English translation — משיחת שבת פ' עקב, כ"ף מנחם אב ה'תשמ"ז

English translation 1

Standing in this Shabbat after the Fifteenth of Av - when there is an elevation and completeness

שטײענדיק אין דעם שבת נאָך חמשה עשר באב - ווען עס ווערט אַן עלי' ושלימות

English translation 2

("Vayechulu")

("ויכולו" 1)

English translation 3

in all matters of the Fifteenth of Av - it is a fitting time to continue in these matters,

אין אַלע ענינים פון חמשה עשר באב - איז אַ פּאַסיקע צייט צו ממשיך זיין אין די ענינים,

English translation 4

and especially in the proposals regarding action in practice,

ובפרט אין די פאַרשלאגן בנוגע למעשה בפועל,

English translation 5

which were spoken about on the Fifteenth of Av.

וואָס מ'האט גערעדט חמשה עשר באב 2.

English translation 6

It was then spoken that the great festival of the Fifteenth of Av

מ'האט דעמולט גערעדט 3 אַז דער יום טוב גדול פון חמשה עשר באב

English translation 7

(that "there were no greater festivals for Israel than the Fifteenth of Av," etc.) comes

(וואָס לא היו ימים טובים לישראל כחמשה עשר באב כו'" 4) קומט

English translation 8

(also)

(אויך)

English translation 9

from that which then becomes "the moon stands in its fullness" of the month of Av,

דערפון וואָס דעמולט ווערט "קיימא סיהרא באשלמותא" פון חודש אב,

English translation 10

the revelation of the elevation and completeness that emerges from the great descent of the moon on Tisha B'Av

דער גילוי העלי' ושלימות וואָס קומט אַרויס פון דער ירידה גדולה אין דער לבנה בתשעה באב

English translation 11

(which is necessary for the elevation: "A lion ascended in the constellation of the lion and destroyed Ariel (the Holy Temple) so that a lion (the Holy One, blessed be He) would come in the constellation of the lion and build Ariel"),

(וועלכע איז צורך עלי' "עלה 5 ארי' במזל ארי' והחריב אריאל (בית המקדש) על מנת שיבוא ארי' (זה הקב"ה) במזל ארי' ויבנה אריאל" 6),

English translation 12

and consequently also - the elevation and completeness of the Jewish people,

ובמילא אויך - די עלי' ושלימות פון אידן,

English translation 13

who are compared and counted to the moon.

וואָס דומין ומונין ללבנה.

English translation 14

And the

און די

English translation 15

(five)

(חמשה)

English translation 16

reasons in the Gemara for the festival of the Fifteenth of Av - correspond to and reverse the

טעמים אין גמרא 7 אויף דעם יו"ט פון ט"ו באב - זיינען לעומת ומהפך די

English translation 17

(five)

(חמשה)

English translation 18

undesirable things that occurred on Tisha B'Av,

דברים בלתי רצויים שאירעו בתשעה באב,

English translation 19

beginning with the reason: "the day on which the generation of the wilderness ceased to die,"

אנהויבנדיק פון דעם טעם - יום שכלו בו מתי מדבר",

English translation 20

because through seeing the full moon on the Fifteenth of Av, it became clarified and revealed to the Jewish people that the decree of the generation of the wilderness had been nullified

8 וויילי דורך זען די לבנה מלאה בחמשה עשר באב איז בא אידן נתברר ונתגלה געוואָרן אַז ס'איז בטל געווארן די גזירה פון די מתי מדבר

English translation 21

(which was on Tisha B'Av).

(וואָס איז געווען בתשעה באב).

English translation 22

And likewise the other reasons in the Gemara - are all connected with the unity of Israel which nullifies the cause of the destruction of the Holy Temple on Tisha B'Av,

ועד"ז די אַנדערע טעמים אין גמרא - זיינען אַלע פארבונדן מיט אחדות ישראל וועלכע איז מבטל סיבת חורבן ביהמ"ק בתשעה באב,

English translation 23

"because there was baseless hatred."

מפני שהיתה בה שנאת חנם" 9,

English translation 24

And therefore the Jewish people observe the Fifteenth of Av

און דערפֿאַר פּראַווען אידן חמשה עשר באב

English translation 25

(also in this time)

(אויך בזמן הזה)

English translation 26

through that which they add in the service of G-d in practice and in a revealed manner,

דורך דעם וואָס זיי זיינען מוסיף אין עבודת ה' בפועל ובגלוי,

English translation 27

as the Gemara emphasizes: "from this point onward, one who adds will be added,"

10 ווי די גמרא 11 אונטערשטרייכט מכאן ואילך דמוסיף יוסיף",

English translation 28

"from the Fifteenth of Av and onward, one who adds nights to days to engage in Torah will add life to his life":

מחמשה 12 עשר באב ואילך דמוסיף לילות על הימים לעסוק בתורה יוסיף חיים על חייו":

English translation 29

Because the Fifteenth of Av becomes a completeness in the life of Israel

וויבאלד אז ט"ו באב ווערט אַ שלימות אין חיי ישראל

English translation 30

(who are counted and compared to the moon)

(דמונין ודומין ללבנה)

English translation 31

- that their life,

- וואָס זייער חיים,

English translation 32

"your life and the length of your days,"

חייך ואורך ימיך" 13,

English translation 33

consists of Torah - it must bring about in them an addition and renewal in their service,

באשטייט פון תורה - דארף עס באַ זיי אַרויסרופן אַ הוספה וחידוש אין זייער עבודה,

English translation 34

first and foremost in the study of Torah,

לכל לראש בלימוד התורה,

English translation 35

through which becomes "he will add life to his life,"

וואָס דורך דעם ווערט יוסיף חיים על חייו",

English translation 36

and also in his life literally.

און אניך אין חייו" כפשוטן.

English translation 37

And great is study that brings to action - an addition in the matters that nullify "our sins" which brought the destruction on Tisha B'Av,

וגדול לימוד שמביא לידי מעשה 14 - אַ הוספה אין די ענינים וואָס זיינען מבטל חטאנו" וואָס האָבן געבראַכט דעם חורבן בתשעה באב,

English translation 38

and in general - the unity of Israel

ובכללות - אחדות ישראל

English translation 39

[as emphasized in all these reasons for the festival of the Fifteenth of Av],

[ווי אונטערשטראָכן אין די אַלע טעמים אויף דעם יו"ט פון ט"ו באבני],

English translation 40

including and especially - in the commandment of charity. As was explained in detail then.

15 כולל ובמיוחד - אין מצות צדקה. ווי אויספירלעך ערקלערט דעמולט.

English translation 41

That is to say - that the content of the Fifteenth of Av is:

דאָס הייסט - אַז דער אינהאלט פון ט"ו באב איז:

English translation 42

the beginning of a new order,

דער אנהויבס פון אַ נייעם סדר,

English translation 43

an addition and renewal in the service of man from his own initiative,

הוספה וחידוש בעבודת האדם מדילי',

English translation 44

and first and foremost - in Torah and charity.

ולכל לראש - אין תורה וצדקה.

English translation 45

When the Shabbat after the Fifteenth of Av arrives - there comes an elevation and completeness and a special empowerment in all these matters.

בשעת עס קומט דער שבת נאך חמשה עשר באב - קומט צו אַן עלי' ושלימות און אַ ספּעציעלע נתינת כח אין די אלע ענינים.

English translation 46

And especially in the determination of this year - when the Shabbat is the Twentieth of Av,

ובפרט בקביעות שנה זו - ווען דער שבת איז עשרים באב,

English translation 47

which has a special connection with the Fifteenth of Av:

וואָס האָט אַ ספּעציעלע שייכות מיט חמשה עשר באב:

English translation 48

The Mishnah says that the Fifteenth of Av and the Twentieth of Av are two of the nine times for "the wood of the priests and the people." As the Gemara relates,

די משנהי זאָגט אַז חמשה עשר באב און עשרים באב זיינען צוויי פון די ט' זמנים פון עצי כהנים והעם". ווי די גמראיי דערציילט,

English translation 49

"when the children of the exile ascended, they did not find wood in the chamber,"

כשעלו בני הגולה לא מצאו עצים בלשכה",

English translation 50

certain families donated wood for the altar from their own. And therefore it was instituted,

האָבן געוויסע משפחות מנדב געווען האָלץ צום מזבח משלהם". און דערפאר האט מען מתקן געווען,

English translation 51

that on the day when a family donated wood - they should use from their wood for the altar on that day every year

אַז אין דעם טאָג ווען אַ משפחה האט מנדב געווען האָלץ - זאל מען אין דעם טאָג מידי שנה בשנה נוצן פון זייער האָלץ פארן מזבח

English translation 52

(even if the chamber is full of wood);

(אפילו לשכה מלאה עצים" 16));

English translation 53

and that day was for them a festival,

און דער טאָג איז בא זיי געווען אַ יו"ט,

English translation 54

and they also brought then a "wood-offering."

און זיי האבן געבראַכט דאַן אויך אַ קרבן עצים".

English translation 55

From this it is understood,

דערפון איז פארשטאנדיק,

English translation 56

that the Fifteenth of Av and the Twentieth of Av have a connection between them,

אז חמשה עשר באב און עשרים באב האָבן צווישן זיך אַ שייכות,

English translation 57

and a connection - that both are days of "the wood of the priests and the people,"

און אַ שייכות - אַז ביידע זיינען טעג פון עצי כהנים והעם",

English translation 58

days when there came an addition in the service of the Jewish people - that families in Israel donated wood for the altar from their own - a matter of charity and love of Israel

טעג ווען ס'איז צוגעקומען אַ הוספה אין די עבודה פון אידן - אז משפחות בישראל האבן מנדב געווען עצים פארן מזבח משלהם" - אַן ענין של צדקה ואהבת ישראל

English translation 59

(for one who did not have wood),

(צו דעם וועלכער האָט ניט קיין עצים),

English translation 60

because on this wood they offered sacrifices of all the Jewish people,

ווייל אויף די עצים האט מען מקריב געווען קרבנות פון אַלע אידן,

English translation 61

also individual sacrifices,

אויך קרבנות יחיד,

English translation 62

even for the poor

אפילו פאר עניים

English translation 63

("there is no poor except in knowledge"),

(אין עני אלא בדעת 17)),

English translation 64

also sin-offerings and guilt-offerings which transgressors brought as atonement for sin,

אויך חטאות ואשמות וועלכע עס האָבן גע־ בראַכט בעלי עבירות אלס כפרה אויף זינד,

English translation 65

etc.

א. ז. וו.

English translation 66

And they did this with joy,

און זיי האָבן דאָס געטאָן בשמחה,

English translation 67

until they made that day,

ביז אַז מען האָט דעם טאָג,

English translation 68

the day of the wood-offering,

יום קרבן עצים,

English translation 69

into a festival for the family.

געמאַכט פֿאַר אַ יו"ט פון דער משפחה.

English translation 70

In this itself there is an advantage and importance in the donation of wood on the twentieth of Av which is not present in the donation of the family that donated on the fifteenth of Av.

אין דעם גופא איז פֿאַראַן אַ מעלה וחשיבות אין די נדבת העצים בעשרים באב וואָס איז ניטא באַ די נדבה פון דער משפחה וואָס האָט מנדב געווען בחמשה עשר באב:

English translation 71

The Gemara says that from the fifteenth of Av onward the strength of the sun weakened and they did not cut wood for the arrangement etc. It follows that the donation of wood on the twentieth of Av was when they could no longer cut any other

די גמרא 18) זאגט אַז מחמשה עשר באב ואילך תשש כחה של חמה ולא היו כורתין עצים למערכה כו'". קומט אויס אַז די נדבת העצים בעשרים באב איז געווען ווען מ'האט שוין ניט געקענט שניידן קיין אַנדערע

English translation 72

good

(גוטע)

English translation 73

wood for the arrangement. And nevertheless the members of the family gave their wood,

עצים למערכה. און פונדעסטוועגן האָבן די בני המשפחה אַוועקגעגעבן זייערע עצים,

English translation 74

in order that all Jews,

בכדי אַז אַלע אידן,

English translation 75

even sinners,

אפילו בעלי עבירה,

English translation 76

could offer their sacrifices to atone for their transgressions. And therefore the donation of wood on the twentieth of Av has an importance which is not present in the donation on the fifteenth of Av,

זאָלן קענען מקריב זיין זייערע קרבנות לכפר על עוונותיהם. און דעריבער האט די נדבת העצים בעשרים באב אַ חשיבות 19) וואָס איז ניטא באַ די נדבה בחמשה עשר באב,

English translation 77

because on the fifteenth of Av they could still cut wood from the new

וואַרום בחמשה עשר באב האט מען נאָך געקענט שניידן האָלץ פון דאָס ניי 20),

English translation 78

or at least in the time of preparation,

אָדער עכ"פ בזמן פון הכנה,

English translation 79

in close proximity to the fifteenth of Av. Av has an importance which is not present in the donation on the fifteenth of Av,

בסמיכות ממש צו ט"ו באב. באב אַ חשיבות 19 וואָס איז ניטא באַ די נדבה בחמשה עשר באב,

English translation 80

because on the fifteenth of Av they could still cut wood from the new

ווארום בחמשה עשר באב האט מען נאָך געקענט שניידן האלץ פון דאָס ניי 20),

English translation 81

or at least in the time of preparation,

אָדער עכ"פ בזמן פון הכנה,

English translation 82

in close proximity to the fifteenth of Av.

בסמיכות ממש צו ט"ו באב.

English translation 83

That is, that the advantage of the twentieth of Av consists in this, that then the service of the fifteenth of Av is even more strongly emphasized and revealed — the service of self-sacrifice of Jews

ד.ה. אז די מעלה פון עשרים באב באשטייט אין דעם אַז דעמולט איז נאָך שטאַרקער אונטערשטראָכן און אַנטפלעקט די עבודה פון חמשה עשר באב - די עבודה ומס"ן פון אידן

English translation 84

(donation of wood from their own)

(נדבת העצים משלהם")

English translation 85

— by donating wood when they can no longer obtain them.

- דורך מנדב זיין עצים ווען מ'קען זיי שוין מער ניט באַקומען.

English translation 86

And this is even more evident when the twentieth of Av is the Shabbat after the fifteenth of Av — when there is an elevation and completion in the service of the fifteenth of Av,

און דאָס שטייט נאָכמער בגלוי ווען עשרים באב איז דער שבת נאָך חמשה עשר באב - ווען עס ווערט אַן עלי' ושלימות אין דער עבודה פון חמשה עשר באב,

English translation 87

as mentioned above.

כנ"ל.

English translation 88

The twentieth of Av has a connection to the fifteenth of Av — also and especially from the aspect of the addition in Torah and charity that must come from the fifteenth of Av onward,

עשרים באב האָט אַ שייכות מיט חמשה עשר באב - אויך ובמיוחד מצד די הוספה אין תורה וצדקה וואָס דאַרף צוקומען מחמשה עשר באב ואילך,

English translation 89

as mentioned above.

כנ"ל:

English translation 90

Regarding the family that donated wood on the twentieth of Av,

וועגן דער משפחה וועלכע האָט מנדב געווען עצים בעשרים באב,

English translation 91

there are two opinions in the Gemara:

איז פאַראַן אין גמרא צוויי דיעות:

English translation 92

Rabbi Meir says they are the sons of David son of Judah,

ר' מאיר זאָגט הן הן בני דוד בן יהודא",

English translation 93

Rabbi Yosi says they are the sons of Yoav son of Tzeruyah. They once discussed,

ר' יוסי זאָגט הן הן בני יואב בן צרוי"". 21) האט מען אַמאל גערעדט 21),

English translation 94

that it is not a dispute about the reality

אז ס'איז ניט קיין מחלוקת במציאות

English translation 95

(whether it was this family or another),

(צי ס'איז גע־ ווען די משפחה אָדער אַן אַנדערע),

English translation 96

because both speak about one and the same family that descended from David and from Yoav

ווייל ביידע רעדן וועגן איין און דער זעלבער משפחה וואָס האָט געשטאַמט פון דוד'ן און פון יואב'ן

English translation 97

(through their intermarriage with each other),

(דורך זייער מתחתן זיין צווישן זיך) 22),

English translation 98

and the dispute between Rabbi Meir and Rabbi Yosi is:

און די מחלוקת צווישן ר' מאיר און ר' יוסי איז:

English translation 99

through which virtue and importance of the family

דורך וועלכער מעלה און חשיבות פון דער משפחה,

English translation 100

did their donating wood for the altar on the twentieth of Av come about.

איז געקומען זייער מנדב זיין עצים למזבח בעשרים באב.

English translation 101

And the explanation of this is understandable from what the Gemara says regarding the difference between David and Yoav: "Were it not for David, Yoav would not have waged war, and were it not for Yoav, David would not have engaged in Torah."

און די ערקלערונג אין דעם איז פארשטאנדיק פון דעם וואָס די גמרא 23) זאגט בנוגע דעם אונטערשייד צווישן דוד און יואב אילמלא דוד לא עשה יואב מלחמה ואילמלא יואב לא עסק דוד בתורה".

English translation 102

That is, that each one of them has a connection and a part in the service of the other,

ד.ה. אז יעדער איינער פון זיי האָט אַ שייכות און אַ טייל אין דעם צווייטנס עבודה,

English translation 103

since were it not for one, the other could not have done his service. The difference is only — that the primary service of David consisted in the study of Torah

וויבאלד אַז אילמלא" איינער וואָלט דער צווייטער ניט געקענט טאָן זיין עבודה. דער אונטערשייד איז נאר - אַז דער עיקר עבודה פון דוד איז באַשטאנען אין לימוד התורה

English translation 104

(separated from the world),

(אָפּגעזונדערט פון וועלט),

English translation 105

and the primary service of Yoav was — war,

און דער עיקר עבודה פון יואב איז גע־ ווען - מלחמה,

English translation 106

the service of refinement in the world.

עבודת הבירורים אין וועלט.

English translation 107

And in this consists the dispute of Rabbi Meir and Rabbi Yosi:

און אין דעם באַשטייט די מחלוקת פון ר' מאיר און ר' יוסי:

English translation 108

Rabbi Meir holds that the service in the manner of the service of David — the study of Torah — caused in the family that they should have self-sacrifice and donate wood for the altar on the twentieth of Av

ר' מאיר האַלט אַז די עבודה בדוגמת עבודת דוד - לימוד התורה - האָט אַרויסגערופן בא די משפחה אז זיי זאלן האָבן מס"נ און מנדב זיין האַלץ למזבח בעשרים באב

English translation 109

(when other good wood cannot be cut);

(ווען אַנדערע גוטע האָלץ קען מען ניט שניידן);

English translation 110

and Rabbi Yosi holds that the service in the manner of the service of Yoav ben Tzeruyah — the service of refinement — caused it in them.

און ר' יוסי האַלט אַז די עבודה בדוגמת עבודת יואב בן צרוי' - עבודת הבירורים - האָט עס באַ זיי אַרויסגערופן.

English translation 111

From this it follows,

דערפון קומט אויס,

English translation 112

that the twentieth of Av is connected with both services — the study of Torah and the service of refinement,

אַז עשרים באב איז פארבונדן מיט ביידע עבודות - לימוד התורה און עבודת הבירורים,

English translation 113

and in general — the service of charity

ובכללות - די עבודה פון צדקה

English translation 114

(which means the general service of refinement).

(וואָס באדייט כללות עבודת הבירורים) 24).

English translation 115

The difference is only in what constitutes the primary service.

דער חילוק איז נאָר אין וואָס באשטייט דער עיקר עבודה.

English translation 116

The connection of the twentieth of Av with the fifteenth of Av — is even more evident for the thousands and myriads of the students of the father,

די שייכות פון עשרים באב מיט חמשה עשר באב - איז ארויס נאכמער בגלוי פאר די אלפים ורבבות פון די תלמידים פון דעם טאַטן,

English translation 117

or those who fulfill his instructions and walk in his ways,

אָדער די מקיימי הוראות שלו והולכי באורחותיו,

English translation 118

from the aspect of the day of passing of the father on the twentieth of Av.

מצד דעם יום הסתלקות פון דעם טאטן בעשרים באב:

English translation 119

Chazal say that the death of the righteous is equivalent to the burning of the House of our G-d.

חז"ל זאָגן 25) אז שקולה מיתתן של צדיקים כשריפת בית אלקינו"

English translation 120

(On Tisha B'Av).

(בתשעה באב).

English translation 121

And according to what was discussed above, on the fifteenth of Av it is rectified, clarified, and revealed

וע"פ המדובר לעיל 26) אז בחמשה עשר באב ווערט נתתקן ונתברר און אַנטפלעקט

English translation 122

(to the sight of people)

(למראה בני אדם)

English translation 123

the inner intention of the burning of the House of our G-d on Tisha B'Av,

פנימיות הכוונה פון שריפת בית אלקינו" בתשעה באב,

English translation 124

then Tisha B'Av is a necessity for the ascent,

אז ת"ב איז צורך עלי',

English translation 125

in order that the lion will come

על מנת שיבוא ארי'

English translation 126

(this is the Holy One, blessed be He)

(זה הקב"ה)

English translation 127

in the constellation of the lion and build Ariel,

במזל ארי' ויבנה אריאל",

English translation 128

so that it will be transformed into joy and gladness, etc. - it is understood that likewise, the inner intention of the death of the righteous is also rectified and revealed

בכדי ער זאל נהפך ווערן לששון ולשמחה כו'" 27) - איז פארשטאנדיק אַז עד"ז איז אויך מתקן ומגלה די פנימיות הכוונה פון מיתתן של צדיקים"

English translation 129

(which is equivalent to the burning of the House of our G-d)

(וואָס איז שקולה כשריפת בית אלקינו")

English translation 130

on the twentieth of Av

בעשרים באב

English translation 131

(which comes after the fifteenth of Av)

(וואָס קומט לאחרי חמשה עשר באב)

English translation 132

- that this is in order to bring out an addition and ascent in all these matters,

- אַז דאָס איז בכדי אַרויס־ ברענגען אַ הוספה ועלי' אין די אַלע ענינים,

English translation 133

beginning - an addition in the service of man down here below.

אנהויבנדיק - אַ הוספה אין עבודת האדם דא למטה 28).

English translation 134

And this ascent stands more in revelation when the anniversary of the twentieth of Av occurs on the day of Shabbat - for then, according to all opinions, there are no laws of mourning,

און די עלי' שטייט נאכמער בגילוי בשעת דער יארצייט פון עשרים באב קומט אויס ביום השבת - וואָס דעמולט איז לכולי עלמא ניטא קיין דיני אבילות,

English translation 135

as it is said, "and no sorrow shall come with it" - this is mourning,

כמ"ש 29) ולא יוסף עצב עמה" - זו אבילות",

English translation 136

and on the contrary - "on the day of your rejoicing, these are the Shabbats,"

ואדרבה - ביום שמחתכם אלו שבתות" 30),

English translation 137

and "you shall call the Shabbat a delight."

וקראת לשבת עונג" 31).

English translation 138

And this comes out in open revelation, actually to the sight of people - through making Kiddush on wine,

און דאָס קומט אַרויס בגלוי ממש למראה בני אדם - דורך מאַכן קידוש על היין,

English translation 139

which gladdens G-d and men,

המשמח אלקים ואנשים 32),

English translation 140

and eating the Shabbat meal,

און עסן סעודת שבת,

English translation 141

a simple meal of fatty meat, etc., which brings joy and delight in a revealed way. Consequently, it is understood

אַ סעודה בפשטות פון בשר שמן כו' וואָס ברענגט שמחה ועונג בגלוי. במילא איז מובן,

English translation 142

that then

אַז דעמולט

English translation 143

(Shabbat)

(שבת)

English translation 144

only the good aspect of the passing of the righteous is revealed - the ascent that emerges from it.

שטייט בגלוי נאָר דער צד הטוב אין הסתלקות הצדיק - די עלי' וואָס קומט דערפון אַרויס 33).

English translation 145

And based on this, it is also understood on the other hand:

ועפ"ז איז אויך פארשטאנדיק לאידך גיסא:

English translation 146

Since on this Shabbat

וויבאלד אַז אין דעם שבת

English translation 147

(in the fixed calendar according to Torah)

(בקביעות ע"פ תורה)

English translation 148

in this year, the ascent and perfection of the fifteenth of Av is revealed - then the great festival of the fifteenth of Av is revealed more openly

בשנה זו ווערט די עלי' ושלימות פון חמשה עשר באב - קומט דעמולט אַרויס נאָכמער בגלוי דער יום טוב גדול פון חמשה עשר באב

English translation 149

(the ascent after the great descent of the burning of the House of our G-d on Tisha B'Av),

(די עלי' לאחרי הירידה גדולה דשריפת בית אלקינו" בתשעה באב),

English translation 150

especially being a Shabbat which reveals the inner intention of the day of passing of a righteous person

בפרט זייענדיק אַ שבת וואָס איז מגלה די פנימיות הכוונה פון יום הסתלקות פון אַ צדיק

English translation 151

(which is equivalent to the burning of the House of our G-d).

(השקולה כשריפת בית אלקינו") 34).

English translation 152

And it can be said that the service of the twentieth of Av,

ויש לומר אַז די עבודה פון עשרים באב,

English translation 153

including the perfection that it adds to the fifteenth of Av - is also alluded to in the number of the day in the month - twenty

כולל די שלימות וואָס ער טוט אויף אין חמשה עשר באב - איז אויך מרומז אין דעם מספר היום בחודש - עשרים

English translation 154

(in the month of Menachem Av)

(בחודש מנחם אב)

English translation 155

- and in the connection:

- ובהק־ דים:

English translation 156

In siddurim and books, etc., it is customary in many editions and places to write two Yuds instead of the Name Havayah

אין סידורים וספרים וכו' איז מען זיך נוהג בכמה וכמה דפוסים ומקומות שרייבן צוויי יודי"ן 35) אַנשטאט דעם שם הוי' 36)

English translation 157

(so that one should not come to desecration, G-d forbid, of the Name and disrespect due to the siddur becoming lost, etc.).

(בכדי מ'זאל ניט קומען לידי בזיון ח"ו דהשם וזלזול מצד דעם וואָס דער סידור וועט זיך פֿאַרוואַלגערן וכיו"ב).

