English translation — שיחת ש"פ דברים, שבת חזון ה'תשד"מ.

English translation 1

It is Shabbat Chazon.

ס'איז שבת חזון.

English translation 2

We always seek to speak about the benefit, merit, and praise of Israel,

מ'זוכט דאך אלעמאל רעדן בטובתם וזכותם ושבחם של ישראל,

English translation 3

all the more so when we are in times when there is a particular need for “I will turn [their mourning] into joy and gladness”1 and into good festivals –

עאכו"כ ווען מ'שטייט אין די זמנים ווען עס נויטיקט זיך במיוחד דער "והפכתי גו' לששון ולשמחה" 1 ולמועדים טובים –

English translation 4

therefore, first and foremost, we must begin to speak about the benefit and merit of Israel in these days

דעריבער דארף מען לכל לראש אנהויבן רעדן וועגן טובת וזכות ישראל בימים אלו

English translation 5

(and only afterwards speak about the laws of these days, which are ostensibly the opposite of merit).

(און ערשט דערנאך רעדן אין די הלכות דימים אלו וואס זיינען בגלוי לכאורה היפך פון זכות).

English translation 6

In general:

ובכללות:

English translation 7

Although outwardly it appears that in these days there are undesirable matters –

אע"פ וואס בגלוי זעט עס אויס אז בימים אלו זיינען דא ענינים בלתי רצויים –

English translation 8

it is said that the Almighty “precedes the remedy to the blow.”2 And furthermore:

זאגט מען אז דער אויבערשטער איז "מקדים רפואה למכה" 2. און נאכמער:

English translation 9

It is not only like a remedy for an undesirable matter

ס'איז ניט נאר ווי רפואה צו אן ענין בלתי רצוי

English translation 10

(but in the manner of preceding the remedy to the blow),

(אבער באופן פון הקדמת רפואה למכה),

English translation 11

rather, the truth and innermost essence of that undesirable matter –

נאר אמיתית ופנימיות פון דעם ענין בלתי רצוי –

English translation 12

is actually a good matter,

איז גאר אן ענין טוב,

English translation 13

because the entire intention of the descent and the undesirable thing is so that through it a most sublime ascent may come,

ווארום די גאנצע כוונה פון דער ירידה און דער דבר בלתי רצוי איז על מנת אז דורך דעם זאל צוקומען אן עלי' נעלית ביותר,

English translation 14

and were it not for this descent, one could not attain this ascent,

ולולא ירידה זו וואלט מען ניט געקענט צוקומען לידי עלי' זו,

English translation 15

consequently, it is understood that the innermost essence of the descent is a matter of ascent,

במילא איז מובן אז פנימיות הירידה איז אן ענין של עלי',

English translation 16

and a most sublime ascent.

און אן עלי' נעלית ביותר.

English translation 17

And in the future it will be revealed how the descent in exile was in its innermost essence an ascent,

ולע"ל וועט נתגלה ווערן ווי די ירידה בגלות איז געווען בפנימיות אן עלי',

English translation 18

as it is written2 that in the future it will be “I will give thanks to You, Hashem, for You were angry with me.”

וכמ"ש *2 אז לע"ל וועט זיין "אודך ה' כי אנפת בי".

English translation 19

As the law is3,

ווי דער דין איז 3,

English translation 20

that the prohibition of destroying a part of the Holy Temple

אז דער איסור פון צעשטערן א חלק פון ביהמ"ק

English translation 21

(and all the more so the entire Holy Temple),

(ועד"ז דעם גאנצן ביהמ"ק),

English translation 22

as it is stated4 “and you shall tear down their altars… you shall not do so to Hashem your God”5 is specifically when this is “in a destructive manner,”

שנאמר 4 "ונתצתם את מזבחותם וגו' לא תעשון כן לה' אלקיכם" 5 איז דוקא ווען דאס איז "דרך השחתה",

English translation 23

but “if one tears down in order to repair, it is certainly permitted”6,

אבער "אם נותץ כדי לתקן ודאי שרי" 6,

English translation 24

as is the law regarding work on Shabbat7,

ווי דער דין איז בנוגע למלאכת שבת 7,

English translation 25

that all who cause damage are exempt,

אז כל המקלקלין פטורין,

English translation 26

but when one demolishes in order to build,

בשעת אבער סותר על מנת לבנות,

English translation 27

this is considered as one who repairs,

איז דאס כמתקן,

English translation 28

and all the more so regarding the Holy Temple, that one who tears down in order to repair, “that tearing is called building”8,

ועד"ז באם ביהמ"ק אז הנותץ על מנת לתקן איז "ההיא נתיצה בנין מקרי" 8,

English translation 29

the destruction and tearing down itself, is

דער חורבן וניתוץ גופא, איז

English translation 30

(its name)

(שמו)

English translation 31

its essence –

ענינו –

English translation 32

building.

בנין.

English translation 33

All the more so if this is a better building than the building prior to the destruction and tearing down9.

עאכו"כ אויב דאס איז א בנין טוב יותר ווי דער בנין קודם החורבן ונתיצה 9.

English translation 34

From this it follows,

דערפון קומט אויס,

English translation 35

since the intention of the destruction of the Holy Temple is in order to “repair” the Holy Temple,

וויבאלד אז די כוונה פון חורבן ביהמ"ק איז בכדי "מתקן" זיין דעם ביהמ"ק,

English translation 36

that it should be a better building,

ער זאל זיין בנין יותר טוב,

English translation 37

that it should not be as it was before,

ער זאל ניט זיין ווי ער איז געווען פריער,

English translation 38

a “human structure”10 but rather it should be “a structure…

א "בניינא דבר נש" 10 נאר ער זאל זיין "בניינא..

English translation 39

of the Holy One, blessed be He,”

דקב"ה",

English translation 40

an eternal building

א בנין נצחי

English translation 41

(“the Sanctuary, Hashem, Your hands established”11),

("מקדש אד' כוננו ידיך" 11),

English translation 42

i.e., that the destruction is in order to repair –

ד.ה. אז דער חורבן איז על מנת לתקן –

English translation 43

therefore, the destruction of the Temples is actually a category of “building,”

דעריבער איז דער חורבן פון די בתי מקדשות גאר א גדר פון "בנין",

English translation 44

not destruction and demolition.

ניט חורבן וסתירה.

English translation 45

And from this it is understood,

ומזה מובן,

English translation 46

that even at the time of the destruction of the Holy Temple and the descent into exile,

אז גלייך בשעת חורבן ביהמ"ק וירידה בגלות,

English translation 47

still before the repair and ascent in a revealed way,

נאך לפני התיקון והעלי' בגלוי,

English translation 48

when a Jew contemplates the purpose of the descent,

בשעת א איד טראכט זיך אריין אין דער תכלית פון דער ירידה,

English translation 49

that it is in order to repair,

אז דאס איז על מנת לתקן,

English translation 50

and a repair that it should be a better building,

און א תיקון ס'זאל זיין א בנין יותר טוב,

English translation 51

then, in the place where a person’s thought is, there he is found12 –

איז במקום שמחשבתו של אדם שם הוא נמצא 12 –

English translation 52

and already then, regarding the person, “that tearing is called building,”

און שוין דעמולט איז לגבי האדם "ההיא נתיצה בנין מקרי",

English translation 53

and a better building.

און א בנין יותר טוב.

English translation 54

In the world –

בעולם –

English translation 55

the ascent and repair of the better building will be revealed in completeness in the physicality of the world only in the future,

וועט די עלי' ותיקון פון דעם בנין יותר טוב בגלוי בשלימות בגשמיות העולם זיין ערשט לע"ל,

English translation 56

when the third Holy Temple will be built,

ווען עס וועט אויפגעשטעלט ווערן דער ביהמ"ק השלישי,

English translation 57

as discussed above13 that the construction of the Holy Temple is specifically in the physical world;

כמדובר לעיל 13 אז דער אויפטו פון ביהמ"ק איז דוקא בגשמיות העולם;

English translation 58

But regarding the person, it is already now,

אבער לגבי האדם איז שוין איצטער,

English translation 59

when he contemplates the purpose of the destruction and descent, that it is in order to repair, that it should be a better building,

בשעת ער טראכט זיך אריין אין דער תכלית פון דעם חורבן וירידה אז דאס איז על מנת לתקן עס זאל זיין א בנין יותר טוב,

English translation 60

and in the place where a person’s thought is, there he is found –

ובמקום שמחשבתו של אדם שם הוא נמצא, –

English translation 61

and not only regarding his soul,

און ניט בלויז מצד נשמתו,

English translation 62

but also regarding his physical and material body. As is the matter in the law in Eruvin14,

נאר אויך מצד זיין גוף הגשמי והחומרי. ווי דער ענין איז אין הלכה בא עירובין 14,

English translation 63

“because a person’s mind and dwelling are in the place of his sustenance,

"לפי שדעתו של אדם ודירתו במקום מזונותיו הוא,

English translation 64

and since his sustenance is placed there at twilight, behold, it is as if he is now resting there on Shabbat,”

וכיון שמזונותיו מונחים שם ביה"ש ה"ז כאלו הוא עכשיו שבת שם",

English translation 65

i.e., it is not only that his soul is there,

ד.ה. ס'איז ניט נאר וואס נשמתו איז דארטן,

English translation 66

but also his physical body,

נאר אויך זיין גוף גשמי,

English translation 67

because here it speaks about his physical meal –

ווייל דא רעדט זיך וועגן סעודתו גשמית –

English translation 68

consequently, it follows,

במילא קומט אויס,

English translation 69

that regarding the person,

אז מצד האדם,

English translation 70

even before the repair and ascent in a revealed way, he has in physicality the most sublime ascent which is the purpose of the descent.

איז נאך לפני התיקון והעלי' בגלוי האט ער בגשמיות די עלי' הכי נעלית וואס איז דער תכלית פון דער ירידה.

English translation 71

And as this is regarding the entire matter of “our deeds and service”15:

און ווי דאס איז בנוגע צו כללות הענין פון מעשינו ועבודתינו 15:

English translation 72

Since “the attainment of this perfection of the days of Mashiach and the resurrection of the dead, which is the revelation of the light of the Ein Sof, blessed be He, in this physical world, depends on our deeds and service throughout the duration of the exile”16,

וויבאלד אז "תכלית השלימות הזה של ימות המשיח ותחיית המתים שהוא גילוי אור א"ס ב"ה בעוה"ז הגשמי תלוי במעשינו ועבודתינו כל זמן משך הגלות" 16,

English translation 73

and “our deeds and service throughout the duration of the exile” are the thought, intention, and soul of the revelations of the future,

וואס "מעשינו ועבודתינו כל זמן משך הגלות" איז די מחשבה וכוונה ונשמה פון די גילויים דלע"ל,

English translation 74

and in the place where a person’s thought is, there he is found –

ובמקום שמחשבתו של אדם שם הוא נמצא –

English translation 75

it is understood,

איז מובן,

English translation 76

that the revelations and matters of the future are already “here” in our deeds and service during the time of exile.

אז די גילויים וענינים דלע"ל זיינען שוין "דא" אין מעשינו ועבודתינו בזמן הגלות.

English translation 77

And based on this, the elevation and merit and goodness and praise of Israel in these days in particular is understood:

ועפ"ז איז מובן דער עילוי וזכות וטובת ושבחם של ישראל בימים אלו במיוחד:

English translation 78

The descent in these days is truly and inwardly not a descent at all, but

די ירידה בימים אלו איז באמת ובפנימיות גאר ניט קיין ירידה, נאר

English translation 79

(a descent for the sake of)

(א ירידה על מנת)

English translation 80

a most supreme ascent,

אן עלי' נעלית ביותר,

English translation 81

because the destruction is for the sake of building a better building,

ווייל דער חורבן איז על מנת לבנות א בנין יותר טוב,

English translation 82

consequently it is not destruction but "building." The intention of the descent in these days is in order to evoke in Jews the matter of teshuvah and avodah,

במילא איז דאס ניט חורבן נאר "בנין". די כוונה פון דער ירידה בימים אלו איז בכדי צו ארויסרופן בא אידן דעם ענין פון תשובה ועבודה,

English translation 83

as the Rambam writes17,

כמ"ש הרמב"ם 17,

English translation 84

and through this Jews should bring the redemption and the third Beis HaMikdash.

און דורך דעם זאלן אידן ברענגען די גאולה וביהמ"ק השלישי.

English translation 85

And based on the above it is understood that the merit and praise of Israel is relevant to emphasize in these days –

וע"פ הנ"ל איז מובן אז דער זכות ושבחם של ישראל איז נוגע להדגיש בימים אלו –

English translation 86

"between the straits",

"בין המצרים",

English translation 87

when the descent and destruction of the exile is most emphasized –

ווען די ירידה וחורבן הגלות איז מודגש ביותר –

English translation 88

more than during the rest of the year.

נאכמער ווי בשאר השנה.

English translation 89

And in this itself –

ובזה גופא –

English translation 90

it is emphasized in the nine days more than in the totality of the three weeks of "between the straits",

איז דאס מודגש אין די תשעה ימים מער ווי אין כללות ג' שבועות ד"בין המצרים",

English translation 91

as we see that in the nine days the mourning due to the destruction of the Beis HaMikdash must be emphasized more,

ווי מ'זעט אז אין די תשעה ימים דארף נאכמער זיין בהדגשה די אבלות מצד חורבן ביהמ"ק,

English translation 92

than in the three weeks,

ווי בשלש שבועות,

English translation 93

and therefore one does not conduct weddings etc.18.

און דערפאר האט מען דעמולט ניט קיין חתונה וכו' 18.

English translation 94

However, in the three weeks

משא"כ בשלש שבועות

English translation 95

(not in the nine days)

(ניט בתשעה ימים)

English translation 96

others conduct themselves,

פירן זיך אנדערע,

English translation 97

also in our generation,

אויך בדורנו זה,

English translation 98

in the Holy Land,

אין ארץ הקודש,

English translation 99

"a land which the eyes of Hashem your G-d are always upon it, from the beginning of the year to the end of the year"19,

"ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה" 19,

English translation 100

to make weddings,

צו מאכן חתונות,

English translation 101

which is an eternal building upon the foundations of Torah and mitzvah,

וואס איז א בנין עדי עד על יסודי התורה והמצוה,

English translation 102

illuminated by the teachings of Chassidus,

המוארים בתורת החסידות,

English translation 103

the soul of the soul of the Torah.

נשמתא דנשמתא דאורייתא.

English translation 104

And based on this one will understand the elevation on this Shabbos –

ועפ"ז וועט מען פארשטיין דעם עילוי בשבת זה –

English translation 105

for the good and merit of Israel –

לטובתם וזכותם של ישראל –

English translation 106

that on this Shabbos the aforementioned matter is emphasized in a special way,

וואס בשבת זה איז בהדגשה מיוחדת דער ענין הנ"ל,

English translation 107

that even during the time of exile

אז נאך בזמן הגלות

English translation 108

(at the time of descent)

(בשעת הירידה)

English translation 109

one has the most supreme ascent and better building for the sake of which the destruction and descent were:

האט מען די עלי' הכי נעלית ובנין יותר טוב וואס על מנת זה איז געווען דער חורבן וירידה:

English translation 110

This Shabbos is called by its name which they call it in Lashon HaKodesh "Shabbos Chazon." And it is known that its name which they call it in Lashon HaKodesh brings into being and sustains the thing,

דער שבת ווערט אנגערופן בשמו אשר יקראו לו בלה"ק "שבת חזון". וידוע אז שמו אשר יקראו לו בלשון הקודש איז מהווה מקיים ומחי' די זאך,

English translation 111

according to the well-known teaching of the Baal Shem Tov,

כתורת הבעש"ט הידועה,

English translation 112

as the Alter Rebbe brings in Shaar HaYichud VeHaEmunah20

ווי דער אלטער רבי ברענגט בשער היחוד והאמונה 20

English translation 113

[And it is known from the elder Chassidim21 that by the Alter Rebbe there was a resolution that Shaar HaYichud VeHaEmunah should be the first part of Tanya. And to such an extent –

[וידוע פון חסידים זקנים 21 אז באם אלטן רבי'ן איז געווען א קס"ד אז שעהיוה"א זאל זיין חלק ראשון פון תניא. ועד כדי כך –

English translation 114

that even now (that Shaar HaYichud VeHaEmunah is part two) it remains written in the introduction to Shaar HaYichud VeHaEmunah "as will be explained" regarding a matter that is explained in the first three chapters of the first part of Tanya].

אז אויך איצטער (וואס שעהיוה"א איז חלק ב') איז געבליבן געשריבן אין הקדמה לשעהיוה"א "כמו שיתבאר" אויף אן ענין וואס ווערט נתבאר בהנ"ג פרקים דחלק ראשון דתניא].

English translation 115

The meaning of "Chazon" is –

דער פירוש אין "חזון" איז –

English translation 116

vision, seeing.

ראי', זען.

English translation 117

And in this there is also the elevation that it is not called "Re'iyah" in Lashon HaKodesh,

און אין דעם איז אויך דא דער עילוי אז עס הייסט ניט "ראי'" בלשון הקודש,

English translation 118

but "Chazon" in the Aramaic language,

נאר "חזון" בלשון ארמי,

English translation 119

which proves that the matter of vision on this Shabbos is drawn down even into a language of the nations of the world,

וואס דאס באווייזט אז דער ענין פון ראי' בשבת זה ווערט נמשך ביז אין א לשון פון אוה"ע,

English translation 120

into the matter of exile,

אין ענין הגלות,

English translation 121

i.e., that even in exile one has the matter of vision.

ד.ה. אז אויך אין גלות האט מען דעם ענין הראי'.

English translation 122

And although "Chazon" is a part of Lashon HaKodesh,

ואע"פ אז "חזון" איז א חלק פון לשון הקודש,

English translation 123

it is, however, not like Lashon HaKodesh is essentially,

איז דאס אבער ניט ווי לשון קודש איז מצ"ע,

English translation 124

but rather as in Lashon HaKodesh itself there is a word from Targum and Aramaic,

נאר ווי אין לשון קודש עצמו איז דא א ווארט פון תרגום וארמי,

English translation 125

and from there it is drawn into the actual language of the nations of the world.

און דערפון ווערט עס נמשך אין לשון אוה"ע ממש.

English translation 126

This is the entire explanation of how the languages of the nations of the world are drawn from the Holy Tongue,

וואס דאס איז כללות ההסברה ווי די לשונות דאוה"ע ווערן נמשך פון לשון הקדוש,

English translation 127

and how one effects their clarification – since in Lashon HaKodesh itself there are words in the language of Targum and Aramaic,

און ווי מ'טוט אויף בירורם - היות אז אין לשון הקודש עצמה זיינען דא ווערטער בלשון תרגום וארמי,

English translation 128

it becomes a medium from which it is drawn into the actual languages of the nations of the world. And with this one can explain many matters regarding this subject,

ווערט עס א ממוצע פון וועלכן עס ווערט נמשך אין לשונות דאוה"ע ממש. ובזה יש לבאר כו"כ ענינים בענין זה,

English translation 129

and also the words of the later authorities22 regarding words of Targum that appear in the Torah,

און אויך דברי אחרונים 22 בנוגע צו ווערטער פון תרגום וואס שטייען אין תורה,

English translation 130

like "Totafos"23,

ווי "טטפת" 23,

English translation 131

"Tat b'chitfei shtayim, pat b'Afriki shtayim"24,

"טט בכתפתי שתים פת באפריקי שתים" 24,

English translation 132

"Yegar Sahadusa"25 and others.

"יגר שהדותא" 25 ועוד.

English translation 133

But together with this,

אבער ביחד עם זה,

English translation 134

when the word becomes a word in Targum and Aramaic,

בשעת דער ווארט ווערט א ווארט אין תרגום וארמי,

English translation 135

it is not Lashon HaKodesh,

איז דאס ניט לשון קדוש,

English translation 136

as we see in several matters in halachah that one does not mix two languages,

ווי מ'זעט בכמה ענינים בהלכה אז מ'איז ניט מערב צוויי לשונות,

English translation 137

Lashon HaKodesh and the Aramaic language and the like.

לשון הקודש ולשון ארמי וכיו"ב.

English translation 138

Accordingly, it is understood regarding "Shabbos Chazon" –

עד"ז מובן בנוגע צו "שבת חזון" –

English translation 139

this proves that the matter of vision in this matter contains within itself the elevation that it is drawn from Lashon HaKodesh into the language of the nations of the world,

דאס באווייזט אז דער ענין הראי' בענין זה האט אין זיך דעם עילוי אז דאס ווערט נמשך פון לשון הקודש אין לשון דאוה"ע,

English translation 140

i.e., into the matter of exile.

ד.ה. אין ענין הגלות.

English translation 141

What does one see on Shabbos Chazon?

וואס זעט מען בשבת חזון?

English translation 142

It is known what is stated in the name of R. Levi Yitzchak of Berditchev –

איז ידוע וואס עס שטייט בשם פון ר' לוי"צ בארדיטשעווער –

English translation 143

the well-known Ohev Yisrael,

דער אוהב ישראל הידוע,

English translation 144

brought in the discourses of R. Hillel of Paritch regarding the matter of Shabbos Chazon26

געבראכט בדרושי ר' הלל פאריטשער בענין שבת חזון 26

English translation 145

[who had not only connection to our Rebbeim, Nesi'einu,

[וואס ביי אים איז ניט נאר געווען התקשרות צו רבותינו נשיאינו,

English translation 146

but as is known he was "entirely" of the Tzemach Tzedek,

נאר כידוע אז ער איז געווען "אינגאנצן" דעם צמח-צדק'ס,

English translation 147

to the extent that the Tzemach Tzedek made him his emissary. And an emissary according to Torah is a person's emissary is like himself27,

ביז אז דער צ"צ האט אים געמאכט פאר זיין שליח. וואס א שליח ע"פ תורה איז שלוחו של אדם כמותו 27,

English translation 148

to the extent of literally like himself28,

ביז כמותו ממש 28,

English translation 149

and as is known the levels in this29],

וכמדבור כמ"פ די דרגות בזה 29],

English translation 150

and the Torah has already been printed,

און די תורה איז שוין געדרוקט,

English translation 151

and it is known that printing is for generations30,

וידוע אז דפוס איז לדורות 30,

English translation 152

all the more so for the generation when it was printed:

עאכו"כ לדור ווען ס'איז געדרוקט געווארן:

English translation 153

"Shabbos Chazon — language of vision,

"שבת חזון לשון מחזה,

English translation 154

that each person is shown the future Holy Temple". And he gives a parable about this:

שמראין לכאו"א המקדש דלעתיד". און ער גיט אויף דעם א משל:

English translation 155

"A father who had a precious son and made him a precious garment to wear, and because the son was not careful with that garment and did deeds that should not be done, he tore it into many tears. And he made him a second garment, and he also tore it.

"מאב שיש לו בן יקר ועשה לו מלבוש יקר להתלבש בו ומצד שלא נזהר הבן באותו בגד ועשה מעשים אשר לא יעשו קרע אותו לכמה קרעים. ועשה לו פעם שני לבוש וקרע אותו ג"כ.

English translation 156

What did the father do? He made him a third garment and did not give it to him to wear, but rather hid it away, and at distant, known intervals he shows him the garment,

מה עשה האב עשה לו לבוש שלישי ולא נתן לו ללבוש אותו רק גנזו ולפרקים רחוקים ידועים מראה לו הלבוש,

English translation 157

and says to him: See, if you conduct yourself on the straight path, this garment will be given to you to wear

ואומר לו ראה שאם תתנהג בדרך הישר ינתן לך לבוש זה ללבוש אותו

English translation 158

(And through this he accustoms him to walk on the straight path until it becomes known that it has become like a nature for him; then he will give him the garment to wear, because then he is not afraid of him lest he return to his evil way, since it has become like a natural thing)."

(ומצד זה מרגילו לילך בדרך הישר עד שיוודע בו שנעשה אצלו כמו טבע אז יתן לו הלבוש להלביש אותו כי אז אינו ירא ממנו פן יחזור לסורו מאחר שנעשה כמו טבעי') ".

English translation 159

What is emphasized here is the aforementioned point regarding the merit and benefit of Israel:

וואס דא זעט מען בהדגשה די נקודה הנ"ל בזכותם וטובתם של ישראל:

English translation 160

The aforementioned matter —

דעם ענין הנ"ל –

English translation 161

since the destruction of the Holy Temple was for the sake of rebuilding, therefore the destruction is in the category of "building",

וויבאלד אז חורבן המקדש איז על מנת לבנות דערפאר איז דער חורבן בגדר "בנין",

English translation 162

and in the descent of exile there is a part of the supernal ascent that comes through it —

און אין דער ירידה בגלות איז א חלק פון דער עלי' נעלית שבאה ע"י –

English translation 163

is expressed openly on Shabbos Chazon,

דריקט זיך אויס בגלוי בשבת חזון,

English translation 164

when, while still in exile,

ווען נאך זייענדיק אין גלות,

English translation 165

before the rectification of the destruction and exile in a revealed way

לפני תיקון החורבן והגלות בגלוי

English translation 166

(which will be in the Third Holy Temple, may it be built speedily in our days),

(וואס וועט זיין בביהמ"ק השלישי לע"ל),

English translation 167

a Jew sees the future Holy Temple,

זעט א איד דעם מקדש דלעתיד,

English translation 168

the building that is better

דעם בנין יותר טוב

English translation 169

(than the previous Holy Temples),

(ווי די פריערדיקע בתי מקדשות),

English translation 170

which is the inner intention and purpose of the entire destruction and descent.

וואס איז די פנימיות הכוונה והתכלית פון דעם גאנצן חורבן וירידה.

English translation 171

In a revealed, physical way in the world, it will be revealed in the future,

בגלוי בגשמיות העולם וועט עס נתגלה ווערן לע"ל,

English translation 172

but a Jew already sees it now!

אבער א איד זעט עס שוין איצטער!

English translation 173

And in this there is a novelty:

וואס דערביי איז דא א חידוש:

English translation 174

The Rambam rules in the Laws of the Chosen House31: "The future building that is to be built, even though it is written in Yechezkel, is not explained and clarified."

דער רמב"ם פסק'נט בהל' בית הבחירה 31 "בנין העתיד להבנות אע"פ שהוא כתוב ביחזקאל אינו מפורש ומבואר".

English translation 175

That is, even though many details and matters of the future Holy Temple will be built

ד.ה. אז אע"פ וואס כמה פרטים וענינים במקדש דלעתיד וועט מען בויען

English translation 176

(as in the Mishkan,

(ווי אין משכן,

English translation 177

and primarily)

און בעיקר)

English translation 178

as it is "written in Yechezkel",

ווי ס'איז "כתוב ביחזקאל",

English translation 179

nevertheless, we do not know all the details,

ווייסט מען אבער ניט אלע פרטים,

English translation 180

because "it is not explained and clarified",

ווייל "אינו מפורש ומבואר",

English translation 181

and we will need to come to the prophets in the future so that they will clarify the details that "are not explained and clarified in Yechezkel,

און מ'וועט דארפן אנקומען צו די נביאים לע"ל אז זיי וועלן מברר זיין די פרטים וואס "אינו מפורש ומבואר ביחזקאל,

English translation 182

and in addition —

ונוסף לזה –

English translation 183

the matters that are not at all stated in Yechezkel. Now, how can it be said that on Shabbos Chazon, while still in the time of exile, "each person is shown the future Holy Temple",

די ענינים וואס שטייען בכלל ניט אין יחזקאל. היינט ווי קען מען זאגן אז בשבת חזון נאך בזמן הגלות "מראין לכאו"א המקדש דלעתיד",

English translation 184

which simply means that one sees the entire Holy Temple with all its details?!

וואס דאס מיינט בפשטות אז מ'זעט דעם גאנצן ביהמ"ק מיט אלע זיינע פרטים?!

English translation 185

Nevertheless, it is said —

אעפ"כ זאגט מען –

English translation 186

that this is so,

אז אזוי,

English translation 187

this is the reality32,

אזוי איז די מציאות 32,

English translation 188

that on Shabbos Chazon, while still in the time of exile, "each person is shown the future Holy Temple"!

אז בשבת חזון נאך בזמן הגלות "מראין לכאו"א המקדש דלעתיד"!

English translation 189

It is indeed not given to him in a revealed, physical way,

מ'גיט עס אים טאקע ניט אפ בגשמיות בגלוי,

English translation 190

because for that one must come through the service of man

ווייל אויף דעם דארף מען אנקומען לעבודת האדם

English translation 191

(as will be explained),

(כדלקמן),

English translation 192

as in the aforementioned parable,

ווי אין דעם משל הנ"ל,

English translation 193

that because he tore the first two garments,

אז וויבאלד ער האט צעריסן די ערשטע צוויי לבושים,

English translation 194

"What did the father do? He made him a third garment and did not give it to him to wear, but rather hid it away, and at distant, known intervals he shows him the garment,

"מה עשה האב עשה לו לבוש שלישי ולא נתן לו ללבוש אותו רק גנזו ולפרקים רחוקים ידועים מראה לו הלבוש,

English translation 195

and says to him: See, if you conduct yourself on the straight path, this garment will be given to you to wear",

ואומר לו ראה שאם תתנהג בדרך הישר ינתן לך לבוש זה ללבוש אותו",

English translation 196

"And through this he accustoms him to walk on the straight path until it becomes known that it has become like a nature for him; then he will give him the garment to wear, because then he is not afraid of him lest he return to his evil way, since it has become like a natural thing" —

"ומצד זה מרגילו לילך בדרך הישר עד שיוודע בו שנעשה אצלו כמו טבע אז יתן לו הלבוש להלביש אותו כי אז אינו ירא ממנו פן יחזור לסורו מאחר שנעשה כמו טבעי'" –

English translation 197

But together with this,

אבער ביחד עם זה,

English translation 198

since the destruction of the Holy Temple was a dismantling for the sake of rebuilding

וויבאלד אז דער חורבן ביהמ"ק איז געווען סותר על מנת לבנות

English translation 199

(and a better building),

(ובנין יותר טוב),

English translation 200

it is in the category of "building",

איז דאס א גדר אין "בנין",

English translation 201

and in the inner aspect of the descent of exile, one has the ascent even during the time of exile

און בפנימיות הירידה דגלות האט מען די עלי' אויך בזמן הגלות

English translation 202

(through the fact that a person's thought is where he is,

(ע"י שמחשבתו של אדם שם הוא נמצא,

English translation 203

as above),

כנ"ל),

English translation 204

and moreover —

און נאכמער –

English translation 205

on Shabbos Chazon one sees it in a revealed way,

בשבת חזון זעט מען עס בגלוי,

English translation 206

because then "each person is shown the future Holy Temple".

ווארום דעמולט באווייזט מען "לכאו"א המקדש דלעתיד".

English translation 207

And although the Jew does not have it in a revealed, physical way in the world —

און כאטש דער איד האט עס ניט בגלוי בגשמיות העולם –

English translation 208

nevertheless, it is in his power to do teshuvah in one hour and in one moment33 and through this "immediately they are redeemed"34,

איז אבער בידו צו תשובה טאן בשעתא חדא וברגעא חדא 33 און דורך דעם "מיד הן נגאלין" 34,

English translation 209

as the well-known statement of the Alter Rebbe35 —

כמאמר אדה"ז הידוע 35 –

English translation 210

"It is brought in the Tikkunim36 that even if one righteous person returns in complete teshuvah in his generation, Mashiach would come",

"איתא בתיקונים 36 שאפילו אם הי' צדיק אחד חוזר בתשובה שלימה בדורו הי' בא משיח",

English translation 211

and the Third Holy Temple will be revealed in a revealed, physical way in the world.

און דער ביהמ"ק השלישי וועט נתגלה ווערן בגלוי בגשמיות העולם.

English translation 212

And since "each person is shown the future Holy Temple",

און וויבאלד אז "מראין לכאו"א המקדש דלעתיד",

English translation 213

and it is in the power of a Jew to do teshuvah and immediately bring down the Holy Temple here below —

און ס'איז בידו פון א אידן צו תשובה טאן און גלייך אראפברענגען דעם ביהמ"ק דא למטה –

English translation 214

it follows that he now, in the time of exile, has the entire matter!

קומט אויס אז ער האט איצטער בזמן הגלות דעם גאנצן ענין!

English translation 215

And the explanation of this is understood from the parable of the Rebbe Maharash37 regarding the reward for all our deeds and service in the time of exile, that "in truth, all the effluences exist even now

והביאור בזה איז מובן פון דעם משל פון רבי'ן מהר"ש 37. בנוגע צו שכר אויף כללות מעשינו ועבודתינו בזמן הגלות אז "באמת ישנם גם עכשיו כל ההמשכות

English translation 216

(that are drawn down through the fulfillment of the commandments and the study of Torah)

(וואס ווערן אויפגעטאן ע"י קיום המצוות ולימוד התורה)

English translation 217

but they do not shine in revelation,

אך אינם מאירים בגילוי,

English translation 218

and this is like a parable of one who has immense wealth hidden in a chest,

וה"ז כמשל מי שיש לו עושר מופלג והוא גנוז בתיבה,

English translation 219

and although he does not see them and does not carry them with him during his travels,

והגם כי אינו רואה אותם ואינו נושאם אתו בעת הילוכם,

English translation 220

nevertheless, they exist,

מ"מ ישנם,

English translation 221

so too, all the effluences that are drawn down through Torah and commandments exist even now,

כמו"כ כל ההמשכות שממשיכים ע"י התומ"צ ישנם גם עכשיו,

English translation 222

only that they are hidden in Atzilus, and in the future they will be revealed below, also in Asiyah, etc."

רק שהם גנוזים באצילות ולע"ל יתגלה למטה ג"כ בעשי' כו'".

English translation 223

Now, during the time of exile

ד.ה. אז שוין איצטער בזמן הגלות

English translation 224

(when one does the service)

(בשעת מ'טוט די עבודה)

English translation 225

a Jew receives reward for it,

באקומט א איד דערפאר שכר,

English translation 226

but he receives it, as a parable, like an immense wealth that is hidden in a sealed chest

נאר ער באקומט עס כמשל ווי אן עושר מופלג וואס איז גנוז בתיבה חתומה

English translation 227

(therefore one does not see the reward revealed now),

(דערפאר זעט מען איצטער ניט דעם שכר בגלוי),

English translation 228

and they give the Jew the key to the chest,

און מ'גיט אפ דעם אידן דעם שליסל צו דער תיבה,

English translation 229

so that it is entirely his possession.

במילא איז דאס אינגאנצן זיינע א זאך.

English translation 230

And it is necessary to say thus

און ס'איז מוכרח אזוי זאגן

English translation 231

(that he receives the reward in a chest and the key to the chest):

(אז ער באקומט דעם שכר בתיבה און דעם מפתח צו דער תיבה):

English translation 232

Through our deeds and service in the time of exile, we make for the Holy One, blessed be He, a dwelling place in the lower realms,

דורך מעשינו ועבודתינו בזמן הגלות מאכן אויף אידן א דירה לו ית' בתחתונים,

English translation 233

that is, a Jew is like a worker and hired hand, and the Holy One, blessed be He, is like the employer.

ד.ה. אז א איד איז אזוי ווי א פועל ושכיר און הקב"ה איז אזוי ווי דער בעה"ב.

English translation 234

And since "He declares His words to Jacob, His statutes and judgments to Israel"38,

און וויבאלד אז "מגיד דבריו ליעקב חוקיו ומשפטיו לישראל" 38,

English translation 235

that the Most High, as it were, fulfills the commandments that He tells the Jews39,

אז דער אויבערשטער איז מקיים כביכול די מצוות וואס ער זאגט אן אידן 39,

English translation 236

it is understood from this that just as an employer must pay a worker his wages immediately after he finishes his work

איז דערפון מובן אז אזוי ווי א בעה"ב דארף אפצאלן שכר א פועל גלייך נאכדעם ווי ער טוט אפ זיין ארבעט

English translation 237

(in the evening),

(בערב),

English translation 238

so too does the Most High conduct Himself –

אזוי אויך פירט זיך דער אויבערשטער –

English translation 239

it is necessary to say that the Most High pays the Jews reward for our deeds and service

איז מוכרח צו זאגן אז דער אויבערשטער צאלט אפ אידן שכר אויף מעשינו ועבודתינו

English translation 240

(to make a dwelling place for the Holy One, blessed be He, in the lower realms)

(צו אויפמאכן א דירה לו ית' בתחתונים)

English translation 241

not only after a period of time after the work

ניט ערשט א משך זמן לאחרי העבודה

English translation 242

(only...

(ערשט...

English translation 243

in the World to Come!),

לע"ל!),

English translation 244

but certainly He must pay it at the end of each day of his work,

נאר זיכער דארף ער עס אפצאלן בסוף כל יום עבודתו,

English translation 245

after "man goes forth to his work and to his labor until the evening"40,

נאכדעם ווי "יצא אדם לפעלו ולעבודתו עדי ערב" 40,

English translation 246

or at the end of all his work.

אדער בסוף כל העבודה שלו.

English translation 247

And that which "each day does its work"41 –

און דאס וואס "כל יומא ויומא עביד עבידתי'" 41 –

English translation 248

this does not pertain to paying reward for today's work,

איז דאס ניט נוגע צום אפצאלן שכר פאר היינטיקער עבודה,

English translation 249

rather each day He must pay the reward for the work of that day.

נאר בכל יום דארף ער אפצאלן דעם שכר אויף דער עבודה דיום זה.

English translation 250

And particularly according to the known matter that there are two types of reward42:

ובפרט ע"פ הידוע אז אין שכר זיינען פאראן צוויי אופנים 42:

English translation 251

in a segulah manner,

בדרך סגולי,

English translation 252

which is incomparable to the service of a Jew;

וואס איז שלא בערך צו דער עבודה פון א אידן;

English translation 253

and in a natural manner,

און בדרך טבעי,

English translation 254

cause and effect,

סיבה ומסובב,

English translation 255

or a reward that is at least commensurate with the work of man. It is certain that the reward in the manner of cause and effect the Most High must pay immediately after the work

אדער א שכר וואס איז עכ"פ בערך עבודת האדם. איז זיכער אז דעם שכר באופן פון סיבה ומסובב דארף דער אויבערשטער אפצאלן גלייך לאחרי העבודה

English translation 256

(and not only in the World to Come).

(און ניט ערשט לע"ל). ל

English translation 257

Therefore it is necessary to say like the parable of the Rebbe Maharash,

דעריבער איז מוכרח לומר ווי דער משל פון רבי'ן מהר"ש,

English translation 258

that one indeed receives the reward now

אז מ'באקומט טאקע דער שכר איצטער

English translation 259

(immediately after one does the service).

(תיכף לאחרי ווי מ'טוט די עבודה).

English translation 260

But one receives it –

אבער מ'באקומט עס –

English translation 261

in a sealed chest

אין א תיבה חתומה

English translation 262

(not in an open chest) –

(ניט אין א תיבה פתוחה) –

English translation 263

because43 if the Most High would pay it in an open chest,

ווייל 43 אויב דער אויבערשטער וואלט עס אפגעצאלט בתיבה פתוחה,

English translation 264

it would be nullified, "years of which you will say, I have no desire in them"44,

ווערט עס דעמולט "שנים אשר תאמר אין לי בהם חפץ" 44,

English translation 265

there would be no evil inclination,

ניטא קיין יצר הרע,

English translation 266

and consequently there would be no service of transformation since there would be no subjugation. And since the Most High desires that a Jew have good in perfection –

ובמילא איז ניטא קיין עבודה פון אתהפכא וויבאלד ס'איז ניטא קיין אתכפיא. און וויבאלד אז דער אויבערשטער וויל אז א איד זאל האבן טוב בשלימות –

English translation 267

it is for his good

איז צוליב זיין טובה

English translation 268

(with a tet)

(מיט א טי"ת)

English translation 269

that the Most High pays him his reward not in a revealed manner in an open chest

צאלט אים דער אויבערשטער זיין שכר ניט באופן גלוי בתיבה פתוחה

English translation 270

(which negates man's service),

(וואס איז שולל עבודת האדם),

English translation 271

rather He gives it to him in a sealed chest.

נאר ער גיט עס אים בתיבה חתומה.

English translation 272

But it is necessary that He pays him the reward,

אבער ס'איז מוכרח אז ער צאלט אים אפ דעם שכר,

English translation 273

therefore He gives him the sealed chest together with the key to the chest,

במילא גיט ער אים די תיבה חתומה צוזאמען מיטן שליסל צו דער תיבה,

English translation 274

so that the chest with the reward inside it –

במילא איז די תיבה מיטן שכר בתוכו –

English translation 275

is in the possession and ownership of the Jew. As this is according to the law that when one gives someone a chest with the key, it is his possession.

ברשות ותחת בעלות פון דעם אידן. ווי דאס איז ע"פ דין אז בשעת מ'גיט איינעם אפ א תיבה מיטן מפתח איז דאס זיינע א זאך.

English translation 276

And so the question regarding opening the chest –

אי איז די שאלה וועגן עפענען די תיבה –

English translation 277

it is his

איז דאס זיינע

English translation 278

(the Jew's)

(דעם אידנ'ס)

English translation 279

matter:

א זאך:

English translation 280

if he wants, he can open it,

אויב ער וויל קען ער עס עפענען,

English translation 281

because he has the key in his hand!...

ווייל ער האט דעם שליסל אין האנט!...

