English translation — שיחת יום ב' דחג השבועות (יום שבת קודש) ה'תשמ"ו.

English translation 1

His Holy Majesty the Rebbe, may he live for many good days, Amen, sanctified his holy hands for the meal.

כ"ק אדמו"ר שליט"א נטל ידיו הק' לסעודה.

English translation 2

[In the first sichos and part of the third and fourth sichos, edited by His Holy Majesty the Rebbe, may he live for many good days, Amen, and printed above (p. 694 and onward).

[ב' שיחות הראשונות וחלק משיחה הג' והד' הוגהו ע"י כ"ק אדמו"ר שליט"א ונדפסו לעיל (ע' 694 ואילך).

English translation 3

The parts of these sichos not included in the above are presented below].

החלקים משיחות אלו שלא נכללו בהנ"ל - באים להלן].

English translation 4

When it was discussed

כשדובר

English translation 5

(note 5 at its end)

(הערה 5 בסופה)

English translation 6

that the Holy One, blessed be He's decision to give the Torah to Israel was already before creation,

שהחלטת הקב"ה ליתן תורה לישראל היתה כבר לפני הבריאה,

English translation 7

as our Rabbis, of blessed memory, said: "In the beginning, for the sake of the Torah etc. and for the sake of Israel",

כמארז"לו "בראשית בשביל התורה כו' ובשביל ישראל",

English translation 8

as is known that two interpretations in one word are related to each other,

כידוע שב' פירושים בתיבה אחת שייכים זל"ז,

English translation 9

to the point that they become unified,

ועד שמתאחדים,

English translation 10

like the teaching of "sha'atnez" 2,

כהלימוד ב"שעטנז" 2,

English translation 11

that the three words "shua", "tavui", and "nuz" come in the interpretation of one word,

שהג' תיבות "שוע" "טווי" "ונוז" באים בפירוש תיבה אחת,

English translation 12

and so too with two matters

וכ"ה בב' ענינים

English translation 13

(Torah and Israel)

(תורה וישראל)

English translation 14

in the interpretation of "Bereishis" - it is mentioned,

בפירוש "בראשית" - נזכר,

English translation 15

that there is also in our case three matters - why all matters of the Giving of the Torah are connected with "the third":

שי"ל שגם בנדו"ד ישנם ג' ענינים - ווארום אלע ענינים פון מ"ת זיינען פארבונדן מיט "תליתאי":

English translation 16

(In the beginning for the sake of)

(בראשית בשביל ה)

English translation 17

Torah by itself and

תורה בפ"ע ו

English translation 18

(In the beginning for the sake of)

(בראשית בשביל)

English translation 19

Israel by itself,

ישראל בפ"ע,

English translation 20

and how Torah and Israel become one thing,

און ווי תורה וישראל ווערן איין זאך,

English translation 21

which then brings to both of them an incomparable elevation.

וואס דעמולט קומט צו אין זיי ביידע אן עילוי שלא בערך.

English translation 22

[Continuing from the lesson of the fixed day (the second day) of Shavuos falling on Shabbos as the fixed day of the Giving of the Torah the first time [section 6] - it was said:]

[בהמשך לההוראה מקביעות (יום ב') דחגה"ש ביום השבת כהקביעות דמ"ת בפעם הראשונה [סעיף ו] - נאמר:]

English translation 23

1) And although this is the fixed day of the second day of Shavuos,

1) ואע"פ אז דאס איז דער קביעות פון יום ב' דחגה"ש,

English translation 24

when we do not read the Ten Commandments but another Torah reading

ווען מ'לייענט ניט די עשרת הדברות נאר אן אנדער קריאה בתורה

English translation 25

[even though all parts of the Torah are a part of one Torah,

[כאטש אז אלע חלקי התורה זיינען א חלק פון תורה אחת,

English translation 26

and they all have the same force and holiness,

און האבן אלע דעם זעלבן תוקף וקדושה,

English translation 27

as the Rambam writes 3 that even matters in the Torah that are from one extreme to the other have the same force and holiness,

ווי דער רמב"ם שרייבט 3 אז אפילו ענינים אין תורה וואס זיינען מן הקצה אל הקצה האבן דעם זעלבן תוקף וקדושה,

English translation 28

nevertheless, there is a difference as to which matter in the Torah is read publicly],

פונדעסטוועגן איז דא א חילוק וועלכן ענין אין תורה מ'לייענט בגלוי],

English translation 29

nevertheless, there is an advantage in the second day of Shavuos

אעפ"כ איז דא א מעלה אין יום ב' דחגה"ש

English translation 30

(in this year)

(בשנה זו)

English translation 31

over the first day, being Shabbos,

לגבי יום א' זייענדיק יום השבת,

English translation 32

when the Giving of the Torah occurred the first time. And this also has an influence on the first day of Shavuos,

ווען ס'איז געווען מ"ת בפעם הראשונה. און דאס האט אויך א השפעה אויף דעם ערשטן טאג שבועות,

English translation 33

the eve of Shabbos,

ערב שבת,

English translation 34

as discussed 4.

כמדובר 4.

English translation 35

(2) And the lesson of Shavuos falling on Shabbos - when all Jews become unified in the matter of the prohibition of work and the obligation of Shabbos delight and "all your work is done" 5 is understandable even to a small child,

(2) און די הוראה פון קביעות חגה"ש בשבת - ווען אלע אידן ווערן נתאחד אין דעם ענין פון איסור מלאכה וחיוב עונג שבת און "כל מלאכתך עשוי'" 5 איז פארשטאנדיק אויך צו א קליין קינד,

English translation 36

because one also educates a child in the matter of Shabbos

ווארום מ'איז מחנך אויך א קינד אין דעם ענין פון שבת

English translation 37

(which at the Giving of the Torah all Jews were like an infant in school 6],

(וואס בא מ"ת זיינען אלע אידן געווען ווי א תינוק בבית הספר 6],

English translation 38

as explained in the laws of Shabbos 7

כמבואר בהל' שבת 7

English translation 39

[and on the contrary - specifically in the laws of Shabbos are the laws regarding education of a minor in general explained].

[ואדרבה - דוקא אין הל' שבת זיינען מבואר די דינים וועגן חינוך הקטן בכלל].

English translation 40

As the matter is simply - that the matter of Shabbos is understandable to children simply,

ווי דער ענין איז בפשטות - אז ענין השבת איז פארשטאנדיק צו קינדער בפשטות,

English translation 41

more than other matters:

מער ווי אנדערע ענינים:

English translation 42

When it comes to the festival of Pesach,

ווען עס רעדט זיך וועגן חג הפסח,

English translation 43

a remembrance of the Exodus from Egypt - one must first tell the child that there was a Pharaoh, king of Egypt, who enslaved the Jews,

זכר ליצי"מ - דארף מען פריער דערציילן דעם קינד אז ס'איז געווען א פרעה מלך מצרים וועלכער האט משעבד געווען אידן,

English translation 44

and afterwards the Almighty took them out of Egypt etc.,

און דערנאך האט זיי דער אויבערשטער ארויסגענומען פון מצרים וכו',

English translation 45

and so too regarding other festivals;

וכיו"ב בנוגע צו אנדערע ימים טובים;

English translation 46

When it comes, however, to Shabbos - one need not come to any matters,

ווען עס רעדט זיך אבער וועגן שבת - דארף מען ניט אנקומען צו קיינע ענינים,

English translation 47

because the child himself knows simply that there is a Creator of the world and its Leader,

ווארום דער קינד ווייסט אליין בפשטות אז ס'איז דא א בורא עולם ומנהיגו,

English translation 48

as he says in "Modeh Ani" every morning "I give thanks before You, living and eternal King etc.",

ווי ער זאגט אין "מודה אני" יעדער פרי-מארגן "מודה אני לפניך מלך חי וקיים כו'",

English translation 49

he knows that there is a Creator of the world,

ווייסט ער אז ס'איז דא א בורא עולם,

English translation 50

and together with this He is the Creator of the world and its Leader. Even if one would say that the child does not know on his own that the Creator of the world is also his Leader - he understands this simply

וביחד עם זה איז ער בורא עולם ומנהיגו. אפילו אויב מ'וועט זאגן אז דער קינד ווייסט ניט פון זיך אליין אז דער בורא עולם איז אויך מנהיגו - פארשטייט ער דאס בפשטות

English translation 51

(when one explains it to him)

(בשעת מ'איז אים דאס מסביר)

English translation 52

from his father:

פון זיין פאטער:

English translation 53

Together with the fact that his father and mother gave birth to him,

ביחד עם זה וואס זיין פאטער און מוטער האבן אים געבוירן,

English translation 54

his father is also his leader. And when Shabbos comes - it is just as his father rests, so too

איז זיין פאטער אויך מנהיגו. און בשעת עס קומט שבת - איז כשם ווי זיין פאטער רוט זיך אפ, אזוי

English translation 55

(so to speak)

(כביכול)

English translation 56

the Almighty also rests,

רוט זיך אויך אפ דער אויבערשטער,

English translation 57

the Creator of the world and its Leader.

דער בורא עולם ומנהיגו.

English translation 58

Consequently, one can also easily make him understand the superiority of Shavuos in the fixed day of this year when for all Jews

במילא קען מען אים אויך געבן לייכט צו פארשטיין דער עילוי פון חגה"ש בקביעות שנה זו ווען ביי אלע אידן

English translation 59

(both in the Land of Israel and in the Diaspora)

(בין בא"י בין בחו"ל)

English translation 60

it is the day of Shabbos,

איז דאס יום השבת,

English translation 61

when "all your work is done". And who brings about "your work is done"? Not a created being,

ווען "כל מלאכתך עשוי'". און ווער טוט אויף דער "מלאכתך עשוי'"? ניט א נברא,

English translation 62

but the Almighty. Which even a child understands,

נאר דער אויבערשטער. וואס אויך א קינד פארשטייט,

English translation 63

that a created being,

אז א נברא,

English translation 64

no matter how great he may be,

ווי גרויס ער זאל נאר זיין,

English translation 65

even through a service of "with all your might" 8,

אפילו ע"י אן עבודה "בכל מאדך" 8,

English translation 66

cannot bring about that "your work is done" in perfect completeness,

קען ניט אויפטאן אז עס זאל זיין "מלאכתך עשוי'" בתכלית השלימות,

English translation 67

because a created being is still limited. But when the Almighty brings about "your work is done" - it is in perfect completeness.

ווארום דער נברא איז פארט א מוגבל. אבער בשעת דער אויבערשטער טוט אויף "מלאכתך עשוי'" - איז דאס בתכלית השלימות.

English translation 68

And the determination of "the time of the giving of our Torah" in this year on the day of Shabbat gives even more strength for love and unity of Israel,

און דער קביעות פון "זמן מתן תורתנו" בשנה זו ביום השבת - גיט נאכמער כח אויף אהבת ואחדות ישראל,

English translation 69

"as one man with one heart"9,

"כאיש אחד בלב אחד" 9,

English translation 70

not only "as one man"

ניט נאר "כאיש אחד"

English translation 71

(love of Israel),

(אהבת ישראל),

English translation 72

a unity in action,

אן התאחדות בפועל,

English translation 73

but not necessarily in the inwardness of his heart,

אבער ניט דוקא בפנימיות לבבו,

English translation 74

like the service of the Beinoni,

ע"ד עבודת הבינוני,

English translation 75

who stands at the ultimate perfection in actual deed,

וועלכער שטייט בתכלית השלימות במעשה בפועל,

English translation 76

even though his inwardness has not yet been transformed10,

אע"פ וואס פנימיותו איז נאך ניט נהפך געווארן 10,

English translation 77

but also "with one heart"

נאר אויך "בלב אחד"

English translation 78

(unity of Israel),

(אחדות ישראל),

English translation 79

a unity also from the aspect of the inwardness of the heart.

אן אחדות אויך מצד פנימיות הלב.

English translation 80

And one has the powers to carry this out from within delight

און מ'האט די כחות אויף דאס דורכפירן מתוך עונג

English translation 81

(delight of Shabbat)

(עונג שבת)

English translation 82

and joy

און שמחה

English translation 83

("and on your joyous occasions — these are Shabbats"11),

("וביום שמחתכם - אלו שבתות" 11),

English translation 84

in addition to the joy of Yom Tov.

נוסף לשמחת יו"ט.

English translation 85

And since one has the powers,

און וויבאלד אז מ'האט די כחות,

English translation 86

one can certainly fulfill this in actual practice.

קען מען דאס זיכער מקיים זיין בפועל ממש.

English translation 87

And may it be His will that "so may it be for us"

ויה"ר אז "כן תהי' לנו"

English translation 88

(in the language of the Havdalah text which is recited at the conclusion of Shabbat),

(בלשון פון נוסח ההבדלה וועלכע מ'זאגט במוצאי שבת),

English translation 89

which is not merely a language of promise,

וואס דאס איז ניט בלויז א לשון של הבטחה,

English translation 90

but also a command that Jews should utilize the powers that have been given to them,

נאר אויך א ציווי אז אידן זאלן אויסנוצן די כחות וועלכע מ'האט זיי געגעבן,

English translation 91

whereby the matter is then actualized,

וואס דעמולט ווערט דער ענין אויפגעטאן בפועל,

English translation 92

and from within joy and from within true delight.

ומתוך שמחה ומתוך עונג אמיתי.

English translation 93

It was discussed here regarding the lesson in the matter of love and unity of Israel from the weekly portion,

דובר כאן ע"ד ההוראה בענין אהבת ואחדות ישראל מפרשת השבוע,

English translation 94

Parshat Nasso,

פ' נשא,

English translation 95

that there are in this many hints and lessons including regarding action,

שיש בזה ריבוי רמזים והוראות כולל בנוגע לפועל,

English translation 96

but the content of the entire portion is expressed in the name of the portion — "Nasso",

אבל תוכן כל הפרשה גיט זיך ארויס בשם הפרשה - "נשא",

English translation 97

which is understood even by one who does not know what is being said but knows the Holy Tongue,

שזה מובן גם למי שלא ידע מאי קאמר אבל יודע לשון הקודש,

English translation 98

including the interpretation of the word "Nasso"

כולל הפירוש בתיבת "נשא"

English translation 99

(and if he does not understand on his own,

(ואם לא מבין מצ"ע,

English translation 100

it is within his capacity to understand when they explain the interpretation to him).

ה"ז בגדרו להבין כשמסבירים לו הפירוש).

English translation 101

And it was discussed that the lesson from "Nasso" is — the matter of counting in the manner of "naso" (elevation),

ודובר שההוראה מ"נשא" היא - ענין המנין באופן דנשיאות,

English translation 102

which indicates the affection for Israel in a revealed manner:

שזה מורה על חיבתן של ישראל באופן גלוי:

English translation 103

counting Israel in general indicates the affection for Israel,

מנין ישראל בכלל מורה על חיבתן של ישראל,

English translation 104

and all the more so counting in the manner of "Nasso",

ועאכו"כ מנין באופן של "נשא",

English translation 105

which indicates the affection for Israel in a manner of elevation

שמורה על חיבתן של ישראל באופן של נשיאות

English translation 106

(as explained above from section 699 onward).

(כמבואר לעיל ס"ע 699 ואילך).

English translation 107

And in continuation of the matter he said:

ובהמשך הענין אמר:

English translation 108

Also regarding stars, the language of counting appears — "He counts the number of the stars"12

אויך בנוגע צו כוכבים שטייט דער לשון מנין - "מונה מספר לכוכבים" 12

English translation 109

[as Rashi brings13 regarding Jews].

[ווי רש"י ברענגט 13 בנוגע צו אידן].

English translation 110

But with this, one does not find a counting

אבער דערביי געפינט מען ניט א מנין

English translation 111

(of stars)

(פון כוכבים)

English translation 112

explicitly in the Written Torah:

בגלוי אין תושב"כ:

English translation 113

In the Oral Torah it states14 that there are seven planets. And even that which is stated in the Written Torah15 that there are "the two great luminaries" — it is understood and simple that regarding two items it is not possible to speak of the true concept of counting. A true counting is at least of three things,

אין תושבע"פ שטייט 14 אז עס זיינען דא שבעה כוכבי לכת. און אפילו דאס וואס שטייט אין תושב"כ 15 אז עס זיינען דא "שני המאורות הגדולים" - איז מובן ופשוט אז בא שני ענינים איז ניט שייך זאגן אמיתית ענין המנין. מנין אמיתי איז לכל הפחות אויף דריי זאכן,

English translation 114

and for the most part — it is a count of many more than that. As this is according to the custom of Israel

וע"פ רוב - איז א מנין פון א סאך מער דערפון. ווי דאס איז ע"פ מנהג ישראל

English translation 115

[which is Torah,

[וואס תורה היא,

English translation 116

as it states in responsa16 regarding testimony and wills (may each one live until one hundred and twenty years)],

ווי עס שטייט אין תשובות 16 בנוגע צו עדות אין צוואות (יעדערער זאל לעבן עד מאה ועשרים שנה)],

English translation 117

that a minyan is at least of ten.

אז א מנין איז עכ"פ פון עשרה.

English translation 118

However, regarding the Children of Israel, their counting is stated explicitly and openly in the Written Torah,

משא"כ בנוגע צו בני ישראל שטייט זייער מנין בפירוש ובגלוי אין תושב"כ,

English translation 119

which proves that the affection for them is revealed,

וואס דאס באווייזט אז די חיבה צו זיי שטייט בגלוי,

English translation 120

even to the extent of "Nasso",

ביז אין אן אופן פון "נשא",

English translation 121

as above.

כנ"ל.

English translation 122

And based on this, the additional superiority in the matter of love and unity of Israel in "the time of the giving of our Torah" in the determination of this year is understood:

ועפ"ז איז מובן דער עילוי נוסף בענין אהבת ואחדות ישראל ב"זמן מתן תורתנו" בקביעות שנה זו:

English translation 123

In this year

בשנה זו

English translation 124

(when Shavuot falls on Shabbat)

(ווען שבועות איז חל בשבת)

English translation 125

it occurs that before the time of the giving of our Torah, one completed studying

קומט אויס אז לפני זמן מתן תורתנו האט מען אפגעלערנט

English translation 126

(in the Chumash-Rashi-Tanya lessons)

(בשיעורי חת"ת)

English translation 127

and reviewed the entire Parshat Nasso,

און מעביר געווען גאנץ פ' נשא,

English translation 128

and afterwards one will further study the entire Parshat Nasso

און דערנאך וועט מען ווייטער לערנען גאנץ פ' נשא

English translation 129

(beginning from the reading in Mincha of this Shabbat)

(אנהויבנדיק פון די קריאה במנחת שבת זה)

English translation 130

during the week after the time of the giving of our Torah

במשך דער וואך נאך זמן מתן תורתנו

English translation 131

(and the reading of Parshat Nasso — on the following Shabbat).

(און קריאת פ' נשא - בשבת הבאה).

English translation 132

This is a unique determination specifically in this year:

וואס דאס איז א קביעות מיוחדת דוקא בשנה זו:

English translation 133

"We always read Parshat Bamidbar Sinai before Atzeret"17.

"לעולם קורין פרשת במדבר סיני קודם עצרת" 17.

English translation 134

However,

משא"כ

English translation 135

(the entire)

(גאנץ)

English translation 136

Parshat Nasso is sometimes read

פ' נשא לייענט מען אמאל

English translation 137

(also)

(אויך)

English translation 138

before Atzeret,

קודם עצרת,

English translation 139

but sometimes

אבער אמאל

English translation 140

(on that Shabbat)

(אין דעם שבת)

English translation 141

after Atzeret. And in this itself

לאחרי עצרת. ובזה גופא

English translation 142

(when one reads Parshat Nasso after Atzeret)

(בשעת מ'לייענט פ' נשא לאחרי עצרת)

English translation 143

there is a difference,

איז דא א חילוק,

English translation 144

that sometimes one reads

אז אמאל לייענט מען

English translation 145

(the entire)

(גאנץ)

English translation 146

Parshat Nasso only after Atzeret,

פ' נשא נאר לאחרי עצרת,

English translation 147

and sometimes — when Shavuot falls on Shabbat

און אמאל - ווען שבועות איז חל להיות בשבת

English translation 148

(in the determination of this year)

(בקביעות שנה זו)

English translation 149

— one reviews the entire Parshat Nasso before the time of the giving of our Torah18 in addition to that which one studied it in the Chumash-Rashi-Tanya lessons of the preceding week,

- איז מען מעביר גאנץ פ' נשא פאר זמן מתן תורתנו 18 נוסף לזה וואס מ'האט עס געלערנט אין די שיעורי חת"ת פון שבוע שלפנ"ז,

English translation 150

and afterwards

און דערנאך

English translation 151

(after the time of the giving of our Torah)

(נאך זמן מתן תורתנו)

English translation 152

one studies and reads again the entire Parshat Nasso

לערנט מען און מ'לייענט נאכאמאל גאנץ פ' נשא

English translation 153

(and the reading of the entire portion is on the Shabbat after the time of the giving of the Torah).

(און קריאת כל הפרשה איז אין דעם שבת שלאחרי זמן מ"ת).

English translation 154

Based on this and based on what was explained above

עפ"ז וע"פ המבואר לעיל

English translation 155

(that "Nasso" indicates the affection and elevation of Jews in a revealed manner)

(אז "נשא" באווייזט אויף די חיבה ונשיאות פון אידן באופן גלוי)

English translation 156

it follows — that before one comes to the time of the giving of our Torah

קומט אויס - אז נאך איידער מ'קומט צו זמן מתן תורתנו

English translation 157

(in this year),

(בשנה זו),

English translation 158

one has, in the ultimate revelation, the matter of "Nasso",

האט מען בתכלית הגילוי דעם ענין פון "נשא",

English translation 159

the elevation of the Children of Israel — love and unity of Israel,

נשיאות בני ישראל - אהבת ואחדות ישראל,

English translation 160

and one receives the Torah in a new manner

און מ'איז מקבל די תורה באופן חדש

English translation 161

(in this year)

(בשנה זו)

English translation 162

in a state and condition of elevation;

אין א מעמד ומצב פון נשיאות;

English translation 163

from which it is understood that at the time one comes to the time of the giving of our Torah itself,

וואס דערפון איז מובן אז בשעת מ'קומט צו זמן מתן תורתנו עצמו,

English translation 164

an even higher perfection in "Nasso" comes about,

קומט צו נאך א העכערע שלימות אין "נשא",

English translation 165

love and unity of Israel.

אהבת ואחדות ישראל.

English translation 166

And the explanation:

והביאור:

English translation 167

Although at the time of the Giving of the Torah there was the Giving of the Torah

אע"פ וואס בא מתן תורה איז געווען נתינת התורה

English translation 168

(“He gave us His Torah”)

("נתן לנו את תורתו")

English translation 169

and the Receiving of the Torah,

וקבלת התורה,

English translation 170

and so it repeats itself in a new manner each year at the time of the Giving of our Torah — it is nevertheless known that this is also connected and dependent on the preparation in the days preceding it,

און אזוי חזר'ט זיך עס איבער באופן חדש מידי שנה בשנה בזמן מתן תורתנו - איז אבער ידוע אז דאס איז אויך פארבונדן און תלוי אין די הכנה בהימים שלפנ"ז,

English translation 171

the days of the Counting of the Omer,

די טעג פון ספירת העומר,

English translation 172

which are a preparation for the Receiving of the Torah19. Specifically through the preparation of “seven weeks”20,

וועלכע זיינען א הכנה צו קבלת התורה 19. דוקא דורך די הכנה פון "שבעה שבועות" 20,

English translation 173

and “seven complete weeks”21 — the fiftieth day is thereby established,

און "שבע שבתות תמימות" 21 - ווערט אויפגעמאכט דער יום החמשים,

English translation 174

the time of the Giving of our Torah22.

זמן מתן תורתנו 22.

English translation 175

And within this itself there are levels:

ובזה גופא זיינען פאראן דרגות:

English translation 176

There can be “seven weeks” but not “complete”,

עס קען זיין "שבעה שבועות" און ניט "תמימות",

English translation 177

therefore a second verse is needed where it also says “complete”. And so it is also understood that in the service of “completeness” itself there are levels.

דערפאר דארף מען האבן א צווייטן פסוק וואו עס שטייט אויך "תמימות". און אזוי איז אויך מובן אז אין די עבודה פון "תמימות" גופא זיינען דא דרגות.

English translation 178

As explained in Tanya23 regarding the service of repentance,

ע"ד המבואר בתניא 23 בנוגע לעבודת התשובה,

English translation 179

that “the essence of repentance is in the heart, and the heart contains many aspects and levels, everything according to the person, the time, and the place”,

אז "עיקר התשובה בלב והלב יש בו בחי' ומדרגות רבות והכל לפי מה שהוא אדם ולפי הזמן והמקום",

English translation 180

according to Torah and according to nature which the Holy One, blessed be He, implanted, there are always changes in the heart,

ע"פ התורה וע"פ הטבע שהטביע הקב"ה זיינען שטענדיק דא שינויים אין לב,

English translation 181

and according to the changes in the action and state of the heart,

און לויט די שינויים במעשה ומצב הלב,

English translation 182

the service of repentance must also be.

דארף אויך זיין עבודת התשובה.

English translation 183

Similarly regarding the preparation for the time of the Giving of our Torah in the manner of “completeness” — there are in this many levels.

עד"ז בנוגע צו די הכנה צו זמן מתן תורתנו באופן פון "תמימות" - זיינען אין דעם דא כו"כ דרגות.

English translation 184

And the manner of the Giving of the Torah and the Receiving of the Torah at the time of the Giving of our Torah depends on the preparation for it in the preceding days:

און אופן נתינת התורה וקבלת התורה בזמן מתן תורתנו איז תלוי אין די הכנה לזה בימים שלפנ"ז:

English translation 185

The more perfection one has in the “completeness” as a preparation for the time of the Giving of our Torah — the greater is the perfection of the Giving of the Torah and the Receiving of the Torah.

וואס מער שלימות מ'האט אין די "תמימות" אלס הכנה צו זמן מתן תורתנו - אלץ מער איז דער שלימות פון נתינת התורה וקבלת התורה.

English translation 186

And based on this, the superiority of the determination of this year is understood:

ועפ"ז איז מובן דער עילוי פון קביעות שנה זו:

English translation 187

At the time of the reading of Parshat Nasso

בשעת קריאת פ' נשא

English translation 188

(the entire portion)

(כולה)

English translation 189

which is only after the time of the Giving of our Torah — one then indeed has the preparation

איז ערשט נאך זמן מתן תורתנו - האט מען טאקע דעמולט די הכנה

English translation 190

(for the time of the Giving of the Torah)

(צו זמן מ"ת)

English translation 191

of “seven complete weeks”,

פון "שבע שבתות תמימות",

English translation 192

but this does not contain within it the preparation and superiority of “Nasso”,

אבער דאס האט ניט אין זיך די הכנה ומעלה פון "נשא",

English translation 193

elevation.

נשיאות.

English translation 194

However, in the determination of this year,

משא"כ בקביעות שנה זו,

English translation 195

when one reads and studies the entire Parshat Nasso before the time of the Giving of the Torah — one has the superiority that as a preparation for the time of the Giving of the Torah one has the concept of “Nasso” in perfection,

ווען מ'לייענט און מ'לערנט גאנץ פ' נשא פאר זמן מ"ת - האט מען די מעלה אז אלס הכנה צו זמן מ"ת האט מען דעם ענין פון "נשא" בשלימות,

English translation 196

causing that the time of the Giving of the Torah and the Receiving of the Torah should be with a “Nasso” that is incomparably higher.

טוט עס אויף אז דער זמן מ"ת וקבלת התורה זאל זיין מיט א "נשא" וואס איז שלא בערך נעלה יותר.

English translation 197

And it can be explained based on the teaching of the Mishnah24 “Whoever fulfills the Torah out of poverty will ultimately fulfill it out of wealth”:

וי"ל ע"ד מאמר המשנה 24 "כל המקיים את התורה מעוני סופו לקיימה מעושר":

English translation 198

He can receive the Torah anew

ער קען מקבל זיין די תורה מחדש

English translation 199

(at the time of the Giving of the Torah)

(בזמן מ"ת)

English translation 200

through the preparation for it “out of poverty”,

ע"י ההכנה לזה "מעוני",

English translation 201

he then also has the promise that “he will ultimately fulfill it out of wealth”. And this is emphasized in a determination of a year when Parshat Nasso comes after “the time of the Giving of our Torah”.

האט ער דעמולט אויך די הבטחה אז "סופו לקיימה מעושר". וואס דאס איז מודגש אין א קביעות בשנה ווען פ' נשא קומט נאך "זמן מתן תורתנו".