English translation 158

One of the reasons for this:

איינער פון די טעמים אויף דעםי 37):

English translation 159

The first Yud is the beginning of the word of the Name Havayah

דער ערשטער יו"ד איז ר"ת פון שם הוי'

English translation 160

(in its writing),

(בכתיבתו),

English translation 161

and the second Yud is the end of the word of the Name Ado-nai

און דער צווייטער יו"ד 38) איז דער סוף התיבה פון שם אדנ־י

English translation 162

(Havayah in its reading).

(הוי' בקריאתו 39)).

English translation 163

And the matter in this:

והענין בזה:

English translation 164

The difference between the Name Havayah and the Name Ado-nai is

דער אונטערשייד צווישן שם הוי' און שם אד' איז

English translation 165

(also):

(אויך):

English translation 166

The Name Havayah is the level of G-dliness that is above

שם הוי' איז די דרגא פון אלקות וואָס איז העכער פאר

English translation 167

(the enclothing and revelation in)

(התלבשות וגילוי ב)

English translation 168

the world - the aspect of Sovev Kol Almin

עולם - בחי' סוכ"ע

English translation 169

(therefore, the reading of the Name in the world in this time cannot be as it is written).

(דערפאר קען קריאת השם בעולם בזמן הזה ניט זיין ככתבו).

English translation 170

The Name Ado-nai - which is a vessel

שם אד' - וואָס איז א כלי

English translation 171

(sanctuary)

(היכל)

English translation 172

for the Name Havayah - is the level of G-dliness that enclothes itself in the worlds to give them life - the aspect of Memale Kol Almin,

צו שם הוי' - איז די דרגא פון אלקות וואָס איז זיך מתלבש בעולמות להחיותם - בחי' ממכ"ע",

English translation 173

the attribute of His kingship, may He be blessed,

מדת מלכותו ית',

English translation 174

that the Supreme One is Master over all the earth

אַז דער אוי־ בערשטער איז אדון על כל הארץ

English translation 175

(for this attribute and this Name (the attribute of His kingship, may He be blessed, and the Name of Lordship) are what constitute and sustain the world, so that the world is as it is now, a complete reality and a separate entity, etc.)

(וואָס מדה זו ושם זה (מדת מלכותו ית' ושם אדנות) הן המהוין ומקיימין העולם להיות עולם כמות שהוא עכשיו יש גמור ודבר נפרד כו'")

English translation 176

G-d.

יי. 40) 41)

English translation 177

And the difference is also expressed in this,

און דער חילוק דריקט זיך אויס אויך אין דעם,

English translation 178

that the revelation of the Name Havayah is drawn from itself

אז דער גילוי שם הוי' ווערט נמשך מעצמו

English translation 179

(from above to below),

(מלמעלה למטה),

English translation 180

but the revelation of the Name Ado-nai is specifically through the service of man

משא"כ גילוי שם אד' איז דוקא ע"י עבודת האדם

English translation 181

(from below to above).

(מלמטה למעלה) 42).

English translation 182

The ultimate intention is - that through the service of man there should be unification and connection of Havayah and Ado-nai:

תכלית הכוונה איז - אז דורך עבודת האדם זאָל ווערן יחוד. וחיבור הוי' ואדנ־י:

English translation 183

The G-dliness that is above the world

אלקות שלמעלה מעולם

English translation 184

(the Name Havayah)

(שם הוי')

English translation 185

should be revealed in the world

זאָל נתגלה ווערן אין עולם

English translation 186

(the Name Ado-nai)

(שם אדנ־י)

English translation 187

- as it was in the Holy Temple

- ווי ס'איז געווען אין ביהמ"ק

English translation 188

(which is why there were two readings there,

(וואָס דערפאר איז דאָרט געווען ב' הקריאות,

English translation 189

also the reading of the Name Havayah as it is written),

אויך קריאת שם הוי' ככתבו),

English translation 190

and as it will be in ultimate perfection

און ווי ס'וועט זיין בתכלית השלימות

English translation 191

(in a constant manner)

(באופן תמידי)

English translation 192

- in the third Holy Temple

- בביהמ"ק השלישי

English translation 193

(and in the entire world)

(ובכל העולם)

English translation 194

in the future to come - which is called "the Sanctuary of Ado-nai, which Your hands established,"

לעתיד לבוא - וועלכער ווערט אָנגערופן מקדש אדני כוננו ידיך" 43),

English translation 195

and "great is the Sanctuary that was given between two letters, as it is said, 'You have performed, Hashem, the Sanctuary of Ado-nai'" - because there will be the connection of Havayah and Ado-nai

און גדול מקדש שניתן בין ב' אותיות שנאמר" 44) פעלת ה' מקדש אדנ-י" 45) - ווייל דארטן וועט זיין דער חיבור פון הוי' ואד'

English translation 196

(Sovev and Memale)

(סובב וממלא)

English translation 197

". 46)

English translation 198

And it is to be said,

ויש לומר,

English translation 199

that this is hinted in the two yud's that go upon the yud

אַז דאָס איז מרומז אין די צוויי יודי"ן וואָס גייען אויף דעם יו"ד

English translation 200

(the first letter)

(אות הראשונה)

English translation 201

of the Name Havayah and the yud

פון שם הוי' און דעם יו"ד

English translation 202

(the last letter)

(אות האחרו־ נה)

English translation 203

of the Name Adnut - as explained in many places the connection between these two yud's

פון שם אדנ-י - כמבואר בכ"מ 47) די שייכות צווישן די צוויי יודי"ן

English translation 204

(of Havayah and Adnut),

(פון הוי' און אדנ־י),

English translation 205

until that the root of the yud of the Name Adnut is from the yud of the Name Havayah

ביז אַז דער שרש פון דעם יו"ד דשם אדנ־י איז פון דעם יו"ד פון שם הוי'

English translation 206

(for the end of action is in thought at the outset)

(ווייל סוף מעשה במחשבה תחלה)

English translation 207

- because the intention in thought at the outset in the yud of Havayah is,

48) - ווייל די כוונה במחשבה תחלה אין דעם יו"ד פון הוי' איז,

English translation 208

that this should be drawn down and revealed through the yud of Adnut below in the world:

אַז דאָס זאל נמשך ונתגלה ווערן דורך דעם יו"ד פון אדנ־י למטה בעולם:

English translation 209

The yud of the Name Havayah refers to the beginning of the influence which is in the manner of a point,

דער יו"ד פון שם הוי' גייט אויף תחלת ההשפעה וואָס איז באופן של נקודה,

English translation 210

and the ultimate purpose in this is to come to the completion of the influence - the point of the essence,

און די תכלית בזה איז קומען צו גמר ההשפעה - נקודת התמצית",

English translation 211

like the yud the last of the Name Adnut.

49) ע"ד פון דעם יו"ד האחרונה דשם אדנ־י.

English translation 212

And likewise an example - the order of revelation of a new intellect:

וע"ד משל - דער סדר התגלות פון אַ שכל חדש:

English translation 213

First and foremost - a flash of a point is revealed - Chochmah

לכל לראש - ווערט נתגלה אַ הברקה פון אַ נקודה - חכמה

English translation 214

(corresponding to the yud of the Name Havayah).

(כנגד דעם יו"ד פון שם הוי' 50)).

English translation 215

(Afterwards the point descends into the expansion of understanding and comprehension of Binah (corresponding to the Hei),

(דערנאָך קומט די נקודה אַראָפּ אין התרחבות פון הבנה והשגה דבינה (כנגד דער ה"א),

English translation 216

and then (through Daat) - into the emotions and Malchut (corresponding to Vav and Hei)).

און דערנאך (דורך דעת) - אין די מדות ומלכות (כנגד ו"ה 50))].

English translation 217

And after the completion and perfection of the intellect - comes the point of the essence

און לאחרי גמר ושלימות השכל - קומט די נקודת התמצית

English translation 218

(corresponding to the last yud of the Name Adnut),

(כנגד דעם יו"ד האחרונה פון שם אדנ־י),

English translation 219

in which point of the essence lies the entire intellect as it stands in the point of Chochmah.

וואָס אין דער נקודת התמצית ליגט" דער גאַנצער שכל ביז ווי דאָס שטייט אין נקודת החכמה".

English translation 220

And likewise regarding the influence of a teacher to a student:

ועד"ז בהשפעת רב לתלמיד:

English translation 221

In order that the teacher should influence from his intellect to a student

בכדי דער רב זאָל משפיע זיין פון זיין שכל צו אַ תלמיד

English translation 222

(whose vessels of comprehension cannot (yet) receive the intellect of the teacher)

(וואָס כלי השגתו קענען (נאך) ניט נעמען דעם שכל הרב)

English translation 223

- there must first be a contraction

- דארף לכל לראש זיין אַ צמצום

English translation 224

(yud,

(יו"ד,

English translation 225

Chochmah).

חכמה).

English translation 226

Afterwards the influence can be actual

דערנאך קען זיין די השפעה בפועל

English translation 227

(Vav and Hei)

(הו"ה)

English translation 228

- according to the measure of the intellect of the student. Until one comes to the completion of the influence - which is also a yud,

- לפי ערך שכל התל־ מיד. ביז אַז מ'קומט צו גמר ההשפעה - וואָס איז אויך אַ יו"ד,

English translation 229

the point of the essence.

נקודת התמצית.

English translation 230

And through that which the connection of the two yud's is made

און דורך דעם וואָס עס ווערט דער חיבור פון די צוויי יודי"ן

English translation 231

(of Havayah and Adnut)

(פון הוי' ואד')

English translation 232

- there is the revelation of the aspect of Chaf,

- ווערט דער גילוי פון בחי' כ,

English translation 233

twenty

עשרים

English translation 234

(two times yud)

(ב' פעמים יו"ד)

English translation 235

- the aspect of Keter

- בחי' כתר

English translation 236

(the initials of Keter and in gematria twenty),

(ר"ת כ ובגימטריא עשרים 51)),

English translation 237

which is higher even than the yud

וואָס איז העכער אפילו פאר דעם יו"ד

English translation 238

(the first)

(הראשון)

English translation 239

of Havayah

פון הוי'

English translation 240

(the aspect of Chochmah),

(בחי' חכמה),

English translation 241

specifically through the connection of the Name Havayah with the Name Adnut which is the influence below,

דוקא 52) ע"י חיבור שם הוי' בשם אד' שהוא ההשפעה למטה,

English translation 242

through this is drawn down from a higher aspect,

עי"ז נמשך מבחי' עליונה יותר",

English translation 243

as explained in the interpretation of "the crown with which his mother crowned him" the drawing down of the Keter this is "on the day of his wedding" specifically for the sake of the influence in the Name Adnut,

כמבואר 53) בפי' בעטרה שעטרה לו אמו המשכת הכתר זהו ביום חתונתו דוקא בשביל ההשפעה בשם אד'",

English translation 244

as our Rabbis of blessed memory said "they do not give sustenance to a person

כמארז"ל 54) אין נותנים פרנסה לאדם

English translation 245

(even to the Supernal Person, as it were)

(אפילו לאדם העליון כביכול)

English translation 246

except for the sake of his wife",

אלא בשביל אשתו",

English translation 247

the Congregation of Israel

54) כנס"י

English translation 248

(Adnut),

(אד'),

English translation 249

for "a woman of valor is the crown of her husband".

ווייל אשת חיל עטרת בעלה" 55).

English translation 250

With this is understood the explanation of that which in the Siddurim etc. one writes two yud's

דערמיט איז פארשטאנדיק דער פירוש אין דעם וואָס אין סידורים כו' שרייבט מען צוויי יודי"ן

English translation 251

(in place of the Name Havayah)

(במקום שם הוי')

English translation 252

- because the two yud's signify the ultimate purpose of the entirety of the service of prayer

- ווייל די צוויי יודי"ן באדייטן די תכלית פון כללות עבודת התפלה" 56)

English translation 253

(in the Siddur Tefillah)

(בסידור תפלה)

English translation 254

and the entirety of the service of man:

וכללות עבודת האדם:

English translation 255

the drawing down of the Name Havayah into the Name Adnut.

המשכת שם הוי" 57) אין שם אד/58.

English translation 256

Nine

ט

English translation 257

Six. Based on this one will understand the content of twenty

ו. עפ"ז וועט מען פארשטיין דעם תוכן פון עשרים

English translation 258

(Chaf)

(כ"ף)

English translation 259

in Menachem Av:

במנחם אב:

English translation 260

The essence of the month of Menachem Av is as its name - the consolation for the undesirable matters that occurred in Av,

ענינו פון חודש מנחם אב איז כשמו - די נחמה אויף די ענינים בלתי רצויים וואָס האָבן פּאַסירט אין אב,

English translation 261

and to reveal the inner intention of this descent,

און מגלה זיין די פנימיות הכוונה בירידה זו,

English translation 262

"a lion came up in the constellation of the lion and destroyed Ariel..

עלה ארי' במזל ארי' והחריב אריאל..

English translation 263

so that a lion should come in the constellation of the lion and build Ariel

על מנת שיבוא ארי' במזל ארי' ויבנה אריאל

English translation 264

(the third Holy Temple)".

(בית המקדש השלישי) ".

English translation 265

Although this is the intention of the entire month,

כאָטש אַז דאָס איז די כוונה פון דעם גאַנצן חודש,

English translation 266

it is nevertheless in concealment at the beginning of the month until the Ninth of Av:

שטייט עס אָבער בהעלם בתחלת החודש ביז תשעה באב:

English translation 267

When does it come out in revelation - at the afternoon service of the Ninth of Av,

ווען קומט עס אַרויס בגילוי - במנחת ת"ב,

English translation 268

and in actual revelation here below to the sight of human beings - on the Fifteenth of Av,

ובגילוי ממש דא למטה למראה בני אדם - בחמשה עשר באב,

English translation 269

when "the moon stands in its fullness". And therefore this is expressed in an addition in the service of man below,

ווען קיימא סיהרא באשלמותא". און דערפֿאַף דריקט זיך דאָס אויס אין אַ הוספה בעבודת האדם למטה,

English translation 270

as above.

כנ"ל.

English translation 271

And it is to be said that the activity of the Fifteenth of Av is - the connection of Havayah and Adnut,

ויש לומר אַז דער אויפטו פון חמשה עשר באב איז - דער חיבור פון הוי' ואד',

English translation 272

that the Name Havayah is revealed below in the world - in the third Holy Temple

אַז דער שם הוי' ווערט נתגלה למטה בעולם - אין דעם בית המקדש השלישי

English translation 273

(the inner intention of the destruction of the Holy Temple on the Ninth of Av),

(די כוונה פנימית פון דעם חורבן ביהמ"ק בתשעה באב),

English translation 274

"the Sanctuary, Adnut, which Your hands established". As the Mishnah and Gemara say at the conclusion of the topic and laws of the Fifteenth of Av - "the day of the joy of His heart, this is the building of the Holy Temple".

מקדש אד' כוננו ידיך". ווי די משנה וגמרא זאָגן בסיום סוגיית והלכות חמשה עשר באב - יום שמחת לבו זה בנין בית המקדש" 59).

English translation 275

And therefore this is expressed in an addition in the service of man

און דערפאר דריקט זיך דאָס אויס אין אַ הוספה בעבודת האדם

English translation 276

("from now on, one who adds will increase",

(מכאן ואילך דמוסיף יוסיף",

English translation 277

"one who adds nights to days to engage in Torah")

דמוסיף לילות על הימים לעסוק בתורה")

English translation 278

- through which one draws down the Name Adnut,

- דורך וועלכע מ'איז ממשיך שם אד',

English translation 279

and the connection of Havayah and Adnut.

און חיבור הוי' ואד'.

English translation 280

As is also hinted in the words of the Mishnah,

ווי מרומז אויך אין דברי המשנה,

English translation 281

that "on the Fifteenth of Av the daughters of Jerusalem go out etc. and dance in the vineyards etc.",

אז בחמשה עשר באב בנות ירושלים יוצאות כו' וחולות בכרמים כו'",

English translation 282

as it is written "Go forth and see, O daughters of Zion, the King Solomon with the crown with which his mother crowned him on the day of his wedding..

ווי עס שטייט צאינה וראינה בנות ציון במלך שלמה בעטרה שעטרה לו אמו ביום חתונתו..

English translation 283

this is the giving of the Torah":

זה מתן תורה":

English translation 284

The four types of daughters of Jerusalem

די ד' סוגים פון בנות ירושלים"

English translation 285

(which include all Jews)

(וועלכע זיינען כולל אַלע אידן)

English translation 286

correspond to the four letters of the name Havayah, which was revealed at the giving of the Torah. The intention, however, is

זיינען כנגד די ד' אותיות פון שם הוי' 60) וועלכער איז נתגלה גע־ וואָרן בא מתן תורה''. 61) די כוונה איז אָבער,

English translation 287

that the daughters of Jerusalem should not remain in their place,

אַז די בנות ירושלים" זאָלן ניט בלייבן במקומן,

English translation 288

but rather they go out and dance in the vineyards

נאָר זיי זיינען יוצאות וחולות בכרמים"

English translation 289

(go forth, daughters of Zion),

(צאינה גו' בנות ציון"),

English translation 290

perform a service of their own - through which the revelation of the four letters of the name Havayah is drawn forth

טאָן אַן עבודה משלהן - וואָס דורך דעם ווערט נמשך דער גילוי פון די ד' אותיות שם הוי'

English translation 291

(the four daughters,

(די ד' בנות,

English translation 292

so to speak)

כביכול)

English translation 293

into the four letters of the name Adonai

אין די ד' אותיות פון שם אדנ־י 62)

English translation 294

(revelation in the world),

(גילוי בעולם),

English translation 295

and through this union of the name Havayah with the name Adonai

וואָס דורך דעם חיבור פון שם הוי' בשם אד'

English translation 296

(which is the influence downward),

(שהוא ההשפעה למטה),

English translation 297

there is drawn forth from a higher level,

ווערט נמשך מבחי' עליונה יותר",

English translation 298

the level of the atarah that his mother crowned him with on his wedding day,

בחי' עטרה שעטרה לו אמו ביום חתונתו",

English translation 299

the drawing forth of the crown,

המשכת הכתר,

English translation 300

for the sake of the influence in the name Adonai

בשביל ההשפעה בשם אדי"

English translation 301

(as above).

(כנ"ל).

English translation 302

So too in the service of the fifteenth of Av in the present time - he who adds, will be added to,

אַזוי אויך אין דער עבודה פון ט"ו באב בזמן הזה - דמוסיף יוסיף",

English translation 303

he who adds nights to days to engage in Torah - there is the union of the two yuds of Havayah and Adonai:

דמוסיף לילות על הימים לעסוק בתורה" - איז דא דער חיבור פון די צוויי יודי"ן פון הוי' ואדנ־י:

English translation 304

The addition in Torah study from the fifteenth of Av onward emphasizes that before this, the essential concept of Torah already exists;

די הוספה בלימוד התורה מחמשה עשר באב ואילך - איז מדגיש אַז קודם פון דעם איז שוין דא דער עצם ענין התורה;

English translation 305

and from the fifteenth of Av onward, an addition comes into it. And simply:

און מט"ו באב ואילך קומט אין דעם צו אַ הוספה. ובפשטות:

English translation 306

The fifteenth of Av comes after the time of the giving of our Torah

ט"ו באב קומט נאָך זמן מתן תורתנו

English translation 307

(in the month of Sivan)

(בחודש סיון)

English translation 308

- when the Torah was given from above;

- ווען ס'איז געגעבן גע־ וואָרן די תורה מלמעלה;

English translation 309

afterwards comes the fifteenth of Av,

דערנאך קומט ט"ו באב,

English translation 310

when a new order begins

ווען עס הויבט זיך אָן אַ נייער סדר

English translation 311

(of longer nights - for the purpose - the night was created only for study)

(פון לענגערע נעכט - על מנת - לא איברי ליליא אלא לגירסא" 63)

English translation 312

- that there should be an addition in Torah study through the service of man from his own side.

- עס זאָל זיין אַ הוספה) בלימוד התורה ע"י עבודת האדם מדילי'. 64)

English translation 313

And it can be said,

ויש לומר,

English translation 314

that the giving of the Torah

אז מתן תורה

English translation 315

(on the festival of Shavuot)

(בחגה"ש)

English translation 316

and the fifteenth of Av correspond to the two yuds of Havayah and Adonai:

און ט"ו באב איז ע"ד די צוויי יודי"ן פון הוי' ואדנ־י:

English translation 317

The giving of the Torah was a revelation from above downward,

מתן תורה איז געווען אַ גילוי מלמעלה למטה,

English translation 318

which did not

וואָס האָט ניט

English translation 319

(entirely)

(אינגאנצן)

English translation 320

penetrate and refine the lower being,

דורכגענומען ומזכך געווען דעם תחתון",

English translation 321

the revelation of the name Havayah

דער גילוי פון שם הוי'

English translation 322

(which is revealed by itself,

(וואָס ווערט נתגלה מעצמו,

English translation 323

not dependent on the service of man,

ניט תלוי בעבודת האדם,

English translation 324

as above in section 60).

כנ"ל ס"ה).

English translation 325

And in this itself - the revelation of the letter yud

ובזה גופא - דער גילוי פון דעם אות יו"ד

English translation 326

(of the name Havayah),

(דשם הוי'),

English translation 327

as explained in Chassidus, the words of the midrash on the verse, one spoon of ten gold,

ווי ער־ קלערט אין חסידות 65) דברי המדרש" 66) עה"פ" 67) כף אחת עשרה זהב",

English translation 328

one spoon corresponding to the tablets that were written by the hand of the Holy One, blessed be He - ten gold, these are the Ten Commandments that were written on the tablets - that one spoon,

כף אחת כנגד הלוחות שנכתבו מיד הקב"ה - עשרה זהב אלו עשרת הדברות שהיו כתובים בלוחות" - אז כף אחת",

English translation 329

the letter kaf - is the aspect of the crown,

אות כ"ף - איז בחינת הכתר,

English translation 330

the root of the Torah,

שרש התורה,

English translation 331

and ten gold,

און עשרה זהב",

English translation 332

the letter yud - as the Torah

אות יו"ד - ווי תורה

English translation 333

(the Ten Commandments)

(עשרת הדברות)

English translation 334

is then drawn forth in the aspect of wisdom.

ווערט דערנאך נמשך בבחי' חכמה.

English translation 335

The explanation of this in simple letters:

די הסברה בזה אין פשוט'ע אותיות:

English translation 336

In order that an influencer be able

בכדי אַז אַ משפיע זאָל קענען

English translation 337

(and willing)

(און וועלן)

English translation 338

to transmit intellect to a student who is incomparably lower than him - there must be in the influencer a revelation of great light

איבערגעבן שכל צו אַ תלמיד שלא בערך למטה ממנו - דארף ביים משפיע זיין אַ גילוי אור רב

English translation 339

(which is the revelation of the aspect of the crown).

(וואָס דאָס איז דער גילוי פון בחי' כתר).

English translation 340

This, however, is before the actual influence;

דאָס איז אָבער קודם די השפעה בפועל;

English translation 341

the actual influence begins specifically with the teacher contracting his intellect into a point

די השפעה בפועל - הויבט זיך אן דוקא דערמיט וואָס דער רב איז מצמצם שכלו אין אַ נקודה

English translation 342

(yud),

(יו"ד),

English translation 343

and then he can influence the intellect commensurate with the vessel of the recipient.

און דערנאך קען ער משפיע זיין דעם שכל בערך צו כלי המקבל.

English translation 344

And correspondingly

ועד"ז

English translation 345

(so to speak)

(כביכול)

English translation 346

it was at the giving of the Torah - the influence of the Torah from the One above to the Jews:

איז געווען באַ מתן תורה - השפעת התורה פון דעם אויבערשטן צו אידן:

English translation 347

first and foremost - the revelation of the aspect of the crown,

לכל לראש - דער גילוי פון בחי' כתר,

English translation 348

the letter alef

אות אל"ף 68)

English translation 349

(of Anochi - the beginning of the Ten Commandments).

(פון אנכי" - התחלת עשרת הדברות).

English translation 350

Afterwards it is drawn into the yud

דערנאך ווערט עס נמשך אין דעם יו"ד

English translation 351

(the Ten Commandments),

(עשרת הדברות),

English translation 352

the aspect of wisdom.

בחי' חכמה.

English translation 353

And on the fifteenth of Av - he who adds, will be added to - the addition in Torah study comes through the service of man,

און בחמשה עשר באב - דמוסיף יוסיף" - ווערט די הוספה בלימוד התורה ע"י עבודת האדם,

English translation 354

from below upward - corresponding to the yud

מלמטה למעלה - כנגד דעם יו"ד

English translation 355

(the final letter)

(אות האחרונה)

English translation 356

of the name Adonai

פון שם אדנ־י

English translation 357

(an addition means an addition in the same concept that existed previously,

(אַ הוספה איז דער טייטש - אַ הוספה אין דעם ענין גופא וואָס איז געווען פון פריער,

English translation 358

in this case - the concept of Torah,

בנדו"ד - ענין התורה,

English translation 359

the letter yud).

אות יו"ד).

English translation 360

And the perfection of the revelation of the union of the two yuds

און דער שלימות הגילוי פון דעם חיבור פון די ביידע יודי"ן

English translation 361

(on the fifteenth of Av)

(בט"ו באב)

English translation 362

- is on the twentieth

- איז בעשרים

English translation 363

(two times yud) of Av,

(ב' פעמים יו"ד) באב,

English translation 364

when the service of the lower being is even more emphasized through the donation of their own wood offering, as above

ווען ס'איז נאכ־ מער אונטערשטראָכן עבודת המטה ע"י נדבת קרבן עצים משלהם", כנ"ל

English translation 365

(section 62).

(ס"ב).

English translation 366

And to add:

ולהוסיף:

English translation 367

In more detail, the two concepts of Torah and charity - which are revealed on the fifteenth of Av,

בפרטיות יותר זיינען די צוויי ענינים פון תורה וצדקה - וועלכע שטייען בגלוי בט"ו באב,

English translation 368

and even more revealed on the twentieth of Av - correspond to the two yuds:

און נאכמער בגלוי בעשרים באב - ע"ד די צוויי יודי"ן:

English translation 369

Torah is generally a drawing forth from above downward,

תורה איז בכללות אַ המשכה מלמעלה למטה,

English translation 370

and charity is generally an elevation from below upward.

