

אבער פון די. שאלות וואס מ'האט אויף דעם געפרעגט 136 ווייזט אויס אז מ'דארף אויך דאס מפרט זיין:]

English translation 1378

a) There is a situation when a matter relates to an individual,

א) ס'איז דא די מציאות ווען א זאך האט א שייכות צו א יחיד,

English translation 1379

to which the court

וואס דערצו האט ב"ד

English translation 1380

(and the public)

(און ציבור)

English translation 1381

apparently have no connection –

לכאורה קיין שייכות ניט –

English translation 1382

the Gemara innovates that even regarding such a situation, the concept of "the court stipulates concerning them" also applies,

איז די גמרא מחדש אז אפילו בנוגע צו אזא מציאות איז אויך שייך דער ענין פון "לב ב"ד מתנה עליהם",

English translation 1383

As the Gemara

ווי די גמרא

English translation 1384

(above)

(הנ"ל)

English translation 1385

states it regarding sacrifices,

זאגט עס בענין הקרבנות,

English translation 1386

that when an individual must bring an individual sacrifice,

אז בשעת א יחיד דארף ברענגען א קרבן יחיד,

English translation 1387

even if he does not intend the six matters –

אפילו אויב ער האט ניט בכוונה די ששה דברים –

English translation 1388

"the court stipulates concerning them" that the slaughter and offering of the sacrifice is considered as if it were with intention for its sake, etc.

איז "לב ב"ד מתנה עליהם" אז שחיטת והקרבת הקרבן ווערט גערעכנט ווי דאס איז מיט כוונה לשמה כו'.

English translation 1389

b) There is also a situation when a matter relates to and belongs from the outset to the public. In that case, it is certain that the rule of "the court stipulates concerning them" applies.

ב) ס'איז דא אויך א מציאות ווען א זאך האט א שייכות און באלאנגט מלכתחילה צום ציבור. וואס דעמולט איז זיכער אז ס'איז דעמולט חל דער כלל פון "לב ב"ד מתנה עליהם".

English translation 1390

And all the more so:

ובמכ"ש וק"ו:

English translation 1391

If "the court" can stipulate regarding matters that relate to an individual, –

אויב "לב ב"ד" קען מתנה זיין ביי ענינים וואס זיינען שייך צו א יחיד, –

English translation 1392

then certainly "the court" can stipulate regarding a matter that belongs to the court

איז עאכו"כ אז "לב ב"ד" קען מתנה זיין בנוגע צו א זאך וואס באלאנגט צו בית-דין

English translation 1393

(to the public),

(צום ציבור),

English translation 1394

and especially since the court knows all the laws, etc.

ובפרט אז ב"ד ווייסט אלע דינים וכו'.

English translation 1395

That which was discussed

דאס וואס מ'האט גערעדט

English translation 1396

(in the previous gatherings)

(אין די פריערדיקע התוועדויות)

English translation 1397

that each and every one fulfills the mitzvah of writing a Torah scroll by virtue of "the court stipulates concerning them" –

אז כאו"א איז מקיים מצות כתיבת ספר תורה מצד "לב ב"ד מתנה עליהם" –

English translation 1398

this concerns the second situation,

איז דאס בנוגע צו דער צווייטער מציאות,

English translation 1399

a Torah scroll that was written by and belongs from the outset to the court

א ספר תורה וואס איז געשריבן געווארן ע"י און באלאנגט מלכתחילה צו ב"ד

English translation 1400

(to the public)

(צום ציבור)

English translation 1401

and not to an individual who gave it to the public:

און ניט צו א יחיד וואס האט דאס אפגעגעבן צום ציבור:

English translation 1402

In most cases, there is a Torah scroll in a synagogue that was written by and belongs to the public –

ברוב פאלן איז דא א ספר תורה אין א בית הכנסת וואס איז געשריבן געווארן ע"י און געהערט צום ציבור –

English translation 1403

"the court stipulates concerning them" that at the time of the writing of the Torah scroll, it is considered as if it were written by each and every one of the public.

איז "לב ב"ד מתנה עליהם" אז בשעת כתיבת הספר תורה ווערט עס גערעכנט ווי עס וואלט געשריבן געווארן פון כאו"א פון ציבור.

English translation 1404

And that which was discussed regarding "the court's declaration of ownerlessness is valid"137,

און דאס וואס מ'האט גערעדט וועגן "הפקר ב"ד הפקר" 137,

English translation 1405

that the court can declare ownerless a thing that belongs to an individual,

אז ב"ד קען מפקיר זיין א זאך וואס באלאנגט צו א יחיד,

English translation 1406

or grant ownership to someone of an ownerless item,

אדער מזכה זיין איינעם מיט א דבר שבהפקר,

English translation 1407

but they do not have the power to do both things simultaneously138 –

אבער זיי האבן ניט דער כח צו טאן ביידע זאכן בבת אחת 138 –

English translation 1408

they cannot take from an individual and at the same time give it to another –

זיי קענען ניט צונעמען פון א יחיד און בה בשעה דאס אפגעבן צו אן אנדערן –

English translation 1409

this was a discussion regarding a minority of cases,

איז דאס געווען א שקו"ט בנוגע צו א מיעוט פאלן,

English translation 1410

concerning a Torah scroll that was written by an individual and belonged from the outset to an individual and he gave it to the synagogue,

וועגן א ספר תורה וואס איז געשריבן געווארן דורך א יחיד און געהערט מלכתחילה צו א יחיד און ער האט דאס אפגעגעבן צום ביהכנ"ס,

English translation 1411

and the discussion is whether also regarding this the concept of "the court stipulates concerning them" applies, that it should be considered as the mitzvah of writing a Torah scroll for each and every one of the public, etc.,

און די שקו"ט איז צי אויך אויף דעם איז שייך דער ענין פון "לב ב"ד מתנה עליהם" אז דאס זאל גערעכנט ווערן אלס מצות כתיבת ספר תורה פאר כאו"א פון ציבור וכו',

English translation 1412

connected with the concept of "the court's declaration of ownerlessness is valid",

פארבונדן מיטן ענין פון "הפקר ב"ד הפקר",

English translation 1413

that the court has the power to do only one of the two aforementioned things, etc.;

אז ב"ד האט כח צו טאן נאר איינע פון די צוויי זאכן הנ"ל וכו';

English translation 1414

But primarily, the discussion was regarding most cases,

אבער בעיקר האט זיך גערעדט וועגן רוב פאלן,

English translation 1415

that there is a Torah scroll that was written and belongs from the outset to the public –

אז ס'איז דא א ספר תורה וואס איז געשריבן געווארן און געהערט מלכתחילה צום ציבור –

English translation 1416

regarding which it is certainly applicable, the concept of "the court stipulates concerning them" as above.

וואס אויף דעם איז זיכער שייך דעם ענין פון "לב ב"ד מתנה עליהם" כנ"ל.

English translation 1417

And that which was brought in the gathering of the 24th of Tevet,

און דאס וואס מ'האט געבראכט אין דער התוועדות פון כ"ד טבת,

English translation 1418

that in the book "Kovetz al Yad HaChazaka"139 the concept of "the court stipulates concerning them" is brought in connection with the mitzvah of writing a Torah scroll –

אז אין ספר "קובץ על יד החזקה" 139 ברענגט זיך דער ענין פון "לב ב"ד מתנה עליהם" בקשר מיט מצות כתיבת ספר תורה –

English translation 1419

this was only similar to what was discussed,

איז דאס נאר געווען א מעין צו דעם וואס ס'האט זיך גערעדט,

English translation 1420

but not the same matter:

אבער ניט דעם זעלבן ענין:

English translation 1421

In that aforementioned book, he speaks about a Torah scroll that was written and belonged from the outset to an individual, and that individual gave it to the synagogue

אין דעם ספר הנ"ל רעדט ער וועגן א ספר תורה וואס איז געשריבן געווארן און געהערט מלכתחילה צו א יחיד און דער יחיד האט דאס. אפגעגעבן צום ביהכנ"ס

English translation 1422

(the first situation above,

(די ערשטע מציאות הנ"ל,

English translation 1423

which is only in a minority of cases).

וואס איז נאר במיעוט פון פאלן).

English translation 1424

May it be His will that soon, very soon, the entire congregation of Jews be in the Holy Land,

ויה"ר אז בקרוב ממש זאל דער גאנצער ציבור פון אידן זיין אין ארץ הקודש,

English translation 1425

for specifically there applies the true concept of congregation,

וואס דוקא דארטן איז שייך דער אמת'ער ענין פון ציבור,

English translation 1426

as is known that "there is no congregation in Babylonia"140,

כידוע אז "אין ציבור בבבל" 140,

English translation 1427

"there is no multitude in Babylonia"141.

"אין אוכלוסא בבבל" 141.

English translation 1428

And when the entire congregation of Jews will be in the Land of Israel –

און בשעת דער גאנצער ציבור פון אידן וועלן זיין אין ארץ ישראל –

English translation 1429

they will recite the blessing "Chacham HaRazim",

וועט מען מאכן ברכת "חכם הרזים",

English translation 1430

as our Sages, of blessed memory, said141 "One who sees a multitude of Israel

כמארז"ל 141 "הרואה אוכלוסי ישראל

English translation 1431

("a great army of six hundred thousand"142)

("חיל גדול של ששים ריבוא" 142)

English translation 1432

recites: Blessed is the Knower of secrets",

אומר ברוך חכם הרזים",

English translation 1433

because a multitude

ווארום אן אוכלוסי

English translation 1434

(six hundred thousand men)

(ששים ריבוא איש)

English translation 1435

includes within itself all types of Jews,

איז כולל אין זיך אלע סוגים אידן,

English translation 1436

whose "minds are not alike one to another, etc."

וואס "אין דעתם דומה זה לזה כו'"

English translation 1437

(and therefore, when one sees a multitude one says "Chacham HaRazim" –

(און דערפאר זאגט מען בשעת מ'זעט אן אוכלוסא "חכם הרזים" –

English translation 1438

"He who knows what is in the heart of each of these"143).

"היודע מה שבלב כל אלו" 143).

English translation 1439

And in addition to this

ונוסף לזה

English translation 1440

(to the simple explanation of "Chacham HaRazim")

(צום פירוש הפשוט אין "חכם הרזים")

English translation 1441

there is also the inner explanation

איז אויך דא דער פירוש הפנימי

English translation 1442

(by way of hint)

(ברמז)

English translation 1443

of "Chacham HaRazim",

אין "חכם הרזים",

English translation 1444

that all types of Jews will study the secrets of Torah,

אז אלע סוגים אידן וועלן לערנען רזי תורה,

English translation 1445

which in its perfection will be in the future to come,

וואס בשלימות וועט עס זיין לע"ל,

English translation 1446

when Mashiach will teach the entire nation the secrets of Torah144,

אז משיח וועט לערנען את כל העם כולו רזי תורה 144,

English translation 1447

and "they shall all know Me, from their smallest to their greatest, etc."146.

און. "כולם ידעו אותי למקטנם ועד גדולם גו" 146.