English translation 282

With this one will understand regarding that which on Shabbos Chazon "they show each and every one the future Holy Temple":

עד"ז וועט מען פארשטיין בנוגע דערצו וואס בשבת חזון "מראין לכאו"א מקדש דלעתיד":

English translation 283

Already in the time of exile a Jew has the revelation of the future Holy Temple,

שוין בזמן הגלות האט א איד דעם גילוי פון דעם מקדש דלעתיד,

English translation 284

because this is the inner intention of the descent into exile

ווייל דאס איז די כוונה פנימית פון ירידת הגלות

English translation 285

(descending in order to ascend).

(סותר על מנת לבנות).

English translation 286

But in order that he also have the good of continuing the Holy Temple below in the physicality of the world through his service,

נאר בכדי ער זאל אויך האבן די טובה פון ממשיך זיין דעם ביהמ"ק למטה בגשמיות העולם ע"י עבודתו,

English translation 287

they show it to him in a manner of the parable,

ווייזט מען עס אים אין אן אופן פון דעם משל,

English translation 288

like the immense wealth placed in a sealed chest and they give him the key and when he wants he can open it and reveal it in the world.

ע"ד ווי דער עושר מופלג המונח בתיבה חתומה און מ'גיט אים אפ דעם שליסל און ווען ער וויל קען ער עס עפענען און מגלה זיין בעולם.

English translation 289

That which is the content of the parable

וואס דאס איז דער תוכן פון דעם משל

English translation 290

(regarding "they show each and every one the future Holy Temple" on Shabbos Chazon)

(אויף "מראין לכאו"א המקדש דלעתיד" בשבת חזון)

English translation 291

of the garment

פון דעם לבוש

English translation 292

(the third)

(השלישי)

English translation 293

that "at known distant intervals he shows him the garment":

וואס "לפרקים רחוקים ידועים מראה לו הלבוש":

English translation 294

In order that it not interfere with man's service

בכדי עס זאל ניט שטערן לעבודת האדם

English translation 295

(subjugation and transformation etc.),

(אתכפיא ואתהפכא כו'),

English translation 296

they show

באווייזט מען

English translation 297

(still in the time of exile)

(נאך בזמן הגלות)

English translation 298

"each and every one the future Holy Temple" as clothed in a parable

"לכאו"א המקדש דלעתיד" ווי אנגעטאן אין א משל

English translation 299

(of a garment),

(פון א לבוש),

English translation 300

which is like a garment to that which is clothed in it.

וואס איז ווי א לבוש להמלובש בו.

English translation 301

A parable according to Torah contains two matters:

א משל ע"פ תורה האט אין זיך צוויי ענינים:

English translation 302

on one hand it is not the analogue itself,

פון איין זייט איז דאס ניט דער נמשל אליין,

English translation 303

the analogue itself does not stand revealed,

דער נמשל אליין שטייט ניט בגלוי,

English translation 304

rather it is clothed in a parable.

מערניט ווי אנגעטאן אין א משל.

English translation 305

On the other hand:

לאידך גיסא:

English translation 306

A mashal according to Toras Emes is not something foreign from the nimshal,

א משל ע"פ תורת אמת איז ניט קיין פרעמדע זאך פון דעם נמשל,

English translation 307

rather it is a true mashal for the nimshal,

נאר דאס איז א משל אמיתי אויף דעם נמשל,

English translation 308

and the mashal is directed toward the nimshal,

און דער משל איז מכוון צום נמשל,

English translation 309

as Chassidus explains44 –

ווי חסידות איז מפרש * 44 –

English translation 310

directed in all the details toward the nimshal. Only because of the limited capacity of the one grasping can he not be given to understand the nimshal itself,

מכוון בכל הפרטים צום נמשל. נאר מפני קוצר המשיג קען מען אים ניט געבן צו פארשטיין דעם נמשל אליין,

English translation 311

therefore it is given to him clothed in a mashal that is commensurate with his understanding and comprehension,

דערפאר גיט מען עס אים אנגעטאן אין א משל וואס איז לפי ערך הבנתו והשגתו,

English translation 312

and in this mashal is found the entire nimshal clothed as it is,

און אין דעם משל געפינט זיך אנגעטאן דער גאנצער נמשל כמו שהוא,

English translation 313

and through the mashal he comes to understand more and more of the nimshal until he understands with comprehension and grasp the entire nimshal in its perfection.

און ע"י דעם משל קומט ער צו פארשטיין אלץ מערער און מערער פון נמשל ביז ער פארשטייט בהבנה והשגה דעם גאנצן נמשל בשלימותו.

English translation 314

And accordingly, it is understandable regarding the mashal of the garment that the Berditchever gives concerning that which on Shabbos Chazon

ועד"ז איז פארשטאנדיק בנוגע דעם משל הלבוש וואס דער בארדיטשעווער גיט אויף דעם וואס בשבת חזון

English translation 315

(even during the time of exile)

(נאך בזמן הגלות)

English translation 316

"they show each and every one the future Beis HaMikdash":

"מראין לכאו"א המקדש דלעתיד":

English translation 317

They show it to everyone through a mashal of the garment,

מ'גיט עס יעדערן זען דורך א משל פון דעם לבוש,

English translation 318

whereby it is indeed clothed in a mashal

וואס דערביי איז דאס טאקע אנגעטאן אין א משל

English translation 319

(so that it should be commensurate with the person),

(בכדי עס זאל זיין לפי ערך האדם),

English translation 320

like the immense wealth that is in the sealed chest:

ע"ד ווי דער עושר מופלג איז אין דער תיבה חתומה:

English translation 321

But together with this, it is a true mashal that is directed in all the details toward the nimshal,

אבער ביחד עם זה איז דאס א משל אמיתי שמכוון בכל הפרטים צום נמשל,

English translation 322

in the mashal is found the entire nimshal,

אין דעם משל געפינט זיך כל הנמשל,

English translation 323

and through the mashal one comes to take and understand in inwardness, with comprehension and grasp, the entire nimshal.

וע"י המשל קומט מען צו נעמען און פארשטיין בפנימיות בהבנה והשגה דעם גאנצן נמשל.

English translation 324

In our case –

בנדו"ד –

English translation 325

through seeing the garment

ע"י זען דעם לבוש

English translation 326

(as in the mashal)

(ווי אין דעם משל)

English translation 327

one takes and grasps the entire future Beis HaMikdash with all the details that are clothed in that garment,

נעמט מען און מ'איז תופס דעם גאנצן מקדש דלעתיד עם כל הפרטים וואס איז אנגעטאן אין דעם לבוש,

English translation 328

like one hands over to him the entire chest with all that is inside it

ע"ד ווי מ'גיט אים אפ די גאנצע תיבה עם כל מה שבתוכה

English translation 329

(the reward and effluences that are drawn down through our deeds and service),

(דעם שכר והמשכות וואס ווערן נמשך ע"י מעשינו ועבודתינו),

English translation 330

and furthermore –

און נאכמער –

English translation 331

they give him the key to the chest,

מ'גיט אים אפ דעם שליסל צו דער תיבה,

English translation 332

i.e., that it is dependent on him to open the chest and reveal the future Beis HaMikdash that is now clothed in a mashal and garment.

ד.ה. אז בו הדבר תלוי צו עפענען די תיבה און מגלה זיין דעם מקדש דלעתיד וואס איז מלובש איצטער אין משל ולבוש.

English translation 333

This is the purpose of the mashal –

וואס דאס איז דער תכלית פון דעם משל –

English translation 334

a garment for the intellectual matter so that the person who cannot yet understand the nimshal itself,

א לבוש צו דעם דבר שכל בכדי אז דער אדם וואס קען נאך ניט פארשטיין דעם נמשל אליין,

English translation 335

should be able to grasp it with comprehension and understanding through the mashal in which the entire nimshal is clothed.

זאל ער עס קענען תופס זיין בהבנה והשגה דורכן משל אין וועלכן ס'איז אנגעטאן דער גאנצן נמשל.

English translation 336

For a matter of faith, one does not need a mashal. Since Jews are "believers, children of believers"45,

אויף אן ענין של אמונה דארף מען ניט האבן קיין משל. וויבאלד אז אידן זיינען "מאמינים בני מאמינים" 45,

English translation 337

and one believes in a thing that such is the truth –

און מ'גלויבט אין א זאך אז אזוי איז דער אמת –

English translation 338

one does not need a mashal for this,

דארף מען אויף דעם ניט האבן קיין משל,

English translation 339

and a mashal would add nothing to it. Only when it comes to comprehension and understanding of the matter,

און א משל וועט דערצו גארניט צוגעבן. נאר בשעת ס'רעדט זיך וועגן הבנה והשגה אין דער זאך,

English translation 340

then one needs to give a mashal to understand it to one who is not yet able to understand the nimshal itself.

דעמולט דארף מען האבן א משל געבן דאס צו פארשטיין צו אזא וואס איז נאך ניט שייך צו פארשטיין דעם נמשל אליין.

English translation 341

Based on the above, there is some explanation on the aforementioned question

ע"פ הנ"ל האט מען א קצת ביאור אויף דער שאלה הנ"ל

English translation 342

(in the sicha),

(ס"ה),

English translation 343

that until the future coming, we will not know all the details of the future Beis HaMikdash,

אז ביז לע"ל וועט מען ניט וויסן אלע פרטים פון דעם מקדש דלעתיד,

English translation 344

so how can they say that on Shabbos Chazon in this time they show "each and every one the future Beis HaMikdash"?

היינט ווי זאגט מען אז בשבת חזון בזמן הזה באווייזט מען "לכאו"א המקדש דלעתיד"?

English translation 345

Because they do not show the Beis HaMikdash as it is,

ווייל מ'באווייזט ניט דער מקדש כמו שהוא,

English translation 346

rather as it is clothed in a mashal,

נאר ווי דאס איז מלובש אין א משל,

English translation 347

and in the mashal the person does not see all the details explicitly

און אין משל זעט דער מענטש ניט בגלוי כל הפרטים

English translation 348

(although in concealment they are there).

(אע"פ וואס בהעלם זיינען זיי דארטן דא).

English translation 349

Additionally, it can be explained –

נוסף לזה קען מען עס מבאר זיין –

English translation 350

according to what is explained in many places45 regarding the difference between seeing and hearing:

ע"פ המבואר בכ"מ *45 בהחילוק בין ראי' לשמיעה:

English translation 351

By hearing, the person begins by hearing one detail,

בא שמיעה הויבט אן דער מענטש פון הערן איין פרט,

English translation 352

then a second detail, etc.,

דערנאך א צווייטן פרט וכו',

English translation 353

and then he contemplates the details and puts them together and from this derives a general principle. By seeing, it is exactly the opposite:

און דערנאך איז ער זיך מתבונן אין די פרטים און שטעלט זיי צוזאמען און דערפון האט ער ארויס א כלל. בא ראי' איז פונקט פארקערט:

English translation 354

First, he sees superficially the entirety of the matter including all the details in it,

לכל לראש זעט ער בשטחיות כללות הענין כולל כל הפרטים בזה,

English translation 355

and only then does he look and contemplate the details,

און ערשט דערנאך איז ער זיך מסתכל ומתבוננן בהפרטים,

English translation 356

and see the relationship between them and how they are arranged, etc.

און זעט דער יחס ביניהם און ווי זיי זיינען אויסגעשטעלט וכו'.

English translation 357

Based on this, it is understood that when "they show each and every one the future Beis HaMikdash" on Shabbos Chazon –

עפ"ז איז מובן אז בשעת "מראין לכאו"א המקדש דלעתיד" בשבת חזון –

English translation 358

a matter of seeing

אן ענין של ראי'

English translation 359

(not hearing) –

(ניט שמיעה) –

English translation 360

one sees first, superficially, only the entirety of the matter,

זעט מען לכל לראש בשטחיות נאר כללות הענין,

English translation 361

without differentiating into the details within it,

ניט פֿאַנאַנדערקלייבנדיק זיך אין די פרטים שבזה,

English translation 362

and in this time the details are not "explicit and explained".

און בזמ"ה זיינען די פרטים ניט "מפורש ומבואר".

English translation 363

Only in the future

ערשט לע"ל

English translation 364

(when the third Beis HaMikdash will be established physically in the world, openly)

(ווען דער ביהמ"ק השלישי וועט אויפגעשטעלט ווערן בגשמיות העולם בגלוי)

English translation 365

will the details within it also be explicit and explained.

וועלן זיין מפורש ומבואר אויך די פרטים שבזה.

English translation 366

One must only understand:

מ'דארף נאר אבער פארשטיין:

English translation 367

Why is the parable given of a "precious garment",

פארוואס גיט מען דעם משל אויף דעם פון א "מלבוש יקר",

English translation 368

"A father who had a precious son and made him a precious garment to wear,

"אב שיש לו בן יקר ועשה לו מלבוש יקר להתלבש בו,

English translation 369

and because the son was not careful with that garment and did deeds that should not be done, he tore it into several tears. And he made him a second garment and he also tore it.

ומצד שלא נזהר הבן באותו בגד ועשה מעשים אשר לא יעשו קרע אותו לכמה קרעים. ועשה לו פעם שני לבוש וקרע אותו ג"כ.

English translation 370

What did the father do? He made him a third garment and did not give it to him to wear, but only hid it, and at known distant intervals he shows him the garment,

מה עשה האב עשה לו לבוש שלישי ולא נתן לו ללבוש אותו רק גנזו ולפרקים רחוקים ידועים מראה לו הלבוש,

English translation 371

and says to him: See, if you conduct yourself on the straight path, this garment will be given to you to wear" –

ואומר לו ראה שאם תתנהג בדרך הישר ינתן לך לבוש זה ללבוש אותו" –

English translation 372

For seemingly:

דלכאורה:

English translation 373

According to the above, the parable is precisely directed in all its details to the allegory –

ע"פ הנ"ל אז דער משל איז מכוון בכל הפרטים להנמשל –

English translation 374

How does the parable of a garment and clothing fit the allegory,

ווי שטימט דער משל פון א לבוש ובגד אויפן נמשל,

English translation 375

the destruction of the two Holy Temples and the third Holy Temple which "they show each one the future Temple". That they show him a Temple,

דער חורבן פון די צוויי בתי מקדשות און דער בית המקדש השלישי וואס "מראין לכאו"א המקדש דלעתיד". אז מ'באווייזט אים א בית

English translation 376

(a Temple),

(המקדש),

English translation 377

not a garment?

ניט א לבוש?

English translation 378

Furthermore:

נאכמער:

English translation 379

He could have given the same parable with a house,

ער האט דאך געקענט געבן דעם זעלבן משל מיט א בית,

English translation 380

that the father gave the son a precious house,

אז דער אב האט געגעבן דעם בן א בית יקר,

English translation 381

and the son destroyed it or did not conduct himself with the honor befitting it. Afterwards he gave him a second house,

און דער בן האט עס מהרס געווען אדער ניט געפירט זיך בכבוד המתאים לזה. דערנאך האט ער אים געגעבן א בית שני,

English translation 382

and further it was so. "What did the father do?

און ווייטער איז געווען אזוי. "מה עשה האב,

English translation 383

He made him a third house and did not give it to him,

עשה לו בית שלישי ולא נתן לו,

English translation 384

only hid it, and at known distant intervals he shows him the house" –

רק גנזו ולפרקים רחוקים ידועים מראה לו הבית" –

English translation 385

Then the parable would be precisely suited to the allegory –

וואס דעמולט איז דער משל מתאים במכוון צום נמשל –

English translation 386

Previously the Most High gave two Holy Temples,

פריער האט דער אויבערשטער געגעבן צוויי בתי מקדשות,

English translation 387

which are specifically a Temple

וועלכע זיינען דוקא בית

English translation 388

(not like the Mishkan which is "and I went about in a tent"46),

(ניט ווי דער משכן וואס איז "ואהי' מתהלך באוהל" 46),

English translation 389

and regarding these two Holy Temples the parable of the first two houses which were destroyed applies.

און אויף די ביידע בתי מקדשות גייט דער משל פון די ערשטע צוויי בתים וועלכע זיינען חרוב געווארן.

English translation 390

And regarding the two Holy Temples it is stated47 "the Mishkan, Mishkan –

און אויף די צוויי בתי מקדשות שטייט 47 "המשכן משכן –

English translation 391

two times,

שני פעמים,

English translation 392

a hint to the Temple that was pledged in two destructions". And after the first two houses were destroyed –

רמז למקדש שנתמשכן בשני חורבנין". ולאחרי ווי נחרבו די ערשטע צוויי בתים –

English translation 393

the Most High made a third house,

האט דער אויבערשטער געמאכט א בית שלישי,

English translation 394

the future Temple,

דער מקדש דלעתיד,

English translation 395

and at distant times "they show each one the future Temple"?!

ולפעמים רחוקים "מראין לכאו"א המקדש דלעתיד"?!

English translation 396

Nevertheless,

אעפ"כ,

English translation 397

for whatever reason,

מאיזה סיבה שתהי',

English translation 398

they give the parable of a garment. It will be understood by prefacing the lesson from all this,

גיט מען דעם משל פון א לבוש. וועט מען עס פארשטיין בהקדים דעם לימוד מכל זה,

English translation 399

as follows.

וכדלקמן.

English translation 400

From what is explained above, the lesson and elevation that exists on Shabbos Chazon is understood –

מהמבואר לעיל איז פארשטאנדיק דער לימוד ועילוי וואס איז דא בשבת חזון –

English translation 401

for the benefit and praise of Israel:

לטובתם ושבחם של ישראל:

English translation 402

On Shabbos Chazon "they show each one the future Temple". And as stated above,

בשבת חזון "מראין לכאו"א המקדש דלעתיד". וכאמור לעיל,

English translation 403

this expresses openly the entirety of the matter that

דאס דריקט אויס בגלוי דעם כללות הענין אז

English translation 404

(not only does healing precede the blow,

(ניט נאר וואס מקדים רפואה למכה,

English translation 405

but the "blow" itself)

נאר די "מכה" אליין)

English translation 406

the destruction of the Holy Temple and exile is in its innerness an elevation and the most sublime revelation of redemption

חורבן ביהמ"ק וגלות איז בפנימיות אן עלי' וגילוי הכי נעלה פון גאולה

English translation 407

(since it is a demolition in order to build,

(וויבאלד אז ס'איז סותר על מנת לבנות,

English translation 408

therefore it is in the category of "building"),

במילא איז דאס בגדר "בנין"),

English translation 409

and in our deeds and service in the time of exile, the revelations and matters of the future redemption are already present.

און אין מעשינו ועבודתינו בזמן הגלות זיינען שוין דא די גילויים וענינים דלע"ל.

English translation 410

And the future Temple is shown on Shabbos Chazon "to each one",

און דער מקדש דלעתיד באווייזט מען בשבת חזון "לכאו"א",

English translation 411

to every Jew,

צו יעדן אידן,

English translation 412

not only to great ones,

ניט נאר גדולים,

English translation 413

but also to simple people,

נאר אויך צו אנשים פשוטים,

English translation 414

and to children,

און צו קינדער,

English translation 415

small boys and girls –

קליינע אינגעלעך און מיידעלעך –

English translation 416

to each of them they show the future Temple!

יעדערן פון זיי באווייזט מען דעם מקדש דלעתיד!

English translation 417

And according to the simple explanation in the name of this Shabbos –

וכפירוש הפשוט אין דעם נאמען פון דעם שבת –

English translation 418

as it is called by everyone,

ווי ער ווערט אנגערופן ע"י כולם,

English translation 419

also small children –

אויך קליינע קינדער –

English translation 420

"Shabbos Chazon",

"שבת חזון",

English translation 421

which simply means that one sees.

וואס מיינט בפשטות אז מ'זעט.

English translation 422

The little girl who has reached the age of education asks:

פרעגט די קליינע מיידעלע שהגיעה לחינוך:

English translation 423

What does she see? They tell her:

וואס זעט זי? זאגט מען איר:

English translation 424

The future Temple! And such a seeing that comes down in the Aramaic language –

דעם מקדש דלעתיד! און אזא זען וואס קומט אראפ אין לשון ארמי –

English translation 425

in the language of exile –

אין לשון פון גלות –

English translation 426

"Chazon".

"חזון".

English translation 427

She asks further:

פרעגט זיי ווייטער:

English translation 428

But she does not see it? They answer her:

זיי זעט דאך אבער ניט? ענטפערט מען איר:

English translation 429

See –

זען –

English translation 430

you see,

זעסטו,

English translation 431

only you think that you see something else,

נאר דו מיינסט אז דו זעסט אן אנדער זאך,

English translation 432

when in truth this is the future Temple!

ווען באמת איז דאס דער מקדש דלעתיד!

English translation 433

That is, you do not know that what you see is the future Temple. And when you will become older and wiser and more observant –

ד.ה. דו ווייסט ניט אז דאס וואס דו זעסט איז דער מקדש דלעתיד. און בשעת דו וועסט ווערן עלטער און קליגער און פרימער –

English translation 434

then you will be able to see that this is indeed the future Temple.

וועסטו דעמולט קענען זען אז דאס איז טאקע דער מקדש דלעתיד.

English translation 435

That is, what she sees of the future Temple is like a parable in relation to the allegory,

ד.ה. דאס וואס זיי זעט דעם מקדש דלעתיד איז אזוי ווי אין א משל לגבי הנמשל,

English translation 436

like a garment in relation to the one clothed in it:

ווי א לבוש לגבי המלובש בו:

English translation 437

The girl sees the parable and garment that is "clothed" upon the future Temple,

די מיידעלע זעט דעם משל ולבוש וואס איז "אנגעטאן" אויפן מקדש דלעתיד,

English translation 438

because she cannot yet grasp the Temple

ווייל זי קען נאך ניט תופס זיין דעם מקדש

English translation 439

(the allegory)

(דעם נמשל)

English translation 440

itself. And within the parable and garment is the entire allegory,

אליין. ובתוך המשל והלבוש איז דא דער גאנצער נמשל,

English translation 441

and the parable and garment is precisely directed in all its details to the allegory,

און דער משל ולבוש איז מכוון בכל הפרטים צום נמשל,

English translation 442

therefore when she sees the parable and garment,

במילא בשעת זיי זעט דעם משל ולבוש,

English translation 443

she truly sees the entire future Temple.

זעט זי באמת דעם גאנצן מקדש דלעתיד.

English translation 444

Only because she is still a little girl,

נאר וויבאלד אז זי איז נאך א קליינע מיידעלע,

English translation 445

she does not yet understand that this is truly only a garment for the one clothed within it

פארשטייט זי נאך ניט אז דאס איז באמת נאר א לבוש אויף המלובש בו

English translation 446

(the Sanctuary itself),

(דער מקדש אליין),

English translation 447

and it is understood that the main thing is the one clothed within the garment

ומובן אז דער עיקר איז המלובש בתוך הלבוש

English translation 448

(the future Sanctuary)

(דער מקדש דלעתיד)

English translation 449

and not the garment. And when she grows up she will be able to understand more and more until the analogy itself,

און ניט דער לבוש. און בשעת זי וועט אויסוואקסן וועט זיי קענען פארשטיין אלץ מערער און מערער ביז דעם נמשל אליין,

English translation 450

and just as the analogy is only a garment for the main thing –

און ווי דער משל איז נאר א לבוש צום עיקר –

English translation 451

the future Sanctuary.

דער מקדש דלעתיד.

English translation 452

This can also be explained to the little girl:

וואס דאס קען מען מסביר זיין אויך צו דער קליינער מיידעלע:

English translation 453

She sees that another girl is wearing a dress. When one asks her:

זיי זעט אז א צווייטע מיידעלע טראגט א קליידל. בשעת מ'וועט איר פרעגן:

English translation 454

What does she think? –

וואס טראכט זי? –

English translation 455

What is the main thing about the other girl,

וואס איז דער עיקר פון דער צווייטער מיידעלע,

English translation 456

the garment she wears or the girl herself? She will laugh:

דער בגד וואס זי טראגט אדער די מיידל אליין? וועט זי לאכן:

English translation 457

For her there is no question that the main thing is the girl herself

ס'איז ביי איר קיין שאלה ניט אז דער עיקר איז די מיידעלע אליין

English translation 458

(who is dressed in the garments) –

(וועלכע איז אנגעטאן אין די בגדים) –

English translation 459

that "Let us make man in our image, after our likeness" 48

וואס "נעשה אדם בצלמנו כדמותנו" 48

English translation 460

(as it is also stated in today's chapter 49),

(ווי עס שטייט אויך אין היינטיקן פרק 49),

English translation 461

and that she is a daughter of Sarah, Rivkah, Rachel, and Leah 50 –

און וואס זי איז בת שרה רבקה רחל ולאה 50 –

English translation 462

and not the garment she wears.

און ניט דער בגד וואס זי טראגט.

English translation 463

Even though the garment covers her hand,

אע"פ וואס דער בגד פארדעקט אויף איר האנט,

English translation 464

or another part of the body. For it is simple that the garment is only secondary to the essence –

אדער אן אנדער חלק פון גוף. ווארום ס'איז פשוט אז דער בגד איז נאר א טפל צו דעם עצם –

English translation 465

to the person himself.

צו דעם מענטש אליין.

English translation 466

And when she meets the other girl and sees her garment,

ובשעת זי טרעפט די צווייטע מיידעלע און זעט איר בגד,

English translation 467

she understands that she is not meeting a garment,

פארשטייט זיי אז זי טרעפט ניט א בגד,

English translation 468

but a person,

נאר א מענטשן,

English translation 469

and in the person himself –

און אין א מענטשן גופא –

English translation 470

a daughter of Sarah, Rivkah, Rachel, and Leah!

א בת שרה רבקה רחל ולאה!

English translation 471

And together with this she also understands,

וביחד עם זה פארשטייט זיי אויך,

English translation 472

that the garment indicates and corresponds in all details to the measure of the person clothed within the garment in length, width, and height. Consequently,

אז דער בגד באווייזט און איז מכוון בכל הפרטים אויף מדת האדם המלובש בתוך הלבוש באורך רוחב וגובה. במילא,

English translation 473

through seeing the garment she can understand the length, width, height, and all the details of the one clothed within it.

דורך זען דעם לבוש קען זי פארשטיין דער אורך ורוחב וגובה וכל הפרטים פון המלובש בו.

English translation 474

And so they explain to her regarding that which they show her the future Sanctuary on Shabbos Chazon,

ועד"ז איז מען איר מסביר בנוגע צו דעם וואס מ'באווייזט איר דעם מקדש דלעתיד בשבת חזון,

English translation 475

that they show it to her through an analogy of a garment

אז מ'באווייזט עס איר דורך א משל פון א לבוש

English translation 476

(like the analogy of the Berditchever),

(ווי דער משל פון בארדיטשעווער),

English translation 477

that this is not the main thing,

וואס דאס איז ניט דער עיקר,

English translation 478

but secondary to the one clothed within it

נאר דער טפל להמלובש בו

English translation 479

(the future Sanctuary itself),

(דער מקדש דלעתיד אליין),

English translation 480

but through the garment she can see and understand the length, width, and height of the future Sanctuary.

אבער דורכן לבוש קען זיי זען און פארשטיין אורך רוחב וגובה פון דעם מקדש דלעתיד.

English translation 481

Based on this, one can explain why they give an analogy for "they show each and every one the future Sanctuary" from a father who specifically shows a garment,

עפ"ז י"ל פארוואס מ'גיט א משל אויף "מראין לכאו"א המקדש דלעתיד" פון אן אב וואס באווייזט דוקא א לבוש,

English translation 482

and not a house which is more aligned with the analogue,

און ניט א בית וואס איז מכוון יותר להנמשל,

English translation 483

which is about a building

וואס רעדט זיך וועגן א ביון

English translation 484

(the third Beis HaMikdash):

(ביהמ"ק השלישי):

English translation 485

From the differences between a house and a garment –

פון די. חילוקים צווישן בית און לבוש –

English translation 486

that there is in this that which is not in that 51:

וואס יש בזה מה שאין בזה 51:

English translation 487

A house does not indicate the measure

א בית ווייזט ניט אויף די מדה

English translation 488

(length, width, height, etc.)

(אורך רוחב וגובה כו')

English translation 489

and the details of the dweller in this house. A house only indicates in a general way about the dweller in it:

און די פרטים פון הדר בבית זה. א בית ווייזט נאר באופן כללי אויף הדר בו:

English translation 490

Whether a rich person lives there,

צי דארטן לעבט אן עשיר,

English translation 491

or a poor person, etc.

אדער אן עני וכיו"ב.

English translation 492

And in a more general way –

ובכללות יותר –

English translation 493

whether this is a house of animals or of the human species. But from a house the details of the one who lives there are not discernible:

צי דאס איז א בית פון בעלי חיים אדער פון מין האדם. אבער פון א בית זיינען ניט קענטיק די פרטים פון דעם וואס וואוינט דארט:

English translation 494

Whether he is short,

צי ער איז א נידעריקער,

English translation 495

or tall,

אדער אן ענק,

English translation 496

a great person among people,

א גדול בין אנשים,

English translation 497

and so on regarding width, etc.

ועד"ז בנוגע רוחב כו'.

English translation 498

As we also see in halachah:

ווי מ'זעט עס אויך אין הלכה:

English translation 499

A house according to law is at least four by four cubits 52,

א בית ע"פ דין איז ד' על ד' אמות 52,

English translation 500

even though the measure of a person is smaller than that,

אע"פ וואס מדת האדם איז ווייניקער דערפון,

English translation 501

as we see the law regarding a mikvah 53 - because immersion in a mikvah must be "for the entire body of a person at once",

ווי מ'זעט דעם דין בא מקוה 53 - וויבאלד אז טבילה במקוה דארף זיין "לכל גוף האדם בבת אחת",

English translation 502

"the Sages estimated" that a mikvah must be at least a cubit by a cubit by a height of three cubits. It turns out,

איז "שיערו חכמים" אז א מקוה דארף זיין עכ"פ אמה על אמה ברום ג' אמות. קומט אויס,

English translation 503

that a house is not exactly according to the measure of a person * 53.

אז א בית איז ניט בדיוק לפי מדת האדם * 53.

English translation 504

However, in a garment the length, width, height, and all the details of the person clothed within the garment are discernible. Every single detail of the garment corresponds to the part of the body and to the measure of the part that is dressed in that detail of the garment:

משא"כ אין א לבוש איז קענטיק אורך רוחב וגובה וכל הפרטים פון דעם אדם המלובש בתוך הלבוש. כל פרט ופרט פון דעם לבוש איז בהתאם צו דעם חלק הגוף און צו דער מאס פון דעם חלק וואס טוט זיך אן אין דעם פרט בהלבוש:

English translation 505

The arm part of the garment corresponds to the arm and the measure of the arm,

חלק היד פון לבוש איז בהתאם צו דער יד און מדת היד,

English translation 506

and so on regarding the other details.

ועד"ז בנוגע לשאר הפרטים.

English translation 507

As even a little girl understands

ווי עס פארשטייט אפילו א קליין מיידל

English translation 508

(as above),

(כנ"ל),

English translation 509

that when she sees a garment of another girl she can see from the measure of the garment and the appearance of the garment, etc., what kind of person wears the garment in all details:

אז בשעת זי זעט א בגד פון א צווייטער מיידל קען זי זען פון מדת הבגד און מראה הבגד כו' וואס פאר א מענטש עס טראגט דעם בגד בכל הפרטים:

English translation 510

Whether she is an old woman or a young girl;

צי זי איז אן אלטע פרוי אדער א יונגע מיידל;

English translation 511

what is her length, width, and height;

וואס עס איז איר אורך רוחב וגובה;

English translation 512

what kind of parents she has,

וואס פאר א עלטערן זי האט,

English translation 513

i.e., how they feed her and what kind of foods and drinks she eats and drinks –

ד.ה. ווי שפייזן זיי איך און וואס פאר א מאכלים ומשקאות זי עסט און טרינקט –

English translation 514

for according to this depends the growth

ווארום לויט דעם איז תלוי גידול

English translation 515

(length, width, and height)

(אורך רוחב וגובה)

English translation 516

of the person.

האדם.

English translation 517

And this is in halachah regarding the priestly garments54,

ווי דאס איז אין הלכה בנוגע צו בגדי כהונה 54,

English translation 518

that they must be exactly according to the measure of the kohen,

אז זיי מוזן זיין פונקט לפי מדת הכהן,

English translation 519

neither longer nor shorter.

ניט לענגער און ניט קירצער.

English translation 520

[And this is also understood regarding a Jew,

[ועד"ז איז אויך פארשטאנדיק בנוגע צו א אידן,

English translation 521

who is of "a kingdom of priests and a holy nation",

וואס ער איז פון "ממלכת כהנים וגוי קדוש",

English translation 522

and is a living Beis HaMikdash,

און איז א לעבעדיקער ביהמ"ק,

English translation 523

as will be explained below).

כדלקמן סי"ד).

English translation 524

And based on this one will understand the addition of the parable of the revelation of the future Mikdash to a garment:

ועפ"ז וועט מען פארשטיין די הוספה פון דעם משל אויף גילוי מקדש דלעתיד פון א לבוש:

English translation 525

The parable expresses that the novelty of the future Mikdash will be that it will have not only the quality of a house,

דער משל גיט ארויס אז דער חידוש פון דעם מקדש דלעתיד וועט זיין אז דאס וועט האבן ניט נאר מעלת הבית,

English translation 526

but also the quality of a garment,

נאר אויך מעלת הלבוש,

English translation 527

that in all the details of the Beis HaMikdash

אז בכל הפרטים בביהמ"ק

English translation 528

(in length and width and height)

(באורך ורוחב וגובה)

English translation 529

one will see openly the splendor and the adornment of the Beis HaMikdash –

וועט מען זען בגלוי הדר והמלובש בביהמ"ק –

English translation 530

the Supernal One in all its details

דער אויבערשטער בכל פרטיו

English translation 531

(that in every detail of the Beis HaMikdash is revealed how it corresponds to every detail in Divinity).

(אז אין יעדן פרט בביהמ"ק איז בגלוי ווי דאס איז בהתאם צו יעדן פרט באלקות).

English translation 532

That is, that in addition to that which the future Mikdash will be a house for Hashem,

ד.ה. אז נוסף לזה וואס דער מקדש דלעתיד וועט זיין א בית לה',

English translation 533

where the splendor within it is recognizable in a general way

וואו ס'איז ניכר בכללות הדר בו

English translation 534

(not its details),

(ניט זיינע פרטים),

English translation 535

the revelation of the Essence there will also be recognizable openly in all the details.

וועט גילוי העצמות דארט אויך זיין ניכר בגלוי בכל הפרטים.

English translation 536

And this is the novelty and superiority specifically of the third Beis HaMikdash over the previous Temples

און דאס איז דער חידוש ומעלה דוקא פון ביהמ"ק השלישי לגבי די פריערדיקע בתי מקדשות

English translation 537

(which did not have the quality of a garment):

(וועלכע האבן ניט געהאט די מעלה פון לבוש):

English translation 538

The first two Temples were "a building of a mortal man",

די ערשטע צוויי בתי מקדשות זיינען געווען "בניינא דבר נש",

English translation 539

and through this they became a place fit for the indwelling of the Shechinah. Therefore, in them Divinity was not so recognizable in the physicality of the Beis HaMikdash.

און דורך דעם איז דאס געווארן א מקום ראוי להשראת השכינה. דערפאר איז אין זיי ניט געווען אזוי ניכר אלקות בגשמיות הביהמ"ק.

English translation 540

Because it was only "a building of a mortal man"

וויבאלד אז ס'איז נאר "בניינא דבר נש"

English translation 541

(and not "a building of the Holy One, blessed be He"),

(און ניט "בניינא דקב"ה"),

English translation 542

and therefore they did not have eternal existence

און דערפאר האבן זיי ניט געהאט קיין קיום נצחי

English translation 543

(because they are the work of human hands).

(ווייל זי זיינען מעשה בני אדם).

English translation 544

That is, they were only in a general way a house for Hashem,

ד.ה. אז זיי זיינען געווען נאר בכללות א בית לה',

English translation 545

but not that this permeated every single detail.

אבער ניט אז דאס האט דורכגענומען כל פרט ופרט.

English translation 546

However, the future Beis HaMikdash

משא"כ דער ביהמ"ק דלעתיד

English translation 547

(the third)

(השלישי)

English translation 548

is "a building of the Holy One, blessed be He". Therefore, in every single detail

איז "בניינא דקב"ה". דערפאר איז בכל פרט ופרט

English translation 549

(not only in the generality of the Mikdash)

(ניט נאר בכללות המקדש)

English translation 550

one sees openly Divinity and eternity.

זעט מען בגלוי אלקות און נצחיות.

English translation 551

That is, from that which one sees the difference that the first two Temples did not have eternal existence

ד.ה. דערפון וואס מ'זעט דעם חילוק אז די ערשטע צוויי בתי מקדשות האבן ניט געהאט קיין קיום נצחי

English translation 552

(rather they were destroyed)

(נאר זיי זיינען חרוב געווארן)

English translation 553

whereas the third Beis HaMikdash is eternal

משא"כ דער ביהמ"ק השלישי איז א נצחי

English translation 554

(because it is a building of the Holy One, blessed be He) –

(וויבאלד אז ער איז בניינא דקב"ה) –

English translation 555

it is understood,

איז מובן,

English translation 556

that also at the beginning the first two Temples were not eternal, which comes from the building of the Holy One, blessed be He,

אז אויך בתחלה זיינען די ערשטע צוויי בתי מקדשות ניט געווען נצחיות וואס קומט מצד בנין הקב"ה,

English translation 557

unlike the third Beis HaMikdash.

משא"כ ביהמ"ק השלישי.

English translation 558

As explained in Chassidus from the books of philosophical investigation55

כמבואר בחסידות פון ספרי חקירה 55

English translation 559

(and consequently this became a part of Chassidus),

(ובמילא איז דאס געווארן א חלק פון חסידות),

English translation 560

that the aspect of an eternal matter is not at the end of the existence of the thing,

אז די בחינה אויף אן ענין נצחי איז ניט בסוף קיום הדבר,

English translation 561

but at the first moment,

נאר ברגע הראשון,

English translation 562

that is, not at the first moment,

ד.ה. ניט ברגע ראשון,

English translation 563

but at the second moment,

נאר ברגע שני',

English translation 564

that already then it is recognizable whether this is an eternal thing or not. As this is regarding the host of heaven,

אז שוין דעמולט איז ניכר צי דאס איז א דבר נצחי אדער ניט. ווי דאס איז בנוגע צו צבא השמים,

English translation 565

that already at the beginning it was recognizable that they are "mighty as on the day of their creation"

אז שוין בתחלה איז געווען ניכר אז זיי זיינען "חזקים כיום הבראם"

English translation 566

(as explained in the Yerushalmi56),

(כמבואר בירושלמי 56),

English translation 567

and as explained at length in Chassidus itself – in the book of philosophical investigation of the Tzemach Tzedek.

וכמבואר בארוכה בחסידות גופא - בספר החקירה פון צ"צ.

English translation 568

Accordingly, it is understood regarding the Temples:

עד"ז מובן בנוגע די בתי מקדשות:

English translation 569

The difference between the two Temples which are not eternal and the third Beis HaMikdash which is eternal,

דער חילוק צווישן די צוויי בתי מקדשות וואס זיינען ניט נצחיים און ביהמ"ק השלישי וואס איז נצחי,

English translation 570

is not only recognizable openly at the time the two Temples were destroyed,

איז ניט נאר ניכר בגלוי בשעת די צוויי בתי מקדשות זיינען חרוב געווארן,

English translation 571

but at the beginning of their building it was recognizable in every single detail that this is not an eternal building.

נאר בתחלת בנינם איז געווען ניכר בכל פרט ופרט אז דאס איז ניט קיין בנין נצחי.

English translation 572

However, in the third Beis HaMikdash it is recognizable at the beginning that it is eternal in all the details.

משא"כ בביהמ"ק השלישי איז ניכר בתחלה אז ער איז נצחי בכל הפרטים.

English translation 573

And this gives the parable of a garment for "they show each and every one the future Mikdash" –

און דאס גיט צו דער משל פון לבוש אויף "מראין לכאו"א המקדש דלעתיד" –

English translation 574

that in addition to that which the third Beis HaMikdash will have the quality of a house,

אז נוסף לזה וואס דער ביהמ"ק השלישי וועט האבן מעלת הבית,

English translation 575

a house for Hashem,

בית לה',

English translation 576

the general revelation of Divinity,

כללות גילוי אלקות,

English translation 577

it will also be like a garment,

וועט דאס אויך זיין כלבוש,

English translation 578

that the revelation of His Essence, may He be blessed, is there in all the details, in length, width, and height, etc.

אז גילוי עצמותו ית' איז דארטן בכל הפרטים באורך רוחב וגובה כו'.

English translation 579

For further clarification:

ליתר ביאור:

English translation 580

In the future it is stated "and the glory of Hashem shall be revealed, and all flesh shall see together that the mouth of Hashem has spoken"57. The Mitteler Rebbe explains in Shaar HaEmunah58 that in the future one will see openly, with physical and tangible sight, the power of the active cause

לע"ל שטייט "ונגלה כבוד הוי' וראו כל בשר יחדיו כי פי ה' דיבר" 57. איז דער מיטעלער רבי מבאר בשער האמונה 58 אז לע"ל וועט מען זען בגלוי בראי' חושיית וגשמית דעם כח הפועל

English translation 581

(the Divine)

(האלקי)

English translation 582

in the effect. And this is the explanation of "the mouth of Hashem has spoken":

בנפעל. און דאס איז דער פירוש אין "פי ה' דיבר":

English translation 583

This means not only the revelation of the Ten Commandments,

דאס מיינט ניט נאר דער גילוי פון די עשרת הדברות,

English translation 584

rather "all flesh" will be the word of Hashem which is in every single created being.