און צדקה איז בכללות אַ העלאה מלמטה למעלה.

English translation 371

The emphasis on the two concepts

די הדגשה אויף די צוויי ענינים

English translation 372

(the two yuds),

(די צוויי יודי"ן),

English translation 373

and the addition in Torah and charity is also emphasized in the current chapter,

און די הוספה בתורה וצדקה איז אויך אונטערשטראָכן אין היינטיקן פרק,

English translation 374

chapter five:

פרק חמישי:

English translation 375

In this chapter there are specifically two mishnayot

אין דעם פרק זיינען פֿאַראַן בפרט צוויי משניות

English translation 376

(and they are adjacent to each other):

(וסמוכות זל"ז):

English translation 377

one mishnah about Torah study and a second mishnah about giving charity:

איין משנה וועגן לימוד התורה און אַ צווייטע משנה וועגן נתינת הצדקה:

English translation 378

Four measures among those who give charity. One who wants to give but that others should not give,

ארבע" 69) מדות בנותני צדקה. הרוצה שיתן ולא יתנו אחרים,

English translation 379

his eye is evil towards others. That others should give but he should not give,

עינו רעה בשל אחרים. יתנו אחרים והוא לא יתן,

English translation 380

his eye is evil towards his own. That he should give and others should give,

עינו רעה בשלו. יתן ויתנו אחרים,

English translation 381

a pious one. That he should not give and others should not give,

חסיד. לא יתן ולא יתנו אחרים,

English translation 382

a wicked one.

רשע".

English translation 383

And in the Mishnah later [70]:

ובמשנה שלאח"ז 70):

English translation 384

"Four measures among those who go to the study hall." One who goes and does not do,

ארבע מדות בהולכי בית המדרש". הולך ואינו עושה,

English translation 385

the reward of the going is in his hand. One who does and does not go,

שכר הליכה בידו. עושה ואינו הולך,

English translation 386

the reward of the deed is in his hand. One who goes and does,

שכר מעשה בידו. הולך ועושה,

English translation 387

a pious one. One who does not go and does not do,

חסיד. לא הולך ולא עושה,

English translation 388

a wicked one.

רשע".

English translation 389

One must understand:

דאַרף מען פאַרשטיין:

English translation 390

A) The measure of "he will not give and others will not give" seemingly does not enter into the category of "givers of charity" — why does the Tanna say "four measures among givers of charity"?!

א) די מדה פון לא יתן ולא יתנו אחרים" גייט לכאורה ניט אריין אין דעם סוג פון נותני צדקה" - פאַרוואָס זאָגט דער תנא אַז ארבע מדות בנותני צדקה"?!

English translation 391

And similarly regarding "those who go to the study hall" — is "one who does not go and does not do" not among "those who go to the study hall" — why does the Tanna count it among the "four measures among those who go to the study hall"?!

ועד"ז בנוגע צו הולכי בית המדרש" - איז לא הולך ולא עושה" ניט אין הולכי בית המדרש" - פאַרוואָס רעכנט עס דער תנא צווישן די ארבע מדות בהולכי בית המדרש"?!

English translation 392

The Bartenura explains,

דער ברטנורא ערקלערט,

English translation 393

that the Mishnah speaks about the giving of charity,

אַז די משנה רעדט בנתינת הצדקה,

English translation 394

and not about actual givers of charity,

ולא בנותני צדקה ממש,

English translation 395

for there is one who does not give,

דהא איכא מי שאינו נותן,

English translation 396

and similarly in the adjacent [Mishnah] regarding those who go to the study hall,

וכן בסמוך בהולכי בית המדרש,

English translation 397

it means regarding the going to the study hall. But the plain meaning of the language of the Mishnah [71] is — "givers of charity",

היינו בהליכת בית המדרש". אָבער פשטות לשון המשנה 71) איז - נותני צדקה",

English translation 398

and "those who go to the study hall",

און הולכי בית המדרש",

English translation 399

that it speaks about the actual givers and goers themselves

אַז עס רעדט זיך וועגן די נותנים והולכים אליין ממש

English translation 400

(not (only) about the giving of charity and the going to the study hall) [72].

(ניט (נאָר) וועגן נתינת הצדקה והליכה לבית המדרש) 72).

English translation 401

B) The subject of Tractate Avot is "matters of piety" [73],

ב) ענינה פון מסכת אבות איז מילי דחסידותא" 73),

English translation 402

a measure of piety,

מדת חסידות,

English translation 403

beyond the letter of the law. And seemingly — what is the "matters of piety" in these Mishnahs,

לפנים משורת הדין. ולכאורה - וואָס איז די מילי דחסידותא" אין די משניות,

English translation 404

"four measures among givers of charity etc.",

ארבע מדות בנותני צדקה כו'",

English translation 405

"four measures among those who go to the study hall etc." — and especially since the obligation of giving charity and going to the study hall is from the essence of the law?

ארבע מדות בהולכי ביהמ"ד כו'" - ובפרט אַז דער חיוב פון נתינת הצדקה און הליכה לביהמ"ד איז מעיקר הדין?

English translation 406

And one can say the explanation regarding this:

ויש לומר הביאור בזה:

English translation 407

In the "four measures" enumerated in the Mishnah — which include all possible modes — all Jews are included.

אין די ארבע מדות" אויסגערעכנט אין משנה - וועלכע שליסן איין אַלע מעגלעכע אופנים - זיינען נכלל אַלע אידן.

English translation 408

And the novel point in the Mishnah is — that all Jews are included in,

און דער חידוש אין משנה איז - אַז אַלע אידן זיינען בכלל,

English translation 409

"givers of charity" and "those who go to the study hall",

נותני צדקה" און הולכי בית המדרש",

English translation 410

i.e., even one who finds himself in a situation where in actual practice "he will not give and others will not give"

ד.ה. אפילו אַזאַ וואָס גע־ פינט זיך אין אַ מצב וואָס בפועל ממש לא יתן ולא יתנו אחרים"

English translation 411

(regarding charity),

(בנוגע לצדקה),

English translation 412

"one who does not go and does not do"

לא הולך ולא עושה"

English translation 413

(regarding the study of Torah)

(בנוגע צו לימוד התורה)

English translation 414

— but since he is a Jew,

- איז אָבער וויבאלד אַז ער איז אַ איד,

English translation 415

he is included in,

איז ער איינגעשלאסן אין,

English translation 416

"givers of charity" and "those who go to the study hall",

נותני צדקה" און הולכי בית המדרש",

English translation 417

for his true will

וואָרום זיין רצון האמיתי

English translation 418

(and inner [will])

(והפנימי)

English translation 419

is to be from Israel..

איז להיות מישראל..

English translation 420

to perform all the commandments etc. [74],

לעשות כל המצוות כו'" 74),

English translation 421

even if externally and openly he still stands in a situation of "he will not give and others will not give",

אפילו אויב בחיצוניות ובגלוי שטייט ער נאָך אין מצב וואָס לא יתן ולא יתנו אחרים",

English translation 422

"one who does not go and does not do" [75].

לא הולך ולא עושה" 75).

English translation 423

And therefore,

און דעריבער,

English translation 424

even while standing in a situation of "he will not give and others will not give",

אפילו שטייענדיק אין אַ מצב פון לא יתן ולא יתנו אחרים",

English translation 425

"one who does not go and does not do" — he must not be in despair, Heaven forbid,

לא הולך ולא עושה" - דאַרף ער ניט זיין אין יאוש ח"ו,

English translation 426

for from the perspective of his own true will he is included in "givers of charity" and "those who go to the study hall".

וואָרום מצד רצונו שלו האמיתי איז ער בכלל נותני צדקה" און הולכי בית המדרש".

English translation 427

In addition, he must also know,

דערצו דאַרף ער אויך וויסן,

English translation 428

that certainly he may not remain in that situation of "he will not give and others will not give",

אַז זיכער טאָר ער ניט בלייבן בא דעם מצב פון לא יתן ולא יתנו אחרים",

English translation 429

"one who does not go and does not do", Heaven forbid,

לא הולך ולא עושה" ח"ו,

English translation 430

for certainly the intention in the Mishnah

וואָרום זיכער איז די כוונה אין משנה

English translation 431

(Torah and a clear directive)

(תורה והוראה ברורה)

English translation 432

in saying that he is included in "givers of charity" and "those who go to the study hall" — is in order to affect him that his will

מיט זאָגן אַז ער איז בכלל נותני צדקה" און הולכי ביהמ"ד" - בכדי ווירקן אויף אים אַז זיין רצון

English translation 433

(the true [will])

(האמיתי)

English translation 434

should come out in actual revealed practice,

זאָל אַרויסקומען בגילוי בפועל ממש,

English translation 435

that he should be from the "givers of charity" in actual practice and from "those who go to the study hall" in actual practice.

אַז ער זאָל זיין פון נותני צדקה" בפועל ממש און פון הולכי ביהמ"ד" בפועל ממש.

English translation 436

And in addition:

און דערצו:

English translation 437

Since all four types come together in one category and in one continuum,

וויבאלד אַז אַלע פיר סוגים קומען בחדא מחתא און אין איין המשך,

English translation 438

it is understandable,

איז פארשטאנדיק,

English translation 439

that they have between them a value and connection — that also the one who finds himself for the time being in the level of "he will not give and others will not give",

אַז זיי האָבן צווישן זיך אַן ערך ושייכות - אַז אויך דער וואָס געפינט זיך דערוויילע אין די דרגא פון לא יתן ולא יתנו אחרים",

English translation 440

"one who does not go and does not do",

לא הולך ולא עושה",

English translation 441

has in potential

האָט בכח

English translation 442

(and consequently the obligation lies upon him)

(ובמילא ליגט אויף אים דער חיוב)

English translation 443

to arrive at the ultimate perfection of the "four measures" — "he will give and others will give",

צוקומען צו תכלית השלימות פון די ארבע מדות" - יתן ויתנו אחרים,

English translation 444

"a pious one",

חסיד",

English translation 445

"one who goes and does",

הולך ועושה,

English translation 446

"a pious one".

חסיד".

English translation 447

From this there is also a directive for the most elevated type,

דערפון איז אויך דאָ אַ הוראה פאַר דעם סוג הכי נעלה,

English translation 448

"he will give and others will give",

יתן ויתנו אחרים,

English translation 449

"a pious one",

חסיד",

English translation 450

"one who goes and does",

הולך ועושה,

English translation 451

"a pious one":

חסיד":

English translation 452

After he reaches the most elevated level in the study of Torah and the giving of charity — it is from the measure of piety

נאכדעם וואָס ער דערגרייכט די דרגא ה (כי)

English translation 453

(the most elevated level)

נעלית אין לימוד התורה און נתינת הצדקה - איז מצד מדת החסידות

English translation 454

("matters of piety"),

(מילי דחסידותא"),

English translation 455

he may not remain standing in one place,

טאָר ער ניט בלייבן שטיין אויף איין אָרט,

English translation 456

rather he must constantly ascend higher and higher

נאָר ער דאַרף שטענדיק שטייגן העכער און העכער

English translation 457

("one ascends in holiness" [76])

(מעלין בקודש" 76))

English translation 458

in learning Torah and in giving charity,

אין לערנען תורה און אין געבן צדקה,

English translation 459

and in the language of the aforementioned — "one who adds will be added",

ובלשון הנ"ל - דמוסיף יוסיף",

English translation 460

"he will add life to his life",

יוסיף חיים על חייו",

English translation 461

because Torah and commandments are "your life and the length of your days".

ווייל תומ"צ זיינען חייך ואורך ימיך".

English translation 462

In addition, he is also included with the other types of givers of charity and goers to the study hall - in order to emphasize that the necessity to rise higher and higher is equal for all four categories,

דערצו איז מען אים אויך כולל מיט די אנדערע סוגים פון נותני צדקה" און הולכי ביהמ"ד" - בכדי מדגיש זיין אַז דער הכרח צו שטייגן העכער און העכער איז גלייך באַ אַלע ארבע מדות",

English translation 463

that is, just as there is a necessity that he who is on the level of "he does not give and others do not give,"

ד.ה. אַזוי ווי ס'איז אַ הכרח אַז דער וואָס איז אין די דרגא פון לא יתן ולא יתנו אחרים",

English translation 464

"does not go and does not do,"

לא הולך ולא עושה",

English translation 465

must surely be elevated to a higher level,

דאַרף זיכער נתעלה ווערן צו אַ העכערע דרגא,

English translation 466

so too is there a necessity regarding one who is on the level of "he gives and others give,"

אַזוי איז אויך דער הכרח בנוגע צו אַזאַ וואָס איז אין דער דרגא פון יתן ויתנו אחרים",

English translation 467

"goes and does" –

הולך ועושה" –

English translation 468

that he must rise higher,

אַז ער דאַרף שטייגן העכער,

English translation 469

and if not, heaven forbid,

און אויב ניט ח"ו,

English translation 470

then the difficulty is - according to the measure of his standing and situation - analogous to the difficulty of remaining on the level of "he does not give and others do not give," etc.

איז די האַרבקייט - לפי ערך מעמדו ומצבו" 77) - בדוגמא דער האַרבקייט פון בלייבן אויף די דרגא פון לא יתן ולא יתנו אחרים" כו'!

English translation 471

According to this, it is understandable that in the Mishnayot the connection of the two Yuds is underlined

לויט דעם איז פארשטאנדיק אַז אין די משניות איז אונטער־ שטראָכן דער חיבור פון די צוויי יודי"ן

English translation 472

(of Havayah and Adnut):

(פון הוי' ואד'):

English translation 473

From the aspect of the soul, all Jews are givers of charity and goers to the study hall

מצד הנשמה זיינען אַלע אידן נותני צדקה" און הולכי בית המדרש"

English translation 474

(not dependent on their service)

(ניט אָפּהענגיק אין זייער עבודה)

English translation 475

- this is the Yud of the name Havayah,

- ע"ד היו"ד דשם הוי',

English translation 476

"the portion of Havayah is His people,"

חלק הוי' עמו" 78),

English translation 477

which is drawn forth by itself.

וואָס ווערט נמשך מעצמו.

English translation 478

However, the intention of the Mishnah is

דערביי איז אָבער כוונת המשנה,

English translation 479

that for all four types

אז ביי אַלע פיר סוגים

English translation 480

(which include all Jews)

(וואַס זיינען כולל אַלע אידן)

English translation 481

there should be the service in actuality

זאָל זיין די עבודה בפועל

English translation 482

(from below to above - corresponding to the Yud of the name Adnut)

(מלמטה למעלה - כנגד דעם יו"ד דשם אדנ־י)

English translation 483

to reveal his true will and the innerness of his soul,

צו מגלה זיין רצונו האמיתי ופנימיות נשמתו,

English translation 484

and to rise and attain a higher level.

און שטייגן און דערגרייכן אַ העכערע דרגא.

English translation 485

And it can be said that the four categories correspond to the four types of "daughters of Jerusalem"

ויש לומר אַז די ארבע מדות" זיינען כנגד די ד' סוגים פון בנות ירושלים"

English translation 486

(corresponding to the four letters of the name Havayah)

(כנגד די ד' אותיות דשם הוי')

English translation 487

: 79)

" 79):

English translation 488

From their own perspective, all four types are "daughters of Jerusalem,"

מצד עצמן זיינען אַלע פיר סוגים בנות ירושלים",

English translation 489

but in addition, their service must be to reveal this in actuality,

אָבער דערצו דאַרף זיין זייער עבודה דאַס צו מגלה זיין בפועל,

English translation 490

"they go out,"

יוצאות",

English translation 491

and within this itself - to rise higher and higher.

און אין דעם גופא - שטייגן העכער און העכער.

English translation 492

In addition to the clear instruction regarding an increase in the study of Torah and the giving of charity for each one,

אין צוגאב צו די הוראה ברורה בנוגע צו אַ הוספה אין לימוד התורה און נתינת הצדקה פאר יעדער. איך

English translation 493

(also as it stands on its own),

(אויך ווי ער שטייט בפ"ע),

English translation 494

there is an instruction regarding influencing others that they too should increase in Torah and charity - as discussed above

האָט מען אַ הוראה בנוגע צו איינווירקן אויף אַנדערע אַז אויך זיי זאלן מוסיף זיין אין תורה און צדקה - כמדובר לעיל

English translation 495

(on the fifteenth of Av),

(בחמשה עשר באב),

English translation 496

that it is most worthwhile that from the aspect of the positive commandment from the Torah of "and you shall love your fellow as yourself"

אַז ס'איז כדאי ביותר ויותר אַז מצד די מצות עשה מן התורה פון ואהבת לרעך כמוך"

English translation 497

(a great principle in the Torah)

(כלל גדול בתורה")

English translation 498

one should endeavor to speak,

80) זאל מען זיך משתדל זיין רעדן,

English translation 499

until - influence everyone whom one can reach,

ביז - ווירקן אויף יעדערן וועמען מ'קען דערגרייכן,

English translation 500

that one should add in Torah and charity.

אז מ'זאל צוגעבן אין תורה און צדקה.

English translation 501

The question can arise here:

קען זיך דערביי שטעלן די שאלה:

English translation 502

How can he approach a Jew whom he has never seen,

81) יווי קען ער צוגיין צו אַ איד וועלכן ער האָט קיינמאל ניט געזען,

English translation 503

to the point that sometimes he must even ask him if he is a Jew at all...

81) ביז אַז אַמאָל דאַרף ער אים גאר פרעגן צי ער איז בכלל א איד...

English translation 504

- and suddenly he will begin speaking with him about giving charity and going to the study hall,

- און מיטאַמאָל וועט ער מיט אים אנהויבן רעדן וועגן געבן צדקה און גיין אין בית המדרש,

English translation 505

and within this itself - a progression from level

און אין דעם גופא - אַ הליכה ממדה

English translation 506

(and division) to level

(וחיל) למדה

English translation 507

(and division)

(וחיל)

English translation 508

- this is seemingly against the laws of etiquette and good manners according to the custom of the world?!

- דאָס איז דאָך לכאורה געגען חוקי הנימוס ודרך ארץ לויט מנהג העולם?!

English translation 509

And especially when one lives in a place and country where every person has his personal right to live and conduct himself as he wishes,

ובפרט ווען מ'לעבט אין אַן אָרט און מדינה וואו יעדער מענטש האָט זיין פּערזענלעכע רעכט צו לעבן און פירן זיך ווי ער וויל,

English translation 510

to the point that others even think that one is a complete master of the house,

ביז אַז אַנדערע מיינען גאָר אַז מ'איז אַ פולער בעל הבית,

English translation 511

without a master over and above oneself,

אָן אַ בעל הבית איבער און אויף זיך,

English translation 512

the Master of the mansion

דער בעל הבירה

English translation 513

(the world and its fullness),

(עולם ומלואו),

English translation 514

including the business and commerce and the actual house where he lives,

כולל דעם עסק און געשעפט און בית ממש וואו ער לעבט,

English translation 515

and no one can tell him how he should conduct himself

און קיינער קען אים ניט זאָגן ווי ער זאל זיך פירן

English translation 516

[Torah says - "there is no free person except one who engages in Torah,"

[תורה זאָגט - אין לך בן חורין אלא מי שעוסק בתורה" 82),

English translation 517

others, however, think that a "free person" is one who can do as he pleases,

אַנדערע מיינען אַבער אַז אַ בן חורין" איז אַזאַ וואָס קען טאָן ווי ביי אים קומט אויס,

English translation 518

and does not need to obey anyone,

און דארף קיינעם ניט פאלגן,

English translation 519

not even the earthly kingdom and,

אפילו ניט די מלוכה דלמטה און,

English translation 520

to distinguish,

להבדיל,

English translation 521

also not, heaven forbid,

אויך ניט, ח"ו,

English translation 522

the heavenly kingdom) - one needs even more explanation:

מלוכה דלמעלה) - דאַרף מען האָבן נאכמער הסברה:

English translation 523

How can one demand that a person approach another Jew,

ווי קען מען פֿאָדערן אַז אַ איך זאָל צוגיין צו אַ צווייטן אידן,

English translation 524

whom he does not know at all,

וועמען ער קען איבערהויפט ניט,

English translation 525

and speak with him suddenly about learning Torah,

און רעדן מיט אים מיטאַמאַל וועגן לערנען תורה,

English translation 526

giving charity and the like?!

געבן צדקה און ענלעכעס?!

English translation 527

The aforementioned Mishnah provides a directive how to approach a Jew in a refined manner that conforms to the laws of etiquette:

גיט אַרויס די משנה הנ"ל אַן אַנווייזונג ווי מ'זאל צוגיין צו אַ אידן אין אַן איידעלן אופן וואָס שטימט מיט חוקי הנימוס:

English translation 528

First of all, one must tell him good news:

צום אַלעם ערשטן דאַרף מען אים זאָגן אַ בשורה טובה:

English translation 529

Since you are a Jew,

וויבאלד אַז דו ביסט אַ איד,

English translation 530

you are included among the givers of charity and goers to the study hall,

ביסטו בכלל נותני צדקה" און הולכי בית המדרש",

English translation 531

so says our Torah -- explicitly in the Mishnah,

אַזוי זאָגט אונזער תורה -- מפורש אין משנה 83),

English translation 532

that all

אַז אַלע

English translation 533

(four types)

(פיר סוגים)

English translation 534

are included among the givers of charity and goers to the study hall.

זיינען בכלל נותני צדקה" און הולכי בית המדרש".

English translation 535

And consequently - one tells him further - I must fulfill the,

און במילא - זאָגט מען אים ווייטער - דאַרף איך מקיים זיין די,

English translation 536

mission" of the "Mishnah statement" - to tell you,

שליחות" פון דער דבר משנה" - דיר צו דערציילן,

English translation 537

that each one of the "four types" among "givers of charity" and "those who go to the study hall" can and must ascend and reach a higher level.

אַז יעדערער פון די ארבע מדות" אין נותני צדקה" און הולכי ביהמ"ד" קען און דאַרף שטייגן און דערגרייכן צו אַ העכערע דרגא.

English translation 538

And even if you ask me:

און אפילו אויב דו פרעגסט באַ מיר:

English translation 539

From where do I know at which level you are - when I do not even know you - I answer you:

פון וואַנעט ווייס איך בא וועלכע דרגא דו האַלסט - ווען איך קען דיר אפילו ניט - ענטפער איך דיר:

English translation 540

Indeed so,

טאַקע אַזוי,

English translation 541

the Mishnah itself emphasizes that there are "four types",

די משנה אליין אונטערשטרייכט אַז עס זיינען דא ארבע מדות",

English translation 542

different categories,

פאַרשידענע סוגים,

English translation 543

and I truly do not know to which category you belong,

און איך ווייס טאַקע ניט צו וועלכן סוג דו געהערסט,

English translation 544

but together with this - the Mishnah says,

אָבער צוזאַמען דערמיט - זאַגט די משנה,

English translation 545

the Torah of truth,

תורת אמת,

English translation 546

that you are certainly among "givers of charity" and "those who go to the study hall",

אַז דו ביסט זיכער בכלל נותני צדקה" און הולכי בית המדרש",

English translation 547

and to whichever category you may belong,

און צו וועלכן סוג דו זאלסט נאָר גע־ הערן,

English translation 548

even a "Chassid" - you must ascend even higher!

אפילו אַ חסיד" - דארפסטו שטייגן נאָך העכער!

English translation 549

From this it is also understandable,

דערפון איז אויך פארשטאנדיק,

English translation 550

that speaking with another about increasing in Torah and charity - is certainly not an affront, heaven forbid, to his honor

אַז דאָס רעדן מיט אַ צווייטן וועגן מוסיף זיין אין תורה און צדקה - איז זיכער ניט קיין פגיעה ח"ו בכבודו

English translation 551

(that one suspects him that he is not in a desirable state and situation, etc.)

(אז מ'איז אים חושד אַז ער געפינט זיך ניט במעמד ומצב רצוי כו')

English translation 552

- because one does not now assess to which category he belongs,

- וואָרום מ'שאצט ניט איצט צו וועלכן סוג ער גע־ הערט,

English translation 553

it could be that he belongs even to the category of "Chassid",

עס קען זיין אַז ער געהערט אפילו צו דעם סוג פון חסיד",

English translation 554

but also to him one has the mission to convey that he must ascend higher.

אַבער אויך צו אים האט מען די שליחות צו איבערגעבן אַז ער דאַרף שטייגן העכער.

English translation 555

And the deed is the main thing 84):

והמעשה הוא העיקר 84):

English translation 556

Standing on the day of the Twentieth of Av 85) - it is even more emphasized that every Jew has a mission to arouse and publicize in every place about the instruction in the Mishnah of these Chapters of the Fathers which one learns on this Shabbat - "four types among givers of charity etc.",

שטייענדיק אין דעם טאָג פון עשרים באב 85) - איז נאכמער אונטערשטראָכן ווי יעדער איד האָט אַ שליחות צו מעורר ומפרסם זיין בכל מקום ומקום וועגן די אָנווייזונג אין משנה פון דעם פרקי אבות וועלכן מ'לערנט דעם שבת - ארבע מדות בנותני צדקה כו'",

English translation 557

"four types among those who go to the study hall etc." - that every Jew,

ארבע מדות בהולכי בית המדרש כו'" - אַז יעדער איד,

English translation 558

men, women, and children,

אנשים נשים וטף,

English translation 559

must reveal through his service how he is a "giver of charity" and "one who goes to the study hall" - and even more through increasing in Torah and charity,

דאַרף מגלה זיין ע"י עבודתו ווי ער איז אַ נותן צדקה" און הולך בית המדרש" - און נאכמער דורך מוסיף זיין אין תורה וצדקה,

English translation 560

and ascend in this more and more,

און שטייגן אין דעם אַלץ מערער און מערער,

English translation 561

And also influence other Jews that they should do so.

און אויך ווירקן אויף אַנדערע אידן אַז זיי זאָלן אַזוי טאן.

