English translation — שיחת אור ליום ג' פ' לך, ז' מר-חשון ה'תשמ"ו.

English translation 1

We are now standing at the beginning of 7 MarCheshvan,

מיר שטייען דאך יעצט אין אנהויב פון ז' חשון,

English translation 2

regarding the matter of this day, we have already elaborated in past years

וואס בנוגע לענינו של יום זה האט מען שוין מאריך געווען בשנים שעברו

English translation 3

(and this is also printed1),

(און דאס איז אויך אפגעדרוקטו 1),

English translation 4

according to what the Alter Rebbe explains in his Shulchan Aruch2,

לויט דעם וואס דער אלטער רבי איז מבאר אין שו"ע שלו 2,

English translation 5

regarding the request for rain,

בנוגע צו שאלת גשמים,

English translation 6

"And give dew and rain for a blessing upon the face of the earth",

"ותן טל ומטר לברכה על פני האדמה",

English translation 7

that "they begin to ask in Eretz Yisrael from the night of the 7th of MarCheshvan, because it is a land of mountains and needs rain immediately after the festival,

אז "מתחילין לשאול בארץ ישראל מליל ז' במרחשוון לפי שהיא ארץ הרים וצריכה לגשמים מיד אחר החג,

English translation 8

and it would be fitting to ask there immediately after the festival,

והי' ראוי לשאול בה מיד אחר החג,

English translation 9

except that they delayed the request fifteen days after the festival,

אלא שאיחרו השאלה ט"ו ימים אחר החג,

English translation 10

so that3 the last of Israel who went up for the pilgrimage should reach his home at the Euphrates River, which is the most distant inhabited place from Jerusalem, and the rain should not detain him",

כדי 3 שיגיע האחרון שבישראל שעלה לרגל לביתו לנהר פרת שהוא מקום ישוב היותר רחוק מירושלים ולא יעצרנו הגשם",

English translation 11

and the Alter Rebbe adds in the "Half-Circle" "and even after the destruction they would also gather from all the surroundings in Jerusalem for the pilgrimage,

און דער אלטער רבי איז מוסיף אין "חצאי-עיגול" "ואף לאחר החורבן היו מתאספים ג"כ מכל הסביבות בירושלים לרגל,

English translation 12

as is done even today,

כמו שעושים גם היום,

English translation 13

therefore the enactment of the Sages who instituted the request in Eretz Yisrael on the 7th of MarCheshvan was not nullified".

לפיכך לא בטלו תקנת חכמים שתקנו השאלה בא"י בז' במר חשון".

English translation 14

And from this it is understood,

וואס פון דעם איז פארשטאנדיק,

English translation 15

that the day of 7 MarCheshvan is the conclusion of the pilgrimage,

אז דער טאג פון ז' מרחשון איז דער סיום פון דער עלי' לרגל,

English translation 16

when the "last of Israel who went up for the pilgrimage" arrives "at his home".

ווען דער "אחרון שבישראל שעלה לרגל" קומט אן "לביתו".

English translation 17

And as discussed at length in past years1 the unique quality of this day,

וכמדובר בארוכה בשנים שעברו 1 די מעלה מיוחדת שביום זה,

English translation 18

that then begins the service in the world,

אז דאן הויבט זיך אן די עבודה אין וועלט,

English translation 19

the service of a dwelling place in the lower realms,

די עבודה פון דירה בתחתונים,

English translation 20

and also4 out of the unity of Israel.

און אויך 4 מתוך אחדות ישראל.

English translation 21

And one may add to this:

ויש להוסיף בזה:

English translation 22

After the Alter Rebbe brings the aforementioned law regarding 7 Cheshvan in Eretz Yisrael,

נאך דעם וואס דער אלטער רבי ברענגט די הלכה האמורה בנוגע צו ז' חשון בארץ ישראל,

English translation 23

he says that "in Bavel and the like, which is not a land of mountains like Eretz Yisrael and does not need rain immediately after the festival - they begin on the night of the 60th after the Tekufah of Tishrei...

זאגט ער אז "בבבל וכיוצא בה שאינה ארץ הרים כא"י וא"צ לגשמים מיד אחר החג - מתחילין בליל ס' אחר תקופת תשרי...

English translation 24

And our custom is like the inhabitants of Bavel in every place".

ואנו מנהגנו כבני בבל בכ"מ".

English translation 25

And he continues:

און ער איז ממשיך:

English translation 26

"And there are those who wondered and argued about this,

"ויש שתמהו וחלקו על זה,

English translation 27

even though we follow the Sages of Bavel in every place and do as they do in a place where the Sages of Bavel and the Sages of Eretz Yisrael disagree,

אף שאנו הולכים אחרי חכמי בבל בכ"מ ועושים כמותם במקום שנחלקו חכמי בבל וחכמי א"י,

English translation 28

because the Babylonian Talmud is primary,

מפני שתלמוד בבלי הוא עיקר,

English translation 29

this is in matters of prohibition and permission, obligation and exemption, and impurity and purity,

זהו בדבר איסור והיתר וחיוב ופטור וטומאה וטהרה,

English translation 30

but in a matter dependent on the need of the hour...

אבל בדבר התלוי בצורך השעה...

English translation 31

it is fitting to follow the years and the places and the time,

ראוי לילך אחר השנים והמקומות והזמן,

English translation 32

for Bavel dwells on many waters and does not need rain until the 60th after the Tekufah...

שבבל שוכנת על מים רבים וא"צ לגשמים עד ס' לתקופה...

English translation 33

but in these lands where the time of sowing is from mid-Tishrei onward...

אבל בארצות אלו שזמן הזרע הוא מחצי תשרי ואילך...

English translation 34

why should we not do like the inhabitants of Eretz Yisrael who ask for rain on the 7th of MarCheshvan,

למה לא נעשה כבני ארץ ישראל ששואלין הגשמים בז' במרחשון,

English translation 35

for in this matter there is no dispute between the inhabitants of Bavel and the inhabitants of Eretz Yisrael...

כי בדבר זה אין מחלוקת בין בני בבל ובין בני ארץ ישראל...

English translation 36

rather in Bavel they would do according to what was necessary for them and in Eretz Yisrael according to what was necessary for them etc.'".

אלא שבבבל היו עושים כפי הצריך להם ובא"י כפי הצריך להם וכו'".

English translation 37

And he concludes - "And regarding the halachah, this reasoning was not accepted,

און ער פירט אויס - "ולענין הלכה לא נתקבלה סברא זו,

English translation 38

for they have already customarily practiced from time immemorial in all the Diaspora of Israel in the diaspora to follow the inhabitants of Bavel in this".

שכבר נהגו מעולם בכל תפוצות ישראל שבחו"ל לילך אחר בני בבל בזה".

English translation 39

And at first glance, the entire lengthy discussion is completely incomprehensible:

וואס לכאורה איז די גאנצע אריכות אינגאנצן ניט פארשטאנדיק:

English translation 40

It is indeed known that the Alter Rebbe adds in his Shulchan Aruch also the reasons for the laws,

ס'איז ידוע טאקע אז דער אלטער רבי איז מוסיף בשולחנו אויך די טעמי ההלכות,

English translation 41

and as explained in the introduction to the Shulchan Aruch of the Alter Rebbe, that in this consists the innovation of his Shulchan Aruch relative to the Shulchan Aruch of the Beis Yosef - that the Shulchan Aruch of the Beis Yosef is a summary and synopsis of the work "Beis Yosef" on the Tur

וכמבואר בהקדמת שו"ע אדמו"ר הזקן אז אין דעם באשטייט דער חידוש פון זיין שו"ע לגבי דעם שו"ע פון ב"י - אז דער שו"ע הב"י איז א סך-הכל וסיכום פון חיבור "בית יוסף" שעל הטור

English translation 42

(where he writes all matters at length and with many reasons),

(וואו ער שרייבט אלע ענינים באריכות ובריבוי הטעמים),

English translation 43

therefore he wrote his laws with extreme brevity, not bringing down any reasons,

וואס דערפאר האט ער געשריבן זיינע הלכות בקיצור נמרץ. ניט אראפברענגענדיק קיינע טעמים,

English translation 44

but not so the Alter Rebbe, who wanted to write a work that is complete in itself,

משא"כ דער אלטער רבי האט געוואלט שרייבן א חיבור וואס איז שלם מצד עצמו,

English translation 45

not relying on any other works,

ניט פארלאזנדיק זיך אויף קיינע אנדערע חיבורים,

English translation 46

and as explained in the introduction5 that the Maggid chose him "to arrange all the rulings of the laws that come in the Shulchan Aruch and in all the later authorities in a clear language, a matter with reason".

וכמבואר אין דער הקדמה 5 אז דער מגיד האט אים אויסגעקליבן "לסדר כל פסקי דינים הבאים בשולחן ערוך ובכל האחרונים בלשון צח מילתא בטעמא".

English translation 47

But when does this apply - when it concerns a reason for a law that is the halachah,

אבער במה דברים אמורים - ווען עס רעדט זיך וועגן א טעם פון א הלכה וואס איז לדינא,

English translation 48

a law that is accepted;

א הלכה וואס איז אנגענומען;

English translation 49

but here it concerns an opinion that was not accepted,

אבער דא רעדט זיך דאך וועגן א דיעה וואס איז ניט אנגענומען געווארן,

English translation 50

as he concludes "and regarding the halachah, this reasoning was not accepted" - why then does the Alter Rebbe elaborate so much on the reason of this opinion?!

ווי ער פירט אויס "ולענין הלכה לא נתקבלה סברא זו" - איז פארוואס איז דער אלטער רבי מאריך אזויפיל אין דעם טעם פון דער דיעה?!

English translation 51

It would indeed be appropriate to bring briefly the second opinion that was not accepted as halachah;

עס האט טאקע אן ארט אראפברענגען בקיצור די צווייטע דיעה וואס איז ניט אנגענומען געווארן להלכה;

English translation 52

but only the halachic conclusion of that opinion - but not the strong reasons of that opinion?

אבער בלויז די מסקנת ההלכה פון יענער דיעה - אבער ניט די טעמים חזקים פון יענער דיעה?

English translation 53

And the explanation of this according to the simple meaning and halachah can be said - because the Alter Rebbe brings in the continuation of the matter that there is a practical difference in halachah,

וואס דער ביאור בזה ע"פ פשט והלכה י"ל - ווייל דער אלטער רבי ברענגט בהמשך הענין אז ס'איז א נפק"מ להלכה,

English translation 54

that one accepts like that opinion if he "erred" and the like.

אז מ'נעמט אן ווי יענע דיעה אויב "טעה" וכיו"ב.

English translation 55

And regarding our matter

ובנוגע לעניננו

English translation 56

(the instruction in the service of man of 7 Cheshvan)

(די הוראה אין עבודת האדם פון ז' חשון)

English translation 57

one can say one of the explanations in this - according to the ethical path:

איז יש לומר אחד הביאורים בזה - ע"ד המוסר:

English translation 58

As discussed several times,

ווי גערעדט כמה פעמים,

English translation 59

the service of the month of Tishrei is generally a matter of the unity of Israel and love of Israel,

איז די עבודה פון חודש תשרי בדרך כלל אן ענין של אחדות ישראל ואהבת ישראל,

English translation 60

for then all Jews stand together in Jerusalem,

ווייל דעמולט שטייען אלע אידן צוזאמען אין ירושלים,

English translation 61

as a city that is united together etc.6.

כעיר שחוברה לה יחדיו וכו' 6.

English translation 62

According to this, it follows

וואס לפי זה קומט אויס,

English translation 63

that from the 7th of Cheshvan onward,

אז פון ז' חשון אן,

English translation 64

after the conclusion of the pilgrimage festival,

נאך דעם סיום העלי' לרגל,

English translation 65

every Jew arrives at his place and his work,

קומט יעדער איד אָן למקומו ועבודתו,

English translation 66

a matter of separation, seemingly.

אן ענין של פירוד לכאורה.

English translation 67

And this is also expressed in the prayer for rain,

און דאס דריקט זיך אויס אויך אין דער תפלה פון גשם,

English translation 68

that until the 7th of Cheshvan the prayer of all Jews throughout the entire world is equal,

אז ביז ז' חשון איז די תפלה פון אלע אידן שבכל העולם כולו בשוה,

English translation 69

that there is no request for rains,

אז ס'איז ניטא קיין בקשת גשמים,

English translation 70

rather one says only "and grant a blessing",

נאר מ'זאגט בלויז "ותן ברכה",

English translation 71

but after this, on the night of the 7th of Cheshvan,

משא"כ לאחרי זה בליל ז' חשון,

English translation 72

one sees a difference between the inhabitants of the Land of Israel and the inhabitants of the Diaspora,

זעט מען א חילוק צווישן בני ארץ ישראל ובני חו"ל,

English translation 73

a matter of separation.

אן ענין של פירוד.

English translation 74

But this is truly not a separation — because Jews in every place in the world conduct themselves according to the same law of the one Torah,

איז דאס באמת ניט קיין פירוד - ווארום אידן בכל מקום בעולם פירן זיך לויט דער זעלבער הלכה פון תורה אחת,

English translation 75

which the Torah says that there is a difference between the inhabitants of the Land of Israel and the inhabitants of the Diaspora.

וואס תורה זאגט אז ס'איז דא א חילוק בין בני ארץ ישראל ובני חוץ לארץ.

English translation 76

In this, however, comes the emphasis according to the aforementioned opinion,

אין דעם קומט אבער צו די הדגשה לויט דער דיעה האמורה,

English translation 77

which the Alter Rebbe brings in a book of laws,

וואס דער אלטער רבי ברענגט אין א ספר של הלכות,

English translation 78

and explains that this is a strong law with a logical reason according to the law,

און איז מסביר אז דאס איז א הלכה חזקה מיט א טעם המסתבר ע"פ הלכה,

English translation 79

that truly there should not have been any difference between the inhabitants of the Land of Israel and the inhabitants of the Diaspora!

אז באמת האט ניט געדארפט זיין קיין חילוק צווישן בני ארץ ישראל ובני חוץ לארץ!

English translation 80

(Only from a secondary reason is the law not so.)

(נאר בלויז מצד א טעם צדדי איז דער דין ניט אזוי).

English translation 81

It follows,

קומט אויס,

English translation 82

that the matter of unity on this day

אז דער ענין האחדות שביום זה

English translation 83

(which is expressed in the law in the Shulchan Aruch)

(וואס ווערט אויסגעדריקט אין דער הלכה אין שו"ע)

English translation 84

has within it the advantage of "the advantage of light from the darkness"7 and a document against which a protest was lodged and which was upheld in court8:

האט אין זיך די מעלה פון "יתרון האור מתוך החושך" 7 און שטר שיצא עליו ערעור ונתקיים בב"ד 8:

English translation 85

At a time when one stands on a day of the conclusion of the pilgrimage festival,

בשעת מ'שטייט אין א טאג פון סיום העלי' לרגל,

English translation 86

a day when the separation among Jews begins,

א טאג ווען עס הויבט זיך אן די פרידה בא אידן,

English translation 87

and a day when according to the law there indeed becomes a difference between the inhabitants of the Land of Israel and the inhabitants of the Diaspora — one emphasizes that truly according to the law there should be the matter of unity of all Jews,

און א טאג ווען להלכה ווערט טאקע א חילוק צווישן בני א"י ובני חו"ל - באווארנט מען אז באמת ע"פ הלכה דארף זיין דער ענין האחדות פון אלע אידן,

English translation 88

and this has a strong and logical reason according to the law,

און דאס האט א טעם חזק ומסתבר ע"פ הלכה,

English translation 89

only from a custom and the like does one conduct oneself differently.

נאר בלויז מצד א מנהג וכיו"ב פירט מען זיך אנדערש.

English translation 90

In addition to the aforementioned lesson in the unity of Israel and love of Israel that one learns from the aforementioned law in the Alter Rebbe's Shulchan Aruch — one finds an emphasis on the matter in the very subject that "they delayed the question fifteen days after the festival so that the last of Israel who ascended for the pilgrimage would reach his home."

נוסף צו דעם לימוד האמור אין אחדות ישראל ואהבת ישראל וואס מ'לערנט אפ פון דער הלכה הנ"ל אין אלטן רבי'נס שו"ע - געפינט מען א הדגשה בדבר אין דעם ענין גופא וואס "איחרו השאלה ט"ו ימים אחר החג כדי שיגיע האחרון שבישראל שעלה לרגל לביתו".

English translation 91

This is seemingly not understood:

דלכאורה איז ניט מובן:

English translation 92

Here it speaks about a "last of Israel" who is located at the farthest end from Jerusalem,

דא רעדט זיך וועגן אן "אחרון שבישראל" וואס געפינט זיך בקצה הכי רחוק מירושלים,

English translation 93

so how is it that because of him one should change the prayer of all the children of Israel in the Land of Israel,

איז ווי קומט עס אז צוליב אים זאל מען משנה זיין די תפלה פון כל בני ישראל שבארץ ישראל,

English translation 94

beginning from the Jews in Jerusalem?

אנהויבנדיק פון די אידן שבירושלים?

English translation 95

Furthermore — the entire matter is "on the doubt",

נאכמער - דער גאנצער ענין איז "על הספק",

English translation 96

because one cannot be certain whether this "last of Israel" who lives at the border of the Land of Israel even ascended for the pilgrimage,

ווייל מ'קען ניט זיין זיכער צי דער "אחרון שבישראל" וואס לעבט בקצה גבול ארץ ישראל האט בכלל עולה געווען לרגל,

English translation 97

both because of his place and because of his level and rank,

סיי מצד מקומו סיי מצד מעלתו ודרגתו,

English translation 98

and especially since it could be that he has the exemption of "one who has no land does not ascend for the pilgrimage"8.

ובפרט אז עס קען זיין אז ער האט דעם פטור פון "מי שאין לו קרקע אינו עולה לרגל" *8.

English translation 99

Furthermore:

נאכמער:

English translation 100

Here it does not speak about a vital matter that pertains to the soul in a manner of life-threatening danger of this "last of Israel",

דא רעדט זיך ניט וועגן אן ענין חיוני וואס איז נוגע בנפש באופן של פקוח נפש פון דעם "אחרון שבישראל",

English translation 101

rather this is only a matter of lack of comfort,

נאר דאס איז בלויז אן ענין של העדר הנעימות,

English translation 102

that he should have an easy way going home.

ער זאל האבן א לייכטן וועג גייענדיק אהיים.

English translation 103

The aforementioned difficulty becomes even stronger when one delves into the content of the prayer for rain:

די תמיהה הנ"ל ווערט נאך שטארקער בשעת מ'טראכט זיך אריין אין דעם תוכן פון תפלת גשם:

English translation 104

The content of the prayer for rain is the request that the rains should come,

דער תוכן פון תפלת גשם איז די בקשה עס זאלן קומען די גשמים,

English translation 105

so that the fields and vineyards should give grain and fruits.

כדי די שדות וכרמים זאלן געבן תבואה ופירות.

English translation 106

For these are the most vital needs — to have "bread to sustain man's heart"9,

וואס דאס זיינען צרכים הכי חיוניים - האבן דעם "לחם לבב אנוש יסעד" 9,

English translation 107

for which, so that the bread should be in its time and properly, one needs rain.

וואס כדי דער לחם זאל זיין בזמנו וכדבעי דארף מען האבן גשם.

English translation 108

Consequently, one has the "positive commandment to pray every day... one asks for his needs that he requires"

במילא האט מען די "מצות עשה להתפלל בכל יום כו' שואל צרכיו שהוא צריך להם"

English translation 109

(as the Rambam says at the beginning of the Laws of Prayer10)

(ווי דער רמב"ם זאגט אין אנהויב הלכות תפלה 10)

English translation 110

— to pray for the rains,

- צו מתפלל זיין על הגשמים,

English translation 111

which simply is the content of the commandment to ask for needs at the time that one needs them,

וואס בפשטות איז דער תוכן המצוה צו בעטן אויף די צרכים בשעה שהוא צריך להם,

English translation 112

not after the time.

ניט לאחר זמן.

English translation 113

In addition to this,

נוסף לזה,

English translation 114

there is a positive commandment from the Torah "guard yourself and guard your soul very much"11,

איז דאך א מ"ע מה"ת "השמר לך ושמור נפשך מאד" 11,

English translation 115

"and you shall guard yourselves very much for your souls"12,

"ונשמרתם מאד לנפשותיכם" 12,

English translation 116

and as the Alter Rebbe brings in his Shulchan Aruch

און ווי דער אלטער רבי ברענגט אין שו"ע שלו

English translation 117

(in the sixth section13 — according to the order in which it was later divided),

(בחלק ששי 13 - לויטן סדר ווי מ'האט עס דערנאך מחלק געווען),

English translation 118

that "a person has no permission over his body at all...

אז "אין לאדם רשות על גופו כלל...

English translation 119

to cause it pain with any pain"!

לצערו בשום צער"!

English translation 120

That is, not only may a Jew not cause pain to his soul — what is the novelty?!

ד.ה. ניט נאר א איד טאר ניט מצער זיין זיין נשמה - דמאי קמ"ל?!

English translation 121

Everyone understands the preciousness of the soul!

יעדערער פארשטייט די טייערקייט פון נשמה!

English translation 122

— Rather, even the body, which is a physical and material thing,

- נאר אפילו דעם גוף וואס איז א דבר גשמי וחומרי,

English translation 123

one might think "what is the big deal" if one causes it pain — the Alter Rebbe says that one may not cause pain even to the body,

קען מען טראכטן אז "וואס איז אזוי דער געוואלד" אויב מ'וועט אים מצער זיין - זאגט דער אלטער רבי אז אויך דעם גוף טאר מען ניט מצער זיין,

English translation 124

for the reason of the matter is,

וואס דער טעם הדבר איז,

English translation 125

because the body is "the acquisition of the Holy One, blessed be He"14,

ווייל דער גוף איז "קנין הקב"ה" 14,

English translation 126

the "property" of the Most High.

דעם אויבערשטנס "אייגנטום".

English translation 127

And this is not specifically about causing pain to the body of a weak person;

און דאס רעדט זיך ניט דוקא וועגן מצער זיין דעם גוף פון א שוואכן מענטשן;

English translation 128

whoever it may be,

ווער עס זאל נאר זיין,

English translation 129

even a mightiest of the mighty,

אפילו א גבור שבגבורים,

English translation 130

one must give the body its needs

דארף מען געבן דעם גוף צרכיו

English translation 131

(indeed not in a manner of "glutton and drunkard" which is a prohibition from the Torah15,

(טאקע ניט באופן של "זולל וסובא" וואס איז אן איסור מן התורה 15,

English translation 132

but its needs that it requires)

אבער זיינע צרכים שהוא צריך להם)

English translation 133

- because it is "the acquisition of the Holy One, blessed be He".

- ווייל ער איז "קנין הקב"ה".

English translation 134

One transfers to the Jew the mastery over the body regarding serving the Most High,

מ'גיט איבער דעם אידן די בעה"ב'שקייט אויפן גוף בנוגע צו דינען דעם אויבערשטן,

English translation 135

just as he is master over the entire world regarding serving the Most High - but when it comes to causing pain to the body, this is utterly impossible

אזוי ווי ער איז א בעה"ב אויף דער גאנצער וועלט בנוגע דינען דעם אויבערשטן - אבער אז עס רעדט זיך וועגן מצער זיין דעם גוף איז דאס מושלל בתכלית

English translation 136

(and one need not elaborate on such a simple matter)!

(און מ'דארף גאר ניט מאריך זיין בדבר פשוט כזה)!

English translation 137

[If this is a matter connected to the soul,

[אויב דאס איז א זאך וואס איז פארבונדן מיט דער נשמה,

English translation 138

like a fast for fear of Heaven and the like - then this is not a matter of pain,

ווי תענית של יראת שמים וכיו"ב - איז דאך דאס ניט קיין ענין של צער,

English translation 139

it is a pleasure,

עס איז א הנאה,

English translation 140

the small pain of the body is worthwhile for the great pleasure of the soul16;

איז כדאי דער צער קטן של הגוף בשביל הנאה גדולה של הנשמה 16;

English translation 141

but a matter of mere bodily pain is forbidden].

אבער אן ענין של צער הגוף סתם איז אסור].

English translation 142

And as mentioned - this is not a "decree of the verse",

וכאמור - דאס איז ניט קיין "גזירת הכתוב",

English translation 143

rather it has a simple reason,

נאר עס האט א טעם פשוט,

English translation 144

because the body is "the acquisition of the Holy One, blessed be He"!

ווייל דער גוף איז "קנין הקב"ה"!

English translation 145

According to this, the aforementioned difficulty becomes very strong:

וואס לפי זה ווערט גאר שטארק די תמיהה האמורה:

English translation 146

How does it happen,

ווי קומט עס,

English translation 147

that one pushes off the positive commandment from the Torah of requesting one's needs,

אז מ'שטופט אפ די מ"ע מן התורה פון בקשת צרכיו,

English translation 148

and also the matter of "and you shall greatly guard your souls" - because of the "lowest of Israel"!

און אויך דעם ענין פון "ונשמרתם מאד לנפשותיכם" - צוליב דעם "אחרון שבישראל"!

English translation 149

And simply:

ובפשטות:

English translation 150

By the fact that one pushes off the prayer for rain,

דורך דעם וואס מ'שטופט אפ די תפלת גשם,

English translation 151

i.e., one wants the rain to come later,

ד.ה. מ'וויל אז דער גשם זאל קומען שפעטער,

English translation 152

there will seemingly be a lack in the growth of grain and fruits in all of Eretz Yisrael,

וועט דאך פעלן לכאורה אין דער צמיחת התבואה והפירות אין גאנץ ארץ ישראל,

English translation 153

there will be a lack in the "bread to sustain man's heart"9 - which is a matter of bodily needs and bodily pain simply.

וועט פעלן אין דעם "לחם לבב אנוש יסעד" 9 - וואס דאס איז אן ענין של צרכי הגוף וצער הגוף בפשטות.