נאר "כל בשר" וועט זיין דער דבר הוי' וואס איז דא בכל נברא ונברא.

English translation 585

That is:

דאס הייסט:

English translation 586

In the future, one will see in all creations not only the power of the Essence that created the creations yesh me'ayin,

לע"ל וועט מען זען אין אלע נבראים ניט נאר דעם כח העצמות וואס האט באשאפן די נבראים יש מאין,

English translation 587

"the essence and substance of the Emanator, blessed be He, whose existence is from His essence and is not caused by any cause that preceded Him, Heaven forbid",

"מהותו ועצמותו של המאציל ב"ה שמציאותו הוא מעצמותו ואינו עלול מאיזה עילה שקדמה לו ח"ו",

English translation 588

which is a general matter in all creations equally

וואס דאס איז אן ענין כללי בכל הנבראים בשוה

English translation 589

(without any distinctions according to the particulars of the creations),

(אן קיינע חילוקים לפי פרטי הנבראים),

English translation 590

but in addition to the revelation of the Essence as He is in Himself without particulars,

נאר נוסף צום גילוי העצמות ווי ער איז לעצמו אן פרטים,

English translation 591

then there will also be the revelation of the power of the active force in the acted-upon,

וועט דעמולט אויך זיין דער גילוי כח הפועל בנפעל,

English translation 592

i.e., one will also see the revelation of the Essence in the particular form of each creation,

ד.ה. מ'וועט זען אויך גילוי העצמות בציור הפרטי דכל הנבראים,

English translation 593

in length, breadth, and height, etc.

באורך רוחב וגובה כו'.

English translation 594

For even in the future, there will still be a multitude of particular creations

ווארום אויך לע"ל וועלן דאך זיין א ריבוי נבראים פרטיים

English translation 595

(a multitude of acted-upon entities),

(ריבוי נפעלים),

English translation 596

and on the contrary—

ואדרבה –

English translation 597

then there will be even more of "how great are Your works"58 and "how great are Your deeds"59,

דעמולט וועט זיין נאכמער אין "מה רבו מעשיך" * 58 און "מה גדלו מעשיך" 59,

English translation 598

and it is understood that this division into a multitude of creations is not from their own side, Heaven forbid,

ומובן אז די התחלקות פון ריבוי נבראים איז דאך ניט מצד עצמם ח"ו,

English translation 599

but from the side of the division in the power of the active force in the acted-upon,

נאר מצד דער התחלקות בכח הפועל בנפעל,

English translation 600

i.e., according to the different levels in the revelation of the word of Hashem,

ד.ה. לפי די פארשידענע דרגות בגילוי דבר הוי',

English translation 601

thus there are distinctions in the form of the particular creations. In the future it will be "and the glory of Hashem shall be revealed, and all flesh together shall see that the mouth of Hashem has spoken",—

אזוי זיינען דא די חילוקים בציור פרטי הנבראים. וועט לע"ל זיין "ונגלה כבוד הוי' וראו כל בשר יחדיו כי פי ה' דיבר", –

English translation 602

the revelation of the power of the active force in the acted-upon,

דער גילוי פון כח הפועל בנפעל,

English translation 603

in every acted-upon entity according to its particular form in this physical and material world.

בכל נפעל בציור הפרטי שלו בעוה"ז הגשמי והחומרי.

English translation 604

And that the Divine power of the active force in the acted-upon will be revealed in the future in all creations and acted-upon entities in this physical and material world—

און דאס וואס דער כח הפועל האלקי בנפעל וועט נתגלה ווערן לע"ל בכל הנבראים ונפעלים בעוה"ז הגשמי והחומרי –

English translation 605

one sees this to such an extent,

זעט מען עד כדי כך בזה,

English translation 606

that in the midst of explaining the matter of the revelation of the power of the active force in the acted-upon in the future, the Mitteler Rebbe60 brings "as is known in the explanation that he attained at the end of his days to this

וואס באמצע ביאור הענין דגילוי כח הפועל בנפעל לע"ל ברענגט אויף דעם דער מיטעלער רבי 60 "כידוע בהה"מ שהגיע בסוף ימיו לזה

English translation 607

("to see with physical sight the Divine power in every creation and physical action")..

("לראות בראי' חושיי' בכח אלקי שבכל בריאה ופעולה גשמיית")..

English translation 608

As he explicitly said about recognizing the maker of the vessel from the vessel itself, that he was blind in one eye, etc.,

כמו שאמר בפירוש על מה שהכיר לפועל הכלי מתוך הכלי שהי' סומא בעין א' כו',

English translation 609

that this is impossible except for one who can recognize in every spirituality within the physical, up to including the light of the Divine spiritual life-force which is the power and source of every action and creation from nothing to something,

שא"א להיות זה כ"א במי שיכול להכיר בכל רוחני שבגשם עד כללו' אור החיות האלקי הרוחני שהוא כח ומקור לכל פעולה ובריאה מאין ליש,

English translation 610

and he merited this, etc."

והוא זכה לזה כו'".

English translation 611

And from this one sees that here it speaks about the revelation of the power of the active force in the acted-upon in this physical and material world,

וואס דערפון זעט מען אז דא רעדט זיך וועגן גילוי כח הפועל בנפעל בעוה"ז הגשמי והחומרי,

English translation 612

because the matter of blindness is only relevant in this physical and material world,

ווייל דער ענין פון א סומא איז נאר שייך בעוה"ז הגשמי והחומרי,

English translation 613

even a primitive person would not think to say that the matter of blindness is relevant above.—

אפילו א פרא אדם וועט ניט איינפאלן זאגן אז דער ענין פון סומא איז שייך למעלה. –

English translation 614

Why does he specifically bring the story of the Maggid's recognition that the maker of the vessel was blind in one eye—

פארוואס ער ברענגט דוקא דער סיפור פון הכרת המגיד אז דער פועל הכלי איז געווען א סומא בעין א' –

English translation 615

is because of a reason known to his Maker and Creator,

איז מפני טעם הידוע ליוצרו ולבוראו,

English translation 616

but in practice, from this it is understood that it speaks about this physical and material world.

אבער בפועל איז דערפון מובן אז דא רעדט זיך וועגן עוה"ז הגשמי והחומרי.

English translation 617

And in all the particular creations and acted-upon entities in this physical and material world, there will be revealed in the future the power of the active force in the acted-upon,

און אין אלע פרטי נבראים ונפעלים בעוה"ז הגשמי והחומרי וועט נתגלה ווערן לע"ל דער כח הפועל בנפעל,

English translation 618

in the particular form of each creation,

בציור הפרטי דכל הנבראים,

English translation 619

i.e., the revelation of the Essence not only in generality,

ד.ה. דער גילוי העצמות ניט נאר בכללות,

English translation 620

but in every particular according to its matter.

נאר בכל פרט ופרט לפי ענינו.

English translation 621

In the present time,

בזמן הזה,

English translation 622

one sees openly only the acted-upon

זעט מען בגלוי נאר דער נפעל

English translation 623

(the garment),

(דער לבוש),

English translation 624

and only select individuals also see now the power of the active force in the acted-upon—

און נאר יחידי סגולה זען אויך איצטער דעם כח הפועל בנפעל –

English translation 625

like the Maggid,

ווי דער מגיד,

English translation 626

and the Mitteler Rebbe

און דער מיטעלער רבי

English translation 627

(who brings the matter),

(וואס ברענגט דער ענין),

English translation 628

and our Nesi'im in general,

ורבותינו נשיאינו בכלל,

English translation 629

as is understood from the fact that they transmitted this with a storm, etc.;

כמובן דערפון וואס זיי האבן דאס איבערגע'חזר'ט מיט א שטורעם כו';

English translation 630

but in the future, there will be revealed to everyone the power of the active force in the acted-upon,

אבער לע"ל וועט נתגלה ווערן לכאו"א דער כח הפועל בנפעל,

English translation 631

in every acted-upon entity according to its matter and particular form.

בכל נפעל לפי ענינו וציורו הפרטי.

English translation 632

From this it is understood a fortiori that so it will be in the third Beis HaMikdash:

דערפון איז פארשטאנדיק במכ"ש וק"ו אז אזוי וועט זיין אין ביהמ"ק השלישי:

English translation 633

If in the entire world there will be "and the glory of Hashem shall be revealed, and all flesh together shall see that the mouth of Hashem has spoken",

מה-דאך אז בכל העולם וועט זיין "ונגלה כבוד ה' וראו כל בשר יחדיו כי פי ה' דיבר",

English translation 634

the revelation of the power of the active force in the acted-upon in every particular—

גילוי כח הפועל בנפעל בכל פרט ופרט –

English translation 635

all the more so that so it will be in the third Beis HaMikdash,

עאכו"כ אז אזוי וועט זיין בביהמ"ק השלישי,

English translation 636

that the revelation of the Essence will be in every detail of the Beis HaMikdash.

אז גילוי העצמות וועט זיין בכל פרט פון ביהמ"ק.

English translation 637

And it can be said that this contributes to the analogy of a garment regarding "they show each one the future Sanctuary"—

וי"ל אז דאס גיט צו דער משל פון לבוש אויף "מראין לכאו"א המקדש דלעתיד" –

English translation 638

that in addition to the fact that the third Beis HaMikdash will have the quality of a house,

אז נוסף לזה וואס דער ביהמ"ק השלישי וועט האבן מעלת הבית,

English translation 639

a house for Hashem,

בית לה',

English translation 640

the general revelation of the Essence,

כללות גילוי העצמות,

English translation 641

it will also be like a garment,

וועט ער אויך זיין כלבוש,

English translation 642

that the revelation of His Essence, may He be blessed, is there in all the particulars in length, breadth, and height, etc.

אז גילוי עצמותו ית' איז דארטן בכל הפרטים באורך רוחב וגובה כו'.

English translation 643

In the manner of a garment

בדוגמא ווי א לבוש

English translation 644

(and every particular of a garment)

(וכל פרט ופרט פון לבוש)

English translation 645

reveals every particular of the one clothed within it.

איז מגלה כל פרט ופרט פון המלובש בתוכו.

English translation 646

In the present time, there is a distinction according to Torah between a garment and a house,

בזמן הזה איז דא א חילוק ע"פ תורה צווישן לבוש ובית,

English translation 647

that a house only reveals the general essence of the one who dwells in it,

אז א בית איז נאר מגלה כללות מהות הדר בו,

English translation 648

but a garment reveals the particulars

משא"כ א לבוש איז מגלה די פרטים

English translation 649

(as above);

(כנ"ל);

English translation 650

but in the third Beis HaMikdash in the future, there will be the union of house and garment,

אבער בביהמ"ק השלישי לע"ל וועט זיין דער חיבור פון בית ולבוש,

English translation 651

that the third Beis HaMikdash will have within it both qualities.

אז דער ביהמ"ק השלישי וועט אין זיך האבן ביידע מעלות.

English translation 652

And this is the novelty of Shabbos Chazon:

און דאס איז דער חידוש פון שבת חזון:

English translation 653

This demonstrates that "one shows 'the future Holy Temple' to each and every Jew" as in a parable of a garment,

דעמולט באווייזט מען "לכאו"א המקדש דלעתיד" ווי אין א משל פון א לבוש,

English translation 654

that even though this is only a garment,

אז אע"פ וואס דאס איז נאר א לבוש,

English translation 655

one must know that the main thing is the one clothed within the garment,

דארף מען וויסן אז דער עיקר איז דער מלובש בתוך הלבוש,

English translation 656

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 657

the garment reveals in all the details that which is clothed within it,

דער לבוש איז מגלה בכל הפרטים המלובש בו,

English translation 658

in the matter at hand –

בנדו"ד –

English translation 659

the third Beis HaMikdash in its perfection in all its details. And this is demonstrated to a Jew,

דער ביהמ"ק השלישי בשלימותו בכל הפרטים. און דאס באווייזט מען א אידן,

English translation 660

and it is given over to him entirely into his hands –

און מ'גיט עס אים אפ אינגאנצן אין די הענט –

English translation 661

that the matter depends on the Jew to bring down the third Beis HaMikdash in actuality in the physicality of the world,

אז הדבר תלוי אין דעם אידן צו ממשיך זיין דעם ביהמ"ק השלישי בפועל בגשמיות העולם,

English translation 662

and that one should see openly how the garment only reveals that which is clothed within it.

און מ'זאל זען בגלוי ווי דער לבוש איז נאר מגלה המלובש בו.

English translation 663

And how can it be explained even to a small Jewish girl

און ווי מ'קען עס געבן מסביר זיין אפילו צו א קליינער אידישער מיידעלע

English translation 664

(as above):

(כנ"ל):

English translation 665

When a small girl meets another Jewish girl –

בשעת א קליינע מיידעלע טרעפט נאך א אידישע מיידעלע –

English translation 666

Every Jew is a living Beis HaMikdash. From this it is understood,

וואס יעדער איד איז א לעבעדיקער בית המקדש. דערפון איז מובן,

English translation 667

that just as the Beis HaMikdash

אז כשם ווי דער ביהמ"ק

English translation 668

(the third)

(השלישי)

English translation 669

has the quality of a garment,

האט מעלת הלבוש,

English translation 670

that the garment reveals the revelation of the Essence in all the details,

אז דער לבוש איז מגלה אויף גילוי העצמות בכל הפרטים,

English translation 671

so too is this by a Jew,

אזוי איז דאס אויך ביי א אידן,

English translation 672

that his garments reveal in all the details the essence of his very being.

אז זיינע לבושים זיינען מגלה בכל הפרטים אויף עצם מהותו.

English translation 673

And especially since every Jew is from "a kingdom of priests and a holy nation"61,

ובפרט אז דערצו איז יעדער איך פון "ממלכת כהנים וגוי קדוש" 61,

English translation 674

consequently:

במילא:

English translation 675

just as by a priest it is necessary that his garments be according to his measurements

כשם ווי ביי א כהן איז מוכרח אז בגדיו זאלן זיין כפי מדות גידול שלו

English translation 676

(as above section 11),

(כנ"ל סי"א),

English translation 677

so too must it be by a Jew. And not only that the garments must be according to his measurements,

אזוי דארף אויך זיין ביי א אידן. און ניט נאר וואס די לבושים דארפן זיין לפי מדותיו,

English translation 678

but also the manner of wearing the garments must be precisely for honor and glory,

נאר אויך דער אופן לבישת הבגדים דארף זיין בדיוק לכבוד ולתפארת,

English translation 679

as related in the Gemara62 that when a Jew put on his belt not in its proper place,

כמסופר אין גמרא 62 אז בשעת א איד האט אנגעטאן זיין גארטל שלא במקומו,

English translation 680

even though this was the same belt,

איז כאטש דאס איז דער זעלבער גארטל,

English translation 681

but because it was not in its proper place,

וויבאלד אבער ס'איז שלא במקומו,

English translation 682

even a non-Jew saw that this is not fitting for "a kingdom of priests and a holy nation" and he corrected it! –

האט אפילו א גוי דערזען אז דאס פאסט ניט פאר "ממלכת כהנים וגוי קדוש" און ער האט עס פארראכטן! –

English translation 683

So when a Jewish girl meets another Jewish girl –

איז בשעת א אידישע מיידעלע טרעפט נאך א אידישע מיידעלע –

English translation 684

although the Jewish girl is wearing a dress –

הגם די אידישע מיידעלע טראגט א קלייד –

English translation 685

what does she see? She sees that the main thing of the girl is not her dress,

איז וואס זעט זי? זי זעט אז דער עיקר פון דער מיידעלע איז ניט איר קלייד,

English translation 686

but rather that which is clothed in the dress,

נאר דאס וואס איז אנגעטאן אין קלייד,

English translation 687

a daughter of Sarah, Rivkah, Rachel, and Leah. And on the contrary:

א בת שרה רבקה רחל ולאה. ואדרבה:

English translation 688

since she looks at the dress only as secondary,

וויבאלד אז זי קוקט אויפן קלייך נאר אלס א טפל,

English translation 689

she sees how the dress is only in order to reveal all the details of the Jewish girl clothed in the dress.

זעט זי ווי די קלייד איז נאר בכדי צו מגלה זיין אלע פרטים פון דער אידישער מיידעלע אנגעטאן אין קלייד.

English translation 690

Regarding a non-Jewish girl –

בנוגע צו א גוי'שער מיידעלע –

English translation 691

a Jewish girl does not meet her. For "You have chosen us from all the nations –

טרעפט איר ניט א אידישע מיידעלע. ווארום "אתה בחרתנו מכל העמים –

English translation 692

and elevated us from all the tongues"63,

ורוממתנו מכל הלשונות" 63,

English translation 693

a Jew is found on "a high roof",

א איך געפינט זיך אין "איגרא רמה",

English translation 694

and therefore it is said "If a soul sins64 –

און דערפאר זאגט מען "נפש כי תחטא 64 –

English translation 695

it is astonishing"65,

תווהא" 65,

English translation 696

and a non-Jew is found...

און א גוי געפינט זיך...

English translation 697

very low,

גאר נידעריק,

English translation 698

"in a deep pit"66. But if she does meet a non-Jewish girl –

"בבירא עמיקתא" 66. אי אמאל טרעפט זי פֿאָרט א גוי'שע מיידעלע –

English translation 699

this too is not in order to occupy herself with her "garments",

איז דאס אויך ניט בכדי זיך צו פארנעמען מיט אירע "לבושים",

English translation 700

her externality,

איר חיצוניות,

English translation 701

but rather with the spark within her,

נאר מיטן ניצוץ שבה,

English translation 702

that she

אז זי

English translation 703

(the Jewish girl)

(די אידישע מיידעלע)

English translation 704

should influence her to fulfill the seven commandments of the children of Noach. Including the matter of education.

זאל אויף איר פועל'ן צו מקיים זיין די ז' מצוות דבני נח. כולל ענין החינוך.

English translation 705

And when she meets a Jewish girl –

און ווען זי טרעפט א אידישע מיידעלע –

English translation 706

which is the main one with whom she occupies herself –

וואס דאס איז דער עיקר מיט וועמען זי פארנעמט זיך –

English translation 707

she does not see the secondary,

זעט זי ניט דעם טפל,

English translation 708

the garment,

דעם לבוש,

English translation 709

but rather the main thing,

נאר דעם עיקר,

English translation 710

that she is a daughter of Sarah, Rivkah, Rachel, and Leah,

וואס זי איז בת שרה רבקה רחל ולאה,

English translation 711

and the garment only helps to reveal the details of the virtues of the Jewish girl.

און דער לבוש העלפט נאר צו מגלה זיין די פרטי המעלות פון דער אידישער מיידעלע.

English translation 712

And regarding this, one explains to her concerning that which on Shabbos Chazon one shows to each and every Jew,

ועד"ז איז מען איר מסביר בנוגע לזה וואס בשבת חזון באווייזט מען לכאו"א,

English translation 713

also to her,

אויך צו איר,

English translation 714

the future Holy Temple:

המקדש דלעתיד:

English translation 715

Even though she thinks that she does not see it,

אע"פ וואס זי מיינט אז זיי זעט עס ניט,

English translation 716

this is because it is clothed in a garment,

איז דאס דערפאר וואס ס'איז אנגעטאן אין א לבוש,

English translation 717

but the main thing is nevertheless not the garment but the one clothed within it,

אבער דער עיקר איז דאך ניט דער לבוש נאר המלובש בתוכו,

English translation 718

and the garment

און דער לבוש

English translation 719

(when one looks at it properly)

(בשעת מ'קוקט אויף אים כדבעי)

English translation 720

only reveals the details of the one clothed within it.

איז נאר מגלה די פרטים פון המלובש בתוכו.

English translation 721

And regarding this, one explains to every Jew concerning the virtue of Shabbos Chazon:

ועד"ז איז מען מסביר יעדן אידן בנוגע צו דער מעלה פון שבת חזון:

English translation 722

In this matter –

בענין זה –

English translation 723

the revelation of the future Holy Temple to each and every Jew –

גילוי המקדש דלעתיד לכאו"א –

English translation 724

Shabbos Chazon has a virtue over all the Shabbasos of the year,

האט שבת חזון א מעלה לגבי כל שבתות השנה,

English translation 725

also regarding the aspect of Shabbos within Shabbos. For of all the Shabbasos of the year it is said that only on Shabbos Chazon does one show "the future Holy Temple to each and every Jew".

אויך לגבי בחי' שבת בשבתו. ווייל פון כל שבתות השנה זאגט מען אז נאר בשבת חזון באווייזט מען "לכאו"א המקדש דלעתיד".

English translation 726

From this is understood the greatness of the merit and praise of Yisrael at this time –

וואס דערפון איז מובן דער גודל הזכות ושבחם של ישראל בזמן זה –

English translation 727

that specifically while standing in these days which are openly undesirable days,

אז דוקא שטייענדיק בימים אלו וואס זיינען בגלוי ימים בלתי רצויים,

English translation 728

on Shabbos Chazon one shows "the future Holy Temple to each and every Jew"!

איז בשבת חזון באווייזט מען "לכאו"א המקדש דלעתיד"!

English translation 729

And if he says that he does not see it? One answers him –

אי ער זאגט אז ער זעט עס ניט? ענטפערט מען אים –

English translation 730

that in this matter he is similar to the aforementioned small girl,

אז בענין זה איז ער בדוגמא ווי די אויבנדערמאנטע קליינע מיידעלע,

English translation 731

and see, he sees the garment,

און זען זעט ער דעם לבוש,

English translation 732

but the main thing is the one clothed within it,

אבער דער עיקר איז המלובש בתוכו,

English translation 733

and when he will grow older etc. he will see how the garment only reveals all the details of the one clothed within it.

ובשעת ער וועט ווערן עלטער כו' וועט ער זען ווי דער לבוש איז נאר מגלה אלע פרטים פון המלובש בתוכו.

English translation 734

But he must know that the Beis HaMikdash in its completeness is shown to him

אבער ער דארף וויסן אז מ'באווייזט אים דער ביהמ"ק בשלימותו

English translation 735

(through the levush),

(דורכן לבוש),

English translation 736

and they also give him the "key" to open the love and reveal the Beis HaMikdash down here in the physicality of the world openly,

און מ'גיט אים אויך אפ דעם "שליסל" צו עפענען די חיבה ומגלה זיין דעם ביהמ"ק דא למטה בגשמיות העולם בגלוי,

English translation 737

and the matter depends entirely on him –

והדבר תלוי אינגאנצן אן אים –

English translation 738

that if he only does teshuvah in one hour and in one moment,

אז אויב ער טוט נאר תשובה בשעתא חדא וברגעא חדא,

English translation 739

one hour from the term "one turn" –

בשעתא חדא מלשון "איין קער" 67 –

English translation 740

then immediately the Beis HaMikdash down here is revealed,

דעמולט ווערט גלייך נתגלה דער ביהמ"ק דא למטה,

English translation 741

as Rashi writes in his commentary on the Gemara –

ווי רש"י שרייבט בפירושו על הגמרא 68 –

English translation 742

which is the simple meaning of the Oral Torah

וואס דאס איז פשוטה של תושבע"פ

English translation 743

(like Rashi on the Torah is the simple meaning of the verse) –

(ע"ד ווי פרש"י על התורה איז פשוטו של מקרא) –

English translation 744

that the Beis HaMikdash is "built and perfected, it will be revealed and come from heaven",

אז דער ביהמ"ק איז "בנוי ומשוכלל הוא יגלה ויבא משמים",

English translation 745

and therefore it can be revealed also at night and on Shabbos and Yom Tov

און דערפאר קען ער נתגלה ווערן אויך בלילה ובשבת ויו"ט

English translation 746

(because one does not need to build it),

(ווייל מ'דארף אים ניט בויען),

English translation 747

all the more so on this Shabbos,

עאכו"כ בשבת זה,

English translation 748

Shabbos Chazon,

שבת חזון,

English translation 749

when "they show everyone the future Temple".

ווען "מראין לכאו"א המקדש דלעתיד".

English translation 750

And may it be His will that through speaking about this one should merit not only to the "I raise...

ויה"ר אז ע"י הדיבור בזה זאל מען זוכה זיין ניט נאר צו דעם "אני מעלה...

English translation 751

as if they are engaged in building the Temple",

כאילו הם עוסקים בבנין הבית" 69,

English translation 752

but that it should be "build the Beis HaMikdash" actually down here below ten handbreadths,

נאר עס זאל זיין "בנה ביהמ"ק" בפועל למטה מעשרה טפחים,

English translation 753

with joy and a good heart,

בשמחה ובטוב לבב,

English translation 754

in the true and complete redemption through Moshiach our righteous one.

בגאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו.

English translation 755

The above is connected to Shabbos Chazon in every single year.

האמור לעיל איז פארבונדן מיט שבת חזון בכל שנה ושנה.

English translation 756

Additionally, there must also be a lesson from the specific determination of the days of the month when Shabbos Chazon occurs,

דערצו דארף אויך זיין א לימוד פון דער קביעות מיוחדת בימי החודש ווען שבת חזון קומט אויס,

English translation 757

apparently:

דלכאורה:

English translation 758

It is always the Shabbos before Tisha B'Av,

עס איז אלעמאל דער שבת פאר תשעה באב,

English translation 759

so apparently what difference does it make which day of the nine days it falls on?

איז לכאורה למאי נפק"מ וועלכן טאג פון די תשעה ימים דאס קומט אויס?

English translation 760

It is understandable when Shabbos Chazon is sometimes on Tisha B'Av itself,

בשלמא ווען שבת חזון איז אמאל תשעה באב עצמו,

English translation 761

then there is a special elevation:

איז דעמולט דא אן עילוי מיוחד:

English translation 762

that on Tisha B'Av itself,

אז בתשעה באב עצמו,

English translation 763

when the destruction of the Beis HaMikdash occurred,

ווען ס'איז געווען חורבן ביהמ"ק,

English translation 764

they show "everyone the future Temple"! But if it falls on another day,

באווייזט מען "לכאו"א המקדש דלעתיד"! אבער אויב עס קומט אויס ביום אחר,

English translation 765

what is the difference whether it is this day or another day?

וואס איז דער חילוק צי ס'איז דער טאג צי א צווייטער טאג?

English translation 766

Nevertheless, we see that in the descent within the nine days themselves there is a difference between one day and another,

אעפ"כ זעט מען אז אין דער ירידה בהתשעה ימים עצמם איז דא א חילוק בין יום ליום,

English translation 767

consequently there must be a special lesson corresponding to the day of the month on which Shabbos Chazon falls in this year.

במילא דארף זיין א לימוד מיוחד בהתאם צום יום בחודש ווען שבת חזון קומט אויס בשנה זו.

English translation 768

This year Shabbos Chazon falls on the sixth of Av. The special matter in this:

בשנה זו קומט אויס שבת חזון בששה באב. דער ענין מיוחד בזה:

English translation 769

The sixth of Av is the "eve" of the seventh of Av. And regarding the seventh of Av the Gemara says that "on the seventh

ששה באב איז "ערב" שבעה באב. וואס אויף שבעה באב זאגט די גמרא 70 אז "בשבעה

English translation 770

(of Av)

(באב)

English translation 771

the foreigners entered the Sanctuary etc."

נכנסו נכרים להיכל כו'".

English translation 772

That is, that within the nine days themselves, on the seventh of Av there was the greatest descent that had not been until then. And this shows that spiritually such a descent occurred then,

ד.ה. אז אין די תשעה ימים עצמם איז בשבעה באב געווארן א ירידה הכי גדולה וואס ביז דעמולט איז עס ניט געווען. און דאס ווייזט אז ברוחניות איז דעמולט געווארן אזא ירידה,

English translation 773

which is why it came out physically that "on the seventh the foreigners entered the Sanctuary". And the sixth of Av is the "eve" of that day.

וואס דערפאר איז דאס ארויס בגשמיות אז "בשבעה נכנסו נכרים להיכל". און ששה באב איז דער "ערב" ליום זה.

English translation 774

In order to understand what the content of "eve" consists of

בכדי צו פארשטיין אין וואס עס באשטייט דער תוכן פון "ערב"

English translation 775

(in all matters,

(בכל הענינים,

English translation 776

including in our matter –

כולל בעניננו –

English translation 777

"eve" of the seventh of Av) –

"ערב" שבעה באב) –

English translation 778

one must look into the Torah and see what is written there about an "eve",

דארף מען אריינקוקן אין תורה און זען וואס דארטן שטייט וועגן אן "ערב",

English translation 779

for He looked into the Torah and created the world:

ווארום אסתכל באורייתא וברא עלמא 71:

English translation 780

It is written in the Torah that an "eve" –

שטייט אין תורה אז אן "ערב" –

English translation 781

erev Shabbos,

ערב שבת,

English translation 782

erev Yom Tov,

ערב יו"ט,

English translation 783

erev Yom Kippur and the like –

ערב יוהכ"פ וכיו"ב –

English translation 784

is a matter of preparation for the day for which it is an "eve".

איז אן ענין של הכנה צו דעם טאג צו וועלכן ער איז אן "ערב".

English translation 785

And as our Sages said

וכמאחז"ל 72

English translation 786

(regarding erev Shabbos)

(בנוגע לערב שבת)

English translation 787

"Whoever toils on erev Shabbos will eat on Shabbos",

"מי שטרח בערב שבת יאכל בשבת",

English translation 788

that is, that the role of the "eve

ד.ה. אז דער תפקיד פון דעם "ערב

English translation 789

(of Shabbos)

(שבת)

English translation 790

" is,

" איז,

English translation 791

that then there should be the "toil" as preparation for "will eat on Shabbos".

אז דעמולט זאל זיין דער "טרח" אלס הכנה אויף "יאכל בשבת".

English translation 792

And although the "whoever toils on erev Shabbos" as preparation for eating on Shabbos can begin from the first day of the week,

ואע"פ אז דער "מי שטרח בערב שבת" אלס הכנה לאכילת שבת קען זיך אנהויבן מיום ראשון בשבוע,

English translation 793

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 794

then there is a greater advantage in this –

דעמולט איז דא א מעלה יתירה בזה –

English translation 795

but due to the darkness of exile,

אבער מצד חושך הגלות,

English translation 796

since "each day does its own work",

וויבאלד אז "כל יומא ויומא עביד עבידתי'" 73,

English translation 797

not every mind can bear that in addition to the work of each day he should also prepare for Shabbos then. Therefore the main preparation

איז לאו כל מוחא סביל דא אז נוסף צו דער עבידתי' דכל יום זאל ער דעמולט אויך צוגרייטן לשבת. דעריבער איז דער עיקר הכנה

English translation 798

(as we see it in practice)

(ווי מ'זעט עס בפועל)

English translation 799

for Shabbos is on erev Shabbos literally

לשבת איז בערב שבת כפשוטו

English translation 800

(the sixth day).

(יום ששי) 74.

English translation 801

To the extent that this is expressed in halachah that one who runs in the public domain and causes damage on erev Shabbos at twilight is exempt,

ביז אז דאס דריקט זיך אויס אין הלכה 75 אז הרץ ברשות הרבים והזיק בערב שבת בין השמשות פטור,

English translation 802

"because he runs with permission so that Shabbos should not enter while he is not free",

"מפני שברשות הוא רץ כדי שלא תכנס השבת והוא אינו פנוי",

English translation 803

he is not liable,

ער איז ניט שולדיק,

English translation 804

the Torah is, as it were, "liable".

תורה איז כביכול "שולדיק".

English translation 805

Accordingly, it is also understandable regarding the "eve" of this Shabbos –

עד"ז איז אויך פארשטאנדיק בנוגע צו דעם "ערב" בשבת זה –

English translation 806

the sixth of Av,

ששה באב,

English translation 807

eve of the seventh of Av,

ערב שבעה באב,

English translation 808

that its matter is a preparation for the seventh of Av,

אז ענינו איז א הכנה צו שבעה באב,

English translation 809

as follows.

כדלקמן.

English translation 810

And even though Shabbat is not a preparation for a weekday,

ואע"פ אז שבת איז ניט מכין לחול 76,

English translation 811

but in this case it is not about the day of Shabbat being a preparation for a weekday,

אבער בנדון זה רעדט זיך ניט אז יום השבת זאל זיין א הכנה צו א יום חול,

English translation 812

rather regarding a preparation during the days of the month –

נאר וועגן א הכנה בימי החודש –

English translation 813

that the sixth of Av is a preparation for the seventh of Av,

אז ששה באב איז א הכנה צו שבעה באב,

English translation 814

only in this year it falls out exactly on Shabbat,

נאר בשנה זו קומט עס פונקט אויס בשבת,

English translation 815

therefore the preparation can be in this even if the day of the month

דעריבער קען אין דעם זיין די הכנה אפילו אויב דער יום בחודש

English translation 816

(the sixth of Av)

(ששה באב)

English translation 817

falls out on Shabbat. As we see regarding the sanctification of the month,

קומט אויס בשבת. ווי מ'זעט עס בא קידוש החודש,

English translation 818

that witnesses

אז עדי ראי'

English translation 819

(who saw the new moon)

(וואס האבן געזען מולד הלבנה)

English translation 820

came even on Shabbat,

זיינען געקומען אפילו בשבת 77,

English translation 821

even though if the court accepts them and sanctifies the month it turns out that on the day of Shabbat there was a preparation for the new month –

אע"פ וואס אויב ב"ד נעמט זיי אן און איז מקדש החודש קומט אויס אז ביום השבת איז געווען א הכנה לראש חודש –

English translation 822

because here we are not speaking that the day of Shabbat should be a preparation for a weekday,

ווייל דא רעדט מען ניט אז יום השבת זאל זיין א הכנה לחול,

English translation 823

rather regarding a matter of the month

נאר וועגן אן ענין שבחודש

English translation 824

(when it would be the new month),

(ווען ס'זאל זיין ר"ח),

English translation 825

and this can be also on Shabbat.

און דאס קען זיין אויך בשבת.

English translation 826

That is:

דאס הייסט:

English translation 827

Just as on the eve of Shabbat one must prepare oneself so that Shabbat should be proper

ע"ד ווי בערב שבת דארף מען זיך מכין זיין אז שבת זאל זיין כדבעי

English translation 828

("one shall eat on Shabbat"),

("יאכל בשבת"),

English translation 829

so too it is understood regarding that which the sixth of Av is the "eve" of the seventh of Av,

עד"ז איז מובן בנוגע צו דעם וואס ששה באב איז "ערב" שבעה באב,

English translation 830

that on the sixth of Av one must prepare oneself so that the seventh of Av should be proper.

אז בששה באב דארף מען זיך מכין זיין אז שבעה באב זאל זיין כדבעי.

English translation 831

What does it mean

וואס מיינט עס

English translation 832

(at first glance the seventh of Av is an undesirable matter,

(לכאורה איז שבעה באב אן ענין בלתי רצוי,

English translation 833

on which the gentiles entered the Sanctuary)?

שבו נכנסו נכרים להיכל)?

English translation 834

It is understood according to what is explained above

איז דאס פארשטאנדיק ע"פ המבואר לעיל

English translation 835

(in the first talk):

(בשיחה א'):

English translation 836

The intention of the descent and destruction of the Temple is for the sake of the great ascent that emerges from it,

די כוונה פון דער ירידה וחורבן המקדש איז על מנת די עלי' גדולה וואס קומט דערפון ארויס,

English translation 837

for the sake that it should be "and I will turn their mourning into joy and gladness",

על מנת עס זאל זיין "והפכתי אבלם לששון ולשמחה",

English translation 838

in the language of the Rambam "all these fasts are destined to be abolished in the days of the Messiah,

בלשון הרמב"ם 78 "כל הצומות האלו עתידים ליבטל לימות המשיח,

English translation 839

and moreover, they are destined to become a festival and days of joy and gladness, as it is said, 'Thus said the Lord of Hosts: The fast of the fourth month and the fast of the fifth...

ולא עוד אלא שהם עתידים להיות יום טוב וימי ששון ושמחה שנאמר 79 כה אמר ה' צבאות צום הרביעי וצום החמישי..

English translation 840

shall become for the house of Judah for joy and gladness and for good festivals, and love truth and peace.'"

יהי' לבית יהודה לששון ולשמחה ולמועדים טובים והאמת והשלום אהבו".

English translation 841

And just as in the descent there are levels:

וכשם ווי אין דער ירידה זיינען דא דרגות:

English translation 842

The descent did not begin on the ninth of Av,

די ירידה האט זיך ניט אנגעהויבן בתשעה באב,

English translation 843

rather before that,

נאר לפנ"ז,

English translation 844

and in general –

ובכללות –

English translation 845

the greatest descent began on the seventh of Av when the gentiles entered the Sanctuary

האט זיך די ירידה הכי גדולה אנגעהויבן בשבעה באב שבו נכנסו נכרים להיכל

English translation 846

(after the levels of descent before that beginning from the seventeenth of Tammuz),

(לאחרי די דרגות הירידה שלפנ"ז מתחיל משבעה עשר בתמוז),

English translation 847

until the ultimate descent on the ninth of Av –

ביז תכלית הירידה בתשעה באב –

English translation 848

so too it is understood regarding the ascent and transformation to joy and gladness of these days

עד"ז איז אויך מובן בנוגע צו דער עלי' והפיכה לששון ולשמחה פון ימים אלו

English translation 849

(for the sake of which were the levels of descent),

(וואס על מנת זה זיינען געווען די דרגות הירידה),

English translation 850

that in them there are levels,

אז אין זיי זיינען פאראן דרגות,

English translation 851

and the ascent of "and I will turn their mourning into joy and gladness" does not begin on the ninth of Av,

און די עלי' פון "והפכתי אבלם לששון ולשמחה" הויבט זיך ניט אן בתשעה באב,

English translation 852

rather from the seventh of Av

נאר פון שבעה באב

English translation 853

(and before that –

(ולפנ"ז –

English translation 854

corresponding to the levels of descent before that).

בהתאם לדרגות הירידה לפנ"ז).

English translation 855

And one acts so that there should be the transformation of the seventh of Av etc. through conducting oneself in the manner of "love truth and peace"

און מ'טוט אויף אז עס זאל זיין די הפיכה פון שבעה באב וכו' דורך דעם וואס מ'פירט זיך באופן פון "האמת והשלום אהבו"

English translation 856

(as the conclusion of the verse cited in the aforementioned Rambam).

(כסיום הכתוב הובא ברמב"ם הנ"ל).

English translation 857

And from this is understood the service that must be on the sixth of Av –

ומזה מובן די עבודה וואס דארף זיין בששה באב –

English translation 858

the eve of the seventh of Av:

ערב שבעה באב:

English translation 859

Then one must prepare oneself,

דעמולט דארף מען זיך מכין זיין,

English translation 860

prepare with utmost perfection to transform the great descent on the seventh of Av

צוגרייטן בתכלית השלימות צו מהפך זיין דער גודל הירידה בשבעה באב

English translation 861

(when the gentiles entered the Sanctuary)

(ווען נכנסו נכרים להיכל)

English translation 862

to joy and gladness. And simply:

לששון ולשמחה. ובפשטות:

English translation 863

On the sixth of Av one must especially strengthen oneself in the general service of Torah and mitzvot and the service of repentance,

בששה באב דארף מען זיך במיוחד פארשטארקן בכללות העבודה בתומ"צ ועבודת התשובה,

English translation 864

through which "immediately they are redeemed."

דורך וועלכע עס ווערט "מיד הן נגאלין".

English translation 865

It is not the explanation that the service must be only on the sixth of Av,

ס'איז ניט דער פירוש אז די עבודה דארף זיין נאר בששה באב,

English translation 866

as is understood and simple,

כמובן ופשוט,

English translation 867

rather on all the days of the year. Because on all the days of the year one can effect through the service of repentance the "immediately they are redeemed";

נאר בכל ימי השנה. ווייל בכל ימי השנה קען מען אויפטאן דורך עבודת התשובה דעם "מיד הן נגאלין";

English translation 868

but it is understood that in this itself there are special times when this stands more emphatically.

אבער מובן אז אין דעם גופא זיינען דא זמנים מיוחדים ווען דאס שטייט נאכמער בהדגשה.

English translation 869

What this is, is in general during the days when the descent of the exile is with greater emphasis,

וואס דאס איז איז בכללות אין די ימים ווען ירידת הגלות איז בהדגשה יתירה,

English translation 870

and in general –

ובכללות –

English translation 871

the time of "between the straits",

דער זמן פון "בין המצרים",

English translation 872

and within that itself –

און דעמולט גופא –

English translation 873

when the descent becomes even lower –

ווען די ירידה ווערט נאך נידעריקער –

English translation 874

in the nine days,

בתשעה ימים,

English translation 875

and more –

און נאכמער –

English translation 876

in the week in which the ninth of Av falls,

בשבוע שחל בו תשעה באב,

English translation 877

and more –

און נאכמער –

English translation 878

on the seventh of Av,

בשבעה באב,

English translation 879

and then on the ninth of Av.

און דערנאך בתשעה באב.

English translation 880

It is therefore understood that on the sixth of Av –

איז דערפון מובן אז בששה באב –

English translation 881

the eve of the seventh of Av

ערב שבעה באב

English translation 882

(when was the great descent of the gentiles entering the Sanctuary) –

(ווען ס'איז געווען דער גודל הירידה פון נכנסו נכרים להיכל) –

English translation 883

one must especially and with greater emphasis prepare oneself and do all that depends on it to transform these days to joy and gladness and to good festivals.

