English translation — שיחת אור ליום ב' פ' חיי שרה, כ"ף מר-חשון, ה'תשמ"ו.

English translation 1

The matter of the 20th of Cheshvan, the birthday of the Rebbe

דער ענין פון כ' חשון דער יום הולדת פון דעם רבי'ן

English translation 2

(the Maharash"b) of blessed memory,

(מהורש"ב) נ"ע,

English translation 3

is well known and publicized to all,

איז דאך ידוע ומפורסם לכל,

English translation 4

since this is a matter that is repeated every single year,

היות דאס איז אן ענין וואס ווערט איבערגע'חזר'ט בכל שנה ושנה,

English translation 5

with the studies and instructions therein.

מיט די לימודים והוראות שבדבר.

English translation 6

Nevertheless, it is customary every single year to repeat and mention again,

אעפ"כ איז נהוג בכל שנה ושנה צו איבער'חזר'ן און דערמאנען נאכאמאל,

English translation 7

at least the point in brief,

עכ"פ די נקודה בקיצור,

English translation 8

and to add to it an addition according to one's ability.

און דערצו צוגעבן א הוספה כפי היכולת.

English translation 9

And the main intention in mentioning the content of the day in point form is,

וואס די עיקר כוונה אין דערמאנען דעם תוכן היום בנקודה איז,

English translation 10

so that it should come down into actual deed,

כדי עס זאל אראפקומען במעשה בפועל,

English translation 11

for the deed is the main thing.

וואס המעשה הוא העיקרו.

English translation 12

And in order for it to come down from a "point" to actual deed,

און כדי עס זאל אראפקומען פון א "נקודה" ביז צו מעשה בפועל,

English translation 13

it must pass through an entire order of descent,

מוז דאס דורכגיין א גאנצן סדר השתלשלות,

English translation 14

first a matter of contemplation in the intellect,

פריער אן ענין של התבוננות בשכל,

English translation 15

until a true contemplation,

ביז צו א התבוננות אמיתית,

English translation 16

in the well-known term "Da'at",

בלשון הידוע "דעת",

English translation 17

which generates the emotion in the heart,

וואס איז מוליד דעם רגש שבלב,

English translation 18

in both extremes and modes of love and awe2,

אין ביידע קצוות ואופנים פון אהבה און יראה 2,

English translation 19

and only then can it come down into actual deed,

און ערשט דעמולט קען דאס אראפקומען אין מעשה בפועל,

English translation 20

also in the same two modes of "do good"3 and caution from the opposite of good

אויך אין די זעלבע צוויי אופנים פון "עשה טוב" 3 און זהירות פון היפך הטוב

English translation 21

("turn from evil"3),

("סור מרע" 3),

English translation 22

and then it becomes

און דעמולט ווערט עס

English translation 23

(from a general point)

(פון א נקודה כללית)

English translation 24

a complete picture.

א ציור שלם.

English translation 25

Consequently, it is understood,

במילא איז מובן,

English translation 26

that although one speaks of matters that are equal in point form,

אז כאטש מ'רעדט די ענינים השוים בנקודה,

English translation 27

it must, however, be in a manner that leads to action,

דארף עס אבער זיין באופן המביא לידי מעשה,

English translation 28

in a manner of contemplation, etc.

באופן של התבוננות וכו'.

English translation 29

In addition to the matters that are equal every year,

נוסף צו די ענינים השוים בכל שנה,

English translation 30

it is also customary to add new things,

איז דאך נהוג אויך צו מוסיף זיין דברים חדשים,

English translation 31

as mentioned above.

כנ"ל.

English translation 32

For although "year" is from the term "repetition"4,

ווארום כאטש אז "שנה" איז מלשון "נשנה" 4,

English translation 33

that year after year the same thing is repeated,

אז מדי שנה ושנה ווערט די זעלבע זאך איבערגע'חזר'ט,

English translation 34

nevertheless, there must be in it a matter of novelty,

אעפ"כ מוז אין דעם זיין אן ענין של חידוש,

English translation 35

even a true novelty,

ביז א חידוש אמיתי,

English translation 36

since we are speaking about matters of holiness and matters of good,

היות דא רעדט זיך וועגן עניני קדושה ועניני טוב,

English translation 37

and such a novelty that is also noticeable in the actual deed.

און אזא חידוש וואס איז ניכר אויך אין דעם מעשה בפועל.

English translation 38

And as has been spoken several times5 regarding the entirety of Torah and its mitzvot,

וכמדובר כמה פעמים 5 בנוגע צו כללות התורה ומצוותי',

English translation 39

that although each and every time one has the same 248 positive commandments and 365 negative commandments,

אז כאטש בכל פעם ופעם האט מען די זעלבע רמ"ח מ"ע ושס"ה מל"ת,

English translation 40

together with their branches and ramifications

צוזאמען מיט ענפיהם וההסתעפות שלהם

English translation 41

(rabbinical matters, decrees, enactments, and customs –

(ענינים דרבנן וגזירות ותקנות ומנהגות –

English translation 42

with all the terms that the Rambam6 mentions),

מיט די אלע לשונות וואס דער רמב"ם 6 דערמאנט),

English translation 43

and in the manner of "you shall not add"7 and "you shall not diminish"7,

ובאופן פון "לא תוסיפו" 7 און "לא תגרעו" 7,

English translation 44

nevertheless, together with this there must be a matter of novelty,

איז אבער ביחד עם זה דארף זיין אן ענין של חידוש,

English translation 45

and in the well-known expression8,

ובלשון הידוע 8,

English translation 46

that words of Torah must not be like an "old document",

אז דברי תורה דארפן זיין ניט ווי א "דיוטגמא ישנה",

English translation 47

but rather "as new",

נאר "כחדשה",

English translation 48

even "truly new"9.

ביז "חדשים" ממש 9.

English translation 49

And as has been spoken several times,

וכמדובר כמה פעמים,

English translation 50

that within this very thing there are several levels,

אז אין דעם גופא זיינען פאראן כמה שלבים,

English translation 51

from the light to the heavy:

מן הקל אל הכבד:

English translation 52

first one holds at the level that one knows about the negation,

פריער האלט מען ביים שלב אז מ'ווייס וועגן דער שלילה,

English translation 53

that this is not like an old document;

אז דאס איז ניט כדיוטגמא ישנה;

English translation 54

afterwards one comes to the state that this is "as new",

דערנאך קומט מען צו דעם מצב אז דאס איז "כחדשים",

English translation 55

with the comparative "kaf",

בכ"ף הדמיון,

English translation 56

and only afterwards does one come to the highest level,

און ערשט דערנאך קומט מען צו דער העכסטער דרגא,

English translation 57

that one has the feeling that this is "truly new".

אז מ'האט דעם הרגש אז דאס איז "חדשים ממש".

English translation 58

What this means in simple words,

וואס אין פשוט'ע ווערטער מיינט עס,

English translation 59

that although this is the same mitzvah and the same matter of beautifying the mitzvah,

אז כאטש דאס איז די זעלבע מצוה און דער זעלבער ענין של הידור מצוה,

English translation 60

and the same matter in Torah, etc. –

און דער זעלבער ענין אין תורה וכו' –

English translation 61

one has the demand and power each and every time,

האט מען די תביעה וכח בכל פעם ופעם,

English translation 62

that it should be with renewed vitality and a renewed storm,

עס זאל זיין מיט א באנייטן חיות און א באנייטן שטורעם,

English translation 63

until this is also noticeable in the manner of the actual deed.

ביז אז דאס זאל זיין ניכר אויך אין דעם אופן המעשה בפועל.

English translation 64

The two movements mentioned –

די צוויי תנועות האמורות –

English translation 65

the movement of "year" from the term repetition,

די תנועה פון "שנה" מלשון חזרה,

English translation 66

you shall not add and you shall not diminish,

לא תוסיפו ולא תגרעו,

English translation 67

and the movement of "novelty",

און די תנועה פון "חידוש",

English translation 68

"each day they shall be in your eyes as new"9 –

"בכל יום יהיו בעיניך חדשים" 9 –

English translation 69

are reflected in two general matters in Torah and mitzvot themselves,

שפיגלען זיך אפ אין צוויי ענינים כלליים אין תורה ומצוות גופא,

English translation 70

and these are Torah and prayer10:

און דאס זיינען תורה און תפלה 10:

English translation 71

In prayer, the precision applies that one should pray each and every day the same text of prayer that the Men of the Great Assembly established,

אין תפלה איז נוגע דער דיוק אז מ'זאל דאוונען בכל יום ויום דעם זעלבן נוסח התפלה וואס די אנשי כנסת הגדולה האבן קובע געווען,

English translation 72

and likewise the fixed text regarding Shabbatot, Festivals, and Days of Awe,

ועד"ז דעם נוסח הקבוע בנוגע צו שבתות וימים טובים וימים נוראים,

English translation 73

year after year.

מדי שנה בשנה.

English translation 74

However, in Torah it is explicitly stated the matter of "to add to it"11,

משא"כ אין תורה שטייט בגלוי דער ענין פון "לאפשא לה" 11,

English translation 75

the matter of novelty in Torah.

דער ענין החידוש שבתורה.

English translation 76

And from "Torah" it is drawn into all matters of the world,

און פון "תורה" ווערט עס נמשך אין אלע ענינים פון וועלט,

English translation 77

since "He looked into the Torah and created the world"12,

וויבאלד אז "אסתכל באורייתא וברא עלמא" 12,

English translation 78

all the more so in matters of Torah and mitzvot,

עאכו"כ אין עניני תומ"צ,

English translation 79

that although it is a matter in which there may be no change,

אז כאטש דאס איז אן ענין אין וועלכן עס טאר ניט זיין קיין שינוי,

English translation 80

"you shall not add",

"לא תוסיפו",

English translation 81

one has, however, in it a novelty and addition,

האט מען אבער אין דעם א חידוש והוספה,

English translation 82

"to add to it",

"לאפשא לה",

English translation 83

both in quantity and in quality.

סיי בכמות סיי באיכות.

English translation 84

And the novelty in quality is simply understood according to the above,

וואס דער חידוש באיכות איז פארשטאנדיק בפשטות ע"פ הנ"ל,

English translation 85

for it is a renewed vitality, liveliness, and storm, which comes as a result of contemplation, emotion in the heart, and the like.

ווארום דאס איז א באנייטער חיות און לעבעדיקייט און שטורעם. וואס קומט אלס תוצאה פון דער התבוננות ורגש שבלב וכיו"ב.

English translation 86

And this also brings about a novelty in quantity,

ועד"ז ברענגט עס אויך צו א חידוש בכמות,

English translation 87

because just as a novelty in quantity in general must be connected with a novelty in quality13,

ווארום פונקט ווי א חידוש בכמות בכלל מוז זיין פארבונדן מיט א חידוש באיכות 13,

English translation 88

so that when a completely new quality comes about, then the quantity becomes a completely new quantity,

אז בשעת עס ווערט א איכות חדשה לגמרי דאן ווערט די כמות א כמות חדשה לגמרי,

English translation 89

so too is it conversely,

אזוי איז אויך להיפך,

English translation 90

that in order for there to truly be a novelty in quality,

אז כדי עס זאל טאקע זיין א חידוש אין איכות,

English translation 91

a new feeling and the like —

א נייער געפיל וכיו"ב –

English translation 92

it must be connected with a novelty in quantity.

מוז דאס זיין פארבונדן מיט א חידוש אין כמות.

English translation 93

And as we see simply in the mitzvah of tefillin

און ווי מ'זעט עס בפשטות אין מצות תפילין

English translation 94

(about which "the entire Torah is equated to tefillin"14):

(וואס "הוקשה כל התורה כולה לתפילין" 14):

English translation 95

There are matters in the fulfillment of the mitzvah of tefillin

עס זיינען דא ענינים אין קיום מצות תפילין,

English translation 96

which were added even among people who were "complete,"

וועלכע זיינען צוגעקומען אפילו ביי אנשים וואס זיינען געווען "שלימים",

English translation 97

matters of beautification in the actual deed,

עניני הידור במעשה בפועל,

English translation 98

such as making oneself tefillin from a better "leather"

ווי מאכן זיך תפילין פון א בעסערן "עור"

English translation 99

(and likewise in the other matters of tefillin),

(ועד"ז בשאר הענינים שבתפילין),

English translation 100

or regarding the inspection of tefillin,

אדער בנוגע לבדיקת התפילין,

English translation 101

that one inspects the tefillin not only twice in seven years15,

אז מ'איז בודק די תפילין ניט נאר פעמיים בשבע שנים 15,

English translation 102

or once a year16,

אדער איין מאל א יאר 16,

English translation 103

in the month of Elul17,

בחודש אלול 17,

English translation 104

but rather whenever one has some hint that they might need inspection,

נאר בכל פעם וואס מ'האט עפעס א רמז אז עס קען זיין אז זיי דארפן האבן בדיקה,

English translation 105

one does not wait for additional hints etc.,

ווארט מען ניט אויף רמזים נוספים וכו',

English translation 106

even though according to the law,

אע"פ וואס ע"פ דין,

English translation 107

even according to the beautification within the law,

אפילו ע"פ הידור שבדין,

English translation 108

one is not required to do this,

דארף מען דאס ניט טאן,

English translation 109

i.e., this is not merely a beautification but rather it is "mehadrin min hamehadrin."

ד.ה. דאס איז ניט נאר א הידור נאר דאס איז "מהדרין מן המהדרין".

English translation 110

This matter has a special connection to the twentieth of MarCheshvan,

דער ענין האמור האט א שייכות מיוחדת צו כ"ף חשון,

English translation 111

the birthday of the Rebbe

דער יום הולדת פון דעם רבי'ן

English translation 112

(the Rebbe Rashab) of blessed memory:

(מהורש"ב) נ"ע:

English translation 113

The innovation of the one whose birthday it is consisted in that his essence was specifically the inner dimension of Torah,

דער חידוש פון דעם בעל יום ההולדת איז באשטאנען אין דעם וואס ענינו איז געווען דוקא פנימיות התורה,

English translation 114

and he unified the inner dimension of Torah with the revealed dimension of Torah18. And as has been discussed several times19,

און ער האט מאחד געווען פנימיות התורה מיט נגלה דתורה 18. וכמדובר כמה פעמים 19,

English translation 115

that this was the innovation that was revealed specifically in his days,

אז דאס איז געווען דער חידוש וואס האט זיך אויפגעטאן דוקא בימיו,

English translation 116

and specifically through him,

ודוקא על ידו,

English translation 117

and afterwards it was continued by his son who filled his place,

און דערנאך איז דאס נמשך געווארן ע"י בנו ממלא מקומו,

English translation 118

His Holiness, my father-in-law, the Rebbe, the Nasi of our generation,

כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו,

English translation 119

until a manner of dissemination.

ביז אין אן אופן של הפצה.

English translation 120

For in the inner dimension of Torah, the matter of quality is primarily emphasized.

וואס אין פנימיות התורה איז מודגש בעיקר דער ענין האיכות.

English translation 121

For although both in the inner dimension of Torah and in the revealed dimension of Torah there are matters of "body" and "soul" which are analogous to "quantity" and "quality",

ווארום כאטש אז סיי אין פנימיות התורה און סיי אין נגלה דתורה זיינען דא ענינים פון "גוף" און "נשמה" וואס זיינען בדוגמת "כמות" און "איכות",

English translation 122

nevertheless, in the inner dimension of Torah,

איז אבער אין פנימיות התורה,

English translation 123

the soul of the Torah20,

נשמה שבתורה 20,

English translation 124

the matter of quality is more emphasized.

מודגש מערער דער ענין האיכות.

English translation 125

It therefore follows,

קומט דאך אויס,

English translation 126

that the novelty in quality which must be in each and every year,

אז דער חידוש שבאיכות וואס דארף זיין בכל שנה ושנה,

English translation 127

is most emphasized in a birthday that is connected with a Jew whose essence was the inner dimension of Torah.

איז מודגש ביותר אין א יום הולדת וואס איז פארבונדן מיט א אידן וואס ענינו איז געווען פנימיות התורה.

English translation 128

And furthermore,

און נאכמער,

English translation 129

since he drew down the matter of the inner dimension of Torah also into the revealed dimension of Torah,

וויבאלד אז ער האט ממשיך געווען דעם ענין פון פנימיות התורה אויך אין נגלה דתורה,

English translation 130

so that during the study of the revealed,

אז בשעת דעם לימוד פון נגלה,

English translation 131

the inner dimension of the matter should be apparent,

זאל זיין ניכר די פנימיות שבדבר,

English translation 132

the inner dimension of the person studying,

די פנימיות פון דעם אדם הלומד,

English translation 133

and likewise in the fulfillment of the mitzvos —

ועד"ז אין קיום המצוות –

English translation 134

the inner dimension of the one fulfilling the mitzvos,

די פנימיות פון דעם מקיים המצוות,

English translation 135

and likewise in the Torah itself, the inner dimension of the Torah —

ועד"ז אין תורה גופא די פנימיות שבתורה –

English translation 136

it is even more emphasized how the novelty in quality also influences the quantity,

איז דא נאכמער מודגש ווי דער חידוש שבאיכות איז משפיע אויך אויף די כמות,

English translation 137

that it should be apparent that this is a new matter.

עס זאל זיין ניכר אז דאס איז אן ענין חדש.

English translation 138

Furthermore:

נאכמער:

English translation 139

In the matter of "inner dimension" itself, the two aforementioned extremes are also emphasized:

אין דעם ענין פון "פנימיות" גופא זיינען אויך מודגש די ביידע קצוות הנ"ל:

English translation 140

On one hand, the inner dimension is a matter that is above changes,

פון איין זייט איז פנימיות אן ענין וואס איז העכער פון שינויים,

English translation 141

it is the very essence itself21;

דאס איז דער עצם אליין 21;

English translation 142

but on the other hand, and together with this, from the perspective of the inner dimension there emerges an opposite matter —

אבער לאידך גיסא וביחד עם זה קומט דאך ארויס מצד הפנימיות אן ענין הפכי –

English translation 143

that in every single point one has the entire essence22,

אז בכל נקודה ונקודה האט מען דעם גאנצן עצם 22,

English translation 144

and in the most elevated manner,

ובאופן הכי נעלה,

English translation 145

which is a movement of progression incomparable to what was before,

וואס דאס איז א תנועה של הליכה באין ערוך לגבי דעם ווי ס'איז געווען לפני זה,

English translation 146

as discussed and explained in many places,

כמדובר ומבואר בכ"מ,

English translation 147

particularly in the discourses of the one whose birthday it is23.

בפרט אין די דרושים פון בעל יום ההולדת 23.

English translation 148

In addition to the aforementioned general conduct of the one whose birthday it is,

נוסף אויף דער כללות ההנהגה הנ"ל פון דעם בעל יום ההולדת,

English translation 149

his well-known saying is also known24,

איז דאך אויך ידוע דער פתגם שלו 24,

English translation 150

"I am going to heaven,

"איך גיי אין הימל,

English translation 151

the writings I leave for you."

די כתבים לאָז איך פאר אייך".

English translation 152

And this was said on a day and moment whose content is "He who works25 salvations in the midst of the earth"26.

וואס דאס איז געזאגט געווארן אין א טאג און רגע וואס תוכנו איז "פועל 25 ישועות בקרב הארץ" 26.

English translation 153

And "midst of the earth" means,

וואס "קרב הארץ" מיינט,

English translation 154

as discussed several times,

כמדובר כמה פעמים,

English translation 155

that in "earth" itself, this is the "midst",

אז אין "ארץ" גופא איז דאס דער "קרב",

English translation 156

the lowest level, beneath which there is no lower27.

דער תחתון שאין תחתון למטה ממנו 27.

English translation 157

And about this the one whose birthday it is said,

איז אויף דעם האט געזאגט דער בעל יום ההולדת,

English translation 158

that "I am going to heaven,

אז "איך גיי אין הימל,

English translation 159

the writings I leave for you",

די כתבים לאָז איך פאר אייך",

English translation 160

that28 as he is in heaven,

אז 28 ווי ער איז אין הימל,

English translation 161

he leaves over his writings,

לאזט ער איבער זיינע כתבים,

English translation 162

in which "I29 have written and given my soul"30,

אין וועלכע "אנא 29 נפשי כתבית יהבית" 30,

English translation 163

and they work "in the midst of the earth",

און זיי זיינען פועל "בקרב הארץ",

English translation 164

in the lowest level, beneath which there is no lower.

אין תחתון שאין תחתון למטה ממנו.

English translation 165

It follows,

קומט אויס,

English translation 166

that the "inner dimension" of the Torah works in all matters of the world —

אז די "פנימיות" שבתורה איז פועל אין אלע ענינים שבעולם –

English translation 167

that in them exist the two aforementioned matters,

אז אין זיי זיינען פאראן די ביידע ענינים האמורים,

English translation 168

the matters that do not change from year to year,

די ענינים וואס זיינען ניט משתנה משנה לשנה,

English translation 169

the quality of eternity,

די מעלה פון נצחיות,

English translation 170

and the matters of addition and novelty in each and every year.

און די ענינים של הוספה וחידוש שבכל שנה ושנה.

English translation 171

And regarding practical application:

ובנוגע למעשה:

English translation 172

When the birthday of the Rebbe, may his soul rest in Eden, arrives each and every year,

בשעת עס קומט דער יום הולדת פון דעם רבי'ן נ"ע בכל שנה ושנה,

English translation 173

one must strengthen oneself in the matters that the Rebbe, may his soul rest in Eden, demanded,

דארף מען זיך מתחזק זיין אין די ענינים וואס דער רבי נ"ע האט געמאָנט,

English translation 174

because each and every year "these days are remembered and performed"31,

ווייל בכל שנה ושנה איז "הימים האלה נזכרים ונעשים" 31,

English translation 175

as in the first time.

ווי בפעם הראשונה.

English translation 176

And in addition to this being as in the first time,

ונוסף לזה וואס דאס איז ווי בפעם הראשונה,

English translation 177

there is added,

קומט נאך צו,

English translation 178

as discussed at length,

כנ"ל בארוכה,

English translation 179

a novelty relative to the previous year and relative to the previous years,

א חידוש לגבי השנה שלפני זה ולגבי השנים שלפני זה,

English translation 180

both a novelty in quantity and a novelty in quality.

סיי א חידוש בכמות סיי א חידוש באיכות.

English translation 181

And this is said to each of those who walk in his ways32 and fulfill his instructions,

און דאס זאגט מען צו יעדערן פון ההולכים באורחותיו 32 ומקיימים הוראותיו,

English translation 182

especially when doing so with a resolution that this will be "eternal, forever and ever"32,

בפרט בשעת מען טוט עס מיט א החלטה אז דאס וועט זיין "נצח סלה ועד" 32,

English translation 183

a constant conduct in such a manner,

א הנהגה תמידית באופן כזה,

English translation 184

and together with this also in a manner of change and renewal from time to time,

וביחד עם זה אויך באופן של שינוי וחידוש מדי פעם בפעם,

English translation 185

all the more so when his birthday arrives.

עאכו"כ ווען עס קומט זיין יום הולדת.

English translation 186

And regarding this it is said "It is not hidden from you, nor is it distant"33,

און אויף דעם זאגט מען "לא נפלאת היא ממך ולא רחוקה היא" 33,

English translation 187

but on the contrary,

נאר אדרבה,

English translation 188

"for the matter is very near to you, in your mouth and in your heart, to do it"33,

"כי קרוב אליך הדבר מאד בפיך ובלבבך לעשותו" *33,

English translation 189

it is "near",

ס'איז "קרוב",

English translation 190

and furthermore –

און נאכמער –

English translation 191

"very",

"מאד",

English translation 192

and furthermore –

און נאכמער –

English translation 193

"to do it".

"לעשותו".

English translation 194

And especially according to what the Alter Rebbe writes in the gate of his holy book Tanya,

ובפרט לויט ווי דער אלטער רבי שרייבט אין דעם שער פון ספר תניא קדישא שלו,

English translation 195

that the book is founded on the verse,

אז דער ספר איז מיוסד אויף דעם פסוק,

English translation 196

and this is "in a long and short way, with the help of the Blessed One".

און דאס איז "בדרך ארוכה וקצרה בעזר השם יתברך".

English translation 197

In which there is a special emphasis:

וואס אין דעם איז פאראן א הדגשה מיוחדת:

English translation 198

When one says "It is not hidden from you, nor is it distant",

בשעת מ'זאגט "לא נפלאת היא ממך ולא רחוקה היא",

English translation 199

the very fact that one must negate it is a proof that otherwise one would think that Torah is "hidden" and "distant",

איז דאס גופא וואס מען דארף דאס שולל זיין איז א באווייז אז מצ"ע וואלט מען געמיינט אז תורה איז "נפלאת" און "רחוקה",

English translation 200

but Torah reveals and innovates and gives the power to negate it34.

נאר תורה איז מגלה און מחדש און גיט דעם כח דאס צו שולל זיין 34.

English translation 201

And as discussed several times, the matter of "negation" in the true Torah indicates a connection to the thing,

וכמדובר כמה פעמים אז דער ענין פון "שלילה" אין תורת אמת ווייזט אויף א שייכות לדבר,

English translation 202

and in the language of the Tanya35 "saying of some high and deep wisdom that it is impossible to grasp it with hands because of the depth of the concept, that every listener would mock him",

ובלשון התניא 35 "אומר על איזו חכמה רמה ועמוקה שאי אפשר למששה בידים מפני עומק המושג שכל השומע יצחק לו",

English translation 203

that a matter that has no connection need not be negated,

אז אן ענין וואס האט ניט קיין שייכות דארף מען ניט שולל זיין,

English translation 204

so certainly that which the true Torah negates is a proof that in essence and truth, Torah indeed has all these wonders of "hidden" and "distant" and the other wonders enumerated in the verse –

איז זיכער אז דאס וואס תורת אמת איז דאס שולל איז א באווייז אז בעצם ובאמת האט אין זיך תורה טאקע די אלע הפלאות פון "נפלאת" און "רחוקה" ושאר ההפלאות המנויות בכתוב –

English translation 205

but the novelty is,

נאר דער חידוש איז,

English translation 206

that since it speaks about a "Jew",

אז וויבאלד עס רעדט זיך וועגן א "אידן",

English translation 207

"from you",

"ממך",

English translation 208

Torah innovates that "it is not hidden from you" etc.,

איז תורה מחדש אז "לא נפלאת היא ממך" וכיו"ב,

English translation 209

but "the matter is very near to you, in your mouth and in your heart, to do it",

נאר "קרוב אליך הדבר מאד בפיך ובלבבך לעשותו",

English translation 210

that it is very near,

אז דאס איז קרוב מאד,

English translation 211

down to the world of Action,

ביז אין עולם העשי',

English translation 212

down to the action within action itself.