English translation 1448

And as Rashi says on the verse145 "Let him kiss me with the kisses of his mouth" –

און ווי רש"י זאגט עה"פ 145 "ישקני מנשיקות פיהו" –

English translation 1449

"and they are assured by Him that He will yet appear to them to explain to them the secret of My reasons and the hidden mystery of My treasures",

"ומובטחים מאתו להופיע עוד עליהם לבאר להם סוד טעמי' ומסתר צפונותי'",

English translation 1450

the study of the inner dimension of Torah,

דער לימוד פון פנימיות התורה,

English translation 1451

the secrets of Torah,

רזי תורה,

English translation 1452

the Torah of Mashiach.

תורתו של משיח.

English translation 1453

The phrase "the secret of My reasons and the hidden mystery of My treasures"

דער לשון "סוד טעמי' ומסתר צפונותי'"

English translation 1454

(which Rashi writes for a student studying Song of Songs)

(וואס רש"י שרייבט פאר א תלמיד וואס לערנט שיר השירים)

English translation 1455

is a completely unusual phrase,

איז א לשון בלתי רגיל כלל,

English translation 1456

and one must understand what its explanation is. And for now I have not found the source from which Rashi takes the aforementioned phrase. –

און מ'דארף פארשטיין וואס דער פירוש אין דעם איז. און לע"ע האב איך ניט געפונען דעם מקור פון וואנעט רש"י נעמט לשון הנ"ל. –

English translation 1457

And whoever finds the source for this and can explain its meaning –

און דער וואס וועט געפינען דער מקור לזה און קען מפרש זיין דער פירוש אין דעם –

English translation 1458

it is worthwhile that he print it in one of the journals that are published from time to time,

איז כדאי אז ער זאל דאס אפדרוקן אין איינע פון די קובצים וואס גייען ארויס מפעם לפעם,

English translation 1459

and great is his merit, etc.

וגדול זכותו כו'.

English translation 1460

May it be His will that soon, very soon, there be the true and complete redemption,

ויה"ר אז בקרוב ממש זאל זיין די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1461

when we will study the secrets of Torah from the mouth of Mashiach,

וואס דעמולט וועט מען לערנען רזי תורה מפיו של משיח,

English translation 1462

and there will be the fulfillment of the prophecy "and they shall no longer teach, each man his fellow, etc., for they shall all know Me, from their smallest to their greatest"146 and in the language of the Rambam at the end of the Laws of Kings,

און עס וועט זיין דער קיום היעוד "ולא ילמדו עוד איש את רעהו גו' כי כולם ידעו אותי למקטנם ועד גדולם" 146 ובלשון הרמב"ם בסוף הל' מלכים,

English translation 1463

that in the future to come "they will attain knowledge of their Creator, etc., as it is said147 for the earth shall be filled with knowledge of Hashem, etc." –

אז לע"ל "ישיגו דעת בוראם כו' שנאמר 147 כי מלאה הארץ דעה את ה' גו'" –

English translation 1464

and it will be "delights as abundant as the dust".

און עס וועט זיין מעדנים מצויין כעפר".

English translation 1465

For this is the aspect of the redemption within Torah itself,

וואס דאס איז דער ענין הגאולה אין תורה גופא,

English translation 1466

because the inner dimension of Torah is called "the soul of Torah" and the revealed dimension of Torah is "the body of Torah"

ווארום פנימיות התורה ווערט אנגערופן "נשמתא דאורייתא" און נגלה דתורה - "גופי תורה"

English translation 1467

(as it states in the Zohar, Parshat Beha'alotecha148),

(ווי עס שטייט אין זהר פ' בהעלותך 148),

English translation 1468

and just as the soul's descent and enclothing in a body down here is an aspect of exile

און ע"ד ווי דאס וואס די נשמה האט יורד געווען און נתלבש געווארן אין א גוף דא למטה איז אן ענין פון גלות

English translation 1469

(as explained in Tanya149)

(כמבואר אין תניא 149)

English translation 1470

similarly, regarding the inner dimension of Torah and the revealed dimension of Torah,

איז מעין זה אויך בנוגע צו פנימיות התורה און נגלה דתורה,

English translation 1471

which are analogous to a soul and a body,

וואס זיינען בדוגמת א נשמה וגוף,

English translation 1472

the inner dimension of Torah is in exile within the revealed dimension of Torah,

אז פנימיות התורה געפינט זיך אין גלות אין נגלה דתורה,

English translation 1473

And when we will study the inner dimension of Torah from the mouth of Mashiach in the future to come –

און בשעת מ'וועט לערנען פנימיות התורה מפיו של משיח לע"ל –

English translation 1474

this will be the redemption within Torah itself.

וועט עס זיין די גאולה אין תורה גופא.

English translation 1475

And where we will need to come to "a miracle within a miracle" –

און דארטן וואו מ'וועט דארפן אנקומען צו "נס בתוך נס" –

English translation 1476

this too will be:

וועט דאס אויך זיין:

English translation 1477

The concept of a miracle is,

דער ענין פון א נס איז,

English translation 1478

that generally the nature of things in the world is in a certain manner,

אז בכלל איז טבע הדברים בעולם באופן מסויים,

English translation 1479

and the One Above performs a miracle,

און דער אויבערשטער מאכט א נס,

English translation 1480

so that a thing should be not according to nature;

אז ס'זאל זיין א זאך ניט ע"פ טבע;

English translation 1481

When, however, one is dealing with a being with free will,

בשעת מ'האט אבער צו טאן מיט א בעל בחירה,

English translation 1482

who entrenches himself to conduct himself in a certain manner, –

וואס ער שפארט זיך איין צו פירן זיך באופן מסויים, –

English translation 1483

in order to affect him so that he conduct himself otherwise –

איז בכדי צו פועל זיין אויף אים אז ער זאל זיך פירן באופן אחר –

English translation 1484

the One Above must perform upon this a "miracle within a miracle"!

דארף דער אויבערשטער מאכן דערויף א "נס בתוך נס"!

English translation 1485

If there is a Jew who does not want to leave the exile –

אויב ס'איז דא א איד וואס וויל ניט ארויסגיין פון גלות –

English translation 1486

the One Above performs a "miracle within a miracle",

מאכט דער אויבערשטער א "נס בתוך נס",

English translation 1487

so that even he is driven out of exile. As it was in the exile of Egypt,

אז אויך אים טרייבט מען ארויס פון גלות. ווי ס'איז געווען בא גלות מצרים,

English translation 1488

where there were Jews who did not want to leave Egypt,

וואו ס'זיינען געווען אידן וואס האבן ניט געוואלט ארויסגיין פון מצרים,

English translation 1489

the One Above promised that "with a strong hand he shall send them out, and with a strong hand he shall drive them from his land"150.

האט דער אויבערשטער מבטיח געווען אז "ביד חזקה ישלחם וביד חזקה יגרשם מארצו" 150.

English translation 1490

And "as in the days of your exodus from the land of Egypt, I will show him wonders"151. This will also be in the future redemption,

און "כימי צאתך מארץ מצרים אראנו נפלאות" 151. וועט אויך זיין בגאולה העתידה,

English translation 1491

speedily in our very days,

במהרה בימינו ממש,

English translation 1492

and with joy and a glad heart.

ובשמחה וטוב לבב.

English translation 1493

Before proceeding to the explanation of Rashi's commentary,

איידער מ'וועט צוגיין צום ביאור אין פירוש רש"י,

English translation 1494

we will correct a matter that was written in error regarding what was discussed at the farbrengen of the 24th of Tevet:

וועט מען באווארענען א זאך וואס מ'האט געשריבן בטעות בקשר מיט המדובר אין דער התוועדות פון כ"ד טבת:

English translation 1495

At that time, the difference between the Siddur of the Alter Rebbe and the Siddur of the Arizal was explained.

מ'האט דעמולט מבאר געווען דעם חילוק צווישן דעם סידור פון דעם אלטן רבי'ן מיטן סידור האריז"ל.

English translation 1496

I was shown a transcript of the talk where it was added that the intention regarding the Siddur of the Arizal is the Siddur "Kol Yaakov".

האט מען מיר געוויזן א רשימה פון דער שיחה וואו ס'איז צוגעשריבן אז די כוונה מיט סידור האריז"ל מיינט מען סידור "קול יעקב".

English translation 1497

This is a mistake:

איז דאס א טעות:

English translation 1498

By "Siddur HaAriZal" they meant the siddur of R. Shabtai of Rashkov and not the siddur "Kol Yaakov".

מיט "סידור האריז"ל" האט מען געמיינט סידור פון ר' שבתי מרשקוב און ניט דעם סידור "קול יעקב".

English translation 1499

And as is known, when in the discourses of Chassidus "Siddur HaAriZal" is brought

וכידוע אז בשעת עס ברענגט זיך אין דרושי חסידות "סידור האריז"ל"

English translation 1500

(without specification)

(סתם)

English translation 1501

the intention is to the siddur of R. Shabtai of Rashkov,

איז די כוונה צום סידור ר' שבתי מרשקוב,

English translation 1502

and not to the siddur "Kol Yaakov". Because R. Shabtai of Rashkov had a connection with the Baal Shem Tov,

און ניט צום סידור "קול יעקב". ווארום ר' שבתי מרשקוב האט געהאט א שייכות מיטן בעש"ט,

English translation 1503

and certainly there are other reasons for this;

און זיכער זיינען דא אנדערע טעמים לזה;

English translation 1504

and when one wishes to reference the siddur "Kol Yaakov" one writes this explicitly

און בשעת מ'וויל צייכענען צום סידור "קול יעקב" שרייבט מען דאס בפירוש

English translation 1505

(and not simply "Siddur HaAriZal").

(און ניט סתם "סידור האריז"ל").

English translation 1506

The wonder that it was written that by "Siddur HaAriZal" they meant the siddur "Kol Yaakov" is even greater –

דער פלא אז מ'האט געשריבן אז מיט סידור האריז"ל האט מען געמיינט סידור "קול יעקב" איז נאך גרעסער –

English translation 1507

because from what was spoken about in the aforementioned farbrengen it was emphasized that the intention is to the siddur of R. Shabtai of Rashkov:

ווארום פון דעם וואס מ'האט גערעדט אין דער התוועדות הנ"ל איז געווען מודגש אז די כוונה איז צום סידור ר' שבתי מרשקוב:

English translation 1508

It was then mentioned that it is a matter that requires explanation, that the conclusion of Siddur HaAriZal is not in accordance with the known rule that one concludes with something good.

מ'האט דעמולט דערמאנט אז ס'איז א דבר הצריך ביאור וואס דער סיום פון סידור האריז"ל איז ניט מתאים צום כלל הידוע אז מסיימים בדבר טוב.