English translation 154

And especially since the matter of the "lowest of Israel" is merely a doubt. For one does not know at all whether he indeed made the pilgrimage

ובפרט אז דער ענין פון "אחרון שבישראל" איז בלויז א ספק. ווארום מ'ווייס בכלל ניט צי ער האט טאקע עולה געווען לרגל

English translation 155

(as above),

(כנ"ל),

English translation 156

whereas the lack of rain in fields and vineyards and the consequences thereof are a certain thing,

משא"כ דער חסרון הגשם בשדות וכרמים און די תוצאות מזה זיינען א דבר ודאי,

English translation 157

consequently one has a certain obligation to rectify his needs so as not to cause bodily pain,

במילא האט מען א חיוב של ודאי לתקן צרכיו כדי שלא לצער הגוף,

English translation 158

and a certain obligation of "requesting one's needs"

און א חיוב ודאי פון "בקשת צרכיו"

English translation 159

(as it brings in that section in the Shulchan Aruch itself that "one must ask...

(ווי עס ברענגט זיך אין דעם סעיף אין שו"ע גופא אז "צריך לשאול...

English translation 160

rain")

מטר")

English translation 161

- so how does one push off a certainty because of a doubt?!

- איז ווי איז מען דוחה א ודאי מפני הספק?!

English translation 162

And furthermore:

און נאכמער:

English translation 163

Not only does one say that one need not ask for rain until the 7th of Cheshvan,

ניט נאר מ'זאגט אז מ'דארף ניט בעטן גשמים ביז ז' חשון,

English translation 164

rather one may not ask for rain at this time,

נאר מ'טאר ניט בעטן גשמים בזמן זה,

English translation 165

and if one asks, it becomes a whole question whether one fulfills with that prayer or one must complete it etc.

און אויב מ'בעט ווערט א גאנצע שאלה צי מ'איז יוצא מיט דער תפלה אדער מ'דארף עס משלים זיין וכו'.

English translation 166

All of this must have an explanation according to Halacha!

וואס דאס אלץ דארף האבן א הסברה ע"פ הלכה!

English translation 167

Indeed,

אין הכי נמי,

English translation 168

this is a matter of love of Israel and unity of Israel and all the matters - but how can one push off for its sake a positive commandment from the Torah?

דאס איז אן ענין של אהבת ישראל ואחדות ישראל וכל הענינים - אבער ווי קען מען דוחה זיין צוליב דעם א מ"ע מה"ת?

English translation 169

One must say,

מוז מען זאגן,

English translation 170

that this is understood according to Halacha,

אז דאס איז מובן ע"פ הלכה,

English translation 171

and as follows.

וכדלקמן.

English translation 172

The explanation of this:

דער ביאור בזה:

English translation 173

The manner in which an I must be permeated with the feeling of love of Israel and unity of Israel as required is,

דער אופן ווי א איך דארף זיין דורכגענומען מיטן הרגש פון אהבת ישראל און אחדות ישראל כדרוש איז,

English translation 174

that it cannot be that he should "care about", G-d forbid,

אז עס קען ניט זיין אז אים זאל "איינגיין", ר"ל,

English translation 175

the fact that it rains in the field in order to have bread,

דאס וואס עס רעגנט אין פעלד כדי צו האבן לחם,

English translation 176

when a doubt occurs to him,

ווען עס פאלט אים איין א ספק,

English translation 177

perhaps through this a "lowest of Israel" will be distressed17!

אפשר דורך דעם וועט דורכגענעצט ווערן אן "אחרון שבישראל" 17!

English translation 178

Consequently it is understood how this is not "his needs",

וואס במילא איז מובן ווי דאס איז ניט "צרכיו",

English translation 179

for he is the one who determines what is "his needs",

ווארום ער איז דאך דער וואס איז קובע וואס איז "צרכיו",

English translation 180

consequently when he does not feel that this is "his needs",

במילא בשעת ער פילט ניט אז דאס איז "צרכיו",

English translation 181

then there is no positive commandment to request his needs!

איז דעמולט ניטא קיין מ"ע לבקש צרכיו!

English translation 182

- Causing pain to the body he indeed may not,

- מצער זיין דעם גוף טאר ער טאקע ניט,

English translation 183

but here it is not about physical bodily pain,

אבער דא רעדט זיך ניט וועגן צער הגוף בגשמיות,

English translation 184

for the falling of rain now affects the bread etc. that will grow several months after this;

ווארום די ירידת הגשמים יעצט איז נוגע צו דעם לחם וכו' וואס וועט וואקסן כמה חדשים לאחרי זה;

English translation 185

consequently only the person's feeling is relevant here,

במילא איז דא נוגע בלויז דער הרגש האדם,

English translation 186

whether he feels pain from it now;

צי ער פילט א צער איצטער דערפון;

English translation 187

regarding this he is a master,

איז בנוגע צו דעם איז ער א בעה"ב,

English translation 188

so that the thought, desire, and feeling that he wants it to rain are nullified for him.

אז עס איז ביי אים בטל די מחשבה ורצון ורגש אז ער וויל עס זאל רעגענען.

English translation 189

And on the contrary - since he knows that it could be that through this rain perhaps a Jew

ואדרבה - וויבאלד ער ווייס אז עס קען זיין אז דורך דעם רעגן וועט אפשר א איד

English translation 190

("lowest of Israel")

("אחרון שבישראל")

English translation 191

will be distressed - he even has pleasure from the fact that it does not rain!

דורכגענעצט ווערן - האט ער גאר הנאה דערפון וואס עס רעגנט ניט!

English translation 192

And as the law is regarding the delight of Shabbos18,

און ווי דער דין איז בנוגע עונג שבת 18,

English translation 193

that although there may not be the matter of fasting on Shabbos,

אז כאטש עס טאר ניט זיין דער ענין התענית בשבת,

English translation 194

if he has pleasure from fasting,

איז אויב ער האט עונג פון תענית,

English translation 195

that is his "delight of Shabbos"19!

איז דאס זיין "עונג שבת" 19!

English translation 196

Furthermore:

נאכמער:

English translation 197

In the Halacha one sees not only that the feeling of love of Israel and unity of Israel is found in a Jew in such a manner,

אין דער הלכה זעט מען ניט נאר אז עס מאנט זיך ביי א אידן דער הרגש פון אהבת ישראל ואחדות ישראל באופן כזה,

English translation 198

rather Halacha says that every Jew feels this way,

נאר הלכה זאגט אז אזוי פילט יעדער איד,

English translation 199

therefore according to Halacha the request for rain is specifically from the 7th of Cheshvan onward!

וואס דערפאר איז ע"פ הלכה בקשת גשמים דוקא פון ז' חשון אן!

English translation 200

At first glance:

דלכאורה:

English translation 201

When one comes to a Jew and tells him to restrain himself for several weeks and not think about the fact that he needs rain,

בשעת מ'קומט צו א אידן און מ'זאגט אים ער זאל זיך איינהאלטן עטלעכע וואכן און ניט טראכטן וועגן דעם אז ער נויטיקט זיך אין רעגן,

English translation 202

and especially when he goes out and sees that the non-Jew next to him has plowed and sown in his field and vineyard and watered with his hands because there is no rain,

ובפרט אז ער גייט ארויס און זעט אז דער ניט-איך לעבן אים האט געאקערט און געזייט אין זיין שדה וכרם און באגאסן מיט די הענט ווייל ס'איז ניטא קיין גשם,

English translation 203

consequently he feels that rain is needed

במילא פילט ער ווי מ'דארף האבן גשם

English translation 204

(because if not, the non-Jew would not have troubled himself)

(ווארום אויב ניט וואלט זיך דער ניט-איד ניט מטריח געווען)

English translation 205

—where is the certainty that the Jew will indeed feel that he does not need it,

- איז וואו איז דא די זיכערקייט אז דער איד וועט טאקע פילן אז ער דארף עס ניט האבן,

English translation 206

to the point that because of this we remove from him the fulfillment of the positive commandment of requesting needs?

ביז אז צוליב דעם נעמט מען פון אים אראפ דעם קיום המ"ע פון בקשת צרכים?

English translation 207

Here we see the wondrous novelty in the halachic ruling20,

איז דא זעט מען דעם חידוש נפלא אין דעם פסק ההלכה 20,

English translation 208

that "all Jews are presumed to be fit"

אז "כל ישראל בחזקת כשרות הם",

English translation 209

and "Your people are all righteous"21,

און "ועמך כולם צדיקים" 21,

English translation 210

so it is certain that every Jew feels thus!

איז זיכער אז יעדער איד פילט אזוי!

English translation 211

There are Jews who perhaps do not know about this,

- ס'איז דא אזוינע אידן וואס אפשר ווייסן זיי ניט וועגן דעם,

English translation 212

therefore it is stated in the Shulchan Aruch,

דעריבער שטייט עס אין שו"ע,

English translation 213

and even one who does not look into the Shulchan Aruch

און אפילו דער וואס קוקט ניט אריין אין שו"ע,

English translation 214

learns from one who looks into the Shulchan Aruch;

דערוויסט זיך פון דעם וואס קוקט אריין אין שו"ע;

English translation 215

but this is certain,

אבער דאס איז זיכער,

English translation 216

that the nature and custom of the Land of Israel is that it needs rain immediately after the festival,

אז דער טבע ודרך ארץ פון ארץ ישראל איז אז זי דארף האבן גשם גלייך אחר החג,

English translation 217

however, since there may be a "lowliest of Israel" for whom the rain would be inconvenient,

וויבאלד אבער אז עס קען זיין אז ס'איז דא אן "אחרון שבישראל" וואס אים וועט דער גשם מאכן אומבאקוועם,

English translation 218

whether this is a doubt or a doubt of a doubt—it is a certain thing that when "Your people are all righteous" learn of this,

צי דאס איז א ספק אדער ספק-ספיקא - איז א זיכערע זאך אז בשעת "ועמך כולם צדיקים" דערוויסן זיך פון דעם,

English translation 219

the desire for rain in a field and vineyard near Jerusalem becomes nullified for them!

ווערט ביי זיי בטל דער רצון צו האבן גשם אין א שדה וכרם וואס איז בסמיכות צו ירושלים!

English translation 220

To the point that this influences also his prayer and request for his needs—which is a positive commandment from the Torah,

ביז אז דאס איז משפיע אויך אויף תפלתו ובקשת צרכיו - וואס דאס איז א מ"ע מן התורה,

English translation 221

to request "his needs that he requires,"

צו מבקש זיין "צרכיו שהוא צריך להם",

English translation 222

not to ask for them after the time but to ask when he needs them—so that on the sixth of Cheshvan he says only "and give blessing upon the face of the earth,"

ניט בעטן אויף זיי לאחר זמן נאר בעטן כשצריך להם - אז בששה בחשון זאגט ער בלויז "ותן ברכה על פני האדמה",

English translation 223

and only on the seventh of Cheshvan does he begin to say "and give dew and rain for a blessing upon the face of the earth"!

און ערשט בז' בחשון הויבט ער אָן זאגן "ותן טל ומטר לברכה על פני האדמה"!

English translation 224

From all this we have the instruction regarding the present time:

וואס מכל זה האט מען די הוראה בנוגע לזמן הזה:

English translation 225

Since the Torah has ruled that every Jew has the ability to stand at this level—he has the strength, permission, and ability to decide and be permeated with the feeling of love of Israel,

וויבאלד תורה האט אפגע'פסק'נט אז יעדער איד האט ביכולת צו שטיין אין דער דרגא - ער האט דעם כח ורשות ויכולת צו מחליט זיין און זיין דורכגענומען מיטן הרגש פון אהבת ישראל,

English translation 226

so that this becomes his very "needs"—it is certain that I need only add my little finger,

באופן אז דאס ווערט גאר זיין "צרכיו" - איז זיכער אז א איך דארף בלויז צולייגן זיין אצבע קטנה,

English translation 227

so that the matter of the unity of Israel will come down to him in a revealed way.

כדי דער ענין פון אחדות ישראל זאל ביי אים אראפקומען בגלוי.

English translation 228

To the point that this will influence also the primary matters of a person's livelihood—like the matter of field and vineyard,

ביז אז דאס וועט משפיע זיין אויך אויף די ענינים עיקריים פון פרנסת האדם - ווי דער ענין פון שדה וכרם,

English translation 229

"a man plows etc. and sows"22,

"אדם חורש כו' וזורע" 22,

English translation 230

until the coming of Mashiach,

עד ביאת המשיח,

English translation 231

and even then this will be a primary matter,

און אויך דעמולט וועט דאס זיין אן ענין עיקרי,

English translation 232

only it will be done by "strangers,"

נאר דאס וועט געטאן ווערן דורך די "זרים",

English translation 233

"and strangers shall stand and pasture your flocks, and foreigners shall be your plowmen"23,

ועמדו זרים ורעו צאנכם ובני נכר אכריכם 23,

English translation 234

"their work is done by others"22.

"מלאכתן נעשית ע"י אחרים" 22.

English translation 235

Furthermore:

נאכמער:

English translation 236

It is ruled as halacha in monetary laws,

עס ווערט אפגע'פסק'נט להלכה אין דיני ממונות,

English translation 237

the laws of documents24,

הלכות שטרות 24,

English translation 238

that when one writes in a document

אז בשעת מ'שרייבט אין א שטר

English translation 239

(which follows the language of people25)

(וואס גייט בתר לשון בני אדם 25)

English translation 240

"after the festival,"

"אחר הרגל",

English translation 241

it means "fifteen days after the festival,"

מיינט עס "ט"ו יום אחר הרגל",

English translation 242

after the seventh of Cheshvan. Based on the same reason that the "lowliest of Israel" returns home only on the seventh of Cheshvan.

נאך ז' חשון. מצד דעם זעלבן טעם וואס דער "אחרון שבישראל" איז חוזר לביתו ערשט בז' חשון.

English translation 243

Here we see how the matter of "the unity of Israel" permeates a Jew not only in his prayer—but even when it comes to "your deeds"26 and "your ways"27,

וואס דא זעט מען ווי דער ענין פון "אחדות ישראל" נעמט דורך א אידן ניט נאר בתפלתו - נאר אפילו ווען עס רעדט זיך וועגן "מעשיך" 26 און "דרכיך" 27,

English translation 244

monetary laws,

דיני ממונות,

English translation 245

a gift or a loan of kindness etc.,

א מתנה אדער א גמ"ח וכיו"ב,

English translation 246

by the language of people one reckons so much with the "lowliest of Israel,"

איז מצד לשון בני אדם רעכנט מען זיך אויף אזויפיל מיטן "אחרון שבישראל",

English translation 247

to the point that the meaning of "after the festival" in the language of people means "fifteen days after the festival."

ביז אז דער באדייט פון "אחר הרגל" בלשון בני אדם מיינט "ט"ו יום אחר הרגל".

English translation 248

From this we have the instruction that pertains specifically to the seventh of Cheshvan

וואס דערפון האט מען די הוראה וואס איז נוגע במיוחד בז' חשון

English translation 249

(as above):

(כנ"ל):

English translation 250

The month of Tishrei is a month that is "abundant in festivals"28,

חודש תשרי איז דאך א חודש וואס איז "מרובה במועדות" 28,

English translation 251

when Jews gather together many times,

ווען אידן טרעפן זיך צוזאמען א סאך מאל,

English translation 252

to the point of many times in the synagogue,

ביז א ריבוי פעמים בבית הכנסת,

English translation 253

and also in the study hall

און אויך בבית המדרש

English translation 254

(where Torah classes are learned).

(וואו מען לערנט שיעורי תורה).

English translation 255

Afterwards comes the time after the last festival of the month of Tishrei,

דערנאך קומט אבער דער זמן וואס נאך דעם מועד האחרון שבחודש תשרי,

English translation 256

after Simchat Torah.

נאך שמחת תורה.

English translation 257

Later comes the end of the month of Tishrei and the month of Cheshvan begins—when it is noticeable in the prayer that we are already after the festivals of the month of Tishrei,

שפעטער קומט דער סיום פון חודש תשרי און עס הויבט זיך אן חודש חשון - וואס דעמולט איז ניכר אין דער תפלה אז מ'האלט שוין נאך די מועדות שבחודש תשרי,

English translation 258

because we begin to say Tachanun.

ווארום מ'הויבט אן זאגן תחנון.

English translation 259

Afterwards comes the day of the seventh of Cheshvan—when we are already completely after the pilgrimage,

דערנאך קומט דער טאג פון ז' חשון - ווען מ'האלט שוין אינגאנצן לאחר העלי' לרגל,

English translation 260

when the lowliest of Israel has already come to his home.

ווען דער אחרון שבישראל איז שוין געקומען לביתו.

English translation 261

To the point that this is relevant to halacha also in monetary laws,

ביז אז דאס איז נוגע להלכה אויך אין דיני ממונות,

English translation 262

as above.

כנ"ל.

English translation 263

One could think

קען מען דאך מיינען,

English translation 264

that now begins the time of "separation",

אז איצטער הויבט זיך אן דער זמן פון "פירוד",

English translation 265

the conclusion of the unity of Israel in the month of Tishrei and the days after it.

דער סיום פון אחדות ישראל שבחודש תשרי והימים שלאחריו.

English translation 266

Therefore the instruction is — that one must remember how the last festival of the month of Tishrei 5746 was drawn down,

איז אויף דעם די הוראה - אז מען דארף געדענקען ווי מ'האט ממשיך געווען דעם רגל האחרון פון חודש תשרי תשמ"ו,

English translation 267

Simchat Torah,

שמחת תורה,

English translation 268

until the 7th of Cheshvan,

ביז ז' חשון,

English translation 269

by virtue of the unity of Israel.

מצד אחדות ישראל.

English translation 270

Consequently, this gives the power to continue the matter of the unity of Israel,

במילא גיט דאס דעם כח אויף ממשיך זיין דעם ענין פון אחדות ישראל,

English translation 271

which is the perfection of love of Israel,

וואס דאס איז די שלימות פון אהבת ישראל,

English translation 272

in actual deed,

אין מעשה בפועל,

English translation 273

the deed is the main thing29,

המעשה הוא העיקר 29,

English translation 274

for the entire year.

אויף כל השנה כולה.

English translation 275

From all this it follows — that when it comes to the "unity of Israel" in the month of Tishrei,

וואס פון דעם אלעם קומט אויס - אז ווען עס קומט בנוגע צו דער "אחדות ישראל" שבחודש תשרי,

English translation 276

it is certain that every Jew remembers it throughout the entire year,

איז זיכער אז יעדער איד געדענקט עס במשך כל השנה כולה,

English translation 277

and this influences him.

און דאס איז אויף אים משפיע.

English translation 278

For in truth, it is impossible to say that a Jew does not remember the last festival of the month of Tishrei,

וואס באמת איז דאך ניט שייך צו זאגן אז א איד געדענקט ניט דעם רגל האחרון שבחודש תשרי,

English translation 279

the entire matter of memory and lack of memory applies only to something that one does not have on his table — but when it comes to Simchat Torah,

דער גאנצער ענין הזכרון והעדר הזכרון איז שייך נאר ביי א זאך וואס מ'האט ניט ביי זיך אויפן טיש - אבער אז עס קומט צו שמחת תורה,

English translation 280

a Jew has "on his table" remnants of Simchat Torah!

ליגט ביי א אידן "אויפן טיש" שיריים פון שמחת תורה!

English translation 281

That is, either physical remnants of Simchat Torah;

ד.ה. אדער שיריים גשמיים פון שמח"ת;

English translation 282

or spiritual remnants — that he remembers how he danced on Simchat Torah or was called up to the Torah on Simchat Torah,

אדער שיריים רוחניים - אז ער געדענקט ווי ער האט געטאנצט בשמח"ת אדער עולה לתורה געווען בשמח"ת,

English translation 283

and this is in a manner of longing,

און דאס איז באופן של געגועים,

English translation 284

that he yearns for the situation and state in which he stood on Simchat Torah,

אז ער בענקט זיך נאך דעם מעמד ומצב ווי ער איז געשטאנען בשמח"ת,

English translation 285

at the aliyah to the Torah and the joy of the Torah.

ביי דער עלי' לתורה ושמחת התורה.

English translation 286

Consequently, it is understood that this is not merely "we are remembered and we act"30,

במילא איז מובן אז דאס איז ניט נאר "נזכרים ונעשים" 30,

English translation 287

but this is an action out of delight and longing and desire.

נאר דאס איז אן עשי' מתוך תענוג וגעגועים ותאוה.

English translation 288

And the memory is drawn also after "after the festival",

און דער זכרון ווערט נמשך אויך נאך "אחרי הרגל",

English translation 289

from the 7th of Cheshvan onward,

פון ז' חשון אן,

English translation 290

in a manner that the memory, delight, and action of a Jew are permeated with the last festival,

באופן אז דער זכרון ותענוג ועשי' פון א אידן איז דורכגענומען מיטן רגל האחרון,

English translation 291

Simchat Torah.

שמחת תורה.

English translation 292

And it is known the Torah-instruction of my revered father-in-law, the Rebbe, the Nasi of our generation31,

וכידוע די תורה-הוראה פון כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו 31,

English translation 293

that the festivals in the month of Tishrei are universal festivals that influence matters upon the entire year,

אז די ימים טובים שבחודש תשרי זיינען ימים טובים כלליים וואס זיינען משפיע ענינים על כל השנה כולה,

English translation 294

and Simchat Torah influences joy upon the entire year32.

און שמחת תורה איז משפיע שמחה על כל השנה כולה 32.

English translation 295

And this is particularly emphasized in the matter of the 7th of Cheshvan. For this emphasizes that the engagement in the matters of the festival is drawn until the 7th of Cheshvan.

וואס דאס איז מודגש במיוחד אין דעם ענין פון ז' חשון. ווארום דאס איז מדגיש אז דער עסק בעניני הרגל ווערט נמשך ביז ז' חשון.

English translation 296

And furthermore — from the language of halachah in monetary laws,

און נאכמער - פון לשון ההלכה אין דיני ממונות,

English translation 297

that "after the festival" means "fifteen days after the festival",

אז "אחר הרגל" מיינט "ט"ו יום אחר הרגל",

English translation 298

that is, that "after the festival" begins from the 7th of Cheshvan onward — it follows,

ד.ה. אז "אחר הרגל" הויבט זיך אן פון ז' חשון אן - קומט אויס,

English translation 299

that one connects all these days from the 7th of Cheshvan and onward with the "festival", calling them "after the festival".

אז מ'פארבינדט די אלע טעג פון ז' חשון און ווייטער מיטן "רגל" רופנדיק זיי "אחר הרגל".

English translation 300

And from all the above, we have the practical instruction — to continue the awakening in the unity of Israel and the joy of Simchat Torah etc. for the entire year.

ומכל הנ"ל האט מען די הוראה בפועל - צו ממשיך זיין די התעוררות אין אחדות ישראל ושמחת תורה וכו' על כל השנה כולה.

English translation 301

And this goes together with "Hashem will rejoice in His works"33,

וואס דאס גייט צוזאמען מיט "ישמח ה' במעשיו" 33,

English translation 302

as discussed at length in the farbrengen before this in the explanation of the interpretation in Likkutei Torah34 in the phrase35 "time of our joy"

כמדובר בארוכה אין דער התוועדות שלפנ"ז בביאור הפירוש אין לקו"ת 34 בלשון 35 "זמן שמחתנו"

English translation 303

(which is said on Simchat Torah),

(וואס מ'זאגט בשמח"ת),

English translation 304

that "our joy" in the plural means "Israel will rejoice in its Maker"36 together with "Hashem will rejoice in His works".

אז "שמחתנו" לשון רבים מיינט "ישמח ישראל בעושיו" 36 צוזאמען מיט "ישמח ה' במעשיו".

English translation 305

And this joy increases the action of every Jew and his connection with Simchat Torah,

וואס די שמחה איז מער מגדיל די עשי' פון יעדן אידן און זיין קשר מיט שמח"ת,

English translation 306

and the joy is "in all your deeds" and "in all your ways",

און די שמחה איז "בכל מעשיך" און "בכל דרכיך",

English translation 307

for "all your deeds shall be for the sake of Heaven"26,

ווארום "כל מעשיך יהיו לשם שמים" 26,

English translation 308

and "in all your ways know Him"27,

און "בכל דרכיך דעהו" 27,

English translation 309

he has "know the God of your father"37,

ער האט דעם "דע את אלקי אביך" 37,

English translation 310

until "the truth of His existence"38.

ביז "אמיתת המצאו" 38.

English translation 311

And all this becomes revealed in a Jew,

און דאס אלץ ווערט בגלוי ביי א אידן,

English translation 312

and in a manner of increasing and going in light.

ובאופן דמוסיף והולך ואור.

English translation 313

And one influences this upon the entire surrounding,

און מ'איז דאס משפיע על כל הסביבה כולה,

English translation 314

beginning with those close to him,

אנהויבנדיק מהסמוכים אליו,

English translation 315

"with our young and with our old etc. with our sons and with our daughters"39,

"בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו" 39,

English translation 316

and through them — to every Jew and all Jews in all corners of the earth.

און דורך זיי - צו יעדן אידן און אלע אידן בכל קצוי תבל.

English translation 317

Until all this hastens the "great congregation shall return here"40,

ביז אז דאס אלץ איז ממהר דעם "קהל גדול ישובו הנה" 40,

English translation 318

for they all become connected with a matter of Torah and mitzvot,

ווארום זיי ווערן אלע פארבונדן מיט אן ענין פון תומ"צ,

English translation 319

and in a manner of joy,

ובאופן של שמחה,

English translation 320

which breaks through all barriers41 and partitions and divisions that are between Jews.

וואס איז פורץ די אלע גדרים 41 ומחיצות והבדלות וואס צווישן אידן.