English translation 562

And may it be His will that through accepting these good resolutions it will bring, in a revealed and actual manner 86), the reward 87) and speedily, literally, that the Holy Temple will be built 88) speedily in our days, and "give our portion in Your Torah" 89),

ויה"ר אַז דורך אָננעמען די החלטות טובות וועט דאָס ברענגען ובגילוי ובפועל 86) דעם שכר 87) ובקרוב ממש שיבנה 88) בית המקדש במהרה בימינו ותן חלקנו בתורתך" 89),

English translation 563

in the true and complete redemption.

בגאולה האמיתית והשלימה.

English translation 564

This gathering is connected with a yahrzeit,

די התוועדות איז פארבונדן מיט א יארצייט,

English translation 565

a passing - which occurs on the day of Shabbat,

א הסתלקות - וואס בשעת דאס קומט אויס ביום השבת,

English translation 566

when "no sorrow shall be added with it" 1),

ווען "לא יוסיף עצב עמה" 1),

English translation 567

and on the contrary - "on your days of rejoicing, these are the Shabbats" 2) it is for all,

ואדרבה - "ביום שמחתכם אלו שבתות" 2) איז דאס לכולי עלמא,

English translation 568

according to all customs,

לכל המנהגים,

English translation 569

a day of gathering and joy.

א יום של התוועדות ושמחה.

English translation 570

And especially since it occurs in the month of Menachem Av,

ובפרט אז דאס קומט אויס אין חודש מנחם אב,

English translation 571

the innovation in this - from the aspect of man's service - is:

וואס דער אויפטו אין דעם - מצד עבודת האדם - איז:

English translation 572

the concept of Menachem,

דער ענין פון מנחם,

English translation 573

the consolation for the undesirable matters of the month of Av.

די נחמה אויף די ענינים בלתי רצויים שבחודש אב.

English translation 574

And especially when one is after Shabbat Nachamu,

ובפרט ווען מ'שטייט נאך שבת נחמו,

English translation 575

when one recited the haftarah of "Nachamu, nachamu" 3),

ווען מ'האט געזאגט די הפטרה פון "נחמו נחמו" 3),

English translation 576

double consolation 4).

נחמה בכפליים 4).

English translation 577

And all the more so when this is also after the Fifteenth of Av - a very great festival,

ועאכו"כ ווען דאס איז אויך נאך חמשה עשר באב - א יום טוב הכי גדול,

English translation 578

to the extent that "there were no greater festivals for Israel than the Fifteenth of Av" 5),

ביז אז "לא הי' ימים טובים לישראל כחמשה עשר באב" 5),

English translation 579

because then the elevation and perfection that emerges through the great descent on Tisha B'Av is revealed.

ווייל דעמולט ווערט נתגלה די עלי' ושלימות וואס קומט ארויס דורך די ירידה גדולה בתשעה באב.

English translation 580

And one can say that the five reasons in the Gemara 6) for this festival of the Fifteenth of Av,

ויש לומר אז די חמשה טעמים אין גמרא 6) אויף דעם יו"ט פון ט"ו באב,

English translation 581

correspond to and reverse the five undesirable events that occurred on Tisha B'Av,

זיינען לעומת ומהפך די חמשה מאורעות בלתי רצויות וואס האבן פאסירט בתשעה באב,

English translation 582

and before that - the five things that occurred on the Seventeenth of Tammuz,

און לפנ"ז - די חמשה דברים שאירעו בשבעה עשר בתמוז,

English translation 583

the intention in this being - "these days shall be turned to joy and gladness and good festivals",

וואס די כוונה בזה איז - יהפכו ימים אלה "לששון ולשמחה ולמועדים טובים",

English translation 584

as the Rambam rules at the end of the Laws of Fasts

ווי דער רמב"ם פסק'נט בסוף הל' תעניות

English translation 585

[although this will be in order:

[כאטש אז דאס וועט זיין על הסדר:

English translation 586

first the nullification of the fasts,

פריער ביטול הצומות,

English translation 587

and afterwards - "and not only that, but they shall be for joy and gladness etc." 7)].

און דערנאך - "ולא עוד אלא שהם יהיו לששון ולשמחה כו'" 7)].

English translation 588

And all the more so - through the building of the Third Holy Temple,

ועאכו"כ - דורך בנין ביהמ"ק השלישי,

English translation 589

the inauguration of the Third Temple is connected with the greatest joy,

וואס חנוכת מקדש השלישי איז פארבונדן מיט א שמחה הכי גדולה,

English translation 590

certainly more than the joy at the time of the inauguration of the First Temple 8),

במכ"ש פון די שמחה בעת חנוכת מקדש ראשון 8),

English translation 591

concerning which it is said "the glory of this latter House shall be greater than that of the former" 9).

וואס "גדול יהי' כבוד הבית הזה האחרון יותן מן הראשון" 9).

English translation 592

From all this it is understood,

איז מכל זה מובן,

English translation 593

that standing on a Shabbat after Shabbat Nachamu and after the Fifteenth of Av - there must then certainly be the greatest joy in a revealed manner.

אז שטייענדיק אין א שבת לאחרי שבת נחמו ולאחרי ט"ו באב - דארף דעמולט זיכער זיין א שמחה הכי גדולה בגלוי.

English translation 594

ב

English translation 595

All this is from the aspect of the revelation from above on this day. To this, however, there must also be the service of man,

כל זה איז מצד דער גילוי מלמעלה ביום זה. דערצו דארף אבער אויך זיין עבודת האדם,

English translation 596

which brings down the revelation to the very lowest of all matters.

וואס ברענגט אראפ דער גילוי למטה מטה פון כל ענינים.

English translation 597

As emphasized on the Fifteenth of Av itself:

כמודגש אין ט"ו באב עצמו:

English translation 598

One of the reasons in the Gemara for the festival of the fifteenth of Av is that it is the "day on which the desert generation ceased to die." Which at first glance is not understood:

איינער פון די טעמים אין גמרא אויף דעם יו"ט פון ט"ו באב איז - אז ער איז דער "יום שכלו בו מתי מדבר". וואס לכאורה איז ניט מובן:

English translation 599

On the fifteenth of Av,

בחמשה עשר באב,

English translation 600

when they saw the full moon

ווען מ'האט געזען די פולע לבנה

English translation 601

(the moon stood in its fullness),

(קיימא סיהרא באשלמותא),

English translation 602

it is more than if it had been revealed retroactively that the decree was nullified on the ninth of Av - why was the festival not established retroactively for the ninth of Av?

איז מערניט ווי נתגלה געווארן למפרע אז די גזירה איז בטל געווארן בתשעה באב - איז פארוואס האט מען ניט קובע געווען דעם יו"ט למפרע לתשעה באב.

English translation 603

Furthermore:

נאכמער:

English translation 604

Since Moses told them clearly that the decree was for a duration of forty years,

וויבאלד אז משה האט זיי געזאגט קלארערהייט אז די גזירה איז למשך ארבעים שנה,

English translation 605

"According to the number of the days which you spied out the land, forty days, a day for a year, etc." 10),

"במספר הימים אשר תרתם את הארץ ארבעים יום יום לשנה גו'" 10),

English translation 606

they certainly knew immediately that in the fortieth year the decree would end,

האבן זיי דאך גלייך געוואוסט אז בשנת הארבעים וועט זיך ענדיקן די גזירה,

English translation 607

so why did they dig their graves etc.,

היינט פארוואס חפרו קבריהם וכו',

English translation 608

until it became clear on the fifteenth of Av in the fortieth year that the calculation was not mistaken,

ביז אז ס'איז נתברר געווארן בט"ו באב בשנת הארבעים אז לא טען בחשבון,

English translation 609

knowing that the decree was initially for forty years?

וויסנדיק אז די גזירה איז לכתחילה געווען אויף ארבעים שנה?

English translation 610

[According to the simple explanation for a child studying Scripture - one can explain,

[ע"ד הפשט פאר א בן חמש למקרא - קען מען מסביר זיין,

English translation 611

that they feared lest sin cause [delay]. As we find elsewhere that although a matter was set from the outset in a certain manner,

אז זיי האבן מורא געהאט שמא יגרום החטא. ווי מ'געפינט בכ"מ אז כאטש א זאך איז געווען אויסגעשטעלט מראש באופן מסויים,

English translation 612

a sinner could push it off. As was the case with Jacob,

האט א חוטא דאס געקענט אפשטופן. ווי ס'איז געווען בא יעקב,

English translation 613

that even though the Almighty promised him "I will surely do good with you" 11)

אז אע"פ וואס דער אויבערשטער האט אים מבטיח געווען "הטיב אטיב עמך" 11)

English translation 614

- he feared "lest sin cause [delay]" 12).

- האט ער מורא געהאט "שמא יגרום החטא" 12).

English translation 615

And likewise in practice in our case:

ועד"ז בפועל בנדו"ד:

English translation 616

Initially, the Jews were supposed to enter the Land of Israel within three days 13),

לכתחילה האבן די אידן געדארפט אריינגיין אין ארץ ישראל במשך פון דריי טעג 13),

English translation 617

but because of the sin of the spies this was prolonged to forty years.

אבער צוליב חטא המרגלים האט זיך דאס פארצויגן ארבעים שנה.

English translation 618

And likewise one can explain in our matter:

ועד"ז קען מען מסביר בעניננו:

English translation 619

Even though the Jews heard from Moses that the decree was for forty years - they could, however, be concerned that sin might cause it to be prolonged longer].

אע"פ וואס אידן האבן געהערט פון משה אז די גזירה איז אויף ארבעים שנה - האבן זיי אבער געקענט חושש זיין אז שמא יגרום החטא אז דאס זאל זיך פארציען לענגער].

English translation 620

The explanation of this is

איז דער ביאור בזה

English translation 621

(in the inner aspect of the matters)

(בפנימיות הענינים)

English translation 622

- as discussed in the farbrengen of the previous [occasion] 14) - that the establishment of the festival is connected with the revelation of the matter in actual practice, visible to human beings with physical eyes. Therefore, the knowledge that the decree is only for forty years is not sufficient,

- ווי גערעדט בהתוועדות שלפנ"ז 14) - אז די קביעת פון דעם יו"ט איז פארבונדן מיט התגלות הדבר בפועל ממש למראה בני אדם בעיני בשר. דערפאר איז ניט גענוג די ידיעה אז די גזירה איז נאר אויף מ' שנה,

English translation 623

rather one must wait until one sees openly that the decree has been nullified,

נאר מ'דארף ווארטן ביז מ'זעט בגלוי אז די גזירה איז בטל געווארן,

English translation 624

through seeing the fullness of the moon on the fifteenth of Av.

דורך זען מילוי הלבנה בט"ו באב.

English translation 625

And likewise how this relates to the nullification of the entire matter of the destruction and exile - that it is certainly not sufficient that one knows that the intention in the descent of the exile and destruction of the Holy Temple is "so that a lion should come in the constellation of Aries and build Ariel,"

וע"ד ווי דאס איז בנוגע צו ביטול כללות ענין החורבן והגלות - אז ס'איז זיכער ניט גענוג אז מ'ווייסט אז די כוונה אין ירידת הגלות וחורבן ביהמ"ק איז "על מנת שיבוא ארי' במזל ארי' ויבנה אריאל",

English translation 626

which intention exists already from the first moment of exile,

וואס די כוונה איז דא שוין ברגע הראשון פון גלות,

English translation 627

and to such an extent,

ועד כדי כך,

English translation 628

that at the moment after the destruction,

אז ברגע לאחרי החורבן,

English translation 629

when the cow lowed a second time,

כשגעתה הפרה פעם שני',

English translation 630

"their deliverer and redeemer of Israel was born" 15)

"נולד מושיעיהם וגואלן של ישראל" 15)

English translation 631

Rather one must have

נאר מ'דארף האבן

English translation 632

(and we hope every day)

(ומקווים בכל יום)

English translation 633

the true and complete redemption in actual practice,

די גאולה האמיתית והשלימה בפועל ממש,

English translation 634

in a manner visible and revealed to physical eyes.

באופן הנראה והנגלה לעיני בשר.

English translation 635

This is the explanation of the well-known story 16),

וואס דאס איז דער ביאור אין דעם סיפור הידוע 16),

English translation 636

that even though the Tzemach Tzedek told the Rebbe Maharash

אז אע"פ וואס דער צ"צ האט געזאגט דעם רבי'ן מהר"ש

English translation 637

(in response to his question:

(אויף זיין שאלה:

English translation 638

Where is the redemption,

וואו איז די גאולה,

English translation 639

after the end has already come)

לאחרי ווי ס'איז שוין געקומען דער קץ)

English translation 640

that the Likkutei Torah had been printed - which is also a matter of redemption - the Rebbe Maharash said,

אז עס האט זיך אפגעדרוקט דער לקוטי תורה - וואס דאס איז אויך אן ענין של גאולה - האט דער רבי מהר"ש געזאגט,

English translation 641

that one must have the redemption in its simple sense,

אז מ'דארף האבן די גאולה כפשוטה,

English translation 642

in actual practice.

בפועל ממש.

English translation 643

And likewise it is understood in our matter - that in addition to the revelation from above in the greatness of joy on this day - there must also be an addition in the service of man in order to reveal it below, below,

ועד"ז מובן בעניננו - אז נוסף צו דער גילוי מלמעלה בגודל השמחה שביום זה - דארף אויך זיין א הוספה בעבודת האדם בכדי דאס מגלה זיין למטה מטה,

English translation 644

in a manner revealed to physical eyes.

באופן גלוי לעיני בשר.

English translation 645

And all the more so when it is the day of Shabbat - when the matter of joy emerges openly to physical eyes through the fact that Jews make Kiddusha Rabba over wine

ועאכו"כ ווען מ'שטייט ביום השבת - וואס דעמולט קומט ארויס ענין השמחה בגלוי לעיני בשר דורך דעם וואס אידן מאכן קידושא רבא על היין

English translation 646

(on Shabbat night,

(בליל שבת,

English translation 647

and then on the day of Shabbat)

און דערנאך ביום השבת)

English translation 648

- which gladdens God and people,

- המשמח אלקים ואנשים,

English translation 649

and one eats the Shabbat meal,

און מ'עסט סעודת שבת,

English translation 650

fat meat etc.,

בשר שמן וכו',

English translation 651

which brings joy openly and simply.

וואס ברענגט שמחה בגלוי ובפשטות.

English translation 652

Since, however,

וויבאלד אבער,

English translation 653

it is a Shabbat of a yahrzeit,

אז ס'איז א שבת פון א יארצייט,

English translation 654

and a Shabbat in the month of Menachem Av,

און א שבת בחודש מנחם אב,

English translation 655

after Shabbat Nachamu and the fifteenth of Av - there must certainly be an addition in the service of man in order to bring out the joy further openly to physical eyes.

לאחרי שבת נחמו וט"ו באב - דארף זיכער זיין א הוספה בעבודת האדם בכדי ארויסברענגען די שמחה נאכמער בגלוי לעיני בשר.

English translation 656

And especially since it is also a year of Shemittah,

ובפרט אז ס'איז אויך א שנת השמיטה,

English translation 657

which is called "Shabbat for the Lord" - "for the name of the Lord, as it is said regarding the Shabbat of Creation" 17) - consequently, it follows that the entire year is in the manner of "the day of your rejoicing, these are the Shabbatot." And especially since the beginning of the year - Rosh Hashanah

וואס ווערט אנגערופן "שבת לה'" - "לשם ה' כשם שנאמר בשבת בראשית" 17) - במילא י"ל אז כל השנה כולה איז באופן פון "יום שמחתכם אלו השבתות". ובפרט אז התחלת השנה - ראש השנה

English translation 658

(which leads all the days of the year)

(וואס פירט אן מיט כל ימי השנה)

English translation 659

- also occurred on the day of Shabbat.

- איז אויך געווען ביום השבת.

English translation 660

And in addition, this is

און דערצו איז דאס

English translation 661

(the year of Shemittah)

(שנת השמיטה)

English translation 662

also a preparation for the year of Hakhel,

אויך א הכנה צו שנת הקהל,

English translation 663

which is then "Gather the people,

וואס דעמולט ווערט "הקהל את העם,

English translation 664

the men, the women, and the children" 18),

האנשים והנשים והטף" 18),

English translation 665

Jews from every place gather together,

אידן מכל מקום ומקום קומען זיך צוזאמען,

English translation 666

consequently this brings about a great joy,

במילא ברענגט דאס ארויס א שמחה גדולה,

English translation 667

until that according to the law 19) one must recite the blessing of Shehecheyanu when one meets another Jew whom one has not seen for a long time - for the blessing of Shehecheyanu is applicable only upon a revealed joy 20),

ביז אז ע"פ דין 19) דארף מען מאכן ברכת שהחיינו בשעת מ'טרעפט זיך מיט א צווייטן אידן וועמען מ'האט ניט געזעגן אלאנגע צייט - וואס ברכת שהחיינו איז שייך מאכן נאר אויף א שמחה גלוי' 20),

English translation 668

and especially since the mitzvah of Hakhel is during the time of Yom Tov,

ובפרט אז מצות הקהל איז בזמן יום טוב,

English translation 669

"appointed times for joy",

"מועדים לשמחה",

English translation 670

which one must celebrate together with other Jews,

וועלכע מ'דארף פראווען צוזאמען מיט נאך אידן,

English translation 671

"you and your son, etc." 21),

"אתה ובנך וגו'" 21),

English translation 672

according to the ruling of the Rambam 22)

כפס"ד הרמב"ם 22)

English translation 673

(as discussed in the farbrengen of the previous Shabbat).

(ווי גערעדט בהתוועדות שלפנ"ז).

English translation 674

It is therefore a certain thing,

איז דאך א זיכערע זאך,

English translation 675

that because of all the aforementioned reasons, on this Shabbat there must be an increase in the service of man in the revelation of joy in the flesh.

אז מפני כל הטעמים הנ"ל דארף אין דעם שבת זיין א הוספה בעבודת האדם אין גילוי השמחה לעיני בשר.

English translation 676

That is, it is entirely insufficient that one only contemplate and understand intellectually that there must be joy,

ד.ה. אז ס'איז אינגאנצן ניט מספיק אז מ'זאל זיך נאר מתבונן זיין און פארשטיין בשכל אז עס דארף זיין שמחה,

English translation 677

or that this should descend only into the emotions,

אדער אז דאס זאל אראפקומען נאר אין מדות,

English translation 678

rather from this - it must then also descend into the three garments of the soul,

נאר דערפון - דארף עס דערנאך אויך אראפקומען אין די ג' לבושי הנפש,

English translation 679

thought, speech,

מחשבה דיבור,

English translation 680

and the main thing - into action,

און דער עיקר - אין מעשה,

English translation 681

and in the action itself - into the lowest level beneath which there is no lower,

און אין מעשה עצמה - אין תחתון שאין תחתון למטה ממנה,

English translation 682

into the heel of the foot - "run to perform a mitzvah" 23).

אין עקב שברגל - "הוי רץ לדבר מצוה" 23).

English translation 683

And in this very matter, there must also come an addition from the side of man's service from his own initiative

און אין דעם גופא דארף אויך צוקומען א הוספה מצד עבודת האדם מדילי'

English translation 684

(being that this is the Shabbat after the fifteenth of Av,

(שטייענדיק אין דעם שבת נאך ט"ו באב,

English translation 685

which emphasizes an increase in the service of man):

וואס איז מדגיש הוספה בעבודת האדם):

English translation 686

walking to perform a mitzvah,

הליכה לדבר מצוה,

English translation 687

and even "running to perform a mitzvah" - is stated in the Torah. To this, however, a Jew adds from his service - through the matter of dancing with the feet:

און אפילו "רץ לדבר מצוה" - שטייט אין תורה. דערצו איז אבער א איד מוסיף מצד עבודתו - דורך דעם ענין הריקוד ברגלים:

English translation 688

walking to perform a mitzvah and "running to perform a mitzvah" - are not necessarily in a manner that the walking and running themselves are a matter of joy;

הליכה לדבר מצוה און "רץ לדבר מצוה" - איז לאו דוקא באופן אז די הליכה וריצה גופא איז אן ענין של שמחה;

English translation 689

but when one dances a dance with the feet - this is an addition from the side of man's service,

בשעת אבער מ'טאנצט א ריקוד ברגלים - איז דאס א הוספה מצד עבודת האדם,

English translation 690

which contributes to the fact that he celebrates a joy that descends and permeates until the heel of the feet,

וואס גיט צו אז ער פראוועט א שמחה וואס קומט אראפ און נעמט דורך ביז דעם עקב שברגלים,

English translation 691

so that they also dance.

אז זיי טאנצן אויך.

English translation 692

And how much more so, since all matters of "our deeds and our service" bring the redemption and "everlasting joy upon their heads" 24),

און מה-דאך אז אלע ענינים פון "מעשינו ועבודתינו" ברענגען די גאולה און "שמחת עולם על ראשם" 24),

English translation 693

all the more so "our deeds and our service" in the matter of joy itself.

עאכו"כ "מעשינו ועבודתינו" בענין השמחה גופא.

English translation 694

And may it be His will that from this dancing now, one should dance to greet our righteous Moshiach,

ויה"ר אז פון דעם ריקוד איצטער זאל מען טאנצן לקבל פני משיח צדקנו,

English translation 695

speedily in our days, literally,

במהרה בימינו ממש,

English translation 696

and not later even for the blink of an eye 25).

ולא עכבן אפילו כהרף עין 25).

English translation 697

His Holy Honor, our Master, our Teacher, the Rebbe, may he live for many good years, stood to his full height,

כ"ק אדמו"ר שליט"א עמד מלא קומתו,

English translation 698

and began to play the melody of Hakafot of his father, of blessed memory,

והתחיל לנגן ניגון הקפות דאביו ז"ל,

English translation 699

and danced in his place.

ורקד על מקומו.

English translation 700

In addition to the aforementioned great joy - due to the fact that it is a Shabbat connected with a passing of a tzaddik,

נוסף אויף די שמחה גדולה הנ"ל - מצד דעם וואס ס'איז א שבת פארבונדן מיט א א הסתלקות פון א צדיק,

English translation 701

for although "the death of tzaddikim is equivalent to the burning of the House of our G-d",

וואס אע"פ אז "שקולה מיתתן של צדיקים לשריפת בית אלקינו",

English translation 702

nevertheless the intention in "the burning of the House of our G-d" is that it should be transformed "to joy and gladness, etc.",

איז אבער די כוונה אין "שריפת בית אלקינו" אז דאס זאל נהפך ווערן "לששון ולשמחה גו'",

English translation 703

so too is the intention in "the death of tzaddikim",

עד"ז איז די כוונה אין "מיתתן של צדיקים",

English translation 704

that from this should come forth a very great joy -

אז דערפון זאל ארויסקומען א שמחה גדולה ביותר -

English translation 705

there comes an additional matter that increases the joy even more. With an introduction:

קומט צו נאך אן ענין וואס פארגרעסערט די שמחה נאכמערער. ובהקדמה:

English translation 706

Joy is connected with a novel thing. As is known, constant joy is not joy

שמחה איז פארבונדן מיט א דבר חידוש. כידוע אז שמחה תמידית איז ניט קיין שמחה

English translation 707

(in its completeness).

(בשלימותה).

English translation 708

True joy is specifically when a novel thing and an unusual thing comes. For this reason, the law 26) is that "Sheva Berachot" can be recited only when there is a "new face".

אמת'ע שמחה איז דוקא בשעת עס קומט צו א דבר חידוש ודבר בלתי רגיל. וואס דערפאר איז דער דין 26) אז "שבע ברכות" קען מען מאכן דוקא ווען ס'איז דא א "פנים חדשות".

English translation 709

A novel and unusual matter that creates for a person the greatest joy - is joy from his children:

אן ענין חדש ובלתי רגיל וואס שאפט א מענטשן די גרעסטע שמחה - איז א שמחה פון זיינע קינדער:

English translation 710

One sees in actuality, in the nature of human beings

מ'זעט בפועל בטבע בני אדם

English translation 711

[of every normal person of understanding,

[פון יעדער נארמאלער בר שכל,

English translation 712

even non-Jews),

אפילו ניט-אידן),

English translation 713

that however great his own joy is,

אז ווי גרויס זיין אייגענע שמחה איז,

English translation 714

and however great is the joy that he has from the joy of his spouse - it does not compare to the greatest joy that he has when his children are joyous. For example - the tremendous joy that he has at the time of the wedding celebration and the like of his son or daughter 27)

און ווי גרויס איז די שמחה וואס ער האט פון שמחת זוגתו - קומט עס ניט צו די שמחה הכי גדולה וואס ער האט ווען זיינע קינדער זיינען שמח. לדוגמא - די געוואלדיקע שמחה וואס ער האט בשעת שמחת החתונה וכיו"ב פון זיין זון אדער טאכטער 27)

English translation 715

[and in the language of the verse, connected with the fifteenth of Av:

[ובלשון הכתוב פארבונדן מיט ט"ו באב:

English translation 716

"on the day of his wedding and on the day of the joy of his heart"].

"ביום חתונתו וביום שמחת לבו"].

English translation 717

From this it is also understood regarding this Shabbat:

דערפון איז אויך מובן בנוגע צו דעם שבת:

English translation 718

On this Shabbat, a novelty was added,

אין דעם שבת איז צוגעקומען א חידוש,

English translation 719

that children were specifically brought to participate in the joy and farbrengen, etc.

אז מ'האט ספעציעל געבראכט קינדער צו זיך משתתף זיין אין דער שמחה והתוועדות כו'.

English translation 720

It is therefore understandable the magnitude of the joy that this evokes among the great ones.

איז דאך פארשטאנדיק דער גודל השמחה וואס דאס רופט ארויס בא די גדולים.

English translation 721

This

ז

English translation 722

Therefore, first and foremost, a Yasher Koach to those who brought the children here,

דערפאר קומט לכל לראש א יישר כח צו די וואס האבן אהערצו אראפגעבראכט די קינדער,

English translation 723

a Yasher Koach to their parents,

א יישר כח צו זייערע עלטערן,

English translation 724

male and female counselors, etc.,

מדריכים ומדריכות כו',

English translation 725

Rosh Yeshivas, etc. - who raised them in such a manner.