English translation 202

But in the determination of this year,

אבער בקביעות שנה זו,

English translation 203

when one studies the entire Parshat Nasso before the time of the Giving of the Torah,

ווען מ'לערנט גאנץ פ' נשא פאר זמן מ"ת,

English translation 204

one has the lesson — that one fulfills the Torah initially

האט מען דעם לימוד - אז מ'איז מקיים תורה בתחלה

English translation 205

(even before the time of the Giving of the Torah)

(נאך פאר זמן מ"ת)

English translation 206

out of wealth

מתוך עושר

English translation 207

(“Nasso”),

("נשא"),

English translation 208

and when it comes to the time of the Giving of the Torah, he ultimately fulfills it out of wealth

און בשעת עס קומט צו זמן מ"ת סופו לקיימה מתוך עושר

English translation 209

(“Nasso”)

("נשא")

English translation 210

that is higher.

נעלה יותר.

English translation 211

For one cannot say,

ווארום מ'קען ניט זאגן,

English translation 212

that since someone initially fulfilled the Torah out of wealth,

אז וויבאלד איינער האט לכתחילה מקיים געווען תורה מעושר,

English translation 213

one should take away a good thing from him;

זאל מען פון אים צונעמען א גוטע זאך;

English translation 214

rather, this itself is the explanation of the Mishnah,

נאר דאס גופא איז דער ביאור אין משנה,

English translation 215

that when one has fulfilled the Torah initially out of wealth — “he will ultimately fulfill it out of wealth” that is higher,

אז בשעת איינער האט מקיים געווען תורה בתחלה מתוך עושר - איז "סופה לקיימה מעושר" נעלה יותר,

English translation 216

so that relative to that higher wealth, the earlier “wealth” is called by the name “poverty”,

וואס לגבי דער עושר נעלה יותר ווערט דער פריערדיקער "עושר" אנגערופן בשם "עוני",

English translation 217

for the Torah is indeed “longer than the earth in measure and broader than the sea”25,

ווארום תורה איז דאך "ארוכה מארץ מדה ורחבה מני ים" 25,

English translation 218

consequently, however much wealth he has in understanding and comprehension in the study of Torah — it is a matter of “poverty” relative to the Torah that can still come to him.

במילא וויפל עשירות ער האט בהבנה והשגה בלימוד התורה - איז דאס אן ענין של "עוני" בערך צו די תורה וועלכע קען אים נאך צוקומען.

English translation 219

And similar to the story of the Tzemach Tzedek26

וע"ד דער סיפור מיטן צ"צ 26

English translation 220

(and likewise with other early authorities27),

(וכיו"ב מיט נאך ראשונים 27),

English translation 221

that at a certain time he would request that while he studied Torah they should bring out the Shabbat dishes filled with gold and silver coins,

אז בזמן מן הזמנים פלעגט ער בעטן אז בשעת ער האט געלערנט תורה זאל מען ארויסברענגען די שבת'דיקע קערות מלאים מטבעות זהב וכסף,

English translation 222

for this effected in him a wealth and expansion of the intellect,

ווארום דאס האט ביי אים גע'פועל'ט אן עשירות והתרחבות המוחין,

English translation 223

to such an extent that the prior comprehension is in a manner of “poverty”. And this applies even regarding the greatest comprehension,

עד כדי כך אז די השגה שלפנ"ז איז באופן של "עוני". וואס דאס איז שייך אפילו בנוגע די השגה הכי גדולה,

English translation 224

since the Torah is “longer than the earth in measure, etc.”,

וויבאלד אז תורה איז "ארוכה מארץ מדה גו'",

English translation 225

as above.

כנ"ל.

English translation 226

Then there is a storm - how can it be,

ווערט דערנאך א שטורעם - היתכן,

English translation 227

where does one get such an interpretation? There is a story about this in the Gemara28,

וואו נעמט מען אזא פירוש? האט מען אויף דעם א סיפור אין גמרא 28,

English translation 228

that "Rabbi Zeira when he ascended to the Land of Israel sat for one hundred

אז "ר' זירא כי סליק לארעא דישראל יתיב מאה

English translation 229

[or according to some29]

[אדער מ' 29]

English translation 230

fasts so that the Babylonian Gemara would be forgotten from him",

תעניתא דלשתכח גמרא בבלאה מיני'",

English translation 231

so that he could learn the Talmud Yerushalmi. That is,30 since he wanted to have the wealth of the Talmud Yerushalmi,

כדי ער זאל קענען לערנען תלמוד ירושלמי. ד. ה. 30 אז וויבאלד ער האט געוואלט האבן דער עשירות פון תלמוד ירושלמי,

English translation 232

the wealth of "direct light" relative to the Talmud Bavli

דער עשירות פון "אור ישר" לגבי תלמוד בבלי

English translation 233

(as explained in Shaarei Orah31 and in other places32 the superiority of the Talmud Yerushalmi over the Talmud Bavli)

(כמבואר בשערי אורה 31 ובכ"מ 32 די מעלה פון תלמוד ירושלמי אויף תלמוד בבלי)

English translation 234

- he needed to attain a fast for this,

- האט ער דערצו געדארפט אנקומען צו א תענית,

English translation 235

a matter of "poverty",

אן ענין פון "עוני",

English translation 236

and through this "poverty" he attained the greatest wealth of the Talmud Yerushalmi.

און דורך דעם "עוני" איז ער צוגעקומען צו די עשירות הכי גדולה פון תלמוד ירושלמי.

English translation 237

From this is understood the lesson of the time of Mattan Torah in the fixed calendar of this year,

דערפון איז מובן די הוראה פון זמן מ"ת בקביעות שנה זו,

English translation 238

which comes after one has learned the entire Parshat Nasso,

וואס קומט לאחרי וואס מ'האט געלערנט גאנץ פ' נשא,

English translation 239

and not only that one has learned it,

און ניט נאר וואס מ'האט עס געלערנט,

English translation 240

but that it teaches him

נאר דאס לערנט אים

English translation 241

(as per the well-known saying33)

(כהפתגם הידוע 33)

English translation 242

and this affects his actual deed as a soul in a body in this lowest world, below which there is no lower,

און דאס פועל'ט אויף זיין מעשה בפועל אלס נשמה בגוף בעוה"ז התחתון שאין תחתון למטה ממנו,

English translation 243

even in the lowest matters,

ביז אין ענינים התחתונים,

English translation 244

"all your deeds"34 and "all your ways"35:

"כל מעשיך" 34 און "כל דרכיך" 35:

English translation 245

The fixed calendar arouses a Jew and gives him the strength to learn Torah in a manner that already at the beginning

דער קביעות איז מעורר א אידן און גיט אים דעם כח צו לערנען תורה אין אן אופן אז שוין בתחלה

English translation 246

(before the time of Mattan Torah)

(פאר זמן מ"ת)

English translation 247

he has the matter of wealth

האט ער דעם ענין העשירות

English translation 248

("Nasso")

("נשא")

English translation 249

in Torah,

בתורה,

English translation 250

and afterwards there comes to him a wealth

און דערנאך קומט אים צו אן עשירות

English translation 251

("Nasso")

("נשא")

English translation 252

that is more elevated.

נעלית יותר.

English translation 253

And the lesson is particularly in the matter of love and unity of Israel

און דער לימוד איז במיוחד אין דעם ענין פון אהבת ואחדות ישראל

English translation 254

(as above),

(כנ"ל),

English translation 255

that the fixed calendar of this year gives the strength that even before the time of Mattan Torah one has openly the elevation of the children of Israel

אז קביעות שנה זו גיט דעם כח אז נאך פאר זמן מ"ת האט מען בגלוי נשיאות בנ"י

English translation 256

(which is connected with the unity of Israel),

(וואס איז פארבונדן מיט אחדות ישראל),

English translation 257

all the more so when one comes to the time of Mattan Torah,

עאכו"כ ווען מ'קומט צו זמן מ"ת,

English translation 258

there comes to this an elevation in a more elevated manner.

קומט אין דעם צו א נשיאות באופן נעלה יותר.

English translation 259

And the fixed calendar in this year gives strength for learning Torah in such a manner throughout the entire year,

און די קביעות בשנה זו גיט כח אויף לימוד התורה באופן כזה במשך כל השנה כולה,

English translation 260

and furthermore - also throughout all the other years,

און נאכמער - אויך במשך שאר כל השנים,

English translation 261

when the fixed calendar is in a different manner,

ווען דער קביעות איז באופן אחר,

English translation 262

as has been discussed many times.

כמדובר כמ"פ.

English translation 263

That is, that although the fixed calendar in this year is only in a minority of years,

ד.ה. אז אע"פ וואס דער קביעות בשנה זו איז נאר במיעוט השנים,

English translation 264

like "the additional offerings according to their law"36,

ע"ד "מוספים כהלכתם" 36,

English translation 265

unlike the fixed calendar in most years,

משא"כ דער קביעות ברוב השנים,

English translation 266

"the continual offerings in their order"36,

"תמידים כסדרם" 36,

English translation 267

that one reads Parshat Nasso after the time of Mattan Torah - nevertheless, the "additional offerings according to their law" influences and gives strength also in the other years when it is "the continual offerings in their order".

איז אז מ'לייענט פ' נשא נאך זמן מ"ת - אעפ"כ איז דעם "מוספים כהלכתם" משפיע און גיט כח אויך בשאר השנים ווען ס'איז "תמידים כסדרם".

English translation 268

From this is understood the practical difference:

דערפון איז מובן די נפק"מ בנוגע לפועל:

English translation 269

Every Jew must know that the festival of Shavuot gives a special strength for all the years to learn Torah in a manner of wealth

יעדער איד דארף וויסן אז דער יו"ט שבועות גיט א כח מיוחד על כל השנים צו לערנען תורה באופן של עשירות

English translation 270

("Nasso")

("נשא")

English translation 271

the most elevated,

הכי נעלית,

English translation 272

and for love and unity of Israel in the most elevated manner. And this depends only on his will to utilize these strengths in actual deed.

און אויף אהבת ואחדות ישראל באופן הכי נעלה. ואין הדבר תלוי אלא ברצונו צו אויסנוצן די כחות בפועל.

English translation 273

From which it is understood,

וואס דערפון איז מובן,

English translation 274

that immediately on the morrow,

אז גלייך אויף מארגן,

English translation 275

"Isru Chag"

"אסרו חג"

English translation 276

(with all the elevations therein37)

(מיט די אלע עילויים שבזה 37)

English translation 277

- one must begin to utilize these strengths in actual deed,

- דארף מען אנהויבן אויסנוצן די כחות בפועל,

English translation 278

both regarding oneself,

סיי בנוגע צו זיך,

English translation 279

and regarding another - when one meets a Jew,

און סיי בנוגע להזולת - בשעת מ'טרעפט א איד,

English translation 280

one must arouse in him that it is Isru Chag of Shavuot,

דארף מען אין אים אויפשטורעמען אז ס'איז אסרו חג השבועות,

English translation 281

which is bound to the festival,

וועלכע איז געבונדן צום חג,

English translation 282

and one must utilize the strengths that the festival of Shavuot gives in the study of Torah and love and unity of Israel,

און מ'דארף אויסנוצן די כחות וואס דער יו"ט שבועות גיט אין לימוד התורה און אהבת ואחדות ישראל,

English translation 283

And afterwards - to continue this in the days that follow,

און דערנאך - דאס ממשיך זיין אין די ימים שלאחרי זה,

English translation 284

beginning from the days of completion,

אנהויבנדיק פון די ימי התשלומין,

English translation 285

until the twelfth of Sivan and including it38,

עד י"ב סיון ועד בכלל 38,

English translation 286

and afterwards in the third month,

און דערנאך אין דעם חודש השלישי,

English translation 287

until - afterwards in the days and times that follow.

ביז - דערנאך אין די ימים וזמנים שלאחרי זה.

English translation 288

And the main thing is the deed39:

והמעשה הוא העיקר 39:

English translation 289

It was discussed above40 that the time of Mattan Torah in general is particularly connected with love and unity of Israel,

דובר לעיל 40 אז זמן מ"ת בכלל איז פארבונדן במיוחד מיט אהבת ואחדות ישראל,

English translation 290

all Jews had to be there and all equally heard the word of Hashem,

אלע אידן האבן דארט געדארפט זיין און אלע בשוה האבן געהערט דבר ה',

English translation 291

and to such an extent that the Holy One, blessed be He, commanded Moshe Rabbeinu "Go, descend",

ועד כדי כך אז דער אויבערשטער האט געהייסן משה רבינו "לך רד",

English translation 292

in order that there should not be any complaint as to who is speaking with the Jews,

בכדי עס זאל ניט זיין קיין שום קס"ד ווער רעדט מיט אידן,

English translation 293

That is, that even in the Torah itself at the time of Mattan Torah there was not illuminated the matter of "These and those are the words of the living God",

ד.ה. אז אפילו אין תורה עצמה האט בא מ"ת מאיר געווען ניט דער ענין פון "אלו ואלו דברי אלקים חיים",

English translation 294

in the plural,

לשון רבים,

English translation 295

but rather the matter of "and be with him whose ruling is followed",

נאר דער ענין פון "והוי' עמו שהלכה כמותו",

English translation 296

ruling in the singular - the Unique One of the world gave the Jews the Torah in such a manner that there is no place for "These and those" in the plural,

הלכה לשון יחיד - יחידו של עולם האט געגעבן אידן די תורה באופן כזה אז ס'איז ניטא קיין ארט פאר "אלו ואלו" לשון רבים,

English translation 297

All the more so at the time of Mattan Torah in the fixed calendar of this year,

עאכו"כ בזמן מ"ת בקביעות שנה זו,

English translation 298

when the matter of love and unity of Israel is even more emphasized - both because it is the day of Shabbat,

ווען ס'איז נאכמער מודגש דער ענין פון אהבת ואחדות ישראל - הן מצד דעם וואס ס'איז יום השבת,

English translation 299

and because of the weekly portion

און הן מצד פרשת השבוע

English translation 300

(Parshat Nasso).

(פ' נשא).

English translation 301

One takes from this time of Mattan Torah, and particularly in the fixed calendar of this year, special strengths for love and unity of Israel,

נעמט מען מיט פון דעם זמן מ"ת ובפרט בקביעות שנה זו כחות מיוחדים אויף אהבת ואחדות ישראל,

English translation 302

And not only in a manner of "These and those are the words of the living God", but in a manner of "and be with him whose ruling is followed",

און ניט נאר אין אן אופן פון "אלו ואלו דברי אלקים חיים". נאר באופן פון "והוי' עמו שהלכה כמותו",

English translation 303

in a single manner specifically,

באופן אחד דוקא,

English translation 304

And this can also be connected to the haftarah of the second day of Shavuot,

ויש לקשר זה אויך מיט די הפטרה פון דעם צווייטן טאג שבועות,

English translation 305

where it states at the conclusion and seal of the haftarah43 "For the leader, with my melodies":

וואו עס שטייט בסיום וחותם ההפטרה 43 "למנצח בנגינותי":

English translation 306

It is explained in the discourses of the Hilula44,

ס'איז מבואר בדרושי ההילולא 44,

English translation 307

that the attribute of Netzach (victory/eternity)

אז מדת הנצחון

English translation 308

("For the leader")

("למנצח")

English translation 309

is rooted in the essence of the soul,

איז מושרש בעצם הנפש,

English translation 310

and "for the sake of overcoming the opponent, [the king] expends

און "בשביל ניצוח המנגד הרי מבזבז

English translation 311

(the king)

(המלך)

English translation 312

all the precious treasures of wealth that were gathered and accumulated over many years from generation to generation",

כל סגולות האוצרות דהון יקר הנאסף והנקבץ במשך כמה שנים מדור אחר דור",

English translation 313

by him and by his forefathers45 and incidentally,

על ידו ועל ידי אבותיו 45 ודרך אגב,

English translation 314

one must understand how the detail

דארף מען פארשטיין ווי דער פרט

English translation 315

(treasures of his forefathers)

(אוצרות אבותיו)

English translation 316

corresponds in the allegory regarding the Above,

שטימט אין דעם נמשל בנוגע צו דעם אויבערשטן,

English translation 317

the Heavenly Kingdom),

מלכותא דרקיעא),

English translation 318

"and which he never used for anything,

"ואשר מעולם לא השתמש מזה לשום דבר,

English translation 319

and is hidden and sealed from the eye of any beholder,

וכמוס וחתום מעין כל רואה,

English translation 320

behold, at the time of waging war, he expends all the treasures".

הנה בעת ניצוח המלחמה הוא מבזבז כל האוצרות".

English translation 321

In this — the attribute of Netzach — lies the entire service of the era of Ikveta d'Meshicha (the heels of Mashiach).

וואס אין דעם - מדת הנצחון - באשטייט די גאנצע עבודה פון עקבתא דמשיחא.

English translation 322

Therefore Moshe was "very humble, more than any person on the face of the earth"46,

וואס דערפאר איז משה געווען "עניו מאד מכל האדם אשר על פני האדמה" 46,

English translation 323

and especially for the Jews in the generation of Ikveta d'Meshicha, seeing the trials through which they pass47! For what occupies the place of that which "Hashem spoke to Moshe face to face"48 and that which one hears the voice of Hashem from "I am Hashem your God"49 — compared to the fact that a Jew walks around and wallows in exile,

ובמיוחד פאר די אידן בדרא דעקבתא דמשיחא זעענדיק די נסיונות וועלכע זיי גייען דורך 47! וואס איז תופס מקום דאס וואס "דבר ה' אל משה פנים אל פנים" 48 און דאס וואס מ'הערט דעם קול ה' פון "אנכי ה' אלקיך" 49 - לגבי דעם אז דא גייט ארום א איד און וואלגערט זיך אין גלות,

English translation 324

in Ikveta d'Meshicha and goes through matters that the mind cannot bear at all,

אין עקבתא דמשיחא און גייט דורך ענינים וואס אין הדעת סובלתן כלל,

English translation 325

not merely that the mind cannot bear them,

ניט סתם אין הדעת סובלתן,

English translation 326

but that the mind cannot bear them at all — that the only son of the Holy One, blessed be He, has been held in exile for 1900 years,

נאר אין הדעת סובלתן כלל - אז מ'האלט בנו יחידו של הקב"ה שוין 1900 יאר אין גלות,

English translation 327

and in what kind of exile — where Jews are slaves to slaves!...

און אין וואס פאר א גלות - וואו אידן זיינען עבדים לעבדים!...

English translation 328

Even when one gives a Jew in exile children, life, and ample sustenance — what is this compared to "the feast of Shlomo in his time" which every Jew receives daily,

אפילו בשעת מ'גיט א אידן אין גלות בני חיי ומזוני רויחי - במה נחשב הוא לגבי "סעודת שלמה בשעתו" וואס קומט יעדער איד בכל יום,

English translation 329

as the Torah rules50 regarding a Jewish laborer — from which it is understood that it speaks about physical matters in their simple sense — that "even if you do for them like the feast of Shlomo in his time, you have not fulfilled your obligation to them",

ווי תורה פסק'נט 50 בנוגע צו א פועל ישראל - וואס דערפון איז מובן אז מ'רעדט וועגן גשמיות הענינים כפשוטם - אז "אפילו אם אתה עושה להם כסעודת שלמה בשעתו לא יצאת ידי חובתך עמהן",

English translation 330

not merely "like the feast of Shlomo",

ניט סתם "כסעודת שלמה",

English translation 331

which one might think refers to when Shlomo was a "commoner"51 and wallowed,

וואס מען קען מיינען אז דאס איז בשעת שלמה איז געווען א "הדיוט" 51 און האט זיך געוואלגערט,

English translation 332

or even after he repented

אדער אפילו לאחר שחזר איז

English translation 333

(according to one opinion51)

(לדיעה אחת 51)

English translation 334

he did not return to his kingship as in the first kingship52,

לא חזר למלכותו כעין מלכות ראשונה 52,

English translation 335

rather "like the feast of Shlomo in his time",

נאר "כסעודת שלמה בשעתו",

English translation 336

"at the time of his kingship",

"בעת מלכותו",

English translation 337

at the time when he was in the storm of his kingship,

בשעת ער איז געווען אין דעם שטורעם פון מלכותו,

English translation 338

"and Shlomo sat on the throne of Hashem"53.

"וישב שלמה על כסא ה'" 53.

English translation 339

But regarding a human homeowner — he is only obligated for the laborer's food,

אבער בנוגע צו א בעה"ב א בשר ודם - איז ער נאר מחוייב במזון הפועל,

English translation 340

not his clothing and his house,

ניט בלבושו וביתו,

English translation 341

not so the Above gives Jews sustenance,

משא"כ דער אויבערשטער גיט אידן מזונות,

English translation 342

clothing,

לבושים,

English translation 343

houses,

בתים,

English translation 344

vineyard and field,

כרם ושדה,

English translation 345

and a kosher wife

ואשה כשרה

English translation 346

[all three matters discussed above54]

[די אלע דריי ענינים המדוברים לעיל 54]

English translation 347

— it is therefore understood that since it speaks about Jews, the Above must give them all these matters with ultimate perfection and ultimate pleasure,

- איז דאך מובן אז וויבאלד עס רעדט זיך וועגן אידן דארף זיי דער אויבערשטער געבן די אלע ענינים בתכלית השלימות ותכלית העונג,

English translation 348

all the more so from a human homeowner;

במכ"ש פון א בעה"ב א בשר ודם;

English translation 349

And nevertheless, one sees that the exile has been drawn out for over 1900 years!

ואעפ"כ זעט מען אז דער גלות ציט זיך העכער 1900 יאר!

English translation 350

And no one opens a mouth or chirps!

ואין פוצה פה ומצפצף!

English translation 351

Sometimes one gives a shout and a song and says a chapter of Tehillim — but what is this compared to the fact that Jews have been turning about in exile for over 1900 years,

אמאל גיט מען א געשריי און א געזאנג און מ'זאגט א קאפיטל תהלים - אבער במה נחשב הוא לגבי דעם וואס אידן דרייען זיך איבער 1900 יאר אין גלות,

English translation 352

they and their sons and their daughters,

הם ובניהם ובנותיהם,

English translation 353

with our youths and our elders, with our sons and our daughters,

בנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו,

English translation 354

and all of the people of Israel,

וכל עם ישראל,

English translation 355

together with the Shechinah in exile55,

צוזאמען מיט שכינתא בגלותא 55,

English translation 356

with the ministering angels etc.,

מיט די מלאכי השרת וכו',

English translation 357

and through this — Jews from all previous generations find themselves in exile,

און עי"ז - געפינען זיך אין גלות אידן במשך כל הדורות שלפנ"ז,

English translation 358

for it is simple and understood that a father and a grandfather and a great-grandfather,

ווארום ס'איז מובן ופשוט אז א פאטער און א זיידע און אן עלטער זיידע,

English translation 359

even if he finds himself in the best place,

אפילו אויב ער געפינט זיך אין א מקום הכי טוב,

English translation 360

cannot accept it when he sees that his son,

קען אים ניט איינגיין בשעת ער זעט אז זיין זון,

English translation 361

a Jew,

א איד,

English translation 362

all the more so an only son,

עאכו"כ א בן יחיד,

English translation 363

has already been for a scant 2000 years in a state of exile —

געפינט זיך שוין קארגע 2000 יאר אין א מצב פון גלות -

English translation 364

So what is all that has been done until now?!

איז במה נחשב הוא אלץ וואס מ'האט ביז איצטער געטאן?!

English translation 365

And especially since "all the ends have passed"56 — so what does one do in exile?!

ובפרט אז ס'איז שוין "כלו כל הקיצין" 56 - איז וואס טוט מען אין גלות?!

English translation 366

It is an entirely absurd thing!

ס'איז א דבר מופרך לגמרי!

English translation 367

Rather, one accepts with acceptance of the yoke,

נאר מ'נעמט אן מיט קבלת עול,

English translation 368

that not by our will did we go into exile, but by the will of Hashem57 — but the question arises:

אז ניט מיט אונזער רצון זיינען מיר געגאנגען אין גלות נאר ברצון ה' 57 - עס ווערט אבער די שאלה:

English translation 369

How can children, life, and ample sustenance be possible,

ווי קען איינגיין דער בני חיי ומזוני רויחי,

English translation 370

in the simple sense and spiritually — when one finds oneself in exile,

בפשטות וברוחניות - ווען מ'געפינט זיך אין גלות,

English translation 371

and "our signs we have not seen... and there is none with us who knows how long"58,

און "אותותינו לא ראינו גו' ולא אתנו יודע עד מה" 58,

English translation 372

and "we have been exiled from our land and removed from our soil, and we are unable to ascend and appear and prostrate ourselves before You etc. in the great and holy House etc."

און "גלינו מארצנו ונתרחקנו מעל אדמתנו ואין אנו יכולים לעלות ולראות ולהשתחות לפניך כו' בבית הגדול והקדוש כו'"

English translation 373

(as we say in the Mussaf prayer59),

(ווי מ'זאגט אין תפלת מוסף 59),

English translation 374

one finds oneself in a specific place,

מ'געפינט זיך אין א מקום מסויים,

English translation 375

not within the four cubits of the Holy of Holies — so how can all these matters be possible?!

ניט אין די ד' אמות פון קדש הקדשים - איז ווי קענען איינגיין די אלע ענינים?!

English translation 376

Further:

נאכמער:

English translation 377

How can the Shulchan Aruch demand that a Jew serve his service with joy and a good heart,

ווי קען שו"ע מאנען אז א איד זאל עובד זיין עבודתו בשמחה ובטוב לבב,

English translation 378

at the same time when one says "We cannot ascend and appear and prostrate ourselves before You, etc.,"

בה בשעה ווען מ'זאגט "אין אנו יכולים לעלות ולראות ולהשתחות לפניך כו'",

English translation 379

and one explains this - "because of the hand that was sent forth upon Your Sanctuary."

און מ'איז דערביי מסביר - "מפני היד שנשתלחה במקדשך".

English translation 380

As we prayed today in the Musaf prayer before the King of kings, the Holy One, blessed be He,

ווי מ'האט היינט מתפלל געווען אין תפלת מוסף לפני מלך מלכי המלכים הקב"ה,

English translation 381

for during prayer there must be the intention of "Know before Whom you stand"60,

ווארום בשעת התפלה דארף זיין די כוונה פון "דע לפני מי אתה עומד" 60,

English translation 382

to the extent that in many synagogues it is written on the "prayer stand",

ביז אז בכמה בתי כנסיות שטייט עס אויף דעם "עמוד התפלה",

English translation 383

and in places where it is not written,

און אין די ערטער וואו עס שטייט ניט,

English translation 384

this is because there is no need to write it,

איז דאס דערפאר וואס מ'דארף עס ניט שרייבן,

English translation 385

for this is the simple intention and the general and primary intention in the service of prayer in general

ווארום דאס איז די כוונה פשוטה וכוונה כללית ועיקרית אין עבודת התפלה בכלל

English translation 386

(not specifically in a synagogue),

(לאו דוקא אין א ביהכנ"ס),

English translation 387

and without this intention the prayer is no prayer at all61.

און אן די כוונה איז די תפלה קיין תפלה ניט 61

English translation 388

Regarding the explanation of the words - the specific intention in prayer - there are differences between the first verse of the Shema62 and the first blessing of the Shemoneh Esrei63 and the rest of the prayers,

בנוגע צו פירוש המלות - די כוונה פרטית אין תפלה - זיינען דא חילוקים צווישן פסוק ראשון דקריאת שמע 62 און ברכה ראשונה דשמו"ע 63 ושאר התפלות,

English translation 389

and in this time one is in any case not fully intent on the explanation of the words64;

ובזמן הזה איז מען סיי-ווי ניט מכוון פירוש המלות בשלימות 64;

English translation 390

but the general intention of "Know before Whom you stand" - is indispensable in all prayers65.

אבער די כוונה כללית פון "דע לפני מי אתה עומד" - איז לעיכובא בכל התפלות 65.

English translation 391

May it be His will that we no longer need to speak about these matters,

ויה"ר אז מ'זאל מערניט דארפן רעדן וועגן די ענינים,

English translation 392

for as soon as we begin to speak - we will show Jews,

ווארום גלייך ווי מ'וועט אנהויבן רעדן - וועט מען באווייזן אידן,

English translation 393

that here is the Holy of Holies,

אז אט געפינט זיך דער קדש הקדשים,

English translation 394

and the Ark with the two Tablets of the Covenant,

און דער ארון מיט די שני לוחות הברית,

English translation 395

for all five things that were in the First Temple will be restored66,

ווארום עס וועלן אומגעקערט ווערן אלע חמשה דברים וועלכע זיינען געווען בבית ראשון 66,

English translation 396

and in a more elevated manner,

ובאופן נעלה יותר,

English translation 397

for the redemption comes "in the blink of an eye"67,

ווארום די גאולה קומט "כהרף עין" 67,

English translation 398

and even faster - "and behold, with the clouds of heaven"68,

און נאך שנעלער - "וארו עם ענני שמיא" 68,

English translation 399

And simply - below ten handbreadths,

ובפשטות - למטה מעשרה טפחים,

English translation 400

and with joy and a good heart.