English translation 321

And it becomes actual,

און עס ווערט בפועל,

English translation 322

the deed is the main thing29,

המעשה הוא העיקר 29,

English translation 323

the true redemption,

די גאולה האמיתית,

English translation 324

that the cause for that which "we were exiled from our land"42 is nullified,

אז עס ווערט בטל די סיבה אויף דעם וואס "גלינו מארצנו" 42,

English translation 325

then automatically and in an instant the effect is also nullified,

ווערט בדרך ממילא וברגעא חדא בטל אויך דער מסובב,

English translation 326

the exile,

דער גלות,

English translation 327

And we stand "behold",

און מ'שטייט "הנה",

English translation 328

in the Land of Israel,

אין ארץ ישראל,

English translation 329

"a land which etc. the eyes of Hashem your God are always upon it, from the beginning of the year to the end of the year"43,

"ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה" 43,

English translation 330

including "Hashem your God will enlarge your border"44,

כולל "ירחיב ה"א את גבולך" 44,

English translation 331

And there itself — in Jerusalem,

און דארטן גופא - אין ירושלים,

English translation 332

"the city of the great King"45,

"קרית מלך רב" 45,

English translation 333

"the city that was joined together"46;

"עיר שחוברה לה יחדיו" 46;

English translation 334

And there itself — on the holy mountain,

און דארטן גופא - אויפן הר הקודש,

English translation 335

and in the Holy Temple,

און אין בית המקדש,

English translation 336

"the Sanctuary, Hashem, Your hands established"47,

"מקדש אד' כוננו ידיך" 47,

English translation 337

Already spoken several times,

שוין גערעדט כמה פעמים,

English translation 338

also regarding the 7th of Cheshvan

אויך בנוגע צו ז' חשון

English translation 339

(and already printed as well),

(און שוין אויך אפגעדרוקט),

English translation 340

that among Jews every weekday is connected with the preceding Shabbat and with the following Shabbat,

אז ביי אידן איז יעדער טאג אין וואך פארבונדן מיטן שבת שלפנ"ז און מיטן שבת שלאח"ז,

English translation 341

with the prayers of those Shabbats.

מיט די תפלות שבשבתות אלו.

English translation 342

The connection of the weekdays with the preceding Shabbat is also understood from the zemirot of Motzaei Shabbat,

דער קשר פון ימות השבוע מיט דעם שבת שלפנ"ז איז אויך מובן פון די זמירות דמוצאי שבת,

English translation 343

whose content is the request for material needs of the coming weekdays,

וואס תוכנם איז די בקשת הצרכים הגשמיים פון ימי השבוע הבא,

English translation 344

"Six days shall you work and do all your labor"48,

"ששת ימים תעבוד ועשית כל מלאכתך" 48,

English translation 345

the labor of "Six years you shall sow your field and six years you shall prune your vineyard"49 — that the days of work, action, and weekday should be blessed and successful etc.

די עבודה פון "שש שנים תזרע שדך ושש שנים תזמור כרמך" 49 - אז די ימי העבודה והמעשה והחול זאלן זיין ברוכים והצלחה וכו'.

English translation 346

And these zemirot are connected with this because it is Motzaei Shabbat,

וואס די זמירות זיינען דאך פארבונדן דערמיט וואס ס'איז מוצאי שבת,

English translation 347

Motzaei Yom Menuchah uKedushah. Hence the connection of Shabbat with the days after it is understood from this.

מוצאי יום מנוחה וקדושה. במילא איז מובן דערפון דער קשר פון שבת מיט די ימים שלאחריו.

English translation 348

[And even those who do not recite the zemirot verbally50,

[און אפילו די וואס זאגן ניט די זמירות בדיבור 50,

English translation 349

they certainly have in thought the content of the matter,

האבן זיי זיכער במחשבה דעם תוכן הענין,

English translation 350

which is a true content,

וואס איז א תוכן אמיתי,

English translation 351

since the zemirot accepted among Israel were composed by the great ones of Israel and are recited in many communities every Motzaei Shabbat.

היות די זמירות המקובלות בישראל זיינען געמאכט געווארן ע"י גדולי ישראל און ווערן געזאגט בכמה קהילות בכל מוצאי שבת.

English translation 352

Thus indeed "each river follows its own course"51,

איז טאקע "נהרא נהרא ופשטי'" 51,

English translation 353

there are those who recite all the zemirot,

עס זיינען דא אזוינע וואס זאגן אלע זמירות,

English translation 354

those who recite a part of them,

אזוינע וואס זאגן א טייל פון זיי,

English translation 355

or only "Vayiten Lecha"52 and the like — but the content is true according to all opinions,

אדער בלויז "ויתן לך" 52 וכיו"ב - אבער דער תוכן איז אמיתי לכל הדיעות,

English translation 356

because "these and those are the words of the living G-d"53].

ווייל "אלו ואלו דברי אלקים חיים" 53].

English translation 357

Similarly, regarding the following Shabbat,

עד"ז איז אויך בנוגע דעם שבת שלאח"ז,

English translation 358

the weekdays are connected with it,

אז די ימי השבוע זיינען פארבונדן מיט אים,

English translation 359

according to the well-known statement of our Sages, may their memory be for a blessing54, that the eating on Shabbat

ע"פ מאמר רז"ל הידוע 54 אז די אכילה בשבת

English translation 360

(which is a positive commandment from the Torah or from the words of the Prophets,

(וואס איז א מצות עשה מן התורה אדער מדברי קבלה,

English translation 361

Oneg Shabbat55)

עונג שבת 55)

English translation 362

comes through "exertion on Erev Shabbat".

קומט דורך "טרח בערב שבת".

English translation 363

And although in several places "Erev Shabbat" refers specifically to the sixth day alone,

וואס כאטש בכמה מקומות ווערט מיט "ערב שבת" געמיינט בדיוק יום הששי דוקא,

English translation 364

nevertheless the content of the matter applies to all the weekdays,

איז אבער דער תוכן הענין שייך בכל ימות השבוע,

English translation 365

as is seen simply,

ווי מ'זעט בפשטות,

English translation 366

that the eating on Shabbat is not only from the exertion of the sixth day,

אז די אכילה בשבת איז ניט נאר פון דער טירחא פון יום הששי,

English translation 367

but on the contrary,

נאר אדרבה,

English translation 368

it is more "praiseworthy" if one begins preparing from the preceding days,

ס'איז מער "משובח" אויב מ'הויבט אן גרייטן פון די ימים שלפנ"ז,

English translation 369

from "Maalei Shabta",

פון "מעלי שבתא",

English translation 370

the fourth day,

יום הרביעי,

English translation 371

and even earlier,

און נאך פריער,

English translation 372

until from the first day of the week.

ביז פון יום ראשון בשבוע.

English translation 373

For Shammai held this way also in law56,

וואס שמאי האט אזוי געהאלטן אויך להלכה 56,

English translation 374

that from the first day onward he would select the finest portion for Shabbat;

אז מיום הראשון ואילך האט ער בורר געווען די מנה יפה לשבת;

English translation 375

but even Hillel who said "Blessed is Hashem day by day"57,

אבער אפילו הלל וואס האט געזאגט "ברוך ה' יום יום" 57,

English translation 376

it is certain that this does not mean he did not think and prepare for Shabbat from the first day of the week,

איז זיכער אז דאס מיינט ניט אז ער האט ניט געטראכט און מכין געווען לשבת פון יום ראשון בשבוע,

English translation 377

seeing each day that when Shabbat would come, "all your work should be done"58,

זען בכל יום אז ווען שבת וועט קומען זאל זיין "כל מלאכתך עשוי'" 58,

English translation 378

and one should be able to have the Oneg Shabbat in material matters as required.

און מ'זאל קענען האבן דעם עונג שבת בגשמיות כדרוש.

English translation 379

From all this the connection of each of the weekdays with the following Shabbat is understood.

וואס מכל זה מובן דער קשר פון יעדערן מימות השבוע מיט דעם שבת שלאחריו.

English translation 380

Just as each day of the week has a connection with the Shabbats before and after it,

אזוי ווי יעדער טאג פון ימות השבוע האט א קשר מיט די שבתים שלפניו ושלאחריו,

English translation 381

it is certain that it is also connected with the portions of the Torah that are studied at that time.

איז זיכער אז ער איז אויך פארבונדן מיט די פרשיות אין תורה וואס מ'לערנט דעמולט.

English translation 382

For the matter of the weekly portion is a custom of Israel accepted in all the dispersions of Israel,

ווארום דער ענין פון פרשת השבוע איז דאך א מנהג ישראל שנתקבל בכל תפוצות ישראל,

English translation 383

as the Rambam59 brings that there were two customs in this matter,

ווי דער רמב"ם 59 ברענגט אז עס זיינען געווען צוויי מנהגים בדבר,

English translation 384

whether to complete the Torah once a year or once every three years

צי מסיים זיין די תורה אחת לשנה אדער אחת לשלש שנים

English translation 385

(or three and a half years — according to the versions on this60),

(אדער שלש שנים ומחצה - ווי די גירסאות שבזה 60),

English translation 386

and the custom that spread is,

און דער מנהג שנתפשט איז,

English translation 387

that one should complete the Torah every year61,

אז מען זאל מסיים זיין די תורה בכל שנה 61,

English translation 388

hence there is a weekly portion on every Shabbat.

במילא איז דא די פרשת השבוע בכל שבת ושבת.

English translation 389

And regarding our matter — the 7th of Cheshvan — it is understood,

ובנוגע לעניננו - ז' חשון - איז מובן,

English translation 390

that this day is connected with the portions that are read in the Torah on the Shabbats before and after it,

אז דער טאג איז פארבונדן מיט די פרשיות וואס מ'לייענט בתורה בשבתות שלפנ"ז ושלאח"ז,

English translation 391

Parshat Noach and Parshat Lech Lecha.

פ' נח און פ' לך לך.

English translation 392

And particularly according to the known principle that every matter in the world is with Divine Providence,

ובפרט ע"פ הידוע אז יעדער ענין אין וועלט איז בהשגחה פרטית,

English translation 393

and all the more so every matter in the Torah — it is certainly with Divine Providence that the 7th of Cheshvan falls between Parshat Noach and Parshat Lech Lecha.

ועאכו"כ יעדער ענין אין תורה - איז זיכער בהשגחה פרטית דאס וואס ז' חשון פאלט אויס צווישן פ' נח און פ' לך לך.

English translation 394

And especially — according to the well-known saying of the Alter Rebbe62 that "one must live with the time",

ובמיוחד - ע"פ פתגם אדמו"ר הזקן הידוע 62 אז "מ'דארף לעבן מיט דער צייט",

English translation 395

with the weekly portion and the portion of the day that is read in public and studied at this time.

מיט פרשת השבוע ופרשת היום וואס מ'לייענט בציבור און מ'לערנט בזמן זה.

English translation 396

From all this it is understood,

וואס מכל זה איז מובן,

English translation 397

that on this day there is Torah and instruction from both portions,

אז ביום זה איז פאראן א תורה והוראה פון ביידע פרשיות,

English translation 398

both Parshat Noach and Parshat Lech Lecha,

סיי פרשת נח סיי פרשת לך לך,

English translation 399

at least by way of hint.

עכ"פ בדרך רמז.

English translation 400

And in this there is a special emphasis from the fact that the 7th of Cheshvan in every single year must be between Parshat Noach and Parshat Lech Lecha.

און אין דעם איז פאראן א הדגשה מיוחדת מצד דעם וואס ז' חשון בכל שנה ושנה מוז זיין צווישן פ' נח און פ' לך לך.

English translation 401

In this very matter, however, there is a special point on the 7th of Cheshvan in this year,

אין דעם גופא איז אבער פאראן אן ענין מיוחד בז' חשון בשנה זו,

English translation 402

that it falls on the third day of the week,

אז דאס קומט אויס ביום השלישי בשבוע,

English translation 403

hence it has a connection to the third day of Parshat Lech Lecha.

במילא האט עס א שייכות צו יום השלישי פון פ' לך לך.

English translation 404

And from this it is understood,

וואס דערפון איז פארשטאנדיק,

English translation 405

that the portion in Parshas Lech Lecha which is connected with the third day

אז דער חלק אין פ' לך לך וואס איז פארבונדן מיט יום שלישי

English translation 406

(the 7th of Cheshvan),

(ז' חשון),

English translation 407

is the portion from the third aliyah until the fourth aliyah which is studied on this day,

איז דער חלק פון שלישי ביז רביעי וואס מ'לערנט ביום זה,

English translation 408

from which we extract the instruction in the service of man that is particularly connected with the determination of this year,

וואס פון אים נעמט מען ארויס די הוראה בעבודת האדם וואס איז פארבונדן במיוחד מיט דער קביעות בשנה זו,

English translation 409

and from this we later derive also for all the years.

און פון דעם לערנט מען שפעטער אפ אויך על כל השנים כולם.

English translation 410

And as has been discussed at length several times,

וכמדובר באריכות כמה פעמים,

English translation 411

that in Torah and in Halachah we find in several places,

אז אין תורה און אין הלכה געפינט מען בכמה מקומות,

English translation 412

that a halachah stands at a specific time and in a specific place,

אז א הלכה שטייט בזמן מסויים ובמקום מסויים,

English translation 413

and from this we derive for every place and every time.

און דערפון לערנט מען אפ אויף כל מקום וכל זמן.

English translation 414

And as this is simply in the verses of the Torah,

און ווי דאס איז בפשטות אין די פסוקים שבתורה,

English translation 415

"And Hashem spoke to Moshe",

"וידבר ה' אל משה",

English translation 416

or "And Moshe spoke to the children of Israel",

אדער "וידבר משה אל בני ישראל",

English translation 417

that the speech was in a certain place and at a certain time and in a certain year

אז דער דיבור איז געווען במקום פלוני ובזמן פלוני ובשנה פלונית

English translation 418

(as the Torah says)

(ווי תורה זאגט)

English translation 419

— and afterwards this became a halachah for all the years and times and places,

- און דערנאך איז דאס געווארן א הלכה על כל השנים והזמנים והמקומות,

English translation 420

as for example — regarding Pesach Sheni etc.,

ווי לדוגמא - בנוגע צו פסח שני וכו',

English translation 421

because the reason of the matter applies in all times etc.

ווארום דער טעם הדבר איז שייך בכל הזמנים וכו'.

English translation 422

In addition to this, there is another matter unique to this day — in the very fact that it is the third day of the week:

נוסף לזה איז פאראן נאך אן ענין המיוחד ליום זה - אין דעם גופא וואס דאס איז שלישי בשבוע:

English translation 423

Firstly,

ערשטנס,

English translation 424

we see in this the special connection of the 7th of Cheshvan with Simchas Torah

זעט מען אין דעם דעם קשר המיוחד פון ז' חשון מיט שמחת תורה

English translation 425

(as mentioned above section 11 and onward),

(הנ"ל סי"א ואילך),

English translation 426

because we see in each and every year that the determination of the 7th of Cheshvan in the days of the week is on the same day that Simchas Torah falls,

ווארום מ'זעט בכל שנה ושנה אז די קביעות פון ז' חשון בימות השבוע איז אין דעם זעלבן טאג וואס שמח"ת פאלט אויס,

English translation 427

and in this year — on the third day of the week.

ובשנה זו - ביום השלישי בשבוע.

English translation 428

And this very matter is in every single year,

וואס דער עצם ענין איז בכל שנה ושנה,

English translation 429

since the number of days between Simchas Torah and the 7th of Cheshvan is the same every year,

וויבאלד אז דער מספר הימים צווישן שמחת תורה וז' חשון איז אלע יאר דער זעלבער,

English translation 430

"fifteen days",

"ט"ו יום",

English translation 431

because we are in a time when we sanctify the months according to the calculation63 Tishrei is always full64 — and the fifteenth day is always the same day of the week.

ווארום מ'געפינט זיך אין א זמן ווען מ'איז מקדש החדשים ע"פ החשבון 63 איז תשרי לעולם מלא 64 - און דער פופצנטער טאג איז אלע מאל דער זעלבער טאג בשבוע.

English translation 432

In addition to this,

נוסף לזה,

English translation 433

we have in this a distinct instruction,

האט מען אין דעם א הוראה בפני עצמה,

English translation 434

from the third day of the week:

פון יום שלישי בשבוע:

English translation 435

As has been discussed several times,

כמדובר כמה פעמים,

English translation 436

the unique matter of the third day of the week consists in that "it was doubled with 'ki tov'"65,

באשטייט דער ענין המיוחד שביום שלישי בשבוע אין דעם וואס "הוכפל בו כי טוב" 65,

English translation 437

i.e., regarding it the expression "ki tov"66 appears twice in the Written Torah,

ד.ה. עס שטייט ביי אים צוויי מאל דער אויסדרוק "כי טוב" 66 אין תורה שבכתב,

English translation 438

and the Oral Torah interprets this matter of "it was doubled with 'ki tov'",

און תושבע"פ טייטשט אפ דעם ענין פון "הוכפל בו כי טוב",

English translation 439

that this means "good for heaven and good for the creations"67.

אז דאס מיינט "טוב לשמים וטוב לבריות" 67.

English translation 440

And these two matters "good for heaven" and "good for the creations",

וואס די צוויי ענינים "טוב לשמים" און "טוב לבריות",

English translation 441

also include two modes in the fulfillment of the commandments:

זיינען כולל אויך צוויי אופנים אין קיום המצוות:

English translation 442

There is a situation and state of a Jew when he finds himself in a manner that there is only he and the Supreme One alone,

עס איז דא א מעמד ומצב ביי א אידן ווען ער געפינט זיך באופן אז עס איז דא בלויז ער און דער אויבערשטער אליין,

English translation 443

he studies Torah and fulfills commandments,

ער לערנט תורה און איז מקיים מצוות,

English translation 444

"Who has sanctified us with His commandments and commanded us",

"אשר קדשנו במצוותיו וציונו",

English translation 445

because the Supreme One has commanded him — i.e., he does it as an individual,

ווייל דער אויבערשטער האט אים אנגעזאגט - ד.ה. ער טוט עס אלס יחיד,

English translation 446

as a matter between him and his Creator

אלס אן ענין שבינו לבין קונו

English translation 447

("heaven").

("שמים").

English translation 448

A second mode in the commandments are the commandments that are specifically connected with "a multitude of people",

א צווייטער אופן אין מצוות זיינען די מצוות וואס זיינען פארבונדן דוקא מיט "ברב עם",

English translation 449

for example the matter of the reading of the Torah

ע"ד ווי דער ענין פון קריאת התורה

English translation 450

(mentioned above)

(הנ"ל)

English translation 451

for which one must have a minyan of adults,

אויף וועלכן מ'מוז האבן א מנין גדולים,

English translation 452

because only then can one read from the Torah with the blessing before

ווארום דוקא דעמולט קען מען לייענען בתורה בברכה לפני'

English translation 453

("and gave us His Torah")

("ונתן לנו את תורתו")

English translation 454

and the blessing after,

ובברכה לאחרי',

English translation 455

for then the reading of the Torah is complete,

וואס דאן איז די קריאת התורה בשלימות,

English translation 456

and also the instruction of the Torah is then complete.

און אויך דער ענין ההוראה שבתורה איז דאן בשלימות.

English translation 457

That is, in order to fulfill the matter of the reading of the Torah completely, one must specifically have ten from Israel,

ד.ה. אז כדי צו מקיים זיין דעם ענין פון קריאת התורה בשלימות מוז מען האבן דוקא עשרה מישראל,

English translation 458

provided each of them is a Jew, a son of Avraham, Yitzchak, and Yaakov

אויב נאר יעדערער פון זיי איז א איד. א בן אברהם יצחק ויעקב

English translation 459

(regardless of his level),

(ניט קוקנדיק אויף דרגתו),

English translation 460

it is a valid and complete minyan and all the matters,

איז עס א מנין כשר ושלם וכל הענינים,

English translation 461

and this becomes a matter of the study of Torah in completeness,

און דאס ווערט אן ענין של לימוד התורה בשלימות,

English translation 462

as is known that in the Written Torah one fulfills the study of Torah even if "he does not know what he is saying"68.

כידוע אז אין תורה שבכתב איז מען יוצא לימוד התורה אפילו אויב "לא ידע מאי קאמר" 68.

English translation 463

And in more detail:

ובפרטיות יותר:

English translation 464

There is the matter of the fulfillment of the commandments as each commandment is by itself,

עס איז פאראן דער ענין פון קיום המצוות ווי יעדער מצוה איז בפני עצמה,

English translation 465

i.e., it is dependent on the person performing the commandment himself,

ד.ה. זי איז תלוי אין דעם אדם העושה המצוה בעצמו,

English translation 466

such as the laying of tefillin

אזוי ווי הנחת תפילין

English translation 467

(regarding which "the entire Torah is equated to tefillin"69),

(וואס "הוקשה כל התורה כולה לתפילין" 69),

English translation 468

that the halachah is that one cannot do it even through an agent,

אז די הלכה איז אז מען קען דאס ניט טאן אפילו ע"י שליח,

English translation 469

because it is a commandment pertaining to one's body70.

ווארום עס איז א מצוה שבגופו 70.

English translation 470

That is, although regarding the entire Torah "a person's agent is like himself"71,

ד.ה. כאטש בכל התורה כולה איז "שלוחו של אדם כמותו" 71,

English translation 471

there are, however, commandments pertaining to one's body

זיינען אבער דא מצוות שבגופו

English translation 472

(like tefillin)

(ווי תפילין)

English translation 473

regarding which "a person's agent is like himself"70 does not help.

וואס אין זיי העלפט ניט "שלוחו של אדם כמותו" 70.

English translation 474

On the other hand, there are commandments that are specifically connected with another person — such as the commandment of charity,

לאידך גיסא זיינען דא מצוות וואס זיינען פארבונדן דוקא מיט א זולת - אזוי ווי מצות צדקה,

English translation 475

which is equivalent to all the commandments together72 — that in order to fulfill the commandment of charity one must have an "other",

וואס איז שקולה כנגד כל המצוות כולן 72 - אז כדי מקיים זיין מצות צדקה מוז מען האבן א "זולת",

English translation 476

a giver and householder,

א נותן ובעה"ב,

English translation 477

and a recipient and poor person73,

און א מקבל ועני 73,

English translation 478

for only through the combination of both does the fulfillment of the commandment come about.

וואס דוקא בצירוף שניהם ווערט דער קיום המצוה.

English translation 479

And the matter of the reading of the Torah mentioned above,

און ווי דער ענין פון קריאת התורה הנ"ל,

English translation 480

that this is specifically when there is a minyan of Jews,

אז דאס איז דוקא בשעת מ'האט א מנין אידן,

English translation 481

specifically a congregation,

דוקא א ציבור,

English translation 482

until the distinction between them is nullified,

ביז אז עס ווערט בטל דער חילוק שביניהם,

English translation 483

because in the reading of the Torah the distinction between "your heads, your tribes" and "your woodcutters" and "your water drawers"74 is nullified — all are needed to complete the minyan,

ווארום אין קריאת התורה ווערט בטל דער חילוק צווישן "ראשיכם שבטיכם" און "חוטב עציך" און "שואב מימך" 74 - מ'דארף אלעמען האבן צו משלים זיין דעם מנין,

English translation 484

and also the "woodcutter" and the one who "does not know what they are saying" recites the blessing over the Torah at the reading of the Torah.

און אויך דער "חוטב עציך" און דער וואס "לא ידע מאי קאמר" איז מברך ברכת התורה ביי קריאת התורה.

English translation 485

This is also connected to the month of Tishrei — as mentioned earlier

וואס דאס איז אויך פארבונדן מיט חודש תשרי - ווי דערמאנט פריער

English translation 486

(approximately

(ס"ב.

English translation 487

section 11 and onward)

סי"א ואילך)

English translation 488

in the month of Tishrei the separation and division of one Jew from another is not so apparent,

איז בחודש תשרי ניט ניכר אויף אזוי פיל דער פירוד און אפגעטיילטקייט פון איין אידן פון א צווייטן,

English translation 489

since it is a month abundant in festivals and pilgrimage festivals,

וויבאלד דאס איז א חודש המרובה במועדות ורגלים,

English translation 490

whose nature is that Jews gather together then in the synagogue and study hall,

וואס זייער תכונה איז אז אידן קלייבן זיך דאן צוזאמען בבית הכנסת ובית המדרש,

English translation 491

the distinction between them is nullified and their unity is emphasized.

איז בטל דער חילוק שביניהם און עס איז מודגש זייער אחדות.

English translation 492

And in this there is the general lesson of the third day, "in which 'good' was doubled,"

און אין דעם האט מען די הוראה כללית פון יום שלישי ש"הוכפל בו כי טוב",

English translation 493

"good for heaven and good for creatures" — that there must be the connection of these two matters together.

"טוב לשמים וטוב לבריות" - אז עס דארף זיין דער חיבור פון די ביידע ענינים ביחד.

English translation 494

And as we see it in the aforementioned example of the reading of the Torah,

און ווי מ'זעט עס אין דער דוגמא האמורה פון קריאת התורה,

English translation 495

that the commandment of Torah study,

אז די מצוה פון לימוד התורה,

English translation 496

good for heaven,

טוב לשמים,

English translation 497

is fulfilled at the reading of the Torah in public,

ווערט נתקיים ביי קריאת התורה בציבור,

English translation 498

good for creatures.

טוב לבריות.

English translation 499

And so too in the month of Tishrei,

ועד"ז איז אויך אין חודש תשרי,

English translation 500

the festivals therein and the commandments therein which are connected to "good for heaven,"

אז די מועדות שבו ומצוות שבו וואס זיינען פארבונדן מיט "טוב לשמים",

English translation 501

are in a manner of unity and "good for creatures."

זיינען באופן של אחדות און "טוב לבריות".

English translation 502

This is the practical lesson — that the service must be in a manner that the good for heaven is permeated with good for creatures and vice versa.

וואס דאס איז די הוראה בפועל - אז עס דארף זיין די עבודה אין אן אופן אז דער טוב לשמים איז דורכגענומען מיט טוב לבריות ועד"ז להיפך.

English translation 503

In addition to the general lesson of the third day of the week — there is also,

נוסף צו דער הוראה כללית פון יום השלישי בשבוע - איז דאך אויך פאראן,

English translation 504

as mentioned,

כאמור,

English translation 505

the particular lesson of today's Torah portion,

די הוראה פרטית פון דעם היינטיקן שיעור חומש,

English translation 506

of the third of Parshat Lech Lecha.

פון שלישי לפ' לך לך.

English translation 507

And this lesson applies even to a Jew who is in exile,

וואס די הוראה איז נוגע אפילו צו א אידן וואס געפינט זיך אין גלות,

English translation 508

not only in exile in the Land of Israel,

ניט נאר אין גלות אין ארץ ישראל,

English translation 509

but in exile in "the land of the nations,"75

נאר אין גלות אין "ארץ העמים" 75,

English translation 510

outside the Land,

חוץ לארץ,

English translation 511

and in a time of night and darkness — and this is a lesson that is relevant to practical action.