דארף מען במיוחד ובהדגשה יתירה זיך צוגרייטן און טאן כל התלוי בו צו מהפך זיין ימים אלו לששון ולשמחה ולמועדים טובים.

English translation 884

That one must negate and nullify the matter of the destruction –

אז מ'דארף שולל ומבטל זיין ענין החורבן –

English translation 885

what is the novelty?

איז מאי קמ"ל.

English translation 886

The negation and nullification of the undesirable nine days –

שלילת וביטול התשעה ימים בלתי רצויים –

English translation 887

what is the novelty?

מאי קמ"ל.

English translation 888

Rather the intention in this is –

נאר די כוונה בזה איז –

English translation 889

one should transform these days to joy and gladness and to good festivals!

מ'זאל מהפך זיין ימים אלו לששון ולשמחה ולמועדים טובים!

English translation 890

And since "I do not request intention except according to their capacity,"

און וויבאלד אז "איני מבקש כו' אלא לפי כחן" 80,

English translation 891

one certainly has the power to accomplish this,

האט מען זיכער כח דאס אויפצוטאן,

English translation 892

because together with this that it is "their capacity"

ווארום ביחד עם זה וואס דאס איז "כחן"

English translation 893

(the power of a Jew),

(דער כח פון א אידן),

English translation 894

his own kab,

קב שלו,

English translation 895

is "He is the One who gives you power to make wealth,"

איז "הוא הנותן לך כח לעשות חיל" 81,

English translation 896

the power of the Most High becomes enclothed in the power of a Jew,

דעם אויבערשטנ'ס כח איז זיך מתלבש אין דעם כח פון א אידן,

English translation 897

and consequently one has both his "own kab"

ובמילא האט מען סיי דעם "קב שלו"

English translation 898

(that a person desires his own kab more than nine kav of his fellow),

(וואס אדם רוצה בקב שלו יותר מתשעה קבים של חבירו 82),

English translation 899

and also the "nine kav of his fellow,"

און סיי די "תשעה קבים של חבירו",

English translation 900

which refers to the Most High,

וואס גייט אויף דעם אויבערשטן,

English translation 901

as it is said "your fellow and the friend of your father, this is the Holy One, blessed be He."

כמ"ש "רעך ורע אביך 83 זה הקב"ה" 84.

English translation 902

And particularly when one stands on the day of Shabbat,

ובפרט ווען מ'שטייט ביום השבת,

English translation 903

when "all your work is done,"

ווען "כל מלאכתך עשוי'" 85,

English translation 904

and a person only needs to provide the matter of delight,

און א איך דארף נאר צושטעלן דעם ענין פון עונג,

English translation 905

then one certainly has both matters of his own kab and nine kav of his fellow (the Holy One, blessed be He).

האט מען דעמולט זיכער ביידע ענינים פון קב שלו און תשעה קבים של חבירו הקב"ה).

English translation 906

And may it be His will that through the preparation and service of Jews on the sixth of Av to transform these days to joy and gladness –

ויה"ר אז דורך דער הכנה ועבודה פון אידן בששה באב צו מהפך זיין ימים אלו לששון ולשמחה –

English translation 907

it will thus become even while still standing on the eve of the ninth of Av,

וועט עס אזוי ווערן נאך שטייענדיק בערב שבעה באב,

English translation 908

just as already on the eve of Shabbat there is additional Shabbat,

ע"ד ווי שוין בערב שבת איז דא תוספות שבת,

English translation 909

and likewise regarding the eve of Shabbat in the six thousand years that the world exists,

ועד"ז בנוגע צו ערב שבת בשית אלפין שנין דהוי עלמא,

English translation 910

until as the Baal HaTurim writes,

ביז ווי דער ב"ח שרייבט 86,

English translation 911

"one must greatly advance the entrance of Shabbat before the beginning of sunset,"

"צריך להקדים הרבה בהכנסת שבת מקמי התחלת שקיעה",

English translation 912

and brings regarding this a great deed,

און ברענגט דערביי א מעשה רב,

English translation 913

that "they would advance the evening prayer and Kriyat Shema on the eve of Shabbat while the day was still so great that the mayor of the city...

אז "היו מקדימין בתפילת ערבית וק"ש בע"ש בעוד היום גדול כ"כ שהי' רב העיר..

English translation 914

he and all the good people of the community with him went for a walk after the meal of the Shabbat meal etc. and would return to their homes before nightfall,"

הוא וכל טובי הקהל עמו הלכו לטייל אחר אכילה של סעודת שבת כו' והיו חוזרין לבתיהם קודם הלילה",

English translation 915

that is, when it was not yet the seventh day

ד.ה. ווען ס'איז נאך ניט געווען יום השביעי

English translation 916

(were it not for the additional Shabbat)!

(לולא תוספות שבת)!

English translation 917

All the more so when one already stands after the beginning of the day of Shabbat,

עאכו"כ ווען מ'שטייט שוין נאך התחלת יום השבת,

English translation 918

and after the entrance of Shabbat,

און נאך מעלי שבתא,

English translation 919

after the day of Shabbat,

נאך יומא דשבתא,

English translation 920

and one already stands in the time of the will of wills,

און מ'שטייט שוין בזמן רעוא דרעוין,

English translation 921

which is connected to the simple delight,

וואס דאס איז פארבונדן מיט תענוג הפשוט,

English translation 922

higher than the levels in the delight of Shabbat beforehand,

העכער פאר די דרגות בתענוג שבת לפנ"ז,

English translation 923

as explained in the continuation of 5666 –

כמבואר בהמשך תרס"ו 87 –

English translation 924

then certainly the transformation of these days to joy and gladness and good festivals is accomplished,

איז זיכער אז דעמולט ווערט אויפגעטאן הפיכת ימים אלו לששון ולשמחה ולמועדים טובים,

English translation 925

and "between the straits" becomes transformed to praise and blessing,

און "בין המצרים" ווערט נתהפך צו לשבח ולברכה,

English translation 926

as the Tzemach Tzedek explains the verse "all my pursuers overtook me between the straits" to praise and superiority.

ווי דער צ"צ איז מבאר 88 דעם פסוק 89 "כל רודפי' השיגוה בין המצרים" לשבח ולמעליותא.

English translation 927

And all the more so that the nine days

ועאכו"כ אז די תשעה ימים

English translation 928

(which within the between the straits themselves are the lowest days)

(וואס בבין המצרים עצמם זיינען זיי די נידעריקסטע טעג)

English translation 929

become transformed to joy and gladness and good festivals,

ווערן נהפך לששון ולשמחה ולמועדים טובים,

English translation 930

because the lower the descent –

ווארום וואס נידעריקער די ירידה –

English translation 931

the higher is the ascent that comes through it,

אלץ העכער איז די עלי' הבאה עי"ז,

English translation 932

due to the advantage of light from darkness and the advantage of wisdom from foolishness,

מצד דעם יתרון האור מן החושך ויתרון החכמה מן הסכלות 90,

English translation 933

and as it is said "just as they afflicted him, so did he multiply and so did he spread out,"

וכמ"ש 91 "כאשר יענו אותו כן ירבה וכן יפרוץ",

English translation 934

until "the breaker went up before them,"

ביז "עלה הפורץ לפניהם" 92,

English translation 935

"and you shall spread out westward and eastward and northward and southward,"

"ופרצת ימה וקדמה וצפונה ונגבה" 93,

English translation 936

in the true and complete redemption through our righteous Mashiach.

בגאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו.

English translation 937

Discourse (like a talk)

מאמר (כעין שיחה)

English translation 938

beginning with "Zion shall be redeemed with justice etc."

ד"ה ציון במשפט תפדה גו'.

English translation 939

On this Shabbat one must speak about many matters:

בשבת זה דארף מען רעדן א ריבוי ענינים:

English translation 940

As usual,

כרגיל,

English translation 941

one must explain a verse in our portion connected with Rashi's commentary,

דארף מען מבאר זיין א פסוק בפרשתנו פארבונדן מיט פירוש רש"י,

English translation 942

something requiring explanation in Rashi,

א דבר הצריך ביאור בפרש"י,

English translation 943

or a matter requiring explanation in the plain meaning of Scripture on which Rashi does not comment.

אדער אן ענין הצריך ביאור בפשוטו של מקרא אויף וועלכן רש"י שטעלט זיך ניט.

English translation 944

It is also customary to speak about a matter in the notes of my father on the Zohar in our portion.

ס'איז אויך רגיל צו רעדן אן ענין אין די הערות פון טאטן אויפן זהר בפרשתנו.

English translation 945

And on the Shabbats of summer

ובשבתות הקיץ

English translation 946

(when "some have the custom" to study Pirkei Avot)

(ווען "יש נוהגין" צו לערנען פרקי אבות)

English translation 947

it is customary to speak about a matter in the appropriate chapter.

איז נהוג צו רעדן אן ענין בפרק המתאים.

English translation 948

And in "between the straits" it has been customary in recent years to explain a matter in the laws of the Chosen House of the Rambam

וב"בין המצרים" איז רגיל בשנים האחרונות צו מבאר זיין אן ענין אין הל' בית הבחירה להרמב"ם

English translation 949

(or in tractate Middot,

(אדער אין מס' מדות,

English translation 950

or in the chapters in Ezekiel that speak about the measurement of the Temple).

אדער אין די קאפיטלעך ביחזקאל וואס רעדן וועגן מדת הבית).

English translation 951

And recently it has been added that one should speak about a matter in the daily study of the Rambam as divided into three chapters per day so that one will complete the entire book of the Rambam by his birthday in the coming year.

ולאחרונה איז צוגעקומען אז מ'זאל רעדן אן ענין אין שיעור היומי פון רמב"ם כפי שנחלק לשלשה פרקים ביום אזוי אז מ'זאל מסיים זיין גאנץ ספר הרמב"ם ליום הולדת שלו בשנה הבאה.

English translation 952

And in addition to this, it is also customary during the nine days to make a siyum on a tractate.

ונוסף לזה איז אויך נהוג אין די ניין טעג צו מאכן א סיום מסכת.

English translation 953

It turns out that one must now speak about many matters.

קומט אויס אז מ'דארף איצטער רעדן א ריבוי ענינים.

English translation 954

The congregation, unfortunately, has no choice,

האט דער עולם נעבעך קיין ברירה ניט,

English translation 955

since they sit and listen anyway,

וויבאלד אז זיי זיצן און הערן סיי-ווי,

English translation 956

and they are forced to trouble themselves and listen to the many matters...

און זיי זיינען מוכרח זיך מאטערן און אויסהערן די ריבוי ענינים...

English translation 957

At first glance:

דלכאורה:

English translation 958

Even regarding children who are obligated in the delight of Shabbat

אפילו בנוגע צו קינדער וועלכע זיינען מחוייב בעונג שבת

English translation 959

(only due to education)

(נאר מצד חינוך)

English translation 960

the law is that "on Shabbat we do not call them to read a portion they have never read before because of the burden of Shabbat" –

איז דער דין 94 אז "בשבת אין קורין להם בתחלה פרשה שלא קראוה מעולם מפני טורח שבת" –

English translation 961

all the more so on the day of Shabbat

איז עאכו"כ אז ביום השבת

English translation 962

(and particularly in the time of the will of wills)

(ובפרט בזמן רעוא דרעוין)

English translation 963

one should not trouble adults who are obligated in the commandment of delight of Shabbat with speaking matters of Torah and additionally many matters –

דארף מען ניט מאטערן גדולים וועלכע זיינען מחוייב במצות עונג שבת מיט רעדן ענינים בתורה און דערצו א ריבוי ענינים –

English translation 964

"with difficulty they permitted speaking words of Torah on Shabbat"

"בקושי התירו לדבר דברי תורה בשבת" 95

English translation 965

Nevertheless, "errors who can understand" and God will atone through His kindness and His great goodness and in ultimate perfection...

אעפ"כ איז "שגיאות מי יבין" 96 וה' יכפר בחסדו ובטובו הגדול ובתכלית השלימות...

English translation 966

And may it be His will that we only take out the part of benefit and good from this speech in the multiplicity of these matters,

ויה"ר אז מ'זאל נאר ארויסנעמען דער חלק התועלת והטוב פון דעם דיבור בריבוי ענינים אלו,

English translation 967

and especially since they are connected with the explanations of our Rabbis, our leaders

ובפרט אז זיי זיינען פארבונדן מיט ביאורי רבותינו נשיאינו

English translation 968

(as follows).

(כדלקמן).

English translation 969

At the end of our portion, Moshe relates what he did to the tribe of Reuven and Gad:

בסוף פרשתנו 97 דערציילט משה וואס ער האט געטאן צו שבט ראובן וגד:

English translation 970

"And to the Reuveni and to the Gadi I gave from Gilad to the Arnon stream, etc.,

"ולראובני ולגדי נתתי מן הגלעד ועד נחל ארנון גו',

English translation 971

and I commanded you at that time, saying: Hashem your G-d has given you this land to inherit it –

ואצו אתכם בעת ההיא לאמר ה' אלקיכם נתן לכם את הארץ הזאת לרשתה –

English translation 972

armed you shall pass before your brothers, the children of Israel, all men of valor, etc.,

חלוצים תעברו לפני אחיכם בני ישראל כל בני חיל גו',

English translation 973

until Hashem grants rest to your brothers as to you, and they also inherit the land, etc."

עד אשר יניח ה' לאחיכם ככם וירשו גם הם את הארץ גו'".

English translation 974

Afterwards he adds:

דערנאך גיט ער צו 98:

English translation 975

"And I commanded Yehoshua at that time, saying: Your eyes have seen all that Hashem your G-d has done to these two kings; so shall Hashem do to all the kingdoms through which you will pass."

"ואת יהושע צויתי בעת ההיא לאמר עיניך הרואות את כל אשר עשה ה"א לשני המלכים האלה כן יעשה ה' לכל הממלכות אשר אתה עובר שמה".

English translation 976

And at the conclusion of the portion, Moshe concludes:

און בסיום הפרשה איז משה מסיים 99:

English translation 977

"Do not fear them, for Hashem your G-d is He who fights for you."

"לא תיראום כי ה' אלקיכם הוא הנלחם לכם".

English translation 978

The commentators teach that "Do not fear them" Moshe says to all the tribes.

מפרשים 100 לערנען אז "לא תיראום" זאגט משה צו אלע שבטים.

English translation 979

Rashi, however, does not learn thus:

רש"י לערנט אבער ניט אזוי:

English translation 980

On "And I commanded you" Rashi explains:

אויף "ואצו אתכם" 101 איז רש"י מפרש:

English translation 981

"He was speaking to the children of Reuven and Gad",

"לבני ראובן וגד הי' מדבר",

English translation 982

"Armed you shall pass before your brothers" – "They

"חלוצים תעברו לפני אחיכם" – "הם

English translation 983

(the children of Reuven and Gad)

(בני ראובן וגד)

English translation 984

would go before Israel to war because they were mighty, and enemies would fall before them, as it is said: 'And he tears an arm, even the crown of the head.'"

היו הולכים לפני ישראל למלחמה לפי שהיו גבורים ואויבים נופלים לפניהם שנאמר 102 וטרף זרוע אף קדקד".

English translation 985

And from this it is understood that just as "And I commanded you" means "to the children of Reuven and Gad",

ומזה מובן אז כשם ווי "ואצו אתכם" מיינט "לבני ראובן וגד",

English translation 986

so too the continuation of the matter

אזוי אויך דער המשך הענין

English translation 987

(that Moshe says)

(וואס משה זאגט)

English translation 988

"Do not fear them, etc." he speaks to the children of Reuven and Gad

"לא תיראום גו'" רעדט ער צו בני ראובן וגד

English translation 989

(as understood from the fact that Rashi does not explain "Do not fear them" differently than "And I commanded you"),

(כמובן מזה וואס רש"י איז ניט מפרש "לא תיראום" אנדערש ווי "ואצו אתכם"),

English translation 990

because since the children of Reuven and Gad "armed you shall pass before your brothers, the children of Israel",

ווארום היות אז בני ראובן וגד "חלוצים תעברו לפני אחיכם בנ"י",

English translation 991

they need a special assurance that "Do not fear them, for Hashem your G-d is He who fights for you"

דארפן זיי האבן א ספעציעלע באווארעניש אז "לא תיראום כי ה"א הוא הנלחם לכם"

English translation 992

(and even if the rest of the children of Israel also need such an assurance,

(און אפילו אויב שאר בנ"י דארפן אויך האבן אזא באווארעניש,

English translation 993

this is, however, not with the same force as with the children of Reuven and Gad who went to war "before your brothers").

איז דאס אבער ניט מיטן זעלבן תוקף ווי בא בני ראובן וגד וועלכע זיינען געגאנגען למלחמה "לפני אחיכם").

English translation 994

Therefore, a question arises here:

לפי"ז ווערט דא א שאלה:

English translation 995

Since according to Rashi's view, "Do not fear them, etc." comes in continuation to "And I commanded you at that time, etc., armed you shall pass, etc."

וויבאלד אז לדעת רש"י קומט "לא תיראום גו'" בהמשך צו "ואצו אתכם בעת ההיא גו' חלוצים תעברו גו'"

English translation 996

(that Moshe speaks specifically to the children of Reuven and Gad) –

(וואס משה רעדט צו בני ראובן וגד דוקא) –

English translation 997

why does he interrupt in the middle with "And I commanded Yehoshua, etc." which is an entirely separate matter;

פארוואס איז ער מפסיק באמצע מיט "ואת יהושע צויתי גו'" וואס איז אינגאנצן א באזונדער ענין;

English translation 998

what relevance does this have to Moshe's speech to the children of Reuven and Gad,

וואס איז דאס נוגע לדיבור משה לבני ראובן וגד,

English translation 999

Yehoshua was not from Reuven and Gad,

יהושע איז דאך ניט געווען מראובן וגד,

English translation 1000

as we already learned earlier,

ווי מ'האט שוין געלערנט פריער 103,

English translation 1001

that he is from the children of Yosef,

אז ער איז מבני יוסף,

English translation 1002

from the tribe of Efrayim?!

פון שבט אפרים?!

English translation 1003

Furthermore:

נאכמער:

English translation 1004

He says "And I commanded Yehoshua at that time" regarding the two kings Sichon and Og –

ער זאגט "ואת יהושע צויתי בעת ההיא" וועגן די שני המלכים סיחון ועוג –

English translation 1005

which was at a different time

וואס דאס איז געווען אין אן אנדער זמן

English translation 1006

(some time before this)

(כמה זמן לפנ"ז)

English translation 1007

when Moshe spoke with the children of Reuven and Gad –

ווען משה האט גערעדט מיט בני ראובן וגד –

English translation 1008

so what relevance does it have here to the speech when Moshe relates what he said to the children of Reuven and Gad?!

איז וואס האט עס דא פאר א שייכות צו דיבור ווען משה דערציילט וואס ער האט געזאגט לבני ראובן וגד?!

English translation 1009

And Rashi does not explain this at all,

און רש"י איז אויף דעם גארניט מפרש,

English translation 1010

and also does not say "I do not know" –

און זאגט אויך ניט "לא ידעתי" –

English translation 1011

from this it is understood that the five-year-old understands it on his own,

איז דערפון מובן אז דער בן חמש פארשטייט עס אליין,

English translation 1012

or from what Rashi explained earlier.

אדער פון דעם וואס רש"י האט מפרש געווען פריער.

English translation 1013

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1014

In the notes of the father on the Zohar of our portion, there are no notes,

אין די הערות פון טאטן אויפן זהר דפרשתנו זיינען ניטא קיין הערות,

English translation 1015

but in his notes on the Zohar in Parshat Vayechi, he explains the verse in our portion "And the Avim who dwelt in villages as far as Gaza; the Caphtorim, who came out from Caphtor, destroyed them and settled in their place",

אבער אין זיינע הערות אויפן זהר בפ' ויחי 104 איז ער מבאר דעם פסוק בפרשתנו 105 "והעוים היושבים בחצרים עד עזה כפתורים היוצאים מכפתור השמידום וישבו תחתם",

English translation 1016

and he brings on this the Gemara in Chullin:

און ער ברענגט אויף דעם די גמרא אין חולין 106:

English translation 1017

"And the Avim who dwelt in villages as far as Gaza – what comes out to us from this?

"והעוים היושבים בחצרים עד עזה מאי נפקא לן מינה,

English translation 1018

From that which Avimelech swore to Avraham: 'If you deal falsely with me, and with my son, and with my grandson'",

מדאשבעי' אבימלך לאברהם 107 אם תשקור לי ולניני ולנכדי",

English translation 1019

i.e., since "the Avim were from the Pelishtim" who descend from Avimelech,

ד.ה. וויבאלד אז "עוים מפלשתים היו" וואס זיי שטאמען פון אבימלך,

English translation 1020

"Israel could not take their land from their hand",

"לא יכלו ישראל להוציא ארצם מידם" 108,

English translation 1021

and therefore,

און דערפאר,

English translation 1022

"The Holy One, blessed be He, said: Let the Caphtorim come

"אמר הקב"ה ליתו כפתורים

English translation 1023

(they are not from the Pelishtim)

(לאו מפלשתים נינהו)

English translation 1024

and take from the Avim, i.e., the Pelishtim,

ליפקו מעוים דהיינו פלשתים,

English translation 1025

and let Israel come and take from the Caphtorim", in the manner

וליתו ישראל ליפקו מכפתורים", ע"ד

English translation 1026

(as the Gemara continues)

(ווי די גמרא איז ממשיך)

English translation 1027

"Amon and Moav were purified through Sichon".

"עמון ומואב טיהרו בסיחון".

English translation 1028

And he explains in the note the matter in terms of Kabbalistic letters:

און ער איז מבאר אין דער הערה דעם ענין באותיות הקבלה:

English translation 1029

"It should be explained that 'Avim' is from the term 'avot' (distortion)

"יל"פ העוים שהוא מלשון עוית

English translation 1030

(the opposite of the straight path)..

(היפך דדרך הישר)..

English translation 1031

They are from the aspect of the lower three sefirot of Tohu, where there is the city of 'Avot'..

הם מבחי' ת"ת דתהו ששם עירו עוית..

English translation 1032

And 'Caphtorim who came out from Caphtor' – Yesod

וכפתורים היוצאים מכפתור – יסוד

English translation 1033

(of the side of impurity)..

(דלעו"ז)..

English translation 1034

And let Israel come,

וליתו ישראל,

English translation 1035

the lower three sefirot of Tikkun,

ת"ת דתיקון,

English translation 1036

and take from the Caphtorim",

וליפקם מכפתורים",

English translation 1037

i.e., that "in Avim and Caphtorim is the clarification of the Zeir Anpin of Tohu, the lower three sefirot", etc.

ד.ה. אז "בעוים וכפתורים הוא הבירור דז"א דתהו ת"ת" וכו'.

English translation 1038

He does not, however, explain how the matter is in the service of man,

ער איז אבער ניט מבאר ווי דער ענין איז אין עבודת האדם,

English translation 1039

relying that one will understand on his own the connection of the matters in the service of man.

פארלאזנדיק זיך אז מ'וועט אליין פארשטיין קשר הענינים בעבודת האדם.

English translation 1040

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1041

On this Shabbat, we learn the third chapter. And this corresponds to this time –

בשבת זה לערנט מען פרק שלישי. וואס דאס איז מתאים לזמן זה –

English translation 1042

which is connected with the third Holy Temple. And also at the beginning of the chapter it says "Look at three things",

וואס איז פארבונדן מיט ביהמ"ק השלישי. און אויך בהתחלת הפרק שטייט "הסתכל בשלשה דברים",

English translation 1043

and so on with matters of three in the continuation of the chapter.

ועד"ז נאך ענינים פון שלשה בהמשך הפרק.

English translation 1044

It connects everything with the Rambam –

מ'פארבינדט דאך אלץ מיטן רמב"ם –

English translation 1045

we will stop on a Mishnah connected with the Rambam's commentary on it in his Commentary on the Mishnah.

וועט מען זיך אפשטעלן אויף א משנה פארבונדן מיטן פירוש הרמב"ם על זה בפירוש המשניות.

English translation 1046

In this chapter it says, "And everything is according to the majority of the deed."

אין דעם פרק 109 שטייט "והכל לפי רוב המעשה".

English translation 1047

The Rambam explains on this,

איז דער רמב"ם מפרש בזה 110,

English translation 1048

that here it says "according to the majority of the deed" and not "according to the greatness of the deed,"

אז דא שטייט "לפי רוב המעשה" און ניט "לפי גודל המעשה",

English translation 1049

because even though if one does one great deed it is equal in quantity to a multitude of small deeds,

ווייל אע"פ וואס אויב איינער טוט איין גרויסע מעשה איז דאס בשוה בכמות צו א ריבוי מעשים קטנים,

English translation 1050

nevertheless the superiority is specifically in "the majority of the deed":

איז אבער דיא אן עילוי דוקא ב"רוב המעשה":

English translation 1051

"The virtues do not come to a person according to the majority of the greatness of the deed, but according to the majority of the number of deeds,

"המעלות לא יגיעו לאדם לפי רוב גודל המעשה אבל לפי רוב מספר המעשים,

English translation 1052

and that is that the virtues are indeed attained by repeating the good deeds many times, and with this a strong acquisition is attained, not when a person does one great act of the good actions,

והוא שהמעלות אמנם יגיע בכפול המעשים הטובים פעמים רבות ועם זה יגיע קנין חזק לא כשיעשה אדם פעל אחד גדול מפעולות הטובות,

English translation 1053

for by this alone he will not attain a strong acquisition."

כי בזה לבדו לא יגיע לו קנין חזק".

English translation 1054

And he gives an example for this:

און ער גיט אויף דעם א משל:

English translation 1055

"And the example for it,

"והמשל בו,

English translation 1056

when a person gives to one who is worthy a thousand gold coins at once to one person, and to another person he gives nothing,

כשיתן האדם למי שראוי אלף זהובים בבת אחת לאיש אחד ולאיש אחד לא יתן כלום,

English translation 1057

he will not attain the trait of generosity by this one great deed as does one who donated a thousand gold coins in a thousand times and gave each gold coin of them in the manner of generosity, because this one repeated the act of generosity a thousand times and attained a strong acquisition,

לא יעלה בידו מדת הנדיבות בזה המעשה האחד הגדול כמו שמגיע למי שהתנדב אלף זהובים באלף פעמים ונתן כל זהוב מהם על צד הנדיבות מפני שזה כפל מעשה הנדיבות אלף פעמים והגיע לו קנין חזק,

English translation 1058

and this one only once a great arousal for a good act was stirred and afterwards it ceased from him."

וזה פעם אחת לבד התעוררה גדולה לפעל טוב ואח"כ פסקה ממנו".

English translation 1059

The Alter Rebbe, in his holy letter, brings the Rambam's explanation:

דער אלטער רבי באגה"ק 111 ברענגט דעם פירוש הרמב"ם:

English translation 1060

"In the service of charity there is a particular and wondrous superiority, incomparable, that the act of charity is done many times, and whoever increases is praiseworthy, and not in one time at once, even though the total sum is one,

"בעבודת הצדקה מעלה פרטיות גדולה ונפלאה אין ערוך אלי' להיות מעשה הצדקה נעשית בפעמים רבות וכל המרבה ה"ז משובח ולא בפעם א' בבת אחת גם כי הסך הכולל אחד הוא,

English translation 1061

as the Rambam, of blessed memory, wrote in his commentary on the Mishnah that our Sages, of blessed memory, taught, 'And everything is according to the majority of the deed.'"

כמ"ש הרמב"ם ז"ל בפירוש המשנה ששנו חכמים ז"ל והכל לפי רוב המעשה".

English translation 1062

And afterwards the Alter Rebbe adds another explanation,

און דערנאך גיט דער אלטער רבי צו נאך א פירוש,

English translation 1063

"Besides that the Rambam, of blessed memory, explained well its reason and rationale in order to refine the soul through the multitude of the deed":

"מלבד כי הרמב"ם ז"ל ביאר היטב טעמו ונימוקו כדי לזכך הנפש ע"י ריבוי המעשה":

English translation 1064

"'And everything is according to the majority of the deed' –

"הכל לפי רוב המעשה" –

English translation 1065

"that is, the act of charity, the deed many times, to draw down supernal life to unite a supernal unity many times." And he adds:

"דהיינו מעשה הצדקה המעשה בפעמים רבות להמשיך חיים עליונים ליחד יחוד עליון פעמים רבות". און ער איז מוסיף:

English translation 1066

"And this is also similar to what the Rambam said about refining the soul, as is known from the Zohar that the Shechinah is called 'soul,' for it is our life and our soul, etc."

"והיינו גם כעין מ"ש הרמב"ם לזכך הנפש כנודע מזוה"ק דשכינה נקראת נפש כי היא חיינו ונפשנו כו'".

English translation 1067

In this one sees by the Alter Rebbe the connection of the revealed part of the Torah and the inner part of the Torah:

וואס דערביי זעט מען באם אלטן רבי'ן דעם חיבור פון נגלה דתורה ופנימיות התורה:

English translation 1068

In general, one finds primarily by the Tzemach Tzedek the connection of the revealed part of the Torah and the inner part of the Torah.

בכלל געפינט מען בעיקר באם צ"צ חיבור נגלה דתורה ופנימיות התורה.

English translation 1069

However, by the Alter Rebbe they are separate:

משא"כ באם אלטן רבי'ן זיינען זיי באזונדער:

English translation 1070

He wrote the Shulchan Aruch as a separate book and the Tanya as a separate book.

ער האט געשריבן דעם שולחן ערוך אלס א באזונדער ספר און דעם ספר התניא אלס א באזונדער ספר.

English translation 1071

Nevertheless, one sees in his holy letter and in several places that in many matters the Alter Rebbe connects the revealed part of the Torah and the inner part of the Torah.

אעפ"כ זעט מען אין אגה"ק ובכ"מ אז בכמה ענינים איז דער אלטער רבי מקשר נגלה דתורה און פנימיות התורה.

English translation 1072

And so one sees it in this matter –

ועד"ז זעט מען עס בענין זה –

English translation 1073

in the explanation of the Mishnah "And everything is according to the majority of the deed,"

בפירוש המשנה "הכל לפי רוב המעשה",

English translation 1074

that he brings in his holy letter the Rambam's explanation

אז ער ברענגט אין אגה"ק פירוש הרמב"ם

English translation 1075

(according to the revealed part)

(ע"פ נגלה)

English translation 1076

and connects the Rambam's explanation with his explanation according to Chassidus.

און איז מקשר פירוש הרמב"ם מיט זיין פירוש ע"פ חסידות 112.

English translation 1077

And as will be explained further.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1078

Regarding a halachah in the Rambam, Laws of the Chosen House

בנוגע צו א הלכה אין רמב"ם הל' בית הבחירה

English translation 1079

[Even though the study of the daily lesson in the Rambam has precedence over the study of the Laws of the Chosen House.

[דאע"פ וואס לימוד שיעור היומי ברמב"ם האט א קדימה צו לימוד הל' ביהב"ח.

English translation 1080

But the study of the Laws of the Chosen House has precedence because it has been studied for several years] –

אבער לימוד הל' ביהב"ח האט א קדימה מצד דעם וואס מ'לערנט עס שוין כמה שנים] –

English translation 1081

since we find ourselves in the time of exile,

איז וויבאלד מ'געפינט זיך אין זמן הגלות,

English translation 1082

we will stop on a halachah that speaks about a matter of a blemish in the Holy Temple

וועט מען זיך אפשטעלן אויף א הלכה וואס רעדט וועגן אן ענין של פגימה בביהמ"ק

English translation 1083

(may it not happen),

(ר"ל),

English translation 1084

which is the place that gives

וואס דאס איז די נתינת מקום

English translation 1085

(in the Holy Temple itself)

(אין ביהמ"ק עצמו)

English translation 1086

for the entirety of the matter of exile.

אויף כללות ענין הגלות.

English translation 1087

In chapter one of the Laws of the Chosen House, the Rambam writes

בפרק א' מהל' ביהב"ח 113 שרייבט דער רמב"ם

English translation 1088

(after he writes (halachah 13) that "the altar is made only of stone construction"):

(לאחרי ווי ער שרייבט (הי"ג) אז "המזבח אין עושין אותו אלא בנין אבנים"):

English translation 1089

"Any stone that is blemished to the extent that a fingernail catches on it, like a slaughtering knife, is invalid for the ramp and for the altar, as it is said, 'You shall build the altar of the L-rd your G-d with whole stones'...

"כל אבן שנפגמה כדי שתחגור בה הציפורן כסכין של שחיטה הרי זו פסולה לכבש ולמזבח שנאמר 114 אבנים שלמות תבנה את מזבח ה'..

English translation 1090

And likewise the stones of the Sanctuary and the courtyards were whole."

וכן אבני ההיכל והעזרות שלמות היו".

English translation 1091

Afterwards he writes another law:

דערנאך שרייבט ער נאך א דין 115:

English translation 1092

"Stones of the Sanctuary and courtyards that were blemished or chipped are invalid, etc." And in the continuation after this:

"אבני היכל ועזרות שנפגמו או שנגממו פסולין כו'". ובכלה שלאח"ז 116:

English translation 1093

"A stone that was blemished or that iron touched after it was built into the altar or the ramp, that stone is invalid, etc."

"אבן שנפגמצה או שנגע בה ברזל אחר שנבנית במזבח או בכבש אותו אבן פסולה כו'".

English translation 1094

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 1095

Why does he not state a measure of how much the blemish must be in the stones of the altar or the Sanctuary and courtyards after they are built, in order for it to be invalid –

פארוואס זאגט ער ניט א שיעור וויפל די פגימה דארף זיין באבני המזבח אדער היכל ועזרות לאחרי שנבנה בכדי עס זאל זיין פסול –

English translation 1096

just as he states in the preceding halachah a measure for a blemish in a stone before it is built into it,

אזוי ווי ער זאגט אין דער הלכה לפנ"ז א שיעור בפגימה באבן קודם שבנו בה,

English translation 1097

"Any stone that is blemished to the extent that a fingernail catches on it, like a slaughtering knife," is invalid?

"כל אבן שנפגמה כדי שתחגור בה הציפורן כסכין של שחיטה" איז פסול?

English translation 1098

And even if one will say that in this there is no measure,

און אפילו אויב מ'וועט זאגן אז אין דעם איז ניטא קיין שיעור,

English translation 1099

but even a blemish of any amount is invalid –

נאר אפילו א פגימה בכל שהוא איז פסול –

English translation 1100

one must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 1101

Why? And why does the Rambam not state this very thing, that "stones of the Sanctuary and courtyards that were blemished" are invalid even with a blemish of any amount?

פארוואס? און פארוואס זאגט ניט דער רמב"ם דאס גופא אז "אבני היכל ועזרות שנפגמו" איז פסול אפילו בפגימה כל שהיא.

English translation 1102

And one must connect this with today's lesson in the Rambam:

ויש לקשר זה מיטן היינטיקן שיעור אין רמב"ם:

English translation 1103

In today's lesson of Rambam, he speaks about Yayin Nesech.

אין היינטיקער שיעור רמב"ם 117 רעדט ער וועגן יין נסך

English translation 1104

[In the Laws of Idolatry, he mentions it only in a few words;

[אין הלכות עבודה זרה 118 דערמאנט ער נאר וועגן דעם אין עטלעכע ווערטער;

English translation 1105

but the main laws on this are in today's lesson in the Laws of Forbidden Foods,

אבער עיקר ההלכות בזה זיינען אין היינטיקן שיעור בהל' מאכלות אסורות,

English translation 1106

because Yayin Nesech is among the forbidden foods].

ווייל יין נסך איז פון די מאכלות אסורות].

English translation 1107

And immediately at its beginning, the Rambam writes:

און גלייך בתחלתו שרייבט דער רמב"ם* 118:

English translation 1108

"Wine that has been poured as a libation to an idol is forbidden for benefit, and one who drinks any amount of it is lashed from the Torah,"

"יין שנתנסך לעכו"ם אסור בהניי' והשותה ממנו כל שהוא לוקה מן התורה",

English translation 1109

and he adds, "and likewise, one who eats any amount of an idol's offering, whether meat or fruits, etc., one who eats any amount of them is lashed, etc."

און ער איז מוסיף "וכן האוכל כל שהוא מתקרובת עכו"ם מבשר או מפירות כו' האוכל מהן כל שהוא לוקה כו'" 119.

English translation 1110

What is in this law is a great novelty:

וואס אין דער הלכה איז דא א חידוש גדול:

English translation 1111

That Yayin Nesech is forbidden in any amount has its source from the Mishnah,

דאס וואס יין נסך איז אסור בכל שהוא 120 איז מקורו פון משנה 121,

English translation 1112

and the Rambam explains the reason in the law after this

און דער רמב"ם איז מסביר דער טעם בהלכה לאחרי זה 122

English translation 1113

(as the commentators say):

(ווי מפרשים זאגן) 123:

English translation 1114

"Wine that has been poured as a libation to her is like a sacrifice offered to her,

"יין שנתנסך לה כזבח שקרב לה,

English translation 1115

and since this prohibition is because of idolatry, it has no measure,

וכיון שאיסור זה משום עכו"ם הוא אין לו שיעור,

English translation 1116

as it is said regarding idolatry, 'And nothing of the condemned property shall cling to your hand.'"

שנאמר בעבודת כו"ם 124 ולא ידבק בידך מאומה מן החרם"

English translation 1117

(Even though the verse is stated regarding an apostate city,

(דאע"פ וואס דער פסוק שטייט בא עיר הנדחת,

English translation 1118

the Rambam holds that the matter of an apostate city is included in the prohibition of idolatry,

האלט דער רמב"ם אז דער ענין אין עיר הנדחת איז מכלל איסור עבודה זרה,

English translation 1119

therefore we derive from "and nothing shall cling to your hand," which is stated regarding an apostate city, that the prohibition of idolatry in general applies to any amount).

דערפאר לערנט מען אפ פון "ולא ידבק בידך מאומה" וואס שטייט בא עיר הנדחת אז איסור ע"ז בכלל איז בכל שהוא 125].

English translation 1120

But that the Rambam says that "one who drinks any amount of it is lashed from the Torah" is a great novelty –

אבער דאס וואס דער רמב"ם זאגט אז "השותה ממנו כל שהוא לוקה מן התורה" 126 איז א חידוש גדול –

English translation 1121

as the commentators ask. Because the Rambam himself writes further:

ווי מפרשים פרעגן 127. ווייל דער רמב"ם אליין שרייבט ווייטער 128:

English translation 1122

"All forbidden foods in the Torah have their measure as an olive's bulk of average size, etc.,

"כל איסורי מאכלות שבתורה שיעורן בכזית בינוני כו',

English translation 1123

and it is forbidden from the Torah to eat any amount of a forbidden thing,

ואסור מן התורה לאכול כל שהוא מדבר האסור,

English translation 1124

but one is lashed only for an olive's bulk,

אבל אינו לוקה אלא על כזית,

English translation 1125

and if one ate any amount less than the measure, they give him lashes of rebellion

ואם אכל כל שהוא פחות מכשיעור מכין אותו מכת מרדות

English translation 1126

(i.e., not from the Torah but rabbinically).

(ד. ה. ניט מן התורה נאר מדרבנן).

English translation 1127

Consequently, it is a novelty to say that "one who drinks any amount of Yayin Nesech is lashed from the Torah."

במילא איז א חידוש צו זאגן אז "השותה יין נסך כל שהוא לוקה מן התורה".

English translation 1128

The Rogatchover

דער ראגאטשאווער

English translation 1129

(on the Laws of Forbidden Foods here)

(להל' מאכלות אסורות כאן 129)

English translation 1130

writes on this:

שרייבט אויף דעם:

English translation 1131

"And what our teacher wrote here and in the Laws of Idolatry that also for any amount

"ומש"כ רבינו כאן ובהל' ע"ז 130 דגם על כ"ש

English translation 1132

(any amount)

(כל שהוא)

English translation 1133

one is lashed,

לוקה,

English translation 1134

and so our teacher holds regarding an apostate city as explained in chapter 4, law 7,

וכן ס"ל לרבינו גבי עיר הנדחת כמבואר בפ"ד ה"ז 131,

English translation 1135

and see what our teacher wrote in the Laws of Shabbat, chapter 18, law 5, see there.

ועיין מש"כ רבינו בהל' שבת פי"ח ה"ה ע"ש.

English translation 1136

And see in Shabbat, page 83, side 2, regarding that which it says there, 'if it is for the matter of prohibition, etc.,'

ועיין בשבת דף פ"ג ע"ב גבי הך דאמר שם אי לענין איסורא כו',

English translation 1137

but one could say that this is like a Beraita, etc."

אך י"ל דזה הוה כמו ברי' כו'".

English translation 1138

The Rogatchover means to say:

דער ראגאטשאווער וויל זאגן:

English translation 1139

In the Laws of Shabbat there, the Rambam writes,

בהל' שבת שם 132 שרייבט דער רמב"ם,

English translation 1140

that one who carries out

אז המוציא

English translation 1141

(from one domain to another)

(מרשות לרשות)

English translation 1142

any amount of pepper,

פלפל כל שהוא,

English translation 1143

any amount of tar,

עיטרן כל שהוא,

English translation 1144

any amount of good smell, etc.

ריח טוב כל שהוא כו'

English translation 1145

(and lists many matters of any amount),

(און רעכנט אויס כו"כ ענינים של כל שהוא),

English translation 1146

any amount of a coal, etc." –

גחלת כל שהוא כו'" –

English translation 1147

he is liable. Consequently, the Rogatchover compares it to any amount in idolatry,

איז ער חייב. במילא גלייכט עס צו דער ראגאטשאווער צו כל שהוא בא עבודה זרה,

English translation 1148

that also regarding idolatry and Yayin Nesech, the Rambam writes that it is forbidden in any amount and one who transgresses this is lashed from the Torah.