English translation 1509

That specifically in the siddur of R. Shabtai of Rashkov the conclusion is with something not good,

וואס דוקא אין סידור ר' שבתי מרשקוב איז דער סיום מיט א דבר בלתי טוב,

English translation 1510

unlike in the siddur "Kol Yaakov": –

משא"כ אין סידור "קול יעקב": –

English translation 1511

At the end of the siddur "Kol Yaakov" there is "Seder Hanhagos Yesharos",

אין סיום הסידור "קול יעקב" זיינען דא "סדר הנהגות ישרות",

English translation 1512

and at their conclusion –

און בסיומן –

English translation 1513

"not to look at the moon except at the time of Kiddush Levanah",

"שלא להסתכל בלבנה שלא בשעת קידוש לבנה",

English translation 1514

and this is the conclusion of the siddur "Kol Yaakov". And this is not an undesirable thing.

און דאס איז דער סיום פון סידור "קול יעקב". וואס דאס איז ניט קיין דבר בלתי רצוי.

English translation 1515

In contrast, the siddur of R. Shabtai of Rashkov concludes with "Seder HaAveilus",

משא"כ דער סידור ר' שבתי מרשקוב איז מסתיים מיט "סדר האבילות",

English translation 1516

and at its end –

און בסיומו –

English translation 1517

"It is forbidden to read writing on a grave when it protrudes,

"אסור לקרות כתב על גבי קבר כשהוא בולט,

English translation 1518

because it is harmful for forgetfulness". And this is an undesirable conclusion.

כי הוא קשה לשכחה". וואס דאס איז א סיום בלתי רצוי.

English translation 1519

And since it was mentioned about the conclusion of Siddur HaAriZal that it is with something not good –

און וויבאלד אז מ'האט דערמאנט וועגען אז דער סיום סידור האריז"ל אז ער איז מיט א דבר בלתי טוב –

English translation 1520

it is understood that they spoke about the siddur of R. Shabtai of Rashkov,

איז פארשטאנדיק אז מ'האט גערעדט וועגן סידור פון ר' שבתי מרשקוב,

English translation 1521

which concludes with something not good,

וואס ער איז מסיים בדבר בלתי טוב,

English translation 1522

and not about the siddur "Kol Yaakov",

און ניט וועגן סידור "קול יעקב",

English translation 1523

which concludes with a matter connected to Kiddush Levanah,

וואס איז מסיים מיט אן ענין פארבונדן מיט קידוש הלבנה,

English translation 1524

not something not good.

ניט קיין דבר בלתי טוב.

English translation 1525

Another mistake in an unedited book that must be warned about

נאך א טעות אין א ספר שאינו מוגה וואס מ'דארף באווארענען

English translation 1526

(regarding the "famous haftarah" that was said years ago):

(בנוגע צו דער "הפטורה הידועה" וואס מ'האט געזאגט פאר-א-יארן):

English translation 1527

On Shabbat Parshat Mas'ei of last year

בשבת פ' מסעי לעצטן יאר

English translation 1528

(the second Shabbat of the Three Weeks),

(דעס צווייטן שבת פון די דריי וואכן),

English translation 1529

when the haftarah "Shim'u Devar Hashem"152 is recited,

וואס דעמולט זאגט מען די הפטורה "שמעו דבר ה'" 152,

English translation 1530

I began to recite the haftarah "Divrei Yirmiyahu"153

האב איך אנגעהויבן זאגן די הפטורה "דברי ירמיהו" 153

English translation 1531

(the haftarah that pertains to the previous Shabbat),

(די הפטורה וואס איז שייך צום שבת שלפנ"ז),

English translation 1532

and afterwards I continued to recite the haftarah "Shim'u Devar Hashem".

און דערנאך האב איך ממשיך געווען זאגן די הפטורה "שמעו דבר ה'".

English translation 1533

And in the farbrengen of that Shabbat154 it was explained,

און אין דער התוועדות פון יענעם שבת 154 האט מען מבאר געווען,

English translation 1534

that the haftarah "Shim'u Devar Hashem" is in Yirmiyahu a continuation of the haftarah of "Divrei Yirmiyahu", etc.

אז די הפטורה "שמעו דבר ה'" קומט אין ירמי' בהמשך אחד צו דער הפטורה פון "דברי ירמיהו" כו'.

English translation 1535

And it was then spoken that reciting the haftarah in the aforementioned manner is not a directive for the public and one should not learn from it any matters, etc.

און מ'האט דעמולט גערעדט אז דער זאגן די הפטורה באופן הנ"ל איז ניט קיין הוראה לרבים און מ'זאל דערפון ניט אפלערנען קיינע ענינים וכו'.

English translation 1536

Along comes a "innovator" and writes in a list and this was printed,

קומט צו גיין איינער א "מחדש" און שרייבט אין א רשימה און דאס אפגעדרוקט,

English translation 1537

as if I then also said the first and last verse of the haftarah of Rosh Chodesh –

כאילו ווי איך האב דעמולט געזאגט אויך דער פסוק ראשון ואחרון פון די הפטורה פון ראש חודש –

English translation 1538

"HaShamayim Kisi"155!

"השמים כסאי" 155!

English translation 1539

I say –

זאג איך –

English translation 1540

that such a thing never happened! I did not then say the verses of "HaShamayim Kisi",

אז לא היו הדברים מעולם! איך האב דעמולט געזאגט ניט די פסוקים פון "השמים כסאי",

English translation 1541

rather "Divrei Yirmiyahu" and afterwards "Shim'u Devar Hashem"! –

נאר "דברי ירמיהו" און דערנאך "שמעו דבר ה'"! –

English translation 1542

According to several opinions156 one says "HaShamayim Kisi" in the haftarah of Shabbat Rosh Chodesh Menachem Av,

לויט כמה דיעות 156 זאגט מען "השמים כסאי" אין דער הפטורה פון שבת ר"ח מנחם-אב,

English translation 1543

but the custom of Chabad is not so,

אבער מנהג חב"ד איז ניט אזוי,

English translation 1544

rather one says "Shim'u Devar Hashem"*156,

נאר מ'זאגט "שמעו דבר ה'"* 156,

English translation 1545

therefore I did not then say the verses of "HaShamayim Kisi".

דעריבער האב איך דעמולט ניט געזאגט די פסוקים פון "השמים כסאי".

English translation 1546

And I must warn about this. Because the aforementioned mistake was printed and thus publicized, etc.,

און איך דארף דאס באווארענען. ווארום מ'האט אפגעדרוקט דעם טעות הנ"ל און אזוי מפרסם געווען וכו',

English translation 1547

but it was not printed that this is a mistake,

אבער ס'איז ניט געווען געדרוקט אז דאס איז א טעות,

English translation 1548

consequently,

במילא,

English translation 1549

over time a complete error could arise from this –

קען דערפון ארויסקומען במשך זמן א טעות גמורה –

English translation 1550

thinking that I said the verses of "HaShamayim Kisi",

מיינען אז איך האב געזאגט די פסוקים פון "השמים כסאי",

English translation 1551

since it is printed thus in a list. –

וויבאלד אז אזוי איז געדרוקט אין א רשימה. –

English translation 1552

Therefore I must say that such a thing never happened!

דערפאר מוז איך זאגן אז לא היו דברים מעולם!

English translation 1553

There were many who were present at the time when the haftarah was recited,

עס זיינען געווען כו"כ וואס זיינען געווען בשעת מעשה וואס מ'האט געזאגט די הפטורה,

English translation 1554

and those who heard what was said

און די וואס האבן געהערט וואס מ'האט געזאגט

English translation 1555

(and did not speak with others during the recitation, etc.)

(און ניט גערעדט מיט אנדערע בשעת מעשה וכו')

English translation 1556

heard that I did not say the verses of "HaShamayim Kisi".

האבן געהערט אז איך האב ניט געזאגט די פסוקים פון "השמים כסאי".

English translation 1557

But one must not come to witnesses regarding this,

מ'דארף אבער דערצו ניט אנקומען צו עדים,

English translation 1558

for regarding witnesses it could be that they say the opposite of reality and so it remains,

וואס בנוגע צו עדים קען דאך זיין אז זיי זאלן זאגן היפך המציאות און אזוי זאל עס בלייבן,

English translation 1559

as is known157. And especially since in this case there is one who wrote in a list that the verses of "The heavens are My throne" were said

כידוע 157. ובפרט אז בנדו"ד איז דא איינער וואס האט געשריבן אין א רשימה אז מ'האט געזאגט די פסוקים פון "השמים כסאי"

English translation 1560

(as above),

(כנ"ל),

English translation 1561

and another says that it was not said –

און א צווייטער זאגט אז מ'האט עס ניט געזאגט –

English translation 1562

in this case one must not come to witnesses,

דארף מען בנדו"ד ניט אנקומען צו עדים,

English translation 1563

because "the incident occurred with me",

ווארום "בדידי הוה עובדא",

English translation 1564

and I say explicitly that I did not say these verses!

און איך זאג בפירוש אז איך האב די פסוקים ניט געזאגט!

English translation 1565

Those who wrote this had good intention,

די וואס האבן דאס געשריבן איז כוונתם רצוי',

English translation 1566

and both are righteous

און תרווייהו צדיקי נינהו

English translation 1567

(both those who wrote this in the aforementioned list,

(סיי די וואס האבן דאס געשריבן אין דער רשימה הנ"ל,

English translation 1568

and those who said that the reality was not so).

און סיי די וואס האבן געזאגט אז די מציאות איז ניט געווען אזוי).

English translation 1569

But there are those whose standing and situation is not so, etc.

עס זיינען אבער דא אזוינע וואס זייער מעמד ומצב איז ניט אזוי כו'.

English translation 1570

Regarding this it says at the end of Daniel158,

וואס אויף דעם שטייט אין סוף דניאל 158,

English translation 1571

that "at that time",

אז "בעת ההיא",

English translation 1572

at the end of the time of exile,

בסוף זמן הגלות,

English translation 1573

"many will be clarified, purified, and refined",

"יתבררו ויתלבנו ויצרפו גו'",

English translation 1574

the Supreme One will reveal openly what the truth is and what His will is in all matters. And sometimes,

דער אויבערשטער וועט באווייזן בגלוי וואס דער אמת איז און וואס רצונו איז אין אלע זאכן. און אמאל,

English translation 1575

in a special situation,

אין א מצב מיוחד,

English translation 1576

the Supreme One says that one must add etc. –

זאגט דער אויבערשטער אז מ'דארף מוסיף זיין וכו'. –

English translation 1577

Now we will proceed to the explanation in Rashi's commentary regarding "a miracle within a miracle":

איצטער וועט מען צוגיין צום ביאור אין פירוש רש"י בנוגע צו "נס בתוך נס":

English translation 1578

When Rashi writes that the matter of "flashing within the hail" in the plague of hail was "a miracle within a miracle" –

בשעת רש"י שרייבט אז דאס וואס דער ענין פון "מתלקחת בתוך הברד" איז בא מכת ברד געווען "נס בתוך נס" –

English translation 1579

he does not need to explain what the "miracle within a miracle" consisted of. Because the five-year-old studying Scripture understands it by himself:

דארף ער ניט מפרש זיין אין וואס עס איז באשטאנען דער "נס בתוך נס". ווארום דער בן חמש למקרא פארשטייט עס מעצמו:

English translation 1580

The very matter of the plague of hail was one miracle,

דער עצם ענין פון מכת ברד איז געווען איין נס,

English translation 1581

and that it was in a manner of "flashing within the hail" –

און דאס וואס ס'איז געווען אין אן אופן פון מתלקחת בתוך הברד" –

English translation 1582

that the matter of "flashing" and the matter of "hail" do not go together according to nature –

וואס דער ענין פון "מתלקחת" און דער ענין פון "ברד" גייען ע"פ טבע ניט צוזאמען –

English translation 1583

was "a miracle within a miracle".