ומתוך שמחה וטוב לבב.

English translation 401

Discourse (in the manner of a talk)

מאמר (כעין שיחה)

English translation 402

Beginning with the words "You have been shown to know"

ד"ה אתה הראת לדעת

English translation 403

(Reviewed by the Rebbe, may he live for many good years, Amen69).

(הוגה ע"י כ"ק אדמו"ר שליט"א 69).

English translation 404

In addition to the lesson from the entirety of Parshat Nasso,

נוסף צו די הוראה פון כללות פ' נשא,

English translation 405

there is also a lesson from the Torah portion of this day,

איז אויך דא א הוראה פון דעם שיעור חומש דיום זה,

English translation 406

the seventh day of Parshat Nasso - from the seventh aliyah until the end of Parshat Nasso.

יום השביעי דפ' נשא - פון שביעי ביז סוף פ' נשא.

English translation 407

As is known, each day performs its task70,

כידוע אז כל יומא ויומא עביד עבידתי' 70,

English translation 408

and each day has its Torah portion designated for that day,

און יעדער טאג האט זיין שיעור חומש המיוחד ליום זה,

English translation 409

on the first day of the week - the Torah portion from the beginning of the parshah until the second aliyah,

ביום ראשון בשבוע - דער שיעור חומש פון תחלת הפרשה ביז שני,

English translation 410

on the second day - from the second aliyah until the third aliyah,

ביום שני - פון שני ביז שלישי,

English translation 411

and in our case - the second day of Shavuot on Shabbat - from the seventh aliyah until the end of Parshat Nasso,

ובנדו"ד - דער צווייטער טאג שבועות ביום השבת - פון שביעי ביז סוף פרשת נשא,

English translation 412

and likewise on the first day of Shavuot

ועד"ז ביום א' דשבועות

English translation 413

(the sixth day of the week)

(יום ששי)

English translation 414

- from the sixth aliyah until the seventh aliyah of Parshat Nasso,

- פון ששי ביז שביעי דפ' נשא,

English translation 415

and on Erev Shavuot,

און ערב שבועות,

English translation 416

the fifth of Sivan

חמשה בסיון

English translation 417

(when the Jews said "We will do and we will hear"71,

(ווען אידן האבן געזאגט "נעשה ונשמע" 71,

English translation 418

with the precedence of "we will do" to "we will hear"72)

בהקדמת נעשה לנשמע 72)

English translation 419

- from the fifth aliyah until the sixth aliyah,

- פון חמישי ביז ששי,

English translation 420

as discussed in the farbrengen of the previous Shabbat73.

ווי גערעדט בהתוועדות שלפנ"ז 73.

English translation 421

The lesson from today's Torah portion will be understood by prefacing the lesson that was discussed

די הוראה פון היינטיקן שיעור חומש וועט מען פארשטיין בהקדים די הוראה וואס מ'האט גערעדט

English translation 422

(in the farbrengen of the previous Shabbat73)

(בהתוועדות שלפנ"ז 73)

English translation 423

from the Torah portion of Erev Shavuot

פון דעם שיעור חומש דערב שבועות

English translation 424

(the fifth aliyah until the sixth aliyah in Parshat Nasso):

(חמישי עד ששי בפ' נשא):

English translation 425

In the Torah portion from the fifth aliyah until the sixth aliyah, it discusses that "on the day that Moses finished setting up the Tabernacle"74 the princes of Israel came - "and the princes of Israel brought offerings... and they brought their offering before Hashem: six covered wagons and twelve oxen, a wagon for every two princes, and an ox for each one, and they presented them before the Tabernacle"75.

אין דעם שיעור חומש פון חמישי ביז ששי רעדט זיך אז "ביום כלות משה להקים את המשכן" 74 זיינען געקומען די נשיאי ישראל - "ויקריבו נשיאי ישראל גו' ויביאו את קרבנם לפני ה' שש עגלות צב ושני עשר בקר עגלה על שני הנשיאים ושור לאחד ויקריבו אותם לפני המשכן" 75.

English translation 426

In this we see the matter of the unity of Israel,

וואס אין דעם זעט מען דעם ענין פון אחדות ישראל,

English translation 427

and in several details:

ובכמה פרטים:

English translation 428

All twelve princes - who represent all twelve tribes

אלע י"ב נשיאים - וואס שטעלן פאר אלע י"ב שבטים

English translation 429

(all of Israel)

(כל ישראל)

English translation 430

- all came together with the same proposal and request with the same words,

- זיינען געקומען אלע צוזאמען מיט די זעלבע הצעה ובקשה מיט די זעלבע ווערטער,

English translation 431

"as one person with one heart"

"כאיש אחד בלב אחד"

English translation 432

(but here there is no need to ensure that it be "as one person with one heart" and not in another manner (as it was by the Jews when coming to Mount Sinai),

(אבער דא דארף מען ניט באווארענען אז עס זאל זיין "כאיש אחד בלב אחד" און ניט באופן אחר (אזוי ווי ס'איז געווען בא די אידן קומענדיק להר סיני),

English translation 433

because it discusses the princes of Israel,

ווייל עס רעדט זיך וועגן נשיאי ישראל,

English translation 434

which is also from the term "nesiut" (leadership),

וואס איז אויך מלשון נשיאות,

English translation 435

as mentioned above].

כנ"ל].

English translation 436

This was a novelty specifically on this day

וואס דאס איז געווען א חידוש דוקא ביום זה

English translation 437

(on the first day),

(ביום הראשון),

English translation 438

that the princes of Israel stood in complete unity,

אז די נשיאי ישראל זיינען געשטאנען באחדות גמורה,

English translation 439

and no difference or division was at all discernible among them,

און ס'איז כלל ניט געווען ניכר קיין חילוק ופירוד ביניהם,

English translation 440

not even the counting and mention of each prince individually,

אפילו ניט מנין והזכרת כל נשיא בפ"ע,

English translation 441

as was the case on the subsequent days where each prince is mentioned individually,

אזוי ווי ס'איז געווען בימים שלאחרי זה וואו יעדער נשיא ווערט דערמאנט בפ"ע,

English translation 442

"one prince each day, one prince each day"76,

"נשיא אחד ליום נשיא אחד ליום" 76,

English translation 443

unlike on the first day where all the princes are included in the general name "

משא"כ ביום ראשון ווערן אלע נשיאים נכלל אין דעם שם כללי "

English translation 444

(and they brought)

(ויקריבו)

English translation 445

the princes of Israel",

נשיאי ישראל",

English translation 446

or in the single word "princes",

אדער אין דעם איין ווארט "נשיאי",

English translation 447

before any difference or division is discernible among them as twelve separate princes of twelve separate tribes.

איידער ס'איז ניכר א חילוק ופירוד ביניהם אלס צוועלף באזונדערע נשיאים פון צוועלף באזונדערע שבטים.

English translation 448

Further:

נאכמער:

English translation 449

The twelve princes brought six wagons,

די י"ב נשיאים האבן געבראכט שש עגלות,

English translation 450

"a wagon for two princes." This further emphasizes their unity,

"עגלה על שני הנשיאים". וואס דאס איז נאך שטארקער מדגיש זייער אחדות,

English translation 451

that each prince does not bring a complete thing by himself,

אז יעדער נשיא ברענגט ניט א דבר שלם בפ"ע,

English translation 452

but he must join with another prince in order to bring a complete wagon.

נאר ער דארף אנקומען צו א צווייטן נשיא בכדי ברענגען אן עגלה שלימה.

English translation 453

That is, he thereby feels that he alone does only half,

ד.ה. אז ער איז דערביי מרגיש אז ער אליין טוט אויף בלויז א האלבע,

English translation 454

and in order to accomplish a complete thing he must join with another prince.

און בכדי אויפטאן א דבר שלם דארף ער אנקומען צו א צווייטן נשיא.

English translation 455

And this is like the lesson on the unity of Israel from the half-shekel77,

וע"ד דער לימוד אויף אחדות ישראל פון מחצית השקל 77,

English translation 456

that every Jew feels that he is only a half,

אז יעדער איד איז מרגיש ווי ער איז נאר א מחצית,

English translation 457

and in order for there to be a complete shekel he must join with another.

און בכדי עס זאל זיין א שקל שלם דארף ער אנקומען צו א צווייטן.

English translation 458

But in our case

אבער בנדו"ד

English translation 459

(the wagons)

(די עגלות)

English translation 460

the matter of unity is even more strongly emphasized:

איז נאך שטארקער מודגש דער ענין האחדות:

English translation 461

With a half-shekel alone one can also accomplish a complete thing,

מיט א מחצית השקל אליין קען מען אויך אויפטאן א דבר שלם,

English translation 462

for example — bring a tenth of an ephah for a meal-offering or a pinch of frankincense,

לדוגמא - ברענגען אן עשירית האיפה לקרבן מנחה אדער א קורט לבונה,

English translation 463

which is worth a half-shekel or even less,

וואס איז שוה א מחצית השקל אדער נאך ווייניקער,

English translation 464

and this is a valuable offering.

און דאס איז א קרבן חשוב.

English translation 465

And with it they made the sockets of the Mishkan78,

ועד"ז האט מען דערמיט געמאכט די אדני המשכן 78,

English translation 466

the foundation of the Mishkan;

דער יסוד פון משכן;

English translation 467

But with a half-wagon one can accomplish nothing in the sacred service of the Mishkan,

משא"כ מיט א האלבע עגלה קען מען גארניט אויפטאן בעבודת הקודש אין משכן,

English translation 468

not even a pinch of frankincense and the like.

אויך ניט קיין קורט לבונה וכיו"ב.

English translation 469

Thus this emphasizes even more strongly how each prince must join with another prince,

איז דאס נאך שטארקער מדגיש ווי יעדער נשיא דארף אנקומען צו א צווייטן נשיא,

English translation 470

for without this he has only a half-wagon

ווייל לולא זה האט ער נאר א חצי עגלה

English translation 471

(also in quality)

(אויך באיכות)

English translation 472

which accomplishes nothing.

וואס טוט גארניט אויף.

English translation 473

And from this there is an eternal lesson for all times — as it is stated in the Midrash79 that the wagons remained eternal in all generations,

און דערפון איז דא א לימוד נצחי על כל הזמנים - כדאיתא במדרש 79 אז די עגלות זיינען געבליבן נצחיים בכל הדורות,

English translation 474

the six wagons remain forever as an eternal memorial to the matter of the unity of Israel.

בלייבן די שש עגלות אלעמאל אלס זכר נצחי צו דעם ענין פון אחדות ישראל.

English translation 475

After this introduction, one will understand the lesson from today's Torah portion

לאחרי הקדמה זו וועט מען פארשטיין די הוראה פון היינטיקן שיעור חומש

English translation 476

(the seventh [aliyah] until the end of Parshat Nasso),

(שביעי ביז סוף פ' נשא),

English translation 477

that when one stands on this day, one must reveal the superiority

וואס בשעת מ'שטייט אין דעם טאג דארף מען מגלה זיין דער עילוי

English translation 478

(in the unity of Israel)

(באחדות ישראל)

English translation 479

of this day over all other days,

פון דעם טאג לגבי שאר כל הימים,

English translation 480

also over the fifth day.

אויך לגבי יום חמישי.

English translation 481

And the explanation:

והענין:

English translation 482

In today's Torah portion of the Sabbath day

אין היינטיקן שיעור חומש דיום השבת

English translation 483

[And it should be noted,

[ולהעיר,

English translation 484

that in that year the prince of the children of Ephraim brought "his offering for the dedication of the altar on the Sabbath day...

אז בשנה ההיא האט נשיא לבני אפרים מקריב געווען "קרבנו לחנוכת המזבח ביום השבת...

English translation 485

not by his own decision did he do so,

לא על פיו עשה,

English translation 486

for I said to Moses, etc."80,

שאני אמרתי למשה כו'" 80,

English translation 487

and even though "in every place, an individual's offering does not override the Sabbath," nevertheless,

וואס אע"פ אז "בכל מקום אין קרבן יחיד דוחה את השבת", מ"מ,

English translation 488

"here an individual's offering overrides the Sabbath (even though it is 'sanctified and established'81),

"כאן קרבן יחיד דוחה את השבת (אע"פ ש"מקדשא וקיימא" 81),

English translation 489

this teaches how beloved the offering of the princes is before the Holy One, blessed be He"82,

הא למדנו כמה קרבן נשיאים חביב לפני הקב"ה" 82,

English translation 490

and the reason for this is the unity that existed among them,

און די סיבה אויף דעם איז די אחדות וואס איז געווען צווישן זיי,

English translation 491

that "the offering of all of them was equal...

אז "הי' קרבן כולן שוה...

English translation 492

and none of them brought more than his fellow,

ולא הקריב אחד מהן יותר על חבירו,

English translation 493

for if one of them had brought more than his fellow,

שאילו הקריב אחד מהן יותר על חבירו,

English translation 494

the offering of none of them would have overridden the Sabbath"83]

לא הי' קרבן אחד מהן דוחה את השבת" 83]

English translation 495

the total of the offerings of the twelve princes is counted,

רעכנט מען אויס דעם סך-הכל פון הקרבת הי"ב נשיאים,

English translation 496

a unity that comes after the offering of all the princes, each on his day.

אן אחדות וואס קומט לאחרי הקרבת כל הנשיאים כל אחד ביומו.

English translation 497

This unity has a superiority over the unity of the first day

וואס די אחדות האט אן עילוי לגבי די אחדות ביום הראשון

English translation 498

(the Torah portion of the fifth day):

(השיעור חומש דיום חמישי):

English translation 499

The unity of the twelve princes on the first day is a unity that comes before the division,

די אחדות של הי"ב נשיאים ביום הראשון איז אן אחדות וואס קומט לפני הפירוד,

English translation 500

before each of them brought his offering on a specific day and with his specific intentions, etc.

איידער יעדערער פון זיי האט מקריב געווען קרבנו ביום מיוחד און מיט זיינע כוונות מיוחדות כו'.

English translation 501

But the unity of the twelve princes on the last day comes after the division and differentiation among them.

משא"כ די אחדות של הי"ב נשיאים ביום האחרון קומט לאחרי הפירוד וההתחלקות ביניהם.

English translation 502

And this is like the superiority of a document that was challenged and then upheld in court,

וע"ד העילוי פון א שטר שיצא עליו ערעור ונתקיים בב"ד,

English translation 503

which in several details is stronger than a simple document that was not challenged,

וואס בכמה פרטים איז דאס שטארקער פאר סתם א שטר שלא יצא עליו ערעור,

English translation 504

even though every document is presumed valid84.

אע"פ וואס יעדער שטר איז בחזקת כשרות 84.

English translation 505

And this can also be connected to the future redemption and the Third Holy Temple:

ויש לקשר זה אויך מיט די גאולה העתידה וביהמ"ק השלישי:

English translation 506

Since the future redemption and the Third Holy Temple come after the exile,

וויבאלד אז די גאולה העתידה און ביהמ"ק השלישי קומט לאחרי דעם גלות,

English translation 507

the "challenge" to the "document" between the Jewish people and the Almighty will have an eternal validity,

דער "ערעור" אויף דעם "שטר" צווישן אידן מיטן אויבערשטן. וועט עס האבן א תוקף נצחי,

English translation 508

an eternal redemption after which there is no exile85,

א גאולה נצחית שאין אחרי' גלות 85,

English translation 509

and an eternal Temple

און א בית נצחי

English translation 510

(a perpetual House86),

(בית עולמים 86),

English translation 511

"the Sanctuary, Hashem, Your hands established"87 in the manner of "Hashem will reign forever and ever"88,

"מקדש אד' כוננו ידיך" 87 באופן פון "ה' ימלוך לעולם ועד" 88,

English translation 512

not like the First and Second Temples which were subsequently destroyed,

ניט ווי בית ראשון ושני וועלכע זיינען דערנאך חרוב געווארן,

English translation 513

because then

וויבאלד אז דעמולט

English translation 514

(after the Mishkan of Moses)

(לאחרי משכן משה)

English translation 515

there was no challenge and upholding in court.

איז ניט געווען קיין ערעור וקיום בב"ד.

English translation 516

As explained in many places89 the superiority of Mashiach who comes to bring the righteous to repentance — the superiority of repentance that comes specifically through descent and challenge,

כמבואר בכ"מ 89 דער עילוי פון משיח אתא לאתבא צדיקיא בתיובתא - דער עילוי פון תיובתא וואס קומט ארויס דוקא ע"י הירידה והערעור,

English translation 517

higher than the righteous from the start.

העכער פאר צדיקיא מצ"ע.

English translation 518

And as is simply understood how the matter is in the service of man:

וכמובן בפשטות ווי דער ענין איז בעבודת האדם:

English translation 519

A person derives more pleasure from something he has worked for than from a gift,

א מענטש האט מער געשמאק פון א דורכגעהארעוועטער זאך ווי פון א מתנה,

English translation 520

even if it is given to him in the manner of "one who gives gives generously"90. And in the language of the Mishnah — "according to the pain is the reward"91,

אפילו אויב מ'גיט אים דאס באופן פון כל הנותן בעין יפה נותן 90. ובלשון המשנה - "לפום צערא אגרא" 91,

English translation 521

and this is like "You yearn for the work of Your hands"92.

וע"ד "למעשה ידיך תכסוף" 92.

English translation 522

The matter of unity that is emphasized at the end of Parshat Nasso,

דער ענין האחדות וואס איז מודגש בסוף פ' נשא,

English translation 523

is also seen at the beginning of Parshat Beha'alotecha — as discussed in the previous farbrengen93.

זעט מען אויך בריש פ' בהעלותך - ווי גערעדט בהתוועדות שלפנ"ז 93.

English translation 524

And as an introduction

ובהקדמה

English translation 525

(as a parenthetical remark):

(בתור מאמר המוסגר):

English translation 526

At the farbrengen before this, the concept of unity was connected to Parshat Beha'alotecha. The question was asked:

בהתוועדות שלפנ"ז האט מען מקשר געווען דעם ענין האחדות מיט פ' בהעלותך. האט מען געפרעגט די קשיא:

English translation 527

When we are in the week of Parshat Nasso,

בשעת מ'שטייט בשבוע דפרשת נשא,

English translation 528

when we learn in the Chitas lessons Parshat Nasso,

ווען מ'לערנט בשיעורי חת"ת פ' נשא,

English translation 529

and we must live with Parshat Nasso

און מ'דארף לעבן מיט פ' נשא

English translation 530

(according to the teaching of the Alter Rebbe 94)

(כתורת אדה"ז 94)

English translation 531

— how is it possible that we should connect it with Parshat Beha'alotecha?

- היתכן אז מ'זאל עס פארבינדן מיט פ' בהעלותך?

English translation 532

Why was the question asked? Because when one speaks about a matter, one thinks of all kinds of interpretations of it,

פארוואס האט מען געפרעגט די קשיא - ווייל בשעת מ'רעדט אן ענין טראכט מען כל מיני פירושים שבזה,

English translation 533

such as the homiletical interpretation, the allegorical interpretation, and the poetic interpretation,

ע"ד הדרוש וע"ד הרמז וע"ד המליצה,

English translation 534

all interpretations — except for the simple interpretation!

אלע פירושים - חוץ פון דעם פירוש הפשוט!

English translation 535

It did not occur to them that the connection of Parshat Nasso with Parshat Beha'alotecha is actually in the simple sense — because in the Torah of Moses, Parshat Beha'alotecha comes immediately after Parshat Nasso!

ס'איז ניט איינגעפאלן אז די שייכות פון פ' נשא מיט פ' בהעלותך איז גאר בפשטות - ווייל אין תורת משה קומט פ' בהעלותך גלייך נאך פ' נשא!

English translation 536

One need not seek any little explanations, interpretations, and allusions for this — when the interpretation is understood simply from the order in the Written Torah,

מ'דארף אויף דעם ניט זוכן קיינע פשט'לעך ופירושים ורמזים - ווען דער פירוש איז מובן בפשטות פון דעם סדר אין תושב"כ,

English translation 537

that after Parshat Nasso comes Parshat Beha'alotecha!

אז נאך פ' נשא קומט פ' בהעלותך!

English translation 538

The connection between Parshat Nasso and Parshat Beha'alotecha is even stronger

דער קשר צווישן פ' נשא און פ' בהעלותך איז נאך שטארקער

English translation 539

[in addition to the connection by virtue of the juxtaposition of the portions]

[נוסף להקשר מצד סמיכות הפרשיות]

English translation 540

— as Rashi explains 95 in the simple meaning of the verse:

- ווי רש"י איז מבאר 95 בפשוטו של מקרא:

English translation 541

"Why was the section of the Menorah placed adjacent to the section of the Princes? Because when Aharon saw the dedication of the Princes, his spirits sank when he was not with them in the dedication, neither he nor his tribe,

"למה נסמכה פרשת המנורה לפרשת הנשיאים. לפי שכשראה אהרן חנוכת הנשיאים חלשה אז דעתו כשלא הי' עמהם בחנוכה לא הוא ולא שבטו,

English translation 542

the Holy One, blessed be He, said to him: By your life, yours is greater than theirs, for you kindle and prepare the lamps."

אמר לו הקב"ה חייך שלך גדולה משלהם שאתה מדליק ומטיב את הנרות".

English translation 543

And the necessity for this Rashi is in the simple sense:

און דער הכרח אויף דעם פרש"י איז בפשטות:

English translation 544

When a five-year-old studying Chumash finishes learning

בשעת דער בן חמש למקרא ענדיקט לערנען

English translation 545

(at the end of Parshat Nasso)

(בסוף פ' נשא)

English translation 546

about the offerings of all twelve princes

וועגן הקרבת כל הי"ב נשיאים

English translation 547

(from the twelve tribes),

(פון די י"ב שבטים),

English translation 548

he becomes disturbed:

ווערט ביי אים א שטורעם:

English translation 549

What is happening with the tribe of Levi?!

וואס טוט זיך מיט שבט לוי?!

English translation 550

Rashi answers him,

ענטפערט אים רש"י,

English translation 551

that Aharon had the same question,

אז אהרן האט געהאט די זעלבע שאלה,

English translation 552

until it caused him distress

ביז אז דאס האט אים גורם געווען צער

English translation 553

("When Aharon saw the dedication of the Princes, his spirits sank when he was not with them in the dedication, neither he nor his tribe"),

("כשראה אהרן חנוכת הנשיאים חלשה אז דעתו כשלא הי' עמהם בחנוכה לא הוא ולא שבטו"),

English translation 554

because he was the prince of the tribe of Levi,

ווארום ער איז געווען דער נשיא פון שבט לוי,

English translation 555

he had a basis for his claim

האט ער געהאט במה לתלות

English translation 556

(being a prince of a tribe like the other twelve princes),

(זייענדיק א נשיא פון א שבט ווי די אנדערע י"ב נשיאים),

English translation 557

as was discussed at length once before 96.

כמדובר אמאל בארוכה 96.

English translation 558

One sees,

זעט מען,

English translation 559

that the concept of unity at the end of Parshat Nasso,

אז דער ענין האחדות שבסוף פ' נשא,

English translation 560

is also emphasized at the beginning of Parshat Beha'alotecha,

שטייט אויך בהדגשה בריש פ' בהעלותך,

English translation 561

in the matter of the kindling of the Menorah by Aharon the Kohen

בענין הדלקת המנורה ע"י אהרן הכהן

English translation 562

(the answer to Aharon's question "that he was not with them in the dedication",

(דער ענטפער אויף שאלת אהרן "שלא הי' עמהם בחנוכה",

English translation 563

"the Holy One, blessed be He, said to him: By your life, yours is greater than theirs, for you kindle and prepare the lamps") 97:

"אמר לו הקב"ה חייך שלך גדולה משלהם שאתה מדליק ומטיב את הנרות") 97:

English translation 564

The seven lamps of the Menorah allude to the seven categories in the souls of Israel 98,

די שבעה נרות המנורה זיינען מרמז אויף די שבעה סוגים אין נשמות ישראל 98,

English translation 565

and just as in the Menorah there are seven lamps,

וכשם ווי בא דער מנורה זיינען דא שבעה נרות,

English translation 566

no less and no more,

לא פחות ולא יותר,

English translation 567

and together with this the verse says 99 "toward the face of the Menorah

וביחד עם זה זאגט דער פסוק 99 "אל מול פני המנורה

English translation 568

(toward the middle lamp* 99)

(אל מול נר האמצעי* 99)

English translation 569

shall the seven lamps give light",

יאירו שבעת הנרות",

English translation 570

and furthermore — "from its base to its flower it shall be of one piece" 100,

און נאכמער - "עד יריכה עד פירחה מקשה היא" 100,

English translation 571

the entire Menorah

די גאנצע מנורה

English translation 572

(all seven lamps,

(אלע שבעה נרות,

English translation 573

also the middle lamp)

אויך דער נר האמצעי)

English translation 574

is one entity 101,

איז א מציאות אחת 101,

English translation 575

"all of it one piece of pure gold" 102 — so too regarding the people of Israel,

"כולה מקשה אחת זהב טהור" 102 - אזוי איז אויך בנוגע לעם ישראל,

English translation 576

that together with the fact that they are divided into seven categories 98,

אז ביחד עם זה וואס זיי טיילן זיך אויף שבעה סוגים 98,

English translation 577

they are all connected,

זיינען זיי אלע פארבונדן,

English translation 578

to the extent that they are all one entity — the unity of Israel,

ביז אז זיי זיינען אלע א מציאות אחת - אחדות ישראל,

English translation 579

as explained in Likkutei Torah 103.

כמבואר בלקו"ת 103.

English translation 580

Here is the place to explain another matter that was asked

כאן המקום לבאר נאך אן ענין וועלכע מ'האט געפרעגט

English translation 581

(with a disturbance, etc.),

(מיט א שטורעם כו'),

English translation 582

for which there is also a most simple answer,

וואס אויך אויף דעם איז דא א תירוץ הכי פשוט,

English translation 583

but the world is accustomed that when one can utilize his erudition,

אבער דער עולם איז רגיל אז בשעת ער קען אויסנוצן זיין לומדות,

English translation 584

he need not think how the matter is according to the simple interpretation,

דארף ער ניט טראכטן ווי דער ענין איז ע"ד הפשט,

English translation 585

the simple meaning of the verse;

פשוטו של מקרא;

English translation 586

it is more enjoyable for him to learn according to the homiletical interpretation, the halachic interpretation, the allegorical interpretation, etc. — but not...

אים איז געשמאקער לערנען ע"ד הדרוש וההלכה והרמז וכו' - אבער ניט...

English translation 587

the simple interpretation!

דער פירוש הפשוט!

English translation 588

We spoke 104 about the greatness of the virtue and merit of the women and daughters of Israel,

מ'האט גערעדט 104 וועגן גודל מעלת וזכות נשי ובנות ישראל,

English translation 589

that as an introduction to the Giving of the Torah, the Almighty told Moses first "Thus shall you say to the house of Jacob 105 — these are the women" 106,

אז אלס הקדמה צו מתן תורה האט דער אויבערשטער אנגעזאגט משה פריער "כה תאמר לבית יעקב 105 - אלו הנשים" 106,

English translation 590

and afterwards "and tell the children of Israel 105 — these are the men" 106,

און דערנאך "ותגיד לבני ישראל 105 - אלו האנשים" 106,

English translation 591

which proves that in the preparations for the Giving of the Torah,

וואס דאס באווייזט אז אין די הכנות צו מ"ת,

English translation 592

women have precedence over men 107.

האבן נשים א קדימה צו די אנשים 107.

English translation 593

And to such an extent,

ועד כדי כך,

English translation 594

that also regarding the ultimate purpose of the Giving of the Torah — the making of the Mishkan,

אז אויך באם תכלית פון מתן תורה - עשיית המשכן,

English translation 595

"And they shall make Me a sanctuary and I will dwell in their midst" 108,

"ועשו לי מקדש ושכנתי בתוכם" 108,

English translation 596

which was built with the donations for the Mishkan of the thirteen 109

וואס זי איז געבויט געווארן מיט די נדבות המשכן פון די י"ג 109

English translation 597

(fifteen 1101)

(ט"ו 1101)

English translation 598

physical items

דברים גשמיים

English translation 599

("gold, silver, etc., shoham stones and stones for the settings" 111)

("זהב וכסף וגו' אבני שוהם ואבני מילואים" 111)

English translation 600

— it was that "the men came upon the women" 112, that they

- איז געווען "ויבואו האנשים על הנשים" 112, שהן

English translation 601

(the women)

(הנשים)

English translation 602

were there first,

היו שם בראשונה,

English translation 603

and the men were secondary to them 113.

והאנשים נטפלו להן 113.