אז אויך בא ע"ז ויין נסך שרייבט דער רמב"ם אז ס'איז אסור בכל שהוא והעובר על זה לוקה מן התורה.

English translation 1149

And afterwards, the Rogatchover brings on this another matter –

און דערנאך ברענגט דער ראגאטשאווער אויף דעם נאך אן ענין –

English translation 1150

that which the Gemara says in Shabbat, page 83, side 2, "An idol less than an olive's bulk, what is its status?"

דאס וואס די גמרא זאגט אין שבת דף פ"ג ע"ב "ע"ז פחותה כזית מהו",

English translation 1151

and the Gemara asks, "For what purpose?" "If it is for the matter of prohibition

און די גמרא פרעגט "למאי"? "אילימא לענין איסורא

English translation 1152

(to be forbidden for benefit),

(ליאסר בהנאה)

English translation 1153

it is no worse than the fly of Baal Ekron,"

לא יהא אלא זבוב בעל עקרון",

English translation 1154

i.e., that for prohibition, it is forbidden in any amount

ד.ה. אז לאיסורא איז דאס אסור בכל שהוא

English translation 1155

(as opposed to for impurity, it is forbidden in an olive's bulk, as the continuation of the Gemara).

(משא"כ לטומאה איז דאס אסור בכזית כהמשך הגמרא).

English translation 1156

But the words of the Rogatchover are entirely incomprehensible:

אבער דברי הרגוצובי זיינען אינגאנצן ניט פארשטאנדיק:

English translation 1157

A) That which the Rogatchover brings the Gemara in Shabbat that regarding prohibition, idolatry is "no worse than the fly of Baal Ekron" –

א) דאס וואס דער ראגאטשאווער ברענגט די גמרא אין שבת אז לענין איסורא איז ע"ז "לא יהא אלא זבוב בעל עקרון" –

English translation 1158

the Rogatchover himself refutes it,

פרעגט עס אליין אפ דער ראגאטשאווער,

English translation 1159

as he writes afterwards, "but one could say that this is like a Beraita,"

ווי ער שרייבט דערנאך "אך י"ל דזה הוה כמו ברי'",

English translation 1160

which a Beraita has within it several definitions and laws:

וואס א ברי' האט אין זיך כמה גדרים ודינים:

English translation 1161

specifically a complete Beraita

א ברי' שלימה דוקא

English translation 1162

(as opposed to if even one of its legs is missing)

(משא"כ אויב עס פעלט אפילו אחת מרגלי')

English translation 1163

* 132,

English translation 1164

and so forth –

וכיו"ב 133 –

English translation 1165

consequently, one cannot bring from it a proof that the prohibition of idolatry is in any amount,

במילא קען מען דערפון ניט ברענגען א ראי' אז איסור ע"ז איז בנל שהוא,

English translation 1166

in the language of the verse, even "anything,"

בלשון הכתוב אפילו "מאומה",

English translation 1167

a thing that has no limitation or measure.

א זאך וואס האט ניט קיין הגבלה ושיעור.

English translation 1168

B) Also the first comparison that the Rogatchover brings from the Rambam in the Laws of Shabbat –

ב) אויך דער ערשטער דמיון וואס דער ראגאטשאווער ברענגט פון רמב"ם בהל' שבת –

English translation 1169

is not understood:

איז ניט מובן:

English translation 1170

What kind of comparison does the prohibition of "any amount" regarding carrying on Shabbat have to the prohibition of "any amount" regarding idolatry?

וואס פאר א פארגלייך האט דער איסור כל שהוא בא הוצאת שבת צו איסור כל שהוא בא ע"ז:

English translation 1171

1) Regarding idolatry

1) בא ע"ז

English translation 1172

(an apostate city)

(עיר הנדחת)

English translation 1173

there is an explicit verse "And nothing from the condemned property shall cling to your hand,"

שטייט א בפירוש'ער פסוק "ולא ידבק בידך מאומה מן החרם",

English translation 1174

but regarding Shabbat there is no such verse! 2) Regarding the prohibition of carrying on Shabbat

משא"כ בא שבת שטייט ניט אזא פסוק! 2) בא איסור הוצאת שבת

English translation 1175

(which is discussed there in the Rambam)

(וואס רעדט זיך דארטן אין רמב"ם)

English translation 1176

the matter of "any amount" is only one detail among many details and laws:

איז דער ענין פון כל שהוא נאר א פרט אחד צווישן א ריבוי פרטים ודינים:

English translation 1177

the main point there concerns the law of carrying,

דער עיקר איז דארטן נוגע דער דין פון הוצאה,

English translation 1178

which must be from domain to domain

וואס דאס דארף זיין מרשות לרשות

English translation 1179

(from a private domain to a public domain or vice versa),

(רשות היחיד לרשות הרבים אדער פארקערט),

English translation 1180

and in a manner that there should be an uprooting and placing*,

און אין אן אופן אז עס זאל זיין אן עקירה והנחה* 133,

English translation 1181

or transferring four cubits in a public domain,

אדער העברת ד' אמות ברה"ר 134,

English translation 1182

and it must be a significant act,

און עס דארף זיין מלאכת מחשבת 135,

English translation 1183

and within all these matters there is also another detail regarding the law of carrying pepper in any amount and the like;

ובתוך כל ענינים אלו איז אויך דא נאך א פרט וועגן א דין פון הוצאת פלפלין כל שהוא וכיו"ב;

English translation 1184

but regarding idolatry,

משא"כ בא ע"ז,

English translation 1185

in this case –

בנדו"ד –

English translation 1186

the prohibition of drinking libation wine,

איסור שתיית יין נסך,

English translation 1187

the entire matter concerns only "any amount." So how can they be compared?

רעדט זיך דער גאנצער ענין נאר וועגן כל שהוא. איז ווי אזוי קען מען זיי פארגלייכן?

English translation 1188

And as will be explained later, "any amount" regarding Shabbat and "any amount" regarding idolatry are two completely separate matters.

וכפי שיתבאר לקמן ווי כל שהוא בשבת און כל שהוא בע"ז זיינען צוויי באזונדערע ענינים לגמרי.

English translation 1189

Regarding a conclusion of a tractate –

בנוגע צו א סיום מסכת –

English translation 1190

one must conclude and nullify the entire matter of idolatry in the world –

דארף מען דאך מסיים ומבטל זיין דעם גאנצן ענין פון עבודה זרה בעולם –

English translation 1191

the advice for this is through learning about the matters of idolatry in the Torah,

איז די עצה לזה דורך לערנען וועגן די ענינים פון ע"ז בתורה,

English translation 1192

the tractate of Avodah Zarah,

מסכת עבודה זרה,

English translation 1193

and then one brings out the halachic ruling and conclusion in the Torah that "the idols shall be utterly cut off,"

און דעמולט האט מען ארויס דער פסק הלכה ומסקנא בתורה אז "האלילים כרת יכרתון" 136,

English translation 1194

and through the fact that one concludes the tractate of Avodah Zarah in the Torah,

און דורך דעם וואס מ'איז מסיים די מסכת עבודה זרה בתורה,

English translation 1195

there is a conclusion of all matters of idolatry in the world,

ווערט א סיום פון כל עניני עבודה זרה בעולם,

English translation 1196

they shall be utterly cut off.

כרת יכרתון.

English translation 1197

Therefore, they will make a conclusion on the tractate of Avodah Zarah

דעריבער וועט מען מאכן א סיום אויף מסכת עבודה זרה

English translation 1198

(which also discusses a matter of forbidden foods,

(וואס דארטן רעדט זיך אויך וועגן אן ענין פון מאכלות אסורות,

English translation 1199

connected to today's study of the Rambam).

פארבונדן מיט היינטיקן שיעור רמב"ם).

English translation 1200

In connection with the law of how one must kasher a knife from the absorption of non-Jews "to eat with it cold food" that "one sticks it ten times into the ground" –

בקשר צום דין ווי מ'דארף כשר'ן א סכין פון גיעולי נכרים "לאכול בו צונן" אז "נועצה עשר פעמים בקרקע" –

English translation 1201

a story is brought at the conclusion of the tractate of Avodah Zarah:

ווערט געבראכט בסיום מסכת עבודה זרה א סיפור:

English translation 1202

"Mar Yehudah and Bati bar Tovi were sitting before King Shapur,

"מר יהודה ובאטי בר טובי הוו יתבי קמי' דשבור מלכא,

English translation 1203

they brought before them an etrog, he cut and ate,

אייתו לקמייהו אתרוגא פסק אכל,

English translation 1204

he cut and gave it to Bati bar Tovi,

פסק והב לי' לבאטי בר טובי,

English translation 1205

he then stuck it ten times into the ground, cut, and gave it to Mar Yehudah.

הדר דצה עשרה זימני בארעא פסק הב לי' למר יהודה.

English translation 1206

Bati bar Tovi said to him: Is that man not a Jew?

א"ל באטי בר טובי וההוא גברא לאו בר ישראל הוא?

English translation 1207

He said to him: I am certain about this non-Jew and you are not certain about this non-Jew

א"ל מר קים לי בגוי' ומר לא קים לי בגוי'

English translation 1208

(Rav Yehudah: I know him that he is a Pharisee and will not eat a forbidden thing, but I do not hold you to be so much a Pharisee –

(רב יהודה מכיר אני בו שהוא פרוש ולא יאכל דבר איסור אבל בך איני מוחזק שתהא פרוש כל כך –

English translation 1209

Rashi).

רש"י).

English translation 1210

Some say he said to him: Remember what you did at night,

איכא דאמרי א"ל אידכר מאי עבדת באורתא",

English translation 1211

"It is the way of Persians to give women to guests,

"דרך פרסיים למסור נשים לאכסנאים,

English translation 1212

and when they sent them the previous night,

וכששיגרן להם בלילה שעבר,

English translation 1213

Bati accepted,

קיבל באטי,

English translation 1214

and Rav Yehudah did not accept"

ורב יהודה לא קיבל"

English translation 1215

(Rashi).

(רש"י).

English translation 1216

And Tosafot writes on this,

און תוספות 137 שרייבט אויף דעם,

English translation 1217

that Bati "did not sin in this because he was still a partial slave whose bill of release was delayed."

אז באטי "לא חטא בזה שעדיין הי' עבד קצת שמעוכב גט שחרור".

English translation 1218

Through this one also sees levels among people and Jews in relation to their obligation of commandments,

דערביי זעט מען אויך דרגות צווישן מענטשן און אידן ביחס צו חיוב המצוות שלהם,

English translation 1219

as discussed earlier the levels of a complete convert and a convert who is not complete

ווי גערעדט פריער 138 די דרגות פון גר גמור און א גר שאינו גמור

English translation 1220

(due to the fact that he did not bring an offering):

(מצד דעם וואס לא הביא קרבן) 139:

English translation 1221

Shapur the King was a non-Jew,

שבור מלכא איז געווען א גוי 140,

English translation 1222

only a kosher non-Jew,

נאר א גוי כשר 141,

English translation 1223

as is evident from the very sugya that Rabbi Yehudah spent time with him and ate a meal with him. And since he was a non-Jew he could eat the etrog cut with his knife.

כמובן פון דער סוגיא גופא וואס ר' יהודה האט מיט אים פארבראכט און געגעסן מיט אים א סעודה. און וויבאלד אז ער איז געווען א גוי האט ער געקענט עסן דעם אתרוג געשניטן מיט זיין סכין.

English translation 1224

Bati bar Tovi was a "partial slave whose bill of release was delayed, as we say in the chapter 'Ten Lineages' Bati bar Tovi in my haughtiness did not accept a bill of freedom"

באטי בר טובי איז געווען אן "עבד קצת שמעוכב גט שחרור כדאמרינן פרק עשרה יוחסין 142 באטי בר טובי ברמת רוחי' לא שקיל גיטא דחירותא"

English translation 1225

(as it is stated in Tosafot).

(ווי עס שטייט אין תוספות 143).

English translation 1226

And with this Tosafot explains

און דערמיט איז תוס' מסביר

English translation 1227

(as above)

(כנ"ל)

English translation 1228

that what "he sent them two maidservants, Rabbi Yehudah did not accept and Bati accepted" –

אז דאס וואס "שיגר להם שתי שפחות רבי יהודה לא קבלה ובאטי קבלה" –

English translation 1229

is "it seems that he did not sin in this because he was still a partial slave." And Shapur the King gave him to eat from the etrog without sticking the knife into the ground ten times,

איז "נראה דלא חטא בזה שעדיין הי' עבד קצת". און אים האט שבור מלכא געגעבן עסן פון אתרוג אן נעיצת הסכין בקרקע עשר פעמים,

English translation 1230

due to the two reasons in the Gemara.

מצד די צוויי טעמים בגמרא.

English translation 1231

Rabbi Yehudah was a Jew in his completeness. So much so that in his name

ר' יהודה איז געווען א איד בשלימותו. ביז אז בשמו

English translation 1232

("Yehudah")

("יהודה")

English translation 1233

is hinted the name of all Jews –

איז מרמוז דער שם פון אלע אידן –

English translation 1234

"Yehudim,"

"יהודים",

English translation 1235

because they deny idolatry and admit to the entire Torah,

על שם שכופרים בעבודה זרה 144 ומודים בכל התורה כולה 145,

English translation 1236

corresponding to the two matters of "I am"

כנגד די צוויי ענינים פון "אנכי"

English translation 1237

(admits to the entire Torah)

(מודה בכל התורה כולה)

English translation 1238

and "You shall not have"

און "ולא יהי' לך"

English translation 1239

(denies idolatry).

(כופר בעבודה זרה).

English translation 1240

And therefore Shapur the King had previously stuck the knife into the ground before he cut the etrog and gave Rabbi Yehudah to eat from it).

און דערפאר האט שבור מלכא פריער נועץ געווען דעם סכין בקרקע איידער ער האט געשניטן דעם אתרוג און געגעבן ר' יהודה עסן דערפון).

English translation 1241

One must understand in this story:

דארף מען פארשטיין אין דעם סיפור 146:

English translation 1242

a) Even accepting the two interpretations in the response of Shvor Malka to Bati bar Tuvi why he gave him to eat from a cut etrog before he had stuck the knife into the ground –

א) אפילו אננעמענדיק די צוויי פירושים אין דעם ענטפער פון שבור מלכא צו באטי בר טובי פארוואס ער האט אים געגעבן עסן פון געשניטענעם אתרוג איידער ער האט דעם סכין נועץ געווען בקרקע –

English translation 1243

it is entirely not understood why he needed to give him to eat specifically from an etrog that was cut with such a knife:

איז אינגאנצן ניט מובן פארוואס האט ער געדארפט אים געבן עסן דוקא פון אן אתרוג וואס איז געשניטן געווארן מיט אזא סכין:

English translation 1244

Not only according to the first opinion that "lo kim li begoy"

לא מיבעי לויטן ערשטן מאן דאמר אז "לא קים לי בגוי'"

English translation 1245

("becha eini muchzak"),

("בך איני מוחזק"),

English translation 1246

that by him there was a doubt whether Bati is a desert-dweller who transgressed a prohibition –

אז ביי אים איז געווען א ספק צי באטי איז א פרוש מדבר איסור –

English translation 1247

this is however only a doubt –

איז דאס אבער בלויז א ספק –

English translation 1248

is it therefore because by him there was a doubt,

איז צי דערפאר וואס ביי אים איז געווען א ספק,

English translation 1249

is this sufficient that he should certainly cause him to stumble,

איז דאס מספיק אז ער זאל אים בודאי מכשיל זיין,

English translation 1250

give him to eat a prohibition? And even according to the other opinion,

געבן עסן אן איסור? ואפילו לויטן איכא דאמרי,

English translation 1251

that Bati certainly transgressed a prohibition at night

אז באטי האט זיכער עובר געווען אן איסור באורתא

English translation 1252

(according to the view of Shvor Malka) –

(לדעת שבור מלכא 147) –

English translation 1253

is it nevertheless not a reason that he should cause him to stumble with another prohibition?

איז עס דאך ניט קיין טעם אז ער זאל אים מכשיל זיין מיט נאך אן איסור?

English translation 1254

Furthermore:

נאכמער:

English translation 1255

Shvor Malka had after all afterwards anyway stuck the knife into the ground ten times

שבור מלכא האט דאך דערנאך סיי-ווי נועץ געווען דעם סכין בקרקע עשר פעמים

English translation 1256

(because of Rabbi Yehuda),

(צוליב ר' יהודה),

English translation 1257

so what would it have hurt him if he would have done it a few moments earlier,

טא וואס האט אים געארט אויב ער וואלט עס געטאן עטלעכע רגעים פריער,

English translation 1258

before he gave Bati from the etrog,

איידער ער האט געגעבן באטי'ן פונעם אתרוג,

English translation 1259

and thereby also prevent Bati from the prohibition –

און דערמיט פארהיטן אויך באטי'ן פונעם איסור –

English translation 1260

in this there is after all no extra trouble?!

אין דעם איז דאך ניטא קיין טירחא יתירה?!

English translation 1261

And especially since by doing it after giving Bati from the etrog –

ובפרט אז דורך דעם וואס ער טוט עס נאכן געבן באטי פון אתרוג –

English translation 1262

he causes humiliation of Bati.

פועל'ט ער הלבנת פנים פון באטי.

English translation 1263

b) What is the difference between the two opinions in the response of Shvor Malka:

ב) וואס איז דער חילוק צווישן די צוויי מאן דאמר'ס אין דעם ענטפער פון שבור מלכא:

English translation 1264

One cannot say that they disagree about a factual matter,

מ'קען דאך ניט זאגן אז זיי זיינען מחולק אין א מציאות 148,

English translation 1265

whether the case of "avadet be'orta" happened or not.

צי ס'איז געשען דער פאל פון "עבדת באורתא" אדער ניט.

English translation 1266

c) It is a custom of the great ones of Israel to connect the conclusion of the tractate with the beginning of the tractate –

ג) ס'איז א מנהג פון גדולי ישראל צו מקשר זיין סיום המסכת מיט תחלת המסכת –

English translation 1267

one must understand the connection between them. And especially since the beginning of the tractate is entirely with a matter of not having dealings with gentiles –

דארף מען פארשטיין דער קשר ביניהם. ובפרט אז תחלת המסכת איז גאר מיט אן ענין פון ניט האבן צו טאן מיט גויים –

English translation 1268

"before their festivals of idolaters, three days it is forbidden to buy and sell with them etc."

"לפני אידיהן של עובדי כוכבים שלשה ימים אסור לשאת ולתת עמהם כו'".

English translation 1269

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1270

And may it be His will that through concluding tractate Avodah Zarah

ויה"ר אז דורך מסיים זיין מסכת עבודה זרה

English translation 1271

(in Torah,

(בתורה,

English translation 1272

that the ruling and conclusion in Torah is that "and the idols shall be utterly cut off") –

וואס דער פס"ד ומסקנא בתורה איז אז והאלילים כרת יכרתון) –

English translation 1273

one should conclude to nullify all matters of idolatry in the world,

זאל מען מסיים זיין צו מבטל זיין כל עניני ע"ז בעולם,

English translation 1274

until even idolatry in subtlety,

ביז אפילו ע"ז בדקות,

English translation 1275

"the god of gods" of gentiles,

"אלקא דאלקייא" 149 פון גויים,

English translation 1276

even though according to the view of several poskim

דאע"פ וואס לדעת כמה פוסקים 150

English translation 1277

(as the Tzemach Tzedek brings in his Sefer HaMitzvot)

(ווי דער צ"צ ברענגט בספר המצוות שלו 151)

English translation 1278

the children of Noah are not warned about partnership –

זיינען ב"נ ניט מוזהרים על השיתוף –

English translation 1279

but since that in the future it will be,

אבער וויבאלד אז לע"ל וועט זיין,

English translation 1280

as the Rambam writes,

ווי דער רמב"ם שרייבט 152,

English translation 1281

"that I will turn to the peoples a clear language to call all of them in the name of Hashem and to serve Him with one accord",

"אז אהפוך אל עמים שפה ברורה לקרוא כולם בשם ה' ולעבדו שכם אחד" 153,

English translation 1282

it is understandable that then all matters of idolatry even in subtlety will be nullified,

איז פארשטאנדיק אז דעמולט וועלן בטל ווערן כל עניני ע"ז אפילו בדקות,

English translation 1283

even matters of partnership,

אפילו ענינים של שיתוף,

English translation 1284

"the god of gods".

"אלקא דאלקייא".

English translation 1285

And likewise also to conclude to nullify also matters of idolatry in subtlety of subtlety in the service of Israel,

ועד"ז אויך מסיים זיין לבטל אויך עניני של ע"ז בדקות דדקות בעבודת ישראל,

English translation 1286

the "alien god that is within you",

דער "א-ל זר אשר בקרבך" 154,

English translation 1287

and to nullify the evil inclination that comes and argues to a Jew –

און מבטל זיין דעם יצה"ר וואס קומט און טענה'ט צו א אידן –

English translation 1288

who says that one must now add in joy

ווער זאגט עס אז מ'דארף איצטער מוסיף זיין אין שמחה

English translation 1289

(in permitted ways),

(באופנים המותרים),

English translation 1290

and the other arguments of the evil inclination,

ושאר טענות היצה"ר,

English translation 1291

And as explained in Tanya –

וכמבואר בתניא 155 –

English translation 1292

that since he learned in the yeshiva of Tomchei Temimim,

וואס וויבאלד אז ער האט געלערנט אין ישיבת תומכי תמימים,

English translation 1293

he certainly learned the book of Tanya,

האט ער זיכער געלערנט ספר התניא,

English translation 1294

and especially after the enactment of His Holiness my father-in-law the Rebbe to learn a lesson in the book of Tanya every day and to finish the entire book every year –

ובפרט לאחרי תקנת כ"ק מו"ח אדמו"ר 156 צו לערנען א שיעור בספר התניא בכל יום ולסיים כל הספר בכל שנה –

English translation 1295

that every transgression is a matter of idolatry,

אז יעדער עבירה איז אן ענין פון עבודה זרה,

English translation 1296

and were it not for the spirit of foolishness that covers the truth

ולולא דער רוח שטות וואס איז מכסה על האמת

English translation 1297

(that through every transgression he becomes separated from Divinity just as through idolatry),

(אז דורך יעדער עבירה ווערט ער נפרד מאלקות אזוי ווי דורך ע"ז),

English translation 1298

he would not be able to transgress any transgression.

וואלט ער ניט געקענט עובר זיין אויף קיין עבירה.

English translation 1299

Thus one nullifies completely all matters of idolatry,

איז מען מבטל מכל וכל אלע ענינים פון ע"ז,

English translation 1300

also in subtlety in the service of Israel,

אויך בדקות בעבודת ישראל,

English translation 1301

that is, all matters contrary to the will of Hashem that come from the confusions of the evil inclination,

ד.ה. אלע ענינים היפך רצון ה' וואס קומען מצד בלבולי היצה"ר,

English translation 1302

including that which he wants to persuade a Jew that one must now not add in joy because of the double and multiplied darkness of exile –

כולל דאס וואס ער וויל איינרעדן א אידן אז מ'דארף איצטער ניט מוסיף זיין בשמחה מצד דעם חושך כפול ומכופל פון גלות –

English translation 1303

one nullifies this and one adds in joy with greater vigor and greater strength.

איז מען דאס מבטל און מ'איז מוסיף בשמחה ביתר שאת ויתר עוז.

English translation 1304

And even when the evil inclination comes with a new idea –

ואפילו ווען דער יצר קומט מיט א נייעם איינפאל –

English translation 1305

for the evil inclination is after all an "expert in his craft" and "today it says do. So etc.",

ווארום דער יצר איז דאך אן "אומן במלאכתו" און "היום אומר עשה. כך כו'",

English translation 1306

as the Gemara says in Shabbat

ווי די גמרא זאגט אין שבת 157

English translation 1307

[which indicates the connection of the nullification of the evil inclination to Shabbat] –

[וואס דאס ווייזט אויף דער שייכות פון ביטול היצר לשבת] –

English translation 1308

that "remember what you did at night",

אז "אידכר מאי עבדת באורתא",

English translation 1309

that the self should remember what he did in the past night,

אז דער איך זאל געדענקען וואס ער האט געטאן בלילה העבר,

English translation 1310

in the night of exile of double and multiplied darkness,

בליל הגלות חושך כפול ומכופל,

English translation 1311

consequently

במילא

English translation 1312

(argues the evil inclination)

(טענה'ט דער יצר)

English translation 1313

he must stand in sadness and despair and certainly not add in joy –

דארף ער שטיין בעצבות ויאוש ועאכו"כ ניט מוסיף זיין בשמחה –

English translation 1314

He is not affected by this and also nullifies the matter of "idolatry,"

ווערט א איך דערפון ניט נתפעל און איז אויך מבטל דער ענין של "עבודה זרה",

English translation 1315

He transforms the darkness of exile,

ער איז מהפן דעם חושך הגלות,

English translation 1316

So that instead of "the beds that she offered him in prohibition" it becomes "the beds that she offered him in permission,"

אז אנשטאט "מצעות שהציעה לו באיסור" ווערט "מצעות שהציעה לו בהיתר" 158,

English translation 1317

The advantage of light from darkness and the advantage of wisdom from folly is demolished. An even greater joy than before,

ווערט דעמולט דער יתרון האור מן החושך ויתרון החכמה מן הסכלות. נאך א גרעסערע שמחה ווי פריער,

English translation 1318

Until there is the completion of the transformation of the darkness of exile –

ביז עס ווערט די שלימות הפיכת חושך הגלות –

English translation 1319

In the true and complete redemption,

בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1320

When it will be "night like day shines,"

ווען עס וועט זיין "לילה כיום יאיר" 159,

English translation 1321

"And the kingdom shall be the Lord's,"

"והיתה לה' המלוכה",

English translation 1322

The cessation and nullification of all matters of idolatry,

סיום וביטול פון כל עניני ע"ז,

English translation 1323

Speedily in our days, literally, and with joy and a good heart.

במהרה בימינו ממש ובשמחה ובטוב לבב.

English translation 1324

The explanation of the verses at the end of our portion:

דער ביאור בהפסוקים בסוף פרשתנו:

English translation 1325

There is no question why Moses said to the children of Reuben and Gad, "Armed you shall pass before your brothers, etc.,"

ס'איז קיין שאלה ניט פארוואס משה האט געזאגט לבני ראובן וגד "חלוצים תעברו לפני אחיכם גו'",

English translation 1326

For at first glance:

דלכאורה:

English translation 1327

It is true indeed that through the fact that the children of Reuben and Gad requested the lands on the other side of the Jordan and "the Lord your God has given you this land to inherit it,"

אמת טאקע אז דורך דעם וואס בני ראובן וגד האבן געבעטן די ארצות מעבר לירדן און "ה"א נתן לכם את הארץ הזאת לרשתה",

English translation 1328

They could thereby be exempt from going to war together with the rest of the children of Israel in the land of Israel,

קענען זיין דורך דעם ניט פטר'ן פון גיין למלחמה צוזאמען מיט שאר בנ"י אין ארץ ישראל,

English translation 1329

But rather they also must participate in it –

נאר אויך זיי דארפן זיך משתתף זיין אין דעם –

English translation 1330

But what is the necessity that "armed you shall pass before your brothers,"

אבער וואס איז דער הכרח אז "חלוצים תעברו לפני אחיכם",

English translation 1331

That they should go ahead?

אז זיי זאלן גייען פאראויס?

English translation 1332

This is not a question,

איז דאס קיין שאלה ניט,

English translation 1333

Because all matters must be done measure for measure:

ווייל אלע ענינים דארפן געטאן ווערן מדה כנגד מדה:

English translation 1334

Since the children of Reuben and Gad wanted to take their portion in the land before the division of the land to the rest of the children of Israel,

וויבאלד אז בני ראובן וגד האבן געוואלט נעמען זייער חלק בארץ פאר חלוקת הארץ לשאר בנ"י,

English translation 1335

And the Most High fulfilled their request,

און דער אויבערשטער האט מקיים געווען בקשתם,

English translation 1336

They must do measure for measure and "armed you shall pass before your brothers."

דארפן זיי טאן מדה כנגד מדה און "חלוצים תעברו לפני אחיכם".

English translation 1337

The children of Reuben and Gad must, however, have the strength to be "armed" who "shall pass before your brothers" –

בני ראובן וגד מוזן דאך אבער האבן די גבורה צו קענען זיין "חלוצים" וועלכע "תעברו לפני אחיכם" –

English translation 1338

Therefore Rashi explains "before your brothers –

דעריבער איז רש"י מפרש "לפני אחיכם –

English translation 1339

They would go before Israel to war because they were mighty, and enemies would fall before them, as it is said, 'and he tears an arm, even the crown of the head,'"

הם היו הולכים לפני ישראל למלחמה לפי שהיו גבורים ואויבים נופלים לפניהם שנאמר וטרף זרוע אף קדקד",

English translation 1340

To such an extent was their might evident to all, until "and he tears an arm, even the crown of the head –

עד כדי כך איז געווען ניכר גבורתם לכל ביז "וטרף זרוע אף קדקד –

English translation 1341

Their slain were recognizable, cutting off the head with the arm in one blow."

הרוגיהן היו נכרין חותכים הראש עם הזרוע במכה אחת" 160.

English translation 1342

Upon this, however, a question arises:

אויף דעם שטעלט זיך אבער א שאלה:

English translation 1343

In what case is this said, that one must attain to mighty ones through natural means –

במה דברים אמורים אז מ'דארף אנקומען צו גבורים בדרכי הטבע –

English translation 1344

This is in a war in the natural way of flesh and blood;

איז דאס אין א מלחמה בדרך הטבע פון בשר ודם;

English translation 1345

But in a war that the Most High leads,

אבער ביי א מלחמה וואס דער אויבערשטער פירט אן,

English translation 1346

One does not need to attain to this. As it was in the war of Sihon and Og,

דארף מען דערצו ניט אנקומען. ווי ס'איז געווען בא מלחמת סיחון ועוג,

English translation 1347

As related earlier, that the Most High led the war, therefore it was with a victory above the natural way,

ווי דערציילט פריער 161 אז דער אויבערשטער האט אנגעפירט מיט דער מלחמה דערפאר איז דאס געווען מיט א נצחון למעלה מדרך הטבע,

English translation 1348

As it is stated in the war of Og, "and they struck him,

ווי עס שטייט בא מלחמת עוג 162 "ויכו אותו,

English translation 1349

Moses killed him, as is brought in Berachot in the chapter HaRo'eh, he uprooted a mountain of three parasangs, etc.,"

משה הרגו כדאיתא בברכות 163 בהרואה עקר טורא בר תלתי פרסא וכו'",

English translation 1350

And similarly it is stated in the war of Sihon

ועד"ז שטייט בא מלחמת סיחון

English translation 1351

(Not the same matter,

(ניט דער זעלבער ענין,

English translation 1352

But approximately the same content).

אבער בערך דער זעלבער תוכן).

English translation 1353

Consequently, the question becomes:

במילא ווערט די שאלה:

English translation 1354

Why in the conquest of the land did one need to attain to the children of Reuben and Gad "armed you shall pass before your brothers," being "mighty" in the natural way –

פארוואס בא כיבוש הארץ האט מען געדארפט אנקומען צו בני ראובן וגד "חלוצים תעברו לפני אחיכם" זייענדיק "גבורים" בדרך הטבע –

English translation 1355

When the Most High led the war?

ווען דער אויבערשטער האט אנגעפירט מיט דער מלחמה?

English translation 1356

And upon this –

ועפ"ז –

English translation 1357

That the war in the conquest of the land was led by the Most High and therefore they would certainly be victorious –

אז די מלחמה בכיבוש הארץ האט דער אויבערשטער אנגעפירט און דערפאר וועט מען זיכער מנצח זיין –

English translation 1358

Another thing is understandable:

איז פארשטאנדיק נאך א זאך:

English translation 1359

After Moses had already promised earlier that "the Lord your God has given you this land to inherit it; armed you shall pass before your brothers, etc.,

לאחרי ווי משה האט שוין פריער צוגעזאגט אז "ה' אלקיכם נתן לכם את הארץ הזאת לרשתה חלוצים תעברו לפני אחיכם גו',

English translation 1360

Until the Lord gives rest to your brothers as to you, and they also inherit the land which the Lord your God gives them, etc." –

עד אשר יניח ה' לאחיכם ככם וירשו גם הם את הארץ אשר ה"א נותן להם גו'" –

English translation 1361

Why does he repeat again, "Do not fear them, for the Lord your God is He who fights for you"?

פארוואס חזר'ט ער איבער נאכאמאל "לא תיראום כי ה' אלקיכם הוא הנלחם לכם"?

English translation 1362

The answer to this is:

איז דער ענטפער אויף דעם:

English translation 1363

Because Moses says to the children of Reuben and Gad, "armed you shall pass before your brothers,"

וויבאלד אז משה זאגט צו בני ראובן וגד "חלוצים תעברו לפני אחיכם",

English translation 1364

Due to the fact that "they were mighty,"

מצד דעם וואס "היו גבורים",

English translation 1365

One could have thought that the victory depends on their might –

האט מען דאך געקענט מיינען אז דער נצחון איז תלוי בגבורתם –

English translation 1366

He warns,

באווארנט ער,

English translation 1367

That not due to their might will they be victorious in the war,

אז ניט מצד גבורתם וועט מען מנצח זיין די מלחמה,

English translation 1368

But rather "do not fear them, for the Lord your God is He who fights for you,"

נאר "לא תיראום כי ה' אלקיכם הוא הנלחם לכם",

English translation 1369

Since the Most High is He who fights for you,

וויבאלד אז דער אויבערשטער הוא הנלחם לכם,

English translation 1370

This completely negates any fear and dread.

איז דאס לגמרי שולל יעדער יראה ופחד.

English translation 1371

If so, the question is

אויב אזוי איז די שאלה

English translation 1372

(As above) –

(כנ"ל) –

English translation 1373

Why must one attain to the children of Reuben and Gad "armed you shall pass before your brothers,"

פארוואס דארף מען אנקומען צו בני ראובן וגד "חלוצים תעברו לפני אחיכם",

English translation 1374

Being "mighty"?

זייענדיק "גבורים"?

English translation 1375

This is because –

איז דאס דערפאר –

English translation 1376

That after all, the war in the conquest of the land was

וואס סוף סוף איז די מלחמה בכיבוש הארץ געווען

English translation 1377

(somewhat)

(עפעס-וואס)

English translation 1378

Clothed in nature

בהתלבשות הטבע

English translation 1379

(Not completely above nature),

(ניט למעלה מהטבע לגמרי),

English translation 1380

Because the Jews still went out to war –

ווייל אידן זיינען פארט ארויסגעגאנגען במלחמה –

English translation 1381

Therefore one needed to attain to "armed you shall pass before your brothers," being "mighty,"

דעריבער האט מען געדארפט אנקומען צו "חלוצים תעברו לפני אחיכם" זייענדיק "גבורים",

English translation 1382

And this warns completely that one should not fear.

און דאס באווארנט בשלימות אז מ'זאל ניט מורא האבן.

English translation 1383

.5

English translation 1384

Upon this, however, another question arises:

אויף דעם שטעלט זיך אבער נאך א שאלה:

English translation 1385

When one goes out to war,

בשעת מ'גייט ארויס במלחמה,

English translation 1386

one sees in actuality that in order to ensure that one should not be afraid and that one should be victorious –

זעט מען בפועל אז בכדי צו באווארענען אז מ'זאל ניט מורא האבן און מ'זאל מנצח זיין –

English translation 1387

it is not sufficient that the men of the army be mighty and that they have no fear,

איז ניט מספיק אז די אנשי צבא זאלן זיין גבורים און וואס האבן ניט מורא,

English translation 1388

but also that the king who goes out to the army

נאר אויך אז דער מלך היוצא לצבא

English translation 1389

(or at least the chief of the army)

(אדער עכ"פ דער שר הצבא)

English translation 1390

should not be afraid, knowing that he has the powers to be victorious.

זאל ניט מורא האבן וויסנדיק אז ער האט די כחות צו מנצח זיין.

English translation 1391

As Rashi explained earlier when Moses appointed Joshua as his successor,

ווי רש"י האט פריער מפרש געווען 164 בשעת משה האט ממנה געווען יהושע'ן אלס ממלא מקומו,

English translation 1392

"Who shall go out before them and who shall come in before them and who shall lead them out and who shall bring them in":

"אשר יצא לפניהם ואשר יבוא לפניהם ואשר יוציאם ואשר יביאם":

English translation 1393

"Who shall go out before them –

"אשר יצא לפניהם –

English translation 1394

not in the manner of the kings of the nations who sit in their houses and send their armies to war,

לא כדרך מלכי האומות שיושבים בבתיהם ומשלחין את חיילותיהם למלחמה,

English translation 1395

but rather as I did, who fought against Sihon and Og etc.,

אלא כמו שעשיתי אני שנלחמתי בסיחון ועוג וכו',

English translation 1396

and in the manner that Joshua did

וכדרך שעשה יהושע

English translation 1397

(at the conquest of the land)

(בא כיבוש הארץ)

English translation 1398

etc." Therefore Joshua –

כו'". דעריבער דארף יהושע –

English translation 1399

who goes forth in war –

וואס גייט פאראויס במלחמה –

English translation 1400

must not be afraid, knowing that he has the powers for this so that one should be assured of victory.

ניט מורא האבן וויסנדיק אז ער האט די כחות לזה בכדי מ'זאל זיין פארזיכערט בנצחון.

English translation 1401

So what will help in the victory of the war and the negation of fear and dread –

איז וואס וועט העלפן בנצחון המלחמה און שלילת הפחד והיראה –

English translation 1402

that the men of the army –

דאס וואס די אנשי צבא –

English translation 1403

the "vanguard" who "shall cross over before your brothers" –

די "חלוצים" וואס "תעברו לפני אחיכם" –

English translation 1404

are mighty,

זיינען גבורים,

English translation 1405

when the king and the chief of the army

ווען דער מלך ושר הצבא

English translation 1406

(Joshua)

(יהושע)

English translation 1407

is afraid and does not have the powers for this?

האט מורא און האט ניט די כחות לזה?

English translation 1408

Therefore Moses interrupted in the middle of his speech to the children of Reuben and Gad, saying to them:

דעריבער האט משה מפסיק געווען באמצע הדיבור צו בני ראובן וגד מיט זאגן זיי:

English translation 1409

"And I commanded Joshua at that time, saying: Your eyes have seen all that the Lord your God has done to these two kings; so shall the Lord do to all the kingdoms through which you shall pass" –

"ואת יהושע צויתי בעת ההיא לאמר עיניך הרואות את כל אשר עשה ה"א לשני המלכים האלה כן יעשה ה' לכל הממלכות אשר אתה עובר שמה" –

English translation 1410

with this he informs them that also the king and the chief of the army

דערמיט איז ער זיי מודיע אז אויך דער מלך ושר הצבא

English translation 1411

(Joshua)

(יהושע)

English translation 1412

knows

ווייסט

English translation 1413

(because Moses promised him "at that time")

(ווייל משה האט אים צוגעזאגט "בעת ההיא")

English translation 1414

that just as the Almighty helped to be victorious in the war against Sihon and Og,

אז אזוי ווי דער אויבערשטער האט געהאלפן מנצח זיין במלחמת סיחון ועוג,

English translation 1415

"so shall the Lord do to all the kingdoms through which you

"כן יעשה ה' לכל הממלכות אשר אתה

English translation 1416

(Joshua)

(יהושע)

English translation 1417

shall pass" at the time of the conquest of the land,

עובר שמה" בעת כיבוש הארץ,

English translation 1418

consequently Joshua knows that he has the powers for this and he has nothing to fear,

במילא ווייסט יהושע אז ער האט די כחות לזה און ער האט ניט וואס צו מורא האבן,

English translation 1419

And after Moses tells the children of Reuben and Gad that their chief of the army has the powers for war and has no fear –

און לאחרי ווי משה זאגט אן לבני ראובן וגד אז זייער שר הצבא האט די כחות למלחמה און האט ניט מורא –

English translation 1420

this assures them with utmost perfection

פארזיכערט דאס זיי בתכלית השלימות

English translation 1421

(knowing that also the Almighty will help them and moreover this is clothed in nature, that they are "mighty") – that

(וויסנדיק אז אויך זיי וועט דער אויבערשטער העלפן און דערצו איז דאס בהתלבשות הטבע אז זיי זיינען "גבורים") – אז

English translation 1422

(as Moses then continues)

(ווי משה איז דערנאך ממשיך)

English translation 1423

"You shall not fear them, for the Lord your God, He it is who fights for you."

"לא תיראום כי ה' אלקיכם הוא הנלחם לכם".