איז געווען "נס בתוך נס".

English translation 1584

And Rashi does not quote from the verse also the word "and fire

און רש"י איז ניט מעתיק פון פסוק אויך דעם ווארט "ואש

English translation 1585

(flashing etc.)",

(מתלקחת גו') ",

English translation 1586

he only quotes the words "flashing within the hail" –

ער איז נאר מעתיק די ווערטער "מתלקחת בתוך הברד" –

English translation 1587

because the "miracle within a miracle" is not specifically connected with the reality of "fire",

ווארום דער "נס בתוך נס" איז ניט פארבונדן דוקא מיט דער מציאות פון "אש",

English translation 1588

but with the reality of "flashing within the hail":

נאר צו דער מציאות פון "מתלקחת בתוך הברד":

English translation 1589

"Hail" is a cold thing. And when "within the hail" a hot thing flashes –

"ברד" איז א דבר קר. און בשעת "בתוך הברד" איז מתלקח א דבר חם –

English translation 1590

this is a miracle

איז דאס א נס

English translation 1591

(in this case –

(בנדו"ד –

English translation 1592

"a miracle within a miracle").

"נס בתוך נס").

English translation 1593

And this is not specifically connected with "fire" that is "flashing within the hail",

און דאס איז ניט פארבונדן דוקא מיט "אש" וואס איז "מתלקחת בתוך הברד",

English translation 1594

rather it is so with any hot thing:

נאר דאס איז אזוי ביי יעדער הייסער זאך:

English translation 1595

If there were boiling water within the hail,

אויב עס וואלט געווען זודיקע וואסער בתוך הברד,

English translation 1596

or hot iron bars within the hail –

אדער עששיות של ברזל וואס זיינען הייס בתוך הברד –

English translation 1597

it would also be a "miracle within a miracle".

וואלט עס אויך געווען א "נס בתוך נס".

English translation 1598

In the general matter that the Supreme One made here a "miracle within a miracle" –

אין דעם כללות הענין וואס דער אויבערשטער האט דא געמאכט א "נס בתוך נס" –

English translation 1599

one must understand:

דארף מען אבער פארשטיין:

English translation 1600

There is a principle159 that "the Holy One, blessed be He, does not perform a miracle for no reason". And this is a principle also in the plain meaning of Scripture,

ס'איז דא דער כלל 159 אז "לא עביד קוב"ה ניסא למגנא". וואס דאס איז כלל אויך אין פשוטו של מקרא,

English translation 1601

as the five-year-old studying Scripture understands simply that the Supreme One does nothing,

ווי דער בן חמש למקרא פארשטייט בפשטות אז דער אויבערשטער טוט ניט קיין שום זאך,

English translation 1602

including also no miracles,

כולל אויך ניט קיין נסים,

English translation 1603

without benefit –

אן א תועלת –

English translation 1604

so why did the Supreme One make here a "miracle within a miracle"?!

היינט פארוואס האט דער אויבערשטער דא געמאכט א "נס בתוך נס"?!

English translation 1605

And since this is a question in the plain meaning of Scripture –

און וויבאלד אז דאס איז א קשיא אין פשוטו של מקרא –

English translation 1606

Rashi must explain it*.

דארף דאס רש"י מבאר זיין*.

English translation 1607

The reason why the Supreme One made all these plagues upon the Egyptians –

דער טעם פארוואס דער אויבערשטער האט געמאכט די אלע מכות אויף די מצריים –

English translation 1608

was so that "the Egyptians shall know that I am Hashem etc."

איז בכדי עס זאל זיין "וידעו מצרים כי אני ה' גו'"

English translation 1609

("And I will multiply My signs and My wonders in the land of Egypt etc. and the Egyptians shall know that I am Hashem etc."160),

("והרביתי את אותותי ואת מופתי בארץ מצרים גו' וידעו מצרים כי אני ה' גו'" 160),

English translation 1610

and in order

און בכדי

English translation 1611

(through this)

(דורך דעם)

English translation 1612

to effect that Pharaoh should let the Jews out of Egypt;

צו פועל'ן אז פרעה זאל ארויסלאזן די אידן פון מצרים;

English translation 1613

But why did the Supreme One make a "miracle within a miracle" in the plague of hail –

אבער פארוואס האט דער אויבערשטער געמאכט א "נס בתוך נס" בא מכת ברד –

English translation 1614

is it not that "the Holy One, blessed be He, does not perform a miracle for no reason"?

ס'איז דאך "לא עביד קוב"ה ניסא למגנא"?

English translation 1615

In order to answer this, Rashi continues:

בכדי דאס פארענטפערן איז רש"י ממשיך:

English translation 1616

"The fire and the hail were mixed,

"האש והברד מעורבין,

English translation 1617

and hail is water,

והברד מים הוא,

English translation 1618

and to do the will of their Maker they made peace between them" –

ולעשות רצון קונם עשו שלום ביניהם" –

English translation 1619

as mentioned several times, Rashi's way is not to ask a question and then answer it,

ווי גערעדט כמ"פ איז דרכו פון רש"י ניט צו פרעגן א קשיא און דערנאך דאס פארענטפערן,

English translation 1620

rather he explains the matter from the outset,

נאר ער איז מלכתחילה מבאר דעם ענין,

English translation 1621

and through this the question falls away automatically:

און דורך דעם פאלט אפ די קשיא בדרך ממילא:

English translation 1622

The purpose of the plagues was

די כוונה פון די מכות איז דאך געווען

English translation 1623

(as stated)

(כאמור)

English translation 1624

so that "the Egyptians shall know that I am Hashem etc.",

בכדי "וידעו מצרים כי אני ה' גו'",

English translation 1625

and therefore Pharaoh will be compelled to fulfill the will of Hashem and let the Jews out of Egypt.

און דעריבער וועט פרעה זיין מוכרח צו מקיים זיין רצון ה' און ארויסצולאזן די אידן פון מצרים.

English translation 1626

Pharaoh could indeed come with a claim:

קען דאך פרעה קומען מיט א טענה:

English translation 1627

The Supreme One commanded in the Covenant Between the Parts "And they will enslave them and oppress them four hundred years" and Moshe Rabbeinu never told him that the "four hundred years" had already ended –

דער אויבערשטער האט אנגעזאגט בברית בין הבתרים "ועבדום וענו אותם ארבע מאות שנה" און משה רבינו האט אים קיינמאל ניט געזאגט אז די "ארבע מאות שנה" האבן זיך שוין געענדיקט –

English translation 1628

So why should he listen to Moshe Rabbeinu and let the Jews out of Egypt –

איז פארוואס זאל ער הערן משה רבינו און ארויסלאזן די אידן פון מצרים –

English translation 1629

On the contrary:

אדרבה:

English translation 1630

By holding the Jews as slaves in Egypt he is actually fulfilling the will of Hashem "And they will enslave them and oppress them"?!

דורך דעם וואס ער האלט די אידן אלס עבדים אין מצרים איז ער גאר מקיים רצון ה' "ועבדום וענו אותם"?!

English translation 1631

To this,

אויף דעם,

English translation 1632

Rashi says,

זאגט רש"י,

English translation 1633

the plague of hail came in a manner of "a miracle within a miracle" –

איז געקומען די מכה פון ברד אין אן אופן פון "נס בתוך נס" –

English translation 1634

"The fire and the water were mixed together,

"האש והמים מעורבין,

English translation 1635

and hail is water,

והברד מים הוא,

English translation 1636

and to do the will of their Maker they made peace between them" –

ולעשות רצון קונם עשו שלום ביניהם" –

English translation 1637

From this there is a lesson and an answer to the aforementioned claim that Pharaoh could have. With an introduction:

וואס דערפון איז דא א לימוד און א תירוץ אויף דער טענה הנ"ל וואס פרעה קען האבן. ובהקדים:

English translation 1638

In the continuation of Rashi he emphasizes that the "miracle within a miracle" of the plague of hail

אין דעם המשך פון פרש"י איז ער מדגיש אז דער "נס בתוך נס" בא מכת ברד

English translation 1639

("flaming fire within the hail")

("מתלקחת בתוך הברד")

English translation 1640

consists not only of the fact that there are cold and heat,

באשטייט ניט בלויז אין דעם וואס דא זיינען קור מיט חום,

English translation 1641

a high temperature and a low temperature

א הויכע טעמפעראטור און א נידעריקע טעמפעראטור

English translation 1642

(which alone already explains the "miracle within a miracle" as above) –

(וואס דאס אליין איז שוין מסביר דעם "נס בתוך נס" כנ"ל) –

English translation 1643

Rather that "fire" and "water" came together,

נאר אז עס זיינען צוזאמענגעקומען "אש" מיט "מים",

English translation 1644

"the fire and water were mixed together";

"האש ומים מעורבין";

English translation 1645

Rashi emphasizes here that "hail is water",

רש"י איז דא מדגיש אז "הברד מים הוא",

English translation 1646

and not just something that is cold –

און ניט נאר א זאך וואס איז קאלט –

English translation 1647

Because Rashi wants to emphasize here that the "miracle within a miracle" consisted of the mixture of two opposites,

ווארום רש"י וויל דא מדגיש זיין אז דער "נס בתוך נס" איז באשטאנען אין דעם עירוב פון צוויי הפכים,

English translation 1648

"fire" and "water".

"אש" און "מים".

English translation 1649

And obviously to a child of five studying Scripture, fire and water are opposites,

וכמובן צום בן חמש למקרא אז אש און מים זיינען הפכים,

English translation 1650

as he sees it in Havdalah,

ווי ער זעט עס בא הבדלה,

English translation 1651

that one extinguishes the Havdalah candle (fire)

אז מ'לעשט אויס דער נר ההבדלה (אש)

English translation 1652

with wine and the like.

מיט יין וכיו"ב.

English translation 1653

And likewise he sees that one extinguishes a fire

ועד"ז זעט ער אז מ'לעשט אויס א שריפה

English translation 1654

(may it not happen to anyone)

(ניט פאר קיינעם געדאכט)

English translation 1655

with water. –

מיט מים. –

English translation 1656

He understands simply that fire and water are opposites that cannot go together naturally.

פארשטייט ער בפשטות אז אש און מים זיינען הפכים וואס קענען ניט גיין צוזאמען בדרך הטבע.