ראשי ישיבות וכו' - וועלכע האבן זיי אויפגעהאדעוועט באופן כזה.

English translation 726

And in particular, when the children come from a summer camp whose name is "Gan Israel":

ובפרט אז די קינדער קומען פון א מחנה קיץ וואס שמו איז "גן ישראל":

English translation 727

A "Gan" is a place that creates joy,

א "גן" איז אן ארט וואס שאפט שמחה,

English translation 728

not like a permanent dwelling place.

ניט ווי א מקום דירת קבע.

English translation 729

[And although it says the expression "to my gardens, to my gardens" 28),

[ואע"פ אז עס שטייט דער לשון "לגני לגנוני" 28),

English translation 730

one sees, however, that the essence of the matter of the garden and the orchard is not the permanent place of the person,

זעט מען אבער אז עיקר ענין הגן והפרדס - איז ניט מקום הקבוע של האדם,

English translation 731

but a new place,

נאר א מקום חדש,

English translation 732

where he goes and this creates for him a special delight and joy].

וואו ער גייט און דאס שאפט אים א ספעציעלע תענוג ושמחה].

English translation 733

And in particular, when the children find themselves in this "Gan Israel" for a continuous period of time,

ובפרט אז די קינדער געפינען זין אין דעם "גן ישראל" במשך זמן בלי הפסק,

English translation 734

which has within it an advantage over the time during the year when they go to school:

וואס דאס האט אין זיך א מעלה לגבי דעם זמן באמצע השנה ווען זיי גייען אין בית ספר:

English translation 735

According to law, going to school is only for part of the day,

ע"פ דין איז הליכה לבית ספר נאר אויף א טייל פון טאג,

English translation 736

but afterwards one goes home.

אבער דערנאך גייט מען אהיים.

English translation 737

Not so in a summer camp — one finds oneself for an entire twenty-four hour period,

משא"כ אין א מחנה קיץ - געפינט מען זיך א גאנצע מעת לעת,

English translation 738

and regarding "Gan Israel" — one finds oneself for an entire twenty-four hour period in an environment of Torah and commandments,

ובנוגע ל"גן ישראל" - געפינט מען זיך א גאנצע מעת לעת אין א סביבה של תורה ומצוות,

English translation 739

consequently, the influence of the summer camp is incomparably stronger,

במילא איז די השפעה פון דער מחנה קיץ שלא בערך שטארקער,

English translation 740

to the extent that even during sleep one finds oneself there under the influence of "Gan Israel",

ביז אז אפילו בשעת'ן שלאפן געפינט מען זיך דארט אונטער דער השפעה פון "גן ישראל",

English translation 741

which brings it about that the child should sleep there with a yarmulke 29)

וואס ברענגט אז דער קינד זאל דארט שלאפן מיט א יארמולקע 29)

English translation 742

[And although, what practical difference does it ostensibly make how he conducts himself at night,

[אע"פ וואס למאי נפק"מ לכאורה ווי ער פירט זיך אויף באנאכט,

English translation 743

he does not then have complete free choice over his action and speech. And even regarding thought — those who dream of words of Torah come 30)

ער האט דאך דעמולט ניט קיין בחירה גמורה אויף מעשה ודיבור שלו. ואפילו בנוגע צו מחשבה - בא די וואס חלום'ען דברי תורה 30)

English translation 744

— this is not so connected with their complete free choice].

- איז דאס ניט אזוי פארבונדן מיט זייער בחירה גמורה].

English translation 745

And all this increases even more the joy of the adults from the knowledge that the children are joyful in general — finding themselves in "Gan Israel" for a continuous period of time,

וואס דאס אלץ פארגרעסערט נאכמער די שמחה בא די גדולים מצד די ידיעה אז די קינדער זיינען שמח בכלל - געפינענדיק זיך אין "גן ישראל" במשך זמן בלי הפסק,

English translation 746

under an influence that brings it about that one does not merely not diminish from the study of Torah during the summer,

אונטער א השפעה וואס ברענגט אז מ'איז ניט בלויז ניט ממעט בלימוד התורה במשך הקיץ,

English translation 747

but on the contrary — one adds to the study of Torah and the fulfillment of the commandments,

נאר אדרבה - מ'איז מוסיף בלימוד התורה וקיום המצוות,

English translation 748

and in particular, in accordance with the instruction of the fifteenth of Av,

ובפרט בהתאם צו דער הוראה פון ט"ו באב,

English translation 749

"he who adds, shall add",

"דמוסיף יוסיף",

English translation 750

"he shall add nights to days to occupy himself with Torah" — this creates joy for the children,

"יוסיף לילות על הימים לעסוק בתורה" - שאפט דאס דאך די קינדער שמחה,

English translation 751

because regarding Torah it says "the precepts of the Lord are upright, rejoicing the heart" 31),

ווייל אויף תורה שטייט "פקודי ה' ישרים משמחי לב" 31),

English translation 752

consequently, it also creates for the adults a great joy from this, that the children are joyful.

במילא שאפט עס אויך די ערוואקסענע שמחה גדולה דערפון וואס די קינדער זיינען שמח.

English translation 753

All the more so, that in addition to the aforementioned joy, the children are also joyful in the same matter and gathering with which the adults are joyful — the joy of this Shabbat connected with the yahrzeit.

עאכו"כ אז נוסף צו די שמחה הנ"ל זיינען זיך די קינדער אויך שמח אין דעם זעלבן ענין והתוועדות מיט וועלכע די גדולים זיינען זיך שמח - די שמחה בשבת זה פארבונדן מיט דעם יארצייט.

English translation 754

And in this, additional joy comes, particularly in this our generation — standing immediately before the redemption,

און אין דעם קומט צו נאכמער שמחה בפרט בתקופתנו זו - שטייענדיק גלייך פאר די גאולה,

English translation 755

when it will be "and He shall turn the heart of the fathers to the children — through children — and the heart of the children to their fathers" 32) — consequently, the joy of the children must add even more to the joy of the adults,

ווען עס ווערט "והשיב לב אבות על בנים - על ידי בנים - ולב בנים על אבותם" 32) - במילא דארף שמחת הבנים צוגעבן נאכמער אין שמחת הגדולים,

English translation 756

as preparation for the "great and awesome day of the Lord" 33),

אלס הכנה צו דעם "יום הוי' הגדול והנורא" 33),

English translation 757

the day of the true and complete redemption through our righteous Mashiach,

יום גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 758

"with our young and with our old, with our sons and with our daughters",

"בנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו",

English translation 759

"and the glory of the Lord shall be revealed, and all flesh together shall see" 34),

"ונגלה כבור ה' וראו כל בשר יחדיו" 34),

English translation 760

in a revelation down below, very low, before flesh,

בגילוי למטה מטה לעיני בשר,

English translation 761

to the flesh itself,

ביז לבשר עצמו,

English translation 762

and as we will read in the Minchah prayer — "See, I place before you today",

און ווי מ'גייט לייענען בתפלת מנחה - "ראה אנכי נותן לפניכם היום",

English translation 763

a seeing in a revealed manner.

א ראי' בגלוי.

English translation 764

[Cheit]

ח

English translation 765

Therefore, the directors and counselors will surely now honor the children with "great is drinking which brings close" 35),

דעריבער וועלן די מנהלים ומדריכים איצטער זיכער מכבד זיין די קינדער מיט "גדולה לגימה שמקרבת" 35),

English translation 766

say "L'Chaim",

זאגן "לחיים",

English translation 767

and the children should sing a joyous melody with a dance with the feet, etc.,

און די קינדער זאל זינגען א ניגון של שמחה מיט א ריקוד ברגלים כו',

English translation 768

And one should explain to the children

און מ'זאל מסביר זיין די קינדער

English translation 769

(during the act,

(בשעת מעשה,

English translation 770

or before this or after this)

אדער לפני זה אדער לאחרי זה)

English translation 771

— that the joy is because it is the day of Shabbat,

- אז די שמחה איז מצד דעם וואס ס'איז יום השבת,

English translation 772

and a Shabbat that has all these aforementioned reasons for joy,

און א שבת וואס האט די אלע טעמים הנ"ל אויף שמחה,

English translation 773

and in a year that is a preparation for the year of Hakhel,

און אין א יאר וואס איז א הכנה צו שנת הקהל,

English translation 774

and before this — a preparation for the month of Elul,

ולפנ"ז - א הכנה צו חודש אלול,

English translation 775

the acronym "I am 36) to my beloved and my beloved is to me" 37),

ר"ת "אני 36) לדודי ודודי לי" 37),

English translation 776

which "my beloved" also emphasizes love and delight and joy,

וואס "דודי" איז אויך מדגיש אהבה ותענוג ושמחה,

English translation 777

And this will surely bring out in the children a great joy,

און דאס וועט זיכער ארויסברענגען בא די קינדער א שמחה גדולה,

English translation 778

and a dance of joy,

און א ריקוד של שמחה,

English translation 779

[And in particular, Jewish children are raised with joy,

[ובפרט אז אידישע קינדער ווערן אויפגעהאדעוועט מיט שמחה,

English translation 780

beginning immediately when they are born in a manner of family purity — they "dance" with "Shir HaMaalot" (which hangs in their rooms, etc.),

אנהויבנדיק גלייך ווי זיין ווערן געבארן באופן של טהרת המשפחה - "טאנצן" זיי מיט "שיר המעלות" (וואס הענגט אין זייערע חדרים כו'),

English translation 781

"one does not recite song except over wine" 38)

דאין אומרים שירה אלא על היין 38)

English translation 782

which gladdens. And afterwards, one also educates them with singing joyous melodies,

המשמח. און דערנאך איז מען זיי אויך מחנך מיט זינגען ניגוני שמחה,

English translation 783

"holy flock" — because "their bodies are holy" 39) — as is known the melodies that one sings with children in cheder].

"צאן קדשים" - מצד דעם וואס "גופא דילהון קדישא" 39) - כידוע די ניגונים וואס מ'זינגט מיט קינדער אין חדר].

English translation 784

And through their joy

און דורך זייער שמחה

English translation 785

(the joy of the children)

(די שמחה פון די קינדער)

English translation 786

— there will come joy and dance with the feet among the adults,

- וועט צוקומען שמחה וריקוד ברגלים בא די גדולים,

English translation 787

and both together — "He will bless the small with the great" * 39) — will stand in the greatest joy,

און ביידע צוזאמען - "יברך גו' הקטנים עם הגדולים" * 39) - וועלן שטיין בשמחה הכי גדולה,

English translation 788

and dance together a dance of joy.

און טאנצן צוזאמען א ריקוד של שמחה.

English translation 789

And also it acts upon the surroundings,

און אויך פועל'ן אויפן ארום,

English translation 790

until upon the entire world - that it should be a joyous world and a dancing world,

ביז אויף די גאנצע וועלט - אז זי זאל זיין א פריילעכע וועלט און א טאנצענדיקע וועלט,

English translation 791

as in the verse "You shall skip, mountains of hills" 40) as an introduction to the giving of the Torah 41) - so too will it be as an introduction to "A new Torah from Me shall go forth" 42).

ע"ד ווי "תרצדון הרים גבנונים" 40) אלס הקדמה צו מתן תורה 41) - עד"ז וועט זיין אלס הקדמה צו "תורה חדשה מאתי תצא" 42).

English translation 792

And simply - that one should have a joyous summer,

ובפשטות - אז מ'זאל האבן א פריילעכן זומער,

English translation 793

and a healthy summer,

און א געזונטן זומער,

English translation 794

and afterwards - a joyous month of Elul,

און דערנאך - א פריילעכן חודש אלול,

English translation 795

And this should further hasten the true and complete redemption,

און דאס זאל נאכמער צואיילן די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 796

in a manner of "I will hasten it" 43),

באופן פון "אחישנה" 43),

English translation 797

even faster than "in the blink of an eye",

נאך שנעלער אפילו פאר "כהרף עין",

English translation 798

and it goes and adds light in joy,

והלך ומוסיף ואור בשמחה,

English translation 799

"And you shall spread forth to the west and to the east and to the north and to the south" 44).

"ופרצת ימה וקדמה וצפונה ונגבה" 44).

English translation 800

[The children, may they live, said "L'Chaim",

[הילדים שיחיו אמרו "לחיים",

English translation 801

and they sang melodies of joy].

וניגנו ניגוני שמחה].

English translation 802

In addition to the joy that comes from the "new faces" of the children - there also comes a joy from the "new faces" of the adults:

נוסף צו די שמחה וואס קומט צו מצד די "פנים חדשות" פון די קינדער - קומט אויך צו א שמחה מצד "פנים חדשות" פון גדולים:

English translation 803

At this gathering there are and there meet Jews who have not seen each other for a duration of time. This brings out a great and revealed joy - so much so that therefore the law is that one must recite the blessing of Shehecheyanu when one meets someone whom one has not seen for a duration of time,

בא די התוועדות געפינען זיך און עס טרעפן זיך אידן וועלכע האבן זיך איינער דעם צווייטן ניט געזען פאר א משך זמן. וואס דאס ברענגט ארויס א גרויסע שמחה ובגלוי - ביז אז דערפאר איז דער דין אז מ'דארף מאכן ברכת שהחיינו בשעת מ'טרעפט איינעם וואס מ'האט ניט געזען א משך זמן,

English translation 804

because this is connected with a revealed joy

ווארום דאס איז פארבונדן מיט א שמחה גלוי'

English translation 805

(as above).

(כנ"ל).

English translation 806

From the perspective of the soul, Jews always stand in unity;

מצד הנשמה שטייען אידן אלעמאל באחדות;

English translation 807

the blessing of Shehecheyanu is specifically on that which this is also expressed in a revealed manner in a unification also from the perspective of physical closeness,

ברכת שהחיינו איז דוקא אויף דעם וואס דאס קומט ארויס אויך בגלוי אין א התאחדות אויך מצד קירוב הגוף,

English translation 808

that they come together after an interval of time - this creates a great joy.

אז זיי קומען זיך צוזאמען לאחרי הפסק זמן - שאפט דאס א גרויסע שמחה.

English translation 809

That even a short interval of time - is also a great thing among Jews. For Jews are one body

וואס אפילו א הפסק זמן קצר - איז אויך א גרויסע זאך בא אידן. ווארום אידן זיינען א גוף אחד

English translation 810

(as it is stated in the Yerushalmi 45)),

(ווי עס שטייט אין ירושלמי 45)),

English translation 811

and certainly from the perspective of the soul

ועאכו"כ מצד הנשמה

English translation 812

(as above),

(כנ"ל),

English translation 813

and they all have one Torah,

און זיי האבן אלע א תורה אחת,

English translation 814

and also regarding the commandments

און אויך בנוגע צו מצוות

English translation 815

(which are connected with body and physicality etc.)

(וואס זיינען פארבונדן מיט גוף וגשמיות כו')

English translation 816

- all Jews have the same commandments,

- האבן אלע אידן די זעלבע מצוות,

English translation 817

[For example - as discussed many times - that Moses our teacher has the same commandment of laying tefillin as every Jew in all generations,

[לדוגמא - ווי גערעדט כמ"פ - אז משה רבינו האט די זעלבע מצוה פון הנחת תפילין ווי יעדער איד בכל הדורות,

English translation 818

even a thirteen-year-old Bar Mitzvah boy (although there are differences in the customs of Israel in the details of the commandment of tefillin);

אפילו א דרייצן יאריקן בר מצוה בחור (כאטש אז עס זיינען דא שינויים במנהגי ישראל בפרטי מצות תפילין);

English translation 819

and so too regarding the lighting of candles for the women and daughters of Israel:

ועד"ז בנוגע צו הדלקת נרות פאר נשי ובנות ישראל:

English translation 820

a little girl of three years old lights the same candles as Rebecca our mother lit,

א קליין מיידעלע פון דריי יאר אלט צינדט אָן די זעלבע נרות ווי עס האבן אנגעצונדן רבקה אמנו,

English translation 821

and before that - Sarah our mother,

ולפגי' - שרה אמנו,

English translation 822

as it is written 46)

כמ"ש 46)

English translation 823

"And Isaac brought her into the tent of Sarah",

"ויביאה יצחק האהלה שרה",

English translation 824

"that as long as Sarah lived, a lamp was lit from Sabbath eve to Sabbath eve etc.",

"שכל זמן ששרה קיימת הי' נר דלוק מערב שבת לערב שבת כו'",

English translation 825

a lamp that illuminates the darkness throughout all the days of the week],

א נר וואס באלייכט דעם חושך בכל ימי השבוע],

English translation 826

And consequently, even a short interval of time during which Jews do not see each other - is also a great thing;

ובמילא איז אפילו א הפסק זמן קצר וואס אידן זעען זיך ניט - איז אויך א גרויסע זאך;

English translation 827

certainly a long interval of time simply. Therefore it brings out a great joy at the time when they come together after a long interval of time.

עאכו"כ א הפסק זמן ארוך בפשטות. דעריבער רופט עס ארויס א גרויסע שמחה בשעת מ'קומט זיך צוזאמען לאחרי הפסק זמן ארוך.

English translation 828

And the joy is even greater - from the fact that this meeting after an interval of time was connected. As was reported to me,

און די שמחה איז נאך גרעסער - מצד דעם וואס דער טרעפן זיך לאחרי הפסק זמן האט מען פארבונדן. ווי מ'האט מיר איבערגעגעבן,

English translation 829

with an actual addition in Torah and charity

מיט א הוספה בפועל אין תורה און צדקה

English translation 830

(as was requested on the fifteenth of Av 47)).

(ווי מ'האט געבעטן חמשה עשר באב 47)).

English translation 831

And it also influences those who are in this place

און אויך ווירקן אויף די וואס געפינען זיך במקום זה

English translation 832

(where the guests have come)

(וואו די אורחים זיינען געקומען)

English translation 833

- to add in Torah and charity.

- צו מוסיף זיין בתורה וצדקה.

English translation 834

In addition, it was reported to me - that they also added a new matter of their own - that they will soon go out on a boat into the sea for a period of time,

דערצו האט מען מיר איבערגעגעבן - אז מ'האט אויך מוסיף געווען אן ענין חדש מדילי' - אז מ'וועט בקרוב ארויספארן אויף א שיפל אין ים למשך זמן,

English translation 835

and there hold a party etc.

און דארט פראווען א מסיבה וכו'.

English translation 836

That this new matter - its intention is certainly to add a new manner of serving the Almighty. For every thing that one sees or hears in the world - one must utilize for serving the Almighty.

וואס דער ענין חדש - איז כוונתו זיכער צו מוסיף זיין אן אופן חדש צו דינען דעם אויבערשטן. ווארום יעדער זאך וואס מ'זעט אדער מ'הערט אין וועלט - דארף מען אויסנוצן אויף דינען דעם אויבערשטן.

English translation 837

However, when it comes to matters of Torah and commandments in a revealed manner - one does not need to seek the connection to the service of G-d.

נאר בשעת עס רעדט זיך וועגן עניני תורה ומצוות בגלוי - דארף מען ניט זוכן די שייכות צו עבודת ה'.

English translation 838

And so too when one influences another in matters of Torah and charity and the like - in addition to that which one thereby fulfills the commandment of "You shall love your neighbor as yourself",

ועד"ז בשעת מ'איז משפיע אויף א צווייטן בעניני תורה וצדקה וכיו"ב - איז נוסף לזה וואס מ'איז דערמיט מקיים די מצוה פון "ואהבת לרעך כמוך",

English translation 839

this is also at least a preparation for a commandment - that the other should fulfill a commandment.

איז דאס אויך עכ"פ א הכשר מצוה - אז דער צווייטער זאל מקיים זיין א מצוה.

English translation 840

When it comes, however, to matters of the permitted,

בשעת עס רעדט זיך אבער וועגן דברי רשות,

English translation 841

as in the present case - this going out on a boat into the sea - one must sometimes seek the connection of this with Torah and commandments.

ווי בנדו"ד - דער ארויספארן אויף א שיפל בים - דארף מען אמאל זוכן די שייכות דערפון מיט תומ"צ.

English translation 842

It is not sufficient,

ס'איז ניט מספיק,

English translation 843

that one will use this for going out on the boat to speak there about matters of Torah and commandments,

אז מ'וועט אויסנוצן דאס פארן אויפן שיפל צו רעדן דארט בעניני תורה ומצוות,

English translation 844

and certainly have a charity box and give charity - because the true essence of holiness is drawn through every single detail.

און זיכער האבן א צדקה פושקע און געבן צדקה - ווייל אמיתית ענין הקדושה נעמט דורך יעדער פרט ופרט.

English translation 845

And as it is regarding "And they shall make Me a sanctuary and I will dwell in their midst" - that the intention in this is not only that this should be a preparation for a matter of holiness,

וע"ד ווי דאס איז בנוגע צו "ועשו לי מקדש ושכנתי בתוכם" 48) - אז די כוונה בזה איז ניט נאר אז דאס זאל זיין א הכנה צו א דבר שבקדושה,

English translation 846

but rather every detail itself should become holiness.

נאר יעדער פרט גופא זאל ווערן קדושה.

English translation 847

Consequently, the very matter of going out on a boat must also have in itself a matter of holiness

במילא דארף אויך דער עצם ענין פון ארויספארן אויף א שיפל האבן אין זיך א דבר של קדושה

English translation 848

(in the service of G-d)

(בעבודת ה')

English translation 849

- in addition to that which one will fulfill there Torah and commandments

- נוסף לזה וואס מ'וועט דארטן מקיים זיין תומ"צ

English translation 850

(which has no connection with the very going out on the boat).

(וואס דאס האט קיין שייכות ניט מיט דעם עצם ארויספארן אויפן שיפל).

English translation 851

And the explanation in this - must be understandable not only to an ordained rabbi,

און דער ביאור בזה - דארף זיין פארשטאנדיק ניט נאר צו א רב מוסמך,

English translation 852

and not only to divine servants and influencers,

און ניט נאר צו עובדים און משפיעים,

English translation 853

but also to people like us,

נאר אויך צו אנשים כערכנו,

English translation 854

until even to simple people.

ביז אפילו צו אנשים פשוטים.

English translation 855

And the matter in this:

והענין בזה:

English translation 856

The simple reason why one goes out on a boat - is because of the novelty and lack of habituation in the matter for a person,

דער טעם בפשטות פארוואס מ'פארט ארויס אויף א שיפל - איז מצד דעם חידוש והעדר הרגילות שבדבר פאר א בן אדם,

English translation 857

consequently it awakens and attracts people:

במילא איז דאס מעורר און ציט צו מענטשן:

English translation 858

Just as the place of fish - is specifically in the sea,

פונקט ווי מקומם פון דגים - איז דוקא בים,

English translation 859

so is the habitual place of human beings - specifically on dry land. Therefore those who "go down to the sea in ships" must recite the blessing of HaGomel

אזוי איז דער מקום הרגיל פון בני אדם - דוקא ביבשה. וואס דערפאר דארפן "יורדי הים באניות" 49) מאכן ברכת הגומל 50)

English translation 860

("Let them give thanks to the L-rd for His kindness")

("יודו לה' חסדו" 51))

English translation 861

- because of the fact that going into the sea is dangerous for a person.

- מצד דעם וואס גיין אין ים איז א סכנה פאר א בן אדם.

English translation 862

And as is proven from this very thing that when one goes into the sea one must go out on a boat - a thing that protects from the sea waters,

וכדמוכח פון דעם גופא וואס בשעת מ'גייט אין ים דארף מען ארויספארן אויף א שיפל - א דבר המגין פון די מי הים,

English translation 863

because the sea is not the habitual place of a person,

ווייל דער ים איז ניט מקומו הרגיל פון א מענטשן,

English translation 864

therefore he must have an item that protects him from the sea.

דעריבער דארף ער האבן א זאך וואס באשיצט אים פון ים.

English translation 865

The matter in divine service:

דער ענין אין עבודה:

English translation 866

"Many waters" refer to the troubles of making a livelihood and the confusions of this world.

"מים רבים" 52) גייען אויף טרדות הפרסנה ובלבולי עוה"ז 53).

English translation 867

And in order to be protected from these "many waters",

און בכדי זיין באשיצט פון די "מים רבים",

English translation 868

so that "many waters cannot quench the love" - one must arrive at a "boat"

אז "מים רבים לא יוכלו לכבות את האהבה" 52) - דארף מען אנקומען צו א "שיפל"

English translation 869

(an "ani" [self-nullification]),

(אן "אני'"),

English translation 870

which refers to Torah and commandments - which protect a Jew from the "many waters" from without, so that they do not harm him, G-d forbid.

וואס דאס גייט אויף תומ"צ 54) - וואס היט אפ א אידן פון די "מים רבים" מבחוץ אז זיי זאלן אים ניט שאטן ח"ו 55).

English translation 871

And based on this it is understood - the new lesson and new awakening that emerges when one goes out on a boat in the simple sense:

ועפ"ז איז מובן - דער לימוד חדש והתעוררות חדשה וואס קומט ארויס בשעת מ'פארט ארויס אויף א שיפל בפשטות:

English translation 872

Everyone can understand the necessity and need for love of G-d and service of G-d in general,

יעדערער קען פארשטיין דעם הכרח וצורך אויף אהבת ה' און עבודת ה' בכלל,

English translation 873

especially from that which every morning one says "I give thanks before You etc. Who has returned my soul to me",

בפרט דערפון וואס בכל בוקר זאגט מען "מודה אני לפניך כו' שהחזרת בי נשמתי",

English translation 874

and afterwards - "My G-d, the soul that You placed in me...

און דערנאך - "אלקי נשמה שנתת בי..

English translation 875

You created it etc." - this must certainly awaken a love for the Almighty constantly.

אתה בראתה כו'" - דארף דאך דאס זיכער מעורר זיין א אהבה צו דעם אויבערשטן תמידית.

English translation 876

Nevertheless, one sees that specifically because of the habituation in the matter,

אעפ"כ זעט מען אז דוקא מצד הרגילות שבדבר,

English translation 877

that one says this every early morning - it does not affect the person with its full force.

וואס מ'זאגט דאס יעדער פרי-מארגן - ווירקט דאס ניט אויף דעם מענטשן מיטן גאנצן תוקף.