English translation 1424

The lesson from this in the service of man:

די הוראה דערפון בעבודת האדם:

English translation 1425

When every Jew must enter and conquer the Land of Israel,

בשעת יעדער איד דארף אריינגיין וכובש זיין ארץ ישראל,

English translation 1426

i.e., his portion in the world –

ד.ה. חלקו בעולם –

English translation 1427

there can be in this two hindrances from his evil inclination:

קענען אין דעם זיין צוויי מניעות פון זיין יצה"ר:

English translation 1428

A) A hindrance from the aspect of "forehead"

א) א מניעה מצד "קדקד"

English translation 1429

(head)

(ראש)

English translation 1430

and his reason and intellect:

וטעם ודעת שלו:

English translation 1431

his intellect that is in the forehead makes a calculation,

זיין שכל שבקדקד מאכט א חשבון,

English translation 1432

since "you are the fewest of all peoples,"

היות אז "אתם המעט מכל העמים" 165,

English translation 1433

you do not have the power to go fight against the entire world,

האסטו ניט בכח צו גיין זיך שלאגן קעגן דער גאנצער וועלט,

English translation 1434

it is better to sit by yourself at home,

איז בעסער זיץ בא זיך אין שטוב,

English translation 1435

sit in the synagogue and study hall and do not engage in "conduct them with the way of the world"!

זיץ אין ביהכנ"ס און ביהמ"ד און טו ניט אין "הנהג בהן מנהג דרך ארץ" 166!

English translation 1436

B) A hindrance from the aspect of his "arm,"

ב) א מניעה מצד "זרוע" שלו,

English translation 1437

action in actuality:

מעשה בפועל:

English translation 1438

Why must you sacrifice your children, life, and livelihood by going out to war,

וואס דארפסטו מפקיר זיין בני חיי ומזוני דורך ארויסגיין למלחמה,

English translation 1439

it is better to remain by yourself at home with your children, life, and livelihood!

בעסער בלייב בא זיך אין שטוב מיט בני חיי ומזוני!

English translation 1440

Regarding this, every Jew has a lesson from the children of Reuben and Gad who were "mighty and enemies fall before them" as it is stated "and he tears the arm also the forehead":

אויף דעם האט יעדער איד א לימוד פון בני ראובן וגד וועלכע זיינען געווען "גבורים ואויבים נופלים לפניהם" ווי עס שטייט "וטרף זרוע אף קדקד":

English translation 1441

A Jew has the might of "the vanguard shall cross over" to wage war and be victorious over the evil inclination and to refute both the aforementioned claims

א איד האט די גבורה פון "חלוצים תעברו" צו מלחמה האבן און מנצח זיין דעם יצה"ר און באווארענען ביידע טענות הנ"ל

English translation 1442

(both from the aspect of "arm" and from the aspect of "forehead").

(סי מצד "זרוע" סיי מצד "קדקד").

English translation 1443

And it is demanded of him that he wage war and refute both claims of the evil inclination,

און מ'מאנט פון אים אז ער זאל מלחמה האבן און באווארענען די ביידע טענות פון יצה"ר,

English translation 1444

not each claim individually,

ניט יעדער טענה בפ"ע,

English translation 1445

but both claims simultaneously –

נאר ביידע טענות בבת אחת –

English translation 1446

that it should be "and he tears the arm also the forehead" together,

עס זאל "וטרף זרוע אף קדקד" ביחד,

English translation 1447

not tearing the "arm" separately and tearing the "forehead" separately,

ניט טרף "זרוע" באזונדער און טרף "קדקד" באזונדער,

English translation 1448

i.e., that he should separately nullify the claim of the inclination from the aspect of the calculation in the intellect that is in the forehead,

ד.ה. אז ער זאל באזונדער מבטל זיין טענת היצר מצד דעם חשבון בשכל שבקדקד,

English translation 1449

and separately refute the claim from the aspect of action in actuality that is in the arm –

און באזונדער באווארענען די טענה מצד מעשה בפועל שבזרוע –

English translation 1450

but rather "tears the arm also the forehead,"

נאר "טרף זרוע אף קדקד",

English translation 1451

nullify both claims simultaneously.

מבטל זיין ביידע טענות בבת אחת.

English translation 1452

What this means in the service of clarifications –

וואס אין עבודת הבירורים מיינט עס –

English translation 1453

as the Rebbe

ווי דער רבי

English translation 1454

(the Mitteler Rebbe)

(מהורש"ב)

English translation 1455

of blessed memory wrote that in this era one need not reckon with an order in clarifications,

נ"ע 167 האט געשריבן אז בזמן הזה דארף מען זיך ניט רעכענען מיט א סדר בבירורים,

English translation 1456

but rather "snatch and eat, snatch and drink,"

נאר "חטוף ואכול חטוף ואישתי" 168,

English translation 1457

it must be "and he tears the arm also the forehead." Not to go with an orderly sequence to nullify the claims of the inclination and conquer his portion in the world,

עס דארף זיין "וטרף זרוע אף קדקד". ניט גיין מיט א סדר מסודר צו מבטל זיין טענות היצר און כובש זיין חלקו בעולם,

English translation 1458

but rather in a manner that is above order –

נאר באופן פון למעלה מסדר –

English translation 1459

"tears the arm also the forehead."

"טרף זרוע אף קדקד".

English translation 1460

And how does he accomplish "and he tears the arm and also the head" both things at once? This is through the instrument of a "spear":

און ווי טוט ער אויף "וטרף זרוע אף קדקד" ביידע זאכן בבת אחת? איז דאס דורך דעם כלי זיין פון א "רומח":

English translation 1461

"With my sword and with my bow" he cannot accomplish "tearing the arm and also the head,"

"בחרבי ובקשתי" 169 קען ער ניט אויפטאן "טרף זרוע אף קדקד",

English translation 1462

because a bow can strike only in the arm or only in the head,

ווייל א קשת קען טרעפן נאר אין זרוע אדער נאר אין קדקד,

English translation 1463

and similarly a sword –

ועד"ז א חרב –

English translation 1464

but not so with a spear: "they cut off the head together with the arm in one blow."

משא"כ מיט א רומח "חותכים הראש עם הזרוע במכה אחת".

English translation 1465

What the concept of a spear is in the service of man –

וואס דער ענין פון א רומח בעבודת האדם איז –

English translation 1466

it is the 248 words of the Shema. And what the concept of the Shema is –

רמ"ח תיבות דקריאת שמע 170. וואס ענינה פון ק"ש איז –

English translation 1467

acceptance of the yoke,

קבלת עול,

English translation 1468

and from the perspective of acceptance of the yoke there is no difference which service he performs –

וואס מצד קבלת עול איז ניטא קיין נפק"מ וועלכע עבודה ער טוט –

English translation 1469

whether service with the intellect in the head or service of actual deed with the arm,

צי עבודה בשכל שבקדקד אדער עבודה דמעשה בפועל בזרוע,

English translation 1470

and therefore,

און דערפאר,

English translation 1471

if he has obstacles from his "head" and "arm," from the perspective of acceptance of the yoke it can be that "they cut off the head together with the arm in one blow."

אויב ער האט מניעות מצד זיין "קדקד" ו"זרוע" איז מצד קבלת עול קען זיין "חותכים הראש עם הזרוע במכה אחת".

English translation 1472

And a Jew has nothing to fear in this service. Because in addition to the fact that he is a "mighty one" to accomplish "and he tears the arm and also the head,"

און א איד האט ניט וואס צו מורא האבן בעבודה זו. ווייל נוסף לזה וואס ער איז א "גבור" צו אויפטאן "וטרף זרוע אף קדקד",

English translation 1473

and in addition to the fact that "the Holy One, blessed be He, helps him,"

ונוסף לזה וואס "הקב"ה עוזרו" 171,

English translation 1474

"Hashem your God, He is the One who fights for you" –

"ה' אלקיכם הוא הנלחם לכם" –

English translation 1475

he also has the power of Joshua,

האט ער אויך דער כח פון יהושע,

English translation 1476

of whom it is said, "And I commanded Joshua at that time, saying: Your eyes have seen all that Hashem your God has done to these two kings; so shall Hashem do to all the kingdoms into which you are crossing."

וואס "ואת יהושע צויתי בעת ההיא לאמר עיניך הרואות את כל אשר עשה ה"א לשני המלכים האלה כן יעשה ה' לכל הממלכות אשר אתה עובר שמה".

English translation 1477

And as is hinted in his name

וכמרומז בשמו

English translation 1478

(also in the simple meaning of the verse) –

(אויך בפשוטו של מקרא) –

English translation 1479

"Joshua"

"יהושע"

English translation 1480

(with a yud,

(מיט א יו"ד,

English translation 1481

not "Hoshea"),

ניט "הושע"),

English translation 1482

because of this that Moses "prayed concerning him: 'Yah shall save you from the counsel of the spies.'" The argument of the spies was,

על שם זה וואס משה "התפלל עליו י-ה יושיעך מעצת מרגלים" 172. טענת המרגלים איז געווען,

English translation 1483

"Nevertheless, the people who dwell in the land are strong,"

"אפס כי עז העם הזה היושב בארץ",

English translation 1484

consequently, instead of conquering the land it is better to lock oneself in the house and study Torah, etc.,

במילא אנשטאט כובש זיין את הארץ איז בעסער פארשפארן זיך אין שטוב און לערנען תורה וכו' 173,

English translation 1485

like the aforementioned argument of the evil inclination –

ווי די טענה הנ"ל פון יצה"ר –

English translation 1486

and for this Joshua had a special bestowal of power from above,

און אויף דעם האט יהושע געהאט א ספעציעלע נתינת כח מלמעלה,

English translation 1487

that "he prayed concerning him: 'Yah shall save you from the counsel of the spies.'"

אז "התפלל עליו י-ה יושיעך מעצת מרגלים".

English translation 1488

And in addition, "And I commanded Joshua"

און דערצו איז "ואת יהושע צויתי",

English translation 1489

is from the term of joining and connection,

מלשון צוותא וחיבור,

English translation 1490

and this has a joining and connection with every Jew,

און דאס האט א צוותא וחיבור מיט יעדן אידן,

English translation 1491

meaning that every Jew has the power of Joshua to conquer the land. For Joshua leads the Jews in the manner of "who goes out before them and who comes in before them, who brings them out and who brings them in." Therefore every Jew has the power of Joshua to be victorious in the war. Until "your eyes have seen all that Hashem your God has done; so shall Hashem do to all the kingdoms into which you are crossing."

ד.ה. אז יעדער איד האט דער כח פון יהושע'ן צו כובש זיין את הארץ. ווארום יהושע פירט אן מיט אידן באופן פון "אשר יצא לפניהם ואשר יבא לפניהם ואשר יוציאם ואשר יביאם". האט יעדער איד כח פון יהושע'ן צו מנצח זיין די מלחמה. ביז "עיניך הרואות את כל אשר עשה ה"א גו' כן יעשה ה' לכל הממלכות אשר אתה עובר שמה".

English translation 1492

And therefore every Jew has the power that it should be "when you go out to war against your enemies,"

און דעריבער האט יעדער איד דער כח אז עס זאל זיין "כי תצא למלחמה על אויביך" 174,

English translation 1493

to conquer his portion in the world without any fear and dread –

צו כובש זיין חלקו בעולם אן קיין פחד ומורא –

English translation 1494

for already at the time of going out to war

ווארום שוין בשעת יציאה למלחמה

English translation 1495

(before the victory of the war)

(פאר נצחון המלחמה)

English translation 1496

he is "against your enemies,"

איז ער "על אויביך",

English translation 1497

he stands above in a different world than his enemies,

ער שטייט העכער אין אן אנדער וועלט ווי אויביך,

English translation 1498

consequently he is certain to be victorious over his enemies.

במילא איז ער זיכער מנצח את אויביך.

English translation 1499

Until he actually is victorious over the enemy and enters –

ביז אז ער איז טאקע מנצח דעם אויב און גייט אריין –

English translation 1500

just as it was with Joshua in actuality –

אזוי ווי ס'איז געווען בא יהושע בפועל –

English translation 1501

into the land of Israel in a complete manner. Complete in his body

אין ארץ ישראל באופן שלם. שלם בגופו

English translation 1502

(in the physical)

(בגשמיות)

English translation 1503

and complete in his soul

ושלם בנשמתו

English translation 1504

(in the spiritual)

(ברוחניות)

English translation 1505

and complete in his property.

ושלם בממונו 175.

English translation 1506

In the land of Israel itself –

אין ארץ ישראל גופא –

English translation 1507

and this is the transition to the explanation in the note to the Zohar in the service of man –

און דאס איז דער איבערגאנג צום ביאור אין דער הערה לזהר בעבודת האדם –

English translation 1508

there are, in general, two parts,

זיינען דא בכללות צוויי חלקים,

English translation 1509

and correspondingly, two distinct ways in which one must conquer the two parts:

ובהתאם לזה צוויי באזונדערע אופנים ווי מ'דארף כובש זיין די צוויי חלקים:

English translation 1510

A) Parts in the land of Israel which the Jews themselves conquer and refine.

א) חלקים אין ארץ ישראל וועלכע אידן זיינען אליין כובש ומברר.

English translation 1511

B) Parts in the land of Israel which are too low for the Jews themselves to descend there and conquer and refine,

ב) חלקים בארץ ישראל וועלכע זיינען צו נידעריק פאר אידן אליין זיך דארטן צו אראפנידערן און כובש ומברר זיין,

English translation 1512

for which reason Abraham made a covenant with Abimelech that the Jews would not conquer "Avim"

וואס דערפאר האט אברהם געמאכט א כריתת ברית מיט אבימלך אז אידן וועלן ניט כובש זיין "עוים"

English translation 1513

(who were from the Philistines)

(וואס מפלשתים היו)

English translation 1514

because they descend from Abimelech,

וויבאלד זיי שטאמען פון אבימלך,

English translation 1515

for their refinement is too low for the Jews.

ווארום בירורם איז צו נידעריק פאר אידן.

English translation 1516

And then the advice is that "the Caphtorim, who came from Caphtor, destroyed them and settled in their place,"

און דעמולט איז די עצה אז "כפתורים היוצאים מכפתור השמידם וישבו תחתם",

English translation 1517

"The Holy One, blessed be He, said: 'Let the Caphtorim come

"אמר הקב"ה ליתו כפתורים

English translation 1518

(they are not from the Philistines)

(לאו מפלשתים נינהו)

English translation 1519

and take from the Avim, that is, the Philistines,

ליפקו מעוים דהיינו פלשתים,

English translation 1520

and let Israel come and take from the Caphtorim,'"

וליתו ישראל ליפקו מכפתורים",

English translation 1521

similar to "Ammon and Moab were purified through Sihon." That is:

ע"ד "עמון ומואב טיהרו בסיחון". דאס הייסט:

English translation 1522

Because these nations are too low for the Jews to refine them,

וויבאלד אז די אומות זיינען צו נידעריק פאר אידן זיי צו מברר זיין,

English translation 1523

other

זיינען אנדערע

English translation 1524

(higher levels of)

(העכערע דרגות ב)

English translation 1525

nations

אוה"ע

English translation 1526

(the Caphtorim)

(כפתורים)

English translation 1527

conquer and refine them,

זיי כובש ומברר,

English translation 1528

and the Jews conquer and refine those nations,

און אידן זיינען כובש ומברר די אומות,

English translation 1529

consequently they receive the parts of the land.

במילא באקומען זיי די חלקים בארץ.

English translation 1530

The concept in the service of each and every person:

דער ענין בעבודת כאו"א:

English translation 1531

Jews are divided, in general, into two types –

אידן טיילן זיך בכללות אויף צוויי סוגים –

English translation 1532

dwellers of the tent and businessmen,

יושבי אוהל און בעלי עסק,

English translation 1533

masters of Torah and masters of good deeds. The main purpose of the dwellers of the tent is the study of Torah,

מארי תורה ומארי עובדין טבין 176. עיקר ענינם פון יושבי אוהל איז לימוד התורה,

English translation 1534

and the main purpose of the businessmen is the service of refinements in the world.

און עיקר ענינם פון בעלי עסק איז עבודת הבירורים בעולם.

English translation 1535

What these two types among Jews are analogous to and similar to the two aforementioned modes in the conquest of the Land of Israel:

וואס די צוויי סוגים בא אידן זיינען בדוגמת ומעין די צוויי אופנים הנ"ל בכיבוש ארץ ישראל:

English translation 1536

Those who dwell in tents must primarily occupy themselves with the study of the Torah, and for them it is too lowly to descend and have dealings with the clarifications of the world.

יושבי אוהל דארפן זיך בעיקר פארנעמען מיט לימוד התורה און פאר זיי איז צו נידעריק זיך צו אראפנידערן און האבן צו טאן מיט בירורי העולם.

English translation 1537

However, businessmen, their main matter is the work of clarifications in the world.

משא"כ בעלי עסק איז עיקר ענינם עבודת הבירורים בעולם.

English translation 1538

And this is the answer to the claim of those who dwell in tents:

וואס דאס איז דער ענטפער אויף דער טענה פון יושבי אוהל:

English translation 1539

Since the intention is specifically to make for Him, blessed be He, a dwelling place in the lower realms,

וויבאלד אז די כוונה איז דוקא לעשות לו ית' דירה בתחתונים,

English translation 1540

the virtue of the clarifications,

מעלת הבירורים,

English translation 1541

the virtue of businessmen –

די מעלה פון בעלי עסק –

English translation 1542

they also want to have this virtue.

ווילן זיי האבן אויך די מעלה.

English translation 1543

So the answer to this is:

איז דער ענטפער אויף דעם:

English translation 1544

Their main matter is the study of the Torah,

זייער עיקר ענין איז לימוד התורה,

English translation 1545

however, to descend into the world to clarify the clarifications of the world –

משא"כ צו אראפנידערן אין עולם צו מברר זיין בירורי העולם –

English translation 1546

is for them too lowly.

איז פאר זיי צו נידעריק.

English translation 1547

In a manner similar to "the Avvim who dwell in villages" were too lowly for the Jews to conquer themselves. And to such an extent that Avraham made a covenant about this.

ע"ד ווי "העוים היושבים בחצרים" זיינען געווען צו נידעריק פאר אידן זיי אליין צו כובש זיין. ועד כדי כך ביז אברהם האט געמאכט אויף דעם א כריתת ברית.

English translation 1548

They argue, however, further:

טענה'ן זיי אבער ווייטער:

English translation 1549

But the ultimate intention is nevertheless to make for Him, blessed be He, a dwelling place in the lower realms,

תכלית הכוונה איז דאך אבער פאָרט לעשות לו ית' דירה בתחתונים,

English translation 1550

the virtue of the clarifications –

מעלת הבירורים –

English translation 1551

they nevertheless want to have this virtue.

ווילן זיי פאָרט האבן די מעלה.

English translation 1552

To this they are answered:

אויף דעם ענטפערט מען זיי:

English translation 1553

Those who dwell in tents also receive this virtue,

יושבי אוהל באקומען אויך די מעלה,

English translation 1554

but not by themselves descending and involving themselves in occupation with the clarifications of the world. This is for them too lowly. Rather, through the fact that other nations of the world

אבער ניט דורך אליין אראפקומען און אריינלאזן זיך בהתעסקות בבירורי העולם. דאס איז פאר זיי צו נידעריק. נאר דורך דעם וואס אנדערע אוה"ע

English translation 1555

(in a manner similar to the Caphtorim)

(ע"ד ווי די כתפורים)

English translation 1556

engage in the clarifications of the world,

טוען אין די בירורי העולם,

English translation 1557

and they

און זיי

English translation 1558

(the nations of the world)

(די אוה"ע)

English translation 1559

give Jews assistance in all matters of Judaism,

גיבן אפ אידן עזר בכל עניני יהדות,

English translation 1560

they give Jews millions of dollars for "parochial schools"

זיי גיבן אפ אידן מיליאנען דאלארן פאר "פאראקיאל סקולס"

English translation 1561

(religious schools),

(בתי ספר דתיים),

English translation 1562

in a manner similar to how the Jews conquered the land of the Philistines

ע"ד ווי די אידן האבן כובש געווען ארץ פלשתים

English translation 1563

(not from the Avvim themselves, but)

(ניט פון די עוים אליין, נאר)

English translation 1564

from the Caphtorim who had conquered the Avvim.

פון די כפתורים וועלכע האבן כובש געווען די עוים.

English translation 1565

The only thing that is demanded of those who dwell in tents is –

די איינציקע זאך וואס מ'מאנט פון די יושבי אוהל איז –

English translation 1566

that they should fulfill their primary role –

אז זיי זאלן אויספירן עיקר תפקידם –

English translation 1567

to study Torah themselves and to teach Torah to the children,

לערנען אליין תורה און לערנען מיט די קינדער תורה,

English translation 1568

and to utilize the opportunity to send the children to the religious schools for which the nations of the world give them money.

און אויסנוצן די געלעגנהייט צו שיקן די קינדער אין די בתי ספר דתיים אויף וועלכע די אוה"ע גיבן זיי געלט.

English translation 1569

A role of a rabbi is to rule on questions,

א תפקיד פון א רב איז צו פסק'נען שאלות,

English translation 1570

and of a rosh yeshivah –

און פון א ראש ישיבה –

English translation 1571

to innovate in Torah,

צו מחדש זיין אין תורה,

English translation 1572

and likewise of those who dwell in tents in general –

ועד"ז פון יושבי אוהל בכלל –

English translation 1573

to study Torah and to educate the children. And through this they also receive the virtue of the clarifications of the world –

צו לערנען תורה און מחנך זיין די קינדער. און דורך דעם באקומען זיי אויך די מעלה פון בירורי העולם –

English translation 1574

through the fact that the nations of the world in the government give them money and assistance and support for their schools and in all matters of Judaism.

דורך דעם וואס די אוה"ע אין ממשלה גיבן זיי אפ געלט ועזר וסיוע בבתי ספר שלהם ובכל עניני יהדות.

English translation 1575

On the other hand, there is also the claim of businessmen,

לאידך גיסא איז אויך דא די טענה פון בעלי עסק,

English translation 1576

that they also want to have the virtue of those who dwell in tents,

אז זיי ווילן אויך האבן די מעלה פון יושבי אוהל,

English translation 1577

to which the answer is that of Yissachar and Zevulun –

וואס אויף דעם איז דער ענטפער פון יששכר וזבולון 177 –

English translation 1578

but in our case, we are speaking about entry into the land from the Sinai desert,

אבער בנדו"זי רעדט מען וועגן כניסה לארץ ממדבר סיני,

English translation 1579

which in terms of service is this:

וואס בעבודה איז דאס:

English translation 1580

In the desert, the Jews were primarily those who dwell in tents,

במדבר זיינען אידן געווען בעיקר יושבי אוהל,

English translation 1581

and they did not occupy themselves at all with the work of clarifications in the physical land.

און זיי האבן זיך אינגאנצן ניט פארנומען מיט עבודת הבירורים בארץ הגשמית.

English translation 1582

And upon entering the Land of Israel, the work of clarifications began –

און אריינקומענדיק בארץ ישראל האט זיך אנגעהויבן עבודת הבירורים –

English translation 1583

therefore, at that time, one must primarily address the claim of those who dwell in tents

דעריבער דארף מען דעמולט באווארענען בעיקר די טענה פון יושבי אוהל

English translation 1584

(who come from the desert),

(וועלכע קומען פון מדבר),

English translation 1585

that they want to have the virtue of the clarifications. And to this they are told,

או זיי ווילן האבן מעלת הבירורים. און אויף דעם זאגט מען זיי,

English translation 1586

that they should not descend entirely into the work of clarifications,

או זיי זאלן ניט אינגאנצן ארפאנידעריקן בעבודת הבירורים,

English translation 1587

because this is for them too lowly. And they receive this virtue through others,

ווייל דאס איז פאר זיי צו נידעריק. און זיי באקומען די מעלה ע"י אנדערע,

English translation 1588

nations of the world,

אוה"ע,

English translation 1589

who conquer the lowly parts.

וועלכע זיינען כובש די נידעריקע חלקים.

English translation 1590

And this is a directive for each person in his service –

וואס דאס איז א הוראה לכאו"א בעבודתו –

English translation 1591

because a person knows in his soul how the two matters of those who dwell in tents and businessmen exist within him himself and how the aforementioned directive is suited to him.

ווייל ידע אינש בנפשי' ווי די צוויי ענינים פון יושבי אוהל ובעלי עסק זיינען דא אין אים אליין און ווי הוראה הנ"ל איז מתאים צו אים.

English translation 1592

And according to the above, one will also understand several matters in the gloss on the Zohar.

וע"פ הנ"ל וועט מען אויך פארשטיין כמה ענינים אין דער הערה אויפן זהר.

English translation 1593

The explanation in the Mishnah "and everything is according to the majority of action":

דער ביאור אין משנה "והכל לפי רוב המעשה":

English translation 1594

The matter in "words of piety" in "and everything is according to the majority of action" will be understood according to the explanation of the Rambam and according to the explanation of the Alter Rebbe on this Mishnah:

דער ענין אין "מילי דחסידותא" 178 אין "והכל לפי רוב המעשה" וועט מען פארשטיין ע"פ פירוש הרמב"ם און ע"פ ביאור אדה"ז במשנה זו:

English translation 1595

According to law, it is not necessary that there be a "majority of action."

ע"פ דין איז ניט מוכרח אז עס זאל זיין "רוב המעשה".

English translation 1596

According to law, one fulfills the commandment of charity in its completeness by giving one poor person the entire sum of money,

ע"פ דין איז מען יוצא מצות צדקה בשלימותה דורך געבן איין עני דעם גאנצן סכום געלט,

English translation 1597

and not dividing the sum of money into smaller portions and giving the portions to many poor people

און ניט צעטיילן דעם סכום געלט אויף קלענערע חלקים און געבן די חלקים צו א סך עניים

English translation 1598

(not one poor person),

(ניט איין עני),

English translation 1599

because in the quantity of money there is no difference whether one gives the entire sum to one poor person or one divides it among several poor people.

ווייל בכמות הממון איז דאך ניטא קיין חילוק צי מ'גיט אפ דעם גאנצן סכום צו איין עני אדער מ'צעטיילט עס לכמה עניים.

English translation 1600

And on the contrary –

ואדרבה –

English translation 1601

the poor person will be more satisfied when the entire sum is given to him. You have a doubt whether to give the money to charity

דער עני וועט זיין מער צופרידן בשעת מ'וועט אים אפגעבן דעם גאנצן סכום. האסט א ספק ווי צו געבן די געלט לצדקה

English translation 1602

(whether to one poor person or to several poor people) –

(צי צו איין עני אדער לכמה עניים) –

English translation 1603

the poor person argues:

טענה'ט דער עני:

English translation 1604

give me the entire sum and be done with the matter!

גיב מיר אפ דעם גאנצן סכום און פטור אן עסק!

English translation 1605

And also from the perspective of the giver of charity there is no difference regarding the quantity of money whether he gives it to one poor person or to several poor people. And although from the perspective of the giver, charity is connected with quality,

און אויך מצד נותן הצדקה איז קיין נפק"מ ניט מצד כמות הממון צי ער גיט עס אפ צו איין עני אדער צו כמה עניים. ואע"פ אז מצד הנותן איז צדקה פארבונדן מיט איכות,

English translation 1606

as explained in Tanya in the explanation of the reason why "charity is equal to all the commandments,"

כמבואר בתניא 179 בביאור הטעם פארוואס "צדקה שקולה כנגד כל המצות" 180,

English translation 1607

that "in charity that a person gives from the labor of his hands, all the power of his vital soul is clothed in the performance of his work etc. through which he earned this money,

אז "בצדקה שאדם נותן מיגיע כפיו הרי כל כח נפשו החיונית מלובש בעשיית מלאכתו כו' שנשתכר בו מעות אלו,

English translation 1608

and when he gives it to charity, all his vital soul ascends to G‑d etc." –

וכשנותנן לצדקה הרי כל נפשו החיונית עולה לה' כו'" –

English translation 1609

nevertheless, regarding the quantity of money there is no difference whether he gives everything to one poor person or to several poor people.

איז אבער בנוגע צו כמות הממון איז קיין נפק"מ ניט צי ער גיט אפ אלץ צו איין עני אדער צו כמה עניים.

English translation 1610

And on the contrary –

ואדרבה –

English translation 1611

according to what is explained in Tanya there, it is understood that in quality there is an advantage when he gives the entire sum to one poor person,

ע"פ המבואר בתניא שם איז מובן אז באיכות איז דא א מעלה ווען ער גיט אפ דעם גאנצן סכום צו אין עני,

English translation 1612

because then he gives in the large sum more from his vital soul than when he gives many small coins

ווייל דעמולט גיט ער אפ אין דער סכום גדול מער מנפשו החיונית ווי ווען ער גיט אפ א סך פרוטות

English translation 1613

(which together make up the same sum)

(וואס שטעלן צוזאמען דעם זעלבן סכום)

English translation 1614

to many poor people,

צו א סך עניים,

English translation 1615

in each small coin there is less of his vital soul

וואס בכל פרוטה איז דא ווייניקער פון נפשו החיונית

English translation 1616

(because he worked less for it)

(ווייל ער האט אויף דעם ווייניקער געהארעוועט)

English translation 1617

* 180.

English translation 1618

Consequently, it turns out that according to law there is no necessity that it should be "the abundance of the deed,"

במילא קומט אויס אז ע"פ דין איז ניטא קיין הכרח אז עס זאל זיין "רוב המעשה",

English translation 1619

giving small sums to many poor people

אפגעבן סכומים קטנים צו א סך עניים

English translation 1620

(instead of the entire sum to one poor person).

(אנשטאט דעם גאנצן סכום צו איין עני).

English translation 1621

Upon this comes the Mishnah and says that according to "matters of piety" it is "everything is according to the abundance of the deed" –

אויף דעם קומט די משנה און זאגט אז ע"פ "מילי דחסידותא" איז "הכל לפי רוב המעשה" –

English translation 1622

that the advantage is specifically in "the abundance of the deed,"

אז די מעלה איז דוקא אין "רוב המעשה",

English translation 1623

it is better that he should give many small coins to many poor people,

בעסער ער זאל געבן א סך פרוטות צו א סך עניים,

English translation 1624

than the entire sum to one poor person.

ווי דעם גאנצן סכום צו איין עני.

English translation 1625

And the Rambam and the Alter Rebbe explain why:

און דער רמב"ם און דער אלטער רבי זיינען מסביר פארוואס:

English translation 1626

The Rambam explains that the advantage of "the abundance of the deed" is due to the advantage of quantity –

דער רמב"ם איז מבאר אז מעלת "רוב המעשה" איז צוליב מעלת הכמות –

English translation 1627

because "through this a strong acquisition will be attained,"

ווייל "עם זה יגיע קנין חזק",

English translation 1628

he becomes accustomed to the trait of generosity,

ער ווערט רגיל במדת הנדיבות,

English translation 1629

which is a matter of quantity

וואס דאס איז אן ענין של כמות

English translation 1630

(relatively).

(לפי ערך).

English translation 1631

The Alter Rebbe explains that this is due to the advantage of quality –

דער אלטער רבי איז מבאר אז דאס איז צוליב מעלת האיכות –

English translation 1632

that through "the act of charity performed many times to draw down supernal life to effect a supernal union many times." And the matter of "supernal union many times" is a matter of quality.

אז דורך "מעשה הצדקה הנעשה בפעמים רבות להמשיך חיים עליונים ליחד יחוד עליון פעמים רבות". וואס דער ענין פון "יחוד עליון פעמים רבות" איז אן ענין של איכות.

English translation 1633

And the Alter Rebbe brings there also the explanation of the Rambam and reconciles between the explanation of the Rambam according to the revealed aspect of Torah and his explanation according to Chassidus.

און דער אלטער רבי ברענגט דערביי אויך דער פירוש הרמב"ם און איז מתווך בין פירוש הרמב"ם ע"פ נגלה מיט פירושו ע"פ חסידות.

English translation 1634

And it can be said that the difference between these two explanations

ויש לומר אז דער חילוק צווישן די ביידע פירושים

English translation 1635

(and their unification together)

(וחיבורם יחד)

English translation 1636

is in accordance with the difference between the manner of study of the Rambam and the manner of study of the Alter Rebbe:

איז בהתאם צום חילוק צווישן אופן לימוד הרמב"ם ואופן לימוד אדה"ז:

English translation 1637

the Rambam speaks according to the revealed aspect of Torah and the Alter Rebbe speaks according to Chassidus.

דער רמב"ם רעדט ע"פ נגלה און דער אלטער רבי רעדט ע"פ חסידות.

English translation 1638

The difference between the revealed aspect of Torah and the inner dimension of Torah

דער חילוק צווישן נגלה דתורה ופנימיות התורה

English translation 1639

(Chassidus)

(חסידות)

English translation 1640

is analogous to the difference between quantity and quality,

איז ע"ד החילוק צווישן כמות ואיכות,

English translation 1641

matter and form, body

חומר וצורה, גוף

English translation 1642

(the body of Torah)

(גופא דאורייתא)

English translation 1643

and soul

ונשמה

English translation 1644

(the soul of Torah).

(נשמתא דאורייתא).

English translation 1645

And in accordance with this, since the Rambam speaks according to the revealed aspect of Torah,

ובהתאם לזה וואס דער רמב"ם רעדט ע"פ נגלה,

English translation 1646

he explains the matter according to the advantage of quantity;

איז ער מבאר דעם ענין ע"פ מעלת הכמות;

English translation 1647

and the Alter Rebbe, who speaks according to Chassidus,

און דער אלטער רבי וואס רעדט ע"פ חסידות,

English translation 1648

explains it according to the advantage of quality. And the Alter Rebbe joins both of them together –

איז דאס מבאר ע"פ מעלת האיכות. און דער אלטער רבי איז מחבר שניהם יחד –

English translation 1649

the unification of the revealed aspect and the inner dimension of Torah,

חיבוד נגלה ופנימיות התורה,

English translation 1650

the unification of quantity and quality.

חיבור כמות ואיכות.

English translation 1651

In connection with the relationship of quantity and quality there is a second manner –

בקשר מיטן יחס פון כמות ואיכות איז דא א צווייטער אופן –

English translation 1652

that sometimes quantity is a contradiction to quality.

וואס אמאל איז כמות א סתירה צו איכות.

English translation 1653

This is the explanation of why about the Jews it is said "for you are the fewest of all the peoples,"

וואס דאס איז דער הסבר וואס אויף אידן זאגט מען "כי אתם המעט מכל העמים",

English translation 1654

they are only one nation relative to the seventy nations. One can ask about this:

זיי זיינען נאר איין פאלק לגבי די שבעים אומות. קען מען אויף דעם פרעגן:

English translation 1655

why did G‑d do this –

למה עשה ה' כזאת –

English translation 1656

from the perspective of the advantage of the Jews over the other nations, they should have been greater in quantity than the other nations,

מצד דער מעלה פון אידן לגבי שאר אוה"ע האבן זיי דאך געדארפט זיין מערער בכמות פאר שאר אוה"ע,

English translation 1657

all the more so not "the fewest of all the peoples"?!

עאכו"כ ניט "מעט מכל העמים"?!

English translation 1658

The answer to this is:

איז דער ענטפער אויף דעם:

English translation 1659

quantity and quality are

כמות און איכות זיינען

English translation 1660

(sometimes)

(אמאל)

English translation 1661

a contradiction to each other, as the saying "strength of the body weakens the soul,

א סתירה זה לזה כמאמר 181 תוקפא דגופא חולשא דנשמתא,

English translation 1662

and strength of the soul weakens the body." And therefore:

ותוקפא דנשמתא חולשא דגופא. און דעריבער:

English translation 1663

since in quality the Jews are higher than the seventy nations,

וויבאלד אז באיכות זיינען אידן העכער פאר די שבעים אומות,

English translation 1664

and it is desired that the advantage of quality of the Jews should stand in revelation –

און מ'וויל אז מעלת האיכות פון אידן זאל שטיין בגילוי –

English translation 1665

therefore it comes to expression in a minority in quantity –

דערפאר קומט עס ארויס אין מיעוט בכמות –

English translation 1666

"the fewest of all the peoples."

"המעט מכל העמים".

English translation 1667

This is also the explanation of why the tribe of Levi is smaller in quantity than the other tribes,

וואס דאס איז אויך דער הסבר וואס שבט לוי זיינען ווייניקער בכמות ווי שאר השבטים,

English translation 1668

Superficially:

דלכאורה:

English translation 1669

The tribe of Levi was indeed higher in matters of holiness than the rest of the tribes –

שבט לוי זיינען דאך געווען העכער בעניני קודש פון שאר השבטים –

English translation 1670

Why were they fewer in number? The reason for this is explained:

פארוואס זיינען זיי געווען ווייניקער במספר? איז מבואר דער טעם לזה 182:

English translation 1671

Because all the tribes

וויבאלד אז אלע שבטים

English translation 1672

(except for the tribe of Levi)

(חוץ פון שבט לוי)

English translation 1673

were enslaved in Egypt,

נשתעבדו במצרים,

English translation 1674

it is "as they afflicted him, so he multiplied and so he spread out."

איז "כאשר יענו אותו כן ירבה וכן יפרוץ".

English translation 1675

That is, specifically from the descent

ד.ה. דוקא מצד דער ירידה

English translation 1676

(a deficiency in quality)

(חסרון באיכות)

English translation 1677

of the enslavement of Egypt

פון שעבוד מצרים

English translation 1678

("they afflicted him"),

("יענו אותו"),

English translation 1679

it brought about an advantage in quantity –

האט עס ארויסגעבראכט א מעלה בכמות –

English translation 1680

"so he multiplied and so he spread out."

"כן ירבה וכן יפרוץ".

English translation 1681

But not so the tribe of Levi, who were not enslaved

משא"כ שבט לוי שלא נשתעבדו

English translation 1682

(an advantage in quality),

(מעלה באיכות),

English translation 1683

and the totality of their advantage in matters of holiness

וכללות מעלתם בעניני קודש

English translation 1684

(quality) –

(איכות) –

English translation 1685

they were fewer in number, in quantity.

זיינען זיי געווען ווייניקער במספר בכמות.

English translation 1686

This concept of quantity and quality

דעם ענין פון כמות ואיכות

English translation 1687

(how they both come together)

(ווי זיי קומען ביידע צוזאמען)

English translation 1688

is also found in the number three:

געפינט מען אויך אין דעם מספר שלשה:

English translation 1689

It has been spoken many times that the advantage of three

מ'האט גערעדט כמ"פ אז די מעלה פון שלשה

English translation 1690

(over one and two) is,

(לגבי אחד ושנים) איז,

English translation 1691

not only that there are three things in quantity

ניט נאר וואס מ'האט דריי זאכן בכמות

English translation 1692

(more than one and two),

(מער פאר איינס און צוויי),

English translation 1693

but primarily –

נאר בעיקר –

English translation 1694

that then a new

אז דעמולט קומט צו א נייע

English translation 1695

(higher)

(העכערע)

English translation 1696

quality comes.

איכות.

English translation 1697

And correspondingly, the advantage of the third Holy Temple is also:

ועד"ז איז אויך די מעלה פון ביהמ"ק השלישי:

English translation 1698

The explanation of this is not only that it is third in ordinal number,

דער פירוש בזה איז ניט נאר אז דאס איז שלישי במספר סידורי,

English translation 1699

but in the third Holy Temple a new quality will also come,

נאר אין ביהמ"ק השלישי וועט אויך צוקומען א נייע איכות,

English translation 1700

and then the first two Temples "which were pledged in two destructions" will also be,

און דעמולט וועלן אויך זיין די ערשטע צוויי בתי מקדשות "שנתמשכן בשני חורבנין",

English translation 1701

and also the Tabernacle of Moses, for the handiwork of Moses is eternal,

און אויך דער משכן מקדש משה ווארום מעשה ידי משה נצחיים 183,

English translation 1702

consequently the Tabernacle will also be revealed in the future to come.

במילא וועט אויך דער משכן נתגלה ווערן לע"ל.

English translation 1703

And may it be His will that this be very soon,

ויה"ר אז דאס זאל זיין בקרוב ממש,

English translation 1704

and in a manner of "your eyes seeing,"

ובאופן פון "עיניך הרואות",

English translation 1705

that one should see it with physical eyes below ten handbreadths,

אז מ'זאל עס זען בעיני בשר למטה מעשרה טפחים,

English translation 1706

in the true and complete redemption and with joy and with a good heart.

בגאולה האמיתית והשלימה ובשמחה ובטוב לבב.

English translation 1707

The explanation in the Rambam –

דער ביאור אין רמב"ם –

English translation 1708

in the Laws of Forbidden Foods regarding the matter of wine of libation:

בהל' מאכלות אסורות בענין יין נסך:

English translation 1709

The Rambam holds that the prohibition of wine of libation is "because of idolatry it is,"

דער רמב"ם האלט אז דער איסור פון יין נסך איז "משום עכו"ם הוא",

English translation 1710

and therefore "it has no measure, as it is said regarding idolatry 'and nothing of the banned item shall adhere to your hand.'" And therefore one who drinks wine of libation "any amount is lashed from the Torah"

און דערפאר איז "אין לו שיעור שנאמר בעבודת כו"ם ולא ידבק בידך מאומה מן החרם". און דערפאר איז השותה יין נסך "כל שהוא לוקה מן התורה"

English translation 1711

[not like the opinion of the Ramban, who holds that wine of libation is forbidden only by rabbinic decree].

[ניט ווי דעת הרמב"ן 184 וואס האלט אז יין נסך איז אסור נאר מדרבנן].

English translation 1712

And one must search in the books regarding this novelty, that even one who drinks any amount of wine of libation is lashed from the Torah,

וצריך חיפוש בספרים בנוגע לחידוש זה אז אפילו השותה יין נסך כל שהוא איז לוקה מן התורה,

English translation 1713

even though in general "one is not lashed except for an olive's bulk"

אע"פ וואס בכלל איז "אינו לוקה אלא על כזית"

English translation 1714

(as above, section 26).

(כנ"ל סכ"ו).