English translation 1657

(But cold and heat,

(משא"כ קור וחום,

English translation 1658

where the difference between them is only in temperature,

וואס דער חילוק ביניהם איז נאר אין טעמפעראטור,

English translation 1659

are not opposites),

זיינען זיי ניט קיין הפכים),

English translation 1660

With this Rashi brings out the greatness of the wonder that occurred in the plague of hail,

וואס דערמיט ברענגט רש"י ארויס דער גודל החידוש וואס האט זיך אויפגעטאן בא מכת ברד,

English translation 1661

that although fire and water are naturally opposites –

אז כאטש אש און מים זיינען בטבע הפכים –

English translation 1662

nevertheless, "to do the will of their Maker they made peace between them".

איז בכדי "לעשות רצון קונם עשו שלום ביניהם".

English translation 1663

From this there must also be a lesson to Pharaoh

וואס דערפון דארף אויך זיין דער לימוד צו פרעה

English translation 1664

(for the intention in the plague,

(וואס די כוונה אין דער מכה,

English translation 1665

among all the plagues,

בתוך כל המכות,

English translation 1666

is that "the Egyptians shall know that I am Hashem",

איז בכדי "וידעו מצרים כי אני ה' גו'",

English translation 1667

as above),

כנ"ל),

English translation 1668

that just as in the plague of hail "fire" and "water"

אז כשם ווי בא מכת ברד איז "אש" און "מים"

English translation 1669

(hail),

(ברד),

English translation 1670

which are opposites,

וואס זיי זיינען הפכים,

English translation 1671

"made peace between them",

"עשו שלום ביניהם",

English translation 1672

"the fire flaming within the hail",

"האש מתלקחת בתוך הברד",

English translation 1673

in order "to do the will of their Maker" –

בכדי "לעשות רצון קונם" –

English translation 1674

so too must Pharaoh let the Jews out of Egypt,

אזוי דארף אויך פרעה ארויסלאזן די אידן פון מצרים,

English translation 1675

although according to him this is contrary to his nature,

כאטש ביי אים קומט אויס אז דאס איז היפך טבעו,

English translation 1676

for according to his nature

וואס ע"פ טבעו

English translation 1677

(as it appears to him)

(ווי ביי אים קומט אויס)

English translation 1678

he is like fire,

איז ער בדוגמת אש,

English translation 1679

and therefore he holds that he need not let the Jews out,

און דערפאר האלט ער אז ער דארף ניט ארויסלאזן די אידן,

English translation 1680

because he must carry out the matter of "they will enslave them and oppress them etc.".

ווארום ער דארף דורכפירן דעם ענין פון "עבדום וענו אותם גו'".

English translation 1681

The explanation regarding the notes on the Zohar:

דער ביאור בנוגע צו די הערות אויף זהר:

English translation 1682

We are now in the days that come after and following the day of the hillula of the 24th of Tevet

מ'געפינט זיך איצטער אין די טעג וואס קומען נאך ובהמשך צו דער יום ההילולא פון כ"ד טבת

English translation 1683

(of the old Rebbe),

(פון דעם אלטן רבי'ן),

English translation 1684

and before and in preparation for the day of the hillula of the 10th of Shevat

און לפני ובהקדמה צו דער יום ההילולא פון יו"ד שבט

English translation 1685

(of the Rebbe, my father-in-law),

(פון כ"ק מו"ח אדמו"R),

English translation 1686

for we are now in the Shabbat Mevarchim of the month of Shevat –

ווארום מ'געפינט זיך איצטער בשבת מברכים החודש שבט –

English translation 1687

one could think:

קען מען דאך מיינען:

English translation 1688

So many years have passed –

עס זיינען דאך אדורך אזויפיל יארן –

English translation 1689

since the day of the hillula –

זינט דער יום ההילולא –

English translation 1690

so what can each one do now in connection with this?!

איז וואס קען כאו"א איצטער טאן בקשר לזה?!

English translation 1691

And although he knows that there is the matter of "as his offspring are in life, so he is in life"161 –

און כאטש אז ער ווייסט אז ס'איז דא דער ענין פון "מה זרעו בחיים אף הוא בחיים" 161 –

English translation 1692

Nevertheless we see that it is stated in the Zohar

זעט מען דאך אבער אז ס'שטייט אין זהר

English translation 1693

(the aforementioned)

(הנ"ל)

English translation 1694

that Rabbi Abba

אז ר' אבא

English translation 1695

(who was among the students of Rashbi)

(וואס ער איז געווען פון תלמידי רשב"י)

English translation 1696

wept and said "When you will depart from the world and the world will remain orphaned from you,

האט געוויינט און געזאגט "ווי כד תסתלק מעלמא וישתאר עלמא יתום מינך,

English translation 1697

who will be able to illuminate etc.",

מאו יכיל לאנהרא כו'",

English translation 1698

knowing that he was among the students of Rashbi!

וויסנדיק אז ער איז פון תלמידי הרשב"י!

English translation 1699

The explanation of this is –

איז דער ביאור אין דעם –

English translation 1700

as he explains in the note on the Zohar:

ווי ער איז מבאר אין דער הערה אויפן זהר:

English translation 1701

That which Rabbi Abba wept saying "and the world will remain orphaned from you etc." was itself to ensure that there would not be a situation of "his students will also not be",

דאס וואס ר' אבא האט געוויינט זאגנדיק "וישתאר עלמא יתום מינך כו'" איז דאס גופא געווען צו באווארענען אז עס זאל ניט זיין א מצב פון "לא יהיו גם תלמידיו",

English translation 1702

i.e., that after the passing of Rashbi he thought and feared that perhaps his students would also be lacking,

ד.ה. אז נאך הסתלקות רשב"י האט ער געטראכט און מורא געהאט טאמער עס וועלן פעלן אויך תלמידיו,

English translation 1703

for then it would be "and the world will remain orphaned from you,

וואס דעמולט וועט זיין "וישתאר עלמא יתום מינך,

English translation 1704

who can illuminate the words of Torah";

מאן יכול לאנהרא מלין דאורייתא";

English translation 1705

But not so when his disciples are present,

משא"כ בשעת עס זיינען דא תלמידיו,

English translation 1706

who "were bound to him during his lifetime...

וואס "היו קשורים אליו בחייו..

English translation 1707

they will be able to illuminate words of Torah with the power of his essential spirit",

יהיו יכולים לאנהרא מלין דאורייתא בכח רוחו דו"ש העצמיות",

English translation 1708

and therefore,

וואס דערפאר,

English translation 1709

when "his seed lives" physically,

בשעת "זרעו בחיים" בגשמיות,

English translation 1710

that is, when his disciples are alive in this world,

אז זיינע תלמידים זיינען בחיים בעוה"ז,

English translation 1711

they cause that the world should not be in a state of "orphaned from you",

פועל'ן זיי אז די וועלט זאל ניט זיין אין אן אופן פון "יתום מינך",

English translation 1712

because there is the influence of the disciples in the world.

ווארוס ס'איז דא די השפעה פון די תלמידים אין וועלט.

English translation 1713

And furthermore:

און נאכמער:

English translation 1714

When "his seed lives" in a manner that is also appropriate spiritually,

בשעת "זרעו בחיים" באופן המתאים אויך ברוחניות,

English translation 1715

that "his seed lives" with the study of his Torah and conduct in his ways etc.,

אז "זרעו בחיים" מיט לימוד תורתו והנהגה בדרכיו כו',

English translation 1716

it is not only that they act so that there should not be "the world will remain orphaned from you",

איז ניט נאר וואס זיי טוען אויף אז עס זאל ניט זיין "ישתאר עלמא יתום מינך",

English translation 1717

but furthermore –

נאר נאכמער –

English translation 1718

that there should be "he too lives",

אז עס זאל זיין "אף הוא בחיים",

English translation 1719

so that there should also not be the

אז ס'זאל אויך ניט זיין דער

English translation 1720

(first)

(ערשטער)

English translation 1721

matter of "you will depart from the world",

ענין פון "תסתלק מעלמא",

English translation 1722

the negation also of the

די שלילה אויך פון דעם

English translation 1723

(first)

(ערשטן)

English translation 1724

matter of "you will depart from the world".

ענין פון "תסתלק מעלמא".

English translation 1725

And as the saying of the Rebbe

וכפתגם פון דעם רבי'ן

English translation 1726

(the Maharash)

(מהורש"ב)

English translation 1727

of blessed memory162 –

נ"ע 162 –

English translation 1728

"I am going to heaven; the writings I leave for you",

"איך גיי אין הימל די כתבים לאז איך פאר אייך",

English translation 1729

as discussed many times the explanation of this163,

ווי גערעדט כמ"פ דעם פירוש בזה 163,

English translation 1730

that through the fact that "the writings I leave for you" here below,

אז דורך דעם וואס "די כתבים לאז איך פאר אייך" דא למטה,

English translation 1731

and one studies in them –

און מ'לערנט אין זיי –

English translation 1732

it brings about that also he,

טוט זיך אויף אז אויך ער,

English translation 1733

as he stands above "in heaven",

ווי ער שטייט למעלה "אין הימל",

English translation 1734

is found here below.

געפינט זיך דא למטה.

English translation 1735

And similar to our Sages, of blessed memory,164 that "Anochi"165 is an acronym for "Ana nafshi ketavit yehavit",

וע"ד מארז"ל 164 אז "אנכי" 165 איז ר"ת "אנא נפשי כתבית יהבית",

English translation 1736

and as our Sages, of blessed memory,166 said on the verse167 "Take for Me a portion" that through the study of Torah "you take Me"168.

וכמארז"ל 166 עה"פ 167 "ויקחו לי תרומה" אז דורך לימוד התורה איז "אותי אתם לוקחים" 168.

English translation 1737

And similar to how this is regarding the passing of Rashbi

וע"ד ווי דאס איז בנוגע צו הסתלקות הרשב"י

English translation 1738

(about which the Zohar speaks),

(וועגן וואס ס'רעדט זיך אין זהר),

English translation 1739

so it is also regarding the passing of the Alter Rebbe on the 24th of Tevet –

אזוי איז עס אויך בנוגע צו דער הסתלקות פון אלטן רבי'ן בכ"ד טבת –

English translation 1740

for the inner dimension of the Torah,

ווארום פנימיות התורה,

English translation 1741

the Torah of Rashbi,

תורתו של רשב"י,

English translation 1742

which "all the toil of man that his soul toiled during his lifetime" is elevated on the day of his hillula etc.169,

וואס "כל עמל האדם שעמלה נפשו בחייו" ווערט נתעלה ביום ההילולא שלו כו' 169,

English translation 1743

is drawn down and revealed in a manner of "they will be sustained"170,

ווערט נמשך און נתגלה אין אן אופן פון "יתפרנסון" 170,

English translation 1744

in understanding and comprehension etc.,

בהבנה והשגה כו',

English translation 1745

through Chabad Chassidus,

דורך חסידות חב"ד,

English translation 1746

which was founded by the Alter Rebbe,

וואס איז נתייסד געווארן דורך דעם אלטן רבי'ן,

English translation 1747

whose "all the toil etc. that his soul toiled during his lifetime" ascends on the day of his hillula

וואס "כל עמל כו' שעמלה נפשו בחייו" איז עולה ביום ההילולא שלו

English translation 1748

(the 24th of Tevet).