English translation 878

When one does, however, a new thing and an unusual matter - one goes out in the simple sense on a boat in the sea,

בשעת מ'טוט אבער א דבר חדש וענין בלתי רגיל - מ'פארט ארויס בפשטות אויף א שיפל בים,

English translation 879

and the person sees that he must arrive at a boat in order to be protected from the "many waters"

און דער מענטש זעט אז ער מוז אנקומען צו א שיפל בכדי באשיצט ווערן פון די "מים רבים"

English translation 880

(and therefore "Let them give thanks to the L-rd for His kindness")

(און דערפאר איז "יודו לה' חסדו")

English translation 881

- the new thing awakens him to contemplate that in his entire life

- איז דער דבר חדש אים מעורר ער זאל זיך מתבונן זיין אז בכללות החיים שלו

English translation 882

(also on dry land)

(אויך על היבשה)

English translation 883

he must arrive at the "boat" of Torah and commandments that protects him from the "many waters" of the troubles of making a livelihood and the confusions of this world and causes that "many waters cannot quench the love".

דארף ער אנקומען צו די "שיפל" פון תומ"צ וואס באשיצט אים פון "מים רבים" פון טרדות הפרנסה ובלבולי עוה"ז און טוט אויף אז "מים רבים לא יוכלו לכבות את האהבה".

English translation 884

And just as he goes on the boat with good will

און כשם ווי ער גייט אויפן שיפל ברצון הטוב

English translation 885

(no one forces him),

(קיינער איז אים ניט מכריח),

English translation 886

knowing that he must arrive at a boat in order to be protected from the sea waters,

וויסנדיק אז ער מוז אנקומען צו א שיפל בכדי זיין באשיצט פון מי הים,

English translation 887

and on the contrary - he has great joy from it

ואדרבה - ער האט דערפון שמחה גדולה

English translation 888

(as one sees simply that going on the boat is a thing that brings joy)

(ווי מ'זעט בפשטות אז דאס פארן אויפן שיפל איז א דבר המשמח)

English translation 889

- so too must it be regarding the "boat" of Torah and commandments that protects from the "many waters" of this world - that he must feel that this is a benefit for himself,

- אזוי דארף אויך זיין בנוגע צו די "שיפל" פון תומ"צ וואס באשיצט פון "מים רבים" שבעוה"ז - אז ער דארף מרגיש זיין ווי דאס איז א טובה פאר אים אליין,

English translation 890

not that he is doing a favor for the Almighty with it - because it protects him from the "many waters". Until that this must bring forth joy in him. And then not only do "many waters not quench the love",

ניט אז ער טוט דערמיט א טובה דעם אויבערשטן - ווייל דאס באשיצט אים פון "מים רבים". ביז אז דאס דארף ביי אים ארויסברענגען שמחה. און דעמולט איז ניט נאר וואס "מים רבים לא יוכלו לכבות את האהבה",

English translation 891

but on the contrary

נאר אדרבה

English translation 892

(as is explained in Chassidus)

(כמבואר בחסידות 56))

English translation 893

- through this he comes to an increase in his love

- דורך דעם קומט צו א הוספה אין זיין אהבה

English translation 894

(since he has withstood the "many waters").

(וויבאלד אז ער איז בייגעשטאנען די "מים רבים").

English translation 895

And this awakening does not remain only while he is on the ship,

און די התעוררות בלייבט ניט נאר בשעת ער געפינט זיך אויפן שיפל,

English translation 896

but from it an effect is drawn,

נאר דערפון ווערט א פעולה נמשכת,

English translation 897

that also and primarily - when he returns to dry land

אז אויך ובעיקר - ווען ער קומט צוריק על היבשה

English translation 898

(after having been on the ship for a period of time)

(לאחרי זיין אויפן שיפל למשך זמן)

English translation 899

and returns to the regular daily life - he remembers that he must attain Torah and charity and commandments in general that will ensure that "many waters cannot extinguish the love,"

און גייט צוריק צו חיי יום יום הרגילים - געדענקט ער אז ער דארף אנקומען צו תורה וצדקה ומצוות בכלל וואס זאלן באווארענען אז "מים רבים לא יוכלו לכבות את האהבה",

English translation 900

"and you shall love the L-rd your G-d" 57)

"ואהבת את ה' אלקיך" 57)

English translation 901

(and love of Israel - "loves what the beloved loves,"

(און אהבת ישראל - "אוהב מה שהאהוב אוהב",

English translation 902

as explained in the talks of the Rebbe, my father-in-law, the Nasi 58)),

כמבואר בשיחות כ"ק מו"ח אדמו"ר 58)),

English translation 903

whether regarding himself,

סיי בנוגע צו זיך,

English translation 904

and also influencing others - "that the name of heaven be beloved through you" 59),

און אויך איינווירקן אויף אנדערע - "שיהא שם שמים מתאהב על ידך" 59),

English translation 905

including also upon the children of Noah - by influencing them regarding the observance of the seven commandments of the children of Noah.

כולל אויך אויף בני נח - דורך משפיע זיין אויף זיי בנוגע לקיום שבע מצוות בני נח.

English translation 906

And may it be His will that from "those who go down to the sea in ships" - which must bring about "let them give thanks to the L-rd for His kindness,"

ויה"ר אז פון "יורדי הים באניות" - וואס דארף ארויסופן "יודו לה' חסדו",

English translation 907

as it is stated in the chapter of Psalms of the Rebbe, my father-in-law, the Nasi of our generation

ווי עס שטייט אין דעם קאפיטל תהלים פון כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו

English translation 908

(for the Nasi is everything 60))

(וואס הנשיא הוא הכל 60))

English translation 909

until the last 12th of Tammuz,

ביז י"ב תמוז האחרון,

English translation 910

his birthday and the festival of his redemption - one should come to "let them give thanks to the L-rd for His kindness" in the true and complete redemption through our righteous Mashiach.

יום הולדת וחג הגאולה שלו - זאל מען קומען צו "יודו לה' חסדו" בגאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו.

English translation 911

And especially since one will certainly speak on the ship about matters that bring the redemption,

ובפרט אז מ'וועט זיכער רעדן אויפן שיפל וועגן דברים המביאים את הגאולה,

English translation 912

including - charity which brings the redemption closer 61),

כולל - צדקה המקרבת את הגאולה 61),

English translation 913

and Torah in general,

און תורה בכלל,

English translation 914

and the spreading of the wellsprings outward - which brings "the Master has come," the King Mashiach 62).

און הפצת המעינות חוצה - וואס ברענגט "אתי מר" דא מלכא משיחא 62).

English translation 915

And may this further hasten the time when it will be "see, I have given before you,"

און דאס זאל נאכמער צואיילן דעם זמן ווען עס וועט זיין "ראה אנכי נותן לפניכם",

English translation 916

"and the glory of the L-rd shall be revealed, and all flesh together shall see,"

"ונגלה כבוד ה' וראו כל בשר יחדיו",

English translation 917

speedily in our days, literally,

במהרה בימינו ממש,

English translation 918

immediately and at once, literally.

תיכף ומיד ממש.

English translation 919

[The Rebbe instructed the group that arrived (from Montreal and) from California to say "L'Chaim." And afterwards he began to sing "Ufaratzta."]

[כ"ק אדמו"ר צוה להקבוצה שהגיע (ממאנטריאל ו) מקליפארניע שיאמרו "לחיים". ואח"כ התחיל לנגן "ופרצת"].

English translation 920

[In the fourth talk - the explanation of Pirkei Avot "four traits among those who give charity, etc.,"

[בשיחה רביעית - הביאור בפרקי אבות "ארבע מדות בנותני צדקה כו'",

English translation 921

"four traits among those who go to the study hall, etc." (included in the reviewed talk printed above) - regarding the matter that even in a "chassid" ("goes and does") there must be constant going - he added:]

"ארבע מדות בהולכי ביהמ"ד כו'" (שנכלל בשיחה המוגהת הנדפסה לעיל) - בענין שגם ב"חסיד" ("הולך ועושה") צ"ל הליכה תמידית - הוסיף:]

English translation 922

That this is the function of a soul in a body regarding the angels above - "those who walk among those who stand" 63):

וואס דאס איז דער אויפטו פון א נשמה בגוף לגבי מלאכים למעלה - "מהלכים בין העומדים" 63):

English translation 923

Angels are "standing" at one level,

מלאכים זיינען "עומדים" בדרגא אחת,

English translation 924

but not so, through the descent of the soul into the body - the elevation of "those who walk" is accomplished.

משא"כ דורך ירידת הנשמה בהגוף - ווערט אויפגעטאן דער עילוי פון "מהלכים".

English translation 925

That is why it is said

וואס דערפאר זאגט מען

English translation 926

(in the current chapter),

(אין היינטיקן פרק),

English translation 927

that even though "against your will you live"

אז אע"פ וואס "בעל כרחך את חי"

English translation 928

(because the soul inherently does not want to descend into a body below),

(ווייל די נשמה וויל מצ"ע ניט יורד זיין אין א גוף למטה),

English translation 929

nevertheless "against your will you die" - because after the descent below, the elevation of "those who walk" is accomplished in the soul,

איז "בעל כרחך אתה מת" - ווייל לאחרי הירידה למטה ווערט אין דער נשמה אויפגעטאן דער עילוי פון "מהלכים",

English translation 930

consequently it wants to continue going constantly

במילא וויל זי ווייטער האלטן אין איין גיין

English translation 931

(as a soul in a body),

(אלס א נשמה בגוף),

English translation 932

and not be removed from the body.

און ניט נסתלק ווערן מן הגוף.

English translation 933

That is the explanation of what we see regarding Moshe Rabbeinu,

וואס דאס איז דער ביאור אין דעם וואס מ'זעט בא משה רבינו,

English translation 934

that even on his last day,

אז אפילו ביום האחרון שלו,

English translation 935

when "my days and years are complete" 64),

ווען "מלאו ימי ושנותי" 64),

English translation 936

not only physically,

ניט נאר בגשמיות,

English translation 937

but also and primarily "complete" spiritually

נאר אויך ובעיקר "מלאו" ברוחניות

English translation 938

(similar to how by Avraham it was "advanced in days" 65)

(ע"ד ווי ביי אברהם איז געווען "בא בימים" 65)

English translation 939

- perfection in his service in days,

- שלימות בעבודתו בימים,

English translation 940

that he utilized every day to perfection 66)] - nevertheless he prayed to the Almighty

אז ער האט אויסגענוצט יעדער טאג בשלימות 66)] - אעפ"כ האט ער מתפלל געווען צו דעם אויבערשטן

English translation 941

("and I implored the L-rd" 67))

("ואתחנן אל ה'" 67))

English translation 942

that he should continue living and serving the Almighty as a soul in a body

אז ער זאל ווייטער ממשיך זיין לעבן און דינען דעם אויבערשטן אלס א נשמה בגוף

English translation 943

(indeed a request in a manner of "a gift of grace" 68),

(טאקע א בקשה באופן של "מתנת חנם" 68),

English translation 944

but in practice he prayed for this),

אבער בפועל האט ער אויף דעם מתפלל געווען),

English translation 945

and not only one prayer - rather 515 prayers 69),

און ניט בלויז איין תפלה - נאר תקט"ו תפלות 69),

English translation 946

and had the Almighty not stopped him

און אויב דער אויבערשטער וואלט אים ניט אפגעשטעלט

English translation 947

(by saying "it is too much for you, do not continue to speak to Me about this matter" 70))

(מיט זאגן "רב לך אל תוסף דבר אלי בדבר הזה" 70))

English translation 948

Moshe would have continued praying! No one could have stopped him from praying - not any angels,

וואלט משה ווייטער מתפלל געווען! קיינער וואלט אים ניט געקענט אפשטעלן פון מתפלל זיין - ניט קיינע מלאכים,

English translation 949

no one,

קיינער ניט,

English translation 950

only the Almighty Himself by telling him "it is too much for you, etc." - through which itself a command of the Holy One, blessed be He, was added

נאר דער אויבערשטער אליין דורך אים אנזאגן "רב לך גו'" - וואס דורך דעם גופא איז צוגעקומען א ציווי של הקב"ה

English translation 951

(that "it is too much for you, etc.")

(אז "רב לך גו'")

English translation 952

which Moshe fulfilled as a soul in a body. And based on this it is understood why Moshe indeed did not pray further.

וואס משה האט מקיים געווען אלס א נשמה בגוף. ועפ"ז איז מובן פארוואס משה האט טאקע מערניט מתפלל געווען.

English translation 953

[Conclusion of the talk:]

[סיום השיחה:]

English translation 954

And after one finishes the chapter, one says "the Holy One, blessed be He, desired to merit Israel, therefore He gave them much Torah and commandments" 71) - which applies to all Jews,

ולאחרי ווי מ'איז מסיים דעם פרק זאגט מען "רצה הקב"ה לזכות את ישראל לפיכך הרבה להם תורה ומצוות" 71) - וואס דאס גייט אויף אלע אידן,

English translation 955

also the fourth type

אויך דער סוג הרביעי

English translation 956

("he does not give and others do not give,"

("לא יתן ולא יתנו אחרים",

English translation 957

"he does not go and does not do"),

"לא הולך ולא עושה"),

English translation 958

because everyone is presumed fit 72),

ווארום יעדער איז בחזקת כשרות 72),

English translation 959

and furthermore

און נאכמער

English translation 960

(as one also says before the chapter)

(ווי מ'זאגט אויך פארן פרק)

English translation 961

- "and Your people are all righteous" 73),

- "ועמך כולם צדיקים" 73),

English translation 962

and especially when he adds in his service and becomes elevated to a higher level - he becomes "righteous ones through repentance" 74).

ובפרט בשעת ער איז מוסיף בעבודתו און ווערט נתעלה צו א העכערע דרגא - ווערט "צדיקיא בתיובתא" 74).

English translation 963

And in particular in this generation of ours - which the president of our generation has already announced. That one has completed all matters of service,

ובפרט בדורנו זה - וואס נשיא דורנו האט שוין מודיע געווען. אז מ'האט פארענדיקט אלע עניני עבודה,

English translation 964

One has already also finished polishing the buttons 75),

מ'האט שוין אויך געענדיקט פוצן די קנעפלעך 75),

English translation 965

It only needs to be "stand ready all of you" 76) to receive the true and complete redemption,

עס דארף נאר זיין "עמדו הכן כולכם" 76) צו מקבל זיין די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 966

Speedily in our days literally,

במהרה בימינו ממש,

English translation 967

And it will be "a great congregation shall return here" 77),

און עס וועט זיין "קהל גדול ישובו הנה" 77),

English translation 968

"With our young and with our elders etc. with our sons and with our daughters" 78),

"בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו" 78),

English translation 969

And we will all see with physical eyes - "See I am giving before you today",

און מ'וועט אלע זען בעיני בשר - "ראה אנכי נותן לפניכם היום",

English translation 970

"See" - in a manner of seeing,

"ראה" - באופן של ראי',

English translation 971

"I",

"אנכי",

English translation 972

"Giving before you" - to your innerness

"נותן לפניכם" - לפנימיותכם

English translation 973

(as explained in the innerness of the Torah 79)),

(כמבואר בפנימיות התורה 79)),

English translation 974

"And the glory of the L-rd shall be revealed and all flesh together shall see that the mouth of the L-rd has spoken",

"ונגלה כבוד ה' וראו כל בשר יחדיו כי פי ה' דיבר",

English translation 975

Immediately and instantly literally,

תיכף ומיד ממש,

English translation 976

Speedily in our days literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 977

Discourse (in the manner of a talk)

מאמר (כעין שיחה)

English translation 978

Beginning with "a land of hills and valleys".

ד"ה ארץ הרים ובקעות.

English translation 979

It is also customary to study a verse from the weekly portion together with the commentary of Rashi,

ס'איז אויך רגיל אפצולערנען א פסוק פון פרשת השבוע צוזאמען מיט פירוש רש"י,

English translation 980

And in particular in the matters which were aroused;

ובפרט אין די ענינים וועלכע מ'האט מעורר געווען;

English translation 981

A matter in the notes of my father on the Zohar;

אן ענין אין די הערות פון טאטן אויפן זהר;

English translation 982

And a matter in today's lesson of Rambam - in addition to the matter in Chapters of the Fathers which was spoken about earlier

און אן ענין אין היינטיקן שיעור רמב"ם - נוסף אויף דעם ענין אין פרקי אבות וואס מ'האט פריער גערעדט

English translation 983

[Although - not in order,

[כאטש - שלא על הסדר,

English translation 984

But in practice there is no difference].

אבער בנוגע לפועל איז קיין נפק"מ ניט].

English translation 985

And all these matters must have a connection with the time and place.

און די אלע ענינים דארף האבן א שייכות מיט דעם זמן ומקום.

English translation 986

In Rashi in our portion - one aroused on that which Rashi explains on the verse 80) "And it will be if you surely listen" - "If you listen in the old you will listen in the new,

אין פרש"י בפרשתנו - האט מען מעורר געווען אויף דעם וואס רש"י איז מפרש עה"פ 80) "והי' אם שמוע תשמעו" - "אם תשמע בישן תשמע בחדש,

English translation 987

And similarly 'and it will be if you surely forget' 81) if you began to forget your end is that you will forget all of it,

וכן והי' אם שכוח תשכח 81) אם התחלת לשכוח סופך שתשכח כולה,

English translation 988

And similarly it is written in the scroll

וכן כתיב במגילה

English translation 989

["Scroll of the pious" - a scroll brought in the Yerushalmi 82)]

["מגילת חסידים" - א מגילה געבראכט אין ירושלמי 82)]

English translation 990

If you forsake me for a day or two days I will forsake you".

אם תעזבני יום יומיים אעזבך".

English translation 991

And one asked:

און מ'האט געפרעגט:

English translation 992

Why does Rashi also copy the word "

פארוואס איז רש"י מעתיק אויך דעם ווארט "

English translation 993

(And it will be)

(והי')

English translation 994

If" - when he is only explaining the doubling "surely listen"?

אם" - בשעת ער איז נאר מפרש דעם כפל "שמוע תשמעו"?

English translation 995

Along with this one must also understand - that upon this one did not arouse:

דערביי דארף מען אויך פארשטיין - וואס אויף דעם האט מען ניט מעורר געווען:

English translation 996

A) Why does Rashi bring the continuation "and similarly 'and it will be if you surely forget etc.'" - which speaks about a completely different matter. And in particular since from the positive you understand the negative - one can understand on his own that since "if you surely listen" in the positive,

א) פארוואס ברענגט רש"י דעם המשך "וכן והי' אם שכוח תשכח כו'" - וואס רעדט זיך וועגן אן אנדער ענין לגמרי. ובפרט אז מכלל הן אתה שומע לאו - קען מען אליין פארשטיין אז וויבאלד "אם שמוע תשמעו" בחיוב,

English translation 997

Then "if you surely forget" is in the negative.

איז "אם שכוח תשכח" בשלילה.

English translation 998

B) Why does Rashi explain the doubling at all. One finds in many places in the Chumash where Rashi does not explain a doubling in a verse. And even when he does explain it - like "you shall surely open" in the next portion 83) - he says "even several times".

ב) פארוואס איז רש"י בכלל מפרש דעם כפל. מ'געפינט בכ"מ אין חומש וואו רש"י איז ניט מפרש א כפל אין פסוק. און אפילו ווען ער איז דאס יע מפרש - ווי "פתוח תפתח" בפרשה הבאה 83) - זאגט ער "אפילו כמה פעמים".

English translation 999

But here he says a new explanation in a doubling - that "if you listen in the old you will listen in the new"?

משא"כ דא זאגט א פירוש חדש אין א כפל - אז "אם תשמע בישן תשמע בחדש"?

English translation 1000

And even though this explanation is also in the Sifri 84) - but the matter of Rashi is the plain meaning of Scripture,

ואע"פ אז דער פירוש שטייט אויך אין ספרי 84) - איז אבער ענינו של רש"י פשוטו של מקרא,

English translation 1001

He does not copy homilies from the Sifri,

ניט מעתיק זיין דרשות פון ספרי,

English translation 1002

As has been discussed many times.

כמדובר כמ"פ.

English translation 1003

And as will be explained further.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1004

One also aroused on Rashi on the aforementioned verse beginning with "and to serve Him with all your heart" - "Service that is in the heart and this is prayer that prayer is called service as it is said 85) 'Your G-d whom you serve constantly',

מ'האט אויך מעורר געווען אויף פרש"י על פסוק הנ"ל ד"ה ולעבדו בכל לבבכם - "עבודה שהיא בלב וזו היא תפלה שהתפלה קרוי' עבודה שנאמר 85) אלקך די אנת פלח לי' בתדירא,

English translation 1005

And is there service in Babylon? Rather because he was praying as it is said 86) 'and his windows were open to him etc.',

וכי יש פולחן בבבל אלא על שהי' מתפלל שנאמר 86) וכוין פתיחן לי' גו',

English translation 1006

And similarly by David it says 87) 'let my prayer be established as incense before You'".

וכן בדוד הוא אומר 87) תכון תפלתי קטרת לפניך".

English translation 1007

One must understand 88):

דארף מען פארשטיין 88):

English translation 1008

Why does Rashi preface the proof from Daniel before the proof from David - contrary to the order of the generations? Moreover:

פארוואס איז רש"י מקדים די ראי' פון דניאל פאר די ראי' פון דוד - היפך סדר הדורות? נאכמער:

English translation 1009

In the Sifri 89) the proofs are brought indeed in the opposite order

אין ספרי 89) ברענגען זיך די ראיות טאקע בסדר הפוך

English translation 1010

(The five-year-old did not learn this,

(דער בן חמש האט דאס ניט געלערנט,

English translation 1011

But the teacher and certainly Rashi himself saw the Sifri]

אבער דער מלמד ועאכו"כ רש"י אליין האבן געזען דעם ספרי]

English translation 1012

- Now why does Rashi change this?!

- היינט פארוואס איז דאס רש"י משנה?!

English translation 1013

For this one must understand

דערצו דארף מען פארשטייו

English translation 1014

(as one aroused):

(ווי מ'האט מעורר געווען):

English translation 1015

Why does Rashi mention "David" by his name? And in particular since this emphasizes even more the aforementioned question,

פארוואס רש"י דערמאנט "דוד" בשמו? ובפרט אז דאס איז נאכמער מדגיש די תמי' הנ"ל,

English translation 1016

Why does Rashi bring the proofs not in the order of the generations.

פארוואס רש"י ברענגט די ראיות שלא כסדר הדורות.

English translation 1017

And as will be explained further.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1018

In the notes of my father on the Zohar of our portion - he stands 90) on the statement of the Zohar 91) in explanation of the wording of the blessings,

אין די הערות פון טאטן אויפן זהר דפרשתנו - שטעלט ער זיך 90) אויף דעם מאמר הזהר 91) בפירוש נוסח הברכות,

English translation 1019

"Blessed are You L-rd etc.":

"ברוך אתה ה' כו'":

English translation 1020

"Blessed is the secret of the supernal source above all to irrigate and to draw and to illuminate all the lamps",

"ברוך דא רזא דמקורא עלאה מכלא לארקא ולאמשכא ולאנהרא כל בוצינין",

English translation 1021

And he explains in the note the three expressions

און ער איז מבאר אין דער הערה די דריי לשונות

English translation 1022

("to irrigate and to draw and to illuminate"):

("לארקא ולאמשכא ולאנהרא"):

English translation 1023

"For 'Blessed' which is the secret of the supernal source,

"כי ברוך שהוא רזא דמקורא עלאה,

English translation 1024

That is the foundation of Abba,

דהיינו יסוד אבא,

English translation 1025

Behold wisdom is the Yud of the Name which has in it three levels and they are the three letters Yud.

הנה חכמה הוא יו"ד שבשם שיש בזה ג' בחי' והוא הג' אותיות יו"ד.

English translation 1026

Yud is a point,

י' נקודה,

English translation 1027

Vav is a line,

ו' קו,

English translation 1028

Dalet is an area,

ד' שטח,

English translation 1029

And they also hint to Chabad,

ורומזים ג"כ על חב"ד,

English translation 1030

For wisdom includes understanding and knowledge as well.

כי חכמה כולל בינה ודעת ג"כ.

English translation 1031

Yud is wisdom Vav is knowledge Dalet is understanding,

י' חכמה ו' דעת ד' בינה,

English translation 1032

This is 'to irrigate' from Yud and 'to draw' from Vav,

זהו לארקא מי' ולאמשכא מו',

English translation 1033

For Vav is drawing,

כי ו' הוא המשכה,

English translation 1034

And 'to illuminate' from Dalet,

ולאנהרא מד',

English translation 1035

For the illumination of light is in expansion and that is area".

כי הארת אור הוא בהתפשטות והיינו שטח".

English translation 1036

He does not, however, explain how the matter is according to Chassidus,

ער איז אבער ניט מבאר ווי דער ענין איז ע"פ חסידות,

English translation 1037

And in the service of G-d - and as will be explained further.

און אין עבודת השם - וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1038

כ

English translation 1039

In today's lesson of Rambam one learns about the laws of atonement and the sin offering etc.

אין היינטיקן שיעור רמב"ם לערנט מען וועגן דיני כפרה וקרבן חטאת וכו'.

English translation 1040

One must understand how the matter is in the service of man - according to the words of the Rambam (92) that "most of the laws of the Torah are only intended to correct the opinions and to straighten all deeds,"

דארף מען פארשטיין ווי דער ענין איז אין עבודת האדם - ע"פ דברי הרמב"ם 92) אז "רוב דיני התורה אינן אלא כו' לתקן הדעות וליישר כל המעשים",

English translation 1041

and particularly the matter of atonement and the sin-offering - which is simply a matter of "to correct the opinions and to straighten all deeds."

ובפרט דער ענין הכפרה וקרבן חטאת - וואס איז בפשטות אן ענין פון "לתקן הדעות וליישר כל המעשים".