English translation 1715

And the definition of "any amount" as it is regarding idolatry

און דער גדר פון "כל שהוא" ווי דאס איז בא ע"ז

English translation 1716

(and wine of libation which is "because of idolatry")

(און יין נסך וואס איז "משום עכו"ם")

English translation 1717

is entirely different from the definition of "any amount" regarding the conclusion of Shabbat

איז אינגאנצן אנדערש פון דער גדר פון "כל שהוא" בא יציאת שבת

English translation 1718

(as the Rogatchover brings):

(ווי דער ראגאטשאווער ברענגט):

English translation 1719

The definition of "any amount" can be in two manners: (a)

דער גדר פון "כל שהוא" קען זיין אויף צוויי אופנים: (א)

English translation 1720

It is also a measure in the Torah. Only there is a measure of an olive's bulk and the like,

דאס איז אויך א שיעור אין תורה. נאר ס'איז דא א שיעור פון כזית וכיו"ב,

English translation 1721

and there is a smaller measure –

און ס'איז דא א שיעור קטן יותר –

English translation 1722

the measure of "any amount." (b)

דער שיעור פון "כל שהוא". (ב)

English translation 1723

It is entirely not a measure.

דאס איז לגמרי קיין שיעור ניט.

English translation 1724

That is, that "any amount" means –

ד.ה. אז "כל שהוא" מיינט –

English translation 1725

if it is anything, it is forbidden.

אויב עפעס-וואס איז דאס אסור.

English translation 1726

And one can say a practical difference in law between these two manners of "any amount" –

וי"ל א נפק"מ לדין צווישן די צוויי אופנים ב"כל שהוא" –

English translation 1727

regarding one who is forbidden benefit from a significant item:

בנוגע המודר הנאה מדבר חשוב:

English translation 1728

If the item has a measure and its measure is "any amount" –

אויב דער זאך האט א שיעור און שיעורו איז "כל שהוא" –

English translation 1729

it is a significant item,

איז דאס א דבר חשוב,

English translation 1730

consequently it is forbidden. If "any amount" is not a measure,

במילא אסור. אויב "כל שהוא" איז קיין שיעור ניט,

English translation 1731

it is not a significant item,

איז דאס ניט קיין דבר חשוב,

English translation 1732

and it is permitted.

ומותר.

English translation 1733

And this is the difference between "any amount" regarding the conclusion of Shabbat and "any amount" regarding idolatry

און דאס איז דער חילוק צווישן "כל שהוא" בא יציאת שבת און "כל שהוא" בא ע"ז

English translation 1734

(and wine of libation):

(ויין נסך):

English translation 1735

Regarding the conclusion of Shabbat, "any amount" is a measure.

בא יציאת שבת איז "כל שהוא" א שיעור.

English translation 1736

That is, that regarding these matters

ד.ה. אז בא די ענינים

English translation 1737

(pepper and the like)

(פלפלין וכיו"ב)

English translation 1738

the measure of the prohibition of carrying out is –

איז דער שיעור פון איסור הוצאה –

English translation 1739

an "any amount."

א "כל שהוא".

English translation 1740

But not so regarding idolatry, "forbidden in any amount" means

משא"כ ע"ז אסור ב"כל שהוא" מיינט

English translation 1741

(not that this is a measure,

(ניט אז דאס איז א שיעור,

English translation 1742

but rather),

נאר),

English translation 1743

that regarding idolatry there is no measure,

אז בא ע"ז איז ניטא קיין שיעור,

English translation 1744

"it has no measure,"

"אין לו שיעור",

English translation 1745

and if it is anything

און אויב עפעס-וואס

English translation 1746

(any amount)

(כל שהוא)

English translation 1747

it is forbidden. Because regarding idolatry it is stated "and nothing shall adhere to your hand" –

איז דאס אסור. ווארום בא ע"ז שטייט "ולא ידבק בידך מאומה" –

English translation 1748

which does not mean a measure of "any amount,"

וואס מיינט ניט א שיעור פון "כל שהוא",

English translation 1749

but rather the opposite –

נאר פונקט פארקערט –

English translation 1750

that there is no measure in it,

אז ס'איז אין דעם ניטא קיין שיעור,

English translation 1751

but even "nothing,"

נאר אפילו "מאומה",

English translation 1752

from the term "what,"

מלשון "מה",

English translation 1753

is forbidden.

איז אסור.

English translation 1754

Based on this, one will also understand the Rambam in the Laws of the Chosen House:

עפ"ז וועט מען אויך פארשטיין דעם רמב"ם אין הל' ביהב"ח:

English translation 1755

One can say that regarding a blemish in the stone of the altar, there are two laws,

יש לומר אז בפגימת האבן שבמזבח זיינען פאראן צוויי דינים,

English translation 1756

a positive commandment and a negative commandment

א מצות עשה און א מצות לא תעשה

English translation 1757

[in the manner of regarding the commandment of guarding the Temple (and in several matters) there is a positive commandment and a negative commandment –

[ע"ד ווי בא מצות שמירת המקדש (ובכמה ענינים) איז דא א מצות עשה און א מצות לא תעשה –

English translation 1758

"its guarding is a positive commandment,

"שמירתו מצות עשה,

English translation 1759

and the nullification of its guarding is a negative commandment" ]:

וביטול שמירתו מצות לא תעשה" 185]:

English translation 1760

A) The positive commandment of "You shall build the altar of the Lord with whole stones."

א) די מצות עשה פון "אבנים שלמות תבנה את מזבח ה'" 186

English translation 1761

[And therefore, "Any stone that is flawed to the extent that a fingernail can catch in it, like a slaughtering knife, is invalid for the ramp and the altar."]

[און דערפאר איז "כל אבן שנפגמה כדי שתחגור בה הציפורן כסכין של שחיטה הרי זו פסולה לכבש ולמזבח"].

English translation 1762

B) The negative commandment "And you shall tear down their altars, etc., and you shall not do so to the Lord your God."

ב) די מצות לא תעשה "ונתצתם את מזבחותם וגו' ולא תעשון כן לה' אלקיכם"

English translation 1763

(Therefore, "One who removes a single stone from the altar or from the entire Temple, etc., in a destructive manner, is liable to lashes.")

(וואס דערפאר איז "הנותץ אבן אחת מן המזבח או מכל ההיכל כו' דרך השחתה לוקה" 187].

English translation 1764

That is, when a stone is flawed, this is the opposite of "And you shall not do so to the Lord your God."

ד.ה. בשעת ס'איז אן אבן פגום איז דאס היפך פון "ולא תעשון כן לה"א".

English translation 1765

Accordingly, it follows,

עפ"ז קומט אויס,

English translation 1766

since "And you shall tear down their altars, etc." speaks about tearing down the altars of idolatry –

וויבאלד אז "ונתצתם את מזבחותם גו'" רעדט זיך וועגן נותץ זיין די מזבחות דעבודה זרה –

English translation 1767

the prohibition of "And you shall not do so to the Lord your God"

איז דער איסור פון "ולא תעשון כן לה"א"

English translation 1768

(regarding the stones of the altar of the Lord)

(בא די אבנים דמזבח לה')

English translation 1769

is a matter of negating idolatry,

אן ענין פון שלילת ע"ז,

English translation 1770

so that in the Holy Temple and the altar of the Lord there should be no tearing down, as with the altars of idolatry.

אז אין ביהמ"ק ומזבח לה' זאל ניט זיין קיין נתיצה ווי בא מזבחות דע"ז.

English translation 1771

And since according to the Rambam

און וויבאלד אז לויט דעם רמב"ם

English translation 1772

(in the Laws of Forbidden Foods)

(בהל' מאכלות אסורות)

English translation 1773

the prohibition of idolatry applies to any amount,

איז איסור ע"ז בכל שהוא,

English translation 1774

according to the

לויטן

English translation 1775

(second)

(צווייטן)

English translation 1776

interpretation of "any amount"

פירוש אין "כל שהוא"

English translation 1777

(not a measure, but)

(ניט א שיעור, נאר)

English translation 1778

the opposite of a measure,

היפך פון שיעור,

English translation 1779

"something" –

"מאומה" –

English translation 1780

it follows,

קומט אויס,

English translation 1781

that also the prohibition "You shall not do so to the Lord your God" applies to any amount

אז אויך דער איסור "לא תעשון כן לה' אלקיכם" איז בכל שהוא

English translation 1782

(since it is a negation of "And you shall tear down" the altars of idolatry).

(וויבאלד ס'איז א שלילה פון "ונתצתם" די מזבחות דע"ז).

English translation 1783

From this is understood the distinction between the two aforementioned laws regarding a flaw in a stone of the altar:

דערפון איז מובן דער חילוק צווישן די צוויי דינים הנ"ל אין פגימת האבן שבמזבח:

English translation 1784

From the aspect of the positive matter of "You shall build the altar of the Lord with whole stones," it is understood that a flaw in this has a measure of how much of a flaw renders the stone not a whole stone –

מצד דעם ענין חיובי פון "אבנים שלמות תבנה את מזבח ה'" איז מובן אז א פגימה בזה האט א שיעור וויפל פגימה מאכט דער אבן אויס אבן שלם –

English translation 1785

"to the extent that a fingernail can catch in it, like a slaughtering knife."

"כדי שתחגור בה הציפורן כסכין של שחיטה".

English translation 1786

However, from the aspect of the prohibition of "You shall not do so to the Lord your God,"

משא"כ מצד דעם איסור פון "לא תעשון כן לה"א",

English translation 1787

the negation of idolatry, whose law is regarding any amount

שלילת ע"ז וואס דינו איז בכל שהוא

English translation 1788

("something") –

("מאומה") –

English translation 1789

it is understood that regarding this there is no measure,

איז מובן אז אויף דעם איז ניטא קיין שיעור,

English translation 1790

rather a flaw of "any amount,"

נאר א פגימה "כל שהוא",

English translation 1791

"something,"

"מאומה",

English translation 1792

is already forbidden.

איז שוין אסור.

English translation 1793

It can be said that therefore the Rambam does not write the measure "to the extent that a fingernail can catch in it, like a slaughtering knife" regarding a flaw in the stones of the Temple, the courtyards, and the stones of the altar

י"ל אז דערפאר שרייבט ניט דער רמב"ם דער שיעור "כדי שתחגור בה הציפורן כסכין של שחיטה" בנוגע צו די פגימה באבני היכל ועזרות ואבני מזבח

English translation 1794

(in the Laws of the Chosen House)

(אין די הלכות לאח"ז)

English translation 1795

after it has been built –

לאחרי שנבנה –

English translation 1796

because a flaw in the stones that have already become a part of the Temple and the altar also has the category of "You shall not do so to the Lord your God"

ווייל די פגימה אין די אבנים וואס זיינען שוין געווארן א חלק פון היכל ומזבח האט אויך דער גדר פון "לא תעשון לה"א"

English translation 1797

(in addition to the category of a deficiency in "whole stones, etc."),

(נוסף אויף דער גדר פון א חסרון אין "אבנים שלימות גו'"),

English translation 1798

and therefore there is no measure in the flaw,

און דעריבער איז ניטא קיין שיעור אין דער פגימה,

English translation 1799

because even a flaw of "any amount"

ווייל אויך א פגימה "כל שהוא"

English translation 1800

("something")

("מאומה")

English translation 1801

is forbidden from the aspect of "You shall not do so to the Lord your God."

איז אסור מצד "לא תעשון לה"א".

English translation 1802

And this is also consistent with what, in the law regarding a flaw in the stones of the Temple and the courtyards

און דאס איז אויך מתאים דערמיט וואס אין דער הלכה וועגן פגימה באבני היכל ועזרות

English translation 1803

(which also has the category of "You shall not do so to the Lord your God,"

(וואס האט אויך דער גדר פון "לא תעשון לה"א",

English translation 1804

therefore the Rambam does not write a measure)

דערפאר שרייבט ניט דער רמב"ם א שיעור)

English translation 1805

the Rambam also writes the law that "Any stone that iron touched, even if it was not flawed, is invalid for the construction of the altar":

שרייבט דער רמב"ם אויך דער דין אז "כל אבן שנגע בה הברזל אע"פ שלא נפגמה פסולה לבנין המזבח":

English translation 1806

In this, certainly no measure applies,

אין דעם איז זיכער ניט שייך קיין שיעור,

English translation 1807

it only needs to be "iron touched it"

עס דארף נאר זיין "נגע בה הברזל"

English translation 1808

("even if it was not flawed" at all)

("אע"פ שלא נפגמה" כלום)

English translation 1809

it is invalid. Consequently, this shows that here it speaks about a matter in which there is no measure –

איז דאס פסול. במילא ווייזט עס אז דא רעדט זיך וועגן אן ענין אין וועלכע ס'איז ניטא קיין שיעור –

English translation 1810

the prohibition of "You shall not do so to the Lord your God."

דער איסור פון "לא תעשון לה"א".

English translation 1811

This is also connected to the matter of the "Chosen House":

דאס איז אויך פארבונדן מיט דער ענין פון "בית הבחירה":

English translation 1812

"Chosen House" means –

"בית הבחירה" איז ענינו –

English translation 1813

"the place which the Lord will choose,"

"המקום אשר יבחר ה'" 188,

English translation 1814

that is, that it contains within itself the quality of choice.

ד.ה. אז דאס האט אין זיך מעלת הבחירה.

English translation 1815

The true essence of choice

דער אמת'ער ענין פון בחירה

English translation 1816

(the choice of the Holy One, blessed be He)

(בחירת הקב"ה)

English translation 1817

means –

הייסט –

English translation 1818

that He chooses the thing not because of the importance and quality of the thing from a calculation and measure according to intellect,

אז ער איז בוחר אין דער זאך ניט מצד חשיבות ומעלת הדבר מצד א חשבון ושיעור ע"פ שכל,

English translation 1819

but rather from free choice,

נאר מצד בחירה חפשית,

English translation 1820

which is not connected to a specific quality and importance in the thing.

וואס איז ניט פארבונדן מיט א ספעציעלע מעלה וחשיבות בהדבר.

English translation 1821

From this it is understandable that the very essence of the Holy Temple –

דערפון איז פארשטאנדיק אז דער עצם ענין פון ביהמ"ק –

English translation 1822

"the Chosen House" –

"בית הבחירה" –

English translation 1823

is not connected to a measure,

איז ניט פארבונדן מיט א שיעור,

English translation 1824

and correspondingly, on the opposite side –

ועד"ז בצד ההיפך –

English translation 1825

a thing that is the opposite of the essence of the Holy Temple –

א דבר וואס איז היפך ענינו פון ביהמ"ק –

English translation 1826

the stones of the Temple and the altar that became flawed –

אבני ההיכל והמזבח שנפגמו –

English translation 1827

has no measure,

האט ניט קיין שיעור,

English translation 1828

For the matter of a measure is specifically when one makes a calculation according to intellect and one estimates that when a thing is such and such, one must then recite a final blessing and the like,

ווארום דער ענין פון א שיעור איז דוקא בשעת מ'מאכט א חשבון ע"פ שכל און מ'איז משער אז בשעת א זאך איז כך וכך דארף מען דעמולט מאכן א ברכה אחרונה וכיו"ב,

English translation 1829

or one estimates that because the thing has a certain importance, its law is such and such:

אדער מ'איז משער אז מצד דעם וואס דער זאך האט א חשיבות מסויימת איז דינו כך וכך:

English translation 1830

However, from the aspect of the matter of choice –

משא"כ מצד ענין הבחירה –

English translation 1831

there is no measure,

איז ניטא קיין שיעור,

English translation 1832

and therefore:

און דעריבער:

English translation 1833

the stones of the Temple and the altar that became flawed –

אבני ההיכל ומזבח שנפגמו –

English translation 1834

are forbidden in any amount,

זיינען אסור בכל שהוא,

English translation 1835

even a flaw of "any amount,"

אפילו א פגימה "כל שהוא",

English translation 1836

"something,"

"מאומה",

English translation 1837

is already the opposite of the choice of the Holy One, blessed be He.

איז שוין היפך פון בחירת הקב"ה.

English translation 1838

And one may add to this:

ויש להוסיף בזה:

English translation 1839

Even if you say that the Rambam does not write a measure for the blemish of the stones of the Heichal and the Mizbe'ach because he relies on what he writes the measure in the halacha before this –

אפילו את"ל אז דער רמב"ם שרייבט ניט א שיעור בא פגימת אבני היכל ומזבח דערפאר וואס ער פארלאזט זיך אויף דעם וואס ער שרייבט דעם שיעור אין דער הלכה שלפנ"ז –

English translation 1840

"So that the fingernail can catch in it like a slaughtering knife" –

"כדי שתחגור בה הציפורן כסכין של שחיטה" –

English translation 1841

it must be explained

יש לפרש

English translation 1842

(with difficulty at least)

(בדוחק עכ"פ)

English translation 1843

that this is not a contradiction to what was discussed above,

אז דאס איז קיין סתירה ניט להמדובר לעיל,

English translation 1844

that from the aspect of "You shall not do so to Hashem your G-d" and from the aspect of "the chosen house" there is no measure in the blemish of the stones of the Heichal and the Mizbe'ach:

אז מצד "לא תעשון לה"א" און מצד "בית הבחירה" איז ניטא קיין שיעור אין דער פגימה באבני היכל ומזבח:

English translation 1845

Also in "measure" one can say two manners

אויך אין "שיעור" קען מען זאגן צוויי אופנים

English translation 1846

(see the two manners in "any amount"):

(ע"ז די צוויי אופנים אין "כל שהוא"):

English translation 1847

(a) An intrinsic measure,

(א) א שיעור עצמי,

English translation 1848

meaning that this is a measure in essence.

ד.ה. אז דאס איז א שיעור בעצם.

English translation 1849

(b) A measure that is not a measure in and of itself,

(ב) א שיעור וואס איז ניט קיין שיעור מצ"ע,

English translation 1850

it is only in order to reveal a second thing or to remove an impediment from a second thing.

דאס איז נאר בכדי מגלה זיין א דבר שני אדער אראפגעמען אן עיכוב מדבר שני.

English translation 1851

For example

לדוגמא

English translation 1852

(regarding the second manner in measure) –

(אויף דעם צווייטן אופן בשיעור) –

English translation 1853

in a measure in holiness:

אין א שיעור בקדושה:

English translation 1854

In several matters the Torah says that a matter of holiness has a specific measure,

בא כמה ענינים זאגט תורה אז א דבר של קדושה האט א שיעור מסויים,

English translation 1855

not because this has a measure in essence,

ניט ווייל דאס האט בעצם א שיעור,

English translation 1856

but because the Torah estimated that from the side of the yetzer hara,

נאר ווייל תורה האט משער געווען אז פון לעו"ז,

English translation 1857

from "his inclination overpowers him",

פון "יצרו אונסו",

English translation 1858

so much has accumulated,

האט זיך אנגעקליבן כך וכך,

English translation 1859

therefore one needs to have a number of so many holy sparks in order to remove and nullify the impediment of "his inclination overpowers him".

דעריבער דארף מען האבן א מספר פון כך וכך ניצוצי קדושה בכדי אראפנעמען און מבטל זיין דעם עיכוב פון "יצרו אונסו".

English translation 1860

Meaning that the measure in this matter of holiness is only in order to reveal a second thing –

ד.ה. אז דער שיעור אין דעם דבר שבקדושה איז נאר בכדי צו מגלה זיין א צווייטע זאך –

English translation 1861

how much there is in the yetzer hara,

וויפל איז דא אין לעו"ז,

English translation 1862

and to nullify a second thing –

און צו מבטל זיין א צווייטע זאך –

English translation 1863

his "inclination overpowers him",

דעם "יצרו אונסו",

English translation 1864

but in the essence of the matter there is no measure to the matter of holiness.

אבער בעצם הענין איז ניטא קיין שיעור צו דער דבר שבקדושה.

English translation 1865

Similarly in a measure in the opposite of holiness:

עד"ז אין א שיעור בהיפך הקדושה:

English translation 1866

"His inclination overpowers him" is in essence

"יצרו אונסו" איז בעצם

English translation 1867

(in quality)

(באיכות)

English translation 1868

without any measure. Only in order to reveal how great is the blemish opposite the will of Hashem –

אן קיין שיעור. נאר בכדי צו מגלה זיין ווי גרויס איז די פגימה היפך פון רצון ה' –

English translation 1869

it begins in a specific quantity

טוט זיך דאס אָן אין א כמות מסויים

English translation 1870

(of the "inclination"),

(פון "יצרו"),

English translation 1871

a specific measure in the opposite of holiness.

א שיעור מסויים בהיפך הקדושה.

English translation 1872

[In other words:

[אין אנדערע ווערטער:

English translation 1873

The quantity (the measure) is only to reveal quality,

דער כמות (השיעור) איז נאר צו מגלה זיין איכות,

English translation 1874

and not a quantity in and of itself.

און ניט א כמות מצ"ע.

English translation 1875

Which is connected with what was said above (page such and such and onward) regarding the two manners in quantity and quality –

וואס דאס איז פארבונדן עם האמור לעיל (סל"ה ואילך) בהב' אופנים בכמות ואיכות –

English translation 1876

whether quantity reveals the quality, or quantity is a matter in and of itself ("the majority of the action").]

צי כמות איז מגלה את האיכות. אדער כמות איז אן ענין מצ"ע ("רוב המעשה")].

English translation 1877

And similarly it can be explained in our matter:

ועד"ז קען מען מסביר זיין בנדו"ד:

English translation 1878

Even if you say that the measure of "so that the fingernail can catch in it like a slaughtering knife" is also in the law of the blemish of the stones of the Heichal and the Mizbe'ach after it is built, this is not a contradiction to what was discussed above,

אפילו את"ל אז דער שיעור פון "כדי שתחגור בה הציפורן כסכין של שחיטה" איז אויך אין דעם דין פון פגימת אבני היכל ומזבח לאחרי שנבנה איז דאס קיין סתירה ניט להמדובר לעיל,

English translation 1879

that from the aspect of "You shall not do so to Hashem your G-d" and from the aspect of "the chosen house" there is no measure in the blemish of the stones of the Heichal and the Mizbe'ach –

אז מצד "לא תעשון לה"א" און מצד "בית הבחירה" איז ניטא קיין שיעור אין דער פגימה באבני היכל ומזבח –

English translation 1880

because here the measure of "so that the fingernail can catch in it etc." is not an intrinsic measure,

ווייל דא איז דער שיעור "כדי שתחגור בה הציפורן כו'" ניט א שיעור עצמי,

English translation 1881

but only a measure that reveals that there was a blemish here,

נאר בלויז א שיעור וואס איז מגלה אז דא איז געווען א פגימה,

English translation 1882

but the matter in and of itself

אבער דער ענין מצ"ע

English translation 1883

(in quality)

(באיכות)

English translation 1884

has no measure.

האט קיין שיעור ניט.

English translation 1885

And especially according to the saying of the holy Rebbe, my father-in-law, the Rebbe, regarding "fingernails" in the service of man –

ובפרט ע"פ פתגם כ"ק מו"ח אדמו"ר 189 בענין "צפרניים" בעבודת האדם –

English translation 1886

that the fingernails must be used on oneself,

אז די צפרניים דארף מען נוצן אויף זיך,

English translation 1887

like the matter of checking the knife and its blemishes with the fingernail before slaughter,

ווי דער ענין פון בדיקת הסכין ופגימותיו עם הצפורן קודם השחיטה 190,

English translation 1888

one must use it on oneself so that it should be "and he did not slaughter but drew" towards himself,

דארף מען עס נוצן אויף זיך בכדי עס זאל זיין "ואין שחט אלא ומשך" 191 כלפי עצמו,

English translation 1889

as opposed to blemishing another –

משא"כ פוגם זיין א צווייטן –

English translation 1890

it must be absolutely excluded,

דארף זיין מושלל בתכלית,

English translation 1891

even in any amount*.

אפילו בכל שהוא* 191.

English translation 1892

Meaning that this

ד.ה. אז דאס

English translation 1893

(the matter of blemish through "fingernail")

(דער ענין פון פגימה ע"י "ציפורן")

English translation 1894

has no measure.

האט קיין שיעור ניט.

English translation 1895

What was said above –

האמור לעיל –

English translation 1896

that sometimes there is a measure that is only in order to remove an impediment –

אז אמאל איז דא א שיעור וואס איז נאר בכדי אראפנעמען אן עיכוב –

English translation 1897

is also the explanation that was discussed

איז אויך דער ביאור וואס מ'האט גערעדט

English translation 1898

(in the Rambam)

(אין רמב"ם)

English translation 1899

in the farbrengen before this regarding the matter of conversion in our time:

בהתוועדות שלפנ"ז 192 וועגן דעם ענין פון גיור בזמן הזה:

English translation 1900

It was explained the precise language of the Rambam "A convert who circumcised and immersed and has not yet brought his offering..

מ'האט מבאר געווען דיוק לשון הרמב"ם 193 "גר שמל וטבל ועדיין לא הביא קרבנו..

English translation 1901

his offering prevented him from being a complete convert and from being like all the fit of Israel" –

קרבנו עכבו להיות גר גמור ולהיות ככל כשרי ישראל" –

English translation 1902

that the offering does not effect the conversion

אז דער קרבן טוט ניט אויף די גירות

English translation 1903

(because it does not say that the offering "converts him",

(ווייל עס שטייט ניט אז דער קרבן "מגיירו",

English translation 1904

"makes him a complete convert"),

"עושה אותו גר גמור"),

English translation 1905

but that the offering "prevented him from being a complete convert".

נאר אז דער קרבן "עכבו להיות גר גמור".

English translation 1906

Meaning that even when there is an offering, the conversion is through circumcision and immersion alone,

ד.ה. אז אויך ווען ס'איז דא א קרבן ווערט דער גיור דורך מילה וטבילה אליין,

English translation 1907

only as long as he does not bring an offering,

נאר כל זמן וואס ער ברענגט ניט קיין קרבן,

English translation 1908

the offering "prevents him from being a complete convert".

איז דער קרבן "מעכבו להיות גר גמור".

English translation 1909

An example for this:

א דוגמא לזה:

English translation 1910

The circumcision of slaves prevents the master from eating the Pesach. And it is simple that through the circumcision of his slaves nothing is accomplished in the Jew himself

מילת עבדים איז מעכב דעם אדון פון אכילת הפסח 194. און ס'איז דאך פשוט אז דורך מילת עבדיו ווערט גארניט אויפגעטאן אין דעם אידן אליין

English translation 1911

(in the person),

(אין דעם גברא),

English translation 1912

it is only that this prevents him from eating the Pesach.

ס'איז בלויז וואס דאס איז אים מעכב פון אכילת פסח.

English translation 1913

And thereby was explained that which in the present era he becomes a "full convert" through circumcision and immersion alone –

און דערמיט האט מען מבאר געווען דאס וואס בזמן הזה ווערט ער א "גר גמור" דורך מילה וטבילה אליין –

English translation 1914

Because the sacrifice is only "a hindrance to being a full convert,"

ווייל דער קרבן איז נאר "עכבו להיות גר גמור",

English translation 1915

and consequently,

ובמילא,

English translation 1916

in the present era,

בזמן הזה,

English translation 1917

when there is no sacrifice according to the Torah –

ווען ס'איז ניטא קיין קרבן ע"פ תורה –

English translation 1918

there is no hindrance,

איז ניט קיין עיכוב,

English translation 1919

and therefore he becomes through circumcision and immersion a "full convert,"

און דערפאר ווערט ער ע"י מילה וטבילה א "גר גמור",

English translation 1920

without any deficiency,

אן קיין חסרון,

English translation 1921

and in the language of the Rogatchover "lacking nothing at all."

ובלשון הרגוצובי 195 "לא מחסר כלל".

English translation 1922

This means:

דאס הייסט:

English translation 1923

It is not the interpretation that through circumcision and immersion he becomes an Israelite for other matters,

ס'איז ניט דער פירוש אז דורך מילה וטבילה ווערט ער א ישראל לשאר דברים,

English translation 1924

and through a sacrifice he becomes an Israelite also regarding eating of holy things,

און דורך א קרבן ווערט ער א ישראל אויך לגבי אכילת קדשים,

English translation 1925

and therefore when he does not offer a sacrifice

און דערפאר בשעת ער איז ניט מקריב קיין קרבן

English translation 1926

(in the present era)

(בזמן הזה)

English translation 1927

he is not called a complete Israelite regarding holy things,

ווערט ער ניט אנגערופן ישראל גמור לקדשים 196,

English translation 1928

until he is "like a non-Jew regarding holy things"

ביז אז ער איז "כמו ב"נ לקדשים"

English translation 1929

(as the Rogatchover writes,

(ווי דער ראגאטשאווער שרייבט 197,

English translation 1930

which is a strong expression,

וואס דאס איז א שטארקער לשון,

English translation 1931

but thus he writes) –

אבער אזוי שרייבט ער) –

English translation 1932

Because from the language of the Rambam it is proven that the sacrifice does not make him a convert,

ווייל פון לשון הרמב"ם איז מוכח אז דער קרבן מאכט אים ניט פאר קיין גר,

English translation 1933

even not in relation to eating of holy things,

אפילו ניט ביחס לאכילת קדשים,

English translation 1934

rather it is only like a hindrance,

נאר ס'איז מערניט ווי אן עיכוב,

English translation 1935

and therefore in the present era when there is no hindrance,

און דערפאר איז בזמן הזה ווען ס'איז ניטא קיין עיכוב,

English translation 1936

he becomes a full convert for everything

ווערט ער א גר גמור לכל דבר

English translation 1937

(also in relation to eating of holy things)

(אויך ביחס צו אכילת קדשים)

English translation 1938

through circumcision and immersion alone.

ע"י מילה וטבילה אליין.

English translation 1939

An example for this:

א דוגמא לזה:

English translation 1940

Even though when a robber repents he is not atoned completely until he returns the stolen object,

אע"פ וואס ווען א גזלן טוט תשובה ווערט ער ניט נתכפר בשלימות ביז ער איז משיב את הגזילה 198,

English translation 1941

there is however a case,

איז אבער פאראן א פאל,

English translation 1942

that when the stolen object is lost from him or burned –

אז בשעת דער דבר הנגזל ווערט פון אים פארלארן אדער פארברענט –

English translation 1943

the law is that through repentance he is atoned in his completeness. And the reason for this:

איז דער דין 199 אז דורך תשובה ווערט ער נתכפר בשלימותו. והטעם לזה:

English translation 1944

The return of the stolen object does not effect his atonement,

השבת הגזילה טוט ניט אויף כפרתו,

English translation 1945

it is only a thing that hinders so that he cannot be atoned completely. And consequently when the hindrance is not present –

דאס איז נאר א דבר המעכב אז ער זאל ניט קענען נתכפר ווערן בשלימות. ובמילא בשעת ס'איז ניטא דער עיכוב –

English translation 1946

he is atoned completely. And as we see regarding the law of one who betroths a woman "on condition that I am righteous, even a complete wicked person is betrothed...

ווערט ער נתכפר בשלימות. און ווי מ'זעט לגבי דעם דין 200 פון המקדש את האשה "ע"מ שאני צדיק אפילו רשע גמור מקודשת...

English translation 1947

perhaps he contemplated repentance in his heart,"

שמא הרהר תשובה בלבו",

English translation 1948

even if he did not return the stolen object.

אפילו * 200 לא החזיר הגזילה.

English translation 1949

They asked about this that from the language of the Rambam "With three things did Israel enter the covenant,

האט מען אויף דעם געפרעגט 201 אז פון לשון הרמב"ם 202 "בשלשה דברים נכנסו ישראל לברית,

English translation 1950

with circumcision and immersion and sacrifice...

במילה וטבילה וקרבן..

English translation 1951

and likewise for generations when a gentile wishes to enter the covenant...

וכן לדורות כשירצה העכו"ם להכנס לברית..

English translation 1952

he requires circumcision and immersion and the offering of a sacrifice,"

צריך מילה וטבילה והרצאת קרבן",

English translation 1953

it implies that the conversion is effected through three things,

איז משמע אז דער גיור ווערט אויפגעטאן דורך שלשה דברים,

English translation 1954

that is, also through the sacrifice,

ד.ה. אויך ע"י הקרבן,

English translation 1955

and not only through circumcision and immersion alone,

און ניט נאר ע"י מילה וטבילה בלבד,

English translation 1956

and the sacrifice is only a thing that hinders?

און דער קרבן איז נאר א דבר המעכב?

English translation 1957

The explanation in this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 1958

The concept of "entry" is a general matter that applies both to the thing that brings in and to the removal of the thing that hinders so that he cannot enter. And simply:

דער מושג פון "כניסה" איז אן ענין כללי וואס גייט סיי אויף דער דבר המכניס און סיי אויף הסות הדבר המעכב אז ער זאל ניט קענען אריינגיין. ובפשטות:

English translation 1959

When one brings an item into a house –

בשעת מ'נעמט אריין א זאך אין א בית –

English translation 1960

there is the thing that brings in,

איז דא דער דבר המכניס,

English translation 1961

and there is the removal of the hindrance,

און ס'איז דא הסרת העיכוב,

English translation 1962

that one remove that which stands in

אז מ'זאל צונעמען דאס וואס שטייט אין

English translation 1963

(or before)

(אדער פארן)

English translation 1964

the door and does not allow entry. Consequently it turns out that the actual entry depends also on the removal of the hindrance,

טיר און לאזט ניט אריינגיין. במילא קומט אויס אז דער כניסה בפועל איז תלוי אויך אין הסרת המעכב,

English translation 1965

but nevertheless no one will say that the removal of the hindrance brings him inside,

אבער אעפ"כ וועט קיינער ניט זאגן אז הסרת העיכוב נעמט אים אריין אינעווייניק,

English translation 1966

since that is merely the removal of the hindrance.

וויבאלד אז דאס איז בלויז הסרת העיכוב.

English translation 1967

And regarding our matter:

ובנוגע לעניננו:

English translation 1968

The language of the Rambam is "With three things did Israel enter the covenant,"

דער לשון פון רמב"ם איז "בשלשה דברים נכנסו ישראל לברית",

English translation 1969

and not "three things brought Israel into the covenant" –

און ניט "שלשה דברים הכניסו את ישראל לברית" –

English translation 1970

Because in actual practice the entry into the covenant is indeed "with three things,"

ווייל בפועל ממש איז דער כניסה לברית טאקע "בשלשה דברים",

English translation 1971

circumcision and immersion and the offering of the sacrifice,

מילה וטבילה והרצאת הקרבן,

English translation 1972

but the content of this entry into the covenant includes two matters: (a)

אבער דער תוכן פון די כניסה בברית איז כולל צוויי ענינים: (א)

English translation 1973

The thing that brings into the covenant –

דער דבר המכניס בברית –

English translation 1974

circumcision and immersion –

מילה וטבילה –

English translation 1975

through which the conversion is effected, (b)

וואס דורך דעם ווערט אויפגעטאן דער גיור, (ב)

English translation 1976

The removal of the thing that hinders entry –

הסרת דבר המעכב צו אריינגיין –

English translation 1977

the sacrifice,

דער קרבן,

English translation 1978

for only after this can the actual entry be.

וואס נאר לאחרי זה קען זיין די כניסה בפועל.

English translation 1979

They also asked:

מ'האט אויך געפרעגט:

English translation 1980

What is the law of a convert who converted in the present era after the building of the Holy Temple,

וואס איז דער דין פון א גר שנתגייר בזמן הזה לאחרי שיבנה ביהמ"ק,

English translation 1981

when then he is obligated in a sacrifice

וואס דעמולט איז ער מחוייב בקרבן

English translation 1982

("when the Holy Temple is built he will bring a sacrifice")

("כשיבנה בית המקדש יביא קרבן")

English translation 1983

–

203 –

English translation 1984

whether he is permitted in eating of holy things before he brings a sacrifice,

צי ער איז מותר באכילת קדשים איידער ער ברענגט א קרבן,

English translation 1985

that is, whether something is lacking in his conversion until he then brings a sacrifice?

ד.ה. צי עס פעלט עפעס אין זיין גירות ביז ער ברענגט דעמולט א קרבן?

English translation 1986

According to what was stated above that in the present era he becomes through circumcision and immersion alone a full convert for everything,

ע"פ האמור לעיל אז בזמן הזה ווערט ער דורך מילה וטבילה אליין א גר גמור לכל דבו,

English translation 1987

it is understood that the matter remains in effect also after the Holy Temple is built,

איז פארשטאנדיק אז דער ענין איז בתוקף אויך נאכדעם וואס יבנה ביהמ"ק,

English translation 1988

because there is no place to say that the building of the Holy Temple will cause something, Heaven forbid, in the completeness of the conversion,

ווייל עס האט קיין אָרט ניט זאגן אז בנין ביהמ"ק וועט עפעס גורע זיין ח"ו אין שלימות הגיור,

English translation 1989

as if to say that until now he was a full convert,

כאילו זאגן אז ביז איצטער איז ער געווען א גר גמור,

English translation 1990

a Jew for everything,

א איד לכל דבר,

English translation 1991

and when the Holy Temple will be established –

ובשעת עס וועט אויפגעשטעלט ווערן דער ביהמ"ק –

English translation 1992

there will be a distinction between him and other Jews regarding eating of holy things!

וועט זיין א חילוק צווישן אים מיט אנדערע אידן בנוגע צו אכילת קדשים!

English translation 1993

As is understood from the Rambam himself:

ווי ס'איז מובן פון רמב"ם עצמו:

English translation 1994

The Rambam further rules that if after a convert has converted through circumcision and immersion, the convert returns to his evil ways

דער רמב"ם פסק'נט ווייטער 204 אז אויב לאחרי ווי א גר נתגייר ע"י מילה וטבילה איז דער גר חוזר לסורו

English translation 1995

(which certainly indicates regarding his acceptance of the commandments and immersion, etc.) –

(וואס דאס באווייזט דאך אויף קבלת המצוות וטבילה כו' שלו...) –

English translation 1996

it is "lost,"

איז "פארפאלן",

English translation 1997

he remains a Jew forever,

ער בלייבט אלעמאל א איד,

English translation 1998

because since he became a complete convert,

ווארום וויבאלד אז ער איז געווארן א גר גמור,

English translation 1999

he remains a Jew forever and ever. So if he returns to his evil ways, it does not weaken his conversion –

בלייבט ער א איז לעולם ולעולמי עולמים. איז אויב חוזר לסורו שוואכט עס ניט אפ זיין גירות –

English translation 2000

now how can one say that a matter as lofty as the building of the Holy Temple should weaken his conversion?!...

היינט ווי קען מען זאגן אז אן ענין הכי נעלה ווי בנין ביהמ"ק זאל אפשוואכן זיין גירות?!...

English translation 2001

But certainly one must say that that which he became

נאר זיכער דארף מען זאגן אז דאס וואס ער איז געווארן

English translation 2002

(in this time)

(בזמן הזה)

English translation 2003

a complete convert in every respect,

א גר גמור לכל דבר,

English translation 2004

also regarding holy matters –

אויך לקדשים –

English translation 2005

remains in force also after the building of the Holy Temple.

בלייבט בתקפו אויך לאחרי שיבנה ביהמ"ק.

English translation 2006

And that which the law is that "when the Holy Temple is built, he will bring a sacrifice" –

און דאס וואס דער דין איז אז "כשיבנה ביהמ"ק יביא קרבן" –

English translation 2007

is a secondary matter of the obligation of bringing a sacrifice,

איז אן ענין צדדי פון חיוב הקרבת קרבן,

English translation 2008

like "when the Holy Temple is built, I will bring a fat sin-offering,"

ע"ד "כשיבנה ביהמ"ק אביא חטאת שמינה" 205,

English translation 2009

not a matter connected with the act of conversion,

ניט אן ענין פארבונדן מיט פעולת הגיור,

English translation 2010

because regarding the matter of conversion "it is not lacking at all,"

ווייל בענין הגיור "לא מחסר כלל",

English translation 2011

And in addition, the main proof for this is from that which the Rambam wrote to Rabbi Ovadiah the convert that the level of his lineage is very great,

און דערצו האט מען דער עיקר ראי' לזה פון דעם וואס דער רמב"ם האט געשריבן לר' עובדי' הגר 206 אז מעלת יחוסו איז גאר גרויס,

English translation 2012

because he traces his lineage "to the One Who spoke and the world came into being":

וויבאלד אז ער מתייחס "למי שאמר והי' העולם":

English translation 2013

It is simple to understand that the Rambam would not have written any rhetorical flourishes merely to calm and encourage Rabbi Ovadiah the convert if it were not upheld according to halachah. But certainly this is the truth.

ס'איז פארשטאנדיק בפשטות אז דער רמב"ם וואלט ניט געשריבן קיינע מליצות נאר בכדי בארואיקן און מעודד זיין ר' עובדי' הגר אויב עס וואלט ניט געווען אויסגעהאלטן ע"פ הלכה. נאר זיכער איז אזוי דער אמת.

English translation 2014

Therefore:

דעריבער:

English translation 2015

If one will say that when the Holy Temple is built, a convert will be forbidden from eating holy offerings,

אויב מ'וועט זאגן אז כשיבנה ביהמ"ק וועט א גר זיין אסור באכילת קדשים,

English translation 2016

until he brings a sacrifice,

ביז ער ברענגט א קרבן,

English translation 2017

that is, that he has a deficiency relative to the rest of the Jewish people –

ד.ה. אז ער האט א חסרון לגבי שאר בני ישראל –

English translation 2018

how can one say that the level of the convert is like the level of all Israel,

ווי קען מען זאגן אז מעלת הגר איז כמעלת כל ישראל,

English translation 2019

and furthermore –

ואדרבה –

English translation 2020

he traces his lineage "to the One Who spoke and the world came into being"?!