ביז אין עשי' שבעשי' גופא.

English translation 213

That is,

דאס הייסט,

English translation 214

that all these matters of wonder on the birthday,

אז די אלע עניני הפלאה שביום ההולדת,

English translation 215

with the matters of "I will go up to heaven" etc. –

מיט די ענינים פון "איך גיי אין הימל" וכו' –

English translation 216

are all "near to you" "very" until "to do it".

זיינען אלע "קרוב אליך" "מאד" ביז "לעשותו".

English translation 217

In this itself there is the well-known emphasis that the one whose birthday it is emphasizes in several of his letters and discourses regarding the virtue of the matter of charity36.

אין דעם גופא איז פאראן די הדגשה הידועה וואס דער בעל יום ההולדת איז מדגיש בכמה ממכתביו ומאמריו וועגן מעלת ענין הצדקה 36.

English translation 218

And as is known the discourse beginning "Whoever is merciful to creatures, they are shown mercy from heaven",

וכידוע דער מאמר ד"ה כל המרחם על הבריות מרחמין עליו מן השמים,

English translation 219

which the leader of our generation ordered to be printed37

וואס נשיא דורנו האט געהייסן אפדרוקן 37

English translation 220

(with his letter on the matter38) –

(מיט זיין מכתב בדבר 38) –

English translation 221

where it is emphasized,

וואס דארט איז מודגש,

English translation 222

that through the matter of charity one draws down the most elevated matters "from heaven",

אז דורך ענין הצדקה איז מען ממשיך די ענינים הכי נעלים "מן השמים",

English translation 223

down to "wondrous" and "wonder" and "distant",

ביז "נפלא" און "פלא" און "רחוק",

English translation 224

and even higher than that.

און נאך העכער דערפון.

English translation 225

In all these matters there comes a special emphasis when one connects them with a "gathering",

אין די אלע ענינים קומט צו א הדגשה מיוחדת בשעת מ'איז דאס מקשר מיט א "התוועדות",

English translation 226

that several Jews gather together,

אז עס קלייבן זיך צוזאמען כמה אידן ביחד,

English translation 227

which also corresponds to the statement of the one whose birthday it is in his well-known pamphlet "Prepare from among yourselves men"39.

וואס דאס איז אויך מתאים מיטן אנזאג פון בעל יום ההולדת אין זיין קונטרס הידוע "החלצו מאתכם אנשים" 39.

English translation 228

And especially when they gather together,

און בפרט אז מ'קלייבט זיך צוזאמען,

English translation 229

as he explains there,

ווי ער איז דארט מבאר,

English translation 230

in a manner of "as one person –

אין אן אופן פון "כאיש אחד –

English translation 231

with one heart"40 and for one purpose,

בלב אחד" 40 ולשם מטרה אחת,

English translation 232

and connected with "one Torah",

און פארבונדן מיט "תורה אחת",

English translation 233

down to the "one" in the Torah,

ביז דער "אחת" שבתורה,

English translation 234

the singular essence of the Torah,

יחידה שבתורה,

English translation 235

the inner dimension of the Torah,

פנימיות התורה,

English translation 236

the secrets of secrets of the Torah.

רזין דרזין דאורייתא.

English translation 237

And together with this being the secrets of secrets of the Torah, one has in it "they will be sustained"41 from it,

וואס ביחד עם זה וואס דאס איז רזין דרזין דאורייתא האט מען אין דעם דעם יתפרנסון 41 מיני',

English translation 238

as the one whose birthday it is explains in several places42,

ווי דער בעל יום ההולדת איז מסביר בכמה מקומות 42,

English translation 239

with various explanations,

מיט פארשידענע ביאורים,

English translation 240

that Chassidus is not merely an explanation of Kabbalah, according to the opinion of those who err,

אז חסידות איז ניט בלויז א ביאור אויף קבלה כדעת הטועים,

English translation 241

but on the contrary,

נאר אדרבה,

English translation 242

Chassidus reveals new matters in Kabbalah43,

חסידות איז מגלה ענינים חדשים אין קבלה 43,

English translation 243

down to the secrets of secrets,

ביז רזין דרזין,

English translation 244

and in a manner that from "the highest of the high" it comes down to "the lowest of the low"44,

ובאופן אז פון "גבוה גבוה ביותר" קומט עס אראפ אין "מטה מטה ביותר" 44,

English translation 245

in a manner of "they will be sustained" from it.

אין אן אופן פון יתפרנסון מיני'.

English translation 246

And therefore the emphasis in the study of Chassidus is that the study should specifically be in a manner of understanding and comprehension,

און דערפאר איז די הדגשה ביי לימוד החסידות אז דער לימוד זאל זיין דוקא באופן של הבנה והשגה,

English translation 247

until it becomes the "wondrous unity, that there is no unity like it nor comparable to it found at all"45 in other matters,

ביז עס זאל ווערן דער "יחוד נפלא שאין יחוד כמוהו ולא כערכו נמצא כלל" 45 אין אנדערע ענינים,

English translation 248

even in matters of holiness.

אפילו אין עניני קדושה.

English translation 249

And simply –

ובפשטות –

English translation 250

when one remembers that this is a birthday of a Nasi,

בשעת מ'דערמאנט זיך אז דאס איז א יום הולדת פון א נשיא,

English translation 251

that "the Nasi is everything"46 and includes everything –

וואס "הנשיא הוא הכל" 46 און כולל הכל –

English translation 252

there remains only to reveal the powers that he gave,

איז געבליבן נאר צו מגלה זיין די כוחות וואס ער האט געגעבן,

English translation 253

and in the manner of "the writings I leave for you",

ובאופן פון "די כתבים לאָז איך פאר אייך",

English translation 254

and since he said this in this language,

וואס וויבאלד ער האט דאס געזאגט בלשון זה,

English translation 255

it includes

איז דאס כולל

English translation 256

(according to what is explained in Choshen Mishpat47)

(ע"פ המבואר אין חושן משפט 47)

English translation 257

that this becomes,

אז דאס ווערט,

English translation 258

so to speak,

כביכול,

English translation 259

in the domain of the recipient.

ברשותו של המקבל.

English translation 260

So that the recipient has not only his own "kav shelo"48,

ביז אז דער מקבל האט ניט נאר דעם אייגענעם "קב שלו" 48,

English translation 261

but also the other "tish'a kabin"48,

נאר אויך די אנדערע "תשעה קבים" 48,

English translation 262

which he indeed receives initially in the manner of tzedakah,

וועלכע ער קריגט טאקע מלכתחילה באופן של צדקה,

English translation 263

but afterwards it becomes "yagata u'matzata"49,

אבער דערנאך ווערט "יגעת ומצאת" 49,

English translation 264

that he toils himself,

אז ער איז זיך מתייגע אליין,

English translation 265

until he reaches it.

ביז ער דערגרייכט צו דעם.

English translation 266

And all these matters not only draw near,

און די אלע ענינים זיינען ניט נאר מקרב,

English translation 267

but hasten and speed up the matter of "metziah" about which the Gemara50 says that "three come with hesech hada'at",

נאר ממהר ומזרז דעם ענין פון "מציאה" אויף וועלכן די גמרא 50 זאגט אז "שלשה באין בהיסח הדעת",

English translation 268

in the manner of "metziah",

באופן של "מציאה",

English translation 269

and one of them is Mashiach, about whom it is said51 "I have found David My servant".

און איינער פון זיי איז משיח שנאמר בו 51 "מצאתי דוד עבדי".

English translation 270

And this metziah is achieved through the "yagata" –

וואס די מציאה האט מען דורך דעם "יגעת" –

English translation 271

through the avodah of "hafatzat hama'ayanot chutzah",

דורך דער עבודה פון "הפצת המעינות חוצה",

English translation 272

as is known the sichah of the Baal HaYom HaHuledes52 regarding the matter of how the coming of Mashiach is connected with "when your wellsprings spread forth outward",

כידוע די שיחה פון בעל יום ההולדת 52 וועגן דעם ענין ווי ביאת המשיח איז פארבונדן מיט "כשיפוצו מעינותיך חוצה",

English translation 273

the dissemination of the inner dimension of the Torah in the manner of yitparnason minei.

הפצת פנימיות התורה באופן פון יתפרנסון מיני'.

English translation 274

And this is based on the Iggeret HaKodesh of the Baal Shem Tov53,

וואס דאס איז מיוסד אויף דער אגרת הקודש פון בעל-שם-טוב 53,

English translation 275

founder of Chassidus in general.

מייסד תורת החסידות הכללית.

English translation 276

And this is also emphasized in his name –

און דאס איז אויך מודגש אין שמו –

English translation 277

"Baal Shem Tov":

"בעל שם טוב":

English translation 278

"Shem" contains within itself two opposite matters54 –

"שם" האט אין זיך צוויי ענינים הפכיים 54 –

English translation 279

that on one hand it has in itself nothing of the person called by this name55,

אז פון איין זייט האט ער אין זיך גארניט פון דעם אדם הנקרא בשם זה 55,

English translation 280

and together with this the matter of "Baal Shem Tov" is a virtue

וביחד עם זה איז דער ענין פון "בעל שם טוב" א מעלה

English translation 281

(so that by this name he is called by every single Jew,

(ביז אז בשם זה נקרא ע"י כל אחד ואחת מישראל,

English translation 282

even those who have learned something about him),

אויך די וואס האבן עפעס וואס געלערנט וועגן אים),

English translation 283

because the name brings out the totality and unity and point and essence of the person,

ווייל דער שם ברענגט ארויס די כללות און אחדות און נקודה און עצם פון דעם מענטשן,

English translation 284

so that by calling him by his name he turns to the caller with his entire essence.

ביז אז ע"י קריאה בשמו איז ער פונה לקוראו בכל עצמותו.

English translation 285

So that through the name one arouses the most hidden powers that are above the revealed powers which can be in a state of fainting,

ביז אז דורך דעם שם איז מען מעורר די כחות הכי נעלמים וואס זיינען העכער פון די כחות הגלויים וועלכע קענען זיין בהתעלפות,

English translation 286

and as is known that awakening from fainting is by calling a name55*.

וכידוע אז די התעוררות מהתעלפות איז ע"י קריאה בשם 55*.

English translation 287

And so it is also understood regarding our time,

וואס אזוי איז אויך מובן בנוגע לזמננו זה,

English translation 288

the time of "ikveta d'meshicha",

דער זמן פון "עקבתא דמשיחא",

English translation 289

when "ani yesheinah"56 "b'galuta"57,

ווען "אני ישינה" 56 "בגלותא" 57,

English translation 290

until a most deep sleep in the manner of fainting –

ביז א שינה הכי עמוקה באופן של התעלפות –

English translation 291

and here we have the matter of the Baal Shem Tov who arouses the essence of a Jew58.

און דא האט מען דעם ענין פון בעש"ט וואס איז מעורר דעם עצם פון א אידן 58.

English translation 292

And through this one can have the "ati mar"59 –

וואס דורך דעם קען מען האבן דעם "אתי מר" 59 –

English translation 293

the King Mashiach.

דא מלכא משיחא.

English translation 294

The aforementioned matter is also an explanation for a question that one might begin to think:

דער ענין האמור איז אויך א הסברה אויף א שאלה וואס מ'קען אנהויבן טראכטן:

English translation 295

How is it possible that "people like us" should say,

היתכן אז "אנשים כערכנו" זאלן זאגן,

English translation 296

that with each of them there is a "wondrous unity, the likes of which and the equal of which is not found at all" with the deepest matters of the Torah of the Baal HaYom HaHuledes?

אז ביי יעדערן פון זיי ווערט א "יחוד נפלא שאין יחוד כמוהו ולא כערכו נמצא כלל" מיט די ענינים הכי עמוקים שבתורת בעל יום ההולדת?

English translation 297

One answers this,

זאגט מען אויף דעם,

English translation 298

that there can be a hold on this in the manner of "shem",

אז עס קען זיין אן אחיזה אין דעם באופן של "שם",

English translation 299

that the beginning of the study is like one studies "names".

אז די התחלת הלימוד איז אזוי ווי מ'לערנט "שמות".

English translation 300

And as mentioned many times the words of the Shelah60,

וכמוזכר כמ"פ דברי השל"ה 60,

English translation 301

that when for whatever reason

אז בשעת מאיזו סיבה שתהי'

English translation 302

(due to fatigue and the like)

(מצד עייפות וכיו"ב)

English translation 303

a person has no strength,

האט א איך ניט קיין כח,

English translation 304

so that this is a true fatigue in holiness,

ביז אז דאס איז אן עייפות אמיתית ע"פ קדושה,

English translation 305

and he cannot contemplate and delve into the study of Torah –

און קען זיך ניט מתבונן זיין און מתעמק זיין אין לימוד התורה –

English translation 306

the advice for this is,

איז די עצה לזה,

English translation 307

that he should mention the names of the five books of the Torah and the parts of the Oral Torah,

ער זאל דערמאנען די נעמען פון חמשה חומשי תורה וחלקים שבתושבע"פ,

English translation 308

and likewise the names of Tannaim and Amoraim etc.

ועד"ז שמות תנאים ואמוראים וכו'.

English translation 309

And through this matter of "shem" –

און דורך דעם ענין שב"שם" –

English translation 310

one also attains the virtue of the matter of the name,

קריגט מען אויך די מעלה שבענין השם,

English translation 311

that the bearer of the name turns to the caller with his entire essence,

אז דער בעל השם איז פונה לקוראו בכל עצמותו,

English translation 312

and this is both a father to his son and a man to his fellow,

וואס דאס איז סיי אן אב לבנו ואיש אל רעהו,

English translation 313

and all the more so and with greater strength and vigor a rav to his student,

ועל אחת כמה וכמה וביתר שאת ויתר עז א רב אל התלמיד,

English translation 314

and within this itself,

און אין דעם גופא,

English translation 315

in the inner dimension of the Torah,

אין פנימיות התורה,

English translation 316

a Rebbe and Nasi to a chassid –

א רבי און נשיא צו א חסיד –

English translation 317

for then the unification is in the manner of "a wondrous unity, the likes of which and the equal of which is not found at all" even in matters of Torah.

וואס דאן איז די התאחדות באופן של "יחוד נפלא שאין יחוד כמוהו ולא כערכו נמצא כלל" אפילו אין עניני תורה.

English translation 318

And this is also an explanation for that which Chazal extol the virtue of the Torah by that "the entire Torah is names of the Holy One, blessed be He",

וואס דאס איז אויך א הסברה אין דעם וואס חז"ל זיינען מפליא מעלת התורה דערמיט וואס "כל התורה כולה שמותיו של הקב"ה",

English translation 319

as the Ramban also brings in the introduction to his commentary on the Written Torah61

ווי דער רמב"ן ברענגט אויך בהקדמת פירושו לתורה שבכתב 61

English translation 320

(which also includes the Oral Torah).

(וואס איז אויך כולל תורה שבע"פ).

English translation 321

Seemingly:

דלכאורה:

English translation 322

Torah is after all its matter understanding and comprehension,

תורה איז דאך ענינה הבנה והשגה,

English translation 323

and only through study with understanding and comprehension does one fulfill the obligation of studying the Oral Torah –

און ערשט ע"י לימוד בהבנה והשגה איז מען יוצא ידי חובת לימוד בתושבע"פ –

English translation 324

so how can one say that the virtue of Torah consists in that it is "names of the Holy One, blessed be He"?

איז ווי זאגט מען אז די מעלה פון תורה באשטייט אין דעם וואס זי איז "שמותיו של הקב"ה"?

English translation 325

Rather, the explanation for this is as stated above,

נאר די הסברה בזה איז כאמור לעיל,

English translation 326

because through the calling of the name,

ווייל דורך דער קריאה פון דעם שם,

English translation 327

one unites with the bearer of the name,

איז מען זיך מתאחד מיטן בעל השם,

English translation 328

so that it becomes one single thing.

ביז אז דאס ווערט אן איין און איינציקע זאך.

English translation 329

Not only a matter of "Echad",

ד.ה. ניט נאר אן ענין פון "אחד",

English translation 330

which unifies the Alef,

וואס איז מאחד דעם אל"ף,

English translation 331

the Alufo shel Olam62,

אלופו של עולם 62,

English translation 332

with the Chet,

מיטן ח',

English translation 333

the seven firmaments and earth,

ז' רקיעים וארץ,

English translation 334

and the Dalet,

און דעם ד',

English translation 335

the four directions of the world63,

ד' רוחות העולם 63,

English translation 336

but more –

נאר נאכמער –

English translation 337

this is a matter of "Yachid"64,

דאס איז אן ענין של "יחיד" 64,

English translation 338

which is connected to "Yechidah shebaNefesh",

וואס איז פארבונדן מיט "יחידה שבנפש",

English translation 339

through which one attains "Yechidah l'Yechadecha"65,

דורך וועלכער מען דערגרייכט צו "יחידה ליחדך" 65,

English translation 340

to the level of Yachid sheLemaalah,

צו דער דרגא פון יחיד שלמעלה,

English translation 341

until one becomes a single and unique thing.

ביז אז מ'ווערט אן איין און איינציקע זאך.

English translation 342

This matter was revealed at the time of the Giving of the Torah,

וואס דער ענין האט זיך אויפגעטאן בשעת מתן תורה,

English translation 343

when their souls expired66 when the Most High gave "His names of the Holy One, blessed be He",

ווען פרחה נשמתן 66 בשעת דער אויבערשטער האט געגעבן "שמותיו של הקב"ה",

English translation 344

the matters of Torah,

עניני תורה,

English translation 345

and regarding this it is stated in the holy Tanya,

און אויף דעם שטייט אין תניא קדישא,

English translation 346

that the revelation of the Giving of the Torah is only a matter of "a semblance",

אז דער גילוי פון מתן תורה איז נאר אן ענין פון "מעין",

English translation 347

"for there was already a semblance of this in the world at the time of the Giving of the Torah"67,

"כבר הי' לעולמים מעין זה בשעת מ"ת" 67,

English translation 348

for the Giving of the Torah was a single and unique time *67,

וואס מתן תורה איז געווען אן איין און איינציקן מאל *67,

English translation 349

but the main thing will be in the "new Torah" of the future68,

אבער דער עיקר וועט זיין אין דער "תורה חדשה" דלעתיד 68,

English translation 350

until this will also affect the "la'asoto",

ביז אז דאס וועט פועל'ן אויך אין דעם "לעשותו",

English translation 351

in actual deed,

אין דעם מעשה בפועל,

English translation 352

that there will be "new heavens and a new earth"69.

אז עס וועלן זיין "השמים החדשים והארץ החדשה" 69.

English translation 353

Therefore the power was given to reveal this to people like us,

וואס דערפאר האט מען געגעבן דעם כח דאס צו מגלה זיין צו אנשים כערכנו,

English translation 354

in the manner of "stand ready, all of you"70,

באופן פון "עמדו הכן כולכם" 70,

English translation 355

also in the heels of the heels of Mashiach,

אויך בעקבתא דעקבתא דמשיחא,

English translation 356

that one has the power for "stand" and "ready" and "all of you",

אז מ'האט דעם כח אויף "עמדו" און "הכן" און "כולכם",

English translation 357

including all three matters in the matter

כולל די אלע דריי ענינים שבדבר

English translation 358

(as discussed several times71).

(כמדובר כמה פעמים 71).

English translation 359

Then one will have it in an instant,

וואס דאן וועט מען האבן ברגע כמימרא,

English translation 360

and even more and quicker than that

און נאך מער און גיכער דערפון

English translation 361

(for an instant is the measure of uttering the word "instant"72,

(ווארום רגע איז כשיעור אמירת תיבת רגע 72,

English translation 362

as discussed several times),

כמדובר כמ"פ),

English translation 363

"in one moment",

"בשעתא חדא",

English translation 364

with one turn73 literally,

מיט איין קער 73 ממש,

English translation 365

That one has the matter which is connected with the above,

אז מ'האט דעם ענין וואס איז פארבונדן עם הנ"ל,

English translation 366

until in a manner of complete unification –

ביז באופן של התאחדות בתכלית –

English translation 367

the true and complete redemption through Mashiach our righteousness,

די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 368

immediately and literally.

תיכף ומיד ממש.

English translation 369

As mentioned earlier

ווי דערמאנט פריער

English translation 370

(p. 9),

(ס"ט),

English translation 371

in a name there are two extremes:

זיינען אין א שם פאראן צוויי קצוות:

English translation 372

On one hand, it is brought in Chassidus54 that the entire matter of a name is only for the sake of another,

פון איין זייט ברענגט זיך אין חסידות 54 אז כל ענין השם איז נאר בשביל הזולת,

English translation 373

for for himself the bearer of the name does not need any name,

ווארום לעצמו דארף דער בעל השם ניט אנקומען צו קיין שם,

English translation 374

and this is not merely an "other",

און דאס איז ניט סתם א "זולת",

English translation 375

but such an "other" that is incomparable to the bearer of the name:

נאר אזא "זולת" וואס איז שלא בערך צום בעל השם:

English translation 376

This is such an other,

דאס איז אזא זולת,

English translation 377

that for the bearer of the name to have a connection with him or for him to have a connection with the bearer of the name,

וואס כדי דער בעל השם זאל האבן א קשר מיט אים אדער ער זאל האבן א קשר מיטן בעל השם,

English translation 378

this can be revealed only through a "name";

קען דאס אויפגעטאן ווערן דוקא דורך א "שם";

English translation 379

There can be an "other" with whom he can have a connection through the feeling in the heart or understanding and comprehension in the mind or the will –

עס קען זיין א "זולת" צו וועמען ער קען האבן א קשר דורך דעם רגש שבלב אדער הבנה והשגה שבמוח אדער דער רצון –

English translation 380

such an "other" does not need a name –

וואס אזא "זולת" דארף ניט אנקומען צו קיין שם –

English translation 381

the function of a "name" is,

דער אויפטו פון א "שם" איז,

English translation 382

that even such an other with whom, from the perspective of all these matters, there can be no connection with him –

אז אפילו אזא זולת וואס מצד די אלע ענינים קען ניט זיין קיין קשר מיט אים –

English translation 383

the matter of the name brings about that one has a connection with him,

טוט אויף דער ענין השם אז מ'האט א קשר מיט אים,

English translation 384

for for the name one does not need any virtues or elevations etc.,

ווארום בשביל השם דארף מען ניט האבן קיין מעלות ועילויים וכיו"ב,

English translation 385

rather one only needs to have the desire to want to call by name and the abilities to utter the name.

נאר מ'דארך בלויז האבן דעם רצון צו וועלן קורא זיין בשם און די כוחות צו ארויסזאגן דעם שם.

English translation 386

It therefore follows,

קומט דאך אויס,

English translation 387

that the "name" is the most distant matter from the bearer of the name.

אז דער "שם" איז דער ענין הכי רחוק פון דעם בעל השם.

English translation 388

But on the other hand it is said,

אבער לאידך גיסא זאגט מען,

English translation 389

that on the contrary,

אז אדרבה,

English translation 390

through the name one attains the essence of the bearer of the name,

דורך דעם שם האט מען דעם עצם פון דעם בעל השם,

English translation 391

which is higher than all the aforementioned virtues.

וואס איז העכער פון די אלע מעלות הנ"ל.

English translation 392

These two extremes in a name are found not only in the inanimate, vegetative, and animate,

וואס די ביידע קצוות שבשם געפינט מען ניט נאר אין דומם צומח און חי,

English translation 393

but also in the speaker,

נאר אויך אין מדבר,

English translation 394

the choicest of creations,

בחיר הנבראים,

English translation 395

until in man, named "Adamah laElyon"74,

ביז אין אדם ע"ש "אדמה לעליון" 74,

English translation 396

until this was drawn down from the matter of the name above.

ביז אז דאס איז נשתלשל געווארן פון דעם ענין השם למעלה.

English translation 397

And as is known,

וכידוע,

English translation 398

that even this matter regarding which it is said "Anochi Mi sheAnochi"75,

אז אפילו אט-דער ענין אויף וועלכן מ'זאגט "אנכי מי שאנכי" 75,

English translation 399

"that is not grasped by a name nor hinted at by any letter or thorn at all"76 –

"דלא אתפס בשם ולא אתרמיז בשום אות וקוץ כלל" 76 –

English translation 400

even this level has a "name".

אויך אט די דרגא האט א "שם".