English translation 604

And there it was explicitly emphasized that the precedence of the women over the men was regarding the donations of all thirteen

און מ'האט דערביי בפירוש מדגיש געווען אז קדימת הנשים להאנשים איז געווען בנוגע די נדבות פון אלע י"ג

English translation 605

(fifteen)

(ט"ו)

English translation 606

items with which the Mishkan was built,

דברים מיט וועלכע מ'האט געבויט דעם משכן,

English translation 607

including "shoham stones and stones for the settings, for the ephod and for the breastplate."

כולל "אבני שוהם ואבני מילואים לאפוד ולחושן".

English translation 608

They asked about this:

האט מען אויף דעם געפרעגט:

English translation 609

It states explicitly in the verse114 "And the princes brought the shoham stones and the stones for the settings, for the ephod and the breastplate,"

עס שטייט בפירוש אין פסוק 114 "והנשיאים הביאו את אבני השוהם ואת אבני המילואים לאפוד ולחושן",

English translation 610

and according to Rashi, this refers to the princes of Israel,

וכפרש"י אז דאס גייט אויף די נשיאי ישראל,

English translation 611

who donated the shoham stones and the stones for the settings, which the other Jews did not donate

וואס זיי האבן מנדב געווען די אבני השוהם ואבני המילואים וואס די אנדערע אידן האבן ניט מנדב געווען

English translation 612

("Thus said the princes: 'Let the community donate what they donate, and what they lack, we will complete,'

("כך אמרו נשיאים יתנדבו צבור מה שמתנדבין ומה שמחסרין אנו משלימין אותו,

English translation 613

since the community completed everything, as it is said115 'and the work was sufficient,'

כיון שהשלימו צבור את הכל שנאמר 115 והמלאכה היתה דים,

English translation 614

the princes said, 'What is there for us to do? They brought the shoham stones, etc.'"),

אמרו נשיאים מה עלינו לעשות הביאו את אבני השוהם וגו'"),

English translation 615

and simply - because they

ובפשטות - ווייל זיי

English translation 616

(the other Jews)

(די אנדערע אידן)

English translation 617

did not possess shoham stones and stones for the settings

האבן ניט פארמאגט אבני שוהם ואבני מילואים

English translation 618

(for if they had possessed them,

(ווארום אויב זיי האבן דאס פארמאגט,

English translation 619

they would certainly have donated them together with the other donations).

וואלטן זיי דאס זיכער מנדב געווען צוזאמען מיט די אנדערע נדבות).

English translation 620

Now, how can one say

היינט ווי קען מען זאגן,

English translation 621

that "the men came with the women"

אז "ויבואו האנשים על הנשים"

English translation 622

(which speaks about the rest of the Children of Israel,

(וואס רעדט זיך וועגן שאר בני ישראל,

English translation 623

not specifically the princes)

ניט דוקא די נשיאים)

English translation 624

refers to the shoham stones and the stones for the settings, which the men and women did not bring

רעדט זיך וועגן אבני השוהם ואבני המילואים וואס די אנשים ונשים האבן ניט געבראכט

English translation 625

(and specifically the princes brought them)?

(ודוקא די נשיאים האבן זיי געבראכט)?

English translation 626

The explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 627

That which was said

דאס וואס מ'האט גערעדט

English translation 628

(that the precedence of the women's donation also includes the shoham stones and the stones for the settings)

(אז קדימת נדבת הנשים איז אויך כולל אבני השוהם ואבני המילואים)

English translation 629

is according to the explanation of the Gemara116

איז ע"פ פירוש הגמרא 116

English translation 630

(unlike the aforementioned Rashi)

(דלא כפרש"י הנ"ל)

English translation 631

regarding that which is written "and they brought him yet a freewill offering morning by morning,"117

במ"ש "והם הביאו אליו עוד נדבה בבקר בבקר 117,

English translation 632

"What is 'morning by morning'? etc.,

מאי בבקר בבקר כו',

English translation 633

It teaches that precious stones and pearls descended for Israel with the manna, as it is said, 'And the princes brought the shoham stones,'

מלמד שירדו להם לישראל אבנים טובות ומרגליות עם המן שנאמר והנשיאים הביאו את אבני השוהם,

English translation 634

the Tanna taught: 'princes' literally,"

תנא נשיאים ממש",

English translation 635

"clouds"118

"עננים" 118

English translation 636

(and not the princes of Israel,

(און ניט די נשיאי ישראל,

English translation 637

as per Rashi on the Torah).

כפרש"י עה"ת).

English translation 638

And based on this, it is understood that all Jews could donate the shoham stones and the stones for the settings

וואס עפ"ז איז מובן אז אלע אידן האבן געקענט מנדב זיין די אבני שוהם ואבני מילואים

English translation 639

(from the precious stones and pearls that descended (by means of the "princes,"

(מהאבנים טובות ומרגליות שירדו (ע"י ה"נשיאים",

English translation 640

"clouds") with the manna morning by morning),

"עננים") עם המן בבוקר בבוקר),

English translation 641

because it is not reasonable to say that Jews donated from all their possessions except for the precious stones and pearls! Consequently, it turns out that "the men came with the women" also refers to the shoham stones and the stones for the settings.

ווייל ס'איז ניט מסתבר זאגן אז אידן האבן מנדב געווען פון אלע זייערע רכושים חוץ פון די אבנים טובות ומרגליות! ובמילא קומט אויס אז "ויבואו האנשים על הנשים" גייט אויך אויף די אבני שוהם ואבני מילואים.

English translation 642

And also according to Rashi on the Torah - which is also taken from several midrashim119 - that "and the princes brought" refers to the princes of Israel - it is reasonable to say that just as there was "the men came with the women" regarding the rest of the Children of Israel,

און אויך לויט פרש"י עה"ת - וואס איז אויך גענומען פון כמה מדרשים 119 - אז "והנשיאים הביאו" גייט אויף נשיאי ישראל - איז מסתבר לומר אז פונקט ווי ס'איז געווען "ויבואו האנשים על הנשים" בנוגע לשאר בני ישראל,

English translation 643

so too was it regarding the donations of the princes,

אזוי איז אויך געווען בא די נדבות הנשיאים,

English translation 644

that their women donated

אז זייערע נשים האבן מנדב געווען

English translation 645

(the shoham stones and the stones for the settings)

(די אבני שוהם ואבני מילואים)

English translation 646

before their men

פאר זייערע אנשים

English translation 647

(the princes),

(די נשיאים),

English translation 648

all the more so from ordinary Jewish women. As is simple,

במכ"ש פון סתם נשי ישראל. כמובן בפשטות,

English translation 649

it is not possible to say that all women preceded their men in their donations,

אז ס'לייגט זיך ניט צו זאגן אז אלע נשים האבן מקדים געווען זייערע נדבות פאר זייערע אנשים,

English translation 650

except for the wives of the princes! And especially Elisheva, the wife of Nachshon ben Aminadav

חוץ פון נשי הנשיאים! ובפרט אלישבע אשת נחשון בן עמינדב

English translation 651

(prince of the tribe of Yehudah),

(נשיא לשבט יהודה),

English translation 652

who was of distinguished lineage.120

וועלכע איז געווען א מיוחסת 120.

English translation 653

And in addition to this -

ונוסף לזה -

English translation 654

[and with this we will fulfill the custom on the Sabbath day to speak about a matter in Rashi]

[און דערמיט וועט מען יוצא זיין דעם מנהג ביום השבת צו רעדן אן ענין בפרש"י]

English translation 655

- this very matter requires explanation,

- אז הא גופא צריך ביאור,

English translation 656

why does Rashi specifically explain that "the princes" means the princes of Israel and not "clouds"

פארוואס איז רש"י טאקע מפרש אז "והנשיאים" מיינט נשיאי ישראל און ניט "עננים"

English translation 657

(according to the explanation of the Gemara in the Babylonian Talmud).

(כפירוש הגמרא בבבלי).

English translation 658

And especially since this is not contrary to the plain meaning of the verse - for Rashi already explained thus in Parshat Lech Lecha121

ובפרט אז דאס איז ניט היפך פשוטו של מקרא - ווארום רש"י האט שוין אזוי מפרש געווען בפ' לך לך 121

English translation 659

[and all the more so and a fortiori:

[ובמכ"ש וק"ו:

English translation 660

In many places Rashi explains an explanation even though we do not find that Rashi explains thus again:

בכ"מ איז רש"י מפרש א פירוש אע"פ וואס מ'געפינט ניט אז רש"י זאל אזוי מפרש זיין נאכאמאל:

English translation 661

certainly in our case, where Rashi already explained thus according to the plain meaning of the verse].

עאכו"כ בנדו"ד וואו רש"י האט שוין אזוי מפרש געווען בפשוטו של מקרא].

English translation 662

Furthermore - and this is the main point:

נאכמער - והוא העיקר:

English translation 663

According to Rashi's explanation

לויט פירוש רש"י

English translation 664

(that "princes" means the princes of Israel)

(אז "נשיאים" מיינט נשיאי ישראל)

English translation 665

several difficulties arise in the plain meaning of the verse

ווערן כמה שוועריקייטן אין פשוטו של מקרא

English translation 666

(in contrast to according to the explanation of the Gemara that this means "clouds," where everything is smooth):

(משא"כ לויט פירוש הגמרא אז דאס מיינט "עננים" איז דאס אלץ גלאטיק):

English translation 667

a) Regarding the donations of the Mishkan, it is stated in the verse115 "and they brought him yet a freewill offering morning by morning." The question arises in the plain meaning of the verse

א) בנוגע צו נדבות המשכן שטייט אין פסוק 115 "והם הביאו אליו עוד נדבה בבוקר בבוקר". שטעלט זיך די שאלה בפשוטו של מקרא

English translation 668

(as the question of the midrash122):

(כשאלת המדרש 122):

English translation 669

"Did they bring in the morning? Did they not bring at noon?"

"וכי בבוקר היו מביאין בצהרים לא היו מביאים"?

English translation 670

According to the explanation of the Gemara, this is understandable - because "morning by morning" comes to teach "that precious stones and pearls descended for Israel, as it is said, 'And the princes brought the shoham stones,'

לויט דעם פירוש הגמרא איז דאס פארשטאנדיק - ווייל "בבוקר בבוקר" קומט לערנען "שירדו להם לישראל אבנים טובות ומרגליות שנאמר והנשיאים הביאו את אבני השוהם,

English translation 671

the Tanna taught: 'princes' literally,"

תנא נשיאים ממש",

English translation 672

"clouds." But according to Rashi, the aforementioned question remains as to why it says "morning by morning."

"עננים". אבער לויט פרש"י בלייבט די קשיא הנ"ל פארוואס עס שטייט "בבוקר בבוקר".

English translation 673

b) How can one say that "the community completed everything, as it is said 'and the work was sufficient,'"

ב) ווי קען מען זאגן אז "השלימו צבור את הכל שנאמר והמלאכה היתה דים",

English translation 674

"and there was extra" - when the Jews did not bring the shoham stones and the stones for the settings for the ephod and the breastplate?!

"והותר" - ווען די אידן האבן ניט געבראכט די אבני שוהם ואבני מילואים לאפוד ולחושן?!

English translation 675

And further precise points.123 And one could elaborate on such matters,

ועוד דיוקים 123. ויש להאריך בכגון זה,

English translation 676

but it is still a festival - we will not elaborate on this. And give to the wise, and he will become wiser still.124

אבער ס'איז פארט יום טוב - וועט מען ניט מאריך זיין בזה. ותן לחכם ויחכם עוד 124.

English translation 677

From this there is also a lesson in connection with the time of the Giving of our Torah:

דערפון האט מען אויך א הוראה בקשר מיט זמן מתן תורתנו:

English translation 678

The quality of the women of Israel

די מעלה פון נשי ישראל

English translation 679

(that they came to give the donations for the Mishkan before the men)

(אז זיי זיינען געקומען געבן נדבות המשכן לפני האנשים)

English translation 680

again emphasizes the great mission and great privilege that was given to the women and daughters of Israel,

איז נאכאמאל מדגיש די שליחות גדולה וזכות גדולה וואס מ'האט געגעבן נשי ובנות ישראל,

English translation 681

and especially in the three mitzvos of lighting candles of Shabbos Kodesh and Yom Tov, Challah

ובמיוחד אין די דריי מצוות פון הדלקת נרות שבת קודש ויו"ט, חלה

English translation 682

(the kashrus of eating and drinking), Niddah

(כשרות האכילה ושתי'), נדה

English translation 683

(family purity)

(טהרת המשפחה)

English translation 684

— whose acronym is "HaCheN"125

- וואס ר"ת שלהם איז "הח"ן" 125

English translation 685

(Hadlakas Ner, Challah,

(הדלקת נר, חלה,

English translation 686

Niddah),

נדה),

English translation 687

because through the observance of these three mitzvos one attains "chen" (grace).

ווייל דורך קיום ג' מצוות אלו קומט צו אין "החן".

English translation 688

And although it is written126 "Grace is deceitful and beauty is vain; a woman who fears Hashem, she shall be praised,"

ואע"פ אז עס שטייט 126 "שקר החן והבל היופי אשה יראת ה' היא תתהלל",

English translation 689

nevertheless, the inner explanation of this is known127,

איז אבער ידוע דער פירוש הפנימי בזה 127,

English translation 690

that "Grace is deceitful etc." is specifically when the essential thing is lacking

אז "שקר החן גו'" איז דוקא בשעת עס פעלט דער עיקר

English translation 691

("a woman who fears Hashem, she shall be praised"),

("אשה יראת ה' היא תתהלל"),

English translation 692

but when there is a "woman who fears Hashem,"

אבער בשעת ס'איז דא אן "אשה יראת ה'",

English translation 693

then "she shall be praised" also for her "grace" and "beauty" in their simple sense. And furthermore:

דעמולט איז "היא תתהלל" אויך מיט איר "חן" און "יופי" כפשוטן. ואדרבה:

English translation 694

The perfection is that a "woman who fears Hashem" should descend into

די שלימות איז אז אן "אשה יראת ה'" זאל אראפקומען אין

English translation 695

(she shall be praised with)

(תתהלל מיט)

English translation 696

grace and beauty of holiness.

חן ויופי דקדושה.

English translation 697

Analogous to the explanation of the Mishnah128 "Three crowns are they: the crown of Torah, the crown of Kehunah, and the crown of Malchus; and the crown of a good name rises above them,"

בדוגמא ווי דער פירוש המשנה 128 "שלשה כתרים הם כתר תורה כתר כהונה וכתר מלכות וכתר שם טוב עולה על גביהן",

English translation 698

that "the crown of a good name"

אז "כתר שם טוב"

English translation 699

(analogous to grace and beauty)

(בדוגמא ווי חן ויופי)

English translation 700

is not a crown in its own right,

איז ניט קיין כתר מצד עצמו,

English translation 701

but after one has the three crowns,

אבער לאחרי ווי מ'האט די שלשה כתרים,

English translation 702

then "the crown of a good name rises above them,"

דעמולט איז "כתר שם טוב עולה על גביהן",

English translation 703

because the perfection of all three crowns is specifically when it is expressed in a "good name,"

ווייל די שלימות פון אלע דריי כתרים איז דוקא בשעת דאס דריקט זיך אויס אין "שם טוב",

English translation 704

and in grace and beauty in their simple sense.

און אין חן ויופי כפשוטו.

English translation 705

And to such an extent that "twenty-six generations did Derech Eretz precede the Torah"129 — because in order to have the perfection of the Torah, one must have "Derech Eretz"

ועד כדי כך אז "עשרים וששה דורות קדמה דרך ארץ את התורה" 129 - ווייל בכדי מ'זאל האבן שלימות התורה דארף מען האבן "דרך ארץ"

English translation 706

(the crown of a good name).

(כתר שם טוב).

English translation 707

This is seemingly not understood:

דלכאורה אינו מובן:

English translation 708

What value does "Derech Eretz" have in relation to the matter of Torah? No matter how great the matter of "Derech Eretz" may be — it does not compare to Torah, which is the Will and Wisdom of the Holy One, blessed be He130,

וואס פאר אן ערך האט "דרך ארץ" צו ענין התורה. ווי גרויס דער ענין פון "דרך ארץ" זאל נאר זיין - קומט עס ניט צו תורה וואס איז רצונו וחכמתו של הקב"ה 130,

English translation 709

"the hidden treasure" of the Holy One, blessed be He131,

"חמודה גנוזה" של הקב"ה 131,

English translation 710

so at the time of receiving the Torah — what place does it have to occupy oneself with Derech Eretz?

איז בשעת מ'גייט מקבל זיין תורה - וואס פאר אן ארט האט עס אז מ'זאל זיך פארנעמען מיט דרך ארץ?

English translation 711

One sees from this,

זעט מען דערפון,

English translation 712

how much the matter of "Derech Eretz" is relevant to Torah,

וויפל דער ענין פון "דרך ארץ" איז נוגע צו תורה,

English translation 713

and to such an extent that "twenty-six generations did Derech Eretz precede the Torah" — because despite the greatness of the superiority of Torah

ועד כדי כך אז "עשרים וששה דורות קדמה דרך ארץ את התורה" - ווייל ניט קוקנדיק אויף דעם גודל העילוי פון תורה

English translation 714

(the Torah and Wisdom of the Holy One, blessed be He, etc.)

(תורתו וחכמתו של הקב"ה כו')

English translation 715

"Derech Eretz" has some value relative to it,

האט "דרך ארץ" עפעס אן ערך לזה,

English translation 716

at least to be a kind of vessel as a preparation for the drawing down of the Giving of the Torah

עכ"פ צו זיין א מעין כלי אלס הקדמה צו דער אתעדל"ע פון מתן תורה

English translation 717

("Derech Eretz preceded the Torah").

("דרך ארץ קדמה לתורה").

English translation 718

As this matter is also emphasized on daf 44 in Maseches Sotah — the portion of this Shabbos before the time of the Giving of our Torah in this year

ווי דער ענין שטייט אויך בהדגשה בדף מד במסכת סוטה - דער שיעור פון דעם שבת שלפני זמן מתן תורתנו בשנה זו

English translation 719

(according to the custom to learn Maseches Sotah during the days of Sefirah, a daf per day, a daf per day132)

(ע"פ המנהג צו לערנען מס' סוטה בימי הספירה דף ליום דף ליום 132)

English translation 720

— "The Torah taught Derech Eretz" — which is the transition to continue the discussion in the farbrengen preceding this133 regarding the special emphasis on the matter of Ahavas Yisrael and Achdus Yisrael on daf (44)

- "לימדה תורה דרך ארץ" - וואס דאס איז דער איבערגאנג להמשיך המדובר בהתוועדות שלפני זה 133 בנוגע צו די הדגשה מיוחדת בענין אהבת ישראל ואחדות ישראל בדף (מד)

English translation 721

in Maseches Sotah:

במס' סוטה:

English translation 722

In daf 44 we see several matters of Ahavas Yisrael,

אין דף מד זעט מען כמה ענינים של אהבת ישראל,

English translation 723

but several of them are also emphasized in other dapim

אבער כמה מהם שטייען בהדגשה אויך אין אנדערע דפים

English translation 724

(and places)

(ומקומות)

English translation 725

in Shas,

בש"ס,

English translation 726

and we do not see the novelty in this specifically on this daf. However, there is one matter — which is a novelty that is stated specifically on this daf:

און מ'זעט ניט דעם חידוש בזה דוקא בדף זה. ס'איז אבער דא איין ענין - וואס איז א חידוש וואס שטייט במיוחד בדף זה:

English translation 727

Regarding those who go out to war, there are in the Torah134 three exceptions where the Kohen says to the people

בנוגע ליוצאי מלחמה זיינען דא אין תורה 134 דריי אויסנאמען וואו דער כהן זאגט דעם עם

English translation 728

(and the officer announces135)

(ושוטר משמיע 135)

English translation 729

that these three types should return home and not go to war:

אז די דריי סוגים זאלן זיך אומקערן לביתם און ניט גיין למלחמה:

English translation 730

"Who is the man who has built a new house and has not dedicated it?",

"מי האיש אשר בנה בית חדש ולא חנכו",

English translation 731

"And who is the man who has planted a vineyard and has not redeemed it?",

"ומי האיש אשר נטע כרם ולא חללו",

English translation 732

"And who is the man who has betrothed a woman and has not taken her?" — "Let him go and return to his house etc."

"ומי האיש אשר ארש אשה ולא לקחה" - "ילך וישוב לביתו גו'".

English translation 733

The Gemara learns

לערנט אפ די גמרא

English translation 734

(on daf 44 in Maseches Sotah)

(בדף מד במס' סוטה)

English translation 735

from the order of the verses:

פון סדר הדברים:

English translation 736

"The Rabbis taught: 'Who has built,' 'who has planted,' 'who has betrothed' —

"תנו רבנן אשר בנה אשר נטע אשר ארש,

English translation 737

the Torah taught Derech Eretz, that a person should build a house and plant a vineyard and afterwards marry a woman."

לימדה תורה דרך ארץ שיבנה אדם בית ויטע כרם ואח"כ ישא אשה".

English translation 738

From this one sees the greatness of the emphasis in the Torah on Derech Eretz and Ahavas Yisrael — to such an extent that despite the greatness of the superiority of Torah

וואס דערפון זעט מען דעם גודל ההדגשה בתורה אויף דרך ארץ און אהבת ישראל - עד כדי כך אז ניט קוקנדיק אויף דעם גודל העילוי פון תורה

English translation 739

(which is incomparable to "Derech Eretz",

(וואס איז שלא בערך צו "דרך ארץ",

English translation 740

as above)

כנ"ל)

English translation 741

— the Torah itself "changed" and "altered" and established the order of the verses

- האט תורה זיך אליין "איבערגעמאכט" און "משנה געווען" און איינגעשטעלט דעם סדר הכתובים

English translation 742

("who has built",

("אשר בנה",

English translation 743

"who has planted",

"אשר נטע",

English translation 744

"who has betrothed")

"אשר ארש")

English translation 745

— in order to teach

- בכדי לערנען

English translation 746

("the Torah taught")

("לימדה תורה")

English translation 747

a matter of "Derech Eretz". How a Jew should conduct himself in his conduct in the world!

אן ענין פון "דרך ארץ". ווי א איד זאל זיך פירן בהנהגתו בעולם!

English translation 748

On this daf 44

אויף דעם דף מד

English translation 749

(in Maseches Sotah)

(במס' סוטה)

English translation 750

one sees another great and even more wondrous novelty regarding Ahavas Yisrael:

זעט מען נאך א חידוש גדול ונפלא יותר בענין אהבת ישראל:

English translation 751

Another category regarding which the Torah says "Let him go and return to his house"

נאך א סוג וועלכע די תורה זאגט אן אז "ילך וישוב לביתו"

English translation 752

(and not go to war)

(און ניט גיין למלחמה)

English translation 753

is — "the man who is fearful and fainthearted"136,

איז - "האיש הירא ורך הלבב" 136,

English translation 754

and the reason for this

און דער טעם לזה

English translation 755

(why "let him go and return to his house")

(פארוואס "ילך וישוב לביתו")

English translation 756

is — in order to prevent "lest he melt the heart of his brothers as his heart"136.

איז - בכדי באווארענען "ולא ימס את לבב אחיו כלבבו" 136.

English translation 757

It is stated in the Mishnah

שטייט אין משנה

English translation 758

(at the end of page 44a)

(בסוף דף מד עמוד א)

English translation 759

The opinion of Rabbi Yosi HaGelili: "The fearful and fainthearted one is he who is afraid because of the transgressions that are in his hand; therefore the Torah attributed to him all these

דעת רבי יוסי הגלילי "הירא ורך הלבב זהו המתיירא מן העבירות שבידו לפיכך תלתה לו התורה את כל אלו

English translation 760

(he built a house, planted a vineyard, and betrothed a woman137)

(בנה ונטע ואירס 137)

English translation 761

so that he should return because of them,"

שיחזור בגללן",

English translation 762

"so that the return should be attributed to this, and he should not be ashamed to say that he is afraid and returns because of the transgressions in his hand"137.

"כדי שיתלה בכך החזרה ולא יתבייש לומר מעבירות שבידו הוא ירא וחוזר" 137.

English translation 763

And in this, the aspect of Ahavas Yisrael is expressed in the most wondrous manner:

וואס אין דעם ברענגט זיך ארויס דער ענין פון אהבת ישראל באופן הכי נפלא:

English translation 764

When an army goes to wage war,

בשעת א צבא גייט מלחמה האבן,

English translation 765

the soldiers are simply placed in danger of mortal danger

שטעלן זיך איין אנשי הצבא בפשטות אין סכנה פון פקו"נ

English translation 766

[because this concerns a war in a natural manner where casualties can fall, G-d forbid].

[ווארום דאס רעדט זיך וועגן א מלחמה ע"ד הטבע וואו עס קענען פאלן קרבנות ר"ל].

English translation 767

And it is understood and simple that when one sends away the three types from war, it weakens the army

און ס'איז דאך מובן ופשוט אז בשעת מ'שיקט אוועק די דריי סוגים ממלחמה - פארשוואכט עס דעם צבא

English translation 768

(although "He who keeps a commandment will know no evil thing"138,

(הגם אז "שומר מצוה לא ידע דבר רע" 138,

English translation 769

nevertheless, according to nature, this weakens the entire army),

פונדעסטוועגן - ע"פ טבע - פארשוואכט דאס דעם גאנצן צבא],

English translation 770

and it increases the danger of mortal danger for the soldiers. And the greatness of the matter of mortal danger is also simply understood, to the extent that mortal danger supersedes the entire Torah139.

און פארשטארקט די סכנה פון פקו"נ פאר די אנשי צבא. און דער גודל הענין פון פקו"ן איז דאך אויך מובן בפשטות - עד כדי כך אז פקו"נ דוחה כל התורה כולה* 139.

English translation 771

On the other hand:

לאידך גיסא:

English translation 772

When a Jew is ashamed of the transgressions in his hand, this is incomparable to the mortal danger for the soldiers,

בשעת א איד האט בושה אויף די עבירות שבידו - איז דאס שלא בערך צום פקו"נ פאר די אנשי צבא,

English translation 773

which supersedes the entire Torah. And on the contrary:

וואס איז דוחה כל התורה כולה. ואדרבה:

English translation 774

Shame over transgressions has a virtue,

בושה אויף עבירות האט אין זיך א מעלה,

English translation 775

that then repentance and atonement can come more quickly and deeply.

אז דעמולט קען זיין תשובה וכפרה קומען שנעלער און טיפער.

English translation 776

And regarding this, there is a virtue when other Jews see that he is ashamed

ועד"ז איז דא א מעלה בשעת אנדערע אידן זעען אז ער האט בושה

English translation 777

(and repents)

(און טוט תשובה)

English translation 778

of his transgressions, because this strengthens the concept of "that they may hear and fear"139.

אויף זיינע עבירות - ווייל דאס פארשטארקט דעם למען ישמעו וייראו 139.

English translation 779

Nevertheless, the Torah says,

אעפ"כ זאגט אן תורה,

English translation 780

that in order to prevent shame from a Jew because of the transgressions in his hand, the Torah commanded that one send away from war three additional types of Jews,

אז בכדי באווארענען בושה פון א אידן מן העבירות שבידו - האט די תורה אנגעזאגט אז מ'שיקט אוועק ממלחמה נאך דריי סוגים פון אידן,

English translation 781

"the man who has built a new house and has not dedicated it,"

"האיש אשר בנה בית חדש ולא חנכו",

English translation 782

"the man who has planted a vineyard and has not redeemed it,"

"האיש אשר נטע כרם ולא חללו",

English translation 783

"the man who has betrothed a woman and has not taken her" — not looking at the fact that this will strengthen the mortal danger, and mortal danger supersedes the entire Torah!!

"האיש אשר ארש אשה ולא לקחה" - ניט קוקנדיק אויף דעם וואס דאס וועט מחזק זיין די פקו"נ און פקו"נ דוחה כל התורה כולה!!