English translation 1042

And one must connect this with the time:

ויש לקשר זה מיט דעם זמן:

English translation 1043

After Tisha B'Av, the atonement for all sins is certainly already present,

לאחרי תשעה באב איז שוין זיכער דא די כפרה אויף אלע חטאים,

English translation 1044

and one is ready for the true and complete redemption,

און מ'איז גרייט צו די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1045

when it will be "and there we will bring before You our obligatory offerings etc. according to the commandment of Your will" (93),

ווען עס וועט זיין "ושם נעשה לפניך את קרבנות חובותינו כו' כמצוות רצונך" 93),

English translation 1046

including the offering of the sin-offering,

כולל הקרבת קרבן חטאת,

English translation 1047

as is explicitly interpreted in Ezekiel (94).

ווי אויסגעטייטשט בפירוש אין יחזקאל94.

English translation 1048

That is, even though in the prayers of this time

ד.ה. אז אע"פ וואס אין די תפלות בזמן הזה

English translation 1049

(in place of the offerings they instituted them (95))

(במקום קרבנות תקנום 95))

English translation 1050

and whoever engages in the study of the burnt-offering is as if he offered a burnt-offering (96)

וכל העוסק בתורת עולה כאילו הקריב עולה 96)

English translation 1051

[as we say in the Mussaf prayer of Shabbat:

[ווי מ'זאגט בתפלת מוסף דשבת:

English translation 1052

"and there we will bring before You our obligatory offerings, the regular offerings in their order and the additional offerings according to their law, and the additional offering of this Shabbat day etc. as You have written upon us in Your Torah"].

"ושם נעשה לפניך את קרבנות חובותינו תמידים כסדרם ומוספים כהלכתם ואת מוסף יום השבת הזה כו' כמו שכתבת עלינו בתורתך"].

English translation 1053

Regarding a sin-offering, they did not institute saying "May it be Your will that this be considered and accepted as if I offered a sin-offering,"

האט מען בנוגע א קרבן חטאת ניט מתקן געווען צו זאגן "יהי רצון מלפניך שיהא זה חשוב ומקובל כאילו הקרבתי חטאת",

English translation 1054

"because it does not come as a voluntary offering"* (96) - nevertheless, in the future to come, they will also offer sin-offerings and guilt-offerings,

"לפי שאינה באה נדבה"* 96) -פונדעסטוועגן וועט מען מקריב זיין אויך קרבנות חטאות און אשמים לע"ל,

English translation 1055

as is explicit in Ezekiel,

כמפורש ביחזקאל,

English translation 1056

as above.

כנ"ל.

English translation 1057

Here is also the place that those who provided beverage for various occasions connected with institutions of Torah

כאן איז אויך המקום אז די וואס האבן צוגעשטעלט משקה פאר פארשידענע מסיבות פארבונדן מיט מוסודת של תורה

English translation 1058

(yeshivas)

(ישיבות)

English translation 1059

and charity etc. - should go up and say "L'Chaim,"

וצדקה וכו' - זאלן ארויפגיין און זאגן "לחיים",

English translation 1060

and then invite the congregation,

און דערנאך מזמין דעם עולם,

English translation 1061

"with a multitude of people" (97),

"ברב עם" 97),

English translation 1062

and distribute a portion of the beverage to those seated here.

און אויסטיילן א חלק פון דער משקה צו די מסובים כאן.

English translation 1063

And may it be His will that the good resolutions should be combined by the Almighty into action - a good thought the Holy One, blessed be He, combines with action (98),

ויה"ר אז די החלטות טובות זאל דער אויבערשטער מצרף זיין למעשה - מחשבה טובה הקב"ה מצרפה למעשה 98),

English translation 1064

until the action "that the Holy Temple be built speedily in our days and grant us our portion in Your Torah"

ביז די מעשה "שיבנה בית המקדש במהרה בימינו ותן חלקנו בתורתך"

English translation 1065

(as it is stated in today's chapter),

(ווי עס שטייט אין היינטיקן פרק),

English translation 1066

until in a manner

ביז אין אן אופן

English translation 1067

(as we say after the chapter)

(ווי מ'זאגט נאכן פרק)

English translation 1068

- "Hashem desired for the sake of His righteousness to magnify the Torah and to make it glorious" (99) - in addition to the interpretation (100) that this refers to teachers of young children where there is no issue of encroaching upon boundaries

- "ה' חפץ למען צדקו יגדיל תורה ויאדיר" 99) - נוסף אויף דעם פירוש 100) אז דאס גייט אויף מלמדי תינוקות וואס דארט איז ניט שייך קיין השגת גבול

English translation 1069

(because "He will magnify the Torah and make it glorious")

(ווייל "יגדיל תורה ויאדיר")

English translation 1070

- there is also the second interpretation,

- איז אויך דא דער צווייטער פירוש,

English translation 1071

the higher interpretation - that this refers to perfection in the study of Torah,

דער העכערער פירוש - אז דאס גייט אויף שלימות בלימוד התורה,

English translation 1072

that even though he has already studied the entire Torah in its entirety,

אז אע"פ וואס ער האט שוין געלערנט כל התורה כולה,

English translation 1073

the Written Torah and the Oral Torah and all its minutiae - he must continue to study in a manner of "He will magnify the Torah and make it glorious" (101),

תושב"כ ותושבע"פ וכל דקדוקי' - דארף ער ווייטער לערנען באופן פון "יגדיל תורה ויאדיר" 101),

English translation 1074

"investigate and receive reward" (102),

"דרוש וקבל שכר" 102),

English translation 1075

until in a manner of Torah for its own sake,

ביז באופן פון תורה לשמה,

English translation 1076

"in her love you will stray constantly" (103)

"באהבתה תשגה תמיד" 103)

English translation 1077

(as explained in the Rambam at the end of the Laws of Repentance (104))

(כמבואר ברמב"ם סוף הל' תשובה 104))

English translation 1078

- from the aspect of "He will magnify the Torah and make it glorious,"

- מצד "יגדיל תורה ויאדיר",

English translation 1079

Torah in a manner of "make it glorious,"

תורה אין אן אופן פון "יאדיר",

English translation 1080

And this brings that Jews who study Torah should be in the aspect of "mighty,"

און דאס ברענגט אז אידן לומדי תורה זאלן זיין בבחי' "אדיר",

English translation 1081

until "the mightiest of the mighty" - because Torah

ביז "אדיר שבאדירים" - ווארום תורה

English translation 1082

(in the manner of "make it glorious")

(באופן פון יאדיר)

English translation 1083

is called by His name (105),

נקראת על שמו 105),

English translation 1084

and as the Gemara says in Menachot* (105) "Let the Mighty One come, this is the Holy One, blessed be He...

און ווי די גמרא זאגט אין מנחות* 105) "יבוא אדיר זה הקב"ה...

English translation 1085

and let Him exact punishment from the mighty ones, these are Israel,"

ויפרע לאדירים זה ישראל",

English translation 1086

that the aspect of might that is in the Torah (106) is drawn down in revelation below upon the Jews,

אז בחי' אדיר שבתורה 106) ווערט נמשך בגלוי למטה בא אידן,

English translation 1087

and this passes through their ten powers of the soul,

און דאס נעמט דורך זייערע עשר כחות הנפש,

English translation 1088

particularly when this is "with a multitude of people is the king's glory,"

בפרט ווען דאס איז "ברב עם הדרך מלך",

English translation 1089

as this is also regarding each individual "the mountains and the hills" (107) in the plural form (108)

ווי דאס איז אויך בא יעדער בפרט "הרים ובעקעות" 107) לשון רבים 108)

English translation 1090

(as discussed above (109)),

(כמדובר לעיל 109)),

English translation 1091

until that this is drawn down also into the world - that "the glory of Hashem shall be revealed and all flesh together shall see that the mouth of Hashem has spoken,"

ביז אז דאס ווערט נמשך אויך אין וועלט - אז "ונגלה כבוד ה' וראו כל בשר יחדיו כי פי ה' דיבר",

English translation 1092

and speedily in our days, literally.

ובמהרה בימינו ממש.

English translation 1093

[After the distribution of the beverage and the announcements, His Holiness the Rebbe Shlita began to sing the melody of the Hakafot of his father, of blessed memory.]

[לאחרי חלוקת המשקה וההכרזות - התחיל כ"ק אדמו"ר שליט"א לנגן ניגון הקפות דאביו ז"ל].

English translation 1094

The explanation in Rashi

דער ביאור בפרש"י

English translation 1095

("And it will be, if you surely listen"):

("והי' אם שמוע תשמעו"):

English translation 1096

The precision of Rashi is in the word "if

דער דיוק פון רש"י איז אין דעם ווארט "אם

English translation 1097

(you surely listen")

(שמוע תשמעו")

English translation 1098

- therefore he also quotes the word from the verse:

- דערפאר איז ער מעתיק אויך דעם ווארט פון פסוק:

English translation 1099

The term "if" means if - if one will conduct himself in such a manner - then it will be thus and so,

דער לשון "אם" מיינט אויב - אויב מ'וועט זיך פירן באופן כזה - וועט זיין כך וכך,

English translation 1100

and if not - then it will be thus and so. But in this matter, one need not come to this "if,"

און אויב ניט - וועט זיין כך וכך. אבער בנדו"ד דארף מען ניט אנקומען צו דעם "אם",

English translation 1101

because after the verse expresses the reward for "you surely listen"

ווייל לאחרי ווי דער פסוק טייטשט אויס דעם שכר אויף "שמוע תשמעו"

English translation 1102

("and I will give the rain of your land etc."),

("ונתתי מטר ארצכם גו'"),

English translation 1103

it states explicitly (110) "beware for yourselves lest your heart be deceived etc.

שטייט בפירוש 110) "השמרו לכם פן יפתה לבבכם גו'

English translation 1104

(it will be)

(וועט זיין)

English translation 1105

and He will restrain the heavens etc." Granted, if it had only stated "beware for yourselves" one could seemingly say that this is a continuation of "if,"

ועצר את השמים גו'". בשלמא אויב עס וואלט נאר געשטאנען "השמרו לכם" וואלט מען געקענט לכאורה זאגן אז דאס איז א המשך צו "אם",

English translation 1106

but in the Chumash it states "lest it be deceived,"

אבער חומ"י שטייט "פן יפתה",

English translation 1107

which does not relate at all to "if you listen"*.

שאינו שייך כלל צו "אם תשמעו"*.

English translation 1108

For based on this, here in the verse it could have stated "And it will be, you surely listen etc.

וואס עפ"ז וואלט דא אין פסוק געקענט שטיין "והי' שמוע תשמעו גו'

English translation 1109

(it will be)

(וועט זיין)

English translation 1110

and I will give the rain of your land etc.,"

ונתתי מטר ארצכם גו'",

English translation 1111

without the word "if,"

אָן דעם ווארט "אם",

English translation 1112

and nothing would have been lacking in the explicit text of the verse.

און עס וואלט גארניט געפעלט בפירוש הכתוב.

English translation 1113

Therefore Rashi says specifically here,

דערפאר זאגט רש"י דוקא דא,

English translation 1114

that from the expression "if

אז מצד דעם לשון "אם

English translation 1115

(you surely listen)",

(שמוע תשמעו) ",

English translation 1116

and not in the imperative form

און ניט בלשון ציווי

English translation 1117

("you surely listen"),

("שמוע תשמעו"),

English translation 1118

it is logical to explain that "you surely listen" is not a double language

איז מסתבר צו מפרש זיין אז "שמוע תשמעו" איז ניט קיין כפל הלשון

English translation 1119

(which comes to increase in this matter),

(וואס קומט מרבה זיין אין דעם ענין),

English translation 1120

but rather it comes to teach another matter,

נאר דאס קומט לערנען נאך אן ענין,

English translation 1121

that "if you listen" will then be "you will listen" - "if you listen to the old you will listen to the new."

אז "אם שמוע" וועט דעמולט זיין "תשמעו" - "אם תשמע בישן תשמע בחדש".

English translation 1122

[The same question can also be asked in the verse "if in my statutes you will walk" regarding the word "if" - but there Rashi cannot explain that "if in my statutes you will walk" will be "and my commandments you will keep",

[די זעלבע שאלה קען מען אויך פרעגן אין דעם פסוק "אם בחוקותי תלכו" בנוגע דעם לשון "אם" - אבער דארטן קען רש"י ניט מפרש זיין אז "אם בחוקותי תלכו" וועט זיין "ואת מצוותי תשמורו",

English translation 1123

simply,

כפשוט,

English translation 1124

therefore Rashi says nothing there].

דערפאר זאגט דארטן רש"י גארניט].

English translation 1125

Afterwards Rashi adds:

דערנאך איז רש"י מוסיף:

English translation 1126

"And likewise 'and it will be if you surely forget',

"וכן והי' אם שכוח תשכח,

English translation 1127

if you begin to forget your end is that you will forget all of it":

אם התחלת לשכוח סופך שתשכח כולה":

English translation 1128

Rashi brings this not merely as an example for our matter

רש"י ברענגט דאס ניט בלויז אלס א דוגמא לנדו"ד

English translation 1129

(that just as "if you surely listen" means "if you listen" will be "you will listen",

(אז פונקט ווי "אם שמוע תשמעו" מיינט "אם שמוע" וועט זיין "תשמעו",

English translation 1130

so too "if forget" will be "you will forget")

אזוי אויך "אם שכוח" וועט זיין "תשכח")

English translation 1131

- rather with this Rashi explains the punishment if there will not be "if you listen".

- נאר דערמיט ערקלערט רש"י דער עונש אויב ס'וועט ניט זיין "אם שמוע".

English translation 1132

Because it is logical to say that if there will not be "if you listen" in the old - not only will "you will listen" in the new be lacking

ווארום ס'איז מסתבר צו זאגן אז אויב עס וועט ניט זיין "אם שמוע" בישן - וועט ניט בלויז פעלן "תשמעו" בחדש

English translation 1133

(what would be the novelty),

(דמאי קמ"ל),

English translation 1134

rather in addition there will be a punishment - similar to how in the verses in general here one sees that if there will not be "you surely listen" - not only will the blessing be lacking

נאר דערצו וועט זיין אן עונש - ע"ד ווי אין די פסוקים בכלל דא זעט מען אז אויב עס וועט ניט זיין "שמוע תשמעו" - וועט ניט בלויז פעלן די ברכה

English translation 1135

("and I will give the rain of your land"),

("וננתי מטר ארצכם"),

English translation 1136

rather a punishment will come

נאר עס וועט קומען אן עונש

English translation 1137

("and I will restrain the heavens and you will perish quickly etc.").

("ועצר גו' ואבדתם מהרה גו'").

English translation 1138

Therefore Rashi brings the continuation - "And likewise 'and it will be if you surely forget',

דערפאר ברענגט רש"י דעם המשך - "וכן והי' אם שכוח תשכח,

English translation 1139

if you begin to forget your end is that you will forget all of it":

אם התחלת לשכוח סופך שתשכח כולה":

English translation 1140

If there will not be "listen" a punishment will come,

אויב עס וועט ניט זיין "שמוע" וועט קומען אן עונש,

English translation 1141

that "if you begin to forget

אז "אם התחלת לשכוח

English translation 1142

(the new)

(החדש)

English translation 1143

your end is that you will forget all of it

סופך שתשכח כולה

English translation 1144

(also the old)".

(אויך דעם ישן) ".

English translation 1145

[And conversely it is also resolved why Rashi did not explain this previously on the verse "and it will be if you surely forget" (which he brings here in its place) - because there there is no logic to innovate an explanation,

[ועפכ"ז איז אויך מחורץ פארוואס רש"י איז דאס ניט מפרש לפנ"ז עה"פ "והי' אם שכוח תשכח" (וואס ער ברענגט דא על אתר) - ווייל דארטן איז ניטא קיין סברא לחדש פירוש,

English translation 1146

unlike here where it is logical to say the explanation (that "if you listen" will be "you will listen") from the continuation "lest you be enticed etc." (as above) - it is then also logical to explain thus also in another place,

משא"כ דא וואו ס'איז מסבתר זאגן דעם פירוש (אז "אם שמוע" וועט זיין "תשמעו") מצד דעם המשך "פן יפתה גו'" (כנ"ל) - איז שוין אויך מסתבר אזוי מפרש זיין אויך במקום אחר,

English translation 1147

in the verse "and if you surely forget").

אין דעם פסוק "ואם שכוח תשכח").

English translation 1148

And Rashi brings a proof on this - "as it is written in the scroll 'if you forsake me for a day, for two days I will forsake you'":

און רש"י ברענגט דערויף א ראי' - "שכן כתיב במגילה אם תעזבני יום יומיים אעזבך":

English translation 1149

that "if you forsake me for a day" will not only cause the day to be lacking,

אז "אם תעזבני יום" וועט ניט בלויז פעלן דעם יום,

English translation 1150

rather "for two days I will forsake you" - so too in our matter:

נאר "יומיים אעזבך" - עד"ז בעניננו:

English translation 1151

"if you begin to forget

"אם התחלת לשכוח

English translation 1152

(the new)",

(החדש) ",

English translation 1153

not only will the new be lacking,

וועט ניט בלויז פעלן דעם חדש,

English translation 1154

rather "your end is that you will forget all of it",

נאר "סופך שתשכח כולה",

English translation 1155

also the old.

אויך דעם ישן.

English translation 1156

And Rashi brings the proof from "scroll" - because he does not have an explicit proof in the Written Torah,

און רש"י ברענגט די ראי' פון "מגילה" - ווייל ער האט ניט קיין ראי' מפורשת אין תושב"כ,

English translation 1157

he brings a proof from the Oral Torah, the scroll its explanation of the Written Torah,

ברענגט ער א ראי' פון תושבע"פ המגלה פירושה פון תושב"כ,

English translation 1158

and there itself - from "scroll",

און דארטן גופא - פון "מגילה",

English translation 1159

from the language of revelation.

מלשון גילוי 111).

English translation 1160

The explanation in Rashi's commentary on the phrase "and to serve him with all your hearts":

דער ביאור בפרש"י ד"ה ולעבדו בכל לבבכם:

English translation 1161

From the plain meaning of the verse it is understood that "and to serve him with all your hearts" is a constant service,

פון פשטות הכתוב איז מובן אז "ולעבדו בכל לבבכם" איז אן עבודה תמידית,

English translation 1162

at all times - because previously it says "and it will be if you surely listen to my commandments etc. to love the Lord your God",

בכל הזמנים - ווארום לפנ"ז שטייט "והי' אם שמוע תשמעו את מצוותי גו' לאהבה את ה' אלקיכם",

English translation 1163

which is a constant service,

וואס דאס איז אן עבודה תמידית,

English translation 1164

so too it is understandable regarding "and to serve him with all your hearts",

עד"ז איז פארשטאנדיק בנוגע צו "ולעבדו בכל לבבכם",

English translation 1165

that this is a constant service - "service that is in the heart and this is prayer, for prayer is called service."

אז דאס איז אן עבודה תמידית - "עבודה שהיא בלב וזו היא תפלה שהתפלה קרוי' עבודה".

English translation 1166

But when one learns the verse after this - that the reward for this will be "and I will give the rain of your land etc.",

אבער בשעת מ'לערנט דעם פסוק שלאחרי זה - אז דער שכר על זה וועט זיין "ונתתי מטר ארצכם גו'",

English translation 1167

that the reward will be the land of Israel - one could possibly think that "and to serve him with all your hearts" speaks specifically about a service - the service of the offerings when the Jews are in the land of Israel

אז דער שכר וועט זיין ארץ ישראל - וואלט מען אפשר געקענט מיינען אז "ולעבדו בכל לבבכם" רעדט זיך דוקא וועגן אן עבודה - עבודת הקרבנות בשעת אידן זיינען אין ארץ ישראל

English translation 1168

(at the time when the Holy Temple existed)

(בזמן שביהמ"ק הי' קיים)

English translation 1169

- because the reward must be similar to the service,

- ווייל דער שכר דארף זיין מעין די עבודה,

English translation 1170

and since the reward is in the land of Israel,

והיות אז דער שכר איז אין ארץ ישראל,

English translation 1171

one must say that also the service

מוז מען זאגן אז אויך די עבודה

English translation 1172

(for which one receives the reward)

(צוליב וועלכע מ'באקומט דעם שכר)

English translation 1173

is the service of the offerings which is specifically in the land of Israel

איז עבודת הקרבנות וואס איז דוקא אין ארץ ישראל

English translation 1174

[and similar to how Rashi explained earlier,

[וע"ד ווי רש"י איז מפרש פריער 112),

English translation 1175

that "for the sin of the sabbatical year Israel are exiled, as it is said 'then the land shall enjoy its sabbaths' and 'you shall enjoy its sabbaths' etc." - that is, that because of the nullification of the sabbatical year of the land, the exile of the land occurred].

אז "בעון שמיטה ישראל גולים שנאמר 113) אז תרצה הארץ את שבתותי' והרצת את שבתותי' כו'" - ד.ה. אז צוליב ביטול שמיטת הארץ איז געווארן גלות הארץ].

English translation 1176

And the explanation in "with all your hearts" is - that the service of the offerings must be with intention "with all your hearts".

און דער פירוש אין "בכל לבבכם" איז - אז עבודת הקרבנות דארף זיין מיט כוונה "בכל לבבכם".

English translation 1177

Therefore Rashi must bring a proof that despite this, "and to serve Him with all your heart" means a constant service.

דערפאר דארף רש"י ברענגען א הוכחה אז טראץ דעם מיינט "ולעבדו בכל לבבכם" אן עבודה תמידית

English translation 1178

("Service that is in the heart, and that is prayer, for prayer is called 'service'.")

("עבודה שהיא בלב וזו היא תפלה שהתפלה קרוי' עבודה").

English translation 1179

Therefore he brings the

דעריבער ברענגט ער די

English translation 1180

(first)

(ערשטע)

English translation 1181

proof from Daniel,

ראי' פון דניאל,

English translation 1182

who was in the Babylonian exile

וואס ער איז געווען אין גלות בבל

English translation 1183

(when there was no Holy Temple and offering of sacrifices),

(ווען ס'איז ניט געווען קיין ביהמ"ק והקרבת הקרבנות),

English translation 1184

and nevertheless he had service

ואעפ"כ איז ביי אים געווען עבודה

English translation 1185

(prayer)

(תפלה)

English translation 1186

constantly

בתדירות

English translation 1187

(unlike in the time of David, when there were the Tabernacles of Shiloh, Nov, and Givon, etc.)

(משא"כ בזמן דוד איז געווען משכן שילה ונוב וגבעון כו')

English translation 1188

- "Your God, whom you serve constantly,

- "אלקך די אנת פלח לי' בתדירא,

English translation 1189

and is there service in Babylon? Rather, because he prayed, as it is stated, 'and his windows were open to him,' etc."

וכי יש פולחן בבבל אלא על שהי' מתפלל שנאמר וכוין פתיחן לי' גו'".

English translation 1190

The proof, however, is insufficient - because Daniel was not occupied with worldly matters,

די ראי' איז אבער ניט גענוג - ווייל דניאל איז ניט געווען פארנומען מיט עניני העולם,

English translation 1191

he was a prophet and an honored person in the kingdom, etc.,

ער איז געווען א נביא און א מכובד במלכות כו',

English translation 1192

and consequently one cannot bring from him such a strong proof regarding all Jews

ובמילא קען מען פון אים ניט ברענגען אזא שטארקע ראי' בנוגע צו אלע אידן

English translation 1193

(in all times).

(בכל הזמנים).

English translation 1194

Therefore Rashi brings a second proof from David - "And likewise David says, 'Let my prayer be established as incense before You,'"

דעריבער ברענגט רש"י א צווייטע ראי' פון דוד - "וכן בדוד הוא אומר תכון תפלתי קטרת לפניך",

English translation 1195

and Rashi emphasizes specifically "David"

און רש"י איז מדגיש דוקא "דוד"

English translation 1196

(not "King David"),

(ניט "דוד המלך"),

English translation 1197

because here the emphasis is not on how David is a king

ווייל דא איז די הדגשה ניט ווי דוד איז א מלך

English translation 1198

(and superior to the rest of the children of Israel),

(און העכער פאר שאר בני ישראל),

English translation 1199

but rather on how David is plain David,

נאר ווי דוד איז סתם דוד,

English translation 1200

who was occupied with worldly matters - a shepherd of the flock of his father Jesse,

וואס ער איז געווען פארנומען מיט עניני העולם - רועה צאן ישי אביו,

English translation 1201

afterwards he waged wars, etc. - matters that have no connection to prayer - and nevertheless he says, "Let my prayer be established as incense before You,"

דערנאך האט ער געפירט מלחמות וכו' - ענינים וואס האבן קיין שייכות ניט מיט תפלה - ואעפ"כ זאגט ער "תכון תפלתי קטרת לפניך",

English translation 1202

and he was occupied with prayer. From this is a proof that the service of prayer is a constant service for all Jews.

און ער איז געווען פארנומען מיט תפלה. איז דערפון א ראי' אז אז עבודת התפלה איז אן עבודה תמידית פאר אלע אידן.

English translation 1203

And one should add and elaborate on this - because in this Rashi there are many more precise points that can be explained based on the above explanation,

ויש להוסיף ולהאריך בזה - ווייל אין דעם פרש"י זיינען פאראן נאך א סך דיוקים וועלכע מ'קען מבאר זיין על יסוד הביאור דלעיל,

English translation 1204

when it will be worked out.

בשעת מ'וועט עס פאנאנדערארבעטן.

English translation 1205

The explanation in the notes of my father on the Zohar:

דער ביאור אין די הערות פון טאטן אויפן זהר:

English translation 1206

From the explanation in the note that "Baruch" is Chochmah

פון דעם ביאור אין דער הערה אז "ברוך" איז חכמה

English translation 1207

(Yud)

(יו"ד)

English translation 1208

which also includes Binah and Daat - one has a clear instruction,

וואס איז כולל אויך בינה ודעת - האט מען א קלארע הוראה,

English translation 1209

and simply:

ובפשטות:

English translation 1210

When one makes a blessing and says the word "Baruch," one must indeed have intention regarding the meaning of the words.

בשעת מ'מאכט א ברכה און מ'זאגט דעם ווארט "ברוך" דארף מען דאך מכוון זיין פירוש המילות.