(כ"ד טבת).

English translation 1749

And especially as the Torah of Chassidus was revealed after Petersburg

ובפרט ווי תורת החסידות איז נתגלה געווארן לאחרי פეტערבורג

English translation 1750

(after the redemption of the 19th of Kislev).

(נאך דער גאולה פון י"ט כסלו).

English translation 1751

Known is the talk of the Rebbe of blessed memory

כידוע די שיחה פון דעם רבי'ן נ"ע

English translation 1752

(which was printed171 and published during the lifetime of his only son,

(וואס איז אפגעדרוקט 171 און נתפרסם געווארן בחייו פון בנו יחידו,

English translation 1753

the baal hahillula of the 10th of Shevat),

דער בעל ההילולא פון יו"ד שבט),

English translation 1754

that the main matter of the spreading of the wellsprings outward began after Petersburg,

אז דער עיקר ענין פון הפצת המעינות חוצה האט זיך אנגעהויבן נאך פეტערבורג,

English translation 1755

and similar to the olive, when it is crushed it yields its oil172.

וע"ד הזית כשכותשין אותו הוא מוציא שמנו 172.

English translation 1756

That is:

דאס הייסט:

English translation 1757

Notwithstanding the greatness of the elevation of the Alter Rebbe as he was when he was born as a "new soul"173,

ניט קוקנדיק אויף דעם גודל העילוי פון דעם אלטן רבי'ן ווי ער איז געווען בשעת ער איז געבארן געווארן אלס א "נשמה חדשה" 173,

English translation 1758

and especially after he became a disciple of the Maggid,

ובפרט נאך דעם ווי ער איז געווארן א תלמיד פון דעם מגיד,

English translation 1759

and especially after he authored the Shulchan Aruch,

ובפרט נאך דעם ווי ער האט מחבר געווען דעם שו"ע,

English translation 1760

and especially after he became a Nasi in Israel etc. –

ובפרט נאך דעם ווי ער איז געווארן א נשיא בישראל כו' –

English translation 1761

the greatest elevation came to him after Petersburg –

איז בא אים צוגעקומען דער עילוי הכי גדול נאך פეტערבורג –

English translation 1762

he revealed that the inner dimension of the Torah should stand in a manner of "your wellsprings will spread outward".

ער האט אויפגעטאן אז פנימיות התורה זאל שטיין אין אן אופן פון "יפוצו מעינותך חוצה".

English translation 1763

The lesson from the above discussion, simply:

די הוראה מהמדובר לעיל בפשטות:

English translation 1764

One must occupy himself with that which the baal hahillula of the 24th of Tevet

מ'דארף זיך עוסק זיין אין דעם וואס דער בעל ההילולא פון כ"ד טבת

English translation 1765

(the Alter Rebbe)

(דער אלטער רבי)

English translation 1766

and the baal hahillula of the 10th of Shevat

און דער בעל ההילולא פון יו"ד שבט

English translation 1767

(his honor, my father-in-law, the Rebbe)

(כ"ק מו"ח אדמו"ר)

English translation 1768

were primarily occupied with –

האבן זיך בעיקר געקאכט –

English translation 1769

the spreading of Judaism outward in general, and the spreading of the wellsprings outward in particular.

הפצת היהדות חוצה בכלל. און הפצת המעינות חוצה במיוחד.

English translation 1770

Which is also the matter and task of "Tzirei Agudas Chabad". And on Motzaei Shabbos this week there is the Melaveh Malkah, the meal of King David, Mashiach, of "Tzach".

וואס דאס איז אויך דער ענין און תפקיד פון "צעירי אגודת חב"ד". וואס במוצאי שבת זו איז דא דער מלוה מלכה בסעודתא דדוד מלכא משיחא פון "צא"ח".

English translation 1771

So, as is the custom in this country that everything is done with a "tara-ram" –

איז כמנהג במדינה זו אז יעדער זאך מאכט מען מיט א "טאראראם" –

English translation 1772

let them now announce,

זאל מען איצטער מכריז זיין,

English translation 1773

with the storm and the well-known melody regarding the Melaveh Malkah.

מיטן שטורעם און ניגון הידוע וועגן דעם מלוה מלכה.

English translation 1774

And the main thing –

און דער עיקר –

English translation 1775

that each and every one should give much silver and gold,

אז כאו"א זאל געבן אסך כסף וזהב,

English translation 1776

so that one can occupy himself properly in all the activities of the spreading of the wellsprings outward.

בכדי מ'זאל זיך קענען עוסק זיין כדבעי אין אלע פעולות פון הפצת המעינות חוצה.

English translation 1777

May it be His will that there should be much silver and gold literally,

ויהי רצון אז עס זאל זיין א סך כסף וזהב בפשטות,

English translation 1778

and also –

און אויך –

English translation 1779

much silver and gold spiritually,

א סך כסף וזהב ברוחניות,

English translation 1780

love and fear174,

אהבה ויראה 174,

English translation 1781

And then

און דעמולט

English translation 1782

(when one has silver and gold physically and spiritually)

(ווען מ'האט כסף וזהב בגשמיות און ברוחניות)

English translation 1783

it will be "The Torah of Your mouth is better to me than thousands of gold and silver"175,

וועט זיין "טוב לי תורת פיך מאלפי זהב וכסף" 175,

English translation 1784

that one will study Torah,

אז מ'וועט לערנען תורה,

English translation 1785

and especially –

ובמיוחד –

English translation 1786

the Torah of the baal hahillula of the 24th of Tevet

די תורה פון דעם בעל ההילולא פון כ"ד טבת

English translation 1787

(the Alter Rebbe)

(דער אלטער רבי)

English translation 1788

and of the baal hahillula of the 10th of Shevat

און פון דעם בעל ההילולא פון יו"ד שבט

English translation 1789

(his honor, my father-in-law, the Rebbe).

(כ"ק מו"ח אדמו"ר).

English translation 1790

Until there will be the fulfillment of the prophecy of "Awake and sing, you who dwell in the dust"176,

ביז אז ס'וועט זיין דער קיום היעוד פון "הקיצו ורננו שוכני עפר" 176,

English translation 1791

and the baalei hahillula of the 24th of Tevet and of the 10th of Shevat among them –

און די בעלי ההילולא פון כ"ד טבת און פון יו"ד שבט בתוכם –

English translation 1792

the resurrection of the dead literally.

תחיית המתים כפשוטה.

English translation 1793

As is known, there will be several periods in the Resurrection of the Dead,

כידוע אז אין תחיית המתים וועלן זיין כמה תקופות,

English translation 1794

and the righteous,

און צדיקים,

English translation 1795

and among them the aforementioned baalei hilula,

ובתוכם די בעלי ההילולא הנ"ל,

English translation 1796

will arise first,

וועלן אויפשטיין בתחלה,

English translation 1797

as explained in the Zohar177,

כמבואר אין זהר 177,

English translation 1798

"Moshe and Aharon will be the leaders"178. And it can be said that together with the baalei hilula of the 24th of Teves and of the 10th of Shevat

"משה ואהרן יהא מנו" 178. ויש לומר אז צוזאמען מיט די בעלי ההילולא פון כ"ד טבת און פון יו"ד שבט

English translation 1799

(and with all our Rabbis and Nesi'im)

(און מיט אלע רבותינו נשיאינו)

English translation 1800

will also arise

וועלן אויך אויפשטיין

English translation 1801

(in the first periods of the Resurrection of the Dead)

(אין די ערשטע תקופות פון תחה"מ)

English translation 1802

those who walked in their ways and in their paths etc.

די וואס הלכו בדרכיהם ובאורחותיהם כו'.

English translation 1803

And especially since this is connected with the study and dissemination of Chassidus

ובפרט אז דאס איז פארבונדן מיט לימוד און הפצת החסידות

English translation 1804

(the wellsprings outward),

(המעינות חוצה),

English translation 1805

which is the concept that Chassidus is the Resurrection of the Dead

וואס דאס איז דער ענין פון חסידות איז תחיית המתים

English translation 1806

(in a spiritual sense),

(ברוחניות),

English translation 1807

as is known from the sicha179,

כידוע די שיחה 179,

English translation 1808

that Chassidus is the concept of "the small one among them revives the dead"180,

אז חסידות איז דער ענין פון "זוטרא דבכו מחי' מתים" 180,

English translation 1809

because there is nothing as cold as intellect,

ווארום ס'איז ניטא אזא קאלטע זאך ווי שכל,

English translation 1810

and Chassidus

און חסידות

English translation 1811

(and Chassidim)

(וחסידים)

English translation 1812

is that which revives etc. –

איז דאס מחי' כו'. –

English translation 1813

this then leads to the Resurrection of the Dead in its literal sense,

ברענגט דאס דערנאך צו תחיית המתים כפשוטה,

English translation 1814

and they are among them.

והם בתוכם.

English translation 1815

That the Resurrection of the Dead comes after the future Redemption and after the building of the Beis HaMikdash

וואס תחה"מ קומט נאך די גאולה העתידה און נאך בנין ביהמ"ק

English translation 1816

(as stated in the Zohar181).

(כמ"ש בזהר 181).

English translation 1817

And the concept of the Resurrection of the Dead is learned from what is stated in Parshas Beshalach182 "Then Moshe and Bnei Yisrael will sing etc.",

וואס דעם ענין פון תחה"מ לערנט מען אפ פון דעם וואס ס'שטייט אין פ' בשלח 182 "אז ישיר משה ובני ישראל גו'",

English translation 1818

"It does not say 'sang' but 'will sing',

"שר לא נאמר אלא ישיר,

English translation 1819

from here [there is a source] for the Resurrection of the Dead from the Torah183."

מכאן לתחיית המתים מן התורה 183 ".

English translation 1820

And from the song in Parshas Beshalach,

און פון דער שירה בפ' בשלח,

English translation 1821

which comes after the parshiyos Va'eira and Bo –

וואס קומט נאך די פרשיות וארא און בא –

English translation 1822

one merits the tenth song which will be in the future to come184. And this is already [present] in Parshas Va'eira and Parshas Bo even before one comes to read Parshas Beshalach,

איז מען זוכה צו דער שירה העשירית וואס וועט זיין לע"ל 184. און דאס ווערט שוין אין פ' וארא און פ' בא נאך פאר דעם ווי מ'קומט צום לייענען פ' בשלח,

English translation 1823

speedily in our days, literally,

במהרה בימינו ממש,

English translation 1824

as per the ruling of the Rambam185 that "immediately they are redeemed."

כפס"ד הרמב"ם 185 אז "מיד הן נגאלין".

English translation 1825

The Rebbe shlita instructed to announce about the Melaveh Malkah of Tzeirei Agudas Chabad.

כ"ק אדמו"ר שליט"א צוה להכריז אודות המלוה מלכה ד"צא"ח".

English translation 1826

And he gave a bottle of whiskey to R. D.R. shlita for the Melaveh Malkah.

ונתן בקבוק יי"ש להר' ד.ר. שיחי' עבור המלוה מלכה.