English translation 784

To such an extent is Ahavas Yisrael, that regarding "he built a new house,"

עד כדי כך איז די אהבת ישראל - אז בנוגע צו "בנה בית חדש",

English translation 785

"planted a vineyard," and "betrothed a woman" — they would, from their own perspective, be allowed to go to war;

"נטע כרם" און "ארש אשה" - וואלט מען זיי מצד עצמם געלאזט גיין אין מלחמה;

English translation 786

but when it concerns "the fearful and fainthearted man,"

אבער ווען עס רעדט זיך וועגן "האיש הירא ורך הלבב",

English translation 787

"he who is afraid because of the transgressions in his hand"

"המתיירא מן העבירות שבידו"

English translation 788

(and even a light transgression — like "he conversed between prayer and prayer"140 (between the laying of the tefillin of the hand and the tefillin of the head141),

(און אפילו אן עבירה קלה - ווי "שח בין תפילה לתפילה" 140 (בין הנחת תפילין של יד לתפילין של ראש 141),

English translation 789

i.e., he has subjugation of the heart and mind and all limbs,

ד.ה. אז ער האט שעבוד הלב והמוח וכל האברים,

English translation 790

but he conversed between the tefillin of the hand and the tefillin of the head),

אבער שח בין תפילין של יד לתפילין של ראש],

English translation 791

who will certainly repent

וואס זיכער וועט ער תשובה טאן

English translation 792

(because if not,

(ווייל אויב ניט,

English translation 793

he would also not obey when told "he shall go and return to his house")

וועט ער דאך אויך ניט פאלגן בשעת מ'זאגט אים "ילך וישוב לביתו")

English translation 794

— nevertheless, in order that he should not have any shame,

- אעפ"כ בכדי ער זאל ניט האבן קיין בושה,

English translation 795

and that he should be able to confess quietly and repent secretly in an easy manner

און ער זאל זיך קענען מתוודה זיין בלחש און תשובה טאן שטילערהייט אויף א לייכטן אופן

English translation 796

(and not need to reveal his sin in public)

(און ניט דארפן מגלה זיין חטאו ברבים)

English translation 797

— the Torah innovates three commandments,

- איז תורה מחדש דריי ציוויים,

English translation 798

that also "he built a new house," "planted a vineyard," and "betrothed a woman" — "he should return because of them,"

אז אויך "בנה בית חדש". "נטע כרם" און "ארש אשה" - "שיחזור בגללן",

English translation 799

in order "to cover for those who return because of the transgressions in their hand, so that they will not understand that they are sinners, and the one who sees him returning will say, 'Perhaps he built a house, or planted a vineyard, or betrothed a woman'"141.

בכדי "לכסות על החוזרים בשביל עבירות שבידם שלא יבינו שהם בעלי עבירה והרואהו חוזר אומר שמא בנה בית או נטע כרם או ארס אשה"* 141

English translation 800

This expresses Ahavas Yisrael in the most wondrous manner — incomparably more than is expressed in the matter of "the Torah taught derech eretz":

וואס דאס ברענגט ארויס אהבת ישראל באופן נפלא ביותר - שלא בערך מער ווי עס ווערט ארויסגעבראכט אין דעם ענין פון "לימדה תורה דרך ארץ":

English translation 801

In "the Torah taught derech eretz," the Torah changes the order of the Torah for the sake of Ahavas Yisrael,

בא "לימדה תורה דרך ארץ" איז תורה משנה סדר התורה צוליב אהבת ישראל,

English translation 802

in order to teach a Jew derech eretz.

בכדי לערנען א אידן דרך ארץ.

English translation 803

But in this matter, the Torah innovates three commandments,

אבער אין דעם ענין איז תורה מחדש דריי ציוויים,

English translation 804

and such commandments that increase the danger for the rest of the soldiers — for the sake of Ahavas Yisrael for a Jew,

און אזוינע ציוויים וואס פארשטארקן די סכנה פאר שאר אנשי הצבא - צוליב אהבת ישראל פון א איד,

English translation 805

that he should not have any shame because of the transgressions in his hand!

ער זאל ניט האבן קיין בושה מן העבירות שבידו!

English translation 806

[Here he spoke about the lesson in the greatness of the matter of Ahavas Yisrael from the daily study in Rambam — in the laws of nullification,

[כאן דובר ע"ד הלימוד בגודל הענין דאהבת ישראל משיעור היומי ברמב"ם - בדיני ביטול,

English translation 807

that a significant item142, an item that stands143, and an item that is counted144 — is not nullified,

שדבר חשוב 142 דבר המעמיד 143 ודבר שבמנין 144 - אינו בטל,

English translation 808

for the children of Israel are in the category of "a significant item," etc.,

כי בני ישראל הם בגדר "דבר חשוב" וכו',

English translation 809

because the entire world was created for the sake of Israel, etc. — included in the aforementioned sichah, section 9.

כי כל העולם נברא בשביל ישראל כו' - נכלל בשיחה הנ"ל ס"ט.

English translation 810

And continuing from this, he said:]

ובהמשך לזה אמר:]

English translation 811

Jews are a "significant thing" not from themselves, heaven forbid,

אידן זיינען א "דבר חשוב" ניט מצד עצמם ח"ו,

English translation 812

but from the aspect of the Supreme One. Because on the contrary:

נאר מצד דעם אויבערשטן. ווארום אדרבה:

English translation 813

One who considers himself a significant thing due to his own virtues - this is a contradiction to the Supreme One,

איינער וואס האלט זיך פאר א דבר חשוב מצד זיינע אייגענע מעלות - איז דאס א סתירה צו דעם אויבערשטן,

English translation 814

as the Gemara says in Tractate Sotah 145

ווי די גמרא זאגט אין מס' סוטה 145

English translation 815

(which is learned during the days of the Omer as preparation for the Giving of the Torah 132)

(וואס מ'לערנט בימי הספירה אלס הכנה צו מתן תורה 132)

English translation 816

"Any person who has haughtiness of spirit, the Holy One, blessed be He, said, 'I and he cannot dwell in the world

"כל אדם שיש בו גסות הרוח אמר הקב"ה אין אני והוא יכולין לדור בעולם

English translation 817

(in one place 146)

(בכפיפה אחת 146)

English translation 818

as it is said 147...

שנאמר 147...

English translation 819

Haughty eyes and a broad heart, him I cannot,

גבה עינים ורחב לבב אותו לא אוכל,

English translation 820

do not read 'him' but rather 'with him I cannot'." And therefore it must be "not from it nor from part of it" 148

אל תיקרי אותו אלא אתו לא אוכל". און דעריבער דארף זיין "לא מינה ולא מקצתה" 148

English translation 821

[even not an "eighth of an eighth" 148],

[אפילו ניט קיין "שמינית שבשמינית" 148],

English translation 822

as the ruling in Shulchan Aruch of the Alter Rebbe, section Orach Chaim 149.

כהפס"ד בשו"ע אדה"ז חלק או"ח 149.

English translation 823

This is indeed something tremendous:

וואס דאס איז דאך א געוואלד:

English translation 824

It is not said that haughtiness is merely an undesirable thing,

מ'זאגט ניט אז גאוה איז בלויז א דבר בלתי רצוי,

English translation 825

and that it causes a descent in the person, etc.,

און אז דאס פועל'ט א ירידה אין דעם מענשטן וכו',

English translation 826

but rather incomparably worse than that:

נאר שלא בערך ערגער דערפון:

English translation 827

Through haughtiness one "pushes aside the feet of the Shechinah" 150,

דורך גאוה ווערט "דוחק רגלי השכינה" 150,

English translation 828

i.e., one "drives away" the Supreme One, as it were,

ד.ה. מען "פארטרייבט" דעם אויבערשטן כביכול,

English translation 829

because "I and he cannot dwell in the world".

ווייל "אין אני והוא יכולים לדור בעולם".

English translation 830

That is, simply,

ד.ה. בפשטות,

English translation 831

that the existence of the haughty person is not negated,

אז מ'איז ניט שולל די מציאות פון דעם בעל גאוה,

English translation 832

he remains an existence,

ער בלייבט א מציאות,

English translation 833

but he is given a choice:

אבער מ'גיט אים די ברירה:

English translation 834

either "I" or "He"! Both things together cannot be! He has the choice to be an existence,

אדער "אני" אדער "הוא"! ביידע זאכן צוזאמען קענען ניט זיין! ער האט די ברירה צו זיין א מציאות,

English translation 835

that is not negated,

דאס איז מען ניט שולל,

English translation 836

but then the Supreme One cannot be there!

אבער דעמולט קען דארט דער אויבערשטער ניט זיין!

English translation 837

This further strengthens the insolence of the matter - the insolence towards Heaven - that through haughtiness one does not merely commit a wrong,

וואס דאס פארשטארקט נאכמער די חוצפה שבדבר - די חוצפה כלפי שמיא - אז דורך גאוה טוט מען ניט בלויז אן עוולה,

English translation 838

but thereby "drives away" the Supreme One, as it is!...

נאר דערמיט "פארטרייבט" מען כביכול דעם אויבערשטן!...

English translation 839

This is the general state of exile:

וואס דאס איז דער כללות המצב פון גלות:

English translation 840

In the time of the Temple, Divinity was revealed,

בזמן הבית איז אלקות געווען בגלוי,

English translation 841

"I and He" were together openly;

"אני והוא" זיינען געווען צוזאמען בגלוי;

English translation 842

but in the time of exile - there is insolence towards Heaven,

אבער בזמן הגלות - איז דא חוצפה כלפי שמיא,

English translation 843

which temporarily causes that one "drives away" the Supreme One, as it were,

וואס פועל'ט לפי שעה אז "מ'פארטרייבט" דעם אויבערשטן כביכול,

English translation 844

because "I and he cannot dwell in the world" - the general state of exile,

ווארום "אין אני והוא יכולין לדור בעולם" - דער כללות מצב הגלות,

English translation 845

that "our signs we have not seen... and there is no one with us who knows until what" 151,

אז "אותותינו לא ראינו גו' ולא אתנו יודע עד מה" 151,

English translation 846

even "until what" one does not know the explanation.

אפילו "עד מה" ווייסט מען אויך ניט דעם פירוש.

English translation 847

And this comes from the aspect of insolence towards Heaven,

און דאס קומט מצד די חוצפה כלפי שמיא,

English translation 848

as it is said in the Mussaf prayer - "because of the hand that was sent forth in Your Sanctuary",

ווי מ'זאגט אין תפלת מוסף - "מפני היד שנשתלחה במקדשך",

English translation 849

as is known the explanation of the Arizal on this 152

כידוע פירוש האריז"ל בזה 152

English translation 850

(and in several commentators on the prayer 153),

(ובכמה מפרשי התפלה 153),

English translation 851

that in this way the Holy Temple could not have been destroyed,

אז אזוי וואלט דער ביהמ"ק ניט געקענט חרוב ווערן,

English translation 852

but there is a "form of a hand...

אבער עס איז פאראן "צורת יד...

English translation 853

beneath the wings of the Shechinah",

תחת כנפי השכינה",

English translation 854

then it can be that "at the time of the destruction, a hand was sent into the Holy Temple and destroyed it,

דעמולט קען זיין אז "בעת החורבן שלחה יד בביהמ"ק והחריבה,

English translation 855

and this is the hand that was sent forth in Your Sanctuary" 152,

וזו היד שנשתלחה במקדשך" 152,

English translation 856

the destruction of the Holy Temple,

חורבן ביהמ"ק,

English translation 857

and the "hand" brings the side of impurity into the "world"

און דער "יד" לאזט אריין דעם סט"א אין דעם "עולם"

English translation 858

("one place")

("כפיפה אחת")

English translation 859

where "I and He" are found,

וואו עס געפינען זיך "אני והוא",

English translation 860

and brings it about that one is in exile for 1900 years!...

און פירט אויס אז מ'געפינט זיך אין גלות שוין 1900 יאר!...

English translation 861

And there is none who opens a mouth or chirps!...

ואין פוצה פה ומצפצף!...

English translation 862

Jews indeed cry out with truth and with their whole heart, etc. - but

אידן שרייען טאקע מיט אן אמת און מיטן גאנצן הארץ וכו' - אבער

English translation 863

(as mentioned above section 68)

(כאמור לעיל ס"ח)

English translation 864

what is this considered relative to the fact that Jews have already been in exile for over 1900 years?!

במה נחשב הוא לגבי דעם וואס אידן געפינען זיך שוין אין גלות העכער 1900 יאר?!

English translation 865

One indeed cries out, etc. - but one sees in actuality that it has still not come,

מ'שרייט טאקע וכו' - אבער מ'זעט בפועל אז עדיין לא בא,

English translation 866

it is a proof that one must still add something...

איז א ראי' אז מ'דארף נאך עפעס צוגעבן...

English translation 867

[The Rebbe shlita smiled and said:]

[כ"ק אדמו"ר שליט"א חייך ואמר:]

English translation 868

In continuation of what was discussed above regarding the study of Chumash,

בהמשך להמדובר לעיל וועגן דעם שיעור חומש,

English translation 869

and a matter in Rashi's commentary

און אן ענין אין פרש"י

English translation 870

(in accordance with the custom to speak a matter in Rashi's commentary on Shabbat),

(בהתאם להמנהג צו רעדן אן ענין בפרש"י בשבת),

English translation 871

the study of Rambam,

שיעור רמב"ם,

English translation 872

and other studies - it seemingly has a place

ועוד שיעורים - האט לכאורה אן ארט

English translation 873

(since today is also Shabbat)

(וויבאלד אז היינט איז אויך שבת)

English translation 874

to also mention a matter in connection with Pirkei Avot,

צו דערמאנען אויך אן ענין בקשר מיט פרקי אבות,

English translation 875

according to the custom 154 to study Pirkei Avot on the Shabbatot between Pesach and Shavuot and the summer Shabbatot.

לויט דעם מנהג 154 צו לערנען פרקי אבות אין די שבתות בין פסח ועצרת ושבתות הקיץ.

English translation 876

And although according to the custom

ואע"פ אז ע"פ המנהג

English translation 877

(as it is written in the Luach)

(ווי עס שטייט אין די לוחות)

English translation 878

one does not say a chapter on this Shabbat

זאגט מען ניט קיין פרק בשבת זה

English translation 879

(they finished the sixth chapter last Shabbat,

(מ'האט מסיים געווען פרק ששי בשבת שעברה,

English translation 880

and they begin again the first chapter next Shabbat)

און מ'הויבט אן נאכאמאל פרק ראשון בשבת הבאה)

English translation 881

- but

- אבער

English translation 882

(the Rebbe shlita smiled)

(כ"ק אדמו"ר שליט"א חייך)

English translation 883

when one begins and engages with a Jew - he cries out:

בשעת מ'הויבט זיך אן און מ'פארטשעפעט זיך מיט א אידן - שרייט ער:

English translation 884

What does it mean that this Shabbat there is no chapter,

וואס הייסט אז דעם שבת איז ניטא קיין פרק,

English translation 885

and he finds a solution:

און ער געפינט זיך אן עצה:

English translation 886

He takes the conclusion of the chapter they learned last Shabbat and the beginning of the chapter they will learn next Shabbat,

ער נעמט דעם סיום פון דעם פרק שלמדו בשבת שלפנ"ז און דער התחלה פון דעם פרק שילמדו בשבת הבאה,

English translation 887

and mixes them together and makes them into one thing

און מישט זיי צוזאמען און מאכט פון זיי איין זאך

English translation 888

(until they become "out of chapter",

(ביז אז זיי ווערן "אויס פרק",

English translation 889

as will be explained),

כדלקמן),

English translation 890

and reveals their connection with this Shabbat,

און איז מגלה זייער קשר מיט דעם שבת,

English translation 891

the time of the Giving of our Torah:

זמן מתן תורתנו:

English translation 892

At the conclusion of the sixth chapter

בסיום פרק ששי

English translation 893

(the chapter of last Shabbat)

(דער פרק פון שבת שעברה)

English translation 894

it says 155 "Everything that the Holy One, blessed be He, created in His world, He created only for His glory, etc.".

שטייט 155 "כל מה שברא הקב"ה בעולמו לא בראו אלא לכבודו כו'".

English translation 895

And "there is no glory except Torah"

ו"אין כבוד אלא תורה"

English translation 896

(as it says earlier in the chapter 156).

(ווי עס שטייט פריער אין פרק 156).

English translation 897

And based on this, the connection to the time of the Giving of our Torah is understood - when the Almighty gave the Jews the Torah,

ועפ"ז איז מובן דער קשר מיט זמן מתן תורתנו - ווען דער אויבערשטער האט געגעבן אידן די תורה,

English translation 898

because of which all the creations in the world were created - "for His honor",

וואס צוליב דעם זיינען באשאפן געווארן כל הנבראים בעולם - "לכבודו",

English translation 899

"there is no honor except Torah."

"אין כבוד אלא תורה".

English translation 900

In addition to this:

נוסף לזה:

English translation 901

After the conclusion of the chapter, we say the mishnah157 of "Rabbi Chananya ben Akashya says,

נאכן סיום הפרק זאגט מען די משנה 157 פון "רבי חנני' בן עקשיא אומר,

English translation 902

The Holy One, blessed be He, desired to merit Israel; therefore He gave them abundant Torah and mitzvos, as it is said,158 'Hashem desired for the sake of His righteousness to magnify the Torah and make it glorious.'"

רצה הקב"ה לזכות את ישראל לפיכך הרבה להם תורה ומצות שנאמר 158 ה' חפץ למען צדקו יגדיל תורה ויאדיר".

English translation 903

And what the matter

וואס דער ענין

English translation 904

("He gave them abundant Torah and mitzvos")

("הרבה להם תורה ומצות")

English translation 905

was at the Giving of the Torah,

איז געווען בא מתן תורה,

English translation 906

when they gave the Jews the entire Torah,

ווען מ'האט געגעבן אידן כל התורה כולה,

English translation 907

including everything that a diligent student will in the future innovate159 - "He gave them abundant Torah and mitzvos."

כולל כל מה שתלמיד ותיק עתיד לחדש 159 - "הרבה להם תורה ומצות".

English translation 908

And regarding this, the first chapter of Pirkei Avos

ועד"ז פרק ראשון פון פרקי אבות

English translation 909

(which we will learn on the coming Shabbos)

(וואס מ'גייט לערנען בשבת הבאה)

English translation 910

has a connection to the time of the Giving of our Torah:

האט א שייכות מיט זמן מתן תורתנו:

English translation 911

The chapter begins "Moshe received the Torah from Sinai, etc." - which was at the Giving of the Torah - "and transmitted it, etc.",

דער פרק הויבט זיך אן "משה קבל תורה מסיני כו'" - וואס דאס איז געווען בא מתן תורה - "ומסרה כו'",

English translation 912

until the end of all generations.

עד סוף כל הדורות.

English translation 913

Afterwards, the mishnah states,160

דערנאך זאגט די משנה 160,

English translation 914

"The world stands on three things: on Torah, on service, and on acts of kindness." And this was also established at the Giving of the Torah - as our Sages said161 on the verse162 "The earth feared and was still",

"על שלשה דברים העולם עומד על התורה ועל העבודה ועל גמילות חסדים". וואס דאס האט זיך אויך אויפגעטאן בא מתן תורה - כמאחז"ל 161 עה"פ 162 "ארץ יראה ושקטה",

English translation 915

that until the Giving of the Torah there was "the earth feared",

אז ביז מ"ת איז געווען "ארץ יראה",

English translation 916

the opposite of "the world stands",

היפך פון "העולם עומד",

English translation 917

and the Giving of the Torah established that there should be "was still" - "the world stands"

און מ"ת האט אויפגעטאן אז עס זאל זיין "שקטה" - "העולם עומד"

English translation 918

(and exists163).

(וקיים 163).

English translation 919

One sees from this that even on this Shabbos when we do not say a chapter - at the time when one begins with a Jew,

זעט מען דערפון ווי אויך אין דעם שבת ווען מ'זאגט ניט קיין פרק - איז בשעת מ'הויבט זיך אן מיט א אידן,

English translation 920

he takes the chapter before this and the chapter after this,

נעמט ער דעם פרק שלפנ"ז און דעם פרק שלאח"ז,

English translation 921

and makes them into one thing,

און מאכט פון זיי איין זאך,

English translation 922

and in connection with the time of the Giving of our Torah!

ובקשר מיט זמן מתן תורתנו!

English translation 923

Until one brings about that it becomes

ביז אז מ'טוט אויף אז עס זאל ווערן

English translation 924

(in a manner of)

(אין אן אופן פון)

English translation 925

"beyond chapter"

"אויס פרק"

English translation 926

(we do not say any chapter on this Shabbos)

(מ'זאגט ניט אין דעם שבת קיין פרק)

English translation 927

in a superior sense - above the matter of chapter. And one can say the explanation of this based on what is explained in Chassidus164 regarding our Sages' statement165 "one who studies Torah in chapters"

למעליותא - למעלה מענין הפרק. ויש לומר הביאור בזה ע"פ המבואר בחסידות 164 במאחז"ל 165 "הלומד תורה לפרקים"

English translation 928

("and does not study constantly, constantly"166)

("ואינו לומד תדיר תדיר" 166)

English translation 929

which is an undesirable thing - that this is from the term "a staff of sections",

וואס איז א דבר בלתי רצוי - אז דאס איז מלשון מטה של פרקים,

English translation 930

"meaning that he and his Torah study are in a state of separation, etc.",

"דהיינו שהוא ולימוד תורתו הן בבחי' פירוד כו'",

English translation 931

despite the fact that Torah is the entire existence of a Jew,

למרות זה וואס תורה איז די גאנצע מציאות פון א אידן,

English translation 932

"our life and the length of our days."167 And on this Shabbos - one brings about that we do not study the "chapter",

"חיינו ואורך ימינו" 167. און בשבת זו - טוט מען אויף אז מ'לערנט ניט דעם "פרק",

English translation 933

it becomes "beyond chapter" in a superior sense - the opposite of "one who studies Torah in chapters",

עס ווערט "אויס פרק" למעליותא - היפך פון "הלומד תורה לפרקים",

English translation 934

in a manner of separation, etc.

באופן של פירוד כו'.

English translation 935

And one can say that "one who studies Torah in chapters" also exists in holiness,

ויש לומר אז "הלומד תורה לפרקים" איז אויך דא אין קדושה,

English translation 936

as the explanation of this is according to its simple meaning - he studies Torah in chapters,

ווי דער פירוש בזה איז כפשוטו - ער לערנט תורה אין פרקים,

English translation 937

as Torah is divided into chapters

ווי תורה איז צוטיילט אויף פרקים

English translation 938

[as emphasized in Maseches Avos which is called "Pirkei Avos"].

[כמודגש במס' אבות וואס ווערט אנגערופן "פרקי אבות"].

English translation 939

And the matter of this is - similar to the interruptions between one portion and another

והענין בזה הוא - ע"ד ווי די הפסקות בין פרשה לפרשה

English translation 940

(as Rashi explains at the beginning of Parshat Vayikra),

(כפרש"י בריש פ' ויקרא),

English translation 941

"And what purpose did the interruptions serve?

"ומה היו הפסקות משמשות,

English translation 942

To give Moshe respite to contemplate between one portion and another and between one topic and another",

ליתן ריוח למשה להתבונן בין פרשה לפרשה ובין ענין לענין",

English translation 943

and from the interruptions in the study of Moshe Rabbeinu from the Holy One, blessed be He,

און פון די הפסקות בלימוד משה רבינו מהקב"ה,

English translation 944

we learn incidentally168 "a fortiori for an ordinary person learning from an ordinary person" that there must be interruptions between one portion and another in order "to give respite to contemplate, etc."

לערנט מען אגב 168 "ק"ו להדיוט הלומד מן ההדיוט" אז עס דארף זיין הפסקות בין פרשה לפרשה כדי "ליתן ריוח להתבונן כו'".

English translation 945

And regarding this, one can say the explanation in a superior sense of "one who studies Torah in chapters"

ועד"ז י"ל הפירוש למעליותא אין "הלומד תורה לפרקים"

English translation 946

(even though Torah is "our life and the length of our days",

(אע"פ וואס תורה איז "חיינו ואורך ימינו",

English translation 947

what does it mean that one studies it "in chapters"?!)

היינט וואס הייסט אז מ'לערנט עס "לפרקים"?!)

English translation 948

- in order to give respite between one topic and another to contemplate with understanding and comprehension, etc.

- כדי ליתן ריוח בין ענין לענין להתבונן בהבנה והשגה כו'.

English translation 949

And may it be His will that all these matters should add further in the study of Torah lessons,

ויה"ר אז די אלע ענינים זאלן נאכמער צוגעבן אין לימוד שיעורי תורה,

English translation 950

including - the lessons of Chumash, Tehillim, Tanya

כולל - שיעורי חת"ת

English translation 951

(Chumash, Tehillim, Tanya).

(חומש תהלים תניא).

English translation 952

And regarding this, in all the campaigns,

ועד"ז אין אלע מבצעים,

English translation 953

beginning with the three campaigns that are specific to Jewish women and girls

אנהויבנדיק פון די דריי מבצעים המיוחדים לנשי ובנות ישראל

English translation 954

("Beis Yaakov")

("בית יעקב")

English translation 955

- the acronym "Chen" - lighting Shabbos and Yom Tov candles,

- ר"ת "החן" - הדלקת נרות שבת ויו"ט,

English translation 956

kashrus of eating and drinking, and family purity.

כשרות האכילה ושתי' און טהרת המשפחה.

English translation 957

And as has been discussed many times, the matter of lighting Shabbos and Yom Tov candles applies to Jewish girls immediately when they reach the age of chinuch,

וכמדובר כמ"פ אז דער ענין פון הדלקת נר שבת ויו"ט איז שייך צו בנות ישראל תיכף כשהגיעו לגיל חינוך,

English translation 958

a daughter of two or three years. And as has already been tried in many places and was successful. And this brought about that the mazal began to shine,

בת ב' אדער ג' שנים. און ווי מ'האט שוין אויסגעפרואווט בכ"מ און מצליח געווען. און דאס האט געבראכט אז עס האט אנגעהויבן שיינען דער מזל,

English translation 959

and it goes and increases in light,

והולך ומוסיף ואור,

English translation 960

in a manner of ascending in holiness.169

באופן פון מעלין בקודש 169.

English translation 961

And regarding this, one should increase doing in all matters of Torah and mitzvos - in all these matters discussed above,

ועד"ז זאל מען מוסיף זיין טאן אין אלע ענינים פון תורה ומצוותי' - אין די אלע ענינים המדוברים לעיל,

English translation 962

and those discussed also before the time of the Giving of our Torah in this year,

און המדוברים אויך פאר זמן מתן תורתנו בשנה זו,

English translation 963

and in past years. And also in this there should be increase and going and light.

און בשנים שעברו. און אויך אין דעם זאל זיין מוסיף והולך ואור.

English translation 964

And this brings that the Almighty illuminates the life of every Jew - with children, life, and ample sustenance, and in all of them, ample.

און דאס ברענגט אז דער אויבערשטער באלייכט דעם לעבן פון יעדן אידן - בבני חיי ומזוני רויחי ובכולם רויחי,

English translation 965

And in general – the three general matters that include all the needs of man – "house",

ובכללות - די דריי ענינים כלליים וואס זיינען כולל כל צרכי האדם - "בית",

English translation 966

"vineyard" and "wife" – that the Almighty blesses with success in all these matters,

"כרם" און "אשה" - אז דער אויבערשטער בענטשט מיט הצלחה אין די אלע ענינים,

English translation 967

and gives strength that one should educate – together with his wife – the members of the household,

און גיט כח אז מ'זאל מחנך זיין - צוזאמען מיט אשתו - די בני בית,

English translation 968

with rest of the body and rest of the soul,

מתוך מנוחת הגוף ומנוחת הנפש,

English translation 969

knowing that one has perfection in all these matters,

וויסנדיק אז מ'האט שלימות אין די אלע ענינים,

English translation 970

and it should be "for 170 when a man takes a new wife, he shall be free for his house

און עס זאל זיין "כי 170 יקח איש אשה חדשה גו' נקי יהי' לביתו

English translation 971

(which also includes "built a house" and "planted a vineyard" 171)

(וואס דאס איז כולל אויך "בנה בית" און "נטע כרם" 171)

English translation 972

one year, and shall rejoice his wife whom he has taken".

שנה אחת ושמח את אשתו אשר לקח".

English translation 973

And in the broad sense, this also applies to all the years throughout their lives after the first year of marriage,

ובמובן הרחב איז דאס שייך אויך בכל השנים שבמשך כל ימי חייהם נאך די שנה ראשונה פון חתונה,

English translation 974

because in marriage according to the law of Moses and Israel,

ווארום בא נישואין ע"פ דת משה וישראל,

English translation 975

the "Shechinah is between them" 172,

איז "שכינה ביניהם" 172,

English translation 976

an ongoing effect at every moment,

א פעולה נמשכת בכל רגע ורגע,

English translation 977

as the Rogatchover explained 173

ווי דער ראָגאַטשאווער איז מבאר 173

English translation 978

[we are accustomed to mention the Rogatchover each time].

[מ'איז דאך רגיל בכל פעם דערמאנען דעם ראגאטשאווער].

English translation 979

And known also is the story

וכידוע אויך דער מעשה

English translation 980

(as has already been publicized),

(ווי ס'איז שוין נתפרסם געווארן),

English translation 981

that when the Rogatchover told a certain great scholar the novel idea that the acquisition of marriage is an ongoing effect that is renewed every moment – that great scholar said to him:

אז בשעת דער ראָגאַטשאווער האט געזאגט איינעם א גדול דעם חידוש אז דער קנין הנישואין איז א פעולה נמשכת וואס ווערט נתחדש בכל רגע - האט דער גדול אים געזאגט:

English translation 982

If so – he gives him a mazal tov! The Rogatchover asked him,

אויב אזוי - גיט ער אים אפ א מזל טוב! האט דער ראָגאַטשאווער ביי אים געפרעגט,

English translation 983

Why are you suddenly giving a mazal tov?!