English translation 1211

Thus, in addition to the intention regarding the meaning of the words that "Baruch" means blessed is the Most High

איז נוסף אויף די כוונה בפירוש המילות אז "ברוך" מיינט געבענטשט איז דער אויבערשטער

English translation 1212

("You are Hashem, our God, King of the universe")

("אתה ה' אלקינו מלך העולם")

English translation 1213

- there comes another intention that one must have in this,

- קומט צו נאך א כוונה וואס מ'דארף דערביי מכוון זיין,

English translation 1214

that this corresponds to Chochmah,

אז דאס איז כנגד חכמה,

English translation 1215

and not only in the point of Chochmah

און ניט נאר אין נקודת החכמה

English translation 1216

(Yud),

(י'),

English translation 1217

but also a contemplation in the details - in the expanses of the river of Binah and in Daat,

נאר אויך א התבוננות אין פרטים - אין רחובות הנהר פון בינה און אין דעת,

English translation 1218

at least as they are included in Chochmah.

עכ"פ ווי זיי זיינען נכלל אין חכמה.

English translation 1219

[Explanation of the connection to these days - the 15th of Av and the 20th of Av - is included in the edited talk printed above.

[ביאור הקשר עם ימים אלו - ס"ו באב וכ"ף אב - נכלל בשיחה המוגהת שנדפסה לעיל.

English translation 1220

Regarding "from here onward, one who adds will increase,"

בענין "מכאן ואילך דמוסיף יוסיף",

English translation 1221

"from the fifteenth onward, one who adds nights to days will add life to his life" in Rashi - it is said:]

"מחמשה עשר ואילך דמוסיף לילות על הימים יוסיף חיים על חייו" בפרש"י - נאמר:]

English translation 1222

From the simple meaning of Rashi's language it is understood,

פון פשטות לשון רש"י איז מובן,

English translation 1223

that regardless of how many years were initially determined for a person - "seventy years, and if with strength, eighty years" 114),

אז ניט קוקנדיק וויפל שנים זיינען לכתחילה באשטימט געווארן פאר א מענטשן - "שבעים שנה ואם בגבורות שמונים שנה" 114),

English translation 1224

"and his days shall be one hundred and twenty years" 115) - it is through his having added in the past in the study of Torah

"והיו ימיו מאה ועשרים שנה" 115) - איז דורך דעם וואס ער האט מוסיף געווען בעבר בלימוד התורה

English translation 1225

(from the 15th of Av onward),

(מט"ו באב ואילך),

English translation 1226

that "he will add life to his life,"

ווערט "יוסיף חיים על חייו",

English translation 1227

that an addition in years comes. And this is accomplished immediately as he adds in Torah - because above, "there is no power that lacks action" 116,

אז עס קומט צו א הוספה בשנים. און דאס ווערט אויפגעטאן גלייך ווי איז מוסיף בתורה - ווייל למעלה איז "אין כח חסר פועל"116,

English translation 1228

but it comes down in revelation at the end of his life.

נאר בגלוי קומט עס אראפ בסוף ימי חייו.

English translation 1229

That is, if he was supposed to live seventy years,

ד.ה. אויב ער האט געדארפט לעבן שבעים שנה,

English translation 1230

or eighty years,

אדער שמונים שנה,

English translation 1231

up to even one hundred and twenty years - it is through his having added again in the study of Torah

ביז אפילו מאה ועשרים שנה - איז דורך דעם וואס ער האט נאכאמאל מוסיף געווען אין לימוד בתורה

English translation 1232

(from the 15th of Av onward)

(מט"ו באב ואילך)

English translation 1233

that he lives more than one hundred and twenty years,

לעבט ער מער פאר מאה ועשרים שנה,

English translation 1234

up to 123 years, the number of years of Aaron 117,

ביז קכ"ג שנה כמנין שנותיו של אהרן117,

English translation 1235

up to 180 years, like the days of Isaac,

ביז ק"פ שנה כימי יצחק,

English translation 1236

up to even more than this - as it is implied that the 180 years of Isaac were the order of his years from birth

ביז אפילו נאכמער דערפון - ווי ס'איז משמע אז די ק"פ שנה של יצחק זיינען געווען סדר שנותיו מצ"ע

English translation 1237

(not a matter of reward),

(ניט אן ענין של שכר),

English translation 1238

as understood from that which is asked and explained why Abraham and Jacob did not live 180 years* 117)

כמובן מזה וואס מ'פרעגט און מ'איז מבאר פארוואס אברהם ויעקב האבן ניט געלעבט ק"פ שנה* 117)

English translation 1239

(Abraham - because of "good old age" 118)).

(אברהם - צוליב "שיבה טובה" 118)).

English translation 1240

And one should connect this also with the future redemption - as is known the connection of Isaac with the redemption,

ויש לקשר זה אויך מיט די גאולה העתידה - כידוע דער קשר פון יצחק מיט די גאולה,

English translation 1241

that in the future they will say to Isaac, "for you are our father" 119)

וואס לע"ל יאמרו ליצחק "כי אתה אבינו" 119)

English translation 1242

It is stated in the Sages 120) that David was a fallen one 121).

עס שטייט אין חז"ל 120) אז דוד איז געווען א בר נפלי 121).

English translation 1243

And he received his seventy years from Abraham, Jacob, and Joseph

און ער האט באקומען זיינע שבעים שנה פון די אברהם יעקב ויוסף

English translation 1244

(five years from Abraham,

(ה' שנים פון אברהם,

English translation 1245

twenty-eight years from Jacob, and thirty-seven years from Joseph)

כ"ח שנה פון יעקב און ל"ז שנה פון יוסף)

English translation 1246

122),

122),

English translation 1247

and also seventy years from Adam the First 120).

און אויך שבעים שנה פון אדם הראשון 120).

English translation 1248

The Tzemach Tzedek asks in Sefer HaMitzvot 123 the question:

פרעגט דער צ"צ אין ספר המצוות 123) די שאלה:

English translation 1249

Since David received seventy years from the Patriarchs and seventy years from Adam HaRishon - "Why did he live only seventy years, for seemingly his days should have been one hundred and seventy years, according to the years that were subtracted from the life of Adam and the Patriarchs?"

וויבאלד אז דוד האט באקומען ע' שנה פון די אבות און ע' שנה פון אדה"ר - "מדוע לא חי כ"א ע' שנה דלכאורה הי' צ"ל ימי חייו ק"מ שנה כפי השנים שנחסרו מחיי אדם והאבות"?

English translation 1250

And one of the explanations regarding this is 124 - that Adam HaRishon gave him the externality of the seventy years,

און איינער פון די ביאורים בזה איז 124) - אז אדה"ר האט אים געגעבן די חיצוניות פון די ע' שנה,

English translation 1251

and the Patriarchs gave him the internality of the seventy years.

און די אבות האבן אים געגעבן די פנימיות הע' שנה.

English translation 1252

According to this, the explanation regarding the years of David, King Messiah, is also understandable:

עפ"ז איז אויך פארשטאנדיק דער ביאור בנוגע צו די שנים פון דוד מלכא משיחא:

English translation 1253

It is known that the Messiah

ידוע אז משיח

English translation 1254

(like David)

(אזוי ווי דוד)

English translation 1255

was also a "bar naflei" 125,

איז אויך געווען א "בר נפלי" 125),

English translation 1256

consequently, one must give him years so that he may have an existence. The question arises:

במילא דארף מען אים געבן שנים בכדי ער זאל האבן א קיום. ווערט די שאלה:

English translation 1257

Since David already used the seventy years - from where will the Messiah have an existence?

וויבאלד אז דוד האט שוין אויגענוצט די ע' שנה - פון וואנעט וועט משיח האבן א קיום?

English translation 1258

This is understandable according to the above:

איז דאס פארשטאנדיק ע"פ הנ"ל:

English translation 1259

David indeed received seventy years in externality and seventy years in internality,

דוד האט דאך באקומען ע' שנה בחיצוניות וע' שנה בפנימיות,

English translation 1260

and therefore he lived only seventy years

און דערפאר האט ער נאר געלעבט ע' שנה

English translation 1261

(from the seventy years in externality),

(פון די ע' שנה בחיצוניות),

English translation 1262

but the other seventy years did not emerge in actuality and revelation in externality.

אבער די אנדערע ע' שנה זיינען ניט ארויס בפועל ובגילוי בחיצוניות.

English translation 1263

However, in the future to come - when there will be a revelation of internality - then the Messiah will be revealed, also the seventy years in internality,

משא"כ לע"ל - ווען עס וועט זיין גילוי הפנימיות - וועט בא משיח נתגלה ווערן אויך די ע' שנה בפנימיות,

English translation 1264

and he will actually have the seventy years in addition to the seventy years in externality,

און ער וועט בפועל האבן די ע' שנה בנוסף צו די ע' שנה בחיצוניות,

English translation 1265

together - one hundred and seventy years,

צוזאמען - ק"מ שנה,

English translation 1266

until length of days - "like the days of a tree shall be the days of My people" 126,

ביז אריכות ימים - "כימי העץ ימי עמי" 126),

English translation 1267

until eternal life,

ביז חיים נצחיים,

English translation 1268

as it will be after the resurrection of the dead.

ווי ס'וועט זיין נאך תחיית המתים.

English translation 1269

And there is room to elaborate on all this.

ויש להאריך בכל זה.

English translation 1270

The matter in this daily study of the Rambam:

דער ענין אין דעם שיעור היומי ברמב"ם:

English translation 1271

In today's study, the Rambam writes 127:

אין היינטיקן שיעור שרייבט דער רמב"ם 127):

English translation 1272

"One who does not know the identity of the sin that he sinned,

"מי שלא נודע לו עצמו של חטא שחטא,

English translation 1273

even though he knows for certain that he transgressed...

אע"פ שידע בודאי שעבר...

English translation 1274

is exempt from a sin-offering,

ה"ז פטור מקרבן חטאת,

English translation 1275

as it is said 128: 'which he sinned therein,'

שנאמר 128) אשר חטא בה,

English translation 1276

until he knows the sin in which he sinned."

עד שידע החטא שחמא בו".

English translation 1277

Further in the study, he writes 129:

ווייטער אין דעם שיעור שרייבט ער129:

English translation 1278

"One who designates his sin-offering for the fat that he ate may not bring it for the Shabbat that he desecrated or for the blood that he ate,

"המפריש חטאתו על החלב שאכל לא יביאנה על השבת שחלל או על הדם שאכל,

English translation 1279

as it is said 130: 'and he shall bring his offering...

שנאמר 130) והביא קרבנו..

English translation 1280

for his sin which he sinned,'

על חטאתו אשר חטא,

English translation 1281

until his offering is for the sake of his sin, not that he should offer it from one sin for another sin,

עד שיהי' קרבנו לשם חטאו לא שיקריבנה מחטא על חטא,

English translation 1282

and if he offered it, it is invalid."

ואם הקריב פסלה".

English translation 1283

And in this there is a novelty and a wonderful lesson:

וואס אין דעם איז דא א חידוש און א לימוד נפלא:

English translation 1284

Even though together with the offering of the sin-offering one must repent 131

אע"פ וואס צוזאמען מיט הקרבת החטאת דארף מען תשובה טאן 131)

English translation 1285

("repent from his knowledge" 132,

("שב מידיעתו"132),

English translation 1286

and repentance is defined as the Rambam writes

און תשובה איז גדרה ווי דער רמב"ם שרייבט

English translation 1287

(in Hilchot Teshuvah 133)

(אין הל' תשובה133)

English translation 1288

- "that the sinner abandon his sin and remove it from his thoughts and resolve in his heart not to do it again...

- "שיעזוב החוטא חטאו ויסירו ממחשבתו ויגמור בלבו שלא יעשהו עוד..

English translation 1289

and the Knower of mysteries testify concerning him that he will not return to this sin forever"

ויעיד עליו יודע תעלומות שלא ישוב לזה החטא לעולם"

English translation 1290

(and as discussed at length previously 134)

(וכמדובר אמאל בארוכה 134)

English translation 1291

The wonderful novelty in this - that at the time he repents, it is in a manner that "the Knower of mysteries"

דער חידוש נפלא בזה - אז בשעת ער טוט תשובה איז דאס באופן אז "יודע תעלומות"

English translation 1292

(even though repentance is dependent on his knowledge,

(אע"פ וואס תשובה איז תלוי בידיעתו,

English translation 1293

the knowledge of the person)

ידיעת האדם)

English translation 1294

[testifies] "that he will not return to this sin forever"] - one might seemingly think that a sin-offering and repentance for one sin

שלא ישוב לזה החטא לעולם"] - וואלט מען לכאורה געקענט מיינען אז א קרבן חטאת ותשובה אויף איין חטא

English translation 1295

(fat)

(חלב)

English translation 1296

could atone also for a second sin

זאל קענען מכפר זיין אויך אויף א צווייטן חטא

English translation 1297

(blood);

(דם);

English translation 1298

Nevertheless, the law is that "one who designates his sin-offering for the fat that he ate may not bring it for the Shabbat that he desecrated or for the blood that he ate...

אעפ"כ איז דער דין אז "המפריש חטאתו על החלב שאכל לא יביאנה על השבת שחלל או על הדם שאכל..

English translation 1299

his offering shall be for the sake of his sin, not that he should offer it from one sin for another sin,

שיהי' קרבנו לשם חטאו לא שיקריבנה מחטא על חטא,

English translation 1300

and if he offered it, it is invalid"

ואם הקריב פסלה"

English translation 1301

[not like a guilt-offering which one may sometimes bring for several transgressions 135)]

[ניט ווי א קרבן אשם וואס מ'קען אמאל ברענגען אויף כמה עבירות 135)]

English translation 1302

- because the offering of the sin-offering and the repentance

- ווייל הקרבת החטאת והתשובה

English translation 1303

("repent from his knowledge")

("שב מידיעתו")

English translation 1304

must be for each specific sin individually;

דארף זיין אויף יעדער חטא פרטי באזונדער;

English translation 1305

the general repentance for all sins is not sufficient,

ס'איז ניט מספיק די תשובה כללית אויף כל החטאים,

English translation 1306

rather for each and every sin individually there must be a specific repentance and contemplation.

נאר אויף יעדער יעדער עס חטא באזונדער דארף זיין א תשובה והתבוננות פרטית.

English translation 1307

Here we see in the revealed aspect of the Torah the matter that the Mitteler Rebbe writes 136,

וואס דא זעט מען אין נגלה דתורה דעם ענין וואס דער מיטעלער רבי שרייבט136,

English translation 1308

that general contemplation is not enough,

אז ס'איז ניט גענוג התבוננות כללית,

English translation 1309

rather it must descend into specific contemplation, etc.

נאר עס דארף אראפקומען אין התבוננות פרטית כו'.

English translation 1310

Afterwards, the Rambam adds:

דערנאך איז דער רמב"ם מוסיף:

English translation 1311

"Beyond this, they said: One who designates his sin-offering for the fat that he ate yesterday may not bring it for the fat that he ate today." And the Rambam adds - "And if he brought it,"

"יתר על זה אמרו הפריש חטאתו על חלב שאכל אמש לא יביאנה על חלב שאכל היום". און דער רמב"ם איז מוסיף - "ואם הביא",

English translation 1312

and regarding this there are two versions 137):

און אין דעם זיינען פאראן צוויי נוסחאות 137):

English translation 1313

One version - "And if he brought it, it atones,"

איין נוסח - "ואם הביא כפר",

English translation 1314

and a second version - "And if he brought it, it does not atone."

און א צווייטער נוסח - "ואם הביא לא כפר".

English translation 1315

And one may say the difference between the two versions - depends on the difference in the manner and strength of the atonement of a sin-offering:

ויש לומר דער חילוק צווישן די צוויי נוסחאות - הענגט אפ אים דעם חילוק באופן ותוקף הכפרה פון א קרבן חטאת:

English translation 1316

In the verse it states explicitly that a sin-offering effects atonement - "and it shall be forgiven him" 138).

אין פסוק שטייט בפירוש אז א קרבן חטאת טוט אויף כפרה - "ונסלח לו" 138).

English translation 1317

Nevertheless, we see that after a sin-offering one sometimes brings a burnt-offering,

אעפ"כ זעט מען אז נאך א חטאת ברענגט מען לפעמים א קרבן עולה,

English translation 1318

because a burnt-offering is analogous to a "gift" that comes after the "advocate,"

ווייל אן עולה איז בדוגמא ווי א "דורון" וואס קומט נאך דעם "פרקליט",

English translation 1319

which effects that he should be "pleasing and beloved before Him, blessed be He"

וואס טוט אויף אז ער זאל זיין "מרוצה וחביב לפניו ית'"

English translation 1320

(as explained in Iggeret HaKodesh 139).

(כמבואר באגה"ת139).

English translation 1321

We see from this that there are levels in the atonement of a sin-offering - that even though a sin-offering effects atonement,

זעט מען דערפון אז עס זיינען דא דרגות אין די כפרה פון א חטאת - אז אע"פ וואס א חטאת טוט אויף כפרה,

English translation 1322

one sometimes needs a burnt-offering in order to be "pleasing, etc."

דארך מען אמאל אן עולה בכדי זין "מרוצה כו'".

English translation 1323

And based on this, one can also consider regarding the atonement of a sin-offering itself:

ועפ"ז קען מען אויך קלערן בנוגע צו די כפרה פון א קרבן חטאת עצמה:

English translation 1324

Whether the sin-offering effects a complete and absolute atonement;

צי דער קרבן חטאת טוט אויף א כפרה גמורה ממש;

English translation 1325

Or a sin-offering does not effect a complete atonement.

אדער א חטאת טוט ניט אויף א כפרה גמורה.

English translation 1326

And according to this, one can explain the difference between the two versions mentioned above:

און לויט דעם קען מען מסביר זיין דעם חילוק צווישן די צוויי נוסחאות הנ"ל:

English translation 1327

Regarding a second sin in general - it is a clear matter

בנוגע צו א צווייטער חטא בכלל - איז א דבר ברור

English translation 1328

(according to all opinions)

(לכולי עלמא)

English translation 1329

that one cannot bring a sin-offering that was designated for one sin for the sake of a second sin,

אז מ'קען ניט ברענגען א חטאת וואס מ'האט מפריש געווען אויף איין חטא צוליב א צווייטן חטא,

English translation 1330

"And if he offered it, it is invalid";

"ואם הקריב פסלה";

English translation 1331

However, when it concerns the same sin

בשעת עס רעדט זיך אבער וועגן דעם זעלבן חטא

English translation 1332

(forbidden fat,

(חלב,

English translation 1333

for example)

לדוגמא)

English translation 1334

- the difference is only whether he transgressed it today or yesterday

- דער חילוק איז נאר צי ער האט אויף דעם עובר געווען היינט אדער נעכטן

English translation 1335

("He designated his sin-offering for the forbidden fat that he ate last evening" and he brings it "for the forbidden fat that he ate today")

("הפריש חטאתו על חלב שאכל אמש" און ער ברענגט דאס "על חלב שאכל היום")

English translation 1336

- precisely here one can consider whether a sin-offering effects a complete atonement,

- אט דא קען מען קלערן צי א קרבן חטאת טוט אויף א כפרה גמורה,

English translation 1337

in which case "if he brought it, it atones",

וואס דעמולט איז "אם הביא כפר",

English translation 1338

or it does not effect a complete atonement,

אדער דאס טוט ניט אויף קיין כפרה גמורה,

English translation 1339

in which case "if he brought it, it does not atone".

וואס דעמולד איז "אם הביא לא כפר".

English translation 1340

And in this consists the difference between the versions,

און אין דעם באשטייט דער חילוק צווישן די נוסחאות,

English translation 1341

and the commentators who learn according to one version or according to the second version.

און די מפרשים וואס לערנען לויט איין נוסח אדער לויט דעם צווייטן נוסח.

English translation 1342

And in the inner aspect of the matters - it can be said,

ובפנימיות הענינים - יש לומר,

English translation 1343

that this depends on the fact that each day has a distinct garment

אז דאס איז תלוי בזה וואס יעדער טאג האט א באזונדער לבוש

English translation 1344

(as explained in the matter of "And Avraham was old, coming in days" 140).

(כמבואר בענין "ואברהם זקן בא בימים" 140)).

English translation 1345

And based on this one can consider - if "he designated his sin-offering for the forbidden fat that he ate last evening" and he brings it "for the forbidden fat that he ate today" - whether "it atones" because this is the same "light",

וואס עפ"ז קען מען קלערן - אויב "הפריש חטאתו על חלב שאכל אמש" און ער ברענגט עס "על חלב שאכל היום" - צי "כפר" וויבאלד אז דאס איז דער זעלבער "אור",

English translation 1346

and the difference is only in the garment

און דער חילוק איז נאר אין דעם לבוש

English translation 1347

(the day);

(דער יום);

English translation 1348

or "it does not atone" because each garment

אדער "לא כפר" וויבאלד אז יעדער לבוש

English translation 1349

(day)

(יום)

English translation 1350

requires a distinct offering.

דארף האבן א באזונדער קרבן.

English translation 1351

However, regarding one who designates a sin-offering for the forbidden fat and he wishes to bring it for the blood - two distinct lights - it is a clear matter that the offering is invalid.

משא"כ בנוגע המפריש חטאת על החלב און ער ווילך עס ברענגען על הדם - צוויי באזונדערע אורות - איז א דבר ברור אז דער קרבן איז פסול.

English translation 1352

Now we already certainly stand in a time when one no longer needs to come to sin-offerings,

איצטער שטייט מען שוין זיכער אין א צייט ווען מ'דארף שוין ניט אנקומען צו קרבנות חטאות,

English translation 1353

for all sins have already been finished - as is understood from that which the Torah has ruled 141) that "all the ends have passed",

ווארום ס'איז שוין כלו כל החטאים - כמובן פון דעם וואס תורה האט אפ'געפסק'נט 141) אז "כלו כל הקיצין",

English translation 1354

and especially after the prince of our generation testified that everything has already been completed and everything is already in perfection,

ובפרט לאחרי ווי נשיא דורנו האט מעיד געווען אז מ'האט שוין אלץ פארענדיקט און ס'איז שוין אלץ בשלימות,

English translation 1355

it only needs to be "stand ready, all of you",

עס דארף נאר זיין "עמדו הכן כולכם",

English translation 1356

And all Jews are openly in the aspect of "daughters of Israel",

און אלע אידן זיינען בגלוי בבחי' "בנות ישראל",

English translation 1357

and beyond this - "daughters of Jerusalem",

ולמעלה מזה - "בנות ירושלים",

English translation 1358

corresponding to the four letters of the name Havayah above and below and the name Adonai,

כנגד די ד' אותיות דשם הוי' דלעילא ודלתתא ושם אדנ-י,

English translation 1359

connected with the four worlds etc. - such that there exists the "See, I have placed before you today",

פארבונדן מיט די ד' עולמות וכו' - אזוי אז ס'איז דא דער "ראה אנכי נותן לפניכם היום",

English translation 1360

in a manner revealed to the eye of all.

באופן גלוי לעין כל.

English translation 1361

And "the Holy One, blessed be He, desired to merit Israel" - because "and Your people are all righteous",

און "רצה הקב"ה לזכות את ישראל" - ווארום "ועמך כולם צדיקים",

English translation 1362

And one only needs to come to one mitzvah,

און מ'דארף נאר אנקומען צו א מצוה אחת,

English translation 1363

in thought,

במחשבה,

English translation 1364

in speech or in deed,

בדיבור אדע במעשה,

English translation 1365

in order to tip the scales for himself and for the entire world to the side of merit and bring about for him and for them salvation and deliverance 142).

בכדי מכריע זיין את עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות וגרם לו ולהם תשועה והצלה 142).

English translation 1366

And especially after all the decrees and troubles that Jews have suffered - as the middle Rebbe writes that "it shall not be again" 143),

ובפרט לאחרי די אלע גזירות וצרות וואס אידן האבן געליטן - ווי דער מיטעלער רבי שרייבט אז "לא יהי' עוד" 143),

English translation 1367

and now there will surely be the order of "in stillness and in quietness shall you be saved" 144),

און איצטער וועט זיכער זיין דער סדר פון "בשובה ובנחת תושעון" 144),

English translation 1368

speedily in our days, literally,

במהרה בימינו ממש,

English translation 1369

immediately and at once, literally.

תיכף ומיד ממש.

English translation 1370

We will conclude by reviewing the point once again:

מ'וועט מסיים זיין מיט נאכאמאל איבער'חזר'ן די נקודה:

English translation 1371

That every Jew,

אז יעדער איד,

English translation 1372

men, women, and children,

אנשים נשים וטף,

English translation 1373

has the mission to publicize,

האט די שליחות צו מפרסם זיין,

English translation 1374

and in ways of courtesy,

ובדרכי נימוס,

English translation 1375

the teaching of the Mishnah regarding the "four categories among givers of charity" and "four categories among those who attend the study hall" - both regarding oneself increasing in Torah and charity,

הוראת המשנה וועגן די "ארבע מדות בנותני צדקה" און "ארבע מדות בהולכי בית המדרש" - סיי בנוגע צו אליין מוסיף זיין אין תורה וצדקה,

English translation 1376

and also influencing others that they should do this.

און סיי משפיע זיין אויף אנדערע אז זיי זאלן דאס טאן.

English translation 1377

And may it be His will that through accepting these good resolutions it will bring, in a revealed and actual manner, the reward,

ויה"ר אז דורך אננעמען די החלטות טובות וועט דאב ברענגען ובגילוי ובפועל דעם שכר,

English translation 1378

even in this darkness of exile,

אפילו אין דעם חושך הגלות,

English translation 1379

"For darkness shall cover the earth and thick darkness the nations" 145) - it will be "upon you shall shine the Lord, and His glory upon you shall be seen" 145)

"החושך יכסה ארץ וערפל לאומים" 145) - וועט זיין "עליך יזרח ה' וכבודו עליך יראה" 145)

English translation 1380

Until the main reward,

ביז דער עיקר השכר,

English translation 1381

and the singular reward,

און איינציקער שכר,

English translation 1382

and the reward that is relevant now more than anything - the true and complete redemption through our righteous Mashiach,

און דער שכר וואס איז נוגע איצטער מער פאר אלץ - די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 1383

immediately and at once, literally,

תיכף ומיד ממש,

English translation 1384

and out of joy and goodness of heart.

ומתוך שמחה וטוב לבב.