ער איז מתייחס "למי שאמר והי' העולם"?!

English translation 2021

Until now he thought that he is a complete Israelite,

ביז איצטער האט ער געטראכט אז ער איז א ישראל גמור,

English translation 2022

and furthermore,

ואדרבה,

English translation 2023

and now suddenly –

און דא מיטאמאל –

English translation 2024

he becomes a "second-class citizen"! And especially since here it speaks regarding his very existence as a complete Israelite,

ווערט ער אויס "יאט-טיבע-דאם"! ובפרט אז דא רעדט זיך בנוגע זיין עצם מציאות אלס ישראל גמור,

English translation 2025

and not only whether he is a "second-class citizen" or not!

און ניט נאר אויב ער איז א "יאט-טיבע-דאם" אדער ניט!

English translation 2026

One must say that also when the Holy Temple is built, he remains a complete Israelite in every respect,

מוז מען זאגן אז אויך כשיבנה ביהמ"ק בלייבט ער א ישראל גמור לכל דבר,

English translation 2027

and the obligation of a sacrifice –

און דער חיוב קרבן –

English translation 2028

is only a secondary matter,

איז נאר אן ענין צדדי,

English translation 2029

as above.

כנ"ל.

English translation 2030

The explanation at the end of Tractate Avodah Zarah:

דער ביאור בסיום מסכת עבודה זרה:

English translation 2031

From that which the Gemara relates the story with King Shapur,

דערפון וואס די גמרא דערציילט דעם סיפור מיט שבור מלכא,

English translation 2032

and in connection with a law in the Torah that from the conduct of King Shapur

און בקשר מיט א דין אין תורה אז פון הנהגת שבור מלכא

English translation 2033

(that "he thrust [the knife] ten times into the ground")

(אז "דצה (הסכין) עשרה זימני בקרקע")

English translation 2034

one sees how one must kasher a knife from the non-kosher absorption of an idolater –

זעט מען ווי מ'דארף כשר'ן א סכין פון גיעולי עכו"ם –

English translation 2035

it is understood that he conducted himself in a manner that one can and should learn from it laws in the Torah.

איז פארשטאנדיק אז ער האט זיך אויפגעפירט אין אן אופן אז מ'קען און מ'זאל זיך דערפון אפלערנען דינים בחורה.

English translation 2036

As it is stated that King Shapur was "expert in laws."

ווי עס שטייט אז שבור מלכא איז געווען א "בקי בדינים"* 207.

English translation 2037

And according to the words of the Rambam that "just as a wise person is recognized by his wisdom, etc., so too must he be recognized in his deeds, in his eating and in his drinking, etc.,"

וע"פ דברי הרמב"ם 207 אז "כשם שהחכם ניכר בחכמתו כו' כך צריך שיהי' ניכר במעשיו במאכלו ובמשקהו וכו'",

English translation 2038

which simply does not speak specifically about a Jewish "wise person,"

וואס בפשטות רעדט זיך דאס ניט דוקא וועגן א "חכם" ישראל,

English translation 2039

but also a "wise person" among the nations of the world –

נאר אויך א "חכם" באוה"ע –

English translation 2040

it is understood that during the meal with Bati and Rabbi Yehudah, King Shapur

איז מובן אז בעת הסעודה מיט באטי ור' יהודה האט זיך שבור מלכא

English translation 2041

(being a wise person)

(זייענדיק א חכם)

English translation 2042

conducted himself in every single detail as a wise person,

אויפגעפירט בכל פרט ופרט ווי א חכם,

English translation 2043

in a manner that one could learn laws in the Torah from all his conducts,

באופן אז מ'זאל קענען אפלערנען דינים בתורה פון אלע זיינע הנהגות,

English translation 2044

and certainly not make a mistake.

ועאכו"כ ניט מאכן א טעות.

English translation 2045

And based on this, one will understand the details in this story of the conduct of King Shapur –

ועפ"ז וועט מען פארשטיין די פרטים אין דעם סיפור בהנהגת שבור מלכא –

English translation 2046

each detail precisely,

יעדער פרט בדיוק,

English translation 2047

in accordance with the conduct of a wise person so that one should learn from it.

בהתאם להנהגת חכם בכדי מ'זאל זיך דערפון אפלערנען.

English translation 2048

And as an introduction –

ובהקדים –

English translation 2049

another question:

נאך א שאלה:

English translation 2050

Like that which was asked earlier,

ע"ד ווי מ'האט פריער געפרעגט,

English translation 2051

what prevented King Shapur from thrusting the knife into the ground before he would give Bati from the etrog,

וואס האט שבור מלכא'ן געארט צו נועץ זיין דעם סכין בקרקע איידער ער וועט געבן באטי'ן פונעם אתרוג,

English translation 2052

and thereby prevent Bati from the prohibition,

און דערמיט פארהיטן באטי'ן פונען איסור,

English translation 2053

since in this there would not have been any excessive trouble –

וויבאלד אז אין דעם וואלט ניט געווען קיין טירחא יתירה –

English translation 2054

so too the question regarding himself:

איז אויך די שאלה בנוגע צו אים אליין:

English translation 2055

what prevented him that he himself would eat kosher –

וואס האט אים געארט אז ער אליין וועט עסן כשר –

English translation 2056

by thrusting the knife

דורך נועץ זיין דעם סכין

English translation 2057

(not before he gives Rabbi Yehudah from the etrog, but)

(ניט איידער ער גיט ר' יהודה פונעם אתרוג, נאר)

English translation 2058

before he himself cuts a piece and eats from it?

איידער ער אליין שיינדט זיך א שטיקל און עסט דערפון?

English translation 2059

According to the above –

ע"פ הנ"ל –

English translation 2060

that every detail in the conduct of King Shapur was precisely so that one should learn from it and not make a mistake –

אז יעדער פרט בהנהגת שבור מלכא איז געווען בדיוק בכדי מ'זאל זיך דערפון אפלערנען און ניט מאכן א טעות –

English translation 2061

this is understood:

איז דאס מובן:

English translation 2062

Since Shvor Malka was a gentile, he does not need to be careful about eating an etrog that was cut with a knife from the prohibited utensils of gentiles –

וויבאלד אז שבור מלכא איז געווען א גוי דארף ער ניט זיין אפגעהיט פון עסן אן אתרוג וואס איז געשניטן מיט א סכין פון גיעולי נכרים –

English translation 2063

Therefore, it is not fitting for a wise man

דעריבער פאסט ניט פאר א חכם

English translation 2064

(who must be recognizable in his eating etc.)

(וואס דארף זיין ניכר במאכלו כו')

English translation 2065

to do a thing that is superfluous

צו טאן א זאך וואס איז איבעריק

English translation 2066

(by sticking the knife into the ground before he eats),

(דורך נועץ זיין דעם סכין בקרקע איידער ער עסט),

English translation 2067

and from this to leave room for a question of how he comes to do this,

און דערפון לאזן אן ארט פאר א שאלה ווי קומט ער דאס טאן,

English translation 2068

perhaps from this there is a lesson.

אפשר איז דערפון א לימוד.

English translation 2069

Moreover:

נאכמער:

English translation 2070

Not only is this superfluous –

ניט נאר וואס דאס איז איבעריק –

English translation 2071

but on the contrary:

נאר אדרבה:

English translation 2072

"We do not allow them

"אין מניחין אותן

English translation 2073

(the descendants of Noah)

(בני נח)

English translation 2074

to innovate a religion and to perform commandments for themselves according to their own understanding."

לחדש דת ולעשות מצות לעצמן מדעתן".

English translation 2075

According to the ruling of the Rambam, not only regarding Shabbat,

כפס"ד הרמב"ם 208 ניט נאר בנוגע צו שבת 209,

English translation 2076

but regarding all matters,

נאר בנוגע צו אלע ענינים 210,

English translation 2077

and since Shvor Malka knew the law

און וויבאלד אז שבור מלכא האט געוואוסט דעם דין

English translation 2078

(being "expert in the laws"),

(זייענדיק "בקי בדינים"),

English translation 2079

if Shvor Malka would have stuck the knife into the ground before he eats from the cut etrog –

איז אויב שבור מלכא וואלט נועץ געווען דעם סכין בקרקע איידער ער עסט פונעם געשניטענעם אתרוג –

English translation 2080

this is the opposite of the matter of "we do not allow them to make and add a commandment for themselves," and this gives room that one should learn from this that a gentile can add a commandment for his people!

איז דאס היפך הענין פון אין מניחין לעשות ולהוסיף מצוה לעצמן און דאס גיט אן ארט אז מ'זאל זיך דערפון אפלערנען אז א גוי קען מוסיף זיין א מצוה לעמו!

English translation 2081

Regarding this, it is understood concerning the detail in his conduct –

עד"ז איז מובן בנוגע צו דעם פרט בהנהגתו –

English translation 2082

why he did not stick the knife into the ground before he cut for Bati from the etrog:

פארוואס ער האט ניט נועץ געווען דעם סכין בקרקע איידער ער האט געשניטן פאר באטי'ן פונעם אתרוג:

English translation 2083

Shvor Malka knew that Bati was a slave

שבור מלכא האט געוואוסט אז באטי איז געווען אן עבד

English translation 2084

(and perhaps that even now he is "partially a slave"),

(און אפשר אז אויך איצטער איז ער "עבד קצת") 211,

English translation 2085

in any case, from the aspect of what "I do not have a clear tradition regarding a gentile,"

עכ"פ מצד דעם וואס "לא קים לי בגוי'",

English translation 2086

"I do not hold you as established,"

"בך איני מוחזק",

English translation 2087

or moreover –

אדער נאכמער –

English translation 2088

according to the one who says "remember what you did at night" –

לויט די איכא דאמרי אז "אידכר מאי עבדת באורתא" –

English translation 2089

Shvor Malka knew that it is not entirely "smooth" with Bati

האט שבור מלכא געוואוסט אז ס'איז ניט אינגאנצן "גלאטיק" מיט באטי

English translation 2090

(and he is certainly not like Rabbi Yehudah).

(און ער איז זיכער ניט ווי ר' יהודה).

English translation 2091

Therefore, he could not stick the knife into the ground before he gives Bati from the etrog –

דעריבער האט ער ניט געקענט נועץ זיין דעם סכין בקרקע איידער ער גיט באטי'ן פונעם אתרוג –

English translation 2092

because if he would have done it,

ווייל אויב ער וואלט עס געטאן,

English translation 2093

one could have learned from this

וואלט מען געקענט דערפון אפלערנען

English translation 2094

(from the conduct of a wise man,

(פון הנהגת חכם,

English translation 2095

and expert in the laws)

ובקי בדינים)

English translation 2096

that Bati is a complete Israelite

אז באטי איז א ישראל שלם

English translation 2097

(not a slave)

(ניט קיין עבד)

English translation 2098

and is permitted to a daughter of Israel*,

און איז מותר בבת ישראל* 211,

English translation 2099

contrary to the law that a slave is forbidden to a daughter of Israel 1212

היפך הדין אז אן עבד איז אסור בבת ישראל 1212

English translation 2100

Now the question is,

אי איז די שאלה,

English translation 2101

since it is a doubt,

אז ס'איז א ספק,

English translation 2102

why should he certainly cause him to stumble by giving him to eat a prohibition –

איז פארוואס זאל ער אים בודאי מכשיל זיין געבן עסן אן איסור –

English translation 2103

Shvor Malka did not force him to eat from the etrog,

איז שבור מלכא האט אים ניט מכריח געווען עסן פון אתרוג,

English translation 2104

he only cut it and gave it to him

ער האט עס נאר אפגעשניטן און אים געגעבן

English translation 2105

("he cut and gave to me")

("פסק והב לי'")

English translation 2106

[for which there was not in this the prohibition of "before a blind person,"

[וואס דערפאר איז אין דעם ניט געווען דער איסור פון "לפני עור",

English translation 2107

as follows]

כדלקמן]

English translation 2108

and "bang your own head against the wall,"

און "קלאס זיך אליין קאפ אין וואַנט",

English translation 2109

and rule for yourself regarding yourself:

און פסק'ן אליין אפ בנוגע צו זיך:

English translation 2110

if you want –

אויב דו ווילסט –

English translation 2111

eat from it,

עס דערפון,

English translation 2112

and if not –

און אויב ניט –

English translation 2113

do not eat from it! And from this itself will come forth a clarification in the halachah –

עס ניט דערפון! און דערפון גופא וועט ארויסקומען א בירור בהלכה –

English translation 2114

whether Bati was a slave or not,

צי באטי איז געווען אן עבד אדער ניט,

English translation 2115

and consequently the practical difference whether he is permitted to a daughter of Israel.

ובמילא די נפק"מ צי ער איז מותר בבת ישראל.

English translation 2116

Afterwards, when it came to Rabbi Yehudah –

דערנאך ווען ס'איז געקומען צו ר' יהודה –

English translation 2117

Shvor Malka certainly knew

האט דאך שבור מלכא געוואוסט

English translation 2118

(according to both opinions)

(לויט ביידע מאן דאמר'ס)

English translation 2119

that Rabbi Yehudah is a complete Israelite,

אז ר' יהודה איז א ישראל גמור,

English translation 2120

and he certainly may not eat from the etrog before one sticks the knife

און ער טאר זיכער ניט עסן פונעם אתרוג איידער מ'איז נועץ דעם סכין

English translation 2121

(with which one cuts the etrog)

(מיט וועלכע מ'שניידט דעם אתרוג)

English translation 2122

into the ground ten times. Therefore, he did it specifically then

בקרקע עשר פעמים. דערפאר האט ער עס געטאן דוקא דעמולט

English translation 2123

(before he gave from the etrog to Rabbi Yehudah),

(איידער ער האט געגעבן פון אתרוג צו ר' יהודה),

English translation 2124

because by this he also expresses the lesson and halachah regarding Rabbi Yehudah and Jews in general,

ווייל דערמיט גיט ער אויך ארויס דעם לימוד והלכה בנוגע צו ר' יהודה און אידן בכלל,

English translation 2125

that for a cold food there must be sticking the knife into the ground ten times.

אז לדבר צונן דארף זיין נעיצת הסכין בקרקע עשר פעמים.

English translation 2126

According to the above –

ע"פ הנ"ל –

English translation 2127

that Shvor Malka was a wise man and expert in the laws –

אז שבור מלכא איז געווען א חכם ובקי בדינים –

English translation 2128

it still remains not understood:

בלייבט נאך ניט פארשטאנדיק:

English translation 2129

Being a wise man and expert in the laws, Shvor Malka certainly knew the prohibition of "before a blind person do not place a stumbling block,"

זייענדיק א חכם ובקי בדינים האט שבור מלכא זיכער געוואוסט דעם איסור פון "לפני עור לא תתן מכשול" 213,

English translation 2130

and as we see in this very case that he was careful about this in relation to Rabbi Yehudah

און ווי מ'זעט אין דעם פאל גופא אז ער איז געווען נזהר בזה ביחס צו ר' יהודה

English translation 2131

(therefore he stuck the knife ten times before he gave him to eat from the etrog) –

(דערפאר האט ער נועץ געווען דעם סכין עשר פעמים איידער ער האט אים געגעבן עסן פונעם אתרוג) –

English translation 2132

now how could Shvor Malka cause Bati to stumble by giving him to eat from the etrog,

היינט ווי האט שבור מלכא געקענט מכשיל זיין באטי'ן דורך געבן אים עסן פונעם אתרוג,

English translation 2133

which is a category of "before a blind person" on two sides of the river

וואס איז א גדר פון "לפני עור" בתרי עברי נהרא 214

English translation 2134

(because were it not for Shvor Malka, there would not have been the stumbling block),

(ווייל לולא שבור מלכא וואלט ניט געווען דער מכשול),

English translation 2135

even on the doubt that he is a slave etc.?

אפילו על הספק אז ער איז אן עבד כו'?

English translation 2136

Prima facie, one can answer

לכאורה קען מען ענטפערן

English translation 2137

(as above),

(כנ"ל),

English translation 2138

that here there was not a complete matter of "before a blind person,"

אז דא איז ניט געווען קיין גאנצער ענין פון "לפני עור",

English translation 2139

because Shvor Malka did not force him to eat from this etrog,

ווייל שבור מלכא האט אים ניט מכריח געווען עסן פונעם דעם אתרוג,

English translation 2140

he only cut from it and gave it to him,

ער האט דערפון נאר אפגעשניטן און אים געגעבן,

English translation 2141

"he cut and gave to me,"

"פסק והב לי'",

English translation 2142

unlike it is stated regarding himself,

אנדערש ווי עס שטייט ביי אים אליין,

English translation 2143

that "he cut and ate,"

אז "פסק ואכל",

English translation 2144

consequently this is not entirely "before a blind person."

במילא איז דאס ניט אינגאנצן "לפני עור".

English translation 2145

But this is not entirely smooth:

אבער דאס איז ניט אינגאנצן גלאטיק:

English translation 2146

Shapur the King was indeed a king. One who gestures a circle before the king is liable to death,

שבור מלכא איז דאך געווען א מלך. וואס מאן דמחוי מחוג קמי' מלכא איז חייב מיתה 215,

English translation 2147

so when Shapur the King gives Bati to eat from the etrog and he does not eat it,

איז בשעת שבור מלכא גיט באטי עסן פון אתרוג און ער עסט עס ניט,

English translation 2148

he would thereby be a rebel against the kingdom,

וואלט ער דערמיט געווען א מורד במלכות,

English translation 2149

a concern of danger to life,

א חשש פון פקו"נ,

English translation 2150

consequently he must eat from it –

במילא מוז ער דערפון עסן –

English translation 2151

and since Shapur the King knew about it,

און וויבאלד אז שבור מלכא האט דערפון געוואוסט,

English translation 2152

this is indeed somewhat a matter of "before the blind",

איז דאס דאך פאָרט עפעס אן ענין של "לפני עור",

English translation 2153

a doubt of "before the blind"

א ספק "לפני עור"

English translation 2154

(because regarding Shapur the King there is a doubt whether Bati is a servant – why was Shapur the King not careful about this?

(ווייל בא שבור מלכא איז א ספק צי באטי איז אן עבד- פארוואס איז שבור מלכא ניט געווען זהיר בזה?

English translation 2155

The essential prohibition that existed was not a matter of idolatry

דער עצם איסור וואס איז דא געווען איז ניט געווען אן ענין של עבודה זרה

English translation 2156

(that they used the knife for idolatry),

(אז מ'האט גענוצט דעם סכין לע"ז),

English translation 2157

whose prohibition is in any amount –

וואס איסורו איז בכל שהוא –

English translation 2158

because Shapur the King was a kosher gentile,

ווייל שבור מלכא איז געווען א גוי כשר,

English translation 2159

and it is known that they are warned against idolatry,

וב"נ מוהזרים על ע"ז,

English translation 2160

consequently he did not serve idolatry –

במילא האט ער ניט געדינט ע"ז –

English translation 2161

Rather, the prohibition consisted of forbidden foods,

נאר דער איסור איז דא באשטאנען פון מאכלות אסורות,

English translation 2162

the absorption of gentiles,

גיעולי נכרים,

English translation 2163

the prohibition of eating a permitted food with a vessel of a gentile,

דער איסור פון עסן א מאכל היתר מיט א כלי פון א גוי,

English translation 2164

and in our case –

ובנדו"ד –

English translation 2165

the prohibition of eating "cold" that was cut with a knife of the absorption of gentiles.

דער איסור צו עסן "צונן" וואס איז געשניטן געווארן דורך א א סכין פון גיעולי נכרים.

English translation 2166

And the explanation of this,

והביאור בזה,

English translation 2167

and with an introduction:

ובהקדים:

English translation 2168

Why does the Gemara deduce that the food item was specifically an "etrog"? The reasoning for this is:

פארוואס איז די גמרא מדייק אז דער דבר מאכל איז געווען דוקא אן "אתרוג"? איז די הסברה בזה:

English translation 2169

Simply, the knife was a vessel not used within the day. And the law is that a vessel not used within the day is permitted,

בפשטות איז דער סכין געווען א כלי שאינו בן יומו. און דער דין איז 216 אז אז כלי שאינו בן יומו איז מותר,

English translation 2170

because then it imparts a detrimental taste which is permitted. Consequently, what is the prohibition in this? Therefore, the Gemara deduces that the food was an etrog,

ווייל דעמולט איז שוין נותן טעם לפגם וואס איז מותר 217. במילא איז די שאלה וואס איז דער איסור בזה? דעריבער איז די גמרא מדייק אז דער מאכל איז געווען אן אתרוג,

English translation 2171

which is a sharp item,

וואס איז א דבר חריף,

English translation 2172

which causes that even a vessel not used within the day should impart a beneficial taste,

וואס איז גורם אז אויך א כלי שאינו בן יומו זאל זיין נותן טעם לשבח 218,

English translation 2173

consequently this is forbidden –

במילא איז דאס אסור –

English translation 2174

And one can say the reason for this –

וי"ל דער טעם אויף דעם –

English translation 2175

why Shapur the King was not concerned for the doubt of "before the blind" by giving Bati from the etrog which is a prohibition of the absorption of gentiles:

פארוואס שבור מלכא האט ניט חושש געווען לספק "לפני עור" דורך געבן באטי פונעם אתרוג וואס איז אן איסור פון גיעולי נכרים:

English translation 2176

There are two opinions regarding "a doubt of Torah law is stringent" –

עס זיינען דא צוויי דיעות בנוגע "ספיקא דאורייתא לחומרא" 219 –

English translation 2177

whether this is from the Torah or from the Rabbis.

צי דאס איז מדאורייתא 220 אדער מדרבנן.

English translation 2178

And since in our case it is about a doubt of "before the blind"

און וויבאלד אז בנדו"ד רעדט זיך וועגן א ספק "לפני עור"

English translation 2179

(not a certainty),

(ניט א ודאי),

English translation 2180

because Bati is a doubtful servant,

ווייל באטי איז א ספק עבד,

English translation 2181

and Shapur the King did not force him with hands to eat even if he was a king),

און שבור מלכא האט אים פארט ניט מכריח געווען בידים צו עסן אפילו אז ער איז געווען א מלך),

English translation 2182

as above,

כנ"ל,

English translation 2183

according to the opinion that this

איז לויט די דיעה אז דאס

English translation 2184

(a doubt of Torah law is stringent)

(ספיקא דאורייתא לחומרא)

English translation 2185

is from the Rabbis –

איז מדרבנן –

English translation 2186

it is understood that in any case a gentile is not obligated in this,

איז מובן אז לכו"ע איז א גוי ניט מחוייב בזה,

English translation 2187

because a matter of Rabbinic law has no relevance to gentiles.

ווייל אן ענין פון דרבנן האט קיין שייכות ניט מיט גוים.

English translation 2188

Regarding the two opinions in the response of Shapur the King –

בנוגע צו די צוויי מאן דאמר'ס אין דעם ענטפער פון שבור מלכא –

English translation 2189

one can say that both reasons come in sequence to each other,

קען מען זאגן אז ביידע טעמים קומען בהמשך זה לזה,

English translation 2190

that is, there is no dispute between them,

ד.ה. ס'איז ניטא קיין מחלוקת ביניהם,

English translation 2191

both hold that Shapur the King said "I remember what you did at night",

ביידע האלטן אז שבור מלכא האט געזאגט "אידכר מאי עבדת באורתא",

English translation 2192

and both hold that he said "Master, I know him regarding a gentile and Master, I do not know him regarding a gentile"

און ביידע האלטן אז ער האט געזאגט "מר קים לי' בגוי' ומר לא קים לי' בגוי'"

English translation 2193

(Rav Yehuda: I recognize him that he is a pious one etc. but regarding you I am not convinced that you are so pious),

(רב יהודה מכיר אני בו שהוא פרוש כו' אבל בך איני מוחזק שתהא פרוש כל כך),

English translation 2194

and the explanation of this is –

און דער פירוש בזה איז –

English translation 2195

that it is in the manner of cause and effect:

אז ס'איז בדרך סיבה ומסובב:

English translation 2196

The reason why Shapur the King said "Master, I know him regarding a gentile etc." is because of "what you did at night".

די סיבה פארוואס שבור מלכא האט געזאגט "מר קים לי' בגוי' וכו'" איז מצד "עבדת באורתא".

English translation 2197

And based on this, the difference between the two opinions is understood:

און עפ"ז איז מובן דער חילוק צווישן די צוויי מאן דאמר'ס:

English translation 2198

The first opinion speaks about the effect,

דער ערשטער מאן דאמר רעדט וועגן דער מסובב,

English translation 2199

"Master, I know him regarding a gentile etc.",

"מר קים לי' בגוי' וכו'",

English translation 2200

because he holds that the main thing is the effect. And the others speak about the cause

ווייל ער האלט אז דער עיקר איז דער מסובב. און די איכא דאמרי רעדן וועגן דער סיבה

English translation 2201

(why and from where does he know that "Master, I know him regarding a gentile etc."),

(פארוואס און פון וואנעט ווייסט ער אז "מר קים לי' בגוי' כו'"),

English translation 2202

"what you did at night",

"עבדת באורתא",

English translation 2203

because they hold that the main thing is the cause.

ווייל זיי האלטן אז דער עיקר איז די סיבה.

English translation 2204

And based on this, one can connect this with the beginning of the tractate:

ועפ"ז יש לקשר זה מיט תחלת המסכת:

English translation 2205

On that which the Mishnah says "their festivals of idolaters" –

אויף דעם וואס די משנה זאגט "אידיהן של עובדי כוכבים" –

English translation 2206

the Gemara begins:

הויבט אן די גמרא:

English translation 2207

"Rav and Shmuel –

"רב ושמואל –

English translation 2208

what Rav Yehuda

וואס ר' יהודה

English translation 2209

(at the end of the tractate)

(בסיום המסכת)

English translation 2210

was a student of both of them –

איז געווען תלמיד שניהם –

English translation 2211

one taught 'their festivals' and one taught 'their witnesses' etc.

חד תני אידיהן וחד תני עידיהן כו'.

English translation 2212

The one who taught 'their festivals' did not err, for it is written 'for the day of their calamity is near',

מאן דתני אידיהן לא משתבש דכתיב 221 כי קרוב יום אידם,

English translation 2213

and the one who taught 'their witnesses' did not err, for it is written 'let them bring their witnesses and be justified'". Then the Gemara explains the reason for the difference:

ומאן דתני עידיהן לא משתבש דכתיב 222 יתנו עידיהם ויצדקו". דערנאך איז די גמרא מסביר דעם טעם החילוק:

English translation 2214

"The one who taught 'their festivals', what is the reason he did not teach 'their witnesses'? He said to you: 'breakage'

"מאן דתני אידיהן מאי טעמא לא תני עידיהן? אמר לך תברא

English translation 2215

(meaning the language of breakage)

(פי' לשון שבר 223)

English translation 2216

is preferable",

עדיף",

English translation 2217

that is, that "their festivals"

ד.ה. אז "אידיהם"

English translation 2218

("the day of their calamity")

("יום אידם")

English translation 2219

brings out the breakage of the idolatry. "And the one who taught 'their witnesses', what is the reason he did not teach 'their festivals'? He said to you: 'What causes

ברענגט ארויס דער בראך פון די עבודת כוכבים. "ומאן דתני עידיהן מאי טעמא לא תני אידיהן? אמר לך מאן קא גרים

English translation 2220

(the cause)

(דער סיבה)

English translation 2221

them breakage? The testimony that they testified about themselves

להו תברא עדות שהעידו בעצמן

English translation 2222

(on the day of judgment that they served idolatry in this world –

(ביום הדין שעבדו לעבודת כוכבים בעולם הזה –

English translation 2223

Rashi),

רש"י),

English translation 2224

therefore testimony is preferable".

הלכך עדות עדיפא".

English translation 2225

The explanation: The difference between Rav and Shmuel is –

ד.ה. אז דער חילוק צווישן רב ושמואל איז –

English translation 2226

whether the main thing is the cause,

צי דער עיקר איז דער סיבה,

English translation 2227

"testimony that they themselves testified,"

"עדות שהעידו בעצמן",

English translation 2228

which is "the cause of the break,"

וואס דאס איז "גרים להו תברא",

English translation 2229

this is the cause of the break

דאס איז די סיבה אויף דער בראָך

English translation 2230

("their idol"),

("אידם"),

English translation 2231

"the testimony is superior." Or the main thing is the effect,

"עדות עדיפא". אדער דער עיקר איז דער מסובב,

English translation 2232

the break itself,

דער בראך אליין,

English translation 2233

"the break is superior."

"תברא עדיף".

English translation 2234

This is like the difference between the two opinions at the end of the tractate –

ע"ד ווי דער חילוק צווישן די צוויי מאן דאמר'ס בסיום המסכת –

English translation 2235

whether the main thing is the cause,

צי דער עיקר איז דער סיבה,

English translation 2236

or the effect.

אדער דער מסובב.

English translation 2237

Upon this,

אויף דעם,

English translation 2238

that there is an opinion that the main thing is the effect –

אז ס'איז דא א דיעה אז דער עיקר איז דער מסובב –

English translation 2239

one can further ask:

קען מען נאך פרעגן:

English translation 2240

It is explained in Chassidus that the main thing is the cause. Because since this is the cause of the effect, it is a proof that this is stronger than the effect. And as it is explained regarding the entirety of our actions and service during the time of exile,

ס'איז מבואר אין חסידות 224 אז דער עיקר איז דער סיבה. ווארום וויבאלד אז דאס איז דער סיבה אויף דער מסובב איז א ראי' אז דאס איז שטארקער פאר דער מסובב. און ווי מ'איז דאס מבאר בנוגע צו כללות מעשינו ועבודתנו בזמן הגלות,

English translation 2241

that since this is the cause of the revelations of the future to come:

אז וויבאלד אז דאס איז דער סיבה אויף די גילויים דלע"ל:

English translation 2242

"The ultimate perfection of the days of Mashiach and the resurrection of the dead, which is the revelation of the light of the Ein Sof, blessed be He, in this physical world, depends on our actions and service throughout the duration of the exile,

"תכלית השלימות הזה של ימות המשיח ותחיית המתים שהוא גילוי אור א"ס ב"ה בעוה"ז הגשמי תלוי במעשינו ועבודתנו כל זמן משך הגלות,

English translation 2243

for the cause of the reward of the commandment is the commandment itself"

כי הגורם שכר המצוה הוא המצוה בעצמה" 225

English translation 2244

(and this is the interpretation of "the reward of a commandment is a commandment") –

(און דאס איז דער פירוש אין "שכר מצוה מצוה" 226) –

English translation 2245

this is stronger and higher than the effect.

איז דאס שטארקער און העכער פאר דער מסובב.

English translation 2246

So how does this accord with the fact that there is an opinion that the main thing is the effect?

איז ווי שטימט דאס דערמיט אז ס'איז דא א דיעה אז דער עיקר איז דער מסובב?

English translation 2247

And it can be said that in cause and effect there are two modes:

וי"ל אז אין סיבה ומסובב זיינען פאראן צוויי אופנים:

English translation 2248

A) A cause that is close to the effect.

א) א סיבה וואס איז קרוב להמסובב.

English translation 2249

That is, that the sole

ד.ה. אז דער איינציקער

English translation 2250

(or primary)

(אדער עיקר)

English translation 2251

cause of the effect is –

גורם אויף דער מסובב איז –

English translation 2252

the cause,

די סיבה,

English translation 2253

and in the meantime one does not need to arrive at additional things in order for the effect to be. In which case the cause is certainly higher and stronger than the effect,

ובינתיים דארף מען ניט אנקומען צו נאך זאכן בכדי עס זאל זיין דער מסובב. וואס דעמולט איז דער סיבה זיכער העכער און שטארקער פאר דער מסובב,

English translation 2254

because it is the sole cause that brings about the effect,

ווייל ער איז דער איינציקער גורם וואס ברענגט צו דער מסובב,

English translation 2255

one must say that it is stronger than the effect.

מוז מען זאגן אז ער איז שטארקער פארן מסובב.

English translation 2256

B) A cause that is distant from the effect.

ב) א סיבה וואס איז רחוק מהמסובב.

English translation 2257

That is, that between the cause and effect one must arrive at additional things

ד.ה. אז צווישן דער סיבה ומסובב דארף מען אנקומען צו נאך זאכן

English translation 2258

(in addition to the cause)

(נוסף צו דער סיבה)

English translation 2259

in order for the effect to come out in actuality.

בכדי אז דער מסובב זאל ארויסקומען בפועל.

English translation 2260

That is, that the cause alone is not sufficient to bring out the effect,

ד.ה. אז דער סיבה אליין איז ניט גענוג צו ארויסברענגען דעם מסובב,

English translation 2261

and after the cause there is still a lack of time and a lack of action until the effect can come out in actuality. According to this mode of cause and effect –

און לאחרי הסיבה איז נאך מחוסר זמן ומחוסר מעשה ביז דער מסובב קען ארויסקומען בפועל. וואס לויט דעם אופן אין סיבה ומסובב –

English translation 2262

the two aforementioned opinions are applicable

איז שייך די צוויי דיעות הנ"ל

English translation 2263

(at the beginning and end of tractate Avodah Zarah)

(בתחלת ובסיום מסכת ע"ז)

English translation 2264

as to what is the main thing,

וואס איז דער עיקר,

English translation 2265

the cause or the effect.

די סיבה אדער דער מסובב.

English translation 2266

An example of these two modes in cause and effect:

א דוגמא אויף די ביידע אופנים בסיבה ומסובב:

English translation 2267

In "testimony" there are two types:

אין "עדות" זיינען פאראן צוויי סוגים 227:

English translation 2268

(S)

ס

English translation 2269

(A) "Witnesses of validation" –

(א) "עדי קיום" –

English translation 2270

testimony that creates the reality about which they testify,

עדות וואס מאכן אויף די מציאות אויף וועלכע זיי זיינען מעיד,

English translation 2271

like witnesses of betrothal

ווי עדי קידושין

English translation 2272

(or witnesses of delivery),

(אדער עדי מסירה),

English translation 2273

whose testimony is a part of the betrothal. This is analogous to a cause that is close to the effect,

וואס זייער עדות איז א טייל פון קידושין. וואס דאס איז בדוגמא ווי א סיבה הקרוב למסובב,

English translation 2274

because the testimony creates the betrothal. Consequently, the cause of the witnesses of betrothal has in itself a force even regarding the effect of the betrothal itself

ווייל די עדות מאכן אויף די קידושין. במילא איז דער סיבה פון עדי קידושין האט אין זיך א תוקף אפילו לגבי דער מסובב פון די קידושין אליין

English translation 2275

(therefore they have the power to effectuate betrothal).

(דערפאר האבן זיי בכח צו אויפמאכן קידושין).

English translation 2276

(B) "Witnesses of clarification" –

(ב) "עדי בירור" –

English translation 2277

testimony that only clarifies a reality

עדות וואס זיינען נאר מברר א מציאות

English translation 2278

(but does not create a matter),

(אבער ניט זיי מאכן אויף אן ענין),

English translation 2279

and in order to create the matter one must arrive at additional things. For example –

און בכדי אויפמאכן דעם ענין דארף מען אנקומען צו נאך זאכן. לדוגמא –

English translation 2280

testimony regarding the sanctification of the new moon. They only clarify the reality for the court that they saw the new moon at a specific time. However, with this they do not create the sanctification of the new moon,

עדות אויף קידוש החודש. זיי זיינען נאר מברר המציאות פאר ב"ד אז זיי האבן געזען דעם מולד הלבנה בזמן מסויים. דערמיט מאכן זיי אבער ניט אויף קידוש החודש,

English translation 2281

for that one must specifically arrive at the court

אויף דעם דארף מען אנקומען דוקא צו ב"ד

English translation 2282

("the matter is entrusted to the court until the court sanctifies it and establishes that day as the new month"),

("לבית דין הדבר מסור עד שיקדשוהו בית דין ויקבעו אותו היום ראש חודש" 228),

English translation 2283

that "if witnesses came and they interrogated and examined them properly and their words were deemed credible,"

אז "אם באו עדים ודרשום וחקרום כהלכה ונאמנו דברים",

English translation 2284

only then "they sanctify it,"

איז ערשט דעמולט "מקדשין אותו" 229,

English translation 2285

and before that –

ולפנ"ז –

English translation 2286

one must arrive at the calculations of the court. And in this time when the month is established according to the calculation –

דארף מען דערצו אנקומען צו חשבונות פון ב"ד 230. ובזמן הזה ווען מ'איז קובע החודש ע"פ החשבון –

English translation 2287

one must arrive specifically at the calculations of Hillel etc.

דארף מען אנקומען צו די חשבונות דוקא פון א הלל וכו'.

English translation 2288

With such testimony

וואס ביי אזא עדות

English translation 2289

(that does not create the reality)

(וואס מאכט ניט אויף די מציאות)

English translation 2290

it is understood –

איז מובן –

English translation 2291

that the cause is not necessarily the main thing and stronger than the effect,

אז די סיבה איז לאו דוקא דער עיקר און שטארקער פאר דער מסובב,

English translation 2292

because it only clarifies the reality,

ווייל ער איז נאר מברר המציאות,

English translation 2293

but does not create the effect

אבער מאכט ניט אויף דעם מסובב

English translation 2294

(in the aforementioned example –

(בדוגמא הנ"ל –

English translation 2295

the testimony does not create the sanctification of the new moon).

די עדות מאכן ניט אויף קידוש החודש).

English translation 2296

And accordingly it is understood regarding our matter:

ועד"ז איז מובן בנוגע לעניננו:

English translation 2297

The two opinions at the beginning of tractate Avodah Zarah

די צוויי דיעות בתחלת מסכת ע"ז

English translation 2298

(and at its end)

(ובסיומה)

English translation 2299

whether the main thing is the cause

צי דער עיקר איז די סיבה

English translation 2300

("their idols,"

("עידיהם",

English translation 2301

"testimony that they themselves testified")

"עדות שהעידו בעצמן")

English translation 2302

or the effect

אדער דער מסובב

English translation 2303

("their idol,"

("אידם",

English translation 2304

their break) –

זייער בראָך) –

English translation 2305

is all in the second mode of cause and effect and testimony,

איז אלץ אין דעם צווייטן אופן פון סיבה ומסובב און עדות,

English translation 2306

a testimony that itself does not create the reality,

א עדות וואס מאכט אליין ניט אויף די מציאות,

English translation 2307

but only clarifies the reality

נאר איז מברר המציאות

English translation 2308

(a cause that is distant from the effect).

(א סיבה הרחוק מהמסובב).

English translation 2309

As related further in the Gemara in Avodah Zarah, the "testimony" that the nations of the world "testified about themselves" is only a testimony that clarifies that they are not fit to receive the Torah and the commandments.

ווי דערציילט בהמשך הגמרא בע"ז אז דער "עדות" וואס די אוה"ע "העידו בעצמן" איז נאר אן עדות המברר אז זיינען ניט ראוי לקבל תומ"צ

English translation 2310

(Not that it changes the reality,

(ניט וואס מאכט אויף די מציאות,

English translation 2311

because even without the testimony of the nations of the world themselves, it is certain that only Jews are fit to receive the Torah and the commandments),

ווייל אפילו אָן די עדות פון די אוה"ע אליין איז זיכער אז נאר אידן זיינען ראוי לקבל תומ"צ),

English translation 2312

as the Gemara relates further:

ווי די גמרא דערציילט ווייטער 231:

English translation 2313

In the future, the nations will say to the Almighty, "Master of the Universe, give it to us from the beginning

לע"ל וועלן די גוים זאגן צום אויבערשטן "רבש"ע תנה לנו מראש

English translation 2314

(the Torah and the commandments)

(תומ"צ)

English translation 2315

and we will fulfill it." Then, after the Almighty explains to them that it is not possible

ונעשנה". איז לאחרי ווי דער אויבערשטער וועט זיי מסביר זיין ווי ס'איז ניט שייך

English translation 2316

("Fools of the world, one who toiled on the eve of Shabbat (in this world) will eat on Shabbat; one who did not toil on the eve of Shabbat, from where will he eat on Shabbat?"),

("שוטים שבעולם מי שטרח בערב שבת (בעוה"ז) יאכל בשבת מי שלא טרח בערב שבת מהיכן יאכל בשבת"),

English translation 2317

the Almighty says:

זאגט דער אויבערשטער:

English translation 2318

"Nevertheless, I have an easy commandment, and its name is Sukkah,

"אף על פי כן מצוה קלה יש לי וסוכה שמה,

English translation 2319

go and fulfill it, and how can you say thus?"

לכו ועשו אותה ומי מצית אמרת הכי",

English translation 2320

And the Gemara explains that even though in the future the fulfillment of the commandments is not applicable

און די גמרא איז מסביר אז אע"פ וואס לע"ל איז מערניט שייך קיום המצוות

English translation 2321

(only receiving reward),

(נאר קבלת שכר)

English translation 2322

nevertheless, "the Holy One, blessed be He, does not come with a complaint against His creatures,"

איז אבער "אין הקב"ה בא בטרוניא עם בריותיו",

English translation 2323

and He wants to give them a "testimony" for themselves,

און ער וויל זיי געבן אן "עדות" לעצמם,

English translation 2324

only a testimony to clarify,

נאר אן עדות לברר,

English translation 2325

that they are not fit for this

אז זיי זיינען ניט ראוי לזה

English translation 2326

(although the testimony does not change the reality,

(כאטש אז