פארוואס גיסטו מיטאמאל אפ מזל טוב?!

English translation 984

He answered,

האט ער געענטפערט,

English translation 985

Because according to this novel idea

ווייל לויט דעם חידוש

English translation 986

(that marriage is a new acquisition every moment)

(אז נישואין איז א קנין חדש בכל רגע ורגע)

English translation 987

it turns out that you just got married now!

קומט אויס אז דו האסט ערשט איצטער חתונה געהאט!

English translation 988

From this it is understood that also after the first year of marriage there must be the feeling that his wife is a "new wife",

איז דערפון מובן אז אויך נאך די שנה ראשונה פון חתונה דארף זיין דער הרגש אז זוגתו איז אן "אשה חדשה",

English translation 989

and accordingly there must be

ובמילא דארף זיין

English translation 990

(a kind of)

(מעין)

English translation 991

the matter of "he shall be free for his house...

דער ענין פון "נקי יהי' לביתו...

English translation 992

and shall rejoice his wife whom he has taken". As everyone understands simply that even if it is several years after the wedding, there are matters where there must be "he shall be free for his house...

ושמח את אשתו אשר לקח". ווי יעדערער פארשטייט בפשטות אז אפילו אויב ס'איז כמה שנים נאך די חתונה זיינען דא ענינים וואו עס דארף זיין "נקי יהי' לביתו...

English translation 993

and shall rejoice his wife",

ושמח את אשתו",

English translation 994

similar to how it was in the first year at the time of the wedding and the "Seven Blessings"

בדוגמא ווי ס'איז געווען בשנה הראשונה בשעת די חתונה און די "שבע ברכות"

English translation 995

(but now one does not need to have "new faces" as was needed during the "Seven Blessings").

(אבער איצטער דארף מען ניט האבן קיין "פנים חדשות" ווי מ'האט געדארפט האבן בשעת ה"שבע ברכות").

English translation 996

One of the matters in which "he shall be free for his house...

איינער פון די ענינים וואו עס דריקט זיך אויס דער "נקי יהי' לביתו...

English translation 997

and shall rejoice his wife" is expressed after the first year – is in the matter of educating boys and girls. Known is the saying of the Rebbe

ושמח את אשתו" נאך די שנה ראשונה - איז אין דעם ענין פון חינוך הילדים והילדות. כידוע דער פתגם פון דעם רבי'ן

English translation 998

(the Rebbe Rashab) of blessed memory

(מהורש"ב) נ"ע

English translation 999

(as printed and publicized 174):

(ווי געדרוקט און נתפרסם 174):

English translation 1000

Just as the laying of tefillin every day is a Torah commandment upon every Jew,

אט אזוי ווי הנחת תפילין בכל יום איז א מצוה דאורייתא אויף יעדער אידן,

English translation 1001

so too is there a complete obligation upon every Jew to think every day about the education and guidance of his children and household members in the way of Torah and His commandments.

אט אזוי איז א חיוב גמור אויף יעדער אידן טראכטן יעדער טאג וועגן דעם חינוך והדרכה פון זיינע קינדער ובני בית בדרך התורה ומצוותי'.

English translation 1002

And in order for the education to be proper – one must also have assistance from his wife,

וואס בכדי דער חינוך זאל זיין כדבעי - דארף מען אויך האבן א סיוע פון אשתו,

English translation 1003

and not merely assistance and cooperation,

און ניט בלויז א סיוע ושיתוף פעולה,

English translation 1004

but on the contrary – the main part of education is through the women and daughters of Israel 175.

נאר אדרבה - דער עיקר החינוך איז ע"י נשי ובנות ישראל 175.

English translation 1005

Until an education in a manner that one kindles "when you raise up the lamps" 99,

ביז א חינוך אין אן אופן אז מ'טוט אויף "בהעלותך את הנרות" 99,

English translation 1006

"until the flame rises by itself" 176,

"עד שתהא שלהבת עולה מאלי'" 176,

English translation 1007

which is the true essence of education – that the one being educated does not need to return each time to the educator for advice and wait for encouragement etc.,

וואס דאס איז אמיתית ענין החינוך - אז דער מחונך דארף ניט יעדן מאל צוריק קומען צום מחנך פאר אן עצה און ווארטן אויף עידוד וכו',

English translation 1008

but a true educator kindles "that the flame rises by itself".

נאר א מחנך אמיתי טוט אויף "שתהא שלהבת עולה מאלי'".

English translation 1009

And may it be His will that this

ויה"ר אז דאס

English translation 1010

("when you raise up the lamps" in the matter of education)

("בהעלותך את הנרות" בענין החינוך)

English translation 1011

should be a proximate preparation for "I show you the lamps of Zion" 177,

זאל זיין א הכנה קרובה צו "אני מראה לכם נרות של ציון" 177,

English translation 1012

immediately in our time,

בעגלא דידן ממש,

English translation 1013

in the true and complete redemption,

בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1014

through our righteous Mashiach,

ע"י משיח צדקנו,

English translation 1015

and the prayer will be fulfilled "Show us, Hashem, Your kindness, and grant us Your salvation" 178,

און עס וועט מקויים ווערן די תפלה "הראנו ה' חסדך וישעך תתן לנו" 178,

English translation 1016

"to dwell honor in our land" 179,

"לשכון כבוד בארצנו" 179,

English translation 1017

and the perfection of the blessing in this – that "to dwell honor in our land" does not come simply,

און דער שלימות הברכה בזה - אז דער "לשכון כבוד בארצנו" קומט ניט סתם,

English translation 1018

but specifically through our righteous Mashiach and through the Holy One, blessed be He,

נאר דוקא ע"י משיח צדקנו וע"י הקב"ה,

English translation 1019

and speedily in our actual days,

ובמהרה בימינו ממש,

English translation 1020

immediately in our time – even less than "the blink of an eye" 67.

בעגלא דידן - נאך ווייניקער ווי "כהרף עין" 67.

English translation 1021

And "with our youths and with our elders ... with our sons and with our daughters" 180 we go to our holy land,

און "בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו" 180 גייט מען לארצנו הקדושה,

English translation 1022

"a land which ... the eyes of Hashem your God are always upon it, from the beginning of the year to the end of the year" 181,

"ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה" 181,

English translation 1023

to Jerusalem the holy city,

לירושלים עיר הקודש,

English translation 1024

"on the holy mountain in Jerusalem" 182,

"בהר הקודש בירושלים" 182,

English translation 1025

and there itself – to the third Holy Temple,

און דארט גופא - לביהמ"ק השלישי,

English translation 1026

"the Sanctuary, Hashem, Your hands established" 87,

"מקדש אד' כוננו ידיך" 87,

English translation 1027

"Hashem shall reign forever and ever" 88,

"ה' ימלוך לעולם ועד" 88,

English translation 1028

and as souls in bodies,

און אלס נשמות בגופים,

English translation 1029

and speedily in our actual days.

ובמהרה בימינו ממש.

English translation 1030

[Here he spoke about several practical instructions,

[דובר כאן אודות כמה הוראות בפועל,

English translation 1031

including – about increasing in Torah study,

כולל - ע"ד הוספה בשיעורי תורה,

English translation 1032

and especially – in the inner dimension of Torah,

ובמיוחד - בפנימיות התורה,

English translation 1033

the spreading of the wellsprings outward,

הפצת המעינות חוצה,

English translation 1034

outward within the person himself,

חוצה בהאדם עצמו,

English translation 1035

until the actual outward – all this is included in the above edited sicha section 12.

עד לחוצה ממש - כל זה נכלל בשיחה המוגהת הנ"ל סי"ב.

English translation 1036

And continuing from this he said:]

ובהמשך לזה אמר:]

English translation 1037

In our generation, the president of our generation has ruled as a halachah,

בדורנו זה האט נשיא דורנו אפגע'פסק'נט אלס א הלכה 183,

English translation 1038

so every single one of the children of Israel, male and female, in our generation has an obligation - and the president of our generation has made him

אז כל אחד ואחת מבני ובנות ישראל בדורנו זה האט א חיוב - און נשיא דורנו האט אים

English translation 1039

(and her)

(און איר)

English translation 1040

an emissary,

געמאכט פאר א שליח,

English translation 1041

and given the blessing and empowerment for this - to study the inner dimension of the Torah,

און געגעבן די ברכה ונתינת כח לזה - צו לערנען פנימיות התורה,

English translation 1042

as it has been revealed in the teachings of Chassidus,

כפי שנתגלתה בתורת החסידות,

English translation 1043

Chabad Chassidus.

חסידות חב"ד.

English translation 1044

And as discussed many times,

וכמדובר כמ"פ 184,

English translation 1045

also women and girls are obligated in this study of the inner dimension of the Torah as it has been revealed in the teachings of Chassidus,

אז אויך נשים ובנות זיינען מחוייב אין דעם לימוד פון פנימיות התורה כפי שנתגלתה בתורת החסידות,

English translation 1046

the content of which is knowledge of G-d,

וואס תוכנה איז ידיעת ה',

English translation 1047

to believe in G-d,

להאמין בה',

English translation 1048

to unify Him,

לייחדו,

English translation 1049

love of Him and fear of Him, etc. - commandments in which women are also obligated

אהבתו ויראתו וכו' - מצוות שגם הנשים מחוייבות בהן

English translation 1050

(exactly like men),

(פונקט ווי אנשים),

English translation 1051

"whose obligation is constant, etc.,"

"שחיובן תמידי כו'" 185,

English translation 1052

and "what is the way to love of Him and fear of Him,

און "היאך 186 היא הדרך לאהבתו ויראתו,

English translation 1053

when a person contemplates His works, etc., and sees from them His wisdom, etc., immediately he loves, etc., and feels a great desire to know the great Name,"

בשעה שיתבונן האדם במעשיו כו' ויראה מהן חכמתו כו' מיד הוא אוהב כו' ומתאוה תאוה גדולה לידע השם הגדול",

English translation 1054

and this is included,

וואס דאס איז כולל,

English translation 1055

and especially,

ובמיוחד,

English translation 1056

through the study of the teachings of Chassidus,

דורך לימוד תורת החסידות,

English translation 1057

which enables understanding of all these matters with comprehension and perception.

וואס גיט צו פארשטיין די אלע ענינים בהבנה והשגה.

English translation 1058

In addition to this:

נוסף לזה:

English translation 1059

One sees in practice that through the study of Chassidus,

מ'זעט בפועל אז דורך לימוד החסידות,

English translation 1060

which enables understanding with comprehension and perception of the foundations of Judaism

וואס גיט צו פארשטיין בהבנה והשגה די יסודות פון אידישקייט

English translation 1061

(which one attains through the study of Chassidus)

(וואס דאס האט מען דורך לימוד החסידות)

English translation 1062

- faith in G-d,

- אמונה בה',

English translation 1063

the unity of G-d,

אחדות ה',

English translation 1064

love of G-d and fear of G-d,

אהבת ה' ויראת ה',

English translation 1065

service of G-d in general,

עבודת ה' בכלל,

English translation 1066

Divine providence,

השגחה פרטית,

English translation 1067

the reasons for the commandments

טעמי המצוות

English translation 1068

(in the inner dimension and root of the matters),

(בפנימיות ושרש הענינים),

English translation 1069

faith in the coming of Moshiach,

אמונה בביאת המשיח,

English translation 1070

etc. - one comes to vitality and inwardness and completeness in the service of G-d. And in the language of the verse:

וכו' - קומט צו א חיות ופנימיות ושלימות אין עבודת ה'. ובלשון הכתוב 187:

English translation 1071

"Know the G-d of your father and serve Him with a whole heart,"

"דע את אלקי אביך ועבדהו בלב שלם",

English translation 1072

through knowledge of G-d,

דורך ידיעת ה',

English translation 1073

"knowledge of the reality of the chain of descent"

"ידיעת המציאות מההשתלשלות"

English translation 1074

(which is "a great and exalted commandment, and indeed it surpasses all of them")

(וואס איז א "מצוה רבה ונשאה ואדרבה היא העולה על כולנה" 188)

English translation 1075

- the content of the teachings of Chassidus - brings about "and serve Him with a whole heart."

- דער תוכן פון תורת החסידות - ווערט "ועבדהו בלב שלם".

English translation 1076

Therefore there is a place,

וואס דערפאר איז דא אן ארט,

English translation 1077

and moreover,

און נאכמער,

English translation 1078

a merit and commandment - as our Rabbis, our presidents, have said - that also women and daughters of Israel should study the teachings of Chassidus

א זכות וציווי - ווי רבותינו נשיאינו האבן אנגעזאגט 183 - אז אויך נשי ובנות ישראל זאלן לערנען תורת החסידות

English translation 1079

(beginning with the book of Tanya,

(אנהויבנדיק פון ספר התניא,

English translation 1080

the Written Torah of Chassidus),

תושב"כ שבחסידות),

English translation 1081

and not only in a superficial manner and only the principles of Chassidus and the matters that pertain to the simple folk,

און ניט נאר באופן שטחי און נאר די עיקרי החסידות און די ענינים וואס זיינען שייך צו פשוטי העם,

English translation 1082

but also with comprehension and perception

נאר אויך מיט א הבנה והשגה

English translation 1083

(each one - according to her level)

(כל אחת ואחת - לפי ערכה)

English translation 1084

in the deep topics of Chassidus,

אין די סוגיות עמוקות פון חסידות,

English translation 1085

just like the study of Chassidus by men. And especially since "greater understanding

אזוי ווי דער לימוד החסידות פון אנשים 189. ובפרט אז "בינה יתירה

English translation 1086

(was given)

(נתנה)

English translation 1087

to a woman more than to a man."

באשה יותר מבאיש" 190.

English translation 1088

And the necessity of the matter is even stronger in the latter generations - as one sees in practice that in the latter generations,

און דער הכרח הדבר איז נאך שטארקער בדורות האחרונים - ווי מ'זעט בפועל אז בדורות האחרונים,

English translation 1089

and especially in our generation,

ובפרט בדורנו זה,

English translation 1090

the study of Chassidus is spreading among women and daughters of Israel

איז הולך ומתפשט לימוד החסידות בא נשי ובנות ישראל

English translation 1091

[although in previous generations only exceptional women had great knowledge in understanding Chassidus]:

[כאטש אז בדורות שלפני זה איז נאר בא נשים יחידי סגולה געווען א ידיעה גדולה בהבנת החסידות]:

English translation 1092

Even though their primary mission is

אע"פ וואס זייער עיקר שליחות איז

English translation 1093

(not the study of Torah, but)

(ניט לימוד התורה, נאר)

English translation 1094

to educate and establish "the legions of G-d,"

מחנך זיין און אויפשטעלן "צבאות ה'",

English translation 1095

sons and daughters engaged in Torah and commandments,

בנים ובנות עוסקים בתורה ומצוות,

English translation 1096

so that through them there should be "they recognized Him first"

וואס בא זיי זאל זיין "הכירוהו תחלה" 191

English translation 1097

[ "as in the days of your going out from the land of Egypt" ],

["כימי צאתך מארץ מצרים" 192],

English translation 1098

and they must devote themselves entirely to this work,

און זיי דארפן זיך אינגאנצן אריינגעבן אין די עבודה,

English translation 1099

"with all your heart and with all your soul and with all your might,"

"בכל לבבך ובכל נפשך ובכל מאדך" 193,

English translation 1100

for specifically through this effort is there a complete education - nevertheless, one sees that in our generation especially, there is a need for comprehension and perception in matters of Judaism in order that one can oneself perform completely the service that the Torah demands.

וואס דוקא דעמולט איז דאס א חינוך בשלימות - זעט מען אבער אז בדורנו זה במיוחד פאדערט זיך א הבנה והשגה בעניני יהדות בכדי מ'זאל אליין קענען טאן בשלימות די עבודה וואס תורה מאנט.

English translation 1101

And especially since due to the decline of the generations, one inevitably comes into contact with external wisdoms, etc.

ובפרט אז מפני ירידת הדורות קומט מען בהכרח אין בארירונג מיט חכמות חיצוניות כו'

English translation 1102

(not as it was in the earlier generations),

(ניט ווי ס'איז געווען בדורות הראשונים),

English translation 1103

which can bring

וואס קענען ברענגען

English translation 1104

(if one does not have the correct comprehension and perception of the foundations of Judaism)

(אויב מ'האט ניט די ריכטיקע הבנה והשגה ביסודות היהדות)

English translation 1105

to questions and errors in Torah and matters of Judaism, G-d forbid

צו שאלות און טעויות אין תורה ועניני יהדות ר"ל

English translation 1106

[which is one of the reasons that in the latter generations all the great ones of Israel ruled that "it is a time to act for G-d, etc.,"

[וואס דאס איז איינער פון די טעמים אז בדורות האחרונים איז פס"ד כל גדולי ישראל אז עת לעשות לה' כו' 194,

English translation 1107

and they took practical action and established schools for girls]

און מ'האט געטאן א מעשה בפועל און מייסד געווען בתי ספר פאר בנות]

English translation 1108

- therefore now there is an absolute necessity,

- במילא איז איצטער א הכרח גמור,

English translation 1109

"a commandment and an obligation,"

"מצוה וחובה" 195,

English translation 1110

that also women and girls should have comprehension and perception in knowledge of G-d and the foundations of the Torah,

אז אויך נשים ובנות זאלן האבן א הבנה והשגה אין ידיעת ה' ויסודי התורה,

English translation 1111

through the study of the teachings of Chassidus,

ע"י לימוד תורת החסידות,

English translation 1112

in order to have

בכדי האבן

English translation 1113

(for themselves and for their children, etc.)

(פאר זיך און פאר זייערע קינדער וכו')

English translation 1114

a strong foundation in Judaism and not come to any errors in matters of Judaism.

א יסוד חזק אין אידישקייט און ניט קומען צו קיינע טעויות אין עניני יהדות.

English translation 1115

[And it is understood and simple that in these generations it will not be accepted by her when one pushes her off with an answer that she does not need to understand, etc.].

[ומובן ופשוט אז בדורות אלו וועט ביי איר ניט נתקבל ווערן בשעת מ'וועט איר אפשטופן מיט א תירוץ אז זיי דארף ניט פארשטיין וכו'].

English translation 1116

Moreover:

נאכמער:

English translation 1117

The study of Chassidus, which gives understanding of the foundations of Judaism etc., is today an absolute necessity so that Jewish women and girls should succeed in their primary mission - the education of Jewish boys and girls,

לימוד החסידות וואס גיט צו פארשטיין די יסודות פון אידישקייט וכו' איז היינט א הכרח גמור בכדי אז נשי ובנות ישראל זאלן מצליח זיין אין עיקר שליחותן - חינוך בני ובנות ישראל,

English translation 1118

beginning with their own children,

אנהויבנדיק פון די אייגענע קינדער,

English translation 1119

and also other children

און אויך אנדערע קינדער

English translation 1120

(as "whoever teaches the son of his friend Torah...

(וואס "כל המלמד את בן חבירו תורה...

English translation 1121

is considered as if he gave birth to him")

כאילו ילדו" 196)

English translation 1122

- as we see in recent generations

- ווי מ'זעט בדורות האחרונים

English translation 1123

(and especially in this country)

(ובפרט במדינה זו)

English translation 1124

"a great deed,"

"מעשה רב" 197,

English translation 1125

with the consent of the great ones of Israel,

בהסכמת גדולי ישראל,

English translation 1126

that the primary education of young children

אז דער עיקר חינוך פון קליינע קינדער

English translation 1127

(boys and girls)

(בנים ובנות)

English translation 1128

is through women and girls

איז ע"י נשים ובנות 198

English translation 1129

(of course,

(כמובן,

English translation 1130

in a manner permitted according to the Shulchan Aruch).

באופן המותר ע"פ שו"ע).

English translation 1131

We see in practice,

זעט מען בפועל,

English translation 1132

a great deed,

מעשה רב,

English translation 1133

that in order to truly succeed in educating one's children

אז בכדי באמת גוט מצליח זיין אין מחנך זיין קינדער

English translation 1134

(one's own children at home,

(די אייגענע קינדער אין שטוב,

English translation 1135

and children in school)

און קינדער אין בית ספר)

English translation 1136

and to implant in them faith in G-d,

און אין זיי איינפלאנצן אמונה בה',

English translation 1137

love of G-d and fear of G-d etc. - the mother needs

אהבת ה' ויראת ה' וכו' - דארף די מוטער

English translation 1138

(or sister),

(אדער שוועסטער),

English translation 1139

or the teacher and educator,

אדער די מורה ומחנכת,

English translation 1140

herself to have knowledge

אליין האבן א ידיעה

English translation 1141

(not only in Torah, commandments, and festivals and the like,

(ניט נאר אין תומ"צ וימים טובים וכיו"ב,

English translation 1142

which one teaches with the children - what is the novelty,

וועלכע מ'לערנט מיט די קינדער - דמאי קמ"ל,

English translation 1143

but also)

נאר אויך)

English translation 1144

in the foundations of the Torah and the principles of Judaism,

אין יסודי התורה ועיקרי היהדות,

English translation 1145

knowledge of G-d,

ידיעת ה',

English translation 1146

service of G-d,

עבודת ה',

English translation 1147

faith in G-d,

אמונה בה',

English translation 1148

His oneness and His love and His fear etc.,

אחדותו ואהבתו ויראתו וכו',

English translation 1149

love of Israel and honor of Israel,

אהבת ישראל וכבוד ישראל,

English translation 1150

and the reasons for the commandments etc.,

וטעמי המצוות וכו',

English translation 1151

and not only in a superficial manner in the main subjects

און ניט בלויז באופן שטחי אין די עיקרי הענינים

English translation 1152

(the alphabet of the foundations of the Torah),

(אל"ף-בי"ת פון יסודי התורה),

English translation 1153

but with understanding and comprehension,

נאר בהבנה והשגה,

English translation 1154

because specifically then one has a stronger influence on the children, since one oneself has a strong foundation

וואס דוקא דעמולט האט מען א שטארקערע השפעה אויף די קינדער ווארום מ'האט אליין א יסוד חזק

English translation 1155

(with understanding and comprehension)

(בהבנה והשגה)

English translation 1156

in these matters,

אין די ענינים,

English translation 1157

in addition to this, that then one has importance in the eyes of the children,

נוסף לזה וואס דעמולט האט מען א חשיבות בעיני התינוקות,

English translation 1158

when they see that their educator does not merely pick up bits and pieces in the foundations of the Torah,

ווען זיי זעען אז זייער מחנכת קלייבט זיך ניט בלויז פאנאנדער אין די יסודי התורה,

English translation 1159

but she also has a broad knowledge in these matters.

נאר זי האט אויך א ידיעה רחבה אין די ענינים.

English translation 1160

And those who argue and object that one did not conduct oneself thus in previous generations etc. - but then one also did not study external wisdoms,

און די וואס טענה'ן און זיינען מערער אז מ'האט זיך אזוי ניט געפירט בדורות שלפני זה וכו' - האט מען אבער דעמולט אויך ניט געלערנט חכמות חיצוניות,

English translation 1161

and then one also did not need to protect the study of proper conduct,

און מ'האט דעמולט אויך ניט געדארפט באווארענען לימוד דרך ארץ,

English translation 1162

whereas now one does study external wisdoms,

משא"כ איצטער לערנט מען יע חכמות חיצוניות,

English translation 1163

and one also needs to protect proper conduct - he does not pay attention to this,

און מ'דארף אויך באווארענען דרך ארץ - איז אויף דעם איז ער ניט משים לב,

English translation 1164

that today we need kosher teachers and female teachers,

אז מ'דארף היינט האבן כשר'ע מלמדים ומלמדות,

English translation 1165

even according to the fulfillment of the seven commandments of the children of Noah for the settlement of the world:

אפילו לויט קיום ז' מצוות דבני נח לישובו של עולם:

English translation 1166

But what "bothers" him...

וואס "ארט" אים אבער יע...

English translation 1167

- when one teaches a little girl that she should love the Most High,

- בשעת מ'לערנט מיט א קליינע מיידעלע אז זיי זאל ליב האבן דעם אויבערשטן,

English translation 1168

Who feeds and sustains all etc.!

הזן ומפרנס לכל וכו'!

English translation 1169

If only that objector would believe with truth that the Most High gives him his livelihood!...

הלואי אז דער מערער זאל אזוי גלויבן מיט אן אמת אז דער אויבערשטער גיט אים זיין פרנסה!...

English translation 1170

And the proof for this is from him himself:

און די ראי' לזה איז פון אים אליין:

English translation 1171

If he had that faith - he would not be one who encroaches on boundaries,

אויב ער וואלט געהאט די אמונה - וואלט ער ניט געווען קיין משיג גבול,

English translation 1172

and would not conduct himself contrary to the good and the upright,

און וואלט זיך ניט געפירט היפך הטוב והיושר,

English translation 1173

with theft and robbery and the like,

באבק גניבה וגזילה וכיו"ב,

English translation 1174

thinking that this is the only way, heaven forbid, to obtain a livelihood or honor.

מיינענדיק אז דאס איז די איינציקע וועג ח"ו צו באקומען פרנסה אדער כבוד.

English translation 1175

To this is added another severe matter:

אין דעם קומט צו נאך א דבר חמור:

English translation 1176

If he conducts himself improperly himself

אויב ער פירט זיך אליין שלא כרצוי

English translation 1177

(but he does not harm another)

(אבער ער רירט ניט אן א צווייטן)

English translation 1178

- he indeed needs a correction,

- דארף ער טאקע האבן א תיקון,

English translation 1179

but along with this we say that "a transgression does not extinguish Torah,"

אבער ביחד עם זה זאגט מען אז "אין עבירה מכבה תורה" 199,

English translation 1180

and he receives reward for his study of Torah.

און ער באקומט שכר אויף זיין לימוד התורה.

English translation 1181

But if he becomes a harm to the public - we say to him:

אבער אויב ער ווערט א מזיק לרבים - זאגט מען אים:

English translation 1182

first of all, "be heavy and sit in your house,"

לכל לראש "הכבד ושב בביתך" 200,

English translation 1183

you can conduct yourself as you wish - but do so upon yourself in a chamber within a chamber;

קענסט זיך פירן ווי דו ווילסט - אבער טו דאס בא זיך אין חדר לפנים מחדר;

English translation 1184

you have nails - use them on yourself;

האסט נעגל - נוץ זיי אויף זיך אליין;

English translation 1185

you want to do harmful things - do them on yourself;

ווילסט טאן דברים מזיקים - טו זיי אויף זיך אליין;

English translation 1186

you want to cry out "I and nothing else,"

ווילסט שרייען "אני ואפסי עוד" 201,

English translation 1187

or other things of the like - use them all on yourself:

אדער אנדערע דברים כיו"ב - נוץ זיי אלץ אויף זיך אליין:

English translation 1188

but why do you come to bother another Jew?!

אבער פארוואס קומסטו טשעפען א צווייטן אידן?!

English translation 1189

The one who causes harm argues:

טענה'ט דער מזיק:

English translation 1190

It is stated in Iggeret HaKodesh that "concerning the one harmed, it has already been decreed from heaven, and there are many agents for the Omnipresent,"

עס שטייט אין אגה"ק 202 אז "על הניזק כבר נגזר מן השמים והרבה שלוחים למקום",

English translation 1191

accordingly, it is from whichever angle you look:

במילא איז ממה-נפשך:

English translation 1192

if the Most High does not want the other to be harmed,

אויב דער אויבערשטער וויל ניט אז דער צווייטער זאל ניזק ווערן,

English translation 1193

nothing will help and no one will be able to harm him:

וועט קיין זאך ניט העלפן און קיינער וועט יענעם ניט קענען מזיק זיין:

English translation 1194

and if "concerning the one harmed, it has already been decreed from heaven" that he should be harmed, it will happen anyway,

און אויב "על הניזק כבר נגזר מן השמים" ער זאל ניזק ווערן. וועט אזוי סיי-ווי ווערן,

English translation 1195

even without his effort,

אפילו בלי השתדלותו,

English translation 1196

because "there are many agents for the Omnipresent,"

ווארום "הרבה שלוחים למקום",

English translation 1197

so what complaint can one have against him

איז וואס האט מען טענות צו אים

English translation 1198

(the one who causes harm)?!

(דעם מזיק)?!

English translation 1199

The Alter Rebbe says, however, there in that place,

זאגט אבער דער אלטער רבי דארטן על אתר,

English translation 1200

that if he harms the other, it comes from the "wickedness of his choice" and he is liable for it.

אז אויב ער איז יענעם מזיק קומט עס מצד "רוע בחירתו" און ער איז אויף דעם חייב.