און אין א זמן של לילה וחושך - און דאס איז א הוראה וואס איז נוגע למעשה בפועל.

English translation 512

In order to extract the lesson from this portion in the Written Torah — there is the explanation in the Oral Torah,

וואס כדי צו ארויסנעמען די הוראה פון דעם שיעור אין תורה שבכתב - האט מען דעם פירוש אין תורה שבע"פ,

English translation 513

as the Rambam brings in the introduction to his book that "all the commandments that were given to Moshe at Sinai were given with their explanation,"

ווי דער רמב"ם ברענגט בהקדמת ספרו אז "כל המצוות שניתנו לו למשה בסיני בפירושן ניתנו",

English translation 514

one must look at the explanation in the Oral Torah on today's section of the Written Torah.

דארף מען קוקן אין דעם פירוש אין תורה שבע"פ אויף דעם היינטיקן חלק אין תורה שבכתב.

English translation 515

The beginning of today's portion is76 — "And also to Lot, who went with Avram, there were flocks, cattle, and tents."

דער אנהויב פון היינטיקן שיעור איז 76 - "וגם ללוט ההולך את אברם הי' צאן ובקר ואוהלים".

English translation 516

That is, just as "Avram was very heavy with livestock"77,

ד.ה. אז אזוי ווי "ואברם כבד מאד במקנה גו'" 77,

English translation 517

so too

אזוי איז אויך

English translation 518

("and also")

("וגם")

English translation 519

was there by Lot a matter of wealth and abundance of flocks and cattle.

געווען ביי לוט'ן אן ענין של עשירות וריבוי צאן ובקר.

English translation 520

On this the Gemara in Bava Kama77 says:

זאגט אויף דעם די גמרא אין בבא קמא *77:

English translation 521

"From where is this matter that people say, 'After the master of property, drag lumber'...

"מנא הא מילתא דאמרי אינשי בתר מרי ניכסי ציבי משוך...

English translation 522

as it is written, 'And also to Lot, who went with Avram, there were flocks, cattle, and tents.'"

דכתיב וגם ללוט ההולך את אברם הי' צאן ובקר ואוהלים".

English translation 523

The content of the matter is,

וואס דער תוכן הדבר איז,

English translation 524

that when one attaches oneself to a "master of property,"

אז בשעת מ'איז זיך מתחבר מיט "מרי נכסי",

English translation 525

a wealthy person,

אן עשיר,

English translation 526

"drag lumber,"

איז "ציבי משוך",

English translation 527

that the "fatness" is drawn to the one who attaches himself to the wealthy person — as by Lot,

אז עס ווערט נמשך דער "שומן" צו דעם וואס איז זיך מתחבר מיטן עשיר - אזוי ווי ביי לוט'ן,

English translation 528

that through his being "going with Avram,"

אז דורך דעם וואס ער איז געווען "הולך עם אברם",

English translation 529

who was a great wealthy person

וואס איז געווען אן עשיר גדול

English translation 530

(as is related before and after at great length),

(כמסופר לפנ"ז ולאח"ז באריכות גדולה),

English translation 531

he also had "flocks and cattle" etc.

האט ער אויך געהאט "צאן ובקר" וכו'.

English translation 532

And from the aforementioned Gemara it is understood,

און פון דער גמרא הנ"ל איז מובן,

English translation 533

that the matter that was by Avraham Avinu became a lesson for the entire world,

אז דער ענין וואס איז געווען ביי אברהם אבינו איז געווארן א לימוד פאר כל העולם כולו,

English translation 534

"people say";

"אמרי אינשי";

English translation 535

for although "He gave us His Torah,"

ווארום כאטש "נתן לנו את תורתו",

English translation 536

with the entire explanation and the essence of the matter and its inner dimension — nevertheless, this is also a source for the "people say" of the seventy nations.

מיטן גאנצן ביאור ועיקר שבדבר ופנימיות הדבר - ביחד עם זה איז דאס אבער אויך א מקור אויף דעם "אמרי אינשי" פון שבעים האומות.

English translation 537

From this there is a lesson regarding practical matters in the service of man:

דערפון האט מען א הוראה בנוגע לפועל אין עבודת האדם:

English translation 538

A person might think to himself — what does it matter who the neighbor is!

א איך קען דאך טראכטן ביי זיך - וואס איז אזוי נוגע ווער דער שכן איז!

English translation 539

The Rambam78 indeed rules,

דער רמב"ם 78 פסק'נט טאקע,

English translation 540

that a Jew must live in a neighborhood where keepers of Torah and commandments live etc.,

אז א איד מוז לעבן אין א שכונה וואו ס'לעבן שומרי תורה ומצוה וכו',

English translation 541

and "do not bring me ... nor to a test"79 etc. — but he is aware of his own strengths,

און "אל תביאני כו' ולא לידי נסיון" 79 וכו' - ער איז אבער מכיר בכחות עצמו,

English translation 542

or he has even heard from a "court" that he can withstand all the temptations and incitements that his neighbors might cause...

אדער ער האט עס גאר געהערט פון א "בית דין" אז ער קען ביישטיין אלע פיתויים והסתות וואס עס קענען אפטאן זיינע שכנים...

English translation 543

then what difference does it make with whom he will be and go?!

איז למאי נפק"מ מיט וועמען ער וועט זיין און גיין?!

English translation 544

And especially in a case where he does not settle with him "forever and ever,"

ובפרט אין א פאל ווען ער באזעצט זיך ניט מיט אים "לעד ולעולמי עולמים",

English translation 545

but rather it is only "the one who goes,"

נאר' עס איז בלויז "ההולך",

English translation 546

he goes with him only on the way...

ער גייט מיט אים בלויז אין וועג...

English translation 547

On this the verse says,

זאגט אויף דעם דער פסוק,

English translation 548

that "people say",

אז "אמרי אינשי",

English translation 549

one should know,

מ'זאל וויסן זיין,

English translation 550

that the "neighbor" with whom one associates influences him,

אז דער "שכן" מיט וועמען מ'גייט ארום איז משפיע אויף אים,

English translation 551

meaning that in this neighbor are dependent his assets and his property and his conduct,

ד.ה. אז אין דעם שכן זיינען תלוי זיינע נכסים און זיין רכוש און זיין הנהגה,

English translation 552

even — his entire existence!

ביז - זיין גאנצע מציאות!

English translation 553

And as is told in the continuation of the parshah — what happened with Lot through the fact that he became a neighbor to the people of Sodom80.

און ווי עס ווערט דערציילט בהמשך הפרשה - וואס איז געווארן מיט לוט'ן דורך דעם וואס ער איז געווארן א שכן לאנשי סדום 80.

English translation 554

One should know,

זאל מען וויסן,

English translation 555

that wherever a self may find itself,

אז וואו א איך זאל זיך נאר געפינען,

English translation 556

and wherever a non-self may find itself,

און וואו א ניט-איך זאל זיך נאר געפינען,

English translation 557

all the more so a guardian of Torah and mitzvos — he should know how much it matters where he settles and who his neighbor is,

עאכו"כ א שומר תורה ומצוות - זאל ער וויסן אויף וויפל עס איז נוגע וואו ער באזעצט זיך און ווער זיין שכן איז,

English translation 558

and not only a neighbor for a long time,

און ניט נאר א שכן אויף א זמן ארוך,

English translation 559

but also a "neighbor" for a short time,

נאר אויך א "שכן" אויף א זמן קצר,

English translation 560

with whom he travels on the road.

מיט וועמען ער גייט בדרך.

English translation 561

And since the Torah says it,

און וויבאלד אז תורה זאגט עס,

English translation 562

it is certain that every Jew has the power to fulfill it,

איז זיכער אז יעדער איד האט בכח דאס אויסצופירן,

English translation 563

because "I do not ask except according to their power"81,

ווייל "איני מבקש כו' אלא לפי כוחן" 81,

English translation 564

and he cannot claim that he has no choice and must go specifically with this one and that one and so forth — because since the Torah says so,

און ער קען ניט טענה'ן אז ער האט ניט קיין ברירה און מוז גיין דוקא מיט דעם און דעם וכיו"ב - ווייל וויבאלד תורה זאגט אזוי,

English translation 565

even that "people say" so,

ביז אז "אמרי אינשי" אזוי,

English translation 566

it is certain that he can fulfill it.

איז זיכער אז ער קען דאס אויספירן.

English translation 567

From this there is also a directive specifically regarding this time

דערפון האט מען אויך א הוראה בנוגע לזמן זה דוקא

English translation 568

(after the month of Tishrei),

(נאך חודש תשרי),

English translation 569

in connection with the education of sons and daughters:

בקשר מיט חינוך הבנים והבנות:

English translation 570

Just as now begins the time of the start of the school year — so now is the appropriate time to arouse regarding the manner and place of education of the children of Israel.

אזוי ווי יעצט הויבט זיך אן דער זמן פון התחלת שנת הלימודים - איז דאך יעצט דער זמן המתאים צו מעורר זיין וועגן דעם אופן ומקום החינוך פון בני ובנות ישראל.

English translation 571

[For although officially the start of the school year was after the middle of the month of Elul or at the end of the month of Elul — however the month of Tishrei is a month abundant with festivals,

[ווארום כאטש באופן רשמי איז די התחלת שנת הלימודים געווען נאך באמצע חודש אלול אדער בסיום חודש אלול - איז אבער חודש תשרי א חודש המרובה במועדות,

English translation 572

then it cannot be the regular daily going to schools,

קען דעמולט ניט זיין די הליכה לבתי ספר בקביעות מדי יום ביומו,

English translation 573

and this begins in the month of Cheshvan,

און דאס הויבט זיך אן בחודש חשון,

English translation 574

a month that is ordinary].

א חודש ע"ד הרגיל].

English translation 575

There are,

עס זיינען דא,

English translation 576

due to our many sins,

בעוונותינו הרבים,

English translation 577

such parents who think — that since in their home they observe kashrus,

אזוינע עלטערן וואס טראכטן זיך - אז וויבאלד ביי זיי אין הויז היט מען כשרות,

English translation 578

even in absolute purity,

ביז על טהרת הקודש,

English translation 579

and in a manner of beautifying the mitzvah,

און באופן של הידור מצוה,

English translation 580

in the most beautiful way — why should one send the child to a place where one must pay tuition and so forth,

אויפן שענסטן אופן - איז וואס דארף מען שיקן דעם קינד אין אן ארט וואו מ'דארף צאלן שכר לימוד וכיו"ב,

English translation 581

and the child will have to travel until he arrives at the school,

און דער קינד וועט זיך דארפן מטלטל זיין ביז ער וועט קומען לבית הספר,

English translation 582

when one can send him to schools that the government has established,

בשעת מ'קען אים שיקן אין בתי ספר וואס די מלוכה האט אויסגעשטעלט,

English translation 583

public schools,

בתי ספר עממיים,

English translation 584

which are in every neighborhood,

וואס דאס איז בכל שכונה ושכונה,

English translation 585

consequently it is nearby;

במילא איז עס בסמיכות מקום;

English translation 586

and the government pays for it...

און די מלוכה צאלט דערפאר...

English translation 587

And what the Jewish child will be so many hours a day with such a child who conducts himself improperly and will be,

אי וואס דער אידישער קינד וועט זיך געפינען כו"כ שעות ביום מיט אזא קינד וואס פירט זיך שלא כדבעי און וועט זיין,

English translation 588

his "neighbor" — the parents think to themselves,

זיין "שכן" - טראכטן ביי זיך די עלטערן,

English translation 589

that it is enough that one tells him beforehand,

אז עס איז גענוג וואס מ'זאגט אים אן לפני זה,

English translation 590

that he should not eat a non-kosher item,

ער זאל ניט עסן א דבר שאינו כשר,

English translation 591

and should make a blessing on every thing,

און זאל מאכן א ברכה אויף יעדער זאך,

English translation 592

with all kinds of precautions,

מיט אלע ערליי זהירות'ן,

English translation 593

and regarding this, that at the end of the day one asks about what he did and what he heard and how he behaved,

ועד"ז דאס וואס בסוף היום פרעגט מען זיך נאך וואס ער האט געטאן און וואס ער האט געהערט און ווי ער האט זיך אויפגעפירט,

English translation 594

and one corrects all matters that require correction;

און מ'פארריכט אלע דברים הצריכים תיקון;

English translation 595

Consequently it is not so relevant who will be his "neighbor" during the day,

במילא איז ניט אזוי נוגע ווער וועט זיין זיין "שכן" במשך היום,

English translation 596

and with whom he "goes",

און מיט וועמען ער איז "הולך",

English translation 597

whether he "goes with Avram",

צי ער איז "הולך עם אברם",

English translation 598

in the same school that "Avram" goes to,

אין דעם זעלבן בית ספר וואס "אברם" גייט,

English translation 599

or he "goes" with "people",

אדער ער איז "הולך" מיט "אינשי",

English translation 600

in the school where "people" go.

אין דעם בית ספר וואו "אינשי" גייען.

English translation 601

On this there is the directive from today's lesson that when it is "he who goes with Avram" it becomes a matter of wealth etc.,

אויף דעם האט מען די הוראה פון היינטיקן שיעור אז בשעת עס איז "ההולך עם אברם" ווערט אן ענין של עשירות וכו',

English translation 602

and from the positive you understand the negative,

ומכלל הן אתה שומע לאו,

English translation 603

that if he goes to schools where there are those who are the opposite of Avram,

אז אויב ער גייט אין בתי ספר וואו עס געפינען זיך די וואס זיינען היפך פון אברם,

English translation 604

like the people of Sodom and so forth,

ווי אנשי סדום וכיו"ב,

English translation 605

or those who are not like Avram — then he must prepare for an undesirable outcome.

אדער די וואס זיינען ניט ווי אברם - דאן דארף ער זיך ריכטן אויף א תוצאה בלתי רצוי'.

English translation 606

And what the parents say that they can prevent it — this is untenable, as is clearly seen from the "people say".

און דאס וואס די עלטערן זאגן אז זיי קענען דאס באווארענען איז דאס ניט אויסגעהאלטן - ווי מען זעט קלאר פון דעם "אמרי אינשי".

English translation 607

And even if it is a doubt — regarding oneself one might want to enter into a doubt,

און אפילו אויב דאס איז א ספק - איז בנוגע צו זיך קען מען וועלן אריינגיין אין א ספק,

English translation 608

but regarding children,

אבער בנוגע צו קינדער,

English translation 609

one sees by nature parents,

זעט מען דאך בטבע הורים,

English translation 610

that when it comes to children they want the best!

אז ווען עס רעדט זיך וועגן קינדער וויל מען דאס בעסטע!

English translation 611

And especially since here in the verse it is stated even regarding Lot,

ובפרט אז דא אין פסוק שטייט עס אפילו בנוגע צו לוט'ן,

English translation 612

about whom Rashi writes82 that Lot was the opposite of the righteous one

וואס רש"י שרייבט 82 אז לוט איז געווען היפך הצדיק

English translation 613

(although Rashi in general is careful with his language83,

(כאטש רש"י בכלל איז זהיר בלשונו 83,

English translation 614

and "the words of the wise are heard gently"84),

און "דברי חכמים בנחת נשמעים" 84),

English translation 615

and therefore Avram wanted to go on a separate path from him — and nevertheless what influenced him was that he was "going with Avram"!

און דערפאר האט אברם געוואלט גיין אין א באזונדער וועג פון אים - ואעפ"כ האט אויף אים משפיע געווען דאס וואס ער איז געווען "הולך עם אברם"!

English translation 616

And the lesson applies both to boys and to girls:

און די הוראה איז נוגע סיי צו אינגעלעך סיי צו מיידעלעך:

English translation 617

Contrary to the opinion of the world that specifically male children need to be nurtured in yeshivas,

שלא כדעת העולם אז דוקא קינדער זכרים דארף מען האדעווען אין ישיבות,

English translation 618

whereas regarding Jewish daughters this is not so relevant, etc.,

משא"כ ביי בנות בישראל איז דאס ניט אזוי נוגע וכו',

English translation 619

because they are exempt from Torah study85,

ווייל זיי זיינען פטור מת"ת 85,

English translation 620

and exempt from positive time-bound commandments86,

און פטור פון מ"ע שהזמ"ג 86,

English translation 621

with all the leniencies that have been found for this,

מיט די אלע היתרים וואס מ'האט אויף דעם געפונען,

English translation 622

or that it appears that they have found —

אדער עס ווייזט אויס אז מ'האט געפונען -

English translation 623

For also regarding Jewish daughters the “goes with Avram” applies,

ווארום אויך ביי בנות בישראל איז נוגע דער "הולך עם אברם",

English translation 624

as above.

וכנ"ל.

English translation 625

Another lesson is derived from the conclusion of today’s Chumash portion:

נאך א הוראה איז פאראן פון דעם סיום פון היינטיקן שיעור חומש:

English translation 626

The conclusion of today’s Chumash portion is87 “And Avram moved his tent, and came and dwelt in the plains of Mamre which are in Chevron,

דער סיום פון היינטיקן שיעור חומש איז 87 "ויאהל אברם ויבוא וישב באלוני ממרא אשר בחברון,

English translation 627

and there he built an altar to Hashem.”

ויבן שם מזבח לה'".

English translation 628

It states in the Midrash88 “Rabbi Abahu said: He built three altars:

שטייט אין מדרש 88 "אר"א ג' מזבחות בנה:

English translation 629

one for the tidings of the Land of Israel,

אחד לבשורת ארץ ישראל,

English translation 630

and one for its acquisition,

ואחד לקנינה,

English translation 631

and one so that his sons would not fall in the Ai

ואחד שלא יפלו בניו

English translation 632

(in the Ai),”

(בעי) ",

English translation 633

and Rashi89 explains the order,

און רש"י 89 איז מבאר דעם סדר,

English translation 634

that the first was for the tidings of the land,

אז דער ערשטער איז געווען לבשורת הארץ,

English translation 635

at the beginning of Parshat Lech Lecha90,

בתחלת פ' לך לך 90,

English translation 636

the second was “so that his sons would not fall in the Ai”

דער צווייטער איז "שלא יפלו בניו בעי"

English translation 637

(this means at the time of the conquest of the land by Yehoshua when there was a war in the Ai91),

(דאס מיינט בשעת כיבוש הארץ ע"י יהושע ווען עס איז געווען א מלחמה בעי 91),

English translation 638

which is the altar that Avram made near “Beit El on the west side of the Ai”92,

וואס דאס איז דער מזבח וואס אברם האט געמאכט ביי "בית אל מים והעי מקדם" 92,

English translation 639

and the third altar,

און דער דריטער מזבח,

English translation 640

which is discussed here,

וועגן וועלכן עס רעדט זיך דא,

English translation 641

in Chevron,

בחברון,

English translation 642

was for the acquisition of the Land of Israel,

איז לקנין ארץ ישראל,

English translation 643

for it is written adjacent to “Arise, walk through the land, for to you will I give it”93.

ווארום עס שטייט בסמיכות צו "קום התהלך בארץ גו' כי לך אתננה" 93.

English translation 644

But why was the third altar specifically in Chevron — it states in another place in the Midrash94 “and one in Chevron,

פארוואס איז אבער דער דריטער מזבח געווען בחברון דוקא - שטייט אין אן אנדער ארט אין מדרש 94 "ואחד בחברון,

English translation 645

the place where they crowned David and where they made a covenant,

מקום שהמליכו בו את דוד ושם כרתו ברית,

English translation 646

as it is said95 ‘And they came and made a covenant with David in Chevron before Hashem.’”

שנאמר 95 ויבואו גו' ויכרתו להם המלך דוד בחברון לפני ה'".

English translation 647

That is, the matter of Chevron is connected with the fact that all Jews,

ד.ה. אז דער ענין פון חברון איז פארבונדן דערמיט וואס אלע אידן,

English translation 648

all twelve tribes, crowned and made David king over themselves,

אלע י"ב שבטים האבן אויף זיך מכתיר וממליך געווען דוד המלך,

English translation 649

in a manner of an eternal covenant,

אין אן אופן של כריתת ברית עד עולם,

English translation 650

until King David Moshiach who is also from the seed of David96 and Shlomo97,

ביז דוד מלכא משיחא וואס איז אויך מזרע דוד 96 ושלמה 97,

English translation 651

until the Rambam connects in his book98 the redemption through Moshiach Tzidkeinu with the redemption through David

ביז אז דער רמב"ם איז מקשר בספרו 98 די גאולה ע"י משיח צדקנו מיט דער גאולה ע"י דוד

English translation 652

(and it is explained at length also in the Gemara Sanhedrin99 in the sections that discuss these matters).

(און עס איז מבואר בארוכה אויך אין גמרא סנהדרין 99 אין די סוגיות וואו עס רעדט זיך וועגן די ענינים).

English translation 653

Until the covenant, David was a king only over the tribe of Yehuda100 etc.,

ביז דער כריתת ברית איז דוד געווען א מלך בלויז אויף שבט יהודה 100 וכו',

English translation 654

but coming to Chevron, all Jews made a covenant with him,

אבער קומענדיק קיין חברון האבן אלע אידן כורת געווען מיט אים א ברית,

English translation 655

that his kingship is an eternal kingship101. A temporary king can also be from the other tribes,

אז זיין מלכות איז א מלכות נצחית 101. א מלך ארעי קען זיין אויך פון שאר השבטים,

English translation 656

and as it was in practice

און ווי ס'איז געווען בפועל

English translation 657

(as the Rambam brings in Hilchot Melachim102)

(ווי דער רמב"ם ברענגט אין הלכות מלכים 102)

English translation 658

— but the matter of eternal kingship is only with the seed of David101,

- אבער דער ענין פון מלכות נצחית איז בלויז ביי זרע דוד 101,

English translation 659

as it is written103 “Your throne shall be established forever” and “I have made a covenant with My chosen one, I have sworn to David My servant,

ווי עס שטייט 103 "כסאך יהי' נכון עד עולם" און "כרתי ברית לבחירי נשבעתי לדוד עבדי,

English translation 660

forever will I establish your seed and build your throne for all generations”*103.

עד עולם אכין זרעך גו' כסאך סלה" *103.

English translation 661

And as stated above,

וכאמור לעיל,

English translation 662

that for this reason the King Moshiach is from the seed of David and Shlomo,

אז מטעם זה איז דער מלך המשיח מזרע דוד ושלמה,

English translation 663

because the kingship of Moshiach is an eternal kingship,

ווייל מלכותו של משיח איז א מלכות נצחית,

English translation 664

the world to come,

עולם התחי',

English translation 665

a redemption after which there is no exile104,

גאולה שאין אחרי' גלות 104,

English translation 666

consequently it must be from the seed of David,

במילא מוז דאס זיין מזרע דוד,

English translation 667

until the language in the Midrashim105 is that

ביז אז דער לשון בבמה מדרשים 105 איז אז

English translation 668

(not only “Tzemach is his name”,

(ניט נאר "צמח שמו",

English translation 669

as the verse states106, but)

כלשון הכתוב 106, נאר)

English translation 670

“David is his name”,

"דוד שמו",

English translation 671

that David himself is the King Moshiach.

אז דוד אליין איז מלכא משיחא.

English translation 672

This is also the explanation of what is said in Kiddush Levanah107

וואס דאס איז אויך דער ביאור אין דעם וואס מ'גייט זאגן אין קידוש לבנה 107

English translation 673

(on Motzaei Shabbat of Parshat Lech Lecha)

(במוצאי שבת פ' לך לך)

English translation 674

“David, King of Israel, lives and endures” — seemingly:

"דוד מלך ישראל חי וקיים" - דלכאורה:

English translation 675

One cannot say that “lives and endures” means in the World to Come,

מען קען ניט זאגן אז "חי וקיים" מיינט בעוה"ב,

English translation 676

because then “what is he telling us?”,

ווייל דעמולט איז "מאי קמ"ל? ",

English translation 677

and what is the connection with Kiddush Levanah and King David — “all108 of Israel have a share in the World to Come”?

און וואס איז דער קשר מיט קידוש לבנה און דוד המלך - "כל 108 ישראל יש להם חלק לעוה"ב"?

English translation 678

Rather, the simple meaning is indeed that he is alive and enduring now and as the king of Israel,

נאר דער פשט איז טאקע אז ער איז חי וקיים איצטער און אלס מלך ישראל,

English translation 679

which includes all the people of Israel,

וואס איז כולל כל עם ישראל,

English translation 680

from “your heads, your tribes” to “your hewer of wood” and “your drawer of water”,

פון "ראשיכם שבטיכם" ביז "חוטב עציך" און "שואב מימיך",

English translation 681

also the women of Israel and the infants of Israel,

אויך נשי ישראל וטף שבישראל,

English translation 682

including the smallest of the small boys and the smallest of the small girls;

ביז קטנים שבקטנים וקטנות שבקטנות;

English translation 683

And this means “David, King of Israel, lives and endures”,

און דאס מיינט "דוד מלך ישראל חי וקיים",

English translation 684

because “they are destined to be renewed like it”109,

ווייל "הם עתידים להתחדש כמותה" 109,

English translation 685

that all Jews,

אז אלע אידן,

English translation 686

of whom David is their “king” who “lives and endures” — will have the true and complete redemption through King David Moshiach!

וואס דוד איז זייער "מלך" וואס איז "חי וקיים" - וועלן האבן די גאולה האמיתית והשלימה ע"י דוד מלכא משיחא!

English translation 687

And the lesson is also now,

און די הוראה האט מען אויך איצטער,

English translation 688

before one actually comes to Kiddush Levanah:

איידער מ'קומט בפועל צו קידוש לבנה:

English translation 689

The redemption is indeed,

די גאולה איז טאקע,

English translation 690

for whatever reason,

מאיזו סיבה שתהי',

English translation 691

not yet come on Monday,

נאך ניט געקומען מאנטאג,

English translation 692

the sixth of Cheshvan,

ששה בחשון,

English translation 693

but nevertheless a siddur lies on the table,

אבער אעפ"כ ליגט א סידור אויפן טיש,

English translation 694

and there one turns to the text of Kiddush Levanah,

און דארט בלעטערט מען אויף צו נוסח קידוש לבנה,

English translation 695

one sees that when Kiddush Levanah comes on Motzaei Shabbat,

זעט מען אז ווען עס קומט קידוש לבנה במוצאי שבת,

English translation 696

one will say "David Melech Yisrael Chai V'Kayam",

וועט מען זאגן "דוד מלך ישראל חי וקיים",

English translation 697

which means that not only is he "Chai V'Kayam" on Motzaei Shabbat,

וואס דאס מיינט אז ניט נאר ער איז "חי וקיים" במוצאי שבת,

English translation 698

but on the Monday before it and the Tuesday before it and all the days before it,

נאר דעם מאנטאג שלפנ"ז און דינסטאג שלפנ"ז וכל הימים שלפנ"ז,

English translation 699

from the moment he became a "Melech Yisrael"!