English translation 401

And as explained in the discourses of the Baal HaYom HaHuledes77,

וכמבואר אין די מאמרים פון דעם בעל יום ההולדת 77,

English translation 402

that in the Name Havayah there are, in general, the two levels of Havayah d'Letata and Havayah d'Leila,

אז אין שם הוי' זיינען פאראן בכללות די צוויי דרגות פון הוי' דלתתא און הוי' דלעילא,

English translation 403

and in Havayah d'Leila itself there are several levels,

און אין הוי' דלעילא גופא זיינען פאראן כמה דרגות,

English translation 404

all of which are levels in the Name Havayah as it is connected with letters, vowels, and cantillation marks78;

וואס דאס איז אלץ דרגות אין שם הוי' ווי ער איז פארבונדן מיט אותיות ונקודות וטעמים 78;

English translation 405

Afterwards there is the level of the Name Havayah that has no letters79,

דערנאך איז פאראן די דרגא פון שם הוי' שאין בו אותיות 79,

English translation 406

i.e., this is a level that has no letters,

ד.ה. דאס איז א דרגא שאין בה אותיות,

English translation 407

that is not hinted at by any letter and even not by any thorn –

דלא אתרמיז בשום אות ואפילו לא בשום קוץ –

English translation 408

even in this level there is the "Name Havayah",

איז אויך אין דער דרגא פאראן דער "שם הוי'",

English translation 409

consequently this level is also drawn down through the calling of the name,

במילא איז אויך די דרגא נמשך ע"י הקריאה בשם,

English translation 410

and the drawing down is as explained in Tanya80 "like a small child calling to his father and like a person calling to his friend".

און די המשכה איז כמבואר בתניא 80 "כבן קטן הקורא לאביו וכאדם הקורא לחבירו".

English translation 411

That this is also the explanation in the statement of our Rabbis, of blessed memory, "The Holy One, blessed be He, traveled a journey of five hundred years to acquire a name for Himself,"

וואס דאס איז אויך די הסברה אין מאמר רז"ל 81 "הלך הקב"ה מהלך ת"ק שנה לקנות לו שם",

English translation 412

That "a journey of five hundred years" includes all these aspects of five hundred years that the Gemara enumerates,

וואס "מהלך ת"ק שנה" איז כולל די אלע בחינות פון ת"ק שנה וואס די גמרא 82 רעכנט אויס,

English translation 413

Between the earth and the firmament,

בין הארץ לרקיע,

English translation 414

And between one firmament and another, etc.,

ובין רקיע לרקיע וכו',

English translation 415

And also the concept of "Taktav" (the numerical value of 516) in gematria equals "Va'etchanan" –

און אויך דעם ענין פון "תקט"ו" בגימטריא ואתחנן 83 –

English translation 416

As understood from what is explained in the discourses and commentaries on the discourses.

כמובן מהמבואר אין די מאמרים ופירושי המאמרים 84.

English translation 417

That the content of the matter is –

וואס דער תוכן הענין איז –

English translation 418

That through the concept of the name, one draws down the essence to the very lowest level.

אז דורך ענין השם האט מען די המשכת העצם ביז למטה מטה.

English translation 419

Thus, in continuation of this, one should connect all the aforementioned matters with the name of the birthday celebrant.

איז בהמשך לזה יש לקשר כל הענינים האמורים מיט שמו של בעל יום ההולדת.

English translation 420

And this must be done in a manner as he himself intended and empowered,

און דאס דארף געטאן ווערן באופן ווי ער אליין האט געמאנט און געגעבן כח,

English translation 421

That one should connect every matter with Chabad (Wisdom, Understanding, and Knowledge) within the soul,

אז מען זאל יעדן ענין פארבינדן מיט חב"ד שבנפש,

English translation 422

Wisdom, Understanding, and Knowledge,

חכמה בינה ודעת,

English translation 423

Contemplation,

התבוננות,

English translation 424

True contemplation,

התבוננות אמיתית,

English translation 425

Deep contemplation,

התבוננות עמוקה,

English translation 426

Until this generates love and its branches, and fear and its branches, leading to actual deed.

ביז אז דאס איז מוליד אהבה וענפי' ויראה וענפי' ביז צו מעשה בפועל.

English translation 427

The name of the birthday celebrant is "Shalom Dov Ber".

דער נאמען פון בעל יום ההולדת איז "שלום דוב בער".

English translation 428

It has already been discussed several times,

האט מען שוין גערעדט כמה פעמים 85,

English translation 429

That the content of his name is,

אז דער תוכן פון שמו איז,

English translation 430

First of all, the concept of peace (Shalom),

קודם כל דער ענין השלום,

English translation 431

That "the entire Torah was given to make peace in the world",

וואס "כל התורה ניתנה לעשות שלום בעולם" 86,

English translation 432

That this peace operates in "world" (olam), from the term concealment and hiding *86,

וואס דער שלום איז באופן אז דאס פועל'ט אין "עולם" מלשון העלם והסתר *86,

English translation 433

That this is the concept of "Dov" (bear),

וואס דאס איז דער ענין פון "דוב" 87,

English translation 434

As the Gemara says, "Cumbersome as a bear –

ווי די גמרא זאגט 88 "מסורבלים כדוב –

English translation 435

Cumbersome with flesh",

מסורבל בבשר",

English translation 436

That he has much "flesh",

אז ער האט א סאך "בשר",

English translation 437

And this is refined in a manner of peace.

און דאס איז מען מברר באופן של שלום 89.

English translation 438

That the advantage of refinement in a manner of peace is explained in several places,

וואס די מעלה פון בירור באופן של שלום איז מבואר בכמה מקומות,

English translation 439

And also understood from the discourse in Shaarei Orah where he explains the advantage of "in its time" over "I will hasten it"

און אויך מובן פון דעם דרוש אין שערי אורה 90 וואו ער איז מבאר די מעלה פון "בעתה" 91 אויף "אחישנה" 91

English translation 440

[That now one can also speak about "its time",

[וואס איצטער קען מען דאך ריידן וועגן "עתה" אויך,

English translation 441

Since "all the appointed times have passed" *91,

וויבאלד אז "כלו כל הקיצין" *91,

English translation 442

And the "its time" has already occurred several times,

און ס'איז שוין דורכגעגאנגען כמה פעמים דער "עתה",

English translation 443

Only one must have the "I will hasten it" within the "in its time"],

נאר מ'דארף האבן דעם "אחישנה" אין דעם "בעתה"],

English translation 444

That there was a time when one could have both options and choices,

אז ס'איז געווען א זמן ווען מ'האט געקענט האבן ביידע אופנים וברירות,

English translation 445

Whether "in its time" or "I will hasten it",

צי "בעתה" צי "אחישנה",

English translation 446

And in this there is an advantage in "in its time" –

און אין דעם איז פאראן א מעלה אין "בעתה" –

English translation 447

That one can explain the reason for the matter,

וואס יש לפרש טעם הדבר,

English translation 448

Because there is a concern at the time when the "I will hasten it" will occur,

ווייל ס'איז פאראן א חשש בשעת עס וועט זיין דער "אחישנה",

English translation 449

For it could be that then several sparks will be lost.

ווארום עס קען זיין אז דאן וועלן גיין כמה ניצוצות לאיבוד.

English translation 450

And as one sees simply,

און ווי מ'זעט בפשטות,

English translation 451

That when one needs to perform a matter of redemption in a hurried manner,

אז ווען מ'דארף טאן אן ענין של גאולה היילנדיקערהייט,

English translation 452

One cannot go and search whether there remain any small sparks or minute refinements of the minutest –

קען מען ניט גיין און אפזוכן צי עס זיינען געבליבן נאך עפעס ניצוצים קטנים אדער בירורים קטנים שבקטנים –

English translation 453

To redeem and save them,

אויף זיי צו פודה וגואל זיין,

English translation 454

But when it is "in its time" and in an orderly manner,

משא"כ בשעת דאס איז "בעתה" ובאופן מסודר,

English translation 455

Then one refines all matters,

דאן איז מען מברר אלע ענינים,

English translation 456

So that they will all be redeemed.

זיי זאלן אלע נגאל ווערן.

English translation 457

[That in addition to this, there is the advantage of the second manner –

[וואס נוסף לזה איז פאראן די מעלה באופן השני –

English translation 458

As discussed at length in several places].

כמדובר בארוכה בכמה מקומות].

English translation 459

And this is the innovation in the concept of peace –

און דאס איז דער חידוש שבענין השלום –

English translation 460

That this is not merely a peace within one's own soul,

אז דאס איז ניט סתם א שלום בנפשו גופא,

English translation 461

But it also encompasses the aspect of "Dov",

נאר דאס נעמט דורך אויך די בחינה פון "דוב",

English translation 462

"Cumbersome with flesh",

"מסורבל בבשר",

English translation 463

That one draws down peace into the world,

אז מ'איז ממשיך דעם שלום אין וועלט,

English translation 464

Down to all the details of the world.

ביז אין אלע פרטים פון וועלט.

English translation 465

And as explained at length in Likkutei Torah on the statement of our Rabbis, of blessed memory, "Whoever engages in Torah for its own sake brings peace to the heavenly retinue and to the earthly retinue"

וכמבואר בארוכה אין לקו"ת 92 אויפן מאמר רז"ל 93 "כל העוסק בתורה לשמה משים שלום בפמליא של מעלה ובפמליא של מטה"

English translation 466

[That the author of the statement also brings this in the aforementioned pamphlet "Hitchalzu" (which is based on the discourse in Likkutei Torah)],

[וואס דער מארז"ל ברענגט זיך אויך אין דעם קונטרס "החלצו" 94 הנ"ל (וואס איז מיוסד אויף דעם דרוש אין לקו"ת 95)],

English translation 467

That first there is the concept of "peace in the heavenly retinue",

אז פריער איז פאראן דער ענין פון "שלום בפמליא של מעלה",

English translation 468

With the Godly soul,

ביי דעם נפש האלקית,

English translation 469

With the person himself and the powers of his soul or in his portion in the world,

ביים אדם עצמו וכחות נפשו אדער בחלקו בעולם,

English translation 470

And afterwards one brings peace also in the "earthly retinue",

און דערנאך טוט מען אויף שלום אויך אין "פמליא של מטה",

English translation 471

Down to the lowest level beneath which there is none lower,

ביז אין תחתון שאין תחתון למטה ממנו,

English translation 472

In such a portion of the world that seemingly has no connection to it until it is entirely incomparable –

אין אזא חלק בעולם וואס האט לכאורה צו אים קיין שייכות ניט ביז עס איז אינגאנצן שלא בערכו –

English translation 473

And there too one effects the concept of peace.

און אויך דארט איז מען פועל ענין השלום.

English translation 474

For in order that there be the true and complete redemption,

ווארום כדי עס זאל זיין די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 475

One must have the refinement and redemption of all the sparks,

דארף מען אז עס זאל זיין דער בירור וגאולה פון אלע ניצוצות,

English translation 476

Even the smallest spark,

אפילו א ניצוץ הכי קטן,

English translation 477

Until the manner of "He redeemed my soul in peace",

ביז באופן פון "פדה בשלום נפשי" 96,

English translation 478

For only then is it a true redemption and a complete redemption,

וואס ערשט דעמולט איז עס א גאולה אמיתית און א גאולה שלימה,

English translation 479

With all the storminess involved.

מיטן גאנצן שטורעם שבדבר.

English translation 480

All the above is the lesson of "Shalom" and "Dov",

כל האמור לעיל איז די הוראה פון "שלום" און "דוב",

English translation 481

That it is a concept of peace,

אז עס איז אן ענין של שלום,

English translation 482

And this peace is drawn down into "Dov" which is "cumbersome with flesh",

און דער שלום ווערט נמשך אין "דוב" וואס איז "מסורבל בבשר",

English translation 483

I.e., down to the "earthly retinue",

ד.ה. ביז אין "פמליא של מטה",

English translation 484

Down to the lowest level beneath which there is none lower.

ביז אין תחתון שאין תחתון למטה ממנו.

English translation 485

In addition to this, there comes an emphasis in the name "Ber",

נוסף לזה קומט צו א הדגשה אין דעם נאמען "בער",

English translation 486

I.e., the translation of the name "Dov" into one of the seventy languages.

ד.ה. דער אפטייטש פון דעם נאמען "דוב" אין א לשון פון די ע' לשונות.

English translation 487

That all these three names have a connection between themselves,

וואס די אלע דריי נעמען האבן א שייכות צווישן זיך,

English translation 488

that therefore they have the law of one name which one must write in one line,

וואס דעריבער האבן זיי דעם דין פון איין נאמען וועלכן מען דארף שרייבן אין איין שורה 97,

English translation 489

consequently it has within itself two matters:

במילא האט עס אין זיך צוויי ענינים:

English translation 490

It must indeed be written in a manner that there is a break between them,

עס מוז טאקע געשריבן ווערן באופן שיש הפסק ביניהם,

English translation 491

but nevertheless they must be written specifically in one line.

אבער פונדעסטוועגן דארפן זיי געשריבן ווערן דוקא בשורה אחת.

English translation 492

That the content of the matter is,

וואס דער תוכן הענין איז,

English translation 493

because in this person called by this name there were several matters:

ווייל אין דעם אדם הנקרא בשם זה זיינען געווען כמה ענינים:

English translation 494

Matters that were "in the Holy Tongue",

ענינים וואס זיינען געווען "בלשון הקודש",

English translation 495

Matters that were "in the Yiddish language" and the like,

ענינים וואס זיינען געווען "בלשון אידיש" וכיו"ב,

English translation 496

until –

ביז –

English translation 497

matters connected with "Le'az"

ענינים הקשורים מיט "לעז"

English translation 498

(language of a foreign nation),

(לשון עם זו),

English translation 499

in the language of the country,

בשפת המדינה,

English translation 500

or "Russian"

אדער "רוסיש"

English translation 501

(the country where he was),

(די מדינה וואו ער איז געווען),

English translation 502

or being in other places,

אדער זייענדיק אין אנדערע ערטער,

English translation 503

until in a country that should not be mentioned by name,

ביז אין א מדינה שאין להזכירה בשמה,

English translation 504

may its name and memory be erased,

ימח שמה וזכרה,

English translation 505

in that language.

אין יענעם לשון.

English translation 506

And in this comes the novelty,

און אין דעם קומט צו דער חידוש,

English translation 507

that in all these matters the "peace" is drawn down in the ultimate perfection,

אז אין די אלע ענינים ווערט נמשך דער "שלום" בתכלית השלימות,

English translation 508

which further emphasizes how the peace is drawn down below,

וואס דאס איז נאכמער מדגיש ווי דער שלום ווערט נמשך למטה,

English translation 509

until the lowest level beneath which there is none.

ביז אין תחתון שאין למטה ממנו.

English translation 510

As discussed above,

כמדובר לעיל,

English translation 511

all these matters of the birthday celebrant were bequeathed to us,

זיינען דאך די אלע ענינים פון בעל יום ההולדת איבערגעלאזן געווארן צו אונז,

English translation 512

i.e., both to each one of us as an individual and to all together,

ד. ה. סיי צו יעדערן פון אונז אלס יחיד סיי צו אלעמען צוזאמען,

English translation 513

and as he said "the writings I leave for you",

און ווי ער האט געזאגט "די כתבים לאָז איך פאר אייך",

English translation 514

that in the "writings" is found the "Ani Nafshi Ketavit Yehavit",

וואס אין די "כתבים" איז פאראן דער "אנא נפשי כתבית יהבית",

English translation 515

until that this is "Yehavit" from the term giving,

ביז אז דאס איז "יהבית" מלשון נתינה,

English translation 516

that "one who gives a gift gives with a generous eye",

וואס "מאן דיהיב מתנה בעין יפה יהיב" 98,

English translation 517

not merely left behind,

ניט נאר איבערגעלאזן,

English translation 518

but given as a gift with a generous eye.

נאר אפגעגעבן במתנה בעין יפה.

English translation 519

And as explained in several places,

וכמבואר בכמה מקומות 99,

English translation 520

also in the discourses of the birthday celebrant,

אויך אין די דרושים פון בעל יום ההולדת 100,

English translation 521

that the reason for the term "Matan Torah" is because the giving of the Torah is in a manner of a gift with a generous eye,

אז דער טעם הלשון "מתן תורה" איז ווייל די נתינת התורה איז באופן של מתנה בעין יפה,

English translation 522

and about this it is stated "Ani Nafshi Ketavit Yehavit".

און אויף דעם שטייט דאך "אנא נפשי כתבית יהבית".

English translation 523

Thus it is understood from this that from all these aforementioned matters one must derive a lesson in the service of each and every one,

איז דערפון מובן אז פון די אלע ענינים האמורים דארף מען ארויסלערנען א הוראה בעבודת כל אחד ואחד,

English translation 524

especially those who are not only calling by his name or studying his name,

בפרט די וואס זיינען ניט נאר קורא בשמו אדער לומד שמו,

English translation 525

but also contemplate his name.

נאר מ'איז זיך אויך מתבונן בשמו.

English translation 526

And this lesson applies to each and every one,

און די הוראה איז שייך לכל אחד ואחת,

English translation 527

both to men and to women –

סיי צו אנשים סיי צו נשים –

English translation 528

as is known the several matters that the birthday celebrant spoke and did regarding men and women,

כידוע די כמה ענינים וואס דער בעל יום ההולדת האט גערעדט און געטאן בנוגע צו נשים ובנות,

English translation 529

and in a manner of dissemination by his son who fills his place,

ובאופן של הפצה ע"י בנו ממלא מקומו,

English translation 530

His Holiness, my father-in-law, the Rebbe, the Nasi of our generation.

כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו.

English translation 531

Thus the practical lesson from the name of the birthday celebrant,

איז די הוראה למעשה בפועל פון שמו של בעל יום ההולדת,

English translation 532

that the service must be in a manner of "peace",

אז די עבודה דארף זיין באופן של "שלום",

English translation 533

true peace,

שלום אמיתי,

English translation 534

and such a peace that permeates all sparks and all matters.

און אזא שלום וואס נעמט דורך אלע ניצוצות און אלע ענינים 101.

English translation 535

And as the simple understanding of the matter,

וכפשטות הענין,

English translation 536

that when one is in a movement and state of war,

אז בשעת מ'איז אין א תנועה ומצב של מלחמה,

English translation 537

then a part can be lost

דאן קען א טייל גיין פארלארן

English translation 538

(until that one needs to come to special miracles in order to have the "and not one man of us was missing",

(ביז אז מ'דארף אנקומען צו ספעציעלע נסים כדי צו האבן דעם "ולא נפקד ממנו איש" 102,

English translation 539

all the more so,

עאכו"כ,

English translation 540

that no "man" from the opposing side should be "missing"),

עס זאל ניט "נפקד" ווערן קיין "איש" פון דעם צד שכנגד),

English translation 541

but when one is in a movement of peace,

משא"כ בשעת מ'איז אין א תנועה של שלום,

English translation 542

not only is it that "not one man of us was missing" from the one who refines,

איז ניט נאר וואס "לא נפקד ממנו איש" פון דעם מברר,

English translation 543

but also the sparks of the opposing side are all redeemed, refined, purified, and elevated to their root and source.

נאר אויך אין די ניצוצות פון דעם צד שכנגד איז מען זיי אלע גואל ומברר ומזכך ומעלה לשרשם ומקורם.

English translation 544

Consequently, the matter of "Dov" also emerges,

במילא קומט ארויס אויך דער ענין פון "דוב",

English translation 545

that although one has one's own body

אז כאטש מ'האט דעם אייגענעם גוף

English translation 546

(which although it is a holy body –

(וואס הגם דאס איז א גוף קדוש 103 –

English translation 547

nevertheless it is still a body),

איז דאָך דאָס פֿאָרט אַ גוף 104),

English translation 548

one is not satisfied with continuing the peace in one's own body,

איז מען זיך ניט מסתפק אין ממשיך זיין דעם שלום אין דעם אייגענעם גוף,

English translation 549

but one becomes "burdened with flesh",

נאר מ'ווערט "מסורבל בבשר",

English translation 550

that one continues it also in other bodies,

אז מ'איז דאס ממשיך אויך אין אנדערע גופים,

English translation 551

in more and more Jews,

אין נאך א אידן און נאך א אידן,

English translation 552

until with the flesh of the entire generation.

ביז מיטן בשר פון כל הדור כולו.

English translation 553

And furthermore –

און נאכמער –

English translation 554

that this is drawn down until "Ber",

אז דאס איז נמשך ביז אין "בער",

English translation 555

in the foreign language,

בלשון לעז,

English translation 556

which simply means the extension of peace also into the languages of the nations.

וואס דאס מיינט בפשטות די המשכת השלום אויך אין לשונות האומות.

English translation 557

And as was the instruction and command of the Nasi of our generation,

און ווי עס איז געווען די הוראה און ציווי פון נשיא דורנו,

English translation 558

to translate his discourses not only into Yiddish,

צו איבערזעצן זיינע מאמרים ניט נאר אויף אידיש,

English translation 559

which is a language in which he spoke his discourses,

וואס איז א שפראך אין וועלכן ער האט געזאגט זיינע מאמרים,

English translation 560

but also into other languages of the seventy languages,

נאר אויך אין אנדערע לשונות פון די ע' לשון,

English translation 561

and also "translate" in a manner that it should be understood and accessible in a way of "they will sustain themselves from it" for those who do not have time until they learn Yiddish.

און אויך "איבערזעצן" אין אן אופן אז עס זאל זיין מובן און צוגענגלעך באופן פון יתפרנסון מיני' פאר די וואס מ'האט ניט קיין צייט ביז זיי וועלן זיך אויסלערנען אידיש.

English translation 562

And as is known the letter of the birthday celebrant

וכידוע דער מכתב פון בעל יום ההולדת

English translation 563

(which the Nasi of our generation ordered to be printed in the booklet and source and the like)

(וואס נשיא דורנו האט געהייסן אפדרוקן אין קונטרס ומעין 105 וכיו"ב)

English translation 564

that in this time there is no order in the service of refinements,

אז בזמן הזה איז ניטא קיין סדר בעבודת הבירורים,

English translation 565

i.e., the service is in a manner of "snatch and eat, snatch and drink, for the world from which we are departing is like a wedding feast".

ד.ה. די עבודה איז באופן פון "חטוף ואכול חטוף ואשתי דעלמא דאזלינן מיני' כהילולא דמיא" 106.

English translation 566

And at the time when one engages in all these matters which one learns from the name of the birthday person,

און בשעת מ'טוט אין די אלע ענינים וועלכע מ'לערנט אפ פון דעם שם פון בעל יום ההולדת,

English translation 567

and in a manner that this becomes one name –

ובאופן אז דאס ווערט איין שם –

English translation 568

one also connects oneself with the unique name above,

פארבינדט מען זיך אויך מיטן שם המיוחד שלמעלה,

English translation 569

first through the seven names that are not erased,

פריער דורך די שבעה שמות שאינם נמחקים,

English translation 570

and before that the rest of the names,

ולפנ"ז שאר השמות,

English translation 571

and before that –

ולפנ"ז –

English translation 572

the entire Torah which is "the names of the Holy One, blessed be He,"

כל התורה כולה וואס איז "שמותיו של הקב"ה"

English translation 573

(although according to law there is a distinction between the entire Torah in general and the category of a name that is erased,

(כאטש אז ע"פ הלכה איז פאראן א חילוק צווישן סתם כל התורה כולה מיט דעם שטורעם פון א שם שנמחק,

English translation 574

and all the more so a name that is not erased,

און עאכו"כ א שם שאינו נמחק 107,

English translation 575

until –

ביז –

English translation 576

the unique name).

שם המיוחד 108).

English translation 577

Because one connects all the matters of the world in a way that they become one single word,

ווייל מ'פארבינדט כל הענינים שבעולם באופן אז זיי ווערן אן איין און איינציקער ווארט,

English translation 578

until one single letter,

ביז אן איין און איינציקער אות,

English translation 579

until one single "thorn" of a word,

ביז אן איין און איינציקער "קוץ" פון א ווארט,

English translation 580

until it becomes the true unity,

ביז אז עס ווערט די אחדות האמיתית,

English translation 581

the one and only thing,

די איין און איינציקע זאך,

English translation 582

"essence and being,"

"עצמות ומהות",

English translation 583

which descends into the most specific details,

וואס קומט אראפ אין פרטי פרטים,

English translation 584

into this lowest world, below which there is no lower.

אין עולם הזה התחתון שאין תחתון למטה ממנו.

English translation 585

And since one must make for this a "vessel" and a "source" below –

וואס וויבאלד אז מ'דארף מאכן דערצו א "כלי" און א "מעין" למטה –

English translation 586

one gives a Jew the power for this,

גיט מען א אידן דעם כח לזה,

English translation 587

through the fact that he has his yechidah of the soul,

דורך דעם וואס ער האט זיין יחידה שבנפש,

English translation 588

which is connected with the "spark of the Creator,"

וואס איז פארבונדן מיט "ניצוץ בורא" 109,

English translation 589

with the "Unique One" above,

מיטן "יחיד" שלמעלה,

English translation 590

and this is drawn into the matter of action,

און דאס איז מען ממשיך אין ענין המעשה,

English translation 591

the lowest, below which there is no lower,

תחתון שאין תחתון למטה ממנו,

English translation 592

eating and drinking and what is below that

אכילה ושתי' ושלמטה מזה

English translation 593

(specifically permitted things –

(טאקע דברים המותרים –

English translation 594

but the most lowly matters).

אבער ענינים תחתונים ביותר).

English translation 595

And this is a preparation for this, that essence and being,

וואס דאס איז א הכנה דערצו אז עצמות ומהות,

English translation 596

which is not hinted at by any letter or any thorn, as it is stated in the Zohar *109,

וואס לא אתרמיז בשום אות ובשום קוץ כדאיתא בזהר *109,

English translation 597

should be drawn down below,

זאל נמשך ווערן למטה,

English translation 598

until in the manner of "the wise will shine like the brightness of the firmament,"

ביז באופן פון "המשכילים יזהירו כזהר הרקיע" 110,

English translation 599

in a manner of revelation,

באופן של גילוי,

English translation 600

and the revelation is until the very lowest,

און דער גילוי איז ביז למטה ביותר,

English translation 601

"to shine upon the earth,"

"להאיר על הארץ" 111,

English translation 602

until "within the earth."

ביז "בקרב הארץ".

English translation 603

The explanation of this:

די הסברה בזה:

English translation 604

It is known what Chassidus explains,

ס'איז ידוע וואס חסידות 112 איז מבאר,

English translation 605

that Divinity is found in every place,

אז אלקות געפינט זיך בכל מקום ומקום,

English translation 606

until "within the earth,"

ביז "בקרב הארץ",

English translation 607

in "the lowest, below which there is no lower."

אין "תחתון שאין תחתון למטה ממנו".

English translation 608

And those of the opinion that tzimtzum is literal argued that one cannot learn that "tzimtzum" is "not literal,"

וואס די בעלי הדיעה 113 אז צמצום כפשוטו האבן גע'טענה'ט אז מ'קען ניט לערנען אז "צמצום" איז "שלא כפשוטו",

English translation 609

because then it would turn out that the "king" is found "in the place of the garbage";

ווייל דאן קומט אויס אז דער "מלך" איז נמצא "במקום האשפה";

English translation 610

therefore they learned,

דערפאר האבן זיי געלערנט 114,

English translation 611

that tzimtzum is literal,

אז צמצום איז כפשוטו,

English translation 612

that He removed Himself from this world and oversees the world like a "king who looks through his window, a thing of filth."

אז ער האט זיך מסלק געווען פון עולם הזה און איז משגיח אויף די וועלט ווי א "מלך משגיח מחלונו דבר לכלוך" 115.

English translation 613

But Chassidus says,

זאגט אבער חסידות,

English translation 614

that it is not a difficulty,

אז ס'איז ניט קיין קשיא,

English translation 615

because the manner in which Divinity is "in the place of the garbage" is like a light that shines in the place of the garbage,

ווייל דער אופן ווי אלקות איז "במקום האשפה" איז ווי אן אור המאיר במקום האשפה,

English translation 616

where the garbage does not effect any change in the light,

וואס די אשפה איז ניט פועל קיין שינוי אין דעם אור 116,

English translation 617

and from the perspective of the light "there is no difference between the place whether it is a clean place or a filthy place, etc.,"

און מצד דער אור איז "אין נפקא מינה בין המקום אם הוא מקום נקי או מטונף וכו'" 117,

English translation 618

until one adds "to distinguish" between the "light" and the "place of the garbage."

ביז אז מ'איז מוסיף "להבדיל" צווישן דעם "אור" מיטן "מקום האשפה".

English translation 619

And although ostensibly the parable is brought here only to refute the argument of those of the opinion of "tzimtzum as literal,"

וואס לכאורה ברענגט זיך דא דער משל בלויז אויף אפפרעגן די טענה פון בעלי הדיעה אז "צמצום כפשוטו",

English translation 620

Chassidus says further that in the place of the tzimtzum there is,

זאגט אבער חסידות 118 נאכמערער אז אין דעם מקום הצמצום איז דא,

English translation 621

so to speak,

כביכול,

English translation 622

the light source itself,

דער מאור אליין,

English translation 623

and it does not affect it,

און דאס רירט אים ניט אן,

English translation 624

and not only does it not affect it,

און ניט נאר וואס עס רירט אים ניט אן,

English translation 625

but on the contrary –

נאר אדרבה –

English translation 626

"in all their affliction, He is afflicted,"

"בכל צרתם לו צר" 119,

English translation 627

it does affect it in a positive manner,

דאס רירט יא אן באופן חיובי,

English translation 628

because specifically the place of the tzimtzum,

ווייל דוקא דער מקום הצמצום,

English translation 629

the place of the garbage,

מקום האשפה,

English translation 630

has within it the virtue of "intentional sins become for Him like merits."

האט אין זיך די מעלה פון "זדונות נעשות לו כזכיות" 120.

English translation 631

And this is the accomplishment of the matter of "Shalom Dovber" –

און דאס איז דער אויפטו פון דעם ענין פון "שלום דובער" –

English translation 632

that the revelation of the essence occurs until the lowest, below which there is no lower,

אז עס ווערט דער גילוי העצמות ביז אין תחתון שאין למטה ממנו,

English translation 633

and on the contrary,

ואדרבה,

English translation 634

specifically in the lowest, below which there is no lower.

דוקא אין תחתון שאין למטה ממנו.

English translation 635

With this one will also understand

דערמיט וועט מען פארשטיין אויך

English translation 636

(in the inner dimension)

(בפנימיות)

English translation 637

a perplexing matter in the Rambam:

אן ענין תמוה אין רמב"ם:

English translation 638

The Rambam rules in the laws of meilah,

דער רמב"ם פסק'נט אין הלכות מעילה 121,

English translation 639

that there can be a reality of "one sanctified a garbage heap full of dung" "for the Temple treasury,"

אז עס קען זיין א מציאות פון "הקדיש אשפה מלאה זבל" "לבדק הבית",

English translation 640

and he explains what one must do with it.

און איז מבאר וואס מ'דארף טאן דערמיט.

English translation 641

And the matter of "the Temple treasury" contains within it two opposites:

וואס דער ענין פון "בדק הבית" האט אין זיך צוויי הפכים:

English translation 642

on one hand, it is a holiness which is lower than the holiness of "sacrifices of the altar";

פון איין זייט איז דאס א קדושה וועלכע איז נידעריקער פון קדושת "קדשי מזבח" 122;

English translation 643

but on the other hand, it is nevertheless a matter of "the Temple treasury,"

אבער לאידך גיסא איז דאך דאס אן ענין של "בדק הבית",

English translation 644

that through it one repairs the breaches in the entire Temple,

אז דורך דעם איז מען מתקן די בדקים בכל הבית 123,

English translation 645

including even the altar,

כולל אפילו דעם מזבח 124,

English translation 646

and furthermore –

און נאכמער –

English translation 647

even the Holy of Holies!

אפילו דעם קודש הקדשים!

English translation 648

And as the Mishnah says regarding the Holy of Holies,

און ווי די משנה 125 זאגט בנוגע צו קודש הקדשים,

English translation 649

that they would lower there the workmen from the chamber,

אז מ'פלעגט דארט אראפלאזן די אומנין פון דער עלי',

English translation 650

so that they should repair the breaches in the Holy of Holies.

כדי זיי זאלן מתקן זיין די בדקים שבקודש הקדשים.

English translation 651

It thus turns out a wondrous matter –

קומט דאך אויס אן ענין נפלא –

English translation 652

that the repair of the Holy of Holies can be through sanctifying a garbage heap?!

אז דער תיקון פון קדש הקדשים קען זיין דורך דעם וואס מ'איז מקדיש אן אשפה?!

English translation 653

But this is understood according to the above in the analogy,

נאר דאס איז מובן ע"פ הנ"ל אין דעם נמשל,

English translation 654

above,

למעלה,

English translation 655

that specifically in the place of the contraction

אז דוקא אין מקום הצמצום

English translation 656

(and the garbage heap),

(והאשפה),

English translation 657

there is found the "light" itself,

דארט געפינט זיך דער "מאור" אליין,

English translation 658

the "Holy of Holies",

"קדש הקדשים",

English translation 659

to the extent that from the "garbage heap" one has the power to "repair" the breach in the Holy of Holies,

ביז אז פון דער "אשפה" האט מען דעם כח צו "מתקן זיין" דעם בדק שבקודש הקדשים,

English translation 660

due to the advantage of the refinement of the darkness,

מצד דער מעלה פון בירור החושך,

English translation 661

"intentional sins become for him like merits"!

"זדונות נעשות לו כזכיות"!

English translation 662

And this is connected with the very matter that the Mishnah says that they would bring non-priests into the Holy of Holies in order to repair the breach in the Holy of Holies.

וואס דאס איז פארבונדן מיט דעם עצם ענין וואס די משנה זאגט אז מ'פלעגט אריינברענגען אומנין אין קדש הקדשים כדי צו מתקן זיין דעם בדק שבקודש הקדשים.

English translation 663

At first glance:

דלכאורה:

English translation 664

How much more so with the showbread,

מה-דאך ביי לחם-הפנים,

English translation 665

which was not a sacrifice upon the altar,

וואס איז ניט געווען קיין קרבן ע"ג המזבח,

English translation 666

they say that there was a miracle and it was hot even on the seventh day as at the time of its removal from the oven –

זאגט מען אז ס'איז געווען א נס און ער איז געווען חם אויך אויפן זיבעטן טאג אזוי ווי בעת צאתו מהתנור 126 –

English translation 667

all the more so when it speaks about the "Face" itself,

עאכו"כ ווען עס רעדט זיך וועגן "פנים" אליין,

English translation 668

to the "innermost part",

ביז "לפני ולפנים",

English translation 669

to the place of the Ark and the Foundation Stone etc.;

ביז דער מקום הארון ואבן השתי' וכו';

English translation 670

how is it that there one must come to a matter of repair?!

איז ווי קומט עס אז דארט דארף מען אנקומען צו אן ענין של תיקון?!

English translation 671

And to the extent that the Mishnah says,

און ביז אז די משנה זאגט,

English translation 672

that because of this repair they permitted several matters,

אז צוליב דעם תיקון האט מען מתיר געווען כמה וכמה ענינים,

English translation 673

that is, although in general the Holy of Holies possesses a wondrous holiness,

ד.ה. כאטש בכלל האט אין זיך קודש הקדשים א קדושה נפלאה,

English translation 674

because of which only the High Priest may enter there,

וואס דערפאר קען דארט אריינגיין נאר דער כהן גדול,

English translation 675

and only "once a year",

און נאר "אחת בשנה" 127,

English translation 676

and only for the service of the incense,

און נאר אויף עבודת הקטורת 128,

English translation 677

nevertheless there is a situation when repair is needed –

איז אבער פאראן א מצב ווען מ'דארף האבן תיקון –

English translation 678

that if there are no non-priest priests,

אז אויב עס זיינען ניטא קיין אומנין כהנים,

English translation 679

they bring Israelites,

ברענגט מען ישראלים,

English translation 680

and if there are no pure ones, they bring impure ones etc.!

און אויב ס'איז ניטא קיין טהורין ברענגט מען טמאים וכו' 129!

English translation 681

But from this it is understood,

נאר דערפון איז מובן,

English translation 682

how the content of the matter of "repair of the house" in the Holy of Holies brings out from the outset a deeper matter than "sacrifices of the altar":

ווי דער תוכן הענין פון "בדק הבית" בקודש הקדשים ברענגט ארויס מלכתחילה א טיפערן ענין ווי "קדשי מזבח":

English translation 683

"Sacrifices of the altar" is connected with the satisfaction above from the offering of a kosher animal in the Holy Temple in its completeness and by a pure priest etc.;

"קדשי מזבח" איז פארבונדן מיט דעם נחת רוח שלמעלה פון הקרבת בהמה כשרה בבית המקדש בשלימותו וע"י כהן טהור וכו';

English translation 684

however, the matter of "repair of the house",

משא"כ דער ענין פון "בדק הבית",

English translation 685

especially of the Holy of Holies,

בפרט פון קודש הקדשים,

English translation 686

is connected with a higher satisfaction that the Almighty has from the fact that one transforms the concealment and hiding from the lower realm below Him,

איז פארבונדן מיט א העכערן נחת רוח וואס דער אויבערשטער האט דערפון וואס מ'איז מהפך דעם העלם והסתר פון אין תחתון למטה ממנו,

English translation 687

to the extent that such a great concealment and hiding,

ביז אז אזא העלם והסתר גדול,

English translation 688

that it becomes a deficiency in the Holy of Holies,

אז עס ווערט א חסרון אין קודש הקדשים,

English translation 689

one also transforms.

איז מען אויך מהפך.

English translation 690

And this is accomplished through the transformation of intentional sins into merits,

און דאס ווערט אויפגעטאן דורך הפיכת זדונות לזכיות,

English translation 691

through the fact that one takes a "garbage heap" and makes from it holiness,

דורך דעם וואס מ'נעמט אן "אשפה" און מ'מאכט פון דעם קודש,

English translation 692

a very great elevation that is even higher than merits in their own right,

אן עלי' גדולה ביותר וואס איז נאך העכער פון זכיות מצד עצמם,

English translation 693

as explained elsewhere.

כמבואר בכ"מ 130.

English translation 694

With this one will also understand what the Gemara relates at the end of Tractate Makkot,

דערמיט וועט מען אויך פארשטיין וואס די גמרא דערציילט בסוף מס' מכות,

English translation 695

that at the time when Rabbi Akiva and several Sages saw how in the place of the Holy of Holies "foxes walked in it" –

אז בשעת ר' עקיבא און כמה תנאים האבן געזען ווי במקום קודש הקדשים איז "שועלים הלכו בו" –

English translation 696

"they began to weep and Rabbi Akiva laughed".

"התחילו הן בוכין ור"ע משחק".

English translation 697

At first glance this is entirely incomprehensible:

דלכאורה איז דאס אינגאנצן ניט פארשטאנדיק:

English translation 698

There is a law in the Shulchan Aruch that one who sees the Holy Temple in its destruction,

ס'איז א דין אין שו"ע 131 אז הרואה ביהמ"ק בחורבנו,

English translation 699

must be precisely the opposite of joy,

דארף זיין פונקט דער היפך פון שמחה,

English translation 700

and indeed the Sages who went with Rabbi Akiva conducted themselves thus –

און אזוי האבן זיך טאקע נוהג געווען די חכמים וואס זיינען געגאנגען מיט ר' עקיבא –

English translation 701

how is it that he was joyful?!

איז ווי קומט עס אז ער איז געווען שמח?!

English translation 702

One must indeed say,

מוז מען טאקע זאגן,

English translation 703

that certainly he also fulfilled the halachah in the matter,

אז זיכער האט ער אויך מקיים געווען די הלכה שבדבר,

English translation 704

and was not a "separatist from the community",

און איז ניט געווען קיין "פורש מן הציבור" 132,

English translation 705

rather Rabbi Akiva added an additional, more elevated matter,

נאר ר' עקיבא האט צוגעגעבן נאך אן ענין נעלה יותר,

English translation 706

a matter of joy –

אן ענין של שמחה –

English translation 707

due to the fact that he saw the advantage that would be accomplished through the transformation of the darkness!

מצד דעם וואס ער האט געזען די מעלה וואס וועט אויפגעטאן ווערן דורך הפיכת החושך 133!

English translation 708

And therefore specifically Rabbi Akiva, who was a "son of converts", saw it,

און דעריבער האט עס געזען דוקא ר' עקיבא וואס איז געווען א "בן גרים" 134,

English translation 709

and is called by the name "Akiva" from the term "ekev",

און ווערט אנגערופן בשם "עקיבא" מלשון עקב 135,

English translation 710

the heel of the foot

עקב שברגל

English translation 711

(only in this comes an aleph and a yud –

(נאר אין דעם קומט צו אן אל"ף און א יו"ד –

English translation 712

as explained elsewhere the matter in this),

כמבואר בכ"מ 136 הענין בזה),

English translation 713

consequently specifically he perceived in a completely revealed manner the advantage in the matter,

במילא האט דוקא ער דערזען באופן גלוי לגמרי די מעלה שבדבר,

English translation 714

therefore it aroused in him, according to law, a movement of joy.

האט עס דעריבער ע"פ דין ארויסגערופן ביי אים א תנועה של שמחה.

English translation 715

And to such an extent –

ועד כדי כך –

English translation 716

that his joy ultimately affected also the other Sages who were with him,

אז זיין שמחה האט סוף סוף גע'פועל'ט אויך אויף שאר החכמים וואס זיינען געווען מיט אים,

English translation 717

until they said "Akiva, you have comforted us",

ביז זיי האבן געזאגט "עקיבא נחמתנו",

English translation 718

that their very reasoning was transformed for the good,

אז זייער סברא גופא איז נתהפך געווארן לטובה,

English translation 719

and they perceived the good in the matter.

און זיי האבן דערזען דעם טוב שבדבר.

English translation 720

And this is the explanation of the matters simply –

וואס דאס איז דער ביאור הענינים בפשטות –

English translation 721

I see no other way to resolve the contradiction in the matter,

איך זע ניט קיין אנדער אופן ווי מ'קען פארענטפערן די סתירה שבדבר,

English translation 722

between the story of Rabbi Akiva in the revealed part of the Torah and an explicit law in the revealed part of the Torah.

צווישן דעם סיפור מעשה ר' עקיבא אין נגלה דתורה מיט א דין מפורש אין נגלה דתורה.

English translation 723

And regarding this one also finds concerning the well-known section in Bechukotai and Ki Tavo,

ועד"ז געפינט מען אויך בנוגע צו די פרשה הידועה אין בחוקותי און כי תבוא,

English translation 724

that "when the father reads it is different",

אז "בשעת דער טאטע לייענט איז אַנדערש" 137,

English translation 725

that then it does not cause the opposite of health,

אז דעמולט איז דאס ניט גורם היפך הבריאות,

English translation 726

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 727

through it one comes to health,

דורך דעם קומט צו אין בריאות,

English translation 728

as explained at length in a previous farbrengen.

כמבואר בארוכה בהתוועדות קודמת 138.

English translation 729

From all this one also has a directive and empowerment in our time:

פון דעם אלעם האט מען אויך א הוראה ונתינת כח בזמננו זה:

English translation 730

When one sees the alarming matters that have occurred specifically in the very last days,

בשעת מ'זעט די ענינים המבהילים וואס האבן געטראפן דוקא בימים הכי אחרונים,

English translation 731

which indicates an unprecedented alarming descent,

וואס דאס באווייזט אויף א ירידה מבהילה שאין כמוה,

English translation 732

this can cause a weakening of the mind,

קען דאך דאס פועל זיין א חלישות הדעת,

English translation 733

and even more so regarding action,

און נאכמער בנוגע למעשה,

English translation 734

it can cause a weakening in the study of Torah and the fulfillment of the commandments,

עס קען פועל זיין א חלישות אין לימוד התורה וקיום המצוות,

English translation 735

including also the study of Torah and the study of the writings of the birthday celebrant.

כולל אויך לימוד התורה ולימוד הכתבים פון בעל יום ההולדת.

English translation 736

It is said,

זאגט מען,

English translation 737

that Torah protects it,

אז תורה באווארנט עס,

English translation 738

stating the truth that is in every matter

זאגנדיק דעם אמת שבכל דבר

English translation 739

(since this is the Torah of truth),

(היות דאס איז תורת אמת),

English translation 740

and in the manner of "Torah of life" –

ובאופן של "תורת חיים" –

English translation 741

instruction in life,

הוראה בחיים,

English translation 742

that when one connects oneself with the source of the Torah,

אז בשעת מ'פארבינדט זיך מיט מקור התורה,

English translation 743

one sees the good aspect that is in every matter,

זעט מען דעם ענין הטוב שבכל דבר,

English translation 744

until the advantage that exists specifically in the transformation of intentional sins,

ביז די מעלה וואס איז פאראן דוקא אין דער הפיכה פון זדונות,

English translation 745

the place of the garbage,

מקום האשפה,

English translation 746

"the inner part of the land."

"קרב הארץ".

English translation 747

Consequently, from the descent emerges

במילא קומט ארויס פון דער ירידה

English translation 748

(seemingly)

(לכאורה)

English translation 749

an addition in the enthusiasm in the study of Chassidus,

א הוספה אין דער התלהבות אין דעם לימוד פון חסידות,

English translation 750

in the manner of "they shall be sustained from it,"

באופן פון יתפרנסון מיני',

English translation 751

also the writings of the birthday celebrant and the presidents who preceded him,

אויך די כתבים פון בעל יום ההולדת והנשיאים שקדמו לו,

English translation 752

and all the more so the writings of the president who fills his place,

ועאכו"כ די כתבים פון דעם נשיא ממלא מקומו,

English translation 753

his only son.

בנו יחידו.

English translation 754

And from this one comes to the elevation that is brought out in the name of the president of our generation –

און דערפון קומט מען צו דעם עילוי וואס ווערט ארויסגעבראכט אין שמו פון נשיא דורנו –

English translation 755

"Yosef Yitzchak":

"יוסף יצחק" 139:

English translation 756

"Yosef" its meaning is after "Yosef Hashem li ben acher" (May the Lord add to me another son),

"יוסף" איז ענינו ע"ש "יוסף ה' לי בן אחר" 140,

English translation 757

as the Tzemach Tzedek explains,

ווי דער צ"צ איז מבאר 141,

English translation 758

that one makes from the "acher" (another) a "ben" (son);

אז מ'מאכט פון דעם "אחר" א "בן";

English translation 759

and this brings to "Yitzchak" –

און דאס ברענגט צו "יצחק" –

English translation 760

the revelation of the future when "then our mouth will be filled with laughter."

דער גילוי דלע"ל ווען "אז ימלא שחוק פינו" 142.

English translation 761

And the matter

און דער ענין

English translation 762

(of "then our mouth will be filled with laughter")

(פון "ימלא שחוק פינו")

English translation 763

is connected specifically with the birthday in this year,

איז פארבונדן במיוחד מיט דעם יום הולדת בשנה זו,

English translation 764

according to the enactment that the president of our generation publicized,

לויט דער תקנה וואס נשיא דורנו האט מפרסם געווען 143,

English translation 765

that one should say the psalm that corresponds to the number of his years,

אז מען זאל זאגן דעם מזמור השייך למספר שנותיו,

English translation 766

the psalm on this birthday of the birthday celebrant is –

איז דער מזמור ביום הולדת זה פון דעם בעל יום ההולדת –

English translation 767

"then our mouth will be filled with laughter."

"אז ימלא שחוק פינו".

English translation 768

And what the meaning of "then" is,

וואס דער ענין פון "אז" מיינט,

English translation 769

as the president of our generation explained in several of his talks,

ווי נשיא דורנו האט מסביר געווען בכמה שיחות שלו,

English translation 770

and especially in the "public proclamations,"

ובפרט אין די "קול-קורא'ס" 144,

English translation 771

that "immediately to repentance, immediately to redemption,"

אז "לאלתר לתשובה לאלתר לגאולה",

English translation 772

that it becomes immediate,

אז עס ווערט גלייך,

English translation 773

"immediately,"

"לאלתר",

English translation 774

the matter of "repentance,"

דער ענין פון "תשובה",

English translation 775

and "redemption,"

און "גאולה",

English translation 776

when "our mouth will be filled with laughter."

ווען "ימלא שחוק פינו".

English translation 777

And Mashiach our righteousness will come,

און עס וועט קומען משיח צדקנו,

English translation 778

and "awake and sing, you who dwell in the dust,"

און "הקיצו ורננו שוכני עפר" 145,

English translation 779

and the birthday celebrant among them,

ובעל יום ההולדת בתוכם,

English translation 780

and his son who fills his place,

און בנו ממלא מקומו,

English translation 781

and both of them together,

ושניהם ביחד,

English translation 782

with the presidents who preceded them,

מיט די נשיאים שלפניהם,

English translation 783

until the presidents of general Chassidus,

ביז די נשיאים פון חסידות הכללית,

English translation 784

the Baal Shem Tov and the Maggid.

דער בעש"ט און דער מגיד.

English translation 785

And this includes also,

וואס דאס איז כולל אויך,

English translation 786

as discussed at length during the days of our joy of this year

כמדובר בארוכה בימי זמן שמחתנו 146 פון שנה זו

English translation 787

(more than was spoken in the previous years),

(נאך מערער ווי מ'האט גערעדט אין די פריערדיקע יארן),

English translation 788

that our teachers, our presidents, would count the presidents

אז רבותינו נשיאינו פלעגן רעכענען די נשיאים

English translation 789

(the ushpizin)

(אושפיזין 147)

English translation 790

specifically by their name,

דוקא בשמם,

English translation 791

and not specifically by the name that was given to them at the time of the circumcision,

און לאו דוקא מיטן נאמען וואס מ'האט זיי געגעבן בשעת ברית המילה,

English translation 792

but the name that is common in the mouths of the students and in the mouths of the chassidim –

נאר דעם שם הרגיל בפי התלמידים ובפי החסידים –

English translation 793

the Baal Shem Tov,

דער בעש"ט,

English translation 794

the Maggid,

דער מגיד,

English translation 795

the Alter Rebbe,

דער אלטער רבי,

English translation 796

the Mitteler Rebbe,

דער מיטעלער רבי,

English translation 797

the Tzemach Tzedek,

דער צמח צדק,

English translation 798

the Rebbe Maharash,

דער רבי מהר"ש,

English translation 799

the Rebbe

דער רבי

English translation 800

(the Rashab) of blessed memory

(מהורש"ב) נ"ע

English translation 801

(or "the father" –

(אדער "דער פאָטער" –

English translation 802

as his honor, my father-in-law, the Rebbe, said at that time),

ווי כ"ק מו"ח אדמו"ר האט דעמולט געזאגט),

English translation 803

and we will add –

ואנן נוסיף –

English translation 804

the president of our generation,

נשיא דורנו,

English translation 805

with his two names.

מיט זיינע ביידע נעמען.

English translation 806

And through this it will be speedily in our days,

און דורך דעם וועט זיין בעגלא דידן,

English translation 807

more than "in the blink of an eye,"

נאכמער ווי "ברגע כמימרא",

English translation 808

the "and the glory of the Lord will be revealed,"

דער "ונגלה כבוד ה'" 148,

English translation 809

which is connected with the revelation of the name Havayah,

וואס דאס איז פארבונדן מיטן גילוי פון "שם" הוי',

English translation 810

and with "so shall your seed and your name endure,"

און מיט "כן יעמוד זרעכם ושמכם" 149,

English translation 811

and there will be a new name for the righteous in Jerusalem

און עס וועט זיין א שם חדש פאר צדיקים שבירושלים

English translation 812

(as explained in the discourse that is said in "Maneh Lashon" at the grave of the birthday celebrant,

(כמבואר אין דעם מאמר 150 וואס מ'זאגט אין "מענה לשון" על ציון בעל יום ההולדת,

English translation 813

and so in our generation and in our place at the grave of his honor, my father-in-law, the Rebbe, the president of our generation),

ועד"ז בדורנו ובמקומנו על ציון כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו),

English translation 814

and also a new name for all Jews,

און אויך א שם חדש פון אלע אידן,

English translation 815

that they have the unique name.

אז זיי האבן דעם שם המיוחד.

English translation 816

In addition to the aforementioned matters, there is another special matter on the twentieth of Cheshvan that is equal in every year –

נוסף להענינים האמורים איז פאראן נאך אן ענין מיוחד בכ"ף חשון וואס איז שוה בכל שנה ושנה –

English translation 817

and this is:

און דאס איז:

English translation 818

the birthday on the twentieth of Cheshvan and the birth year in the year 5621 –

דער יום ההולדת בכ"ף חשון און דער שנת ההולדת בשנת תרכ"א –

English translation 819

which the matter remains forever.

וואס דער ענין בלייבט אויף שטענדיק.

English translation 820

It is known the saying and explanation of his honor, my father-in-law, the Rebbe, the president of our generation,

איז ידוע דער פתגם און ביאור פון כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו 152,

English translation 821

that the birthday was on the twentieth of Cheshvan in the year 5621

אז דער יום הולדת איז געווען בכ"ף חשון שנת תרכ"א

English translation 822

(which is 621),

(כתר"א),

English translation 823

"that there are in this two kafs,

"שיש בזה ב' כפי"ן,

English translation 824

which alludes to the supreme crown." And as explained in several places

שהוא רומז לכתרא עילאה". וכמבואר בכמה מקומות 153

English translation 825

(also in the discourses of the birthday celebrant)

(אויך בדרושי בעל יום ההולדת 154)

English translation 826

that the letter kaf alludes to crown,

אז אות כ' איז רומז אויף כתר,

English translation 827

because the acronym of "crown" is the letter kaf. And the two kafs allude to the two levels in the crown:

ווייל דער ר"ת פון "כתר" איז דער אות כ'. און די צוויי כפי"ן זיינען מרמז אויף די צוויי דרגות אין כתר:

English translation 828

the external aspect of the crown –

חיצוניות הכתר –

English translation 829

Arich and the internal aspect of the crown –

אריך און פנימיות הכתר –

English translation 830

Atik;

עתיק 155;

English translation 831

and in more detail, the two kafs are also reflected in Atik

און בפרטיות יותר שפיגלען זיך אויך אפ די צוויי כפי"ן אין עתיק

English translation 832

(the internal aspect of the crown)

(פנימיות הכתר)

English translation 833

itself –

גופא –

English translation 834

the external aspect of Atik and the internal aspect of Atik.

חיצוניות עתיק און פנימיות עתיק.

English translation 835

And it can be said,

ויש לומר,

English translation 836

that this is also connected with the fact that one kaf is from "5621,"

אז דאס איז אויך פארבונדן דערמיט וואס איין כ' איז פון "תרכ"א",

English translation 837

and the second kaf is from "twentieth of Cheshvan":

און דער צווייטער כ' איז פון "כ"ף חשון":

English translation 838

The concept of "Tav-Reish-Kaf-Alef" speaks about the years that are connected with the creation of the world,

דער ענין פון "תרכ"א" רעדט וועגן די שנים וואס זיינען פארבונדן מיט בריאת העולם,

English translation 839

which is connected with the externality of the crown

וואס דאס איז פארבונדן מיט חיצוניות הכתר

English translation 840

(as explained in various places);

(כמבואר בכ"מ 156);

English translation 841

however, the concept of the twentieth of Cheshvan is connected with the days of the month,

משא"כ דער ענין פון כ"ף חשון איז פארבונדן מיט די ימים בחודש,

English translation 842

connected with "sanctification of the months" whose meaning is "a month of redemption,"

פארבונדן מיט "קידוש חדשים" וואס ענינו איז "חודש של גאולה" 157,

English translation 843

a matter of redemption and Torah –

אן ענין של גאולה ותורה –

English translation 844

and this is connected with the inwardness of Atik.

און דאס איז פארבונדן מיט פנימיות עתיק 156.

English translation 845

For the concept of the inwardness of Atik is connected with the service of the one whose birthday it is,

וואס דער ענין פון פנימיות עתיק איז פארבונדן מיט דער עבודה פון בעל יום ההולדת,

English translation 846

the dissemination of the wellsprings outward,

הפצת המעינות חוצה,

English translation 847

because the concept of the dissemination of the wellsprings outward brings about "Ati Mar" –

ווארום דער ענין פון הפצת המעינות חוצה ברענגט דאך צו "אתי מר" –

English translation 848

"the King Messiah is coming,"

דא מלכא משיחא 158,

English translation 849

when there will be the "new Torah" and new revelations,

וואס דאן וועט זיין די "תורה חדשה" 68 און גילויים חדשים,

English translation 850

in an incomparable manner,

באופן שבאין ערוך,

English translation 851

which is the revelation of the inwardness of Atik,

וואס דאס איז דער גילוי פון פנימיות עתיק,

English translation 852

as explained in Pri Etz Chaim and in Chassidus in several places.

כמבואר אין פע"ח און אין חסידות בכמה מקומות 159.

English translation 853

And since the dissemination of the wellsprings outward brings about the revelation of the inwardness of Atik,

וואס וויבאלד אז הפצת המעינות חוצה ברענגט דעם גילוי פון פנימיות עתיק,

English translation 854

it is therefore understood that the very concept of the dissemination of the wellsprings of Chassidus is a revelation of the inwardness of Atik

איז דערפון פארשטאנדיק אז דער עצם ענין פון הפצת מעינות החסידות איז א גילוי פון פנימיות עתיק

English translation 855

(as explained in various places).

(כמבואר בכ"מ 160).

English translation 856

Since all the matters of the one whose birthday it is were given over to each and every one in the manner of "Ana nafshi ketavit yehavit,"

וויבאלד אז אלע ענינים פון דעם בעל יום ההולדת זיינען אפגעגעבן געווארן לכל אחד ואחת באופן פון "אנא נפשי כתבית יהבית",

English translation 857

"the writings I leave for you,"

"די כתבים לאָז איך פאר אייך",

English translation 858

as elaborated above,

כנ"ל בארוכה,

English translation 859

it is understood

איז מובן,

English translation 860

that also the aforementioned point of the revelation of the inwardness of Atik pertains to each and every one,

אז אויך די נקודה האמורה פון גילוי פנימיות עתיק איז שייך לכל אחד ואחת,

English translation 861

and it is a directive in the service of each and every one.

און איז א הוראה בעבודת כל אחד ואחת.

English translation 862

[For the emphasis "and one" is understood according to the ruling of the Rambam in the tenth chapter of the Laws of Repentance (as discussed several times) that even women and minors are connected to the service of love and fear,

[וואס די הדגשה "ואחת" איז מובן ע"פ פס"ד הרמב"ם אין פרק עשירי מהלכות תשובה 161 (כמדובר כמה פעמים) אז אפילו נשים וקטנים זיינען שייך צו דער עבודה פון אהבה ויראה,

English translation 863

up to a love like "Avraham, who loved Me,"

ביז צו אן אהבה ווי "אברהם אוהבי" 162,

English translation 864

and as the Chinuch says that these are obligations for every day and every moment and in every place,

און ווי דער חינוך זאגט 163 אז דאס זיינען חיובים על כל יום וכל רגע ובכל מקום,

English translation 865

whether for women or for men,

סיי ביי נשים סיי ביי אנשים,

English translation 866

that "what is the way to love Him and fear Him at the time when one contemplates, etc.,"

וואס "היאך היא הדרך לאהבתו ויראתו בשעה שיתבונן כו'",

English translation 867

as the Rambam writes,

ווי דער רמב"ם שרייבט 164,

English translation 868

that is, through the study of the inwardness of the Torah,

ד.ה. דורך לימוד פנימיות התורה,

English translation 869

as the Rambam brings there the terms wisdom, understanding, and knowledge (as discussed several times),

ווי דער רמב"ם ברענגט דארט די לשונות פון חכמה בינה ודעת (כמדובר כמה פעמים 165),

English translation 870

until the study of the inwardness of the Torah becomes "the foundations of the Torah."

ביז אז דער לימוד פנימיות התורה ווערט "יסודי התורה".

English translation 871

And from all the above it is understood

וואס מכל הנ"ל איז מובן,

English translation 872

that the concept of the dissemination of the wellsprings outward of the one whose birthday it is pertains also to Jewish women and daughters].

אז דער ענין פון הפצת המעינות חוצה של בעל יום ההולדת איז שייך אויך צו נשים ובנות בישראל].

English translation 873

So the explanation in this is:

איז די הסברה בזה:

English translation 874

It is known that the concept of "externality of the crown" and "inwardness of the crown" is analogous to will and pleasure.

ס'איז ידוע 166 אז דער ענין פון "חיצוניות הכתר" און "פנימיות הכתר" איז ע"ד ווי רצון ועונג.

English translation 875

Thus in this is the directive of the two Chafs of the twentieth of Cheshvan of the year "Kesser-Alef" –

איז אין דעם די הוראה פון די צוויי כפי"ן פון כ"ף חשון שנת כתר"א –

English translation 876

that together with that which one must do every matter in the service of God with the intensity of will

אז צוזאמען דערמיט וואס מ'דארף טאן יעדער ענין אין עבודת ה' בתוקף הרצון

English translation 877

(the Chaf of Arich),

(דער כ"ף פון אריך),

English translation 878

in all matters of Torah and His commandments,

בכל עניני תורה ומצוותי',

English translation 879

even matters of going beyond the letter of the law and "all your deeds should be for the sake of Heaven" and "in all your ways know Him,"

אפילו ענינים פון לפנים משורת הדין און "כל מעשיך לשם שמים" און "בכל דרכיך דעהו" 167,

English translation 880

with utmost perfection and adornment,

בתכלית השלימות וההידור,

English translation 881

that is, with the intensity of will –

ד.ה. בתוקף הרצון –

English translation 882

there must be together with this the "inwardness of the will"

דארף זיין צוזאמען דערמיט דער "פנימיות הרצון"

English translation 883

(inwardness of the crown),

(פנימיות הכתר),

English translation 884

the matter of pleasure

ענין העונג

English translation 885

(the Chaf of Atik).

(דער כ"ף פון עתיק).

English translation 886

What this means is

וואס דאס מיינט,

English translation 887

that together with that which he performs the service out of acceptance of the yoke to the utmost,

אז צוזאמען דערמיט וואס ער טוט די עבודה מתוך קבלת עול בתכלית,

English translation 888

the intensity of will,

תוקף הרצון,

English translation 889

with all the storminess therein,

מיטן גאנצן שטורעם שבזה,

English translation 890

he also does it with the storminess and intensity of the matter of pleasure,

טוט ער עס אויך מיטן שטורעם און תוקף פון ענין העונג,

English translation 891

a thing in which one has enjoyment.

א זאך אין וועלכער מ'האט א געשמאק.

English translation 892

And in this very matter of will and pleasure there are many levels

און אין דעם ענין הרצון והעונג גופא זיינען דאך פאראן כמה וכמה דרגות 168

English translation 893

(analogous to how there are many levels in Atik and the inwardness of Atik –

(ע"ד ווי עס זיינען פאראן כמה דרגות אין עתיק ופנימיות עתיק –

English translation 894

insofar as the term "level" is applicable in this),

אויף וויפל ס'איז שייך דער לשון "דרגא" בזה),

English translation 895

particularly according to the explanation of the one whose birthday it is in the well-known continuation of Tav-Reish-Vav,

בפרט ע"פ ביאור בעל יום ההולדת בהמשך תרס"ו הידוע 169,

English translation 896

that there is a felt pleasure and an unfelt pleasure,

אז ס'איז דא תענוג המורגש ותענוג הבלתי מורגש,

English translation 897

and in this itself also many levels

און אין דעם גופא אויך כמה דרגות

English translation 898

(analogous to in will),

(ע"ד ווי אין רצון),

English translation 899

as explained there that these are the levels in Shabbos,

כמבואר דארט אז דאס זיינען די דרגות אין שבת,

English translation 900

up to the most elevated level of "a day that is entirely Shabbos and rest for the life of the worlds,"

ביז צו די דרגא הכי נעלית פון "ליום שכולו שבת ומנוחה לחיי העולמים",

English translation 901

the service must be out of the most elevated level of pleasure,

דארף זיין די עבודה מתוך הדרגא הכי נעלית שבתענוג,

English translation 902

from which one comes to that "day that is entirely Shabbos and rest for the life of the worlds,"

וואס פון איר קומט מען צו דעם "יום שכולו שבת ומנוחה לחיי העולמים",

English translation 903

in the true and complete redemption,

בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 904

as it is stated at the end of tractate Tamid.

כדאיתא בסוף מס' תמיד.

English translation 905

And this very matter –

וואס דער ענין גופא –

English translation 906

that at the end of tractate Tamid it speaks about "a day that is entirely Shabbos and rest for the life of the worlds,"

אז אין סוף מס' תמיד רעדט זיך וועגן "ליום שכולו שבת ומנוחה לחיי העולמים",

English translation 907

also contains a directive:

האט אין זיך אויך א הוראה:

English translation 908

The subject of tractate Tamid is,

דער ענין פון מס' תמיד איז דאך,

English translation 909

as the Rambam explains

ווי דער רמב"ם 170 איז מסביר

English translation 910

(and likewise in the other commentators on the Mishnah,

(ועד"ז בשאר מפרשי המשנה,

English translation 911

and it is understood simply),

ומובן בפשטות),

English translation 912

that there it speaks about the perpetual service in the perpetual Holy Temple in a perpetual manner,

אז דארט רעדט זיך וועגן די עבודה התמידית בביהמ"ק התמידי באופן תמידי,

English translation 913

beginning with the perpetual offering.

אנהויבנדיק פון דעם קרבן התמיד.

English translation 914

It is at the time of the conclusion and seal of the daily service that one speaks about "the day that is entirely Shabbat and rest for the life of the worlds" –

איז בשעת אין סיום וחותם פון דער עבודה תמידית רעדט זיך וועגן "ליום שכולו שבת ומנוחה לחיי העולמים" –

English translation 915

one has from this a strengthening in the storm that has been spoken about recently in particular,

האט מען דערפון א חיזוק אין דעם שטורעם וואס מ'רעדט די לעצטע צייט בפרט,

English translation 916

that it must be "always" the demand that we should already have the "day that is entirely Shabbat and rest for the life of the worlds,"

אז עס דארף זיין "תמיד" די תביעה מ'זאל שוין האבן דעם "יום שכולו שבת ומנוחה לחיי העולמים",

English translation 917

the future redemption.

די גאולה העתידה.

English translation 918

And as was also discussed,

וכמדובר אויך 171,

English translation 919

that in this there must be the emphasis and request,

אז אין דעם דארף זיין די הדגשה ובקשה,

English translation 920

"so may it be His will,"

"כן יהי רצון",

English translation 921

until "amen, so may it be His will,"

ביז "אמן כן יהי רצון",

English translation 922

as the conclusion is in several places in the Midrashim and commentators of the Torah,

ווי דער סיום איז בכמה מקומות אין מדרשים ומפרשי התורה 172,

English translation 923

where matters of Mashiach are mentioned.

וואו מ'דערמאנט ענינים פון משיח.

English translation 924

And here is the place to resolve a question that is seemingly a "blatant difficulty,"

וכאן המקום לתרץ א שאלה וואס איז לכאורה א "קלאץ-קשיא",

English translation 925

but in truth, from the outset it is not a difficulty at all.

אבער באמת איז דאס מלכתחילה קיין קשיא ניט.

English translation 926

It was discussed the previous time,

מ'האט גערעדט בפעם הקודמת,

English translation 927

that from that which the Rambam writes the wording regarding the building of the Holy Temple "amen, so may it be His will,"

אז דערפון וואס דער רמב"ם 173 שרייבט דעם לשון בנוגע לבנין ביהמ"ק "אמן כן יהי רצון",

English translation 928

it is a proof,

איז א באווייז,

English translation 929

that at the time one mentions Mashiach, one must conclude in this manner.

אז בשעת מ'דערמאנט משיח'ן דארף מען אזוי מסיים זיין.

English translation 930

So upon this the question arose,

איז אויף דעם געווארן די שאלה 174,

English translation 931

that we find in many places before and after where the Rambam mentions Mashiach and does not mention any "amen, so may it be His will"?

אז מ'געפינט בכ"מ לפנ"ז ולאח"ז וואו דער רמב"ם דערמאנט משיח'ן און דערמאנט ניט קיין "אמן כן יהי רצון"?

English translation 932

The answer to this is understandable from a law in the Shulchan Aruch,

וואס דער תירוץ על זה איז פארשטאנדיק פון א דין אין שולחן ערוך 175,

English translation 933

regarding the matter of "the blessing of life,"

וועגן דעם ענין פון "ברכת החיים",

English translation 934

and similarly a blessing that one says about a Nasi who is in the world of truth,

ועד"ז א ברכה וואס מ'זאגט אויף א נשיא וואס געפינט זיך בעולם האמת,

English translation 935

such as "his soul is in Eden" or "may his merit protect us" and the like:

ווי "נשמתו עדן" אדער "זכותו יגן עלינו" וכיו"ב:

English translation 936

It is a simple thing,

ס'איז א דבר הפשוט,

English translation 937

that when one writes one letter

אז בשעת מ'שרייבט איין בריוו

English translation 938

(or one discourse or one essay),

(אדער איין המשך אדער איין מאמר),

English translation 939

and one mentions the same person many times –

און מ'דערמאנט דעם זעלבן מענטשן כו"כ פעמים –

English translation 940

one need not say upon him the blessing of life or the blessing that one says when one is in the world of truth each time separately.

דארף מען ניט ביי יעדער מאל באזונדער זאגן אויף אים די ברכת החיים אדער די ברכה וואס מ'זאגט ווען מ'געפינט זיך בעולם האמת.

English translation 941

And as we have seen this in practice by the Nasi of our generation and our Rabbis the Nesiyim in general and by Rabbis and halachic decisors etc.,

און ווי מ'האט דאס געזען בפועל ביי נשיא דורנו און רבותינו נשיאינו בכלל און ביי רבנים ופוסקים וכו',

English translation 942

who were precise in their books and their essays and even in their letters –

וואס האבן מדייק געווען בספריהם ומאמריהם ואפילו במכתביהם –

English translation 943

that one mentions the blessing at the beginning or at the end or in the middle,

אז מ'דערמאנט די ברכה בתחלה אדער בסוף אדער באמצע,

English translation 944

and this reveals [the intent] for the remaining places.

און דאס איז מגלה על שאר המקומות.

English translation 945

In addition, we find several more examples of the matter:

דערצו געפינט מען נאך כמה דוגמאות לדבר:

English translation 946

The Gemara says that "one who calls his teacher by his name" is a most alarming matter,

די גמרא 176 זאגט אז "הקורא רבו בשמו" איז אן ענין מבהיל ביותר,

English translation 947

and Rashi there explains "that he says 'so-and-so' and does not say 'my teacher Rabbi so-and-so',"

און רש"י איז דארט מפרש "שאומר פלוני ואינו אומר מורי ר' פלוני",

English translation 948

as the halachic ruling is "but it is permitted to say 'Rabbi, my teacher, so-and-so',"

ווי דער פסק דין להלכה איז 177 "אבל מותר לומר ר' מורי פלוני",

English translation 949

which is the reason for that which Yehoshua said to Moshe "my master Moshe, restrain them."

וואס דאס איז דער טעם אויף דעם וואס יהושע האט געזאגט צו משה'ן "אדוני 178 משה כלאם" 179.

English translation 950

One cannot then ask the question,

קען מען דאך ניט פרעגן די שאלה,

English translation 951

why does the Torah not always call Moshe by the name "my master Moshe" or "Moshe our teacher" and the like –

פארוואס רופט ניט תורה אלע מאל בכיו"ב משה מיטן נאמען "אדוני משה" אדער "משה רבינו" וכיו"ב –

English translation 952

because that which it is written thus one time,

ווייל דאס וואס ס'שטייט אזוי איין מאל,

English translation 953

reveals [the intent] for all the places in the Torah.

איז מגלה אויף כל המקומות שבתורה.

English translation 954

Had this been in another book,

וואלט דאס געווען אין אן אנדער ספר,

English translation 955

another time or another era –

אן אנדער זמן אדער אן אנדער תקופה –

English translation 956

one would have needed to warn about it;

וואלט מען דאס געדארפט באווארענען;

English translation 957

since, however, it is written in the same Torah,

וויבאלד אבער אז דאס שטייט אין דער זעלבער תורה,

English translation 958

it is sufficient that one warns about it one time.

איז גענוג אז מ'באווארנט עס פעם אחת.

English translation 959

Similarly, there is an example of the matter from a subject in the simple meaning of the verse,

עד"ז איז פאראן א דוגמא לדבר פון אן ענין אין פשוטו של מקרא,

English translation 960

from which it is understood how simple it is,

וואס דערפון איז מובן ווי פשוט דאס איז,

English translation 961

to the extent that Rashi need not warn about it at all:

ביז אז רש"י דארף עס גארניט באווארענען:

English translation 962

Regarding "Noach" it is written in the verse "these are the generations of Noach, Noach was a righteous man etc.,"

בנוגע צו "נח" שטייט אין פסוק 180 "אלה תולדות נח נח איש צדיק וגו'",

English translation 963

Rashi says "since it mentioned him, Scripture praises him, as it is said 'the memory of the righteous is a blessing'";

זאגט רש"י "הואיל והזכירו ספר בשבחו שנאמר 181 זכר צדיק לברכה";

English translation 964

similarly, by Avraham it is written "and Avraham was old, advanced in days etc.,"

עד"ז שטייט ביי אברהם 182 "ואברהם הי' יהי' גו'",

English translation 965

Rashi says "the memory of the righteous is a blessing,

זאגט רש"י "זכר צדיק לברכה,

English translation 966

since it mentioned him, bless him."

הואיל והזכירו ברכו".

English translation 967

So a blatant difficulty can seemingly arise:

קען דאך ווערן לכאורה א קלאץ קשיא:

English translation 968

Before Noach was mentioned,

איידער מ'האט דערמאנט נח,

English translation 969

"Chanoch" is mentioned in the verse,

ווערט אין פסוק דערמאנט "חנוך",

English translation 970

whom "God took" and he was a righteous one and an angel etc.,

וואס "לקח אותו האלקים" 183 און ער איז געווען א צדיק 184 און א מלאך *184 וכו',

English translation 971

and similarly Metushelach was a righteous one;

ועד"ז איז מתושלח געווען א צדיק 185;

English translation 972

also after Avraham there were Yitzchak and Yaakov and the tribes after them and Yehoshua and the rest of the great ones of Israel who are mentioned in the Chumash –

אזוי אויך נאך אברהם זיינען געווען יצחק ויעקב און די שבטים שאחריהם און יהושע ושאר גדולי ישראל וואס ווערן דערמאנט אין חומש –

English translation 973

why do we not find that in every place where all these righteous ones are mentioned,

איז פארוואס געפינט מען ניט אז בכל מקום וואו עס ווערן דערמאנט די אלע צדיקים,

English translation 974

there should be "the memory of the righteous is a blessing"?

זאל זיין דער "זכר צדיק לברכה"?

English translation 975

So this is truly not a difficulty,

איז דאס באמת קיין קשיא ניט,

English translation 976

even for a five-year-old studying Scripture

אפילו ביים בן חמש למקרא

English translation 977

(and Rashi need not warn about it) –

(און רש"י דארף עס ניט באווארענען) –

English translation 978

because the five-year-old understands that when it is said in one place or two places, it is sufficient!

ווייל דער בן חמש פארשטייט אז בשעת מ'זאגט עס אין איין ארט אדער צוויי ערטער איז דאס גענוג!

English translation 979

And as he sees from the conduct regarding his father and his mother,

און ווי ער זעט פון הנהגתו בנוגע צו אביו ואמו,

English translation 980

that there must be "honor your father and your mother,"

וואס עס דארף זיין "כבד את אביך ואת אמך" 186,

English translation 981

consequently he must mention them and call them with a language of affection and honor and awe –

במילא דארף ער זיי דערמאנען און רופן מיט א לשון של חיבה וכבוד ויראה –

English translation 982

this does not mean, however, that every time he looks at his father or his mother he must shout that he is honoring them and is in awe of them...

דאס מיינט אבער ניט אז בכל פעם וואס ער קוקט אויף זיין פאטער אדער זיין מוטער דארף ער שרייען אז ער איז זיי מכבד און האט מורא פאר זיי...

English translation 983

Consequently, there is no question for him regarding this matter of "the righteous is remembered for blessing" and the like.

במילא איז ביי אים קיין קשיא ניט בנוגע צו דעם ענין פון "זכר צדיק לברכה" וכיו"ב.

English translation 984

From all of the above, it is also understood regarding the words of the Rambam:

מכל הנ"ל איז אויך מובן בנוגע צו דברי הרמב"ם:

English translation 985

In general, there is a rule in the Rambam,

בכלל איז א כלל אין רמב"ם,

English translation 986

not only regarding blessings and the like,

ניט נאר בנוגע ברכות וכיו"ב,

English translation 987

but also regarding the laws in his book,

נאר אויך בנוגע צו הלכות שבספרו 187,

English translation 988

that when he writes a law once in his book –

אז בשעת ער שרייבט א הלכה איין מאל בספרו –

English translation 989

it becomes a definitive ruling for the entire book and for all the years, etc.

ווערט עס א פסק דין על כל הספר כולו ועל כל השנים כולם וכו'.

English translation 990

Consequently, it is understood,

במילא איז מובן,

English translation 991

that it is sufficient that the Rambam writes once "Amen, may it be His will" regarding the coming of the Messiah –

אז עס איז גענוג דאס וואס דער רמב"ם שרייבט איין מאל "אמן כן יהי רצון" בנוגע לביאת המשיח –

English translation 992

which teaches for the entire book.

וואס דאס איז מלמד אויפן גאנצן ספר.

English translation 993

And there is no question,

און ס'איז קיין קשיא ניט,

English translation 994

that the aforementioned rule

אז דער כלל האמור

English translation 995

(that regarding laws he relies on what he says in another place)

(אז בנוגע הלכות פארלאזט ער זיך אויף דעם וואס ער זאגט במקום אחר)

English translation 996

applies only to what he said earlier and not to what he said later –

איז נאר אויף דעם וואס ער האט געזאגט פריער און ניט אויף דעם וואס ער האט געזאגט שפעטער –

English translation 997

because in what matters are the words said,

ווייל במה דברים אמורים,

English translation 998

when a law is missing in the Rambam,

בשעת עס פעלט א הלכה אין רמב"ם,

English translation 999

or when he writes a law in an ambiguous language that can be interpreted incorrectly,

אדער ווען ער שרייבט א הלכה בלשון סתומה וואס מ'קען איר טייטשן שלא כהלכה,

English translation 1000

in such a case the Rambam must clarify it earlier;

אין אזא פאל דארף דאס דער רמב"ם באווארענען פריער;

English translation 1001

when, however, it concerns a new matter,

בשעת אבער עס רעדט זיך וועגן אן ענין חדש,

English translation 1002

a new law,

א הלכה חדשה,

English translation 1003

that one must say "Amen, may it be His will" regarding the coming of the Messiah,

אז מ'דארף זאגן "אמן כן יהי רצון" בנוגע צו ביאת המשיח,

English translation 1004

it is sufficient that the Rambam says it in one place,

איז גענוג אז דער רמב"ם זאגט עס במקום אחד,

English translation 1005

and from this it is understood regarding the other instances in his book,

ומזה מובן על שאר הפעמים בספרו,

English translation 1006

whether earlier or later.

סיי פריער סיי שפעטער.

English translation 1007

For in truth, one finds the same matter not only in the Rambam:

וואס באמת געפינט מען דעם זעלבן ענין ניט נאר אין רמב"ם:

English translation 1008

When one requests regarding the coming of the Messiah in prayer,

בשעת מ'בעט וועגן ביאת המשיח אין תפלה,

English translation 1009

one says this in the request "May You speedily cause the sprout of David Your servant to flourish,"

זאגט מען דאס אין דער בקשה "את צמח דוד עבדך מהרה תצמיח",

English translation 1010

and similarly "May our eyes behold Your return to Zion with compassion,"

ועד"ז "ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים",

English translation 1011

but one does not say it in every blessing of the Shemoneh Esreh.

אבער מען זאגט עס ניט אין יעדער ברכה פון שמונה עשרה.

English translation 1012

And seemingly:

וואס לכאורה:

English translation 1013

Since "for Your salvation we hope all day,"

וויבאלד אז "לישועתך קוינו כל היום",

English translation 1014

how is it that one says nineteen blessings in the Amidah prayer,

איז ווי קומט עס אז מ'זאגט 19 ברכות אין תפלת העמידה,

English translation 1015

and one does not include in every blessing the request that our righteous Messiah should already come?

און מ'איז ניט מצרף לכל ברכה די בקשה אז עס זאל שוין קומען משיח צדקנו?

English translation 1016

No one thought to ask this question –

איז קיינעם ניט איינגעפאלן פרעגן די קשיא –

English translation 1017

because the question is fundamentally non-existent:

ווייל די קשיא איז מלכתחילה ניטא:

English translation 1018

It is the same prayer,

ס'איז די זעלבע תפלה,

English translation 1019

it is sufficient that one mentions it once

איז גענוג אז מ'דערמאנט עס איין מאל

English translation 1020

(and the like)

(וכיו"ב)

English translation 1021

in the entire prayer.

אין דער גאנצער תפלה.

English translation 1022

And when a new period of the day comes,

און בשעת עס קומט א נייע תקופה ביום,

English translation 1023

a beginning of a new service –

אן אנהויב פון א נייער עבודה –

English translation 1024

there is indeed a new prayer,

איז טאקע דא א נייע תפלה,

English translation 1025

the Minchah prayer,

תפלת מנחה,

English translation 1026

which comes in the midst of work

וואס קומט באמצע המלאכה

English translation 1027

(as explained in several places in the explanation of the Sages' statement "A person should always be careful with the Minchah prayer, for Elijah was not answered except through the Minchah prayer" –

(כמבואר בכמה מקומות 188 בביאור מאמר רז"ל 189 "לעולם יהא אדם זהיר בתפלת המנחה שהרי אליהו לא נענה אלא בתפלת המנחה" –

English translation 1028

that this is because one tears oneself away from one's affairs in order to pray the Minchah prayer and stand as a servant before his Master),

אז דאס איז ווייל מ'רייסט זיך אפ פון די עסקים כדי צו דאוונען תפילת מנחה און שטיין כעבדא קמי מרי' 190),

English translation 1029

and in this prayer one says the request again,

און אין דער תפלה זאגט מען נאכאמאל די בקשה,

English translation 1030

with all the storminess therein.

מיטן גאנצן שטורעם שבדבר.

English translation 1031

And similarly later,

ועד"ז שפעטער,

English translation 1032

when another period comes,

ווען עס קומט נאך א תקופה,

English translation 1033

when the service of the night begins,

ווען עס הויבט זיך אן עבודת הלילה,

English translation 1034

then one indeed prays again, etc.

דעמולט דאוונט מען טאקע נאכאמאל וכו'.

English translation 1035

And we return to our matter –

ונחזור לעניננו –

English translation 1036

the statement of the birthday celebrant "the writings I leave for you,"

דער פתגם פון בעל יום ההולדת "די כתבים לאז איך פאר אייך",

English translation 1037

in which the matter of "the innerness of Atik" is drawn down.

וואס אין דעם ווערט נמשך דער ענין פון "פנימיות עתיק".

English translation 1038

And as discussed above

וכמדובר לעיל

English translation 1039

(section),

(ס"ה),

English translation 1040

that in this matter of the writings, the matter of "I have written and given over my soul" is hinted,

אז אין דעם ענין הכתבים ווערט נרמז דער ענין פון "אנא נפשי כתבית יהבית",

English translation 1041

a matter of giving,

אן ענין של נתינה,

English translation 1042

that "whoever gives gives with a generous eye" –

וואס "כל הנותן בעין יפה הוא נותן" –

English translation 1043

that also in this it is sufficient that one makes it known once that this is a matter of a gift,

וואס אויך אין דעם איז גענוג אז מ'לאזט וויסן איין מאל אז דאס איז אן ענין של מתנה,

English translation 1044

and one need not ask each time for permission, etc.

און מ'דארף ניט פרעגן בכל פעם אויף א רשיון וכו'.

English translation 1045

In this, however, there is a question:

אין דעם איז אבער פאראן א שאלה:

English translation 1046

Since there is an advantage in this matter of the gift,

וויבאלד ס'איז פאראן א מעלה אין דעם ענין המתנה,

English translation 1047

"I have given,"

"יהבית",

English translation 1048

why did the birthday celebrant use the expression "I leave for you"?

איז פארוואס האט דער בעל יום ההולדת גענוצט דעם לשון "לאָז איך פאר אייך"?

English translation 1049

And one may say the explanation for this:

ויש לומר הביאור בזה:

English translation 1050

If the giving of the writings were in a manner of "a gift,"

אויב די נתינת הכתבים וואלט געווען באופן של "מתנה",

English translation 1051

that "whoever gives gives with a generous eye,"

וואס "כל הנותן בעין יפה הוא נותן",

English translation 1052

this could bring about a feeling in the recipient,

קען דאך דאס ברענגען צו א הרגש ביים מקבל,

English translation 1053

that he "owes" the giver,

אז ער "קומט" דעם נותן,

English translation 1054

that he should not be an "ingrate" and forget the "generous eye."

ער זאל ניט זיין קיין "כפוי טובה" און פארגעסן דעם "עין יפה".

English translation 1055

Consequently, it could be that the student of the writings will be afraid to ask questions.

במילא קען זיין אז דער לומד הכתבים וועט מורא-האבן פרעגן קשיות.

English translation 1056

What does it mean he will ask a question on a Rebbe? A Rebbe wrote a discourse,

וואס הייסט ער וועט פרעגן א קשיא אויף א רבי'ן? א רבי האט געשריבן א מאמר,

English translation 1057

and he sees that it is written thus in his holy handwriting,

און ער זעט אז אזוי איז געשריבן בכתב יד קדשו,

English translation 1058

so how can he ask a question,

איז ווי קען ער פרעגן א קשיא,

English translation 1059

how is it possible that one says so,

היתכן אז מ'זאגט אזוי,

English translation 1060

when the matter appears in a discourse of an earlier Rebbe or a later Rebbe or in the Written Torah and the Oral Torah –

בשעת דער ענין שטייט אין א מאמר פון א פריערדיקן רבי'ן אדער א שפעטערדיקן רבי'ן אדער אין תושב"כ און תושבע"פ –

English translation 1061

in such a manner that according to this, what is written here is not understood?...

באופן כזה אז לויט דעם איז ניט מובן דאס וואס עס שטייט דא?...

English translation 1062

Because he must be "grateful,"

וויבאלד ער דארף "מכיר טובה" זיין,

English translation 1063

and because this is the Rebbe's discourse,

און וויבאלד דאס איז דעם רבי'נס א מאמר,

English translation 1064

he cannot ask any questions!

קען ער ניט פרעגן קיין קשיות!

English translation 1065

And this is the innovation in the phrase "I leave it for you,"

און דאס איז דער חידוש אין דעם לשון "לאָז איך פאר אייך",

English translation 1066

to emphasize,

אויף מדגיש זיין,

English translation 1067

that the intention is that one should indeed ask,

אז די כוונה איז מען זאל טאקע יא פרעגן,

English translation 1068

because the discourses that the leaders gave are so that one should study them in a manner of understanding and comprehension,

ווייל די מאמרים וואס די נשיאים האבן געגעבן זיינען כדי מען זאל זיי לערנען באופן של הבנה והשגה,

English translation 1069

they shall be sustained from it,

יתפרנסון מיני',

English translation 1070

and "the shy person does not learn"!

און "לא הביישן למד" 191!

English translation 1071

Seemingly, what does "the shy person does not learn" mean? –

לכאורה וואס הייסט "לא הביישן למד"? –

English translation 1072

It is after all "an impudent face, etc."

ס'איז דאך "עז 192 פנים וכו'

English translation 1073

(the opposite of the Garden of Eden)

(צו היפך הגן-עדן)

English translation 1074

"? Is this not a contradiction:

"? איז דאס קיין סתירה ניט:

English translation 1075

One indeed does not need to be an impudent face,

מ'דארף טאקע ניט זיין קיין עז פנים,

English translation 1076

but one also does not need to be a "shy person."

אבער מ'דארף אויך ניט זיין קיין "ביישן".

English translation 1077

And as has been discussed several times,

וכמדובר כמה פעמים 193,

English translation 1078

that according to Halachah,

אז ע"פ הלכה,

English translation 1079

when one studies a difficulty in the Torah,

בשעת מ'לערנט א קושיא שבתורה,

English translation 1080

one must recite the blessing of the Torah upon that study!

דארף מען אויף דעם לימוד מאכן א ברכת התורה!

English translation 1081

Seemingly:

דלכאורה:

English translation 1082

A difficulty in the Torah is after all a matter of concealment and hiding,

א קשיא שבתורה איז דאך אן ענין של העלם והסתר,

English translation 1083

as explained in Iggeret HaKodesh

כמבואר אין אגה"ק

English translation 1084

(below)

(דלקמן)

English translation 1085

and understood simply,

ומובן בפשטות,

English translation 1086

that a difficulty on the Torah of truth comes from concealment and hiding to true understanding –

אז א קשיא אויף תורת אמת ווערט פון העלם והסתר אויף הבנה אמיתית –

English translation 1087

why does one recite a blessing of the Torah on a difficulty?

איז פארוואס מאכט מען א ברכת התורה אויף א קשיא?

English translation 1088

But the Torah says,

זאגט אבער תורה,

English translation 1089

that one may not study the difficulty without the blessing of the Torah! And even if he knows that he will not manage to study the resolution on that same day

אז מ'טאר ניט לערנען די קשיא אן ברכת התורה! און אפילו אויב ער ווייס אז ער וועט ניט באווייזן צו לערנען באותו היום דעם תירוץ

English translation 1090

(for whatever reason),

(מאיזו סיבה שתהי'),

English translation 1091

he may not neglect Torah study,

טאר ער ניט מבטל תורה זיין,

English translation 1092

and he must study that part and recite a blessing upon it.

און ער דארף לערנען דעם חלק און מאכן א ברכה אויף אים.

English translation 1093

And the reason for the matter is –

וואס דער טעם הדבר איז –

English translation 1094

because without a difficulty there cannot be the completeness of understanding and comprehension in the Torah.

ווייל אן א קושיא קען ניט זיין די שלימות ההבנה וההשגה שבתורה.

English translation 1095

Regarding action it is "we will do and we will hear,"

בנוגע למעשה איז "נעשה קודם לנשמע" 194,

English translation 1096

one does the thing before understanding it,

טוט מען די זאך איידער מען פארשטייט איר,

English translation 1097

but when one must later have the "we will hear,"

אבער בשעת מ'דארף האבן שפעטער דעם "נשמע",

English translation 1098

understanding and reasoning,

הבנה והסברה,

English translation 1099

and a true understanding –

און א אמת'ע הבנה –

English translation 1100

this can come only through difficulties.

קען דאס קומען נאר ע"י קושיות.

English translation 1101

And as explained in many places the superiority of the Babylonian Talmud over the Jerusalem Talmud,

וכמבואר בכ"מ 195 די מעלה פון תלמוד בבלי איבער תלמוד ירושלמי,

English translation 1102

for which reason the Halachah is specifically like the Babylonian:

וואס דערפאר איז הלכה כבבלי דוקא:

English translation 1103

The study of the Jerusalem Talmud is indeed a lofty study,

דער לימוד פון תלמוד ירושלמי איז טאקע א לימוד נעלה,

English translation 1104

in a manner of "direct light,"

באופן של "אור ישר",

English translation 1105

and as it is said "and the gold of that land is good" –

וכמ"ש 196 "וזהב הארץ ההיא טוב" –

English translation 1106

"it teaches that there is no Torah like the Torah of the Land of Israel,"

"מלמד שאין תורה כתורת ארץ ישראל",

English translation 1107

with all the virtues therein;

מיט אלע מעלות שבדבר;

English translation 1108

but it does not reach the virtue of "reflected light" –

אבער דאס קומט ניט צו דער מעלה פון "אור חוזר" –

English translation 1109

which is revealed through difficulties and "contradictions,"

וואס ווערט אויפגעטאן דורך קשיות און "ורמינהו'ס",

English translation 1110

in order to bring about the "arousal" etc. –

כדי צו באווארענען דעם "ערעור" וכו' –

English translation 1111

the study of the "Babylonian."

דער לימוד פון "בבלי".

English translation 1112

This is also an explanation in a perplexing matter:

דאס איז אויך א ביאור אין אן ענין תמוה 197:

English translation 1113

It is stated in the Zohar,

עס שטייט אין זהר 198,

English translation 1114

and the Alter Rebbe brings it in Iggeret HaKodesh,

און דער אלטער רבי ברענגט עס אין אגה"ק 199,

English translation 1115

that in the wisdom of the hidden and Kabbalah and Zohar "there is there no difficulty etc. and no dispute etc."

אז אין חכמת הנסתר והקבלה וזהר איז "לית תמן לא קשיא כו' ולא מחלוקת וכו'".

English translation 1116

It is seemingly not understood:

איז לכאורה ניט מובן:

English translation 1117

When one looks in the Zohar one sees there many difficulties etc.,

בשעת מ'גיט א קוק אין זהר זעט מען דארט כו"כ קשיות וכו',

English translation 1118

as anyone who studies Zohar sees simply!

ווי עס זעט בפשטות יעדערער וואס לערנט זהר!

English translation 1119

And if one studies as the study of the Oral Torah should be,

און אויב מ'לערנט ווי עס דארף זיין דער לימוד פון תושבע"פ,

English translation 1120

with understanding and comprehension,

מיט הבנה והשגה,

English translation 1121

these are difficulties that are indeed difficult for the person studying!

זיינען דאס קשיות וואס זיינען טאקע שווער ביים אדם הלומד!

English translation 1122

If he will study the difficulty in a manner that for him it is not a difficulty,

אויב ער וועט לערנען די קשיא באופן אז ביי אים איז דאס קיין קשיא ניט,

English translation 1123

but rather that the Tanna or Amora had a difficulty –

נאר אז דער תנא אדער אמורא האט א קשיא –

English translation 1124

he will then also not accept the resolution,

וועט ער דאך דעם תירוץ אויך ניט אננעמען,

English translation 1125

since he did not accept the difficulty;

היות ער האט די קשיא ניט אנגענומען;

English translation 1126

specifically when he studies the difficulty in such a manner that it becomes his difficulty,

דוקא בשעת ער לערנט די קשיא באופן כזה אז עס ווערט זיין קשיא,

English translation 1127

then the resolution will be his!

דעמולט וועט עס זיין זיינער א תירוץ!

English translation 1128

So how does one say that in the Zohar "there is there no difficulty etc."?

איז ווי זאגט מען אז אין זהר איז "לית תמן לא קשיא וכו'"?

English translation 1129

Rather, the explanation in this is according to what was said,

נאר דער ביאור בזה איז ע"פ האמור,

English translation 1130

that in addition to the virtue of "direct light" there is a greater virtue specifically from the aspect of "reflected light,"

אז נוסף צו דער מעלה פון "אור ישר" איז פאראן א מעלה גדולה יותר דוקא מצד "אור חוזר",

English translation 1131

through the clarification of the matter below.

דורך דער בירור הענין למטה.

English translation 1132

And as explained there in that Iggeret HaKodesh,

וכמבואר דארט אין יענער אגרת הקודש 200,

English translation 1133

that "the intelligent will understand a matter of a very great wonder from this, what is done in the heavens above through analysis and clarification of Halachah...

אז "המשכיל יבין ענין פלא גדול מזה מאד מה נעשה בשמים ממעל ע"י עיון ובירור הלכה...

English translation 1134

and therefore the supernal ones come to hear novel Torah insights from the lower ones."

ולכן באים העליונים לשמוע חידושי תורה מהתחתונים".

English translation 1135

The question becomes:

ווערט די שאלה:

English translation 1136

"Supernal ones" are after all "direct light" –

"עליונים" זיינען דאך "אור ישר" –

English translation 1137

so why do they need to come to "analysis and clarification of Halachah" from within the difficulties?

איז וואס דארפן זיי אנקומען צו "עיון ובירור הלכה" מתוך הקושיות?

English translation 1138

To this it is said,

איז אויף דעם זאגט מען,

English translation 1139

that the Supreme One wants Torah to be connected specifically with the ultimate truth in its truth,

אז דער אויבערשטער וויל תורה זאל זיין פארבונדן דוקא מיט תכלית האמת לאמיתו,

English translation 1140

which is connected with the clarification of the difficulties,

וואס דאס איז פארבונדן מיט בירור הקושיות,

English translation 1141

"intentional sins become for him like merits,"

"זדונות נעשות לו כזכיות",

English translation 1142

until actual merits,

ביז זכיות ממש,

English translation 1143

which is connected with "night shines like day,"

וואס דאס איז פארבונדן מיט "לילה כיום יאיר" 201,

English translation 1144

the transformation of darkness into light and bitterness into sweetness.

אתהפכא חשוכא לנהורא ומרירו למיתקא 202.

English translation 1145

So although the multitude of difficulties exists indeed in the Babylonian Talmud etc. –

איז כאטש אז דער ריבוי הקושיות איז פאראן טאקע אין תלמוד בבלי וכו' –

English translation 1146

nevertheless, there are also difficulties in the Jerusalem Talmud and also in the Zohar,

אעפ"כ זיינען דא אויך קושיות אין תלמוד ירושלמי און אויך אין זהר,

English translation 1147

in the "Tree of Life" in the Torah,

אין "עץ החיים" שבתורה,

English translation 1148

in order to have the virtue of "the advantage of light from within darkness."

כדי צו האבן די מעלה פון "יתרון האור מתוך החושך" 203.

English translation 1149

Regarding our matter, we have the clear instruction regarding the manner of studying Chassidus discourses –

בנוגע לעניננו האט מען די קלארע הוראה בנוגע צו אופן לימוד מאמרי חסידות –

English translation 1150

that this must be in a manner of "I leave it for you":

אז דאס דארף זיין באופן פון "לאז איך פאר אייך":

English translation 1151

When it comes to actual deed,

ווען עס קומט צו מעשה בפועל,

English translation 1152

indeed "we will do" precedes "we will hear." But afterwards, when the "we will hear" comes,

איז טאקע נעשה קודם לנשמע. אבער דערנאך אז עס קומט דער "נשמע",

English translation 1153

there must be understanding and comprehension to the utmost perfection.

דארף זיין די הבנה והשגה בתכלית השלימות.

English translation 1154

One is not yotzei when one says the words of the maamarim and understands them in a superficial manner,

איז מען ניט יוצא בשעת מ'זאגט די ווערטער פון די מאמרים און מ'פארשטייט זיי באופן שטחי,

English translation 1155

or in an internal manner,

אדער באופן פנימי,

English translation 1156

but one is afraid to delve deeper lest a question arise.

אבער מ'האט מורא זיך פארטיפן מערער טאמער וועט ווערן א קשיא.

English translation 1157

About this it is said:

אויף דעם זאגט מען:

English translation 1158

This is what the Baal HaMaamar wants! That a question should arise for you! And only then will you have the enjoyment in the answer.

דאס וויל דער בעל המאמר! אז בא דיר זאל ווערן א קשיא! און ערשט דעמולט וועסטו האבן דעם געשמאק אין דעם תירוץ.

English translation 1159

And if he remains in the maamar with a "tzarich iyun" or "velo keno"l"

און טאמער בלייבט ער אין מאמר מיט א "צריך עיון" 204 אדער "ודלא כנ"ל"

English translation 1160

(as is the common language in the maamarim of the Mitteler Rebbe) –

(כלשון הרגיל אין די מאמרים פון מיטעלן רבי'ן 205) –

English translation 1161

these two matters and modes are a part of maamarei Chassidus,

זיינען די ביידע ענינים ואופנים א חלק פון מאמרי חסידות,

English translation 1162

and in both there must be understanding and comprehension,

און אין ביידע דארף זיין די הבנה והשגה,

English translation 1163

until his Torah is called by his name,

ביז אז תורתו נקראת על שמו 206,

English translation 1164

for which reason it is according to halachah "Rav shemachal al kevodo kevodo machul."

וואס דערפאר איז ע"פ הלכה "רב שמחל על כבודו כבודו מחול" 207.

English translation 1165

He may indeed not be a "kafui tovah" regarding the gift –

ער טאר טאקע ניט זיין קיין "כפוי טובה" אויף דער מתנה –

English translation 1166

but together with this,

אבער ביחד עם זה,

English translation 1167

in order that he be able to utilize in it,

כדי ער זאל קענען אויסנוצן אין דעם,

English translation 1168

the power of intellect in its fullness and perfection,

דעם כח השכל במילואו ובשלימותו,

English translation 1169

he must have access without any limitations

דארף ער האבן א צוגאנג אן קיינע הגבלות

English translation 1170

(that are not connected with Torah).

(וואס זיינען ניט פארבונדן מיט תורה).

English translation 1171

And this aforementioned matter is found explicitly in the words of the Baal Yom HaHuledes:

און דעם ענין האמור געפינט מען בפירוש אין דברי בעל יום ההולדת:

English translation 1172

Both regarding the revealed part of Torah,

סיי בנוגע צו נגלה דתורה,

English translation 1173

it is explicit in his Kuntres Eitz HaChayim,

איז מפורש בקונטרס עץ החיים שלו 208,

English translation 1174

that the study must be with understanding and comprehension and explanation;

אז דער לימוד דארף זיין בהבנה והשגה והסברה;

English translation 1175

Also in the inner dimension of Torah –

סיי אין פנימיות התורה –

English translation 1176

one sees in his maamarei Chassidus,

זעט מען אין די מאמרי חסידות שלו,

English translation 1177

in which one sees

אין וועלכע מ'זעט

English translation 1178

(according to our humble opinion)

(לפי עניות דעתינו)

English translation 1179

the chiddush that one Nasi gives relative to the Nasi before him,

דעם חידוש וואס איין נשיא גיט צו לגבי דעם נשיא שלפניו,

English translation 1180

that in his maamarim the matters are discussed in a manner of understanding and elaboration and explanation in the intellect,

אז אין זיינע מאמרים רעדן זיך די ענינים באופן של הבנה ואריכות והסברה בדעת,

English translation 1181

both more in quantity and more in quality,

סיי מערער בכמות און סיי מערער באיכות,

English translation 1182

relative to the Nasi before him,

לגבי הנשיא שלפניו,

English translation 1183

as one sees it simply in his published maamarim.

ווי מ'זעט עס בפשטות במאמריו הנדפסים.

English translation 1184

The very fact that he published the maamarim in such a manner was indeed with a purpose and goal,

וואס דאס גופא וואס ער האט ארויסגעגעבן די מאמרים באופן כזה איז דאך געווען מיט א מטרה ותכלית,

English translation 1185

so that they should be studied. And to study as he wanted them to be studied,

כדי מ'זאל זיי לערנען. און לערנען ווי ער האט געוואלט מ'זאל זיי לערנען,

English translation 1186

as understood from what is explained in Kuntres Eitz HaChayim and the like,

כמובן מהמבואר בקונטרס עץ החיים וכיו"ב,

English translation 1187

until it becomes "Toraso" of the student

ביז עס זאל ווערן "תורתו" של הלומד

English translation 1188

(as above).

(כנ"ל). נ

English translation 1189

And furthermore:

ועוד זאת:

English translation 1190

The very fact that the maamarim were given to us,

דאס גופא וואס מ'האט אונז געגעבן די מאמרים,

English translation 1191

is a proof that this pertains to each and every one,

איז א באווייז אז דאס איז שייך לכל אחד ואחד,

English translation 1192

and as understood from the Torah of the Baal Shem Tov,

וכמובן פון תורת הבעש"ט 209,

English translation 1193

that even in matters of the world, from the language of helem and hester,

אז אפילו אין עניני העולם מלשון העלם והסתר,

English translation 1194

every thing is with hashgachah pratis,

איז יעדער זאך בהשגחה פרטית,

English translation 1195

and all the more so a matter of Torah,

וכ"ש וק"ו אן ענין של תורה,

English translation 1196

and especially the inner dimension of Torah –

ובפרט פנימיות התורה –

English translation 1197

that the study must be in the manner that is desired and emphasized by the Baal Yom HaHuledes.

אז דער לימוד דארף זיין באופן הרצוי ומודגש ע"י בעל יום ההולדת.

English translation 1198

And the matter depends only on will,

ואין הדבר תלוי אלא ברצון,

English translation 1199

because the capability to speak one has. And as the well-known expression of the Nasi of our generation "Imdu hechen kulchem",

ווייל די יכולת לדבר האט מען. וכלשון הידוע פון נשיא דורנו "עמדו הכן כולכם",

English translation 1200

meaning, the capability is already ready,

ד.ה. די יכולת איז דא פארטיקערהייט,

English translation 1201

not in a hidden world,

ניט בעולם נעלם,

English translation 1202

a helem that exists in reality or does not exist in reality that one must reveal,

א העלם שישנו במציאות אדער שאינו במציאות וואס מ'דארף מגלה זיין,

English translation 1203

but in actual revelation,

נאר בגלוי ממש,

English translation 1204

and it was "left" and given "beayin yafah",

און מ'האט עס "געלאזן" און געגעבן "בעין יפה",

English translation 1205

so that each one can study in the manner of "nikres al shemo".

אז יעדערער זאל קענען לערנען באופן פון "נקראת על שמו".

English translation 1206

And this is the general directive of the matter of "Kesera Ilaah" of the 20th of Cheshvan,

און דאס איז די הוראה כללית פון דעם ענין פון "כתרא עילאה" פון כ"ף חשון,

English translation 1207

that one has both kefim,

אז מ'האט ביידע כפי"ן,

English translation 1208

not only the external aspect of the Kesser but also the inner aspect of the Kesser,

ניט נאר חיצוניות הכתר נאר אויך פנימיות הכתר,

English translation 1209

until that in this itself one has the highest level in the inner aspect of the Kesser,

ביז אז אין דעם גופא האט מען די דרגא הכי נעלית שבפנימיות הכתר,

English translation 1210

as explained at length above.

כנ"ל בארוכה.

English translation 1211

Which in general is the matter of the spreading of the wellsprings outward –

וואס בכללות איז דאס דער ענין פון הפצת המעינות חוצה –

English translation 1212

which causes that the service of man be in perfection,

וואס דאס מאכט אז די עבודת האדם זאל זיין בשלימות,

English translation 1213

"and serve Him with a perfect heart."

"ועבדהו בלב שלם" 210.

English translation 1214

And as discussed above that "for the matter is very near to you, in your mouth and in your heart to do it",

וכמדובר לעיל אז "קרוב אליך הדבר מאד בפיך ובלבבך לעשותו",

English translation 1215

meaning, that this comes down until the world of Asiyah,

ד.ה. אז דאס קומט אראפ ביז אין עולם העשי',

English translation 1216

until Asiyah shebeAsiyah,

ביז עשי' שבעשי',

English translation 1217

the lowest level beneath which there is no lower.

תחתון שאין תחתון למטה ממנו.

English translation 1218

That here in the world of Asiyah the revelation of the inner dimension of Atik takes place,

וואס דא אין עולם העשי' ווערט דער גילוי פון פנימיות עתיק,

English translation 1219

when there will be the revelation of "a new Torah" and "the new heavens and the new earth",

ווען עס וועט זיין דער גילוי פון "תורה חדשה" און "שמים החדשים והארץ החדשה",

English translation 1220

which is connected with the new name that the Omnipresent calls the tzaddikim in Yerushalayim,

וואס דאס איז פארבונדן מיט דעם שם חדש וואס דער אויבערשטער רופט צדיקים שבירושלים,

English translation 1221

as mentioned above

כמוזכר לעיל

English translation 1222

(section 23)

(סכ"ג)

English translation 1223

the well-known statement of Chazal that is said at the time of hishtatchus on the graves of the Nesiim of Israel and the tzaddikim of Israel and the great ones of Israel and kosher Jews in general.

דער מאמר רז"ל הידוע וואס מ'זאגט בשעת ההשתטחות על ציון נשיאי ישראל וצדיקי ישראל וגדולי ישראל וישראל כשרים בכלל.

English translation 1224

And all this relates to the "awaken and sing, you who dwell in the dust",

וואס דאס אלץ היילט צו דעם "הקיצו ורננו שוכני עפר",

English translation 1225

and especially when one endeavors that it be "and the life of Sarah were",

ובפרט אז מ'איז זיך משתדל עס זאל זיין "ויהיו חיי שרה" 211,

English translation 1226

complete years,

שנים שלימין,

English translation 1227

and "and Avraham was old, advanced in days",

און "ואברהם זקן בא בימים" 212,

English translation 1228

complete days

יומין שלימין

English translation 1229

(as will be explained below),

(כדלקמן 213),

English translation 1230

And all this brings perfection to the world,

וואס דאס אלץ ברענגט די שלימות אין וועלט,

English translation 1231

through the perfection in the service of each and every one,

דורך דער שלימות בעבודת כל אחד ואחד,

English translation 1232

which brings the true and complete redemption through Moshiach Tzidkeinu,

וואס ברענגט די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 1233

speedily in our days, literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 1234

It is well known that "Shabbat is the source from which all days are blessed,"

ס'איז דאך ידוע אז "שבת מיני' מתברכין כולהו יומין",

English translation 1235

as the Zohar states,

כלשון הזהר 214,

English translation 1236

meaning the days after Shabbat.

וואס דאס מיינט די ימים שאחרי השבת.

English translation 1237

Thus, in this Shabbat that precedes it, from which this day is blessed, there is the "He looked into the Torah,"

איז אין דעם שבת שלפני זה שממנו מתברך יום זה איז דאך פאראן דער "אסתכל באורייתא" 215,

English translation 1238

the Torah reading of this day,

די קריאת התורה שביום זה,

English translation 1239

and at its conclusion and seal is the Haftarah,

ובסיום וחותם שלה איז די הפטרה,

English translation 1240

as is known, that Haftarah is from the term conclusion and seal,

כידוע אז הפטרה איז מלשון סיום וחותם 216,

English translation 1241

as in "One does not conclude after the Passover with afikoman."

ע"ד "אין מפטירין אחר הפסח אפיקומן" 217.

English translation 1242

It is understood,

איז מובן,

English translation 1243

that this day and its "does its work" also have a connection to the Haftarah of the past Shabbat,

אז יום זה און דער "עביד עבידתי'" 218 שלו האט אויך א שייכות צו דער הפטרה פון דעם שבת שעבר,

English translation 1244

"And one woman, etc.,"

"ואשה אחת וגו'" 219,

English translation 1245

according to the explanation in a discourse of the old Rebbe on this

ע"פ המבואר אין א דרוש פון אלטן רבי'ן בזה 220

English translation 1246

(which was reviewed once).

(וואס מ'האט אמאל גע'חזר'ט 221).

English translation 1247

And especially since this is also connected to a discourse from the discourses of the Baal HaYom HaHuledes (birthday)

ובפרט אז דאס איז אויך מקושר מיט א מאמר פון מאמרי בעל יום ההולדת

English translation 1248

(as follows),

(כדלקמן),

English translation 1249

of which "I have written and given my soul" in his discourses.

וואס "אנא נפשי כתבית יהבית" אין די מאמרים שלו.

English translation 1250

This is a discourse beginning with the words "Ki HaMitzvah HaZot,"

וואס דאס איז א מאמר ד"ה כי המצוה הזאת 222,

English translation 1251

which is now being prepared for print from the discourses of the Baal HaYom HaHuledes.

וואס מ'גרייט צו איצטער צום דרוק ממאמרי בעל יום ההולדת.

English translation 1252

I had hoped all along that it would be ready for the birthday,

וואס איך האב די גאנצע צייט געהאפט אז עס וועט זיין פארטיק צום יום ההולדת,

English translation 1253

and it did not occur to me that one must expedite it!

און מיר איז ניט איינגעפאלן אז מ'דארף דאס מזרז זיין!

English translation 1254

Everyone knows for many years,

יעדערער ווייס מכמה וכמה שנים,

English translation 1255

that one endeavors

אז מ'איז זיך משתדל

English translation 1256

(and so we heard from our Rabbis and leaders)

(און אזוי האט מען געהערט פון רבותינו נשיאינו 223)

English translation 1257

that in honor of each auspicious day, one should print from the Torah of the one connected to the auspicious day;

אז לכבוד יעדן יום זכאי זאל מען דרוקן מתורתו פון דעם וואס איז פארבונדן מיטן יום זכאי;

English translation 1258

it did not occur to me,

איז מיר ניט איינגעפאלן,

English translation 1259

that one must rush day by day,

אז מ'דארף יאגן מדי יום ביומו,

English translation 1260

so that one can study the discourses at least on the birthday!

מען זאל קענען לערנען די מאמרים עכ"פ ביום ההולדת!

English translation 1261

Hopefully,

האפנטלעך,

English translation 1262

after this rebuke it will finally help. For it is always so, unfortunately,

נאך דעם מוסר-זאגן וועט דאס סו"ס העלפן. וואס אזוי איז דאך ליידער אלעמאל,

English translation 1263

that one must first be provoked,

אז מ'דארף פריער ארויסברענגען פון געדולד,

English translation 1264

and become angry before the public and the congregation,

און בייזערן זיך בפני עם ועדה,

English translation 1265

and then one begins to rush and one begins to print,

און דערנאך הויבט מען אן יאגן און מ'הויבט אן דרוקן,

English translation 1266

until it finally comes out.

ביז אז סו"ס גייט עס ארויס.

English translation 1267

It cannot come out for the "Pidyon HaBen,"

קען דאס ניט ארויסגיין צום "פדיון הבן",

English translation 1268

because he was not a firstborn...

ווייל ער איז ניט געווען קיין בכור...

English translation 1269

And regarding this, for the third day after the circumcision it will presumably also not be ready,

ועד"ז פאר שלישי למילה וועט עס מסתמא אויך ניט זיין פארטיק,

English translation 1270

but let it be at least on one of the auspicious days after Shabbat,

זאל עס אבער זיין עכ"פ אין איינעם פון די ימי סגולה שלאח"ז,

English translation 1271

and whoever is diligent is praiseworthy.

וכל הזריז הרי זה משובח.

English translation 1272

A discourse in the form of a talk beginning with the words "V'Ishah Achas etc."

מאמר כעין שיחה ד"ה ואשה אחת גו'.

English translation 1273

As discussed several times,

כמדובר כמה פעמים,

English translation 1274

and also mentioned earlier,

און אויך דערמאנט פריער,

English translation 1275

is "Each and every day does its work,"

איז "בכל יומא ויומא עביד עבידתי'",

English translation 1276

as the Zohar states,

כלשון הזהר 224,

English translation 1277

and especially according to the directive that is "closer to us,"

ובפרט לויט דער הוראה וואס איז "נעענטער צו אונז",

English translation 1278

the Torah of the old Rebbe that one must live with the time,

די תורה פון אלטן רבי'ן 225 אז מ'דארף לעבן מיט דער צייט,

English translation 1279

with the weekly portion and the daily portion.

מיט פרשת השבוע ופרשת היום.

English translation 1280

These are the Torah study sessions of the 20th of Cheshvan

וואס דאס זיינען די שיעורי תורה פון כ"ף חשון

English translation 1281

(since we are now discussing the 20th of Cheshvan),

(וויבאלד עס רעדט זיך דא איצטער וועגן כ"ף חשון),

English translation 1282

both the Chumash study session of the 20th of Cheshvan,

סיי דער שיעור חומש פון כ"ף חשון,

English translation 1283

which is the section in the portion of Chayei Sarah,

וואס דאס איז דער חלק בפרשת חיי שרה,

English translation 1284

the weekly portion,

פרשת השבוע,

English translation 1285

from the second to the third aliyah,

פון שני ביז שלישי,

English translation 1286

and the study session in the book Mishneh Torah or Yad HaChazakah of the Rambam of this day.

סיי דער שיעור אין ספר משנה תורה אדער יד החזקה להרמב"ם דיום זה.

English translation 1287

[For I am still searching to this day who was the first to adopt the name "Yad HaChazakah,"

[וואס איך זוך נאך עד היום הזה ווער איז געווען דער ערשטער וואס האט אנגענומען דעם נאמען "יד החזקה",

English translation 1288

while the Rambam himself writes in his introduction that the name is "Mishneh Torah,"

בשעת דער רמב"ם אליין שרייבט בהקדמתו אז דער נאמען איז "משנה תורה",

English translation 1289

and nevertheless one finds in printed editions (and presumably also in manuscripts) the name "Yad HaChazakah." So when one will find the first time it is mentioned –

און אעפ"כ געפינט מען אין דפוסים (ומסתמא אויך אין כתבי יד) דעם נאמען "יד החזקה". וואס ווען מ'וועט געפינען צום ערשטן מאל וואו עס ווערט דערמאנט –

English translation 1290

one will presumably also find who was the first to give this name,

וועט מען מסתמא געפינען אויך ווער איז געווען דער ערשטער וואס האט געגעבן דעם נאמען,

English translation 1291

and in any case –

ועכ"פ –

English translation 1292

this is "its name by which it is called in the Holy Language" throughout the Jewish diaspora,

דאס איז "שמו אשר יקראו לו בלה"ק" בכל תפוצות ישראל,

English translation 1293

in addition to the name "Mishneh Torah." And on the contrary –

נוסף צום נאמען "משנה תורה". ואדרבה –

English translation 1294

the primary accepted name is actually "Yad HaChazakah" or Sefer HaRambam and the like].

דער עיקר נאמען המקובל איז גאר "יד החזקה" אדער ספר הרמב"ם וכיו"ב].

English translation 1295

And as discussed recently regarding the Rambam study session,

וכמדובר לאחרונה וועגן דעם שיעור הרמב"ם,

English translation 1296

which many have taken upon themselves,

וואס כו"כ האבן גענומען אויף זיך,

English translation 1297

indeed without a vow,

טאקע בלי נדר,

English translation 1298

but in a manner of "fixity in the soul,"

אבער באופן של "קביעות בנפש" 226,

English translation 1299

in addition to fixity in time,

נוסף אויף קביעות בזמן,

English translation 1300

and as discussed many times that one cannot fulfill the obligation with fixity in the soul,

וכמדובר כמ"פ אז מ'קען ניט יוצא זיין מיט קביעות בנפש,

English translation 1301

no matter how great it may be,

ווי גרויס דאס זאל נאר זיין,

English translation 1302

but one must also have a fixity in quantity in time.

נאר מען מוז אויך האבן א קביעות אין כמות בזמן.

English translation 1303

Thus, the best method of study is –

איז דאך דער אופן הלימוד הכי טוב –

English translation 1304

in order to complete the book Mishneh Torah or Yad HaChazakah of the Rambam within one year,

ע"מ לסיים דעם ספר משנה תורה אדער יד החזקה להרמב"ם במשך שנה אחת,

English translation 1305

through the study of three chapters each day.

דורך לימוד ג' פרקים בכל יום.

English translation 1306

One must derive the directive from both Torah study sessions of the day of the 20th of Cheshvan.

דארף מען ארויסלערנען די הוראה פון ביידע שיעורי תורה דיום כ"ף חשון.

English translation 1307

In this very matter, however, one must first pause on the study session in the Written Torah –

אין דעם גופא דארף מען אבער פריער זיך אפשטעלן אויף דעם שיעור אין תורה שבכתב –

English translation 1308

according to what the Rambam himself writes in his introduction,

לויט ווי דער רמב"ם אליין שרייבט בהקדמתו,

English translation 1309

that one begins from the Five Books of Moses,

אז מ'הויבט אן פון חמשה חומשי תורה,

English translation 1310

the Torah of Moses ben Amram,

תורת משה בן עמרם,

English translation 1311

and only then does one come to "the Torah of Moses ben Maimon,"

און דערנאך ערשט קומט מען צו "תורת משה בן מיימון",

English translation 1312

"Mishneh Torah,"

"משנה תורה",

English translation 1313

"Yad HaChazakah."

"יד החזקה".

English translation 1314

In today's section in the Chumash itself, there are many matters,

אין דעם היינטיקן חלק אין חומש גופא זיינען פאראן א ריבוי ענינים,

English translation 1315

without end –

עד אין סוף –

English translation 1316

we will pause only on a few points.

וועט מען זיך אפשטעלן בלויז אויף עטלעכע נקודות.

English translation 1317

The beginning lesson is "And the field of Ephron was established... to Abraham as a possession..."

דער אנהויב שיעור איז 227 "ויקם שדה עפרון גו' לאברהם למקנה גו'".

English translation 1318

Rashi says –

זאגט רש"י –

English translation 1319

"And the field of Ephron was established –

"ויקם שדה עפרון –

English translation 1320

it was an establishment for him,

תקומה היתה לו,

English translation 1321

that it went out from the hand of a commoner to the hand of a king, and the plain meaning of the verse etc."

שיצא מיד הדיוט ליד מלך ופשוטו של מקרא וכו'".

English translation 1322

There is a difficulty in this,

וואס אין דעם איז פאראן א תמיהה,

English translation 1323

why does Rashi not first give the interpretation according to the plain meaning of the verse,

פארוואס זאגט רש"י פריער דעם פירוש ניט לפי פשוטו של מקרא,

English translation 1324

and only afterwards does he write "and the plain meaning of the verse"? –

און ערשט דערנאך שרייבט ער "ופשוטו של מקרא"? –

English translation 1325

Rather, from this it is proven,

נאר דערפון איז מוכח,

English translation 1326

that in this verse indeed the first interpretation is the "plain meaning of the verse" according to the literal sense of the words,

אז במקרא זה איז טאקע דער ערשטער פירוש "פשוטו של מקרא" לויטן אפטייטש פון די ווערטער,

English translation 1327

only later does Rashi also bring the interpretation based on the "plain meaning of the verse" according to the entirety of the continuation of the subject,

נאר שפעטער ברענגט רש"י אויך דעם פירוש ע"פ "פשוטו של מקרא" לפי כללות המשך הענין,

English translation 1328

and as was discussed at length previously regarding the general principle in the matter,

וכמדובר אמאל בארוכה דער כלל שבדבר 228,

English translation 1329

and we still have an entire Shabbat to continue in this,

און מ'האט נאך א גאנצן שבת אויף ממשיך זיין בזה,

English translation 1330

if we need to reach further to this *228...

אויב מען דארף נאך דערצו אנקומען *228...

English translation 1331

And regarding our subject –

ובנוגע לעניננו –

English translation 1332

we have from this a specific lesson,

האט מען דערפון א הוראה מיוחדת,

English translation 1333

not merely a lesson in the Torah of truth and the Torah of life,

ניט סתם א הוראה אין תורת אמת ותורת חיים,

English translation 1334

but a lesson that is the plain meaning of the verse,

נאר א הוראה וואס איז פשוטו של מקרא,

English translation 1335

that there is an "establishment" when a field goes out from the hand of a commoner to the hand of a king.

אז עס איז פאראן א "תקומה" בשעת א שדה גייט ארויס מיד הדיוט ליד מלך.

English translation 1336

And especially since this is not merely a "commoner",

ובפרט אז דאס איז ניט סתם א "הדיוט",

English translation 1337

but this is "Ephron",

נאר דאס איז "עפרון",

English translation 1338

about whom Rashi already said earlier –

אויף וועמען רש"י האט שוין פריער געזאגט 229 –

English translation 1339

"And Ephron was sitting,

"ועפרון יושב,

English translation 1340

it is written defectively,

כתיב חסר,

English translation 1341

that very day they appointed him as an officer over them"

אותו היום מינוהו שוטר עליהם"

English translation 1342

(or "a great commander among the governors" according to the versions in the matter),

(אדער "ארכוסטרטיבוס 230 גדול שבנציבים" 231 ווי די גירסאות שבדבר),

English translation 1343

and this is also understood from the plain sense of the verses,

און דאס איז אויך מובן פון פשטות הכתובים,

English translation 1344

that he was an important person –

אז ער איז געווען א איש חשוב –

English translation 1345

nevertheless,

איז אעפ"כ,

English translation 1346

when the field goes out from his hand to the hand of Abraham, this is an "establishment" in that field,

בשעת דער שדה גייט ארויס מידו ליד אברהם איז דאס א "תקומה" אין דעם שדה,

English translation 1347

because Abraham is a "king",

וויבאלד אז אברהם איז א "מלך",

English translation 1348

"a prince of God you are among us."

"נשיא אלקים אתה בתוכנו" 232.

English translation 1349

Thus from this is the lesson in simplicity regarding the service of man,

איז דערפון די הוראה בפשטות בנוגע לעבודת האדם,

English translation 1350

even in the footsteps of the Messiah,

ביז אין עקבתא דמשיחא,

English translation 1351

in the double and multiplied darkness of exile:

אין חושך כפול ומכופל פון גלות:

English translation 1352

When a person takes a physical thing,

בשעת א איך נעמט א דבר גשמי,

English translation 1353

and all the more so a material thing,

ועאכו"כ א דבר חומרי,

English translation 1354

and makes from it an object of holiness,

און מאכט פון אים א חפץ דקדושה,

English translation 1355

or vessels of holiness and the like –

אדער תשמישי קדושה וכיו"ב 234 –

English translation 1356

he must know that "it was an establishment for him"!

דארף ער וויסן אז "תקומה היתה לו"!

English translation 1357

Previously it was a material thing,

פריער איז דאס געווען א דבר חומרי,

English translation 1358

or at least a physical thing,

אדער עכ"פ א דבר גשמי,

English translation 1359

a "matter of a commoner",

א "מילתא דהדיוטא" 235,

English translation 1360

and when he made it

און בשעת ער האט דאס געמאכט

English translation 1361

(with the power that was given to him for this)

(מיטן כח וואס מ'האט אים געגעבן אויף דעם)

English translation 1362

"vessels of holiness",

"תשמישי קדושה",

English translation 1363

all the more so holiness or a commandment –

עאכו"כ קדושה אדער מצוה 234 –

English translation 1364

this is an "establishment"!

איז דאס א "תקומה"!

English translation 1365

Consequently it is understandable,

במילא איז פארשטאנדיק,

English translation 1366

that when the "clever one" wants to convince him that the physical thing is "in contradiction" to him and opposing him –

אז בשעת דער "קלוגינקער" וויל אים איינריידן אז דער דבר גשמי איז "בסתירה" צו אים און זיך מנגד צו אים –

English translation 1367

this is contrary to the truth,

איז דאס היפך האמת,

English translation 1368

it cannot be so,

עס קען ניט זיין אזוי,

English translation 1369

because the physical thing does not have an evil inclination,

ווארום דער דבר גשמי האט ניט קיין יצה"ר,

English translation 1370

so either he sees nothing or he sees the matters as they truly are!

איז אדער ער זעט גארניט אדער ער זעט די ענינים ווי זיי זיינען באמת!

English translation 1371

Thus first of all one cannot convince the physical thing;

איז קודם כל קען מען דעם דבר גשמי ניט איינריידן;

English translation 1372

and when knowledge reaches it –

און בשעת עס דערגייט צו אים א ידיעה –

English translation 1373

it knows that through the fact that one has made from it vessels of holiness and the like,

ווייס ער אז דורך דעם וואס מ'האט פון אים געמאכט תשמישי קדושה וכיו"ב,

English translation 1374

this is an "establishment" for it.

איז דאס א "תקומה" פאר אים.

English translation 1375

And obviously all the more so from the "field of Machpelah" in which no commandment was performed through the very transfer to the ownership of Abraham,

וכמובן במכ"ש וק"ו פון "שדה המכפלה" אין וועלכן עס איז ניט געמאכט געווארן קיין מצוה דורך דעם עצם איבערגיין לרשות אברהם,

English translation 1376

and only later was the burial of Sarah etc.,

און ערשט שפעטער איז געווען די קבורת שרה וכו',

English translation 1377

is it from the aspect of the transfer to the ownership of a Jew,

איז מצד דעם איבערגיין לרשותו של ישראל,

English translation 1378

when he only has the capacity to become a vessel for a commandment and holiness, already an establishment occurs in it –

ווען ער האט נאר די יכולת אויף ווערן א תשמיש למצוה וקדושה ווערט שוין אין אים א תקומה –

English translation 1379

all the more so through the fulfillment of commandments!

עאכו"כ דורך קיום מצוות!

English translation 1380

A second matter that we learn in today's lesson of Chumash is –

א צווייטער ענין וואס מ'לערנט אין היינטיקן שיעור חומש איז –

English translation 1381

"And Abraham was old, advanced in days, and God blessed Abraham with everything"

"ואברהם זקן בא בימים וה' ברך את אברהם בכל"

English translation 1382

(as above).

(כנ"ל).

English translation 1383

What the lesson in the matter is according to the interpretation of the Zohar on "advanced in days",

וואס די הוראה שבדבר איז לפי פירוש הזהר 236 אין "בא בימים" 212,

English translation 1384

that Abraham came with all his full days,

אז אברהם איז געקומען מיט זיינע אלע פולע טעג,

English translation 1385

he had "complete days".

ער האט געהאט "יומין שלמין".

English translation 1386

It seemingly becomes a question:

ווערט לכאורה א שאלה:

English translation 1387

How can there be from this a lesson for people of our stature,

ווי קען זיין דערפון א הוראה פאר אנשים כערכנו,

English translation 1388

and "the Torah is eternal"?

און "התורה 237 היא נצחית"?

English translation 1389

This is understood based on what is explained in Chassidus,

איז דאס מובן ע"פ המבואר אין חסידות,

English translation 1390

in the discourses of the master of the birthday,

אין די דרושים פון בעל יום ההולדת 238,

English translation 1391

and regarding this in Torah Ohr and in the discourses of the presidents among them,

ועד"ז אין תורה אור 239 ובדרושי הנשיאים שביניהם,

English translation 1392

that "full days" means that there is the "each and every day does its work",

אז "פולע טעג" מיינט אז עס איז דא דער "בכל יומא ויומא עביד עבידתי'",

English translation 1393

that each day is filled with its service.

אז יעדער טאג איז אנגעפילט בעבודתו.

English translation 1394

Consequently it is exactly as this applies at the end of all days,

במילא איז פונקט ווי דאס איז שייך בסוף כל הימים,

English translation 1395

when "And Abraham was old",

ווען "ואברהם זקן",

English translation 1396

regarding all the days of his life,

בנוגע לכל ימי חייו,

English translation 1397

so too it applies on each and every day,

אזוי איז עס אויך שייך בכל יום ויום,

English translation 1398

when one makes the accounting of the soul of that day during the recitation of the Shema upon the bed,

בשעת מ'מאכט דעם חשבון הנפש דיום זה ביי ק"ש שעל המטה,

English translation 1399

that the entire day is full and filled,

אז דער גאנצער טאג איז פול און אנגעפילט,

English translation 1400

and there remains not a single moment that is not utilized.

און עס בלייבט ניט קיין איין רגע וואס איז ניט אויסגענוצט.

English translation 1401

Regarding this there is a lesson from the description "And Abraham was old" to each and every one,

עד"ז איז פאראן א הוראה פון דעם תואר "ואברהם זקן" צו כל אחד ואחת,

English translation 1402

in every place and in every time:

בכל מקום ובכל זמן:

English translation 1403

Torah translates it thus: "Elder –

תורה טייטשט דאך אפ 240 אז "זקן –

English translation 1404

this is one who has acquired wisdom",

זה שקנה חכמה",

English translation 1405

and "Who is wise –

וואס "איזהו חכם –

English translation 1406

one who learns from every person",

הלומד מכל אדם" 241,

English translation 1407

meaning that in every matter of wisdom that he learns

ד.ה. אז אין יעדן ענין של חכמה וואס ער לערנט

English translation 1408

("from every person"),

("מכל אדם"),

English translation 1409

his learning is in a manner of "acquired",

איז זיין לימוד באופן של "קנה",

English translation 1410

so that it becomes his acquisition,

אז עס ווערט זיין קנין,

English translation 1411

blood and flesh like his flesh,

דם ובשר כבשרו 242,

English translation 1412

they will be sustained from me.

יתפרנסון מיני'.

English translation 1413

And to such an extent –

ועד כדי כך –

English translation 1414

that he does not need to learn the matter again,

אז ער דארף ניט לערנען די זאך נאכאמאל,

English translation 1415

because "from my soul, my limbs" –

ווארום "מנפשי' כרעי' 243 " –

English translation 1416

the body itself has already learned,

דער גוף אליין האט זיך שוין אויסגעלערנט 244,

English translation 1417

since it has become "his acquisition",

ווייל ס'איז געווארן "קנינו",

English translation 1418

until it is "called by his name".

ביז ס'איז "נקראת על שמו".

English translation 1419

That which by Abraham was a most elevated matter –

וואס ביי אברהם'ען איז דאס געווען אן ענין נעלה ביותר –

English translation 1420

"Because Abraham listened to My voice and kept My charge, My commandments, My statutes, and My Torahs";

"עקב אשר שמע אברהם בקולי וישמור משמרתי מצוותי חוקותי ותורותי" 245;

English translation 1421

it exists, however,

עס איז אבער פאראן.

English translation 1422

also by each and every one of Israel in their service,

עד"ז ביי כל אחד ואחת מישראל בעבודתם,

English translation 1423

because the Most High shows each one a "whole world",

ווארום דער אויבערשטער באווייזט יעדערן א "גאנצע וועלט",

English translation 1424

which contains many and various matters,

וואס האט כמה וכמה ענינים,

English translation 1425

and demands of him,

און פארלאנגט פון אים,

English translation 1426

in the manner of the Baal Shem Tov,

בתורת הבעש"ט 246,

English translation 1427

that he contemplate it and learn a lesson in his service to his Maker.

ער זאל זיך אין דעם מתבונן זיין און אפלערנען א הוראה בעבודתו לקונו.

English translation 1428

And not only in a manner that the wisdom comes to him,

און ניט נאר באופן אז עס קומט אים צו די חכמה,

English translation 1429

and afterwards he can lose it, Heaven forbid,

און דערנאך קען ער דאס פארלירן ח"ו,

English translation 1430

but rather it becomes "his acquisition",

נאר דאס ווערט "קנינו",

English translation 1431

"who has acquired wisdom".

"שקנה חכמה".

English translation 1432

A third matter exists in today's portion of Chumash –

א דריטער ענין איז פאראן אין היינטיקן שיעור חומש –

English translation 1433

and that is the story of the matchmaking of Isaac and Rebecca.

און דאס איז דער סיפור השידוך פון יצחק ורבקה.

English translation 1434

Regarding which the discourses of the birthday celebrant are known,

וואס אין דעם זיינען ידוע די דרושים פון בעל יום ההולדת,

English translation 1435

from the year 5660 and similar,

פון שנת תר"ס 247 וכיו"ב,

English translation 1436

and also in the discourses before this,

ועד"ז אין די דרושים שלפנ"ז,

English translation 1437

in Likkutei Torah and Torah Or etc. –

אין לקו"ת 248 ואוה"ת 249 וכו' –

English translation 1438

which explain how the matchmaking of Isaac and Rebecca is a general matter in the entire Torah and commandments.

וואס זיי זיינען מבאר ווי דער שידוך פון יצחק ורבקה איז אן ענין כללי אין גאנץ תורה ומצוות.

English translation 1439

For this is the explanation of that which "The conversation of the servants of the Patriarchs is more beautiful than the Torah of the children,

וואס דאס איז דאך דער ביאור אויף דעם וואס "יפה שיחתן של עבדי אבות מתורתן של בנים,

English translation 1440

for the portion of Eliezer is repeated in the Torah",

שהרי פרשה של אליעזר כפולה בתורה" 250,

English translation 1441

because this is a general matter for the entire Torah and commandments,

ווייל דאס איז אן ענין כללי אויף גאנץ תורה ומצוות,

English translation 1442

for all generations,

על כל הדורות,

English translation 1443

and for each and every one.

ולכל אחד ואחת.

English translation 1444

And the point of the explanation is –

און די נקודת הביאור איז 251 –

English translation 1445

that the union of Isaac and Rebecca is the matter of the union of Mah and Ban,

אז יחוד יצחק ורבקה איז דער ענין פון יחוד מ"ה וב"ן,

English translation 1446

and in simple language,

ובלשון הפשוט,

English translation 1447

the connection of the service of the soul and the service of the body,

חיבור עבודת הנשמה ועבודת הגוף,

English translation 1448

so that not only do they work separately,

אז ניט נאר וואס זיי ארבעטן באזונדער,

English translation 1449

but rather there is between them a coupling and matchmaking,

נאר עס ווערט צווישן זיי א זיווג ושידוך,

English translation 1450

until "they shall become one flesh",

ביז "והיו לבשר אחד" 252,

English translation 1451

and so it is in the fulfillment of every commandment,

וואס אזוי איז בקיום כל מצוה,

English translation 1452

that one has the soul,

אז מ'האט די נשמה,

English translation 1453

the intention of the commandment,

כוונת המצוה,

English translation 1454

and the body,

און דעם גוף,

English translation 1455

the action of the commandment,

מעשה המצוה 253,

English translation 1456

simultaneously and in one commandment and matter.

בבת אחת און אין איין מצוה וענין.

English translation 1457

The lesson from today's portion in Rambam:

די הוראה פון היינטיקן שיעור אין רמב"ם:

English translation 1458

Today's three chapters in Rambam speak about the distinctions among Jews,

די היינטיקע דריי פרקים אין רמב"ם 254 ריידן וועגן די חילוקים צווישן אידן,

English translation 1459

in addition to the division of Kohanim, Levites, and Israelites,

נוסף צו דער חלוקה פון כהנים לויים וישראלים,

English translation 1460

the division between ignoramuses and associates

די חלוקה צווישן עמי הארץ און חברים

English translation 1461

(Torah scholars)

(תלמידי חכמים)

English translation 1462

regarding the laws of purity and reversal.

בנוגע לדיני טהרה והפכה.

English translation 1463

Afterwards he states in a law,

דערנאך זאגט ער אין א הלכה 255,

English translation 1464

that "The impurity of an ignoramus during the festival is considered as pure,

אז "טומאת עם הארץ ברגל כטהורה היא חשובה,

English translation 1465

for all Israel are associates during the festivals...

שכל ישראל חברים הן ברגלים...

English translation 1466

Therefore they are trusted all the days of the festival, whether regarding sacred matters or regarding terumah,

לפיכך הן נאמנים כל ימות הרגל בין על הקודש בין על התרומה,

English translation 1467

once the festival has passed, they return to their impurity."

משעבר הרגל חוזרין לטומאתן".

English translation 1468

And as the Gemara brings on this the verse "And every man of Israel gathered to the city as one man, associates –

און ווי די גמרא 256 ברענגט אויף דעם דעם פסוק 257 "ויאסף כל איש ישראל אל העיר כאיש אחד חברים –

English translation 1469

the verse made them all associates"

הכתוב עשאן כולם חברים"

English translation 1470

(and in the Yerushalmi it also brings on this the verse "Jerusalem built as a city that is joined together with her –

(און אין ירושלמי 258 ברענגט זיך אויף דעם אויך דער פסוק 259 "ירושלים הבנוי' כעיר שחוברה לה יחדיו –

English translation 1471

a city that makes all Israel into associates").

עיר שהיא עושה כל ישראל לחברים").

English translation 1472

And here the question arises according to the revealed aspect –

וואס דא ווערט די שאלה ע"פ נגלה –

English translation 1473

in this matter of "once the festival has passed, they return to their impurity",

אין דעם ענין פון "משעבר הרגל חוזרין לטומאתן",

English translation 1474

which the implication of the matter is,

וואס משמעות הענין איז,

English translation 1475

that also during the festival they were "impure",

אז אויך בשעת הרגל זיינען זיי געווען "טמאים",

English translation 1476

because if not –

ווייל אויב ניט –

English translation 1477

from where does an impurity emerge,

פון וואנען ווערט דעמולט א טומאה,

English translation 1478

when the impurity was nullified during the festival.

בשעת די טומאה איז נתבטל געווארן ברגל.

English translation 1479

And as the Rambam himself continues that all these items that an ignoramus touched during the festival are impure after the festival. And prima facie:

און ווי דער רמב"ם אליין איז ממשיך 260 אז די אלע דברים שנגע בהם עם הארץ ברגל זיינען טמא אחר הרגל. ולכאורה:

English translation 1480

Since we learn it from the aforementioned verse that ignoramuses during the festival are like associates,

וויבאלד מ'לערנט עס אפ פון דעם פסוק הנ"ל אז עמי הארץ ברגל זיינען כחברים,

English translation 1481

it would seem that their impurity should have been nullified?

האט לכאורה זייער טומאה געדארפט נתבטל ווערן?

English translation 1482

And one can say the explanation in this

ויש לומר הביאור בזה

English translation 1483

(in a point),

(בנקודה),

English translation 1484

based on the foundation that "All that the Sages instituted,

ע"פ היסוד 261 אז "כל דתקון רבנן,

English translation 1485

they instituted similar to Torah law."

כעין דאורייתא תקון".

English translation 1486

The distinctions between ignoramuses and associates are decrees and enactments of the Sages,

די חילוקים צווישן עמי הארץ וחברים זיינען דאך גזירות ותקנות דרבנן,

English translation 1487

as the Rambam brings –

ווי דער רמב"ם ברענגט 262 –

English translation 1488

so certainly the matter applies that the enactments of the Sages are similar to Torah law.

איז אויף דעם זיכער חל דער ענין אז די תקנות דרבנן זיינען כעין דאורייתא.

English translation 1489

Consequently, one can say,

במילא קען מען זאגן,

English translation 1490

that that which the Sages instituted

אז דאס וואס חז"ל האבן מתקן געווען

English translation 1491

(based on the aforementioned verses)

(על יסוד הפסוקים הנ"ל)

English translation 1492

that "All Israel are associates during the festivals" is analogous to the Torah law matter that regarding matters of impurity and purity one says "Impurity is deferred in the community" and similar,

אז "כל ישראל חברים הן ברגלים" איז בדוגמת דעם ענין דאורייתא אז ביי עניני טומאה וטהרה זאגט מען "טומאה דחוי' בציבור" וכיו"ב 263,

English translation 1493

that "community" overrides the matter of impurity,

אז "ציבור" איז דוחה ענין הטומאה,

English translation 1494

as it is regarding the daily offering,

ווי דאס איז בנוגע צו קרבן תמיד,

English translation 1495

"in its appointed time even in impurity."

"במועדו ואפילו בטומאה" 263.

English translation 1496

And the reason for this is –

וטעם הדבר –

English translation 1497

Because the time of the festival,

ווייל זמן הרגל,

English translation 1498

which is also a matter of "the public",

וואס דאס איז אויך אן ענין של "ציבור",

English translation 1499

for all Jews are then found in the same place and offer the same sacrifices and so forth –

ווארום אלע אידן געפינען זיך דעמולט אין דעם זעלבן מקום און זיינען מקריב די זעלבע קרבנות וכיו"ב –

English translation 1500

consequently, the concept of the public is then present in all matters

במילא איז דאן דער ענין הציבור אין אלע ענינים

English translation 1501

(even in the matters of the individual),

(אפילו אין עניני היחיד),

English translation 1502

the Sages instituted that the concept of the public should override the Rabbinic impurity of the ignoramuses.

האבן חכמים מתקן געווען אז דער ענין הציבור זאל דוחה זיין די טומאה דרבנן פון עמי הארץ.

English translation 1503

Consequently, it is understood why "once the festival has passed, they return to their impurity",

במילא איז מובן פארוואס "משעבר הרגל חוזרין לטומאתן",

English translation 1504

because the impurity was not nullified,

ווייל די טומאה איז ניט בטל געווארן,

English translation 1505

it was only set aside due to the time of the festival etc.

זי איז נאר נדחה געווארן מצד זמן הרגל וכו'.

English translation 1506

From this there also emerges a lesson in the service of G‑d,

דערפון קומט ארויס אויך א לימוד אין עבודת ה',

English translation 1507

particularly according to what the Rambam writes at the end of the Laws of Temurah

בפרט לויט ווי דער רמב"ם שרייבט בסוף הלכות תמורה

English translation 1508

(and in many places)

(ובכ"מ)

English translation 1509

that every matter in the Torah is "to correct the opinions and to straighten all deeds" etc.

אז יעדער ענין אין תורה איז "לתקן הדעות וליישר כל המעשים" וכו'.

English translation 1510

Thus the explanation in all that was said in the inner dimension of the matter,

איז די הסברה בכל האמור בפנימיות הענין,

English translation 1511

because when there exists a reality of "the public",

ווייל בשעת עס איז פאראן א מציאות של "ציבור",

English translation 1512

there is revealed there the concept of the "singular essence" of the soul,

שטייט דארט בהתגלות דער ענין פון "יחידה" שבנפש 264,

English translation 1513

until the Name Havayah of the soul,

ביז דער שם הוי' שבנפש,

English translation 1514

until it becomes "one nation in the land",

ביז עס ווערט דער "גוי אחד בארץ" 265,

English translation 1515

that the nation which stands in unity

אז דער גוי וואס שטייט באחדות

English translation 1516

(the public)

(ציבור)

English translation 1517

draws down the unity of G‑d into the world –

איז ממשיך אחדות ה' אין וועלט 266 –

English translation 1518

this consequently overrides and nullifies the concept of impurity.

איז דאס במילא דוחה ומבטל דעם ענין הטומאה.

English translation 1519

And from this it is understood in the service of man,

ומזה מובן אין עבודת האדם,

English translation 1520

in love of Israel and unity of Israel –

אין אהבת ישראל ואחדות ישראל –

English translation 1521

that this overrides all matters that cause confusion,

אז דאס איז דוחה כל הענינים המבלבלים,

English translation 1522

until it becomes "He Who dwells among them in the midst of their impurity",

ביז עס ווערט "השוכן אתם בתוך טומאותם" 267,

English translation 1523

i.e., the Torah of truth indeed says that this is "their impurity",

ד.ה. תורת אמת זאגט טאקע אז דאס איז "טומאותם",

English translation 1524

and nevertheless "He Who dwells among them",

און אעפ"כ איז "השוכן אתם",

English translation 1525

as explained in Tanya that the concept of "Shechinah" is "so called because it dwells and is invested".

כמבואר אין תניא 268 אז דער ענין פון "שכינה" איז "על שם ששוכנת ומתלבשת".

English translation 1526

And this is not connected to a specific building or tent –

און דאס איז ניט פארבונדן מיט א בנין אדער אוהל מסויים –

English translation 1527

rather "He Who dwells among them",

נאר "השוכן אתם",

English translation 1528

"and I will dwell in their midst",

ושכנתי בתוכם 269,

English translation 1529

within each and every one.

בתוך כל אחד ואחת 270.

English translation 1530

May it be His will,

ויהי רצון,

English translation 1531

that the concept of "He Who dwells among them" should indeed be fulfilled,

עס זאל טאקע מקויים ווערן דער ענין פון "השוכן אתם",

English translation 1532

until He will not wait until one repents,

ביז אז ער וועט ניט ווארטן ביז מ'וועט תשובה טאן,

English translation 1533

rather "in the midst of their impurity" will become "in all their affliction, He is afflicted" –

נאר "בתוך טומאותם" וועט ווערן "בכל צרתם לו צר" 119 –

English translation 1534

and we will bring the true and complete redemption,

און מ'ברענגט די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1535

in one moment and in an instant.

בשעתא חדא וברגעא חדא.

English translation 1536

And particularly since Jews plead and cry out why a matter of "their impurity" occurs,

ובפרט אז אידן מאנען און שרייען פארוואס קומט אן ענין של "טומאותם",

English translation 1537

and "for Your salvation we hope all day",

און "לישועתך קוינו כל היום",

English translation 1538

surely the merit of this very thing is sufficient,

איז דאך גענוג דער זכות פון דעם גופא 271,

English translation 1539

that there should be "may our eyes behold Your return to Zion with mercy",

עס זאל זיין דער "ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים",

English translation 1540

speedily in our very own days.

בעגלא דידן ממש.

English translation 1541

And we should go "with our young and with our old, with our sons and with our daughters",

און מ'זאל גיין "בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו" 272,

English translation 1542

with the completeness of the Torah and its commandments,

מיט שלימות התורה ומצוותי',

English translation 1543

And we will find the Land of Israel in its completeness,

און מ'געפינט ארץ ישראל בשלימותה,

English translation 1544

all its borders around,

כל גבולותי' סביב,

English translation 1545

and furthermore –

און נאכמער –

English translation 1546

"for the L‑rd your G‑d will enlarge your border" literally.

"כי ירחיב ה' אלקיך את גבולך" 273 בפשטות.

English translation 1547

And certainly, it is, G‑d forbid, to think about giving away something,

און זיכער אז עס איז רחמנא ליצלן צו טראכטן וועגן עפעס אפגעבן,

English translation 1548

that which the Almighty gave with open miracles,

דאס וואס דער אויבערשטער האט געגעבן בנסים גלויים,

English translation 1549

and an "eternal inheritance",

און א "נחלת עולם",

English translation 1550

to every Jew and to all Jews,

צו יעדער אידן און צו אלע אידן,

English translation 1551

for the generations that were and the generations that will be,

פאר די דורות שהיו און די דורות העתידים,

English translation 1552

and the present generations,

און די דורות שבהווה,

English translation 1553

when someone touches upon this and wishes to change something,

איז בשעת אימיצער רירט זיך אן צו דעם און וויל עפעס משנה זיין,

English translation 1554

and all the more so to remove it from the dominion of Israel,

ועאכו"כ ארויסנעמען מרשות ישראל,

English translation 1555

this is against the Torah,

איז דאס נגד התורה,

English translation 1556

and against the Holy One, blessed be He,

ונגד הקב"ה,

English translation 1557

and against the halachah,

ונגד ההלכה,

English translation 1558

and against the law.

ונגד הדין.

English translation 1559

And the word of our G‑d shall stand forever,

ודבר אלקינו יקום לעולם 274,

English translation 1560

that it will remain as the Almighty desires,

אז עס וועט בלייבן ווי דער אויבערשטער וויל,

English translation 1561

below ten handbreadths,

למטה מעשרה טפחים,

English translation 1562

with a good that is seen and revealed,

בטוב הנראה והנגלה,

English translation 1563

and in pleasant ways and in ways of peace,

ובדרכי נועם ובדרכי שלום,

English translation 1564

And this very thing brings the true and enduring peace,

און דאס גופא ברענגט דעם שלום אמיתי ובר-קיימא,

English translation 1565

And out of peace and pleasant ways and ways of peace,

ומתוך שלום ודרכי נועם ודרכי שלום,

English translation 1566

we will further hasten the "one like a son of man coming with the clouds of heaven",

וועט מען נאכמער צוהיילן דעם "ארו עם ענני שמיא" 275,

English translation 1567

the true and complete redemption through our righteous Mashiach.

גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו.

English translation 1568

As usual at every such gathering –

כרגיל בכל התוועדות כזו –

English translation 1569

we will also conclude with the matter of charity through the "pushkas",

וועט מען אויך מסיים זיין מיט ענין הצדקה ע"י ה"טאנקיסטן",

English translation 1570

after the final blessing.

נאך דער ברכה אחרונה.

English translation 1571

And before this –

ולפני זה –

English translation 1572

we will sing,

וועט מען זינגען,

English translation 1573

as usual,

כרגיל,

English translation 1574

the preparatory melody,

דעם ניגון ההכנה,

English translation 1575

then the melody of the old Rebbe,

דערנאך דעם ניגון פון אלטן רבי'ן,

English translation 1576

then the melody of the Rebbe

דערנאך דעם ניגון פון דעם רבי'ן

English translation 1577

(the Rebbe Rashab) of blessed memory,

(מהורש"ב) נ"ע,

English translation 1578

and then the well-known melody "the Holy Temple will be built, speedily in our days".

און דערנאך דעם ניגון הידוע "שיבנה בית המקדש במהרה בימינו" 276.

English translation 1579

And all these matters –

און די אלע ענינים –

English translation 1580

with alacrity,

בזריזות,

English translation 1581

which will also hasten the alacrity of the coming of our righteous Mashiach literally,

וואס דאס וועט צוהיילן אויך די זריזות פון ביאת משיח צדקנו כפשוטו,

English translation 1582

may they come and redeem us and lead us upright to our land,

יבואו ויגאלנו ויוליכנו קוממיות לארצנו,

English translation 1583

below ten handbreadths,

למטה מעשרה טפחים,

English translation 1584

souls in bodies,

נשמות בגופים,

English translation 1585

"with our young and with our old, with our sons and with our daughters",

"בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו",

English translation 1586

"a great congregation shall return here"!

"קהל גדול ישובו הנה" 277!

English translation 1587

They sang:

ניגנו:

English translation 1588

the preparatory melody,

ניגון הכנה,

English translation 1589

the melody of the Alter Rebbe

ניגון אדה"ז

English translation 1590

(the fourth stanza –

(בבא הרביעית –

English translation 1591

section one),

פ"א),

English translation 1592

"Nyae Zhuritzy Khalaptzy",

ניע זשוריצי חלאפצי,

English translation 1593

the melody of the Rebbe

ניגון אדמו"ר

English translation 1594

(the Rebbe Rashab)

(מהורש"ב)

English translation 1595

of blessed memory, known as the Rastover melody.

נ"ע הנק' דער ראַסטאָווער ניגון.

English translation 1596

Afterwards, the emissary of the congregation, may he live, sang "May it be His will etc. that the Holy Temple be built, speedily in our days, and give us our portion in Your Torah".

אח"כ ניגן הש"צ שי' "יה"ר כו' שיבנה ביהמ"ק ב"ב ותן חלקנו בתורתך".

English translation 1597

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 1598

Those who need to recite the final blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 1599

will surely recite the final blessing.

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה.

English translation 1600

After reciting the final blessing, he said:

לאחר אמירת ברכה אחרונה אמר:

English translation 1601

You will certainly arrange a farbrengen tomorrow as well,

מ'וועט זיכער מאכן מארגן אויך א פארבריינגען,

English translation 1602

now let them take from the danish pastries,

זאל מען איצטער נעמען פון דאנען מזונות,

English translation 1603

which is the participation in the farbrengen of tomorrow's gathering,

וואס דאס איז די השתתפות פון דעם פארבריינגען אין דער מארגנדיקער התוועדות,

English translation 1604

which the participants in this gathering will make,

וואס די משתתפים בהתוועדות זו וועלן מאכן,

English translation 1605

and join with themselves many more.

און מצרף זיין צו זיך נאך כמה וכמה.

English translation 1606

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 1607

Let them select a gabbai...

זאל מען אויסקלייבן א גבאי...

English translation 1608

And he gave the pastries to the honorable R. D. V. Shiy".

ונתן המזונות להר"ר ד. ו. שי'.

English translation 1609

His Holiness the Rebbe Shlit"a distributed to the "tankisten" Shiyu dollars to give each one a dollar for the purpose of giving to charity.

כ"ק אדמו"ר שליט"א חילק לה"טאנקיסטן" שיחיו דולרים לחלקם לכאו"א דולר אחד על מנת לתת לצדקה.