English translation 1201

[For this is one of the reasons why Pharaoh, king of Egypt, was punished,

[וואס דאס איז איינער פון די טעמים פארוואס פרעה מלך מצרים איז נענש געווארן,

English translation 1202

even though there was a decree from above "And they shall serve them and afflict them four hundred years"* - because Pharaoh did not do it because of the decree,

אע"פ וואס ס'איז געווען די גזירה מלמעלה "ועבדום 203 וענו אותם ארבע מאות שנה"* 203 - ווייל פרעה האט עס ניט געטאן צוליב די גזירה,

English translation 1203

but rather because of the "wickedness of his choice",

נאר מפני "רוע בחירתו",

English translation 1204

and therefore he did more than was required by the decree (as explained in the commentaries of the Rambam).

און דערפאר האט ער געטאן מער וויפל ס'איז געווען מחוייב מצד הגזירה (כמבואר במפרשי הרמב"ם 204).

English translation 1205

In order to transition to good things - this is the place to arouse

בכדי איבערגיין צו דברים טובים - איז כאן המקום צו מעורר זיין

English translation 1206

(as discussed many times),

(כמדובר כמ"פ),

English translation 1207

that standing immediately before the beginning of the summer days,

אז שטייענדיק גלייך פאר די התחלה פון ימי הקיץ,

English translation 1208

it is an appropriate time to ensure that Jewish children should find themselves during the summer days in a place and environment

איז א זמן המתאים צו באווארענען אז אידישע קינדער זאלן זיך געפינען בימי הקיץ אין א מקום וסביבה

English translation 1209

(a summer camp and the like)

(א מחנה קיץ וכיו"ב)

English translation 1210

permeated with fear of G-d and love of G-d and love of Israel and the actual fulfillment of the commandments.

דורכגענומען מיט יראת ה' ואהבת ה' ואהבת ישראל וקיום המצוות במעשה בפועל.

English translation 1211

And even the children who have already been registered in other summer camps and the like - one must not despair of a Jew,

און אפילו די קינדער וועלכע זיינען שוין פארשריבן געווארן אין אנדערע מחנות קיץ וכיו"ב - טאר מען זיך ניט מייאש זיין פון א אידן,

English translation 1212

and one must endeavor even a hundred times over to ensure that the children find themselves during the summer days among lovers of G-d and fearers of G-d and observers of all the commandments,

און מ'דארף זיך פארלייגן אפילו מאה פעמים ואחד צו באווארענען אז די קינדער זאלן זיך געפינען במשך ימי הקיץ צווישן אוהבי ה' ויראי ה' ומקיימי כל המצוות,

English translation 1213

below ten handbreadths,

למטה מעשרה טפחים,

English translation 1214

without simplifications!

אָן פשט'לעך!

English translation 1215

And when one will endeavor in this and speak words that come from the heart,

און בשעת מ'וועט זיך משתדל זיין בזה און רעדן דברים היוצאים מן הלב 205,

English translation 1216

and especially by also showing a living example - then the words will enter the heart and accomplish their effect.

ובפרט דורך אויך באווייזן א דוגמא חי' - וועט זיין דברים נכנסים אל הלב 205 ופועלים פעולתם.

English translation 1217

Regarding this, they also announced about the Torah gathering that will take place on Isru Chag,

עד"ז האט מען דאך אויך מודיע געווען וועגן דעם כינוס תורה וואס וועט פארקומען באסרו חג,

English translation 1218

as is done on every Isru Chag of the three pilgrimage festivals,

ווי מ'מאכט בכל אסרו חג פון די שלש רגלים,

English translation 1219

and especially on Isru Chag of the Festival of Shavuot,

ובפרט באסרו חג דחג השבועות,

English translation 1220

the time of the giving of our Torah.

זמן מתן תורתנו.

English translation 1221

And especially according to the well-known story of the Chassidim,

און ספעציעל לויטן סיפור הידוע פון חסידים,

English translation 1222

that in Lubavitch they used to call the Festival of Shavuot, by way of a witticism, by the name "Festival of the Matzos".

אז אין ליובאוויטש פלעגט מען רופן חג השבועות ע"ד הצחות בשם "חג המצות".

English translation 1223

And the reason for the matter:

וטעם הדבר:

English translation 1224

On Passover and Sukkot it was difficult for the rabbis

אויף פסח און סוכות איז געווען שווער פאר די רבנים

English translation 1225

(the teachers of righteousness)

(די מ"צים)

English translation 1226

to travel from their places to Lubavitch,

פארן ממקומם קיין ליובאוויטש,

English translation 1227

since on Passover there are many questions in matters of Passover,

היות אז פסח זיינען פאראן א ריבוי שאלות אין עניני פסח,

English translation 1228

both before Passover and on the festival of Passover itself;

סיי לפני הפסח סיי בחג הפסח עצמו;

English translation 1229

regarding this, on Sukkot there are also many questions concerning the four species and the like

עד"ז בסוכות זיינען אויך פאראן א סאך שאלות בנוגע צו די ד' מינים וכיו"ב

English translation 1230

(and regarding this, on Passover and Sukkot there were matters and questions from which comes the income of the rabbi, etc.)

(ועד"ז זיינען געווען בפסח ובסוכות ענינים ושאלות וואס פון זיי קומט צו צו דער הכנסה פון רב וכו')

English translation 1231

— unlike on the Festival of Shavuot,

- משא"כ בחג השבועות,

English translation 1232

which is only two days,

וואס איז בלויז צוויי טעג,

English translation 1233

they chose this festival as the festival on which to travel to Lubavitch.

האט מען אויסגעקליבן דעם יו"ט אלס יו"ט אויף וועלכן מ'זאל פארן קיין ליובאוויטש.

English translation 1234

And therefore they called the Festival of Shavuot, by way of a witticism, by the name "Festival of the Teachers of Righteousness",

ולכן האט מען גערופן חג השבועות ע"ד הצחות בשם "חג המ"צות",

English translation 1235

because this was the "festival" when the "teachers of righteousness"

ווייל דאס איז געווען דער "חג" ווען די "מ"צים"

English translation 1236

(teachers of righteousness,

(מורי-צדק,

English translation 1237

i.e., rabbis)

ד.ה. רבנים)

English translation 1238

used to come to Lubavitch.

פלעגן קומען קיין ליובאוויטש.

English translation 1239

Accordingly,

וואס לפי זה,

English translation 1240

since this is a festival that is particularly connected with rabbis, teachers of righteousness,

אז דאס איז א יו"ט וואס איז פארבונדן במיוחד מיט רבנים מורי-צדק,

English translation 1241

it is understood,

איז מובן,

English translation 1242

how on Isru Chag of this festival the matter of "Torah gathering" is even more emphasized

ווי באסרו חג דחג זה איז נאכמער מודגש דער ענין פון "כינוס תורה"

English translation 1243

(and as follows).

(וכדלקמן).

English translation 1244

And one may say,

ויש לומר 206,

English translation 1245

that since the aforementioned "witticism" is connected with Jews - there is certainly in this a lesson in the service of man,

אז וויבאלד דער "צחות" הנ"ל איז פארבונדן מיט אידן - איז אין דעם זיכער פאראן א הוראה בעבודת האדם,

English translation 1246

because with Jews it must be "all your deeds shall be for the sake of Heaven" and "in all your ways know Him",

ווארום ביי אידן דארף דאך זיין "כל מעשיך יהיו לשם שמים" 34 און "בכל דרכיך דעהו" 35,

English translation 1247

one must find in every thing

דארף מען געפינען אין יעדער זאך

English translation 1248

(also in a "witticism")

(אויך אין א "צחות")

English translation 1249

the "for the sake of Heaven" and the "know Him".

דעם "לשם שמים" און דעם "דעהו".

English translation 1250

And the matter:

והענין:

English translation 1251

When one contemplates the content of the matter,

בשעת מ'טראכט זיך אריין אין תוכן הענין,

English translation 1252

one sees indeed that the true essence of "Festival of the Matzos" is actually on the Festival of Shavuot,

זעט מען גאר אז דער אמת'ער ענין פון "חג המצות" איז גאר בחג השבועות,

English translation 1253

the time of the giving of our Torah:

זמן מתן תורתנו:

English translation 1254

Simply, "Festival of the Matzos" is the Festival of Passover,

בפשטות איז "חג המצות" - חג הפסח,

English translation 1255

the time of our freedom,

זמן חירותינו,

English translation 1256

the time of the exodus from Egypt;

זמן יציאת מצרים;

English translation 1257

regarding this, the Festival of Sukkot is also connected with "commandments"

עד"ז איז חג הסוכות אויך פארבונדן מיט "מצות"

English translation 1258

(the exodus from Egypt),

(יציאת מצרים),

English translation 1259

for a part of the commandment of dwelling in the sukkah is the knowledge "because I caused the children of Israel to dwell in sukkot when I brought them out of the land of Egypt" - but from where do these two festivals come

ווארום א חלק פון מצות ישיבה בסוכה איז די ידיעה 207 "כי בסוכות הושבתי את בני ישראל בהוציאי אותם מארץ מצרים" 208 - אבער פון וואו נעמען זיך די ביידע חגים

English translation 1260

(which are connected with "commandments")

(וואס זיינען פארבונדן מיט "מצות")

English translation 1261

— not from the "exodus from Egypt" alone which was on the fifteenth of Nissan before the giving of the Torah,

- ניט מצד "יציאת מצרים" אליין וואס איז געווען בט"ו בניסן לפני מתן תורה,

English translation 1262

and not from the "because I caused the children of Israel to dwell in sukkot when I brought them out of the land of Egypt"

און ניט מצד דעם "בסוכות הושבתי את בני ישראל בהוציאי אותם מארץ מצרים"

English translation 1263

(the clouds of glory were - as brought also in the Shulchan Aruch)

(ענני הכבוד היו 209 - ווי געבראכט אויך אין שו"ע 210)

English translation 1264

before the giving of the Torah,

פאר מ"ת,

English translation 1265

but rather from the "time of the giving of our Torah",

נאר מצד "זמן מתן תורתנו",

English translation 1266

the Festival of Shavuot,

חג השבועות,

English translation 1267

from the commandment of the Torah that there must be the matter of remembrance of the exodus from Egypt on the Festival of Passover and on the Festival of Sukkot!

מצד דעם ציווי התורה אז עס דארף זיין דער ענין פון זכר ליציאת מצרים בחג הפסח ובחג הסוכות!

English translation 1268

And like the well-known words of the Rambam

וכדברי הרמב"ם הידועים

English translation 1269

(in the commentary on the Mishnah and in many places),

(אין פירוש המשניות 211 ובכ"מ),

English translation 1270

that the fulfillment of the commandment of circumcision is not from the commandment of the Holy One, blessed be He, to Abraham our father

אז קיום מצות מילה איז ניט מצד ציווי הקב"ה לאברהם אבינו

English translation 1271

(as recounted in the Torah),

(כמסופר אין תורה),

English translation 1272

but rather from that which was commanded to Moses our teacher at the giving of the Torah.

נאר מצד דעם וואס אזוי איז אנגעזאגט געווארן משה רבינו ביי מתן תורה.

English translation 1273

Just as it is with the commandment of circumcision,

וואס אזוי ווי דאס איז ביי מצות מילה,

English translation 1274

the commandment that was given as a covenant to Abraham and to his seed after him,

די מצוה וואס איז געגעבן געווארן אלס ברית לאברהם ולזרעו אחריו,

English translation 1275

so too is it

אזוי איז אויך

English translation 1276

(and all the more so and certainly)

(ובמכ"ש וק"ו)

English translation 1277

regarding all the commandments,

בנוגע לכל המצוות,

English translation 1278

including the commandments of remembrance of the Exodus from Egypt on the festival of Passover and remembrance of the clouds of glory on Sukkot — that their fulfillment is only because at the time of the Giving of the Torah the Almighty commanded regarding all the commandments,

כולל די מצוות פון זכר ליציאת מצרים שבחג הפסח און זכר לענני הכבוד שבסוכות - אז זייער קיום איז בלויז מצד דעם וואס בשעת מ"ת האט דער אויבערשטער אנגעזאגט על כל המצוות,

English translation 1279

for "I am" and "You shall not have" include all the 248 positive commandments and 365 negative commandments

ווארום "אנכי" און "לא יהי' לך" 212 זיינען דאך כולל כל רמ"ח מ"ע ושס"ה מל"ת

English translation 1280

(as explained elsewhere),

(כמבואר בכ"מ 213),

English translation 1281

and because of this there exists the concept of "the festival of matzot" on the festival of Passover and on the festival of Sukkot.

און מצד דעם איז פאראן דער ענין פון "חג המצות" שבחג הפסח ובחג הסוכות.

English translation 1282

It therefore follows,

קומט דאך אויס,

English translation 1283

that the true essence and source of "the festival of matzot" is actually the festival of Shavuot,

אז דער אמת'ער ענין און מקור פון "חג המצות" - איז גאר חג השבועות,

English translation 1284

the time of the giving of our Torah!

זמן מתן תורתנו!

English translation 1285

That from this aforementioned concept

וואס פון דעם ענין האמור

English translation 1286

(that the Giving of the Torah is the foundation and cause of the fulfillment of all the commandments)

(אז מתן תורה איז דער יסוד און סיבה פון קיום כל המצוות)

English translation 1287

emerges a lesson in the service of man:

קומט ארויס א הוראה בעבודת האדם:

English translation 1288

When a Jew goes out to engage in matters of Torah and Judaism,

בשעת א איד גייט ארויס צו אויפטאן אין עניני תורה ויהדות,

English translation 1289

in any matter whatsoever,

בכל ענין שיהי',

English translation 1290

it can be that one influences a Jew to do this because his teacher tells him, or his father and mother or his older brother tell him, or even due to "fear of the strap" and the like — one must know that the foundation of everything is not due to other reasons, but because thus the Almighty commanded at the Giving of the Torah.

קען דאך זיין אז מ'זאל משפיע זיין אויף א אידן ער זאל דאס טאן מצד דעם וואס זיין מלמד זאגט אים אדער אביו ואמו אדער אחיו הגדול זאגן אים אדער גאר מחמת "יראת הרצועה" 214 וכיו"ב - דארף מען וויסן אז דער יסוד פון אלץ איז ניט מצד אנדערע סיבות נאר ווייל אזוי האט דער אויבערשטער אנגעזאגט ביי מתן תורה.

English translation 1291

And furthermore:

און נאכמער:

English translation 1292

The truth is,

דער אמת איז,

English translation 1293

that the very matters of honoring father and mother and older brother and the like — one must also do because thus one was commanded at the Giving of the Torah,

אז די ענינים גופא פון כיבוד אב ואם 215 ואחיו הגדול 216 וכיו"ב - דארף מען אויך טאן ווייל אזוי איז מען נצטווה געווארן ביי מתן תורה,

English translation 1294

and this is due to the new concept of the giving of the Torah that occurs each and every year at the time of the Giving of the Torah,

ועד"ז מצד דעם נייעם ענין פון נתינת התורה שבכל שנה ושנה בזמן מ"ת,

English translation 1295

when the Torah is given anew with a new storm,

ווען די תורה ווערט געגעבן מחדש מיט א נייעם שטורעם,

English translation 1296

and "just as there [it was given] with awe and fear, etc., so too here, etc.,"

און "מה להלן באימה וביראה כו' אף כאן כו'" 217,

English translation 1297

with all the details in the Torah.

מיט אלע פרטים שבתורה.

English translation 1298

From this one also has a strong encouragement in the service of G-d:

וואס דערפון האט מען אויך אן עידוד חזק בעבודת ה':

English translation 1299

Since the fulfillment of all the commandments is due to the concept of the Giving of the Torah — it is understood,

וויבאלד אז קיום כל המצוות איז מצד דעם ענין פון מתן תורה - איז מובן,

English translation 1300

that just as at the time of the giving of the Torah the Jews had the manna, Miriam's well, and the clouds of glory,

אז אזוי ווי בשעת נתינת התורה האבן אידן געהאט דעם מן מיט בארה של מרים מיט ענני הכבוד,

English translation 1301

and in the well-known phrase "the Torah was given only to those who eat the manna,"

ובלשון הידוע 218 "לא ניתנה תורה אלא לאוכלי המן",

English translation 1302

so too is it during the service of a Jew that is connected to the Giving of the Torah,

עד"ז איז אויך בשעת העבודה פון א אידן וואס איז פארבונדן מיט מתן תורה,

English translation 1303

that the Almighty provides a Jew with all his needs!

אז דער אויבערשטער שטעלט צו א אידן אלע זיינע צרכים!

English translation 1304

And as the Rambam writes regarding the physical promises in the Torah,

און ווי דער רמב"ם שרייבט 219 בנוגע די יעודים גשמיים שבתורה,

English translation 1305

that their simple meaning is,

אז זייער מכוון איז בפשטות,

English translation 1306

in the physical realm,

למטה מעשרה טפחים,

English translation 1307

but their ultimate purpose is so that their hearts be free to engage in Torah and its wisdom.

אבער דער תכלית זייערער איז כדי שיהי' ליבם פנוי לעסוק בתורה וחכמתה.

English translation 1308

Furthermore:

נאכמער:

English translation 1309

Not only does the Almighty give the ability for engaging in Torah and commandments in general,

ניט נאר וואס דער אויבערשטער גיט די יכולת אויף עסק התורה והמצוות בכלל,

English translation 1310

but the power and ability is — to fulfill them with ultimate perfection,

נאר דער כח ויכולת איז - דאס צו מקיים זיין בתכלית השלימות,

English translation 1311

"as is proper."

"כדבעי למהוי" 220.

English translation 1312

And as the Gemara says "Abaye said: If my mother

און ווי די גמרא זאגט 221 "אמר אביי אי אמרה לי אם

English translation 1313

(the nurse)

(אומנת 222)

English translation 1314

would tell me, 'Bring the kutach'

קריב כותחא

English translation 1315

(even a command of a light task would have distracted me)

(אפילו ציווי עבודה קלה היתה מבטלת אותי* 222)

English translation 1316

I would not have learned

לא תנאי

English translation 1317

(I would not have studied as I studied)."

(לא הייתי שונה כמו ששניתי* 222).

English translation 1318

This is indeed a wondrous concept:

וואס דאס איז דאך אן ענין נפלא:

English translation 1319

It is only about a "light task" of bringing near the "kutach"

עס רעדט זיך דאך בלויז וועגן אן "עבודה קלה" פון מקרב זיין דעם "כותח"

English translation 1320

[and it should be noted,

[ולהעיר,

English translation 1321

that "kutach" is a dairy food that is connected to the time of the giving of our Torah],

אז "כותח" איז א מאכל של חלב וואס איז פארבונדן מיט זמן מתן תורתנו 223],

English translation 1322

not bringing it from a distant place,

ניט ברענגען אים ממקום רחוק,

English translation 1323

but only "bring near" — nevertheless Abaye says "I would not have studied as I studied"!

נאר בלויז "קריב" - אעפ"כ זאגט אביי אז "לא הייתי שונה כמו ששניתי"!

English translation 1324

[And it can be explained,

[וי"ל,

English translation 1325

that the phrase "I would not have learned" means furthermore,

אז דער לשון "לא תנאי" מיינט נאכמער,

English translation 1326

that this constitutes neglect of Torah,

אז דאס מיינט ביטול תורה,

English translation 1327

for since "I would not have studied as I studied" (as Abaye could learn) this is already neglect of Torah].

ווארום היות אז "לא הייתי שונה כמו ששניתי" (ווי אביי קען לערנען) איז דאס שוין ביטול תורה].

English translation 1328

It follows,

קומט אויס,

English translation 1329

that in order for a Jew to be able to study Torah "as is proper,"

אז כדי א איד זאל קענען לערנען תורה "כדבעי",

English translation 1330

one must prevent from him even a "light task,"

דארף מען מונע זיין פון אים אפילו אן "עבודה קלה",

English translation 1331

even the lightest bother!

אפילו א טירחא הכי קלה!

English translation 1332

From this it is understood,

וואס דערפון איז מובן,

English translation 1333

that when a Jew rises in the morning,

אז בשעת א איד כאפט זיך אויף בבוקר,

English translation 1334

it is "in his hand" and in his choice what kind of day this shall be:

איז עס "בידו" ובבחירתו וואס פאר א טאג דאס זאל זיין:

English translation 1335

If he chooses to study Torah in the proper manner,

אויב ער קלייבט אויס צו לערנען תורה באופן הראוי,

English translation 1336

then as with Abaye, all matters of bother and confusion are removed from him,

ע"ד ווי אביי דעמולט נעמט מען ביי אים צו אלע עניני טירחא ובלבול,

English translation 1337

even a "light task,"

אפילו אן "עבודה קלה",

English translation 1338

because from Above all his matters are provided to him,

ווייל מ'גיט אים מלמעלה כל עניניו,

English translation 1339

the Almighty guarantees him a good, pleasant, and long life,

דער אויבערשטער איז אים מבטיח חיים טובים ונעימים וארוכים,

English translation 1340

without any confusions,

אן קיינע בלבולים,

English translation 1341

like the matter of the manna.

ע"ד ענין המן.

English translation 1342

And when one has rest, joy, and a good heart — one becomes

און בשעת מען האט די מנוחה ושמחה וטוב לבב - ווערט מען

English translation 1343

(in the language of the Rambam)

(בלשון הרמב"ם)

English translation 1344

"free to engage in wisdom, etc.,"

"פנויים ללמוד בחכמה כו'" 224,

English translation 1345

until the Rambam concludes his book "And the occupation of the entire world

ביז ווי דער רמב"ם איז מסיים ספרו 225 "ולא יהי' עסק כל העולם

English translation 1346

(including "all inhabitants of the world")

(כולל "כל באי עולם" 226]

English translation 1347

shall be only to know G-d...

אלא לדעת את ה' בלבד...

English translation 1348

and they shall attain knowledge of their Creator according to the capacity of man, as it is said: 'For the earth shall be filled with knowledge of G-d as the waters cover the sea.'"

וישיגו דעת בוראם כפי כח האדם שנאמר 227 כי מלאה הארץ דעה את ה' כמים לים מכסים".

English translation 1349

That this is also connected with the Giving of the Torah - because "for the earth shall be full of the knowledge of the L-rd" includes both the species of the desert,

וואס דאס איז אויך פארבונדן מיט מתן תורה - ווארום "כי מלאה הארץ דעה את ה' גו'" איז דאך כולל סיי מין המדבר,

English translation 1350

the species of animals,

סיי בעלי חיים,

English translation 1351

the species of vegetation and even inanimate matter,

סיי צומח און אפילו דומם,

English translation 1352

and as it is said "and all flesh shall see together that the mouth of the L-rd has spoken",

וכמ"ש 228 "וראו כל בשר יחדיו כי פי ה' דיבר",

English translation 1353

and "all flesh" means also the flesh itself as inanimate matter,

וואס "כל בשר" מיינט אויך דער בשר אליין 229 אלס דומם,

English translation 1354

until the inanimate within inanimate - that this was also the case at the time of the Giving of the Torah,

ביז דומם שבדומם - וואס אזוי איז אויך געווען בשעת מ"ת,

English translation 1355

when the entire world "absorbed" within itself the revelation of the Giving of the Torah,

ווען כל העולם כולו האט אין זיך "איינגעזאפט" דעם גילוי פון מ"ת 230,

English translation 1356

in the language of the Midrash,

כלשון המדרש 231,

English translation 1357

that at the time of the Giving of the Torah "a bird did not chirp... an ox did not low... rather the world was silent and still",

אז בשעת מתן תורה איז "צפור לא צווח כו' שור לא געה כו' אלא העולם שותק ומחריש",

English translation 1358

all heard the utterance of "I am the L-rd your G-d" and "you shall not have",

אלע האבן געהערט דעם דיבור פון "אנכי הוי' אלקיך" און "לא יהי' לך",

English translation 1359

for "the utterance 'I am' includes all 248 positive commandments,

וואס "דיבור 232 אנכי כולל כל רמ"ח מצות עשה,

English translation 1360

and 'you shall not have' includes all 365 negative commandments, and therefore we heard only 'I am' and 'you shall not have' from the mouth of the Almighty, as our Sages said

ולא יהי' לך כולל כל שס"ה מצות ל"ת ולכן שמענו אנכי ולא יהי' לבד מפי הגבורה כמארז"ל

English translation 1361

['I am' and 'you shall not have' we heard from the mouth of the Almighty, as it is written: 'G-d spoke once, these two I heard']

[אנכי 233 ולא יהי' לך מפי הגבורה שמענום דכתיב* 223 אחת דבר אלקים שתים זו שמעתי]

English translation 1362

because they are the principles of the entire Torah",

מפני שהם כללות כל התורה כולה",

English translation 1363

and from this it descended into the 620 letters of the Ten Commandments which in gematria equal 'crown'.

און דערפון איז דאס אראפגעקומען אין די תר"ך אותיות שבעשרת הדברות 234 וואס זיינען בגימטריא כתר* 234.

English translation 1364

That this is also connected with the revelation of the future to come,

וואס דאס איז אויך פארבונדן מיטן גילוי דלעתיד לבוא,

English translation 1365

when there will be "the crown of a good name rising above them",

ווען עס וועט זיין דער "כתר שם טוב עולה על גביהן",

English translation 1366

in addition to "the crown of Torah and the crown of priesthood and the crown of kingship",

נוסף צו "כתר תורה וכתר כהונה וכתר מלכות" 128,

English translation 1367

that it becomes "your eyes shall see the king in his beauty",

אז עס ווערט "מלך ביפיו תחזינה עיניך" 235,

English translation 1368

the crown of the Messiah,

כתרו של משיח,

English translation 1369

the crown of a good name,

כתר שם טוב,

English translation 1370

speedily in our days, literally,

במהרה בימינו ממש,

English translation 1371

And out of joy and goodness of heart.

ומתוך שמחה וטוב לבב.

English translation 1372

We return to our subject - regarding the Torah gathering that is held every Isru Chag,

נחזור לעניננו - בנוגע דעם כינוס תורה וואס מ'מאכט בכל אסרו חג,

English translation 1373

and especially on Isru Chag of the time of the Giving of our Torah,

ובפרט באסרו חג דזמן מתן תורתנו,

English translation 1374

the Festival of Matzot.

חג המ"צות.

English translation 1375

And as has been spoken several times,

וכמדובר כמה פעמים,

English translation 1376

that may it be His will that eventually all these novellae in Torah that were said at the previous Torah gatherings should be published in print,

אז יהי רצון אז סו"ס זאלן שוין ארויסגיין לאור בדפוס די אלע חידושי תורה וואס מ'האט געזאגט בכינוסי תורה הקודמים,

English translation 1377

and all the more so at this Torah gathering.

ועאכו"כ בכינוס תורה זה.

English translation 1378

That through this one benefits the many,

וואס דורך דעם איז מען מזכה את הרבים,

English translation 1379

and there is no place to practice "humility" and the like regarding this,

און עס האט ניט קיין ארט פראַווען "עניוות" וכיו"ב בנוגע לזה,

English translation 1380

because it is a great merit to publish novellae in Torah,

ווייל ס'איז א זכות גדולה צו מוציא לאור זיין חידושי תורה,

English translation 1381

and especially according to what is explained in Chassidic discourses

ובפרט ע"פ המבואר אין מאמרי חסידות

English translation 1382

(discourses of Shavuot)

(שבועות'דיקע מאמרים)

English translation 1383

the distinction between "lowliness" and "humility",

דער חילוק צווישן "שפלות" און "עניוות",

English translation 1384

that the matter of lowliness

אז דער ענין השפלות

English translation 1385

(claiming "who am I and what am I")

(טענה'ן "מי אני ומה אני")

English translation 1386

is contrary to the will of the L-rd and contrary to the building and contrary to the Torah and the purpose of the entire world

איז היפך רצון ה' והיפך הבנין והיפך התורה וענינו של כל העולם

English translation 1387

(as is also explained in a discourse of the middle Rebbe which is found in print,

(כמבואר אויך אין א מאמר פון מיטעלן רבי'ן וואס איז נמצא בדפוס,

English translation 1388

and with the help of the L-rd it will be reprinted very soon,

און בעז"ה וועט מען דאס אפדרוקן בקרוב ממש,

English translation 1389

very soon)

בקרוב ממש)

English translation 1390

rather the service of the L-rd must be in a manner of "humility",

- נאר עבודת ה' דארף זיין באופן של "עניוות",

English translation 1391

that is, a self-nullification that is connected with "and I shall walk in a broad place".

ד.ה. א ביטול וואס איז פארבונדן מיט "ואתהלכה ברחבה" 236.