פון דער רגע וואס ער איז געווארן א "מלך ישראל"!

English translation 700

The very fact that this is told in the Torah is a proof that there is a lesson in it110,

וואס דאס גופא וואס דאס ווערט דערציילט אין תורה איז א באווייז אז אין דעם איז פאראן א הוראה 110,

English translation 701

for the Torah is not a book of nice stories.

ווארום תורה איז ניט א ספר פון סיפורים יפים.

English translation 702

True indeed,

אמת טאקע,

English translation 703

in the Torah there are nice stories spiritually,

אין תורה זיינען פאראן סיפורים יפים ברוחניות,

English translation 704

and also nice physically,

און אויך יפים בגשמיות,

English translation 705

the verse does not depart from its plain meaning111 — but that is not the essence of Torah,

אין מקרא יוצא מדי פשוטו 111 - אבער ניט דאס איז דער ענין פון תורה,

English translation 706

and as it says in the Zohar112 that Heaven forbid to say that the Torah is a book of stories,

און ווי עס שטייט אין זהר 112 אז ח"ו צו זאגן אז תורה איז א ספר של סיפורים,

English translation 707

"like those wicked ones who say that the Torah is nothing but mere stories." Until the Rogatchover brings113,

"ווי לאינון חייבא דאמרי דאורייתא לאו איהי אלא ספורא בעלמא". ביז ווי דער ראָגאַטשאווער ברענגט 113,

English translation 708

that every story in the Torah is not a story but a law and halachah,

אז יעדער סיפור אין תורה איז ניט א סיפור נאר א דין והלכה,

English translation 709

therefore one learns from the stories of the Torah several practical halachot,

וואס דעריבער לערנט מען אפ פון סיפורי התורה כמה הלכות בפועל,

English translation 710

to the point that it becomes a source for laws in the Rambam and in the Shulchan Aruch

ביז אז דאס ווערט א מקור אויף דינים אין רמב"ם און אין שו"ע

English translation 711

(as detailed in the books of the Rogatchover).

(וכמפורט בספרי הרגצ'ובי).

English translation 712

From this comes the lesson and teaching — that since David HaMelech became "Melech Yisrael",

איז דערפון דער לימוד והוראה - אז זינט דוד המלך איז געווארן "מלך ישראל",

English translation 713

he is "Chai V'Kayam" until the end of all generations,

איז ער "חי וקיים" עד סוף כל הדורות,

English translation 714

including the time when one looks in the siddur at the text of Kiddush Levanah

כולל דעם זמן וואס מ'קוקט אין סידור אין דעם נוסח פון קידוש לבנה

English translation 715

(even before the time of Kiddush Levanah actually arrives),

(נאך איידער עס קומט דער זמן פון קידוש לבנה בפועל),

English translation 716

and in perfection this will be expressed in the future,

און בשלימות וועט זיך דאס אויסדריקן לעתיד לבוא,

English translation 717

in the true and complete redemption through David Melech HaMashiach.

בגאולה האמיתית והשלימה ע"י דוד מלכא משיחא.

English translation 718

And based on all the above it is understood — that the third altar that Avraham built corresponds to the third Beit HaMikdash and the third altar of the future,

וע"פ כל הנ"ל איז מובן - אז דער מזבח השלישי שבנה אברהם איז כנגד דעם בית המקדש השלישי ומזבח השלישי דלעתיד,

English translation 719

at the coming of David Melech HaMashiach.

בביאת דוד מלכא משיחא.

English translation 720

From this is also understood the lesson from the conclusion of today's Chumash lesson — regarding "and he built there an altar to Hashem" as "the place where they crowned David":

דערפון איז אויך פארשטאנדיק די הוראה פון דעם סיום פון היינטיקן שיעור חומש - וועגן "ויבן שם מזבח לה'" אלס "מקום שהמליכו בו את דוד":

English translation 721

Avraham was indeed the first Jew,

אברהם איז דאך געווען דער ערשטער איד,

English translation 722

"Avraham was one"114;

"אחד הי' אברהם" 114;

English translation 723

and as we also see in the request for needs in prayer,

און ווי מ'זעט אויך בבקשת הצרכים שבתפלה,

English translation 724

even on Shabbat and Yom Tov,

אפילו בשבת ויו"ט,

English translation 725

that the conclusion of the first blessing is "Magen Avraham"

אז די חתימת הברכה הראשונה איז "מגן אברהם"

English translation 726

(although earlier one mentions "Elohei Yitzchak v'Elohei Yaakov" and "Eloheinu"),

(כאטש מ'דערמאנט פריער "אלקי יצחק ואלקי יעקב" און "אלקינו"),

English translation 727

meaning Avraham is the main point and conclusion and seal.

ד.ה. אברהם איז דער עיקר וסיום וחותם.

English translation 728

Thus by Avraham his service of Hashem was revealed through the offering of sacrifices upon the altar

איז ביי אברהם"ען געווען זיין עבודת השם בגלוי דורך הקרבת קרבנות ע"ג המזבח

English translation 729

(and according to the simple explanation of the language of the Mishnah115 "on the Torah, on the service, and on acts of kindness",

(וכפירוש הפשוט בלשון המשנה 115 "על התורה ועל העבודה ועל גמילות חסדים",

English translation 730

that "service" means the service of sacrifices116,

אז "עבודה" מיינט עבודת הקרבנות 116,

English translation 731

"the Kohanim in their service" in the Beit HaMikdash and in the Mishkan (only afterwards,

"כהנים בעבודתם" בביהמ"ק ובמשכן (נאר לאחרי זה,

English translation 732

in the time of exile it means the service of prayer,

בזמן הגלות מיינט עס עבודת התפלה,

English translation 733

which is also in place of sacrifices117));

וואס אויך במקום קרבנות 117));

English translation 734

and as the simple understanding of the matter,

וכפשטות הענין,

English translation 735

that the offering of sacrifices must be upon the altar118,

אז הקרבת קרבנות מוז זיין ע"ג המזבח 118,

English translation 736

as is the law

ווי דער דין איז

English translation 737

(brought in the Gemara Zevachim119)

(געבראכט אין גמרא זבחים 119)

English translation 738

that even non-Jews who are exempt from all the restrictions of a sacrifice must have a

אז אפילו ניט-אידן וואס זיינען פטור פון אלע הגבלות שבקרבן מוזן זיי האבן א

English translation 739

(unblemished offering,

(קרבן תמים,

English translation 740

although not with the same definitions of unblemished and blemishes as Jews,

כאטש ניט מיט די זעלבע גדרי תמימות ומומין ווי אידן,

English translation 741

and an)

און א)

English translation 742

altar,

מזבח,

English translation 743

a high place120.

א מקום גבוה 120.

English translation 744

And this is also the meaning of the word "Mizbeach" from the word zevach

וואס דאס איז אויך דער טייטש פון ווארט "מזבח" מלשון זבח

English translation 745

(in addition to all the hints and acronyms in this name etc.).

(נוסף אויף אלע רמזים וראשי תיבות שבשם זה וכו').

English translation 746

The Torah tells us,

דערציילט אונז תורה,

English translation 747

that Avram built several altars,

אז אברם האט געבויט כמה מזבחות,

English translation 748

and with each altar he accomplished many matters,

און מיט יעדן מזבח האט ער אויפגעטאן כמה וכמה ענינים,

English translation 749

but when it came to the third altar,

אבער אז ס'איז געקומען דער מזבח השלישי,

English translation 750

it was in Chevron.

איז ער געווען בחברון.

English translation 751

Regarding the city of Chevron, everyone knows that there lie Avraham, Yitzchak, and Yaakov, and Sarah, Rivkah, and Leah,

וואס בנוגע דער שטאט חברון ווייס יעדערער אז דארט ליגן אברהם יצחק ויעקב און שרה רבקה ולאה,

English translation 752

the three Patriarchs and the three Matriarchs,

ג' אבות וג' אמהות,

English translation 753

and also Adam and Chavah

און אויך אדם וחוה

English translation 754

(as brought in the Midrash of our Sages121 — and explained elsewhere the addition in the matter);

(ווי געבראכט אין מדרחז"ל 121 - ונתבאר במקום אחר די הוספה שבדבר);

English translation 755

It is also known what is stated in the Zohar122,

עס איז אויך ידוע וואס עס שטייט אין זהר 122,

English translation 756

that Chevron is from the word chibbur (connection),

אז חברון איז מלשון חיבור,

English translation 757

and this is connected with the coronation of David122,

און דאס איז פארבונדן מיט הכתרת דוד 122,

English translation 758

which is also connected with the fact that at the time of David's coronation there was the "connection" of all the tribes to crown him as king over all of Israel.

וואס דאס איז אויך פארבונדן דערמיט וואס בשעת הכתרת דוד איז דארט געווען דער "חיבור" פון אלע שבטים צו ממליך זיין אים אלס מלך על כל ישראל.

English translation 759

And the point of the matter is — that Chevron means the concept of the coronation of David as king over all of Israel in an eternal manner,

וואס די נקודת הענין איז - אז חברון מיינט דער ענין פון הכתרת דוד למלך על כל ישראל באופן נצחי,

English translation 760

connected with the true and complete redemption of the future,

פארבונדן מיט דער גאולה האמיתית והשלימה דלעתיד,

English translation 761

through David Melech HaMashiach.

ע"י דוד מלכא משיחא.

English translation 762

From this one has the lesson for every Jew:

האט מען דערפון די הוראה צו יעדער אידן:

English translation 763

Every Jew must know,

יעדער איד דארף וויסן,

English translation 764

that every mitzvah that he does must be permeated with the concept of "Chevron,"

אז אין יעדער מצוה וואס ער טוט - דארף דאס זיין דורכגענומען מיט דעם ענין פון "חברון",

English translation 765

with the future redemption.

מיט דער גאולה העתידה.

English translation 766

And as the Ramban123 brings from the Midrash124 on the verse125 "Set up for yourself markers,"

און ווי דער רמב"ן 123 ברענגט פון מדרש 124 אויפן פסוק 125 "הציבי לך ציונים",

English translation 767

that all the mitzvos of this time are only "signs and markers" for the mitzvos of the future,

אז די אלע מצוות שבזמן הזה זיינען בלויז "סימנים וציונים" אויף די מצוות דלעתיד,

English translation 768

which will be in ultimate perfection,

וואס וועלן זיין בתכלית השלימות,

English translation 769

"according to the mitzvos of Your will."126

"כמצות רצונך" 126.

English translation 770

And as is understood simply:

וכמובן בפשטות:

English translation 771

since in the future to come the Beis HaMikdash will be in perfection,

וויבאלד לעתיד לבוא וועט זיין דער בית המקדש בשלימות,

English translation 772

because it will be built by the Holy One, blessed be He,127

היות ער וועט זיין בנוי ע"י הקב"ה 127

English translation 773

("the Sanctuary of Hashem, Your hands established"47),

("מקדש אדנ' כוננו ידיך" 47),

English translation 774

higher than both the building of Shlomo128

העכער סיי פון בנין שלמה 128

English translation 775

(which has special virtues within it)

(וואס האט אין זיך מעלות מיוחדות)

English translation 776

and the Second Beis HaMikdash

און סיי פון בית שני

English translation 777

(about which "the glory of this latter house shall be greater than that of the first"129)

(וואס "גדול יהי' כבוד הבית הזה האחרון מן הראשון" 129)

English translation 778

— certainly the altar will also be in ultimate perfection,

- וועט זיכער זיין אויך דער מזבח דעמולט בתכלית השלימות,

English translation 779

in its original place,130

במקומו הראשון 130,

English translation 780

the same place where the altar was in the Second Beis HaMikdash and in the First Beis HaMikdash

דעם זעלבן מקום וואו דער מזבח איז געווען במקדש השני ובמקדש הראשון

English translation 781

(about which "everything in writing from the hand of Hashem upon me He gave insight"131),

(וואס "הכל בכתב מיד ה' עלי השכיל" 131),

English translation 782

And as the Rambam explains in his work,132

און ווי דער רמב"ם איז מבאר בספרו 132,

English translation 783

the book of laws, Laws133,

ספר הלכות הלכות 133,

English translation 784

that "the place of the altar is very precise,"

אז "המזבח מקומו מכוון ביותר",

English translation 785

and therefore "three prophets ascended with them from the exile,

וואס דערפאר איז "שלשה נביאים עלו עמהם מן הגולה,

English translation 786

one testified to them about the place of the altar,"134

אחד העיד להן על מקום המזבח" 134,

English translation 787

and this is "the place where Avraham built the altar and bound Yitzchak upon it. And it is the place where Noach built... and it is the altar upon which Kayin and Hevel offered,

און דאס איז דער "מקום שבנה בו אברהם המזבח ועקד עליו יצחק. והוא המקום שבנה בו נח כו' והוא המזבח שהקריב בו קין והבל,

English translation 788

and upon it Adam HaRishon offered a sacrifice, and from there Adam was created... from the place of his atonement he was created"135 — yet in this very matter there will be a perfection in the future to come.

ובו הקריב אדם הראשון קרבן ומשם נברא כו' אדם ממקום כפרתו נברא" 135 - איז אבער אין דעם גופא וועט זיין א שלימות לעתיד לבוא.

English translation 789

And from this it is understood regarding every mitzvah that a Jew does,

און דערפון איז מובן בנוגע צו יעדער מצוה וואס א איד טוט,

English translation 790

including the matter of "in all your ways know Him" and "all your deeds should be for the sake of Heaven,"

כולל דעם ענין פון "בכל דרכיך דעהו" און "כל מעשיך יהיו לשם שמים",

English translation 791

that all this is only "markers" toward the fulfillment of the mitzvos in perfection in the future to come,

וואס אויך דאס איז א דין אין שו"ע - אז דאס אלץ איז בלויז "ציונים" צו דעם קיום המצוות בשלימות לעתיד לבוא,

English translation 792

when the mitzvos will be in ultimate perfection.

ווען די מצוות וועלן זיין בתכלית השלימות.

English translation 793

And this brings about a "longing,"

וואס דאס ברענגט צו א "בענקעניש",

English translation 794

that at the time of fulfilling a mitzvah, a Jew longs for the time when the fulfillment of mitzvos will be "according to the mitzvos of Your will."

אז בשעת קיום המצוה בענקט זיך א איך צו דעם זמן ווען קיום המצוות וועט זיין "כמצות רצונך".

English translation 795

And this very thing,

וואס דאס גופא,

English translation 796

the fulfillment of mitzvos in this time as "markers,"

דער קיום המצוות בזמן הזה אלס "ציונים",

English translation 797

hastens the third altar and the third Beis HaMikdash.

איז ממהר דעם מזבח השלישי וביהמ"ק השלישי.

English translation 798

Therefore, when a Jew does a mitzvah,

איז בשעת א איד טוט א מצוה,

English translation 799

including also "all your deeds for the sake of Heaven,"

כולל אויך "כל מעשיך לשם שמים",

English translation 800

he must at the time of the act long and strive for the ability to fulfill the mitzvos "according to the mitzvos of Your will."

דארף ער בשעת מעשה בענקען און שטרעבן צו דער מעגלעכקייט צו מקיים זיין די מצוות "כמצות רצונך".

English translation 801

And since he yearns and desires to be able to fulfill the mitzvah that comes after the mitzvah he is doing now,

און היות אז ער גארט און וויל קענען מקיים זיין די מצוה וואס קומט נאך דער מצוה וואס ער טוט יעצט,

English translation 802

already in the manner of "according to the mitzvos of Your will" — this becomes "his needs,"

שוין באופן פון "כמצות רצונך" - ווערט דאס "צרכיו",

English translation 803

consequently he has the mitzvah to request his true needs,

במילא האט ער די מצוה לבקש צרכיו האמיתיים,

English translation 804

that the mitzvah should be "according to the mitzvos of Your will."

אז די מצוה זאל זיין "כמצות רצונך".

English translation 805

And we have the promise,

און מ'האט דאך די הבטחה,

English translation 806

as the Rambam136 rules as halachah, that "

ווי דער רמב"ם 136 פסק'נט להלכה, אז "

English translation 807

(always137)

(לעולם 137)

English translation 808

every person should see himself throughout the entire year as if he is half meritorious... and likewise the entire world

צריך כל אדם שיראה עצמו כל השנה כולה כאילו חציו זכאי כו' וכן כל העולם

English translation 809

(the whole138)

(כולו 138)

English translation 810

half meritorious...,

חציו זכאי כו',

English translation 811

if he performs one mitzvah, behold he tips himself and the entire world to the scale of merit and brings salvation and deliverance to himself and to them."

עשה מצוה אחת הרי הכריע את עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות וגרם לו ולהם תשועה והצלה".

English translation 812

And this is the lesson from the conclusion of today's lesson — that the first Jew made three altars

וואס דאס איז די הוראה פון דעם סיום פון היינטיקן שיעור - אז דער ערשטער איד האט געמאכט ג' מזבחות

English translation 813

(and according to one version139 four altars),

(ולגירסא אחת 139 ד' מזבחות),

English translation 814

but the conclusion

אבער דער סיום

English translation 815

(in the daily Chumash lesson)

(בשיעור החומש היומי)

English translation 816

was the altar that he made in Chevron,

איז געווען דער מזבח שעשה בחברון,

English translation 817

connected with the covenant that all Jews made that Dovid HaMelech should be king over Yisrael in the manner of "alive and enduring" forever.

פארבונדן מיט דעם ברית וואס אלע אידן האבן כורת געווען אז דוד המלך זאל זיין למלך ישראל באופן פון "חי וקיים" לעולם.

English translation 818

And one effects that he should be not only "king of Yisrael,"

און מ'פועל'ט אז ער זאל זיין ניט נאר "מלך ישראל",

English translation 819

but also a king of the entire world,

נאר אויך א מלך כל העולם כולו,

English translation 820

which is the concept of Moshiach,

וואס דאס איז ענינו של משיח,

English translation 821

when "then140 I will turn to the peoples a pure language, that they may all call upon the name of Hashem, to serve Him141 with one accord"

ווען "אז 140 אהפוך אל עמים שפה ברורה לקרוא כולם בשם הוי' לעבדו 141 שכם אחד"

English translation 822

(as the Rambam explains at length142),

(ווי דער רמב"ם איז מבאר בארוכה 142),

English translation 823

and the kingship will be Hashem's.143

והיתה לה' המלוכה 143.

English translation 824

And the more one increases in our deeds and our service,

און וואס מערער מען איז מרבה אין מעשינו ועבודתינו,

English translation 825

and especially through contemplation on all that was said,

ובפרט ע"י ההתבוננות בכל האמור,

English translation 826

the closer and faster one has the fulfillment of the prophecy "and behold, one like a son of man came with the clouds of heaven."144

אלץ נעענטער און שנעלער האט מען דעם קיום היעוד פון "וארו עם ענני שמיא" 144,

English translation 827

One stands in the Holy Land,

שטייט מען אין ארץ הקודש,

English translation 828

and in Yerushalayim the holy city,

און אין ירושלים עיר הקודש,

English translation 829

and on the holy mountain,

און אויפן הר הקודש,

English translation 830

the Har HaBayis,

הר הבית,

English translation 831

until "the Sanctuary of Hashem, Your hands established" at the third altar,

ביז אין "מקדש אד' כוננו ידיך" במזבח השלישי,

English translation 832

in the third Beis HaMikdash,

בבית המקדש השלישי,

English translation 833

"the Sanctuary of Hashem, Your hands established."

"מקדש אד' כוננו ידיך".

English translation 834

In addition to the connection of today with a specific part of the weekly parshah

נוסף אויף דער שייכות פון היינטיקן טאג מיט א חלק מסויים אין פרשת השבוע

English translation 835

(as above),

(כנ"ל),

English translation 836

there is also a general connection with the entirety of the sedrah.

איז אויך דא די שייכות כללית מיט כללות הסדרה.

English translation 837

And this is also relevant to today's lesson — as we see that also the verses of today's lesson

וואס דאס איז נוגע אויך אין דעם היינטיקן שיעור - ווי מ'זעט אז אויך די פסוקים פון היינטיקן שיעור

English translation 838

(from the third to the fourth aliyah)

(פון שלישי ביז רביעי)

English translation 839

are called by the name "Parshas Lech."

ווערן אנגערופן בשם "פ' לך".

English translation 840

And from this it is understood,

ומזה מובן,

English translation 841

that also from the generality of the parshah one must take a lesson in the service of man to his Maker,

אז אויך פון כללות הפרשה דארף מען ארויסנעמען א הוראה בעבודת האדם לקונו,

English translation 842

not only the "avod avditi"145 of this day,

ניט נאר דער "עביד עבידתי'" 145 פון יום זה,

English translation 843

but also the "avod avditi" of this week.

נאר אויך דער "עביד עבידתי'" פון שבוע זה.

English translation 844

And as an example, as it was in the Holy Temple,

ובדוגמא ווי ס'איז געווען בבית המקדש,

English translation 845

that there were kohanim designated for the service of each and every day,146

אז עס זיינען געווען די כהנים המיוחדים לעבודת כל יום ויום 146,

English translation 846

all of whom belonged to the same "mishmar" that was appointed over the entire week,

וואס זיי אלע האבן געהערט צו דעם זעלבן "משמר" וואס איז געווען ממונה על כל השבוע,

English translation 847

and each day of the days of the week there were kohanim from a different "beit av" which belong to the same "mishmar".147

און יעדן טאג מימות השבוע זיינען געווען כהנים פון אן אנדערן "בית אב" וועלכע געהערן צום זעלבן "משמר" 147.

English translation 848

And accordingly it is understood regarding the parshah of the week,

ועד"ז איז מובן בנוגע צו פרשת השבוע,

English translation 849

that in addition to the unique aspect of each day in the parshah of the week, there is a unique service for the entire week connected with the parshah of the week.

אז נוסף צו דעם ענין המיוחד שבכל יום בפרשת השבוע איז פאראן אן עבודה מיוחדת בכל השבוע הקשורה עם פרשת השבוע.

English translation 850

The general service of today's parshah of the week is connected with the name of the parshah,

די עבודה כללית פון היינטיקער פרשת השבוע איז פארבונדן מיט שם הפרשה,

English translation 851

"its name by which it is called in the Holy Tongue",148

"שמו אשר יקראו לו בלשון הקודש" 148,

English translation 852

and that is Parshas Lech.

וואס דאס איז פרשת לך.

English translation 853

For in the matter of "Lech"

וואס אין דעם ענין פון "לך"

English translation 854

(from the term "halichah" [going])

(מלשון הליכה)

English translation 855

the general concept is emphasized, that a Jew in his service must be a "mehalech" [one who goes].

איז מודגש דער ענין כללי אז א איד בעבודתו דארף זיין א "מהלך".

English translation 856

And as is known149 what is stated in the verse150 "And I will give you goers among these standing ones",

וכידוע 149 וואס עס שטייט אין פסוק 150 "ונתתי לך מהלכים בין העומדים האלה",

English translation 857

that the angels are called "standing ones",

אז די מלאכים ווערן אנגערופן "עומדים",

English translation 858

but Jews, through their service, are called "goers",

משא"כ אידן ע"י עבודתם ווערן אנגערופן "מהלכים",

English translation 859

because "and Your people are all righteous",151

ווארום "ועמך כולם צדיקים" 151,

English translation 860

they are all going and ascending in their level in the study of Torah and fulfillment of the mitzvos,

זיינען זיי אלע הולך ועולה במדריגתם בלימוד התורה וקיום המצוות,

English translation 861

in a manner of "they will go from strength to strength".152

באופן פון "ילכו מחיל אל חיל" 152.

English translation 862

And this is accomplished specifically through the descent of the soul below,

וואס דאס ווערט אויפגעטאן דוקא דורך ירידת הנשמה למטה,

English translation 863

because even the soul, when it is above, is called "standing ones",

ווארום אויך די נשמה זייענדיק למעלה ווערט אנגערופן "עומדים",

English translation 864

"as Hashem lives, before Whom I stood",153

"חי ה' אשר עמדתי לפניו" 153;

English translation 865

and specifically through the descent of the soul from a high roof to a deep pit,

און דוקא דורך ירידת הנשמה מאיגרא רמה לבירא עמיקתא,

English translation 866

there is a great elevation in the soul,

ווערט אן עלי' גדולה אין דער נשמה,

English translation 867

even higher than the place from which it "descended",

נאך העכער פון דעם מקום פון וואנען "ירדה",

English translation 868

a matter of "halichah" [going],

אן ענין של "הליכה",

English translation 869

"they will go from strength to strength".

"ילכו מחיל אל חיל".

English translation 870

And this also brings the continuation of the verse — "He will appear, Elokim, in Tzion",154

און דאס ברענגט אויך דעם המשך הכתוב - "יראה אל אלקים בציון" 154,

English translation 871

because through our deeds and our service the future redemption is brought down,

ווארום ע"י מעשינו ועבודתינו קומט אראפ די גאולה העתידה,

English translation 872

in a manner of "He will appear, Elokim, in Tzion",

באופן פון "יראה אל אלקים בציון",

English translation 873

a revelation of Elokus in a manner of sight, etc.

גילוי אלקות באופן של ראי' וכו'.

English translation 874

And the matter of "Lech Lecha" is also connected with the day of the 7th of MarCheshvan — as has been discussed several times at length.

וואס דער ענין פון "לך לך" איז אויך פארבונדן מיטן טאג פון ז' חשון - כמדובר כמה פעמים בארוכה.

English translation 875

Just as this is regarding the generality of the aforementioned lesson — so too is it in the explanations in the inner dimension of Torah,

אזוי ווי דאס איז בנוגע צו כללות ההוראה הנ"ל - אזוי איז אויך אין די ביאורים אין פנימיות התורה,

English translation 876

Toras HaChassidus,

תורת החסידות,

English translation 877

that there are explanations and maamarim on many and many verses of this parshah,

אז עס זיינען דא ביאורים ומאמרים אויף כמה וכמה פסוקים פון דעם פרשה,

English translation 878

as printed in Ohr HaTorah, etc.,

ווי אפגעדרוקט אין אור התורה וכו',

English translation 879

and there are also explanations on the general concept of "Lech Lecha", etc.

און ס'איז אויך דא ביאורים אויף כללות הענין פון לך לך וגו'.

English translation 880

Maamar (similar to a sichah)

מאמר (כעין שיחה)

English translation 881

beginning with the words "Lech Lecha".

ד"ה לך לך.

English translation 882

It is also customary lately to pause on the daily Rambam study.

ס'איז אויך רגיל לאחרונה זיך אפשטעלן אויף דעם שיעור הרמב"ם היומי.

English translation 883

And this is according to the custom that has spread lately in many places and throughout the Jewish diaspora,

וואס דאס איז ע"פ המנהג שנתפשט לאחרונה בכמה מקומות ובתפוצות ישראל,

English translation 884

the study of the Rambam's lesson of three chapters per day,

לימוד שיעור הרמב"ם שלשה פרקים ליום,

English translation 885

in order to complete it within one year.155

ע"מ לסיימו במשך שנה אחת 155.

English translation 886

And this is similar to the custom to complete the entire Written Torah each and every year

וואס דאס איז ע"ד המנהג לסיים כל התורה שבכתב מדי שנה בשנה

English translation 887

(and this is the simple custom — as the Rambam brings),

(וואס דאס איז דער מנהג הפשוט - ווי דער רמב"ם ברענגט),

English translation 888

because the book Mishneh Torah of the Rambam is similar to the Written Torah scroll of Moshe Rabbeinu,

ווארום דער ספר משנה תורה פון רמב"ם איז בדוגמת ספר תורה שבכתב פון משה רבינו,

English translation 889

as the Rambam himself connects them in his introduction,

ווי דער רמב"ם אליין איז זיי מקשר בהקדמתו,

English translation 890

that "therefore I called the name of this compilation Mishneh Torah, because a person first reads the Written Torah

אז "לפיכך קראתי שם חיבור זה משנה תורה לפי שאדם קורא בתורה שבכתב תחלה

English translation 891

[the Torah of Moshe ben Amram,

[תורת משה בן עמרם,

English translation 892

Moshe Rabbeinu],

משה רבינו],

English translation 893

and afterwards reads this

ואח"כ קורא בזה

English translation 894

(Mishneh Torah,

(משנה תורה,

English translation 895

the Torah of Moshe ben Maimon],

תורת משה בן מיימון],

English translation 896

and knows from it the entire Oral Torah" — accordingly it is understood,

ויודע ממנו תורה שבעל פה כולה" - במילא איז מובן,

English translation 897

that just as156 with the Torah of Moshe one completes it each and every year,

אז ע"ד 156 ווי ביי תורת משה איז מען איר מסיים מדי שנה בשנה,

English translation 898

similarly one must endeavor regarding the study of the entire Torah,157

מעין זה דארף מען זיך אויך משתדל זיין בנוגע צו לימוד כל התורה כולה 157,

English translation 899

at least as it is brought down "halachos, halachos",

עכ"פ ווי זי איז אראפגעבראכט "הלכות הלכות",

English translation 900

in a concise and clear language,

בלשון קצרה וברורה,

English translation 901

which is relevant to everyone "from small to great"158

וואס איז שייך צו יעדערן "לקטן ולגדול" 158

English translation 902

(just as the Torah of Moshe which is "an inheritance of the congregation of Yaakov",159

(אזוי ווי תורת משה וואס איז "מורשה קהילת יעקב" 159,

English translation 903

for great and small),

לגדול ולקטן),

English translation 904

therefore one completes the Rambam each and every year through the study of three chapters each day.

איז מען דעריבער מסיים דעם רמב"ם מדי שנה בשנה ע"י לימוד ג"פ בכל יום.

English translation 905

And since the custom has become even more widespread and accepted — this further emphasizes and strengthens the custom.

וואס וויבאלד דער מנהג איז נאך מערער נתפשט געווארן און נתקבל געווארן - איז דאס נאכמער מדגיש ומחזק דעם מנהג.

English translation 906

And particularly according to the ruling of the Rambam160 that any enactment and custom that has been accepted and spread throughout all the Jewish diaspora,

ובפרט לויט פסק הרמב"ם 160 אז יעדער תקנה ומנהג וואס איז נתקבל ונתפשט געווארן בכל תפוצות ישראל,

English translation 907

it receives the force of a positive commandment and a prohibition — so it is understood also regarding this custom,

באקומט עס א תוקף פון א מ"ע ומל"ת - איז אזוי מובן אויך בנוגע למנהג זה,

English translation 908

that this is "the custom of Israel is Torah",161

אז דאס איז "מנהג ישראל תורה היא" 161,

English translation 909

and especially since this is a custom that is connected with the study of the Torah of Israel,

ובפרט אז דאס איז א מנהג וואס איז פארבונדן מיט לימוד תורת ישראל,

English translation 910

and in the Torah of Israel itself this is such a book that comes in continuation to the Torah of Moshe ben Amram,

און אין תורת ישראל גופא איז דאס אזא ספר וואס קומט בהמשך צו תורת משה בן עמרם,

English translation 911

and a book of "halachos, halachos".

און א ספר של "הלכות הלכות".

English translation 912

And from all this it is understood – so there is certainly a lesson in today's lesson in Rambam,

ומכל זה מובן - אז ס'איז זיכער דא א לימוד אין היינטיקן שיעור אין רמב"ם,

English translation 913

which is in the laws of the Red Heifer,

וואס איז אין הלכות פרה אדומה,

English translation 914

chapters 2, 3, 4.

פרקים ב' ג' ד'.

English translation 915

In the study of today's Rambam lesson itself, there are two parts:

אין דעם לימוד פון היינטיקן שיעור רמב"ם גופא זיינען דא צוויי חלקים:

English translation 916

First of all,

קודם כל,

English translation 917

one has the actual study of the law in Rambam.

האט מען דעם עצם לימוד ההלכה אין רמב"ם.

English translation 918

And in addition to this, and together with this, there are several matters of ethics and proper character traits and good character traits, etc.,

ונוסף לזה וביחד עם זה זיינען דא כמה ענינים של מוסר ומדות נכונות ומדות טובות וכו',

English translation 919

as the Rambam emphasizes at the conclusion and seal of the Laws of Me'ilah,

ווי דער רמב"ם איז מדגיש בסיום וחותם הלכות מעילה,

English translation 920

that "it is fitting for a person to contemplate the statutes of the holy Torah and to know their ultimate purpose according to his ability, etc." and at the end of the Laws of Temurah he writes:

אז "ראוי לאדם להתבונן במשפטי התורה הקדושה ולידע סוף ענינם כפי כחו כו'" און בסוף הל' תמורה שרייבט ער:

English translation 921

"Although all the statutes of the Torah are decrees, etc., it is fitting to contemplate them,

"אע"פ שכל חוקי התורה גזירות הם כו' ראוי להתבונן בהן,

English translation 922

and whatever reason you can give for them, give a reason,

וכל מה שאתה יכול ליתן לו טעם תן לו טעם,

English translation 923

for the early Sages said162 that King Solomon understood most of the reasons for all the statutes of the Torah," and the Rambam elaborates:

הרי אמרו חכמים הראשונים 162 שהמלך שלמה הבין רוב הטעמים של כל חוקי התורה" און דער רמב"ם פירט אויס:

English translation 924

"And most of the laws of the Torah are only, etc., to correct the opinions and to straighten all deeds, etc." – which is a matter of "ethics,"

"ורוב דיני התורה אינן אלא כו' לתקן הדעות וליישר כל המעשים כו'" - וואס דאס איז אן ענין של "מוסר",

English translation 925

and also a matter of "piety,"

און אויך אן ענין של "חסידות",

English translation 926

because the matter of a pious person is that his service should be beyond the letter of the law

ווארום ענינו של חסיד איז דאך אז זיין עבודה זאל זיין לפנים משורת הדין

English translation 927

(as discussed and explained in various places,

(כמדובר ומבואר בכ"מ,

English translation 928

and also printed,163

און אויך געדרוקט 163,

English translation 929

and this is not the place to repeat it,

ואין כאן המקום לחזור על זה,

English translation 930

only to mention it in the manner of "give to the wise and he will become wiser"164).

נאר בלויז צו דערמאנען באופן פון "תן לחכם ויחכם עוד" 164).

English translation 931

But first one must learn the laws according to their simple meaning,

נאר פריער דארף מען לערנען די הלכות כפשוטן,

English translation 932

and afterwards one must derive from them the lesson and instruction in the service of Hashem,

און שפעטער דארף מען דערפון ארויסנעמען דעם לימוד והוראה בעבודת ה',

English translation 933

for "Hashem commanded us to do all these statutes – to fear Hashem"165,

ווארום "ויצוונו ה' לעשות את כל החוקים האלה - ליראה את ה'" 165,

English translation 934

i.e., the intention of Torah and mitzvos is matters of fear of Hashem,

ד.ה. דער מכוון פון תומ"צ איז ענינים פון יראת הוי',

English translation 935

matters of character traits, etc.

עניני מדות וכו'.

English translation 936

And regarding our matter:

ובנוגע לעניננו:

English translation 937

At the beginning of today's lesson,

אין אנהויב פון היינטיקן שיעור,

English translation 938

the beginning of chapter 2 of the Laws of the Red Heifer,166

אנהויב פרק ב' פון הלכות פרה אדומה 166,

English translation 939

the Rambam writes:

שרייבט דער רמב"ם:

English translation 940

"Additional stringencies were made regarding the purity of the Red Heifer, and great precautions were taken regarding impurity from the dead in all its procedures,

"מעלות יתירות עשו בטהרת פרה אדומה והרחקות גדולות הרחיקו מטומאת המת בכל מעשי',

English translation 941

because it is valid with a tevul yom, lest they come to treat it lightly,

מפני שהיא כשירה בטבולי יום חשו שמא יבואו לזלזל בה,

English translation 942

and because of this, when they separate the kohen who burns it, they separate him to a prepared chamber in the Temple courtyard..

ומפני זה כשמפרישין הכהן השורף אותה מפרישין אותו ללשכה מוכנת בעזרה..

English translation 943

Seven days before the burning of the heifer, they separate the kohen who burns it from his house,

שבעת ימים קודם שריפת הפרה מפרישין כהן השורף אותה מביתו,

English translation 944

just as they separate the Kohen Gadol for the service of Yom Kippur, etc."

כשם שמפרישין כ"ג לעבודת יוהכ"פ וכו'".

English translation 945

And the reason for that which "it is valid with a tevul yom" is

וואס דער טעם אויף דעם וואס "כשרה בטבולי יום" איז

English translation 946

(as the Rambam explains beforehand,167

(ווי דער רמב"ם איז מבאר לפנ"ז 167,

English translation 947

in the lesson of the 6th of Cheshvan),

אין דעם שיעור פון ו' חשון),

English translation 948

because "the Sadducees would say that the work of the heifer is only valid with those who have waited for sunset,

ווייל "הצדוקין היו אומרים שאין מעשה הפרה כשר אלא במעורבי שמש,

English translation 949

therefore the court in the Second Temple would render the kohen who burns the heifer impure with a creeping animal or the like, and he would immerse and afterwards engage in it,

לפיכך היו ב"ד בבית שני מטמאין את הכהן השורף את הפרה בשרץ וכיוצא בו וטובל ואח"כ עוסק בה,

English translation 950

in order to nullify the words of these wicked ones who teach from what arises in their minds, not from the received tradition."

כדי לבטל דברי אלו הזדים שמורים מהעולה על רוחם לא מן הקבלה".

English translation 951

So since "it is valid with a tevul yom – lest they come to treat it lightly,"

איז וויבאלד אז "כשרה בטבולי יום - חשו שמא יבואו לזלזל בה",

English translation 952

and therefore they made "additional stringencies" and "great precautions," etc.

און דעריבער האט מען געמאכט "מעלות יתירות" און "הרחקות גדולות" וכו'.

English translation 953

Thus there arises a contradiction:

קומט דא אויס א דבר והיפוכו:

English translation 954

The entire reason why the heifer is valid with a tevul yom,

די גאנצע זאך פארוואס פרה איז כשרה בטבולי יום,

English translation 955

is "to nullify the words of these wicked ones who teach from what arises in their minds,"

איז "לבטל דברי אלו הזדים שמורים מהעולה על רוחם",

English translation 956

to nullify the matter of innovating one's own things – and together with this, regarding the heifer they are stringent with several stringencies and additional requirements,

צו מבטל זיין דעם ענין פון מחדש זיין אייגענע זאכן - און ביחד עם זה איז מען ביי פרה מחמיר כמה חומרות ומעלות,

English translation 957

matters that are from the words of the Scribes that are not from the Torah,

ענינים שמדברי סופרים וואס זיינען ניט מן התורה,

English translation 958

but were added based on human enactment

נאר זיינען צוגעקומען ע"פ תקנת בני אדם

English translation 959

(indeed the Sages,

(טאקע חכמים,

English translation 960

but human beings),

אבער בני אדם),

English translation 961

and as the Rambam emphasizes so many times in the continuation of the lesson that these are additional stringencies that specifically the Sages innovated,

און ווי דער רמב"ם איז מדגיש כו"כ פעמים בהמשך השיעור אז דאס זיינען מעלות יתירות וואס דוקא די חכמים האבן מחדש געווען,

English translation 962

with the practical differences resulting from this, etc.

מיט די נפק"מ לפועל דערפון וכו'.

English translation 963

And nevertheless – the Sages innovated this,

און אעפ"כ - האבן דאס חכמים מחדש געווען,

English translation 964

so that they would not treat it lightly,

כדי שלא יזלזלו בה,

English translation 965

because "it is valid with a tevul yom" to refute the opinion of the Sadducees.

ווייל "כשרה בטבול יום" להוציא מלבן של צדוקין.

English translation 966

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 967

Why does the Rambam use the matter of "it is valid with a tevul yom,"

צוליב וואס נוצט דער רמב"ם דעם ענין פון "כשרה בטבול יום",

English translation 968

which is a "contradiction"

וואס איז א "דבר והיפוכו"

English translation 969

(as above)

(כנ"ל)

English translation 970

as a reason for the concern of light treatment – when he could have brought a stronger and greater proof for the possibility of the matter of light treatment:

אלס טעם אויפן חשש פון זלזול - בשעת ער האט געקענט ברענגען א שטארקערע און גערעסרע ראי' אויף אפשריות ענין הזלזול:

English translation 971

The matter of tevul yom, etc., is only a matter of beautification – but one finds a matter of "deficiency" in the Red Heifer that could cause more of a concern of light treatment:

דער ענין פון טבול יום וכו' איז דאך בלויז אן ענין של הידור - מ'געפינט דאך אבער אן ענין "לגריעותא" אין פרה אדומה וואס קען גורם זיין מער צו א חשש של זלזול:

English translation 972

There is a condition regarding all offerings that they must be offered specifically "inside,"

ס'איז א תנאי אין אלע קרבנות אז מען דארף זיי מקריב זיין דוקא "בפנים",

English translation 973

in Jerusalem and in the Holy Temple;168

אין ירושלים און אין ביהמ"ק 168;

English translation 974

however, regarding the Red Heifer, a primary condition is that all its procedures are specifically outside, outside the three camps,169

משא"כ ביי פרה אדומה איז א תנאי עיקרי אז כל מעשי' בחוץ דוקא חוץ לשלש מחנות 169,

English translation 975

and this is a Torah law!

און דאס איז דין תורה!

English translation 976

So here we are speaking about a concern of light treatment on the part of the ignorant,

וואס דא רעדט זיך דאך וועגן א חשש זלזול מצד עמי-הארצים,

English translation 977

who do not delve into the depths of the law,

וואס קלייבן זיך ניט פאנאנדער אין בוריו של דין,

English translation 978

so ostensibly the matter of "its procedures are outside" is more of a concern that leads to light treatment than the matter of it being valid with a tevul yom.

איז לכאורה דער ענין פון "מעשי' בחוץ" מער א חשש המביא לידי זלזול איידער דער ענין פון כשרה בטבול יום.

English translation 979

Everyone knows,

יעדערער ווייס,

English translation 980

that all offerings,

אז אלע קרבנות,

English translation 981

whether for an unintentional sin or for an intentional sin

סיי על השוגג סיי על המזיד

English translation 982

(where there are offerings for an intentional sin170)

(דארט וואו ס'איז דא קרבנות במזיד 170)

English translation 983

must be offered specifically "inside,"

מוז מען מקריב זיין דוקא "בפנים",

English translation 984

and if one offers them outside,

און אויב מ'איז זיי מקריב בחוץ,

English translation 985

not only does it not count for him as an offering,

איז ניט נאר וואס לא עלה לו לשם קרבן,

English translation 986

but it is even a matter of transgression — and here by the red heifer, "its actions are outside" specifically!

נאר עס איז גאר אן ענין של עבירה - און דא ביי פרה אדומה איז "מעשי' בחוץ" דוקא!

English translation 987

So why does the Rambam not bring this matter as a reason for concern of disrespect?

איז פארוואס ברענגט ניט דער רמב"ם דעם ענין אלס טעם אויף חשש זלזול.

English translation 988

Also, one must understand:

אויך דארף מען פארשטיין:

English translation 989

The Rambam brings171 that the red heifer is from "consecrated property for the Temple treasury"

דער רמב"ם ברענגט 171 אז פרה אדומה איז פון "קדשי בדק הבית"

English translation 990

(not like other offerings which are "consecrated for the altar")

(ניט ווי שאר הקרבנות וואס זיינען "קדשי מזבח")

English translation 991

— this too is seemingly a reason for concern of disrespect;

- איז לכאורה אויך דאס א טעם של חשש זלזול;

English translation 992

why then does the Rambam not bring this reason?

פארוואס-זשע ברענגט ניט דער רמב"ם דעם טעם?

English translation 993

And although these reasons are not brought in the Oral Torah,

ואע"פ אז די טעמים ברענגען זיך ניט אין תושבע"פ,

English translation 994

and the Gemara brings only the reason of being fit for one who immersed that day — nevertheless, it is known the Rambam's method that he explicitly adds reasons of his own,

און די גמרא ברענגט בלויז דעם טעם פון כשרה בטבול יום - איז דאך ידוע שיטת הרמב"ם אז ער איז בפירוש מוסיף טעמים משלו,

English translation 995

if this is merely a reason acceptable by intellect,

אויב דאס איז בלויז א טעם המתקבל ע"פ שכל,

English translation 996

and he brings his own verses,

און ער ברענגט פסוקים משלו,

English translation 997

not verses that the Gemara brings — if this is a matter that is more acceptable to the intellect,

ניט פסוקים וואס די גמרא ברענגט - אויב דאס איז אן ענין וואס איז מער מתקבל על השכל,

English translation 998

according to the simple meaning of the verses and the simple meaning of the law

בפשטות הכתובים ובפשטות ההלכה

English translation 999

(as it stands in the principles of the Rambam172,

(ווי עס שטייט אין כללי הרמב"ם 172,

English translation 1000

without any disputant on the matter).

מבלי שום חולק בדבר).

English translation 1001

Seemingly, one could explain this,

לכאורה וואלט מען דאס געקענט מבאר זיין,

English translation 1002

that in truth this is not a matter that causes concern for disrespect by the red heifer,

אז באמת איז דאס ניט קיין ענין הגורם לחשש זלזול ביי פרה אדומה,

English translation 1003

because we find it in other matters and offerings in the Torah

ווייל מ'געפינט עס אין נאך ענינים וקרבנות שבתורה

English translation 1004

(as the Tzemach Tzedek brings them all together in his Sefer HaMitzvos173),

(ווי דער צמח צדק ברענגט זיי אלע צוזאמען בספר המצוות שלו 173),

English translation 1005

both by the "scapegoat,"

סיי ביי "שעיר המשתלח",

English translation 1006

whose entire service is "to Azazel in the wilderness"174,

וואס כל עבודתו איז "לעזאזל המדברה" 174,

English translation 1007

where "its pushing is its slaughter"175,

וואס דארט איז "דחיתו זוהי שחיטתו" 175,

English translation 1008

and also by the "eglah arufah"176,

און סיי ביי "עגלה ערופה" 176,

English translation 1009

which is specifically outside the city,

וואס איז מחוץ לעיר דוקא,

English translation 1010

even outside Jerusalem177,

אפילו ניט מחוץ לירושלים 177,

English translation 1011

because they do not judge the eglah arufah in Jerusalem since it was not divided among the tribes178,

ווייל אין דנין עגלה ערופה בירושלים היות אז לא נתחלקה לשבטים 178,

English translation 1012

it must be

דארף עס זיין

English translation 1013

(the decapitation of the heifer)

(די עריפת העגלה)

English translation 1014

specifically by a stream that is outside the Temple and Jerusalem and outside the city.

דוקא על נחל שמחוץ לביהמ"ק וירושלים ומחוץ לעיר.

English translation 1015

According to this, one could say,

וואס לפי זה וואלט מען געקענט זאגן,

English translation 1016

that therefore the matter of the red heifer that "its actions are outside" will not cause disrespect — because we find this matter also by the scapegoat and by the eglah arufah.

אז דעריבער וועט דער ענין שבפרה אדומה וואס "מעשי' בחוץ" ניט גורם זיין צו זלזול - ווייל מ'געפינט דעם ענין אויך ביי שעיר המשתלח און ביי עגלה ערופה.

English translation 1017

The truth, however, is that the opposite is logical — for the aforementioned reason, one must be concerned for a matter of disrespect also by the scapegoat and eglah arufah,

דער אמת איז אבער אז איפכא מסתברא - מטעם הנ"ל דארף מען גאר חושש זיין צו אן ענין של זלזול אויך ביי שעיר המשתלח און עגלה ערופה,

English translation 1018

because their actions are outside!

ווייל מעשיהן בחוץ!

English translation 1019

For here we are speaking to an "am ha'aretz" and the like — when one will tell him,

ווארום דא רעדט מען דאך צו אן "עם הארץ" וכיו"ב - איז בשעת מ'וועט אים זאגן,

English translation 1020

that all other offerings are specifically before Hashem,

אז אלע אנדערע קרבנות זיינען דוקא לפני ה',

English translation 1021

inside,

בפנים,

English translation 1022

because they are consecrated for the altar,

ווייל זיי זיינען קדשי מזבח,

English translation 1023

but the red heifer and the others are specifically outside,

משא"כ פרה אדומה און די אנדערע זיינען דוקא בחוץ,

English translation 1024

and a matter of consecrated property for the Temple treasury — it seemingly brings out a feeling that can lead to disrespect!

און אן ענין של קדשי בדק הבית - ברענגט עס ארויס לכאורה א הרגש וואס קען ברענגען לידי זלזול!

English translation 1025

And the explanation of this is:

וי"ל הביאור בזה:

English translation 1026

That which the red heifer's actions are outside,

דאס וואס פרה אדומה מעשי' בחוץ,

English translation 1027

does not indicate any matter of "inferiority"

ווייזט ניט אויף קיין ענין של "גריעותא"

English translation 1028

(which could lead to disrespect),

(וואס קען ברענגען לידי זלזול),

English translation 1029

because a red heifer is from the outset not an offering,

איז ווייל א פרה אדומה איז מלכתחילה ניט קיין קרבן,

English translation 1030

there is no presumption that it must be specifically inside.

איז ניטא קיין הוה אמינא אז זיי דארף זיין דוקא בפנים.

English translation 1031

And as the Rambam says171,

און ווי דער רמב"ם זאגט 171,

English translation 1032

that "all that disqualify consecrated items for the altar disqualify the heifer,

אז "כל הפוסלין את הקדשים למזבח פוסלין את הפרה,

English translation 1033

and although it is like consecrated property for the Temple treasury, since Scripture called it a sin-offering";

ואע"פ שהיא כקדשי בדק הבית הואיל וקראה הכתוב חטאת";

English translation 1034

i.e., in truth it is not a sin-offering,

ד.ה. באמת איז דאס ניט קיין חטאת,

English translation 1035

rather it is only "Scripture called it a sin-offering."

נאר עס איז בלויז "קראה הכתוב חטאת".

English translation 1036

Consequently, it is understood,

במילא איז מובן,

English translation 1037

that that which "its actions are outside" does not cause a concern of disrespect,

אז דאס וואס "מעשי' בחוץ" איז ניט גורם צו א חשש של זלזול,

English translation 1038

because one does not compare the red heifer to other consecrated items for the altar whose actions are inside.

ווייל מ'פארגלייכט סיי ווי ניט פרה אדומה צו אנדערע קדשי מזבח וואס מעשיהן בפנים.

English translation 1039

In other words:

אין אנדערע ווערטער:

English translation 1040

The matter of "disrespect" that comes from that which "its actions are outside" need not be guarded against — because its holiness is indeed no more than consecrated property for the Temple treasury,

דעם ענין ה"זלזול" וואס קומט דערפון וואס "מעשי' בחוץ" דארף מען ניט באווארענען - ווייל קדושתה איז טאקע מערניט ווי קדשי בדק הבית,

English translation 1041

there does not apply to it any matter of the obligation of absence of disrespect regarding the matters related to this.

איז ניט חל אין דעם קיין ענין של חיוב העדר הזלזול בנוגע צו די ענינים השייכים לזה.

English translation 1042

[So too by eglah arufah and scapegoat — that since according to the Torah their actions are outside, indeed there is no concern of disrespect in them,

[וואס אזוי איז אויך ביי עגלה ערופה און שעיר המשתלח - אז וויבאלד ע"פ תורה איז מעשיהן בחוץ איז טאקע אין זיי ניטא קיין חשש זלזול,

English translation 1043

for according to the Torah they do not have the category of an offering (whose actions are inside).

ווארום ע"פ תורה האבן זיי ניט קיין גדר קרבן (וואס מעשיו בפנים).

English translation 1044

The heifer whose neck is broken had many restrictions

עגלה ערופה האט אירע גדרים

English translation 1045

(that it has no blemish and has not yet borne a yoke),

(אשר אין בה מום אשר לא עלה עלי' עול),

English translation 1046

and similarly the scapegoat had many restrictions — but since they are not sacrifices offered on the altar, whose service is performed inside,

און עד"ז שעיר המשתלח האט כמה וכמה גדרים - אבער היות זיי זיינען ניט קדשי מזבח וואס מעשיהם בפנים,

English translation 1047

we do not find regarding them concerns of desecration of sacred offerings,

געפינט מען ניט ביי זיי חששות פון ביזוי הקדשים,

English translation 1048

and on the contrary,

ואדרבה,

English translation 1049

the Mishnah179 relates concerning the "designated man"180 "and they made a ramp for him because of the Babylonians who would pull out his hair and say to him, 'Take and go out, take and go out'"

די משנה 179 דערציילט בנוגע דעם "איש עתי" 180 "וכבש עשו לו מפני הבבליים שהיו מתלשים בשערו ואומרים לו טול וצא טול וצא"

English translation 1050

("and do not delay our iniquities with us any longer" — Rashi).

("ואל תשהה עוונותינו אצלנו עוד" - פרש"י).

English translation 1051

From this it is understood

וואס מזה מובן,

English translation 1052

that matters whose service is performed outside

אז די ענינים וואס מעשיהן בחוץ,

English translation 1053

have other restrictions.

האבן אנדערע גדרים].

English translation 1054

Where one must guard against the concern of disrespect,

וואו דארף מען באווארענען חשש זלזול,

English translation 1055

when it comes to the laws of impurity and purity of the red heifer,

ווען עס קומט צו דיני טומאה וטהרה פון פרה אדומה,

English translation 1056

which is indeed a part of the laws of the red heifer,

וואס דאס איז דאך א חלק פון דיני פרה אדומה,

English translation 1057

therefore they instituted additional stringencies,

האט מען דעריבער געמאכט מעלות יתירות,

English translation 1058

so that one should not be disrespectful because it is valid with immersion that day. But because its service is outside, such disrespect will not arise in the simple sense of the matter,

מען זאל ניט מזלזל זיין מצד דעם וואס כשרה בטבול יום. אבער מצד דעם וואס מעשי' בחוץ וועט אזא זלזול ניט ארויסקומען כפשטות הענין,

English translation 1059

since one will not initially compare it to sacrifices offered on the altar.

ווייל מ'וועט איר מלכתחילה ניט פארגלייכן מיט קדשי מזבח.

English translation 1060

And one could elaborate on this,

ויש להאריך בזה,

English translation 1061

but due to the time we only state the point of the explanation,

אבער מצד השעה זאגט מען נאר די נקודת הביאור,

English translation 1062

and give to the wise and he will become wiser,

ותן לחכם ויחכם עוד,

English translation 1063

and whoever has a better answer, "may blessing come upon him."

און דער וואס האט א בעסערן תירוץ איז "תבוא עליו ברכה".

English translation 1064

Another puzzling matter exists in today's lesson of the Rambam — at the end of chapter 3:

נאך אן ענין תמוה איז פאראן אין היינטיקן שיעור רמב"ם - בסוף פ"ג:

English translation 1065

The Rambam writes there: "And nine red heifers were performed from the time they were commanded this commandment until the destruction of the Second Temple,

דער רמב"ם שרייבט דארט "ותשע פרות אדומות נעשו משנצטוו במצוה זו עד שחרב הבית בשני',

English translation 1066

the first was made by Moses our teacher,

ראשונה עשה משה רבינו,

English translation 1067

the second was made by Ezra,

שני' עשה עזרא,

English translation 1068

and seven from Ezra until the destruction of the Temple,

ושבע מעזרא עד חורבן הבית,

English translation 1069

and the tenth will be made by the King Moshiach, may he be revealed speedily, amen, may it be His will."

והעשירית יעשה המלך המשיח מהרה יגלה אמן כן יהי רצון".

English translation 1070

What is seemingly not understood is the relevance of this matter to a book of "laws of laws":

וואס לכאורה איז ניט מובן די שייכות פון דעם ענין צו א ספר "הלכות הלכות":

English translation 1071

What is the practical difference of how many heifers were made,

למאי נפק"מ וויפל פרות האט מען געמאכט,

English translation 1072

and that the tenth heifer will be made by Moshiach?

און אז די פרה העשירית וועט מאכן משיח.

English translation 1073

Regarding the general matter, one could say

איז בנוגע צו כללות הענין קען מען זאגן

English translation 1074

(with difficulty or at length),

(בדוחק אדער בהרחבה),

English translation 1075

that since the Rambam in his book also speaks about the laws that will be in the days of Moshiach,

אז וויבאלד דער רמב"ם בספרו רעדט אויך וועגן די הלכות וואס וועלן זיין לימות המשיח,

English translation 1076

he wants to bring here that Moshiach will make a red heifer,

וויל ער דא ברענגען אז משיח וועט מאכן א פרה אדומה,

English translation 1077

and since he already brings this — he already adds the entire Midrash from its beginning,

און אז ער ברענגט שוין דאס - איז ער שוין מוסיף דעם גאנצן מדרש מתחלתו,

English translation 1078

about all ten heifers etc.,

וועגן די אלע עשר פרות וכו',

English translation 1079

to explain the sequence of events — but how does the phrase "may he be revealed speedily" fit here?

צו מסביר זיין די השתלשלות הענינים - אבער ווי פאסט דא דער לשון "מהרה יגלה"?

English translation 1080

This too can be resolved with difficulty — because there is a law in the laws181 of kings and their wars and King Moshiach182 that one must be "awaiting his coming"

איז אויך דאס קען מען מיישב זיין בדוחק - ווארום ס'איז א דין אין הלכות 181 מלכים ומלחמותיהם ומלך המשיח 182 אז עס דארף זיין דער "מחכה לביאתו"

English translation 1081

("I await him every day that he will come"183),

("אחכה לו בכל יום שיבוא" 183),

English translation 1082

therefore the Rambam adds "may he be revealed speedily."

דעריבער איז דער רמב"ם מוסיף "מהרה יגלה".

English translation 1083

But it remains not understood why he adds "amen, may it be His will"? This is not a matter of halachah,

עס בלייבט אבער ניט מובן וואס ער איז מוסיף "אמן כן יהי רצון"? דאס איז ניט קיין ענין של הלכה,

English translation 1084

but rather a matter of prayer,

נאר אן ענין של תפלה,

English translation 1085

so how does it belong there?!

איז ווי באלאנגט עס דא?!

English translation 1086

Granted, if the Rambam had brought it in the laws of Moshiach

בשלמא אויב דער רמב"ם וואלט עס געבראכט אין הלכות משיח

English translation 1087

(at the end of the laws of kings and their wars),

(בסוף הל' מלכים ומלחמותיהם),

English translation 1088

one could say with difficulty,

וואלט מען געקענט זאגן בדוחק,

English translation 1089

that there it is relevant to say that there must also be a prayer regarding this;

אז דארט איז נוגע צו זאגן אז עס דארף זיין אויך א תפלה בזה;

English translation 1090

but what relevance does it have in the laws of the red heifer?!

אבער וואס איז דאס נוגע אין הלכות פרה אדומה?!

English translation 1091

Rather, from this there is a lesson regarding the manner in which one must be "awaiting his coming":

נאר דערפון האט מען א הוראה בנוגע דעם אופן ווי עס דארף זיין "מחכה לביאתו":

English translation 1092

When one mentions Moshiach,

בשעת א איך דערמאנט משיח'ן,

English translation 1093

even in "laws of laws",

אפילו אין "הלכות הלכות",

English translation 1094

he must always add "may he be revealed speedily, amen, may it be His will"!

דארף ער אלע מאל מוסיף זיין אז "מהרה יגלה אמן כן יהי רצון"!

English translation 1095

It has no special connection specifically to the red heifer,

עס האט ניט קיין שייכות מיוחדת צו פרה אדומה בפרט,

English translation 1096

rather it has a connection to "may he be revealed speedily",

נאר דאס האט א שייכות צו "מהרה יגלה",

English translation 1097

that since one mentions Moshiach,

אז וויבאלד מ'דערמאנט משיח'ן,

English translation 1098

even incidentally in the laws of the red heifer

אפילו בדרך אגב אין הלכות פרה אדומה

English translation 1099

(as we find several laws that the Rambam brings incidentally even not in their place,

(ווי מ'געפינט כמה הלכות וואס דער רמב"ם ברענגט בדרך אגב אויך שלא במקומם,

English translation 1100

more than once)

מער ווי איין מאל)

English translation 1101

— one must immediately add "amen, may it be His will"184!

- דארף מען גלייך מוסיף זיין "אמן כן יהי רצון" 184!

English translation 1102

Therefore the Rambam could not wait until he would come to the conclusion of his book where he speaks about the laws of Moshiach

דערפאר האט דער רמב"ם ניט געקענט ווארטן ביז ער וועט קומען לסיום ספרו וואו ער רעדט וועגן הלכות משיח

English translation 1103

(which took ten years,

(וואס דאס האט גענומען צען יאר,

English translation 1104

as is known that the writing of the Rambam's book took "about ten years"185),

כידוע אז כתיבת ספר הרמב"ם האט געדויערט "כמו עשר שנים" 185),

English translation 1105

because "I believe etc. in the coming of Moshiach etc. I await him every day that he will come",

ווארום "אני מאמין כו' בביאת המשיח כו' אחכה לו בכל יום שיבוא",

English translation 1106

so he immediately adds "amen, may it be His will."

איז ער גלייך מוסיף "אמן כן יהי רצון".

English translation 1107

This is the practical lesson from this book of "laws of laws" — that when a Jew speaks about Moshiach,

וואס דאס איז די הוראה בפועל פון דעם ספר "הלכות הלכות" - אז בשעת א איד רעדט וועגן משיח'ן,

English translation 1108

that Moshiach will do something, he must immediately add "may he be revealed speedily",

אז משיח וועט עפעס טאן. דארף ער גלייך מוסיף זיין אז "מהרה יגלה",

English translation 1109

and also a prayer and hope — "for Your salvation we hope all day"186 — "amen, may it be His will"!

און אויך א תפלה ותקוה - "לישועתך קוינו כל היום" 186 - "אמן כן יהי רצון"!

English translation 1110

Since we have already mentioned Moshiach, here is the place to mention another matter *186:

אז מ'דערמאנט שוין וועגן משיח'ן איז כאן המקום להזכיר נאך אן ענין *186:

English translation 1111

A wise man pointed out to me

העירני חכם אחד

English translation 1112

(as the language in several books),

(ווי דער לשון בכמה ספרים),

English translation 1113

from the words of the Chida in his book Midbar Kedmos, letter Kuf, entry Kivui

פון דברי החיד"א בספרו מדבר קדמות אות ק' ערך קיווי

English translation 1114

(hope),

(האָפענונג),

English translation 1115

where he brings the explanation of the blessing "The sprout of David Your servant may You speedily cause to sprout, and his horn be raised through Your salvation, for Your salvation we hope all day,"

וואו ער ברענגט דעם פירוש הברכה "את צמח דוד עבדך מהרה תצמיח וקרנו תרום בישועתך כי לישועתך קוינו כל היום",

English translation 1116

"for His saying 'for Your salvation' is not understood,

"דאומרו כי לישועתך אינו מובן,

English translation 1117

what reason is it?" and he explains that "And if you say that we have no merit, nevertheless cause to sprout, for Your salvation we hope,

מה נתינת טעם היא?" און איז מפרש אז "וכי תימא שאין לנו זכות מ"מ תצמיח כי לישועתך קוינו,

English translation 1118

and we have the hope,

ויש לנו הקיווי,

English translation 1119

and for the reward of the hope it is fitting that You redeem us."

ובשכר הקיווי כדאי שתגאלנו".

English translation 1120

Here we have a decisive proof against those who ask - from where do we know that one must pray for the coming of Moshiach every day,

האט מען דא א ראי' ניצחת צו די וואס פרעגן - פון וואנען ווייס מען אז מ'דארף בעטן ביאת המשיח בכל יום,

English translation 1121

and what will it help?

און וואס וועט דאס העלפן?

English translation 1122

It was established in the text of the Amidah prayer

האט מען קובע געווען אין נוסח תפלת העמידה

English translation 1123

(which was established by the Men of the Great Assembly),

(שנקבע ע"י אנשי כנה"ג),

English translation 1124

that "The sprout of David Your servant may You speedily cause to sprout etc. for Your salvation we hope all day,"

אז "את צמח דוד עבדך מהרה תצמיח כו' כי לישועתך קוינו כל היום",

English translation 1125

meaning that there must be three times every day the request for the coming of Moshiach.

ד.ה. אז עס דארף זיין ג"פ בכל יום די בקשה אויף ביאת המשיח.

English translation 1126

And in this we have the explanation of the Chida,

און אין דעם האט מען דעם פירוש פון חיד"א,

English translation 1127

that the hope and prayer itself causes the redemption to indeed come in a manner of "speedily cause to sprout"

אז די תקוה ותפלה גופא איז גורם אז די גאולה זאל טאקע קומען באופן פון "מהרה תצמיח"

English translation 1128

(like the language of the Rambam "speedily he will be revealed").

(ע"ד לשון הרמב"ם "מהרה יגלה").

English translation 1129

For the Chida is accepted as a halachic authority,

וואס דער חיד"א איז אנגענומען אלס פוסק,

English translation 1130

and many halachos are brought in his name

און מ'ברענגט כמה הלכות משמו

English translation 1131

(from his book "Chaim Shaal" and the like),

(פון ספרו "חיים שאל" וכיו"ב),

English translation 1132

and his opinions are also brought in many places in the inner dimension of the Torah,

און מ'ברענגט אויך בכ"מ זיינע דיעות אין פנימיות התורה,

English translation 1133

the secrets of the Torah.

סודות התורה.

English translation 1134

And especially since the explanation of the Chida is printed in his book,

ובפרט אז דער פירוש פון חיד"א איז אפגעדרוקט בספרו,

English translation 1135

and it has spread everywhere.

און ס'איז נתפשט געווארן בכל מקום.

English translation 1136

Regarding this there is an explanation of the Radak where he also speaks about the matter of hope and demand for the coming of Moshiach - in startling words:

עד"ז איז פאראן א פירוש פון רד"ק וואס דארט רעדט ער אויך וועגן דעם ענין פון תקוה ותביעה אויף ביאת המשיח - באותיות מבהילים:

English translation 1137

In his commentary at the end of the book of Shmuel II he writes 187 regarding the plague that was in the days of David,

בפירושו בסוף ספר שמואל ב' שרייבט ער 187 בנוגע דער מגיפה וואס איז געווען בימי דוד,

English translation 1138

that "all these thousands who fell in the days of David fell only because they did not demand the Holy Temple;

אז "כל האלפים האלה שנפלו בימי דוד לא נפלו אלא ע"י שלא תבעו בית המקדש;

English translation 1139

and behold, it is a fortiori:

והרי דברים קל וחומר:

English translation 1140

And if those in whose days it was not and it was not destroyed in their days fell for not demanding it,

ומה אם אלו שלא הי' בימיהם ולא חרב בימיהם נפלו על שלא תבעו אותו,

English translation 1141

we, in whose days it was and it was destroyed in our days,

אנו שהיה בימינו וחרב בימינו,

English translation 1142

all the more so;

על אחת כמה וכמה;

English translation 1143

therefore the elders and prophets instituted to place in the mouth of Israel to pray three times every day 'Return Your Presence to Zion and the order of Your service to Jerusalem, Amen, may it be Your will, Selah.'"

לפיכך התקינו זקנים ונביאים ליטע בפיהם של ישראל להיות מתפללים שלשה פעמים בכל יום השב שכינתך לציון וסדר עבודתך לירושלים אמן כן יהי רצון סלה".

English translation 1144

From this we also have the instruction of how strong the demand must be for the building of the Holy Temple and the coming of Moshiach.

האט מען דאך פון דעם אויך די הוראה ווי שטארק עס מוז זיין די תביעה אויף בנין ביהמ"ק וביאת המשיח.

English translation 1145

And regarding practical application:

ובנוגע לפועל:

English translation 1146

Since both of these books are not so readily available,

אזוי ווי די ביידע ספרים זיינען ניט אויף אזויפיל מצוי,

English translation 1147

and there are Jews who do not know of this Chida and of this Radak

און עס זיינען דא אידן וואס ווייסן ניט פון דעם חיד"א און פון דעם רד"ק

English translation 1148

(as I hear from the arguments that are made regarding this entire matter)

(ווי איך הער פון די טענות וואס מ'האט צו דעם גאנצן ענין)

English translation 1149

- it is worthwhile that this be printed in a newspaper.

- איז כדאי אז מען זאל דאס אפדרוקן אין צייטונג.

English translation 1150

Not in my name - because then it will become a matter,

ניט בשמי - ווארום דעמולט וועט עס ווייטער ווערן א זאך,

English translation 1151

that since so-and-so said thus, one must say the opposite,

אז וויבאלד פלוני האט געזאגט אזוי דארף מען זאגן פארקערט,

English translation 1152

"the reverse is logical",

"איפכא מסתברא",

English translation 1153

as is known the debate in such matters 188,

כידוע די שקו"ט בכיו"ב 188,

English translation 1154

which is not the place to elaborate on this.

וואס אין כאן המקום להאריך בזה.

English translation 1155

Rather, it should be printed "in the name of the one who said it",

נאר מען זאל דאס אפדרוקן "בשם אומרו",

English translation 1156

and especially since "whoever says something in the name of the one who said it brings redemption to the world" 189,

ובפרט אז "כל האומר דבר בשם אומרו מביא גאולה לעולם" 189,

English translation 1157

and to copy the language of the Radak at the end of Shmuel *189 and the language of the Chida,

און מעתיק זיין דעם לשון הרד"ק בסוף שמואל *189 און לשון החיד"א,

English translation 1158

who was indeed later

וואס איז טאקע געווען שפעטער

English translation 1159

(than the Radak)

(פון רד"ק)

English translation 1160

but was also a great one in Israel,

אבער אויך געווען א גדול בישראל,

English translation 1161

and accepted by all the Jewish people in all the diasporas,

ומקובל על כל עם ישראל בכל התפוצות,

English translation 1162

and to explain,

און מסביר זיין,

English translation 1163

that since these books are not so readily available,

אז וויבאלד די ספרים אינם מצויים כל כך,

English translation 1164

therefore one copies the language.

איז מען דעריבער מעתיק דעם לשון.

English translation 1165

Another matter regarding this - and with an introduction:

נאך אן ענין בזה - ובהקדם:

English translation 1166

Just as I receive various letters,

אזוי ווי איך באקום פארשידענע בריוו,

English translation 1167

I received a letter from a woman that she is very frightened,

האב איך באקומען א בריוו פון א פרוי אז זי איז זייער דערשראקן,

English translation 1168

because she received a letter in English

ווייל זי האט באקומען א בריוו אויף ענגליש

English translation 1169

(and she writes to me also in English),

(און זיי שרייבט מיר אויך אויף ענגליש),

English translation 1170

in which the writer of the letter writes to her that she should copy the letter in ten copies and send them to ten different people,

וואס דער כותב המכתב שרייבט איר אז מען זאל דעם בריוו מעתיק זיין בעשר העתקות און פאנאנדערשיקן צו צען באזונדערע מענטשן,

English translation 1171

and in this merit she will have a reward;

און בזכות זה וועט זיי האבן א שכר;

English translation 1172

and he adds - that "from the positive you understand etc.",

און איז מוסיף - אז "מכלל הן אתה שומע וכו'",

English translation 1173

that if she does not send it to ten people - it is not possible to say what will happen to her,

אז אויב זי וועט דאס ניט שיקן צו צען מענטשן - איז ניט שייך צו זאגן וואס וועט טרעפן מיט איך,

English translation 1174

and she should know that "it already happened",

און זיי זאל וויסן אז "כבר הי'",

English translation 1175

it was thus and thus etc.

ס'איז געווען אזוי און אזוי וכו'.

English translation 1176

This letter is "full of nonsense";

דער בריוו איז "מלא שטויות";

English translation 1177

but since she received the letter,

אבער אזוי ווי זי האט באקומען דעם בריוו,

English translation 1178

and she does not know from whom,

און זי ווייס ניט פון וועמען,

English translation 1179

and from where that person got her "address" etc. - she wrote me a letter,

און פון וואנען יענער האט איר "כתובת" וכו' - האט זי מיך אנגעשריבן א בריוו,

English translation 1180

whether she should fulfill what is written there to be free of doubt.

צי זי זאל מקיים זיין וואס עס שטייט דארט לצאת מידי ספק.

English translation 1181

Self-understood,

זעלבסטפארשטענדלעך,

English translation 1182

that I answered that it is written "Do not be dismayed by the signs of heaven"190,

אז איך האב איך געענטפערט אז עס שטייט "מאותות השמים אל תחתו" 190,

English translation 1183

even from "the signs of heaven" — moon and sun etc.,

אפילו פון "אותות השמים". לבנה ושמש וכו',

English translation 1184

and on the contrary "the nations are dismayed by them"190,

ואדרבה "יחתו הגויים מהמה" 190,

English translation 1185

that this is a gentile custom to frighten oneself from such things,

אז דאס איז א גוי'אישער מנהג צו שרעקן זיך פון אזוינע זאכן,

English translation 1186

therefore she should tear up the letter and forget about it and divert her mind from it.

במילא זאל זי צורייסן דעם בריוו און פארגעסן פון דעם און מסיח דעת זיין מזה.

English translation 1187

Afterwards I began to think:

דערנאך האב איך אנגעהויבן טראכטן:

English translation 1188

Why does one tell me such a thing?

צוליב וואס דערציילט מען מיר אזא זאך?

English translation 1189

Seemingly, this is a simple matter,

לכאורה איז דאך דאס א דבר הפשוט,

English translation 1190

and especially since I do not know her nor she me — she heard the name, she asks what to do.

ובפרט אז ניט איך קען איר ניט זי קען מיר - זי האט געהערט דעם נאמען פרעגט זי וואס צו טאן.

English translation 1191

Until I caught myself,

ביז איך האב זיך געכאפט,

English translation 1192

that presumably there is in this a positive aspect.

אז מסתמא איז אין דעם פאראן אן ענין חיובי.

English translation 1193

Because every matter in the world one must seek how to utilize it for matters of holiness191.

ווארום יעדער ענין אין וועלט דארף א איך זוכן ווי אים אויסצונוצן פאר עניני קדושה 191.

English translation 1194

If this is a forbidden thing — a Jew must negate it;

אויב דאס איז א דבר האסור - דארף דאס א איד שולל זיין;

English translation 1195

but if this is a thing in which there is no prohibition — one must consider,

אבער אויב דאס איז א זאך אין וועלכער עס איז ניטא קיין איסור - דארף מען באטראכטן,

English translation 1196

perhaps one can utilize it in "all your deeds shall be for the sake of Heaven".

אפשר קען מען דאס אויסנוצן אין "כל מעשיך יהיו לשם שמים".

English translation 1197

And regarding our matter:

ובנוגע לעניננו:

English translation 1198

When it is about a good matter,

בשעת עס רעדט זיך וועגן אן ענין טוב,

English translation 1199

and there is a possibility,

און ס'איז דא א מעגלעכקייט,

English translation 1200

or a doubt or a doubt of a doubt,

אדער א ספק וספק-ספיקא,

English translation 1201

that perhaps Jews who do not know about this good matter will become aware of it — one can use the same method of writing letters in such a way that the recipient should send out ten copies of each letter!

אז אפשר אידן וואס ווייסן ניט וועגן דעם ענין טוב וועלן זיך דערוויסן מזה - קען מען דאך נוצן די זעלבע וועג פון שרייבן מכתבים באופן אז דער מקבל זאל ארויסשיקן עשר העתקות פון יעדער מכתב!

English translation 1202

And as is known regarding gold,

וע"ד הידוע בנוגע לזהב,

English translation 1203

that "correspondingly" one used gold for idolatry192,

אז מה-דאך "לעומת זה" איז זיך משתמש בזהב בשביל ע"ז 192,

English translation 1204

even though "the world was not worthy to use gold,

כאטש וואס "לא הי' העולם ראוי להשתמש בזהב,

English translation 1205

and why was it created,

ולמה נברא,

English translation 1206

but for the Beit HaMikdash"193,

אלא בשביל ביהמ"ק" 193,

English translation 1207

because of which they used gold for idols for 26 generations until there was the Mishkan and the Temple of Solomon194,

וואס צוליב דעם האט מען 26 דורות גענוצט זהב אויף אלילים ביז ס'איז געווען דער משכן ומקדש שלמה 194,

English translation 1208

so too regarding the matter of "chain letters"

אזוי איז אויך בנוגע צו דעם ענין פון "טשיין לעטערס"

English translation 1209

(chain letters):

(מכתבי שרשרת):

English translation 1210

Heaven forbid to write threats upon Jews,

רחמנא ליצלן שרייבן איומים אויף אידן,

English translation 1211

or even upon non-Jews — when writing to a Jew one must write only blessings!

אדער אפילו אויף ניט-אידן - אז מ'שרייבט צו א אידן דארף מען שרייבן בלויז ברכות!

English translation 1212

And he will ask — from where will he take a blessing for a Jew whom he does not know and does not know — the Torah has already warned "and I will bless those who bless you"195:

איי וועט ער פרעגן - פון וואנען וועט ער נעמען א ברכה פאר א אידן וואס ער קען ניט און ווייס ניט - האָט שוין תורה באַוואָרנט "ואברכה מברכיך" 195:

English translation 1213

When you want to have a blessing for yourself, you do not seek any "special reasons" for the matter;

בשעת דו ווילסט האָבן אַ ברכה פאר זיך זוכסטו דאָך ניט קיין "טעמים מיוחדים" לדבר;

English translation 1214

just as you have needs — you want the Almighty to give you the matters;

אזוי ווי דו האסט צרכים - ווילסטו דער אויבערשטער זאל דיר געבן די ענינים;

English translation 1215

if you have merited — it is good;

האסטו פארדינט - איז גוט;

English translation 1216

if you have not merited — He should give it to you as a gift —

האסטו ניט פארדינט - זאל ער דיר דאס געבן במתנה -

English translation 1217

The Torah gives the advice for this — "and I will bless those who bless you",

זאגט תורה דערויף די עצה - "ואברכה מברכיך",

English translation 1218

bless a Jew and you will be blessed!

בענטש א איד וועסטו זיין געבענטשט!

English translation 1219

Even if it is about a Jew who does not know what he is and what he does etc. — but since he is a son of Avraham, Yitzchak and Yaakov and a daughter of Sarah, Rivkah, Rachel and Leah,

אפילו אויב דאס רעדט זיך וועגן א אידן וואס ווייס ניט וואס ער איז און וואס ער טוט וכו' - וויבאלד אבער אז ער איז א בן אברהם יצחק ויעקב ובת שרה רבקה רחל ולאה,

English translation 1220

the promise of the Torah "and I will bless those who bless you" applies to him!

איז אויף אים חל די הבטחה פון תורה "ואברכה מברכיך"!

English translation 1221

So, as is known about the words of the Chida and the words of the Radak mentioned above — regarding the absolute obligation to demand the coming of Moshiach etc.,

איז אזוי ווי מ'ווייס וועגן דברי החיד"א ודברי הרד"ק הנ"ל - וועגן דעם חיוב גמור צו תובע זיין ביאת המשיח וכו',

English translation 1222

One should write to ten Jews,

זאל מען אנשרייבן צען אידן,

English translation 1223

to those regarding whom he has a doubt whether they know of it,

צו די וועלכע עס איז ביי אים א ספק צי זיי ווייסן דערפון,

English translation 1224

and in this letter one will copy what the two great ones of Israel wrote,

וואס אין דעם בריוו וועט מען מעתיק זיין וואס עס האבן געשריבן די צוויי גדולי ישראל,

English translation 1225

and conclude with a blessing,

און מסיים זיין מיט א ברכה,

English translation 1226

"may blessing come upon them",

"תבוא עליהם ברכה",

English translation 1227

with all the blessings mentioned in the parshah, in the Written Torah and in the Oral Torah,

מיט כל הברכות האמורות בפרשה. בתורה שבכתב ובתורה שבע"פ,

English translation 1228

and ask that one should send the letter to ten people;

און בעטן אז מען זאל שיקן דעם בריוו צו צען מענטשן;

English translation 1229

and one need not sign the letter.

און מ'דארף ניט חתמ'נען אויפן בריוו.

English translation 1230

If each one will do so with ten Jews — it will already reach a multitude of Jews.

וואס אז יעדערער וועט אזוי טאן מיט צען אידן - וועט עס שוין אנקומען צו א ריבוי אידן.

English translation 1231

One also has to do with those who call themselves "top Chabadniks",

מ'האט דאך צו טאן אויך מיט די וואס רופן זיך "שפיץ חב"ד'ניקעס",

English translation 1232

so it is right that they should put aside all their matters, and one will sit immediately to write letters to tens and tens of Jews;

איז דאך רעכט אז זיי וועלן אפלייגן אלע זייערע זאכן. און מ'וועט זיך זעצן גלייך שרייבן בריוו צו צענדליקער און צענדליקער אידן;

English translation 1233

therefore one warns that it is enough that one should send to 10 Jews,

דעריבער באווארנט מען אז ס'איז גענוג מען זאל שיקן צו 10 אידן,

English translation 1234

and afterwards,

און דערנאך,

English translation 1235

if one has free time,

אויב מ'האט א זמן הפנוי,

English translation 1236

one should sit to learn Torah.

זאל מען זיך זעצן לערנען תורה.

English translation 1237

What will be with the other ten Jews to whom he did not write — another Jew will write to them,

וואס וועט זיין מיט די אנדערע צען אידן צו וועלכע ער האט ניט געשריבן - וועט דאס שרייבן א צווייטער איד,

English translation 1238

one of the ten to whom he wrote.

איינער פון די צען צו וועמען ער האט געשריבן.

English translation 1239

Because one will write it in pleasant ways and in ways of peace,

ווייל מ'וועט עס שרייבן בדרכי נועם ובדרכי שלום,

English translation 1240

and wish all good things,

און ווינטשן אלע גוטע זאכן,

English translation 1241

and not demand any things,

און ניט מאנען קיינע זאכן,

English translation 1242

neither a report nor acceptance of authority,

ניט קיין דו"ח און ניט קיין קבלת-מרות,

English translation 1243

and one does not even write a "return address",

און מ'שרייבט ניט אפילו קיין "צוריק-אַדרעס",

English translation 1244

but one only proposes to him,

נאר מ'איז אים בלויז מציע,

English translation 1245

that he can have the merit and send it out to another ten Jews.

אז ער קען האבן דעם זכות און ארויסשיקן דאס צו נאך צען אידן.

English translation 1246

And in particular, now one will write the matters in the manner of "saying a thing in the name of its speaker",

ובפרט אז מ'וועט שרייבן די ענינים באופן פון "דבר בשם אומרו",

English translation 1247

which itself "brings redemption to the world",

וואס דאס גופא איז "מביא גאולה לעולם",

English translation 1248

as this is stated in the Chida and Radak etc.

אז דאס שטייט אין חיד"א און רד"ק וכו'.

English translation 1249

Seemingly, however, a question can be raised:

לכאורה קען אבער ווערן א שאלה:

English translation 1250

Why is this mentioned specifically now? Seemingly,

פארוואס דערמאנט מען דאס דוקא איצטער? לכאורה,

English translation 1251

the books were already printed several years prior to this?

זיינען די ספרים געווען געדרוקט שוין כמה שנים לפנ"ז?

English translation 1252

There are two reasons for the matter:

איז שני טעמים בדבר:

English translation 1253

Firstly — because I myself also did not grasp this,

ערשטנס - ווייל איך האב זיך אליין אויך ניט געכאפט אויף דעם,

English translation 1254

consequently I could not speak about it;

במילא האב איך ניט געקענט רעדן וועגן דעם;

English translation 1255

and that which I have now grasped is because "a wise man enlightened me"

און דאס וואס איך האב זיך איצטער געכאפט איז ווייל "העירני חכם אחד"

English translation 1256

(as above).

(כנ"ל).

English translation 1257

But when "a wise man enlightened me" regarding the words of the Chida and the Radak — the insight occurred to me:

בשעת אבער "העירני חכם אחד" וועגן דברי החיד"א והרד"ק - איז מיך איינגעפאלן די המצאה:

English translation 1258

Why does he suddenly write me such a piece of knowledge and notification — it is a sign that I need to use it for something,

פארוואס עפעס מיטאמאל שרייבט ער מיר אזא ידיעה והודעה - עס איז א סימן אז איך דארף עס אויף עפעס נוצן,

English translation 1259

and use it for a good matter;

און נוצן אויף אן ענין טוב;

English translation 1260

therefore,

דעריבער,

English translation 1261

when many Jews gather together,

ווען עס קלייבן זיך צוזאמען כמה וכמה אידן,

English translation 1262

I refrain from speaking with each one individually,

פארשפאר איך רעדן מיט יעדערן באזונדער,

English translation 1263

and I say this to everyone,

און איך זאג דאס אלעמען,

English translation 1264

so that it should be publicized in letters as above.

על מנת מען זאל דאס מפרסם זיין במכתבים כנ"ל.

English translation 1265

Along with this, one must guard against undesirable matters,

דערביי דארף מען באווארענען די דברים בלתי רצויים,

English translation 1266

as above,

כנ"ל,

English translation 1267

that, heaven forbid, one should connect this with matters of intimidation, with things that are not in a respectful manner and the like;

אז ר"ל פארבינדן דאס מיט ענינים של איום מיט דברים שאינם בדרך כבוד וכיו"ב;

English translation 1268

and on the contrary — "may blessing come upon them",

און אדרבה - "תבוא עליהם ברכה",

English translation 1269

through doing an additional action to bring closer the coming of Mashiach.

דורך דעם וואס מ'טוט נאך א פעולה צו מקרב זיין ביאת המשיח.

English translation 1270

In addition to this, there is a second reason — with an introduction:

נוסף לזה איז פאראן א צווייטער טעם - ובהקדמה:

English translation 1271

Recently, such undesirable events have occurred that have no explanation in the natural way.

עס האבן לעצטנס פאסירט אזוינע ענינים בלתי רצויים וואס אין להם כל ביאור בדרך הטבע.

English translation 1272

But the only explanation that I have found for now is:

נאר דער איינציקער ביאור וואס איך האב געפונען לעת עתה איז:

English translation 1273

One of the signs of the coming of Mashiach is indeed

איינער פון די סימנים פון ביאת המשיח איז דאך

English translation 1274

(as it is stated in Daniel at its end196)

(ווי עס שטייט אין דניאל בסופו 196)

English translation 1275

that then "they will be clarified, purified, and refined etc.",

אז דאן "יתבררו ויתלבנו ויצרפו וגו'",

English translation 1276

i.e., that until then there is a "mixture",

ד.ה. אז ביז דעמולט איז דא א "צומישעניש",

English translation 1277

consequently it could be that one has, in concealment, a matter of the utmost good or its opposite,

במילא קען זיין אז איינער האט בהעלם אן ענין הכי טוב אדער הפכו,

English translation 1278

but this does not come down to revelation,

אבער דאס קומט ניט אראפ לידי גילוי,

English translation 1279

and one thinks that it will take time,

און מ'מיינט אז עס וועט נעמען צייט,

English translation 1280

until Mashiach will come,

ביז משיח וועט קומען,

English translation 1281

until one will know what is good and what is the opposite of good;

ביז מ'וועט וויסן וואס איז טוב און וואס איז היפך הטוב;

English translation 1282

but he says in Daniel,

זאגט ער אבער אין דניאל,

English translation 1283

that one of the matters before the coming of Mashiach is the clarification and purification etc.

אז איינער פון די ענינים שלפני ביאת המשיח איז דער בירור וליבון וכו'.

English translation 1284

And as mentioned above — recently events have occurred that one would not have estimated that so-and-so son of so-and-so would have in himself such "good",

וכאמור לעיל - עס האבן לעצטנס פאסירט מאורעות וואס מ'האט ניט משער געווען אז פלוני בן פלוני זאל האבן אין זיך אזא "טוב",

English translation 1285

and one would not have estimated that so-and-so son of so-and-so would have in himself such a matter that is "the opposite". And this is not the place to elaborate on this.

און מ'האט ניט משער געווען אז פלוני בן פלוני זאל האבן אין זיך אזא דבר וואס איז "המכו". ואין כאן המקום להאריך בזה.

English translation 1286

So the only explanation for why it suddenly burst forth,

איז דער איינציקער ביאור פארוואס מ'האט מיטאמאל ארויסגעשפרונגען,

English translation 1287

both in this direction and in that direction,

סיי אין דעם קו סיי אין דעם קו,

English translation 1288

is in order to further emphasize signs that the coming of Mashiach is near.

איז כדי צו מדגיש זיין נאך סימנים אז ביאת המשיח איז קרוב.

English translation 1289

There are enough signs that are already stated at the end of tractate Sotah197 and in tractate Sanhedrin198 that "soon, soon Mashiach will come".

עס זיינען דא גענוג סימנים וואס שטייען שוין בסוף מסכת סוטה 197 ובמס' סנהדרין 198 אז "אָט אָט קומט משיח".

English translation 1290

But when the Almighty sees that one sits in exile and sleeps complacently — it is a sign that one needs to give yet another sign to awaken in Jews the taste and thirst for the redemption.

בשעת דער אויבערשטער זעט אבער אז מ'זיצט אין גלות און מ'שלאפט געשמאקערהייט - איז א סימן אז מ'דארף געבן נאך עפעס א סימן צו מעורר זיין ביי אידן דער געשמאק און צמאון אויף דער גאולה.

English translation 1291

So there was the sign that a good thing was revealed that one had not estimated;

איז געווען דער סימן אז ס'איז נתגלה געווארן א דבר טוב וואס מ'האט ניט משער געווען;

English translation 1292

they saw that this did not help — the opposite sign occurred.

האט מען געזען אז דאס האט ניט געהאלפן - איז געווארן דער סימן הפכי.

English translation 1293

And as mentioned — I had not estimated,

וכאמור - איך האב ניט משער געווען,

English translation 1294

and another had not estimated,

און א צווייטער האט ניט משער געווען,

English translation 1295

that this one has such good and that one has such an opposite of good,

אז דער האט אזא טוב און דער האט אזא היפך הטוב,

English translation 1296

until it came out openly and publicly,

ביז אז ס'איז ארויס בגלוי וברבים,

English translation 1297

with all the matters,

מיט כל הענינים,

English translation 1298

which is not the place to elaborate on.

וואס אין כאן המקום להאריך בזה.

English translation 1299

And this is the only explanation for this.

און דאס איז דער איינציקער ביאור בזה.

English translation 1300

Since now such signs have been added regarding the coming of Mashiach,

וואס וויבאלד אז יעצט זיינען צוגעקומען אזוינע סימנים בנוגע צו ביאת המשיח,

English translation 1301

this is even more arousing regarding the matters mentioned above

איז דאס נאך מער מעורר וועגן די ענינים האמורים לעיל

English translation 1302

(regarding the words of the Radak and the Chida).

(בנוגע דברי הרד"ק והחיד"א).

English translation 1303

Everyone must do all that he can to stop the undesirable matters — and "his power is only in speech" and in writing — one should transmit orally and in writing the words of the Radak and the Chida mentioned above.

יעדערער דארף טאן אלץ וואס ער קען צו אפשטעלן די ענינים בלתי רצויים - און "אין כחו אלא בפה" ובכתיבה - זאל מען איבערגעבן בעל פה און בכתב דברי הרד"ק והחיד"א הנ"ל.

English translation 1304

For the content of the matter is — that the Rambam writes at the end of his book that in the future "the Jews will be great sages etc. and will comprehend knowledge of their Creator according to the capacity of man,

וואס דער תוכן הענין איז - אז דער רמב"ם שרייבט בסיום ספרו אז לע"ל "יהיו ישראל חכמים גדולים כו' וישיגו דעת בוראם כפי כח האדם,

English translation 1305

as it is said199 for the earth shall be full of knowledge of Hashem as the waters cover the sea";

שנאמר 199 כי מלאה הארץ דעה את ה' כמים לים מכסים";

English translation 1306

consequently it is understood,

במילא איז מובן,

English translation 1307

that the preparation for this must also be through the spreading of the wellsprings outward,

אז די הכנה לזה דארף אויך זיין ע"י הפצת המעיינות חוצה,

English translation 1308

i.e., taking the wellsprings themselves200 and bringing them into the "outward" in a manner of spreading201,

ד.ה. נעמען די מעיינות אליין 200 און זיי ברענגען אין דעם "חוצה" באופן של הפצה 201,

English translation 1309

and through the spreading of the wellsprings outward in its simple sense, one will have the coming of Mashiach in its simple sense202.

און דורך הפצת המעיינות חוצה כפשוטו וועט מען האבן ביאת המשיח כפשוטה 202.

English translation 1310

That this can be done in the manner of letters to ten people, each of whom will send to another ten,

וואס דאס קען געטאן ווערן באופן פון מכתבים לעשרה אנשים וואס יעדערער וועט שיקן צו נאך צען,

English translation 1311

this will create a "chain-reaction"

וועט דאס אויפטאן א "טשיין-רעאַקשן"

English translation 1312

(chain reaction)

(תגובת שרשרת)

English translation 1313

—and this will be done in a manner of increasing and adding light.

- און דאס וועט אויפגעטאן ווערן באופן דמוסיף והולך ואור.

English translation 1314

This is also the explanation,

וואס דאס איז אויך דער ביאור,

English translation 1315

as mentioned,

כאמור,

English translation 1316

that to me came this wild thing about the letters etc.—in order to utilize this matter for matters of holiness etc.

וואס צו מיר איז אנגעקומען די ווילדע זאך וועגן די בריוו וכו' - כדי צו אויסנוצן אט דעם ענין אין עניני קדושה וכו'.

English translation 1317

And as mentioned above—one should do this not, heaven forbid, at the expense of Torah study and fulfillment of the commandments,

וכאמור לעיל - זאל מען דאס טאן ניט ח"ו על חשבון לימוד התורה וקיום המצוות,

English translation 1318

or at the expense of love of Israel and unity of Israel—but on the contrary,

אדער על חשבון פון אהבת ישראל ואחדות ישראל - נאר אדרבה,

English translation 1319

this must go together with all these things.

דאס דארף גיין מיט די אלע זאכן צוזאמען.

English translation 1320

And then one will surely have the fulfillment of the words of the Rambam in the present measure,

און דעמולט וועט מען זיכער האבן דעם קיום פון דברי הרמב"ם אין היינטיקן שיעור,

English translation 1321

that "speedily He will be revealed",

אז "מהרה יגלה",

English translation 1322

and "Amen, may it be His will",

און "אמן כן יהי רצון",

English translation 1323

as the Rambam adds in his halacha,

ווי דער רמב"ם איז מוסיף אין זיין הלכה,

English translation 1324

and every Jew who learns this halacha says it "with all your heart and with all your soul and with all your might"203,

און יעדער איד וואס לערנט די הלכה זאגט עס "בכל לבבך ובכל נפשך ובכל מאדך" 203,

English translation 1325

that "Amen, may it be His will".

אז "אמן כן יהי רצון".

English translation 1326

And according to what is explained in the books204 that whoever reads and reviews, the Holy One, blessed be He, reads and reviews opposite him,

וע"פ המבואר בספרים 204 אז כל הקורא ושונה הקב"ה קורא ושונה כנגדו,

English translation 1327

i.e., that the Almighty learns the same matter that a person learns,

ד.ה. אז דער אויבערשטער לערנט דעם זעלבן ענין וואס א איך לערנט,

English translation 1328

it is understood,

איז מובן,

English translation 1329

that at the time a Jew learns about the tenth heifer that Mashiach will prepare,

אז בשעת א איד לערנט וועגן דער פרה העשירית וואס משיח וועט מאכן,

English translation 1330

and then adds "speedily He will be revealed,

און איז דערנאך מוסיף "מהרה יגלה,

English translation 1331

Amen, may it be His will"—then the Almighty says "opposite him"—"speedily He will be revealed,

אמן כן יהי רצון" - דעמולט זאגט דער אויבערשטער "כנגדו" - "מהרה יגלה,

English translation 1332

Amen, may it be His will"!

אמן כן יהי רצון"!

English translation 1333

One of the matters that are also connected with the coming of Mashiach our righteousness and the revelation of Mashiach our righteousness is charity,

איינער פון די ענינים וואס זיינען אויך פארבונדן מיט ביאת משיח צדקנו וגילוי משיח צדקנו איז צדקה,

English translation 1334

as the Gemara says205 great is charity, for it brings the redemption closer.

ווי די גמרא זאגט 205 גדולה צדקה שמקרבת את הגאולה.

English translation 1335

And the Alter Rebbe explains the reason for this at length in his Igeres HaKodesh206,

און דער אלטער רבי איז מבאר דעם טעם הדבר בארוכה באגרת הקודש שלו 206,

English translation 1336

and it is explained at length in books of mussar and books of Kabbalah and books of Chassidus,

ומבואר בארוכה בספרי מוסר וספרי קבלה וספרי חסידות,

English translation 1337

even in books of halacha.

ביז אין ספרי הלכה.

English translation 1338

To the extent that the law is in the Shulchan Aruch207,

ביז אז דער דין איז אין שו"ע 207,

English translation 1339

that there must be "give a coin to a poor person and then pray"208,

אז עס דארף זיין "יהיב פרוטה לעני והדר מצלי" 208,

English translation 1340

that before one says "the sprout of David Your servant, speedily cause to flourish",

אז איידער מ'זאגט "את צמח דוד עבדך מהרה תצמיח",

English translation 1341

with the reason "for we hope for Your salvation all day",

מיטן טעם "כי לישועתך קוינו כל היום",

English translation 1342

i.e., that the hope and prayer itself is a cause for the coming of Mashiach on this very day,

ד.ה. אז די תקוה ותפלה גופא איז א גורם אויף ביאת המשיח ביום זה ממש,

English translation 1343

one adds to this very matter through charity, which brings the redemption closer.

איז מען אבער מוסיף אין דעם גופא דורך צדקה שמקרבת את הגאולה.

English translation 1344

And in continuation of this,

ובהמשך לזה,

English translation 1345

they will distribute the money with the intent to give it to charity,

וועט מען טיילן די געלט על מנת לתת לצדקה,

English translation 1346

as at every farbrengen.

ווי בכל התוועדות.

English translation 1347

And these are a fortiori matters:

והרי דברים ק"ו:

English translation 1348

If one conducts oneself thus at every farbrengen,

מה דאך אז מ'פירט זיך אזוי בכל התוועדות,

English translation 1349

all the more so at a farbrengen whose conclusion is to continue and repeat again the matter of "I believe in the coming of Mashiach", which means the "king from the house of David"

עאכו"כ אין א התוועדות וואס סיומה איז צו ממשיך זיין און איבער'חזר'ן נאכאמאל דעם ענין פון "אני מאמין בביאת המשיח". וואס דאס מיינט דער "מלך מבית דוד"

English translation 1350

(from the seed of David and Solomon)

(מזרע דוד ושלמה)

English translation 1351

who "delves into Torah and occupies himself with commandments etc. and compels all of Israel to walk in it and strengthen its breach"209,

וואס "הוגה בתורה ועוסק במצות כו' ויכוף כל ישראל לילך בה ולחזק בדקה" 209,

English translation 1352

as it is written in the book "Hilchos Hilchos",

ווי עס שטייט בספר "הלכות הלכות",

English translation 1353

and will also affect non-Jews,

און וועט אויך פועל'ן אויף ניט אידן,

English translation 1354

"that I will turn to the peoples a clear language, to call all of them in the name of Hashem, to serve Him with one accord".

"אז אהפוך אל עמים שפה ברורה לקרוא כולם בשם הוי' לעבדו שכם אחד".

English translation 1355

And especially since the matter of the redemption comes particularly through each Jew adding one good deed, one good word, or one good thought—because through this he tips himself and the entire world to the scale of merit and brings salvation and deliverance to himself and to them.

ובפרט אז דער ענין הגאולה קומט במיוחד דורך דעם וואס יעדער איד איז מוסיף א מעשה אחד דיבור אחד אדער מחשבה אחת לטובה - ווייל דורך דעם איז ער מכריע עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות וגרם לו ולהם תשועה והצלה.

English translation 1356

They will distribute,

וועט מען פאנאנדערטיילן,

English translation 1357

after the after-blessing,

לאחר ברכה האחרונה,

English translation 1358

to each and every one a dollar

לכל אחד ואחת א דאלאר

English translation 1359

(through the "tankists" etc.)

(דורך די "טאַנקיסטן" וכיו"ב)

English translation 1360

so that they give it to charity,

כדי מ'זאל דאס אפגעבן לצדקה,

English translation 1361

and whoever is diligent,

וכל הזריז,

English translation 1362

and whoever adds more from his own,

וכל המרבה בהוספה משלו,

English translation 1363

is praiseworthy.

הרי זה משובח.

English translation 1364

And all these matters should further hasten and bring closer the fulfillment of the prophecy of "I will hasten it"210,

און די אלע ענינים זאלן נאכמערער ממהר זיין און מקרב זיין דעם קיום היעוד פון "אחישנה" 210,

English translation 1365

and in this very matter—"and behold, with the clouds of heaven".

און אין דעם גופא - "וארו עם ענני שמיא",

English translation 1366

And as was said in the evening prayer that was prayed a little over an hour ago "the sprout of David Your servant, speedily cause to flourish",

און ווי מ'האט געזאגט אין תפלת ערבית וואס מ'האט געדאוונט מיט איבער א שעה צוריק "את צמח דוד עבדך מהרה תצמיח",

English translation 1367

which is both a language of request and a language of promise,

וואס דאס איז סיי לשון בקשה און סיי לשון הבטחה,

English translation 1368

"and may our eyes behold Your return to Zion in mercy",

"ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים",

English translation 1369

speedily, in our very days.

במהרה בימינו ממש.

English translation 1370

And in order to break through all boundaries and all limitations—they will also conclude,

וכדי לפרוץ את כל הגדרים וכל ההגבלות - וועט מען אויך מסיים זיין,

English translation 1371

before the after-blessing,

פאר דער ברכה אחרונה,

English translation 1372

with that which each and every one of Israel within the entirety of Israel,

מיט דעם וואס כל אחד ואחד מישראל בתוך כלל ישראל,

English translation 1373

will say in song and melody the prayer that is the prayer of all Israel "May it be Your will etc. that the Holy Temple be rebuilt speedily in our days"211,

וועט זאגן בשירה ובזמרה די תפלה וואס איז תפלת כל ישראל "יהי רצון כו' שיבנה ביהמ"ק במהרה בימינו" 211,

English translation 1374

speedily, in our very days.

במהרה בימינו ממש.

English translation 1375

The Rebbe shlita instructed the shliach tzibbur shlit"a to sing "May it be Your will etc. that the Holy Temple be rebuilt speedily in our days and give us our portion in Your Torah".

כ"ק אדמו"ר שליט"א צוה להש"צ שי' לנגן "יה"ר כו' שיבנה ביהמ"ק ב"ב ותן חלקנו בתורתך".

English translation 1376

Afterwards he instructed to sing from the beginning again.

אח"כ צוה לנגן לכתחילה אריבער.

English translation 1377

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 1378

Those who need to make an after-blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 1379

will surely make an after-blessing.

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה.

English translation 1380

The Rebbe shlita distributed to the "tankists" shlita dollars,

כ"ק אדמו"ר שליט"א חילק לה"טאנקיסטן" שיחיו דולרים,

English translation 1381

in order to distribute them among the congregation,

בכדי לחלקם בין הקהל,

English translation 1382

to each one a dollar with the intent to give it

לכאו"א דולר אחד על מנת לתת אותו

English translation 1383

(or its equivalent)

(או חילופו)

English translation 1384

to charity.

לצדקה.

English translation 1385

Before his departure he began to sing "Niet niet nikavo".

טרם צאתו התחיל לנגן "ניעט ניעט ניקאווא".