English translation 1827

Afterwards, the Rebbe shlita gave to R. Sh.G. shlita and to the sofer R. A.Tz.Z. shlita a packet of "figs",

אח"כ נתן כ"ק אדמו"ר שליט"א להרש"ג שיחי' ולהסופר הר' א.צ.ז. שיחי' צירקינד חפיסת "תאנים",

English translation 1828

as a new fruit,

בתור פרי חדש,

English translation 1829

to recite the blessing "Shehecheyanu" at the time of the completion of the writing of the Sefer Torah.

לברך "שהחיינו" בעת סיום כתיבת הספר תורה.

English translation 1830

The explanation why regarding "And Aharon's staff swallowed their staffs" Rashi only says "After it returned and became a staff, it swallowed them all" and does not add that this was a "miracle within a miracle":

דער ביאור פארוואס בא "ויבלע מטה אהרן את מטותם" זאגט רש"י נאר "מאחר שחזר ונעשה מטה בלע את כולן" און איז ניט מוסיף אז דאס איז געווען א "נס בתוך נס":

English translation 1831

That which Aharon cast his staff before Pharaoh and before his servants and the staff became a serpent –

דאס וואס אהרן האט געווארפן מטהו לפני פרעה ולפני עבדיו און דער מטה איז געווארן א תנין –

English translation 1832

was not a miracle that accomplished anything,

איז ניט קיין נס וואס האט עפעס אויפגעטאן,

English translation 1833

(as was discussed earlier (nearby) that the concept of the signs and wonders was to effect that "the Egyptians shall know that I am Hashem"),

(ווי מ'האט גערעדט פריער (סמ"ו) אז דער ענין פון די אותות ומופתים איז ענינם געווען בכדי צו פועל'ן אז "ידעו מצרים כי אני ה'"),

English translation 1834

because also the magicians of Egypt did this with their "sorceries". –

ווארום אויך די חרטומי מצרים האבן דאס געטאן מיט "להטיהם". –

English translation 1835

Therefore, there had to be here another concept that would affect Pharaoh and his servants. And that was the miracle that "And Aharon's staff swallowed their staffs" –

דעריבער האט דא געמוזט זיין אן אנדער ענין וואס זאל פועל'ן אויף פרעה ועבדיו. וואס דאס איז געווען דער נס אז "ויבלע מטה אהרן את מטותם" –

English translation 1836

as Rashi explains "After it returned and became a staff, it swallowed them all."

ווי רש"י טייטשט אפ "מאחר שחזר ונעשה מטה בלע את כולן".

English translation 1837

If the act of swallowing had occurred before Aharon's staff had returned to being a staff,

אויב די פעולת הבליעה וואלט געווען איידער מטה אהרן איז געווארן צוריק א מטה,

English translation 1838

while it was still a serpent –

נאך זייענדיק א תנין –

English translation 1839

it would not have been a miracle at all,

וואלט עס כלל ניט געווען קיין נס,

English translation 1840

for its natural tendency is to swallow other serpents

ווארום דער טבעו הרגיל איז צו איינשלינגען אנדערע תנינים

English translation 1841

(as the Egyptians saw regarding the snakes in their land).

(ווי די מצריים האבן דאס געזען בא די נחשים שבארצם).

English translation 1842

And likewise, it would also not have been a miracle if a serpent

ועד"ז וואלט עס אויך ניט געווען קיין נס אויב א תנין

English translation 1843

(Aharon's staff which became a serpent)

(מטה אהרן וואס ווערנדיק א תנין)

English translation 1844

were to swallow a staff

זאל איינשלינגען א מטה

English translation 1845

(the staffs of the Egyptian magicians).

(די מטות פון די חרטומי מצרים).

English translation 1846

The only miracle in this matter that could affect Pharaoh and his servants was –

דער איינציקער נס בענין זה וואס האט געקענט פועל'ן אויף פרעה ועבדיו איז –

English translation 1847

that "after it returned and became a staff, it swallowed them all",

אז "אחר שחזר ונעשה מטה בלע את כולן",

English translation 1848

for it is already a miracle when a staff can swallow other staffs.

ווארום דאס איז שוין א נס ווען א מטה קען איינשלינגען אנדערע מטות.

English translation 1849

And therefore, here there was no "miracle within a miracle"

און דעריבער איז עס דא ניט געווען קיין "נס בתוך נס"

English translation 1850

(according to the simple interpretation of Scripture) –

(ע"פ פשש"מ) –

English translation 1851

because this was the only miracle that occurred here

ווארום דאס איז געווען דער איינציקער נס וואס איז דא געטראפן

English translation 1852

(that could affect Pharaoh and his servants).

(וואס האט געקענט פועל'ן אויף פרעה ועבדיו).

English translation 1853

And that which is stated in the Gemara that this was indeed a "miracle within a miracle" –

און דאס וואס אין גמרא שטייט אז דאס איז יא געווען "נס בתוך נס" –

English translation 1854

is according to the homiletical interpretation

איז ע"ד הדרוש

English translation 1855

(but not according to the simple interpretation),

(אבער ניט ע"ד הפשט),

English translation 1856

as explained in the commentaries on the Gemara186 that the "miracle within a miracle" consisted of the fact that even after Aharon's staff had swallowed the other staffs, it remained the same size as before. And this is indeed a "miracle within a miracle":

כמבואר אין מפרשי גמרא 186 אז דער "נס בתוך נס" איז באשטאנען דערפון וואס אויך לאחרי זה ווי מטה אהרן האט בולע געווען די אנדערע מטות איז ער געבליבן און דער זעלבער מאס ווי פריער. וואס דאס איז יא "נס בתוך נס":

English translation 1857

One miracle –

איין נס –

English translation 1858

the very fact that Aharon's staff swallowed the other staffs,

דער עצם ענין וואס מטה אהרן האט בולע געווען די אנדערע מטות,

English translation 1859

and a "miracle within a miracle" –

און "נס בתוך נס" –

English translation 1860

that Aharon's staff remained the same size.

אז מטה אהרן איז געבליבן אין דער זעלבער מאס.

English translation 1861

In the simple interpretation of Scripture, however, there is no necessity to say

אין פשש"מ איז אבער ניטא קיין הכרח צו זאגן

English translation 1862

(that there was an additional miracle in that Aharon's staff remained the same size as before),

(אז ס'איז געווען א נס נוסף דערמיט וואס מטה אהרן איז געבליבן אין דער זעלבער מאס ווי פריער),

English translation 1863

this is not stated anywhere in the verse –

דאס שטייט ערגעץ ניט אין פסוק –

English translation 1864

therefore Rashi does not explain that this was a "miracle within a miracle".

דעריבער איז רש"י ניט מפרש אז דאס איז געווען "נס בתוך נס".

English translation 1865

The lesson from this in divine service –

די הוראה דערפון אין עבודת האדם –

English translation 1866

As discussed many times, the teaching of the Baal Shem Tov187 that from every thing one must derive a lesson in the service of Hashem,

כמדובר כמ"פ די תורת הבעש"ט 187 אז פון יעדער זאך דארף מען ארויסנעמען א הוראה אין עבודת השם,

English translation 1867

and certainly from a matter that is written in the Torah

ועאכו"כ פון אן ענין וואס שטייט אין תורה

English translation 1868

(in addition to the great superiority of the mitzvah of Torah study (after the recitation of the blessing over the Torah, etc.) which one has at the time of studying the subject):

(נוסף צום גודל העילוי פון מצות תלמוד תורה (לאחרי הקדמת ברכת התורה וכו') וואס מ'האט בשעת'ן לערנען דעם ענין):

English translation 1869

In the totality of man's divine service, there is the service of "turn away from evil"188,

אין כללות עבודת האדם איז דא די עבודה פון "סור מרע" 188,

English translation 1870

to repulse and nullify evil, all matters that are a contradiction to holiness and Judaism, etc.

צו דוחה זיין און מבטל זיין רע. אלע ענינים וואס זיינען א סתירה צו הייליקייט און אידישקייט כו'.

English translation 1871

And the matter of evil among the beasts of the earth is

וואס דער ענין פון רע צווישן חיות הארץ איז

English translation 1872

(in general)

(בכללות)

English translation 1873

a "serpent",

א "תנין",

English translation 1874

a snake,

א נחש,

English translation 1875

for a snake is a harmful thing,

וואס א נחש איז א דבר המזיק,

English translation 1876

and it is the most cunning of all the beasts of the field189, etc.

און ער איז ערום שבחיות 189 וכו'.

English translation 1877

And the service connected with this is –

און די עבודה פארבונדן דערמיט איז –

English translation 1878

"turn away from evil",

"סור מרע",

English translation 1879

that one should repulse and nullify the "snake".

אז מ'זאל דוחה זיין און מבטל זיין דעם "נחש".

English translation 1880

In this

אין דערויף

English translation 1881

(in the service of "turn away from evil")

(אין דער עבודה פון "סור מרע")

English translation 1882

itself, there are levels,

גופא זיינען פאראן דרגות,

English translation 1883

depending on how deep the evil is:

תלוי ווי טיף דער רע איז:

English translation 1884

There is a level of evil that one only needs to repulse;

ס'איז דא א דרגא פון רע וואס מ'דארף נאר דוחה זיין;

English translation 1885

but then there is a level of evil where mere repulsion does not work on it,

דערנאך איז אבער דא א דרגא אין רע וואס סתם דחי' פועל'ט ניט אויף דעם,

English translation 1886

as in the example of Pharaoh and his servants,

בדוגמא ווי בא פרעה ועבדיו,

English translation 1887

that when Aaron cast his staff before them and it became a serpent,

אז בשעת אהרן האט געווארפן מטהו לפניהם און ער איז געווארן א תנין,

English translation 1888

it did not affect them

האט עס אויף זיי ניט גע'פועל"ט

English translation 1889

(because they said that the Egyptian magicians also do this) –

(ווארום זיי זאגן אז אויך די חרטומי מצרים טוען דאס) –

English translation 1890

then one must come to the manner of service in "turn away from evil" where one "swallows" the evil,

דארף מען דעמולט אנקומען צו דעם אופן עבודה אין "סור מרע" וואס מ'איז "בולע" דעם רע,

English translation 1891

and through this one nullifies it completely.

און דורך דעם איז מען אים אינגאנצן מבטל.

English translation 1892

It is said,

זאגט מען,

English translation 1893

that although this is a service connected with "swallowing" and nullifying the evil –

אז כאטש דאס איז אן עבודה פארבונדן מיט "בולע" זיין און מבטל זיין דעם רע –

English translation 1894

this must nevertheless be in the manner of the service of Aaron

דארף דאס אבער זיין באופן העבודה פון אהרן

English translation 1895

("the staff of Aaron"),

("מטה אהרן"),

English translation 1896

whose essence is "loves peace and pursues peace, loves the creatures and draws them near to the Torah"190.

וואס ענינו איז "אוהב שלום ורודף שלום אוהב את הבריות ומקרבן לתורה" 190.

English translation 1897

That is, the service of "turn away from evil" must be out of love,

ד.ה. אז די עבודה פון "סור מרע" דארף זיין מתוך אהבה,

English translation 1898

because he knows that the purpose and inner intention of the service of turning away from evil is –

ווארום ער ווייסט אז דער תכלית און פנימיות הכוונה פון עבודת סור מרע איז –

English translation 1899

good. Although externally it is a matter of "swallowing" the evil, for the Torah is a Torah of kindness and "its ways are ways of pleasantness and all its paths are peace"191 –

טוב. כאטש בחיצוניות איז דאס אן ענין פון "בליעת" הרע. ווארוס תורה איז דאך תורת חסד און "דרכי' דרכי נועם וכל נתיבותי' שלום" 191 –

English translation 1900

therefore, when the Torah says that there should be turning away from evil in the manner of "swallowing" the evil –

איז בשעת תורה הייסט אז עס זאל זיין סור מרע באופן פון "בליעת" הרע –

English translation 1901

the intention in this is certainly kindness and peace, etc. –

איז די כוונה בזה זיכער חסד ושלום כו'. –

English translation 1902

And this is emphasized in that which is written "and the staff of Aaron swallowed up their staffs –

און דאס איז מודגש אין דעם וואס עס שטייט "ויבלע מטה אהרן את מטותם –

English translation 1903

after it returned and became a staff, it swallowed them all",

אחר שחזר ונעשה מטה בלע את כולן",

English translation 1904

that the swallowing by the staff of Aaron was specifically when it became a staff again

אז די בליעה ע"י מטה אהרן איז געווען דוקא ווען ער איז צוריק געווארן א מטה

English translation 1905

(Aaron)

(אהרן)

English translation 1906

and not when it was a serpent:

און ניט ווי זי איז געווען א תנין:

English translation 1907

Also, when one performs the service of turning away from evil,

אויך בשעת מ'טוט די עבודה פון סור מרע,

English translation 1908

to "swallow" the evil –

צו "בולע" זיין דעם רע –

English translation 1909

one must not do it in the manner of a "serpent",

טאר מען דאס ניט טאן באופן פון א "תנין",

English translation 1910

i.e., with anger and wrath, etc., against the evil

ד.ה. מיט כעס און רוגז כו' קעגן דעם רע

English translation 1911

(like a harmful thing, etc.),

(בדוגמת א דבר המזיק כו'),

English translation 1912

but rather in the manner of a "staff" –

נאר באופן פון א "מטה" –

English translation 1913

he must wait until he becomes cold like an inanimate object,

ער דארף ווארטן ביז ער ווערט קאלט ווי א דומם,

English translation 1914

a stick.

א שטעקן.

English translation 1915

When he performs the service of turning away from evil with another Jew –

ווען ער טוט די עבודה פון סור מרע מיט א צווייטן אידן –

English translation 1916

he does not do it in a manner

טוט ער עס ניט אין אן אופן,

English translation 1917

that, knowing that the other is a Jew, he refrains from revealing his anger and wrath against him,

אז וויסנדיק אז יענער איז א איד האלט ער זיך אפ פון מגלה זיין כעסו ורוגזו קעגן יענעם,

English translation 1918

unlike how he would conduct himself when dealing with a non-Jew –

אנדערש ווי ער וואלט זיך געפירט ווען ער האט צו טאן מיט א ניט אידן –

English translation 1919

rather, when dealing with a Jew, he must have no anger or wrath at all within himself,

נאר האבנדיק צו טאן מיט א אידן טאר ער אינגאנצן ניט האבן קיין כעס ורוגז אין זיך,

English translation 1920

he must be cold as an inanimate object,

ער מוז זיין קאלט ווי א דומם,

English translation 1921

a "staff", while he is occupied with repulsing, nullifying, and "swallowing" the evil in that other.

"מטה" בשעת ער איז זיך עוסק מיטן דוחה און מבטל און "בולע" זיין דעם רע בא יענעם.

English translation 1922

And all this –

וואס דאס אלץ –

English translation 1923

is at the beginning of the service,

איז בהתחלת העבודה,

English translation 1924

like the service before the giving of the Torah

ע"ד ווי די עבודה קודם מתן תורה

English translation 1925

(as the miracle of the staff of Aaron which occurred while still in the Egyptian exile);

(ווי דער נס פון מטה אהרן וואס איז געווען נאך זייענדיק אין גלות מצרים);

English translation 1926

But when one is elevated to a higher level in service –

בשעת מ'ווערט אבער נתעלה צו א העכערע דרגא בעבודה –

English translation 1927

then the matter of "swallowing" the evil is not needed and must not be,

דארף ניט און טאר דעמולט ניט זיין דער ענין פון "בליעת" הרע,

English translation 1928

even if it concerns a low level of evil as above,

אפילו אז דאס רעדט זיך וועגן א בחינה נמוכה ברע כנ"ל,

English translation 1929

rather, he must affect the other also in a positive manner.

נאר ער דארף אויף יענעם פועל'ן אויך באופן חיובי.

English translation 1930

Like the well-known saying of the Rebbe, of blessed memory, to his son,

ע"ד הפתגם הידוע פון דעם רבי'ן נ"ע צו בנו,

English translation 1931

the Baal HaHillula of the 10th of Shevat –

דער בעל ההילולא פון יו"ד שבט –

English translation 1932

Imagine what great pity it is upon one of whom the Torah says192 "it is forbidden to have mercy on him"!

שטעל זיך פאר וואס א גרויסער רחמנות ס'איז אויף איינעם וואס תורה זאגט אויף אים 192 אז "אסור לרחם עליו"!

English translation 1933

May it be His will that we will not need to come to the matter of war

ויה"ר אז מ'זאל ניט דארפן אנקומען צום ענין המלחמה

English translation 1934

(with the evil inclination, etc.) –

(מיט רע כו') –

English translation 1935

rather we will be fulfilled with the performance of the service of the war of prayer,

נאר מ'וועט יוצא זיין מיטן טאן די עבודה פון מלחמה של תפלה,

English translation 1936

and in this itself –

און אין דעם גופא –

English translation 1937

in a manner of the war of the Shabbat prayer,

אין אן אופן פון מלחמה של תפלת שבת,

English translation 1938

which is, after all, out of delight,

וואס דאס איז דאך מתוך תענוג,

English translation 1939

without any negative matters, etc.

אן קיינע ענינים שליליים כו'

English translation 1940

(higher than the war of the weekday prayer) –

(העכער פאר מלחמה של תפלת חול) –

English translation 1941

and through this matter of prayer –

און דורך דעם ענין התפלה –

English translation 1942

"The sprout of David Your servant speedily cause to sprout",

"את צמח דוד עבדך מהרה תצמיח",

English translation 1943

"for Your salvation we hope all the day"

"כי לישועתך קוינו כל היום"

English translation 1944

(as we say in the Amidah prayer of all weekdays),

(ווי מ'זאגט בתפלת העמידה דכל ימות החול),

English translation 1945

until "May our eyes behold Your return to Zion with mercy"

ביז "ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים"

English translation 1946

(as we also say in the Shabbat prayer) –

(ווי מ'זאגט אויך אין תפלת שבת) –

English translation 1947

this becomes a preparation for "a day that is entirely Shabbat and rest for the life of the worlds"193,

ווערט דאס א הכנה צו "יום שכולו שבת ומנוחה לחיי העולמים" 193,

English translation 1948

when there will be the ultimate perfection of "He redeemed my soul in peace, etc."194,

וואס דעמולט וועט זיין דער תכלית השלימות פון "פדה בשלום נפשי גו'" 194,

English translation 1949

as explained in Chassidus195,

כמבואר אין חסידות 195,

English translation 1950

that in this there are several levels,

אז אין דעם זיינען פאראן כמה דרגות,

English translation 1951

and the ultimate perfection in this will be in the future to come.

און תכלית השלימות בזה וועט זיין לע"ל.

English translation 1952

And in a manner of "immediately they are redeemed",

און אין אן אופן פון "מיד הן נגאלין",

English translation 1953

according to the ruling of the Rambam185,

כפס"ד הרמב"ם 185,

English translation 1954

that "the Torah promised that at the end of their exile, Israel will ultimately repent and immediately they are redeemed",

אז "הבטיחה תורה שסוף ישראל לעשות תשובה בסוף גלותן ומיד הן נגאלין",

English translation 1955

and according to the ruling of the Rambam, even a "thought of repentance"196 suffices for this,

וואס לויטן פסק הרמב"ם איז מספיק אויף דעם אפילו א "הרהור תשובה" 196,

English translation 1956

which is done "in one hour and in one moment"197,

וואס ווערט געטאן "בשעתא חדא וברגעא חדא" 197,

English translation 1957

and a person knows in his soul that he has certainly had at some time a thought of repentance

און ידע אינש בנפשי' אז ער האט זיכער אמאל געהאט א הרהור של תשובה

English translation 1958

(without any difference what the reason for it was) –

(אן קיין שום נפק"מ וואס די סיבה לזה איז געווען) –

English translation 1959

Therefore, there must already be the "immediately they are redeemed",

דעריבער דארף שוין זיין דער "מיד הן נגאלין",

English translation 1960

immediately and at once,

תיכף ומיד,

English translation 1961

in a manner of "I will hasten it"198 within this "I will hasten it" itself,

באופן פון "אחישנה" 198 אין דעם "אחישנה" גופא,

English translation 1962

that Mashiach comes "now",

אז משיח קומט "נאו",

English translation 1963

and out of joy and goodness of heart.

ומתוך שמחה וטוב לבב.

English translation 1964

The Rebbe, the Admor Shlita, began to sing "We Want Mashiach Now".

כ"ק אדמו"ר שליט"א התחיל לנגן "ווי וואנט משיח נאו".

English translation 1965

He instructed to announce regarding the time and place of the completion of the writing of the Torah scroll.

צוה להכריז אודות הזמן והמקום דסיום כתיבת הספר תורה.

English translation 1966

Afterwards, he gave a toast to M.P. HaKohen Shachiya

אח"כ נתן לחיים לו' מ.פ. הכהן כ. שיחי'

English translation 1967

(the announcer of the aforementioned announcement),

(מכריז ההכרזה הנ"ל),

English translation 1968

and said to him:

ואמר לו:

English translation 1969

Let it be words that enter the heart and accomplish their effect.

ס'זאל זיין דברים נכנסים אל הלב ופועלים פעולתם.

English translation 1970

The Rebbe, the Admor Shlita, began to sing the melody of the hakafot of his father, Rabbi Levi Yitzchak, of blessed memory.

כ"ק אדמו"ר שליט"א התחיל לנגן ניגון הקפות לאביו ר' לוי"צ ז"ל.

English translation 1971

Afterwards, he said:

אח"כ אמר:

English translation 1972

Those who need to recite the after-blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 1973

will certainly recite the after-blessing.

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה.

English translation 1974

After the Minchah prayer, he began to sing "We Want Mashiach Now".

אחרי תפלת מנחה התחיל לנגן "ווי וואנט משיח נאו".