English translation 1392

That just as this is regarding printing,

וואס אזוי ווי דאס איז בנוגע להדפסה,

English translation 1393

so too is it regarding the Torah gathering itself,

אזוי איז אויך בנוגע צו דעם עצם כינוס תורה,

English translation 1394

that everyone who is relevant to this must participate in this gathering,

אז יעדערער וואס איז שייך לזה דארף זיך משתתף זיין אין דעם כינוס,

English translation 1395

and even one who has a doubt about the matter,

און אפילו דער וואס ס'איז ביי אים א ספק בדבר,

English translation 1396

or one who can participate only as a "listener" - the doubt is treated stringently,

אדער דער וואס קען זיך משתתף זיין נאר בתור "שומע" - איז ספיקא לחומרא,

English translation 1397

because this is a doubt in a matter of "length of our days",

ווייל דאס איז א ספק אין אן ענין של "אורך ימינו" 167,

English translation 1398

consequently it is certain that one must actually participate in this gathering.

במילא איז זיכער אז מ'דארף זיך משתתף זיין בפועל אין דעם כינוס.

English translation 1399

And if one will not be able to manage it in one time - one should make a continuation of it after this,

און אויב מ'וועט זיך ניט קענען איספראווען בפעם אחת - זאל מען מאכן א המשך לזה לאחרי זה,

English translation 1400

as is customary.

כנהוג.

English translation 1401

And the main thing is - that the collections of novellae in Torah from this gathering should be published,

און דער עיקר איז - אז מ'זאל ארויסגעבן די קובצי חידושי תורה פון דעם כינוס,

English translation 1402

and this should be as soon as possible,

און דאס זאל זיין בהקדם,

English translation 1403

the earlier in actuality,

וואס פריער בפועל,

English translation 1404

for this will also effect for the future,

וואס דאס וועט פועל'ן אויך על העתיד,

English translation 1405

that one will demand more from oneself,

אז מ'וועט מאנען ביי זיך מערער,

English translation 1406

as the saying: one who has one hundred wants two hundred, etc.

כמאמר מי שיש לו מנה רוצה מאתיים וכו'* 236.

English translation 1407

It is also customary that during the farbrengen one announces a matter as participation in the gathering,

ס'איז דאך אויך רגיל אז בעת ההתוועדות זאגט מען אן ענין אלס השתתפות אין דעם כינוס,

English translation 1408

at least briefly - we will stop on a matter that is connected with the Giving of the Torah.

עכ"פ בקיצור - וועט מען זיך אפשטעלן אויף אן ענין וואס איז פארבונדן מיט מתן תורה.

English translation 1409

In the Mechilta it is brought regarding the Giving of the Torah: "A parable of a mortal king who entered a province. His servants said to him: decree decrees upon them

אין מכילתא 237 ברענגט זיך אויף מתן תורה א "משל למלך בשר ודם שנכנס למדינה אמרו לו עבדיו גזור עליהם גזירות

English translation 1410

[and in another version it states:

[ובמ"א איתא 238:

English translation 1411

"decree decrees upon us"],

"גזור עלינו גזירות"],

English translation 1412

he said to them: no,

אמר להם לאו,

English translation 1413

when they accept my kingship I will decree decrees upon them,

כשיקבלו את מלכותי אגזור עליהם גזירות,

English translation 1414

for if they do not accept my kingship they will not accept my decrees,

שאם מלכותי לא יקבלו גזרותי לא יקבלו,

English translation 1415

so said the Omnipresent to Israel: I am the L-rd your G-d...

כך אמר המקום לישראל אנכי ה' אלקיך...

English translation 1416

I am He whose kingship you have accepted upon yourselves...

אני הוא שקבלתם מלכותי עליכם...

English translation 1417

and just as you have accepted My kingship upon yourselves,

וכשם שקבלתם מלכותי עליכם,

English translation 1418

accept My decrees".

קבלו גזירותי".

English translation 1419

That the distinction between these two matters

וואס דער חילוק צווישן די ביידע ענינים

English translation 1420

(the acceptance of the kingship and the acceptance of the decrees)

(קבלת המלכות און קבלת הגזירות)

English translation 1421

is explained in several places:

איז מבואר בכמה מקומות:

English translation 1422

From the aspect of accepting the kingship, all the laws of the king apply,

מצד קבלת המלכות זיינען חל אלע משפטי המלך,

English translation 1423

as the Rambam brings in the Laws of Kings that "anyone who rebels against the king of Israel, the king has permission to kill him,

ווי דער רמב"ם ברענגט אין הלכות מלכים 239 אז "כל המורד במלך ישראל יש למלך רשות להרגו,

English translation 1424

even if he decreed upon one of the rest of the people to go to a certain place and he did not go, or that he should not leave his house and he left, he is liable for death."

אפילו גזר על אחד משאר העם שילך למקום פלוני ולא הלך או שלא יצא מביתו ויצא חייב מיתה".

English translation 1425

And in the manner of the Gemara that tells about one who "made a gesture with a pointer before the king,"

וע"ד ווי די גמרא דערציילט 240 וועגן איינעם וואס "מחוי במחוג קמי מלכא",

English translation 1426

they judged him to death.

האט מען אים דן געווען למיתה.

English translation 1427

What is understood from this is that the result of "their acceptance of My kingship" at the time of the giving of the Torah is,

וואס מזה מובן - אז די תוצאה פון "קבלתם מלכותי" בשעת מ"ת איז,

English translation 1428

that every commandment of the king

אז יעדער מצוה פון דעם מלך

English translation 1429

(of the Most High)

(פון אויבערשטן)

English translation 1430

has a very great force,

האט א תוקף גדול ביותר,

English translation 1431

all the more so and certainly from "one who made a gesture with a pointer before the king,"

במכ"ש וק"ו פון "מחוי במחוג קמי מלכא",

English translation 1432

that is, it has the force of the acceptance of the kingship of the Holy One, blessed be He,

ד.ה. ס'האט דעם תוקף פון קבלת מלכותו של הקב"ה

English translation 1433

(and the opposite of this is a matter of rebellion).

(און דער היפך דערפון איז אן ענין של מרידה).

English translation 1434

However, from the aspect of "they accepted My decrees," only the parameters of each decree with its conditions apply,

משא"כ מצד "קבלו גזירותי" זיינען חל בלויז די גדרים פון יעדער גזירה מיט אירע תנאים,

English translation 1435

consequently there are differences between testimonies, statutes, and laws,

במילא זיינען פאראן חילוקים צווישן עדות חוקים ומשפטים,

English translation 1436

positive commandments and negative commandments,

מצוות עשה און מצוות לא תעשה,

English translation 1437

commandments that are from the Torah and commandments that are from the Scribes,

מצוות שמדברי תורה און מצוות שמדברי סופרים,

English translation 1438

that is, differences in the punishments and so forth.

ד.ה. חילוקים אין די עונשים וכיו"ב.

English translation 1439

[And as explained in Chassidus,

[וכמבואר אין חסידות 241,

English translation 1440

that these are the two matters of tallis and tefillin:

אז דאס זיינען די צוויי ענינים פון טלית און תפילין:

English translation 1441

tallis is its matter "the spread of the King,"

טלית איז ענינו "פריסו דמלכא" 242,

English translation 1442

acceptance of the yoke of the kingdom of heaven,

קבלת עול מלכות שמים,

English translation 1443

encompassing;

מקיף;

English translation 1444

and tefillin is their matter the subjugation of the heart and the mind,

און תפילין איז ענינם שעבוד הלב והמוח,

English translation 1445

acceptance of the yoke of commandments,

קבלת עול מצוות,

English translation 1446

internal].

פנימי].

English translation 1447

According to this, a question arises in the words of the Mechilta:

לפי זה ווערט א שאלה אין דברי המכילתא:

English translation 1448

Since the Most High said "when they accept My kingship I will decree decrees upon them...

וויבאלד אז דער אויבערשטער האט געזאגט "כשיקבלו את מלכותי אגזור עליהם גזירות...

English translation 1449

accept My kingship upon you,

קבלתם מלכותי עליכם,

English translation 1450

accept My decrees."

קבלו גזירותי".

English translation 1451

That is, that the acceptance of the kingship and the acceptance of the decrees are not two separate matters,

ד.ה. אז קבלת המלכות און קבלת הגזירות זיינען ניט צוויי באזונדערע ענינים 243,

English translation 1452

rather the acceptance of the decrees is dependent on the acceptance of the kingship - the question arises,

נאר קבלת הגזירות איז תלוי אין קבלת המלכות - ווערט די שאלה,

English translation 1453

how can there be differences in the punishments between the decrees,

ווי קענען זיין חילוקים אין די עונשים צווישן די גזירות,

English translation 1454

when the acceptance of the decrees is founded upon the acceptance of the kingship,

בשעת קבלת הגזירות איז מיוסד על קבלת המלכות,

English translation 1455

that is, one accepts the decrees not as decrees in themselves,

ד.ה. מ'נעמט אן די גזירות ניט אלס גזירות בפני עצמם,

English translation 1456

but rather as decrees of a king.

נאר אלס גזירות פון א מלך.

English translation 1457

For from the aspect of this matter of the acceptance of the kingship,

וואס מצד דעם ענין פון קבלת המלכות,

English translation 1458

only what constitutes the will of the king is relevant,

איז בלויז נוגע אין וואס עס באשטייט דער רצון המלך,

English translation 1459

consequently there cannot be any difference whether the will of the king is a matter of a positive commandment or a negative commandment - and as the Alter Rebbe explains in Tanya that from the aspect of the will of the Holy One, blessed be He, there is no difference between the commandments,

במילא קען ניט זיין קיין חילוק צי דער רצון המלך איז אן ענין של מ"ע אדער מל"ת - און ווי דער אלטער רבי איז מבאר אין תניא 244 אז מצד רצונו של הקב"ה איז קיין חילוק ניט צווישן די מצוות,

English translation 1460

rather one must fulfill all of them because they are the commandments of the Holy One, blessed be He!

נאר מ'דארף זיי אלע מקיים זיין ווייל זיי זיינען מצוותיו של הקב"ה!

English translation 1461

So since the fulfillment of all the commandments must be because they are the commands of the king - why do we see differences in the punishments,

איז וויבאלד אז דער קיום פון אלע מצוות דארף זיין ווייל זיי זיינען ציוויי המלך - פארוואס זעט מען חילוקים אין די עונשים,

English translation 1462

that some have severe punishments,

אז אנדערע האבן עונשים חמורים,

English translation 1463

and others have a punishment of monetary fine or lashes or even no punishment at all.

און אנדערע האבן אן עונש של ממון אדער מלקות אדער גאר קיין עונש ניט.

English translation 1464

The Alter Rebbe indeed explains there in Tanya that "and according to the value and divisions of the aspects of the blemish in the soul and its root in the supernal realms, so are the divisions of the aspects of the refinement and the punishment in Gehinnom or in this world, for every iniquity and sin a specific punishment to refine and remove the filth and the blemish, and likewise those liable for death and excision do not all blemish equally" - but this is a reason that is not brought in Halachah,

דער אלטער רבי איז טאקע מבאר דארט אין תניא 245 אז "ולפי ערך וחילוקי בחי' הפגם בנפש ובשרשה בעליונים כך הם חלוקי בחי' המירוק והעונש בגיהנם או בעוה"ז לכל עון וחטא עונש מיוחד למרק ולהעביר הלכלוך והפגם וכן בחייבי מיתה וכרת אין פוגמין כולם בשוה" - אבער דאס איז א טעם וואס ברענגט זיך ניט אין הלכה,

English translation 1465

and in general one cannot say that the reason for a Halachah is from the aspect of a blemish in the supernal Sefiros!

און בכלל קען מען ניט זאגן אז דער טעם אויף א הלכה איז מצד א פגם אין די ספירות העליונות!

English translation 1466

[And as explained in many places that although according to Kabbalah it works out in a certain manner,

[וכמבואר בכ"מ אז כאטש ע"פ קבלה קומט אויס באופן מסויים,

English translation 1467

one cannot, however, mix Kabbalah with the revealed aspect and Halachah (and as the Tzemach Tzedek writes that "we do not derive from the homiletic, etc.").

קען מען אבער ניט מישן קבלה מיט נגלה והלכה (און ווי דער צ"צ שרייבט 246 אז "אין למדין מהדרוש כו'").

English translation 1468

This is indeed a part of the Torah of truth,

דאס איז טאקע א חלק פון תורת אמת,

English translation 1469

and it is called "the wisdom of truth" - but the order of study in Halachah is that one does not mix matters of Kabbalah with it].

און עס ווערט אנגערופן "חכמת האמת" 247 - אבער דער סדר הלימוד אין הלכה איז אז מ'מישט ניט בזה עניני קבלה].

English translation 1470

One also cannot say that the difference

מ'קען אויך ניט זאגן אז דער חילוק

English translation 1471

(in punishments)

(אין עונשים)

English translation 1472

between commandments is a matter that has no reason,

צווישן מצוות איז אן ענין שאין לו טעם,

English translation 1473

because not all matters in the Torah are in the manner of statutes that one has no permission to ponder after them,

ווייל ניט אלע ענינים שבתורה זיינען באופן של חוקים שאין רשות להרהר אחריהם,

English translation 1474

and in general it is not a method in the study of the Torah to say that every matter in the Torah is a thing that has no reason.

און בכלל איז דאס ניט קיין סדר אין לימוד התורה זאגן אז יעדער ענין שבתורה איז א דבר שאין לו טעם 248.

English translation 1475

And on the contrary - specifically the matters that the Gemara

ואדרבה - דוקא די ענינים וואס די גמרא

English translation 1476

(and the commentators of the Torah and Rashi)

(און מפרשי התורה ופרש"י)

English translation 1477

explicitly brings that they are statutes,

ברענגט בפירוש אז זיי זיינען חוקים,

English translation 1478

have upon themselves the limitation of "you have no permission to ponder after them,"

האבן אויף זיך די הגבלה פון "אין לך רשות להרהר אחרי'" 249,

English translation 1479

however most of the commandments of the Torah are laws and testimonies, etc.

משא"כ רוב מצוות התורה זיינען משפטים ועדות וכו'.

English translation 1480

One also cannot say that this is a matter of Aggadah.

מ'קען אויך ניט זאגן אז דאס איז אן ענין של אגדה

English translation 1481

[Since the aforementioned Gemara ("He who gestures, etc.") is not in the section of Choshen Mishpat of the Torah (where "He who wishes to become wise should engage in monetary laws"*), but rather in Tractate Chagigah,

[היות אז די גמרא הנ"ל ("מאן דמחוי כו'") איז ניט בחלק חושן משפט שבתורה (וואס "הרוצה שיחכים יעסוק בדיני ממונות"* 249) נאר אין מסכת חגיגה,

English translation 1482

in the section of Aggadah,

אין חלק האגדה,

English translation 1483

and there itself — a story about a gentile king],

און דארט גופא - א סיפור וועגן א מלך א גוי],

English translation 1484

and we do not derive [laws] neither from the Halachos

ואין למדין לא מן ההלכות

English translation 1485

(and certainly not)

(ועאכו"כ)

English translation 1486

nor from the Aggados — because this is brought into Halachah in the laws of the king

ולא מן האגדות 250 - ווארום דאס ברענגט זיך להלכה אין משפטי המלך

English translation 1487

(as above),

(כנ"ל),

English translation 1488

and also the Mechilta is not a book of Aggadah,

און אויך די מכילתא איז ניט קיין ספר של אגדה,

English translation 1489

rather it is a book of Halachos,

נאר דאס איז א ספר הלכות,

English translation 1490

as one brings many Halachos from the Mechilta.

ווי מ'ברענגט כמה הלכות פון מכילתא.

English translation 1491

Furthermore:

נאכמער:

English translation 1492

This matter is brought not only in the Mechilta,

דער ענין ברענגט זיך ניט נאר אין מכילתא,

English translation 1493

rather it is an explicit Mishnah

נאר ס'איז א משנה מפורשת

English translation 1494

(where "if one erred in a Mishnah, he returns"*):

(וואס "טעה בדבר משנה חוזר"* 250):

English translation 1495

The Mishnah says in Berachos: "Why was the portion of Shema preceded by 'VeHayah Im Shamoa'?

די משנה זאגט אין ברכות 251 "למה קדמה פרשת שמע לוהי' אם שמוע,

English translation 1496

So that one should first accept upon himself the yoke of the kingdom of heaven, and afterwards accept upon himself the yoke of the commandments" — one sees explicitly,

כדי שיקבל עליו עול מלכות שמים תחלה ואח"כ מקבל עליו עול מצוות" - זעט מען דאך בפירוש,

English translation 1497

that the "yoke of the commandments" is founded upon "the acceptance of the yoke of the kingdom of heaven first",

אז "עול מצוות" איז מיוסד אויף "קבלת עול מלכות שמים תחלה",

English translation 1498

consequently, the same question arises here — if so,

במילא ווערט דא די זעלבע שאלה - אויב אזוי,

English translation 1499

why are there differences in punishments between commandments?

פארוואס זיינען פאראן חילוקי עונשים צווישן מצוות.

English translation 1500

Regarding this, the question is turned the other way:

עד"ז ווערט די שאלה לאידך גיסא:

English translation 1501

Since "the earthly kingdom is like the heavenly kingdom",

וויבאלד אז "מלכותא דארעא כעין מלכותא דרקיעא" 252,

English translation 1502

and one sees in actuality regarding the heavenly kingdom,

און מ'זעט בפועל ביי מלכותא דרקיעא,

English translation 1503

that there are differences in punishments between commandments

אז עס זיינען פאראן חילוקי עונשים צווישן מצוות

English translation 1504

(although they are founded upon the acceptance of the kingdom,

(כאטש זיי זיינען מיוסד אויף קבלת המלכות,

English translation 1505

as understood from the Mechilta and from the Mishnah)

כמובן פון דער מכילתא און פון דער משנה)

English translation 1506

— one would have had to learn from this regarding "the earthly kingdom",

- וואלט מען דאך דערפון געדארפט אפלערנען אויף "מלכותא דארעא",

English translation 1507

that if "he decreed upon one of the rest of the people, etc.",

אז אויב "גזר על אחד משאר העם כו'",

English translation 1508

this should not bring with it the most severe punishment!

זאל דאס ניט ברענגען מיט זיך אן עונש הכי חמור!

English translation 1509

To change the Halachah one indeed cannot,

איז משנה זיין די הלכה קען מען טאקע ניט,

English translation 1510

because it is explicit, etc. — but a question remains in the understanding of the matter:

ווייל ס'איז מפורש אזוי וכו' - אבער עס בלייבט א שאלה בהבנת הענין:

English translation 1511

Since "the earthly kingdom is like the heavenly kingdom" — why do we see that the earthly kingdom is different from the heavenly kingdom:

וויבאלד אז "מלכותא דארעא כעין מלכותא דרקיעא" - איז פארוואס זעט מען אז מלכותא דארעא איז אנדערש פון מלכותא דרקיעא:

English translation 1512

Regarding the heavenly kingdom there are differences between punishments for rebellion against the kingdom,

ביי מלכותא דרקיעא זיינען פאראן חילוקים צווישן עונשים אויף מרידה במלכות,

English translation 1513

but not so regarding the earthly kingdom

משא"כ ביי מלכותא דארעא

English translation 1514

(as above at length).

(כנ"ל בארוכה).

English translation 1515

And especially according to what is explained in Tanya, that "in absolute truth, even a light transgression, behold the transgressor transgresses the will of the Supreme One, blessed be He, and it is in the ultimate separation from His unity and Oneness, may He be blessed," "like actual idolatry"*,

ובפרט על פי המבואר אין תניא 253 אז "באמת לאמיתו אפילו עבירה קלה הרי העוברה עובר על רצון העליון ב"ה והוא בתכלית הפירוד מיחודו ואחדותו ית'" "כמו בע"ז ממש"* 253,

English translation 1516

that although this matter is already brought in Sefer Chassidim, that "for every transgression that comes to his hand, he should consider: if they had decreed forced apostasy upon him, he would have been killed for the sanctification of the Name...

וואס כאטש דער ענין ברענגט זיך שוין אין ספר חסידים 254 אז "כל עבירה ועבירה שתבא לידו יחשוב אם היו גוזרים עליו שמד הי' נהרג על קידוש השם...

English translation 1517

all the more so this light one" — but the Alter Rebbe explains it in such a way that it is also understood by the animal soul,

כ"ש זה הקל" - אבער דער אלטער רבי איז דאס מבאר באופן כזה אז דאס איז מובן אויך צו דער נפש הבהמית,

English translation 1518

until he thereby explains why this is a matter of "foolishness", etc.

ביז אז ער איז דערמיט מסביר פארוואס דאס איז אן ענין של "שטות" וכו'.

English translation 1519

One sees, therefore,

זעט מען דאך,

English translation 1520

that although for every light transgression one becomes separated from His Oneness, may He be blessed, like actual idolatry,

אז כאטש ביי יעדער עבירה קלה ווערט מען נפרד מאחדותו ית' ווי ע"ז ממש,

English translation 1521

a matter of rebellion,

אן ענין של מרידה,

English translation 1522

nevertheless there are differences in punishments — consequently the question arises,

אעפ"כ זיינען פאראן חילוקי עונשים - במילא ווערט די שאלה,

English translation 1523

why is the earthly kingdom different from the heavenly kingdom?

פארוואס איז מלכותא דארעא אנדערש פון מלכותא דרקיעא.

English translation 1524

And the explanation of this must be understood simply,

און דער ביאור בזה דארף זיין מובן בפשטות,

English translation 1525

in a way that it should also be understood by the animal soul,

באופן אז עס זאל זיין מובן אויך צו דער נפש הבהמית,

English translation 1526

and one should be able to explain it even to the nations of the world,

און מ'זאל דאס קענען מסביר זיין אפילו צו אומות העולם,

English translation 1527

and not only "be able to explain it",

און ניט נאר "קענען מסביר זיין",

English translation 1528

rather it should indeed be accepted, and with joy and a good heart.

נאר דאס זאל טאקע נתקבל ווערן ובשמחה ובטוב לבב.

English translation 1529

And to conclude with a good matter — the measure of good is greater:

ולסיים בדבר טוב - מרובה מדה טובה:

English translation 1530

In the reward of the commandments there are also differences,

אין שכר המצוות זיינען אויך דא חילוקים,

English translation 1531

even differences from one extreme to the other,

ביז חילוקים מן הקצה אל הקצה,

English translation 1532

between light and severe ones,

צווישן קלות און חמורות,

English translation 1533

and "according to the pain is the reward", etc.

און "לפום צערא אגרא" 91 וכו'.

English translation 1534

That from the perspective of this matter, one must also have a very great reward in this generation,

וואס מצד דעם ענין דארף מען אויך האבן א שכר גדול ביותר בדור זה,

English translation 1535

"according to the pain",

"לפום צערא",

English translation 1536

according to the pain of the end of the time of exile,

לויטן צער פון סוף זמן הגלות,

English translation 1537

in the footsteps of Mashiach,

אין עקבתא דמשיחא,

English translation 1538

and especially when one stands at the end of the night,

און בפרט ווען מ'שטייט בסוף הלילה,

English translation 1539

before the dawn,

לפני עלות השחר,

English translation 1540

when the darkness of the night is then with greater intensity and greater strength

וואס דעמולט איז די פינצטערניש פון דער נאכט ביתר שאת וביתר עוז 255

English translation 1541

(as explained in various places)

(כמבואר בכ"מ 256)

English translation 1542

— that despite this, one stands firm in the trial of the matter!

- וואס ניט קוקנדיק אויף דעם שטייט מען ביי דעם נסיון שבדבר!

English translation 1543

And as is known, the explanation of the Alter Rebbe on the verse "And the man Moshe was very humble, more than any person upon the face of the earth",

וכידוע דער ביאור פון אלטן רבי'ן 47 אויפן פסוק "והאיש משה עניו מאד מכל האדם אשר על פני האדמה" 46,

English translation 1544

that this refers specifically to the generation of the footsteps of Mashiach,

אז דאס מיינט במיוחד לגבי דרא דעקבתא דמשיחא,

English translation 1545

that despite the darkness of the world at this time,

וואס ניט קוקנדיק אויפן חושך העולם בזמן זה,

English translation 1546

one says "Modeh Ani, etc.",

זאגט מען "מודה אני וכו'",

English translation 1547

which itself is already sufficient,

וואס דאס אליין איז שוין גענוג,

English translation 1548

and especially when one is "full of commandments like a pomegranate",

ובפרט אז מ'איז "מלאים מצוות כרמון" 257,

English translation 1549

and one does not have the deficiency of those about whom the Gemara says "full of commandments like a pomegranate",

און מ'האט ניט דעם חסרון פון די אויף וועלכע די גמרא זאגט "מלאים מצוות כרמון",

English translation 1550

rather also all the other matters of the pomegranate are all as they should be.

נאר אויך כל שאר הענינים שברמון זיינען אלע כדבעי.

English translation 1551

But in addition to all this,

אבער נוסף על כל זה,

English translation 1552

which is a reward for each commandment according to its nature,

וואס איז א שכר על כל מצוה לפי ענינה,

English translation 1553

there is also a higher reward,

האט מען אויך א העכערן שכר,

English translation 1554

the reward for "accept My sovereignty,"

דעם שכר פאר "קבלו מלכותי",

English translation 1555

the concept of "the king's spread"

דער ענין פון "פריסו דמלכא"

English translation 1556

(as above),

(כנ"ל),

English translation 1557

the aspect of Sovev Kol Almin,

בחי' סוכ"ע,

English translation 1558

up to the level that is higher even than "the life of the World to Come,"

ביז צו דער דרגא וואס איז העכער אפילו פון "חיי העולם הבא",

English translation 1559

as the Rambam elaborates in the tenth chapter of the Laws of Repentance,

ווי דער רמב"ם איז מאריך אין פרק עשירי פון הלכות תשובה,

English translation 1560

that the perfection of studying Torah for its own sake is,

אז שלימות לימוד התורה לשמה איז,

English translation 1561

at the time of study, it is not even in order to attain the life of the World to Come.

בשעת דער לימוד איז אפילו ניט כדי לבוא לחיי העולם הבא.

English translation 1562

It is understood that this manner of service brings blessings from above in the manner of "His full, open, holy, and broad hand,"

וואס ס'איז מובן אז די עבודה באופן זה ברענגט די ברכות מלמעלה באופן פון "מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה",

English translation 1563

and simply,

ובפשטות,

English translation 1564

that already in the footsteps of the Messiah,

אז שוין בעקבתא דמשיחא,

English translation 1565

and certainly after the giving of the Torah,

ועאכו"כ לאחרי מתן תורה,

English translation 1566

the Almighty grants ample children, life, and sustenance,

גיט דער אויבערשטער בני חיי ומזוני רויחי,

English translation 1567

and in all of them ample,

ובכולם רויחי,

English translation 1568

from His full, open, holy, and broad hand,

מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה,

English translation 1569

And very soon - they will have the primary blessing,

ובקרוב ממש - וועט מען האבן די ברכה העיקרית,

English translation 1570

the true and complete redemption through our righteous Messiah.

די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו.

English translation 1571

Therefore they will

וואס דערפאר וועט מען

English translation 1572

(as usual)

(כרגיל)

English translation 1573

conclude with the melody of the four stanzas of the old Rebbe,

מסיים זיין מיטן ניגון פון די פיר פאלן פון אלטן רבי'ן,

English translation 1574

and before that - the well-known melody

ולפנ"ז - דעם ניגון הידוע

English translation 1575

(preparation),

(הכנה),

English translation 1576

and then the melody of the middle Rebbe,

און דערנאך דעם ניגון פון מיטעלן רבי'ן,

English translation 1577

and then the melody of "initially go over,"

און דערנאך דעם ניגון פון "לכתחילה אריבער",

English translation 1578

and then "may the Temple be built speedily in our days."

און דערנאך "שיבנה ביהמ"ק במהרה בימינו".

English translation 1579

And may it indeed be "speedily in our days" the true and complete redemption,

און זאל טאקע זיין "במהרה בימינו" די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1580

"with our young and with our old, with our sons and with our daughters,"

"בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו",

English translation 1581

"a great congregation shall return here."

"קהל גדול ישובו הנה".

English translation 1582

They sang a preparatory melody. The melody of the Alter Rebbe

נגנו ניגון הכנה. ניגון אדה"ז

English translation 1583

(the fourth stanza - first time).

(בבא הרביעית - פעם א').

English translation 1584

Nye zhuritsy khlaptsy. "Initially go over."

ניע זשוריצי כלאפצי. "לכתחילה אריבער".

English translation 1585

The cantor shall sing "May it be His will that the Temple be built speedily in our days."

הש"ץ שי' ניגן "יה"ר כו' שיבנה בית המקדש ב"ב".

English translation 1586

Afterwards he commanded to announce about the Torah gathering.

אח"כ צוה להכריז ע"ד הכינוס תורה.

English translation 1587

He recited the Grace after Meals. The Evening Prayer. The Havdalah. And he distributed to each one from the cup of blessing.

ברך ברכת המזון. ערבית. הבדלה. וחילק לכאו"א מכוס של ברכה.

English translation 1588

Before his departure he began to sing "for with joy you shall go out."

טרם צאתו התחיל לנגן כי בשמחה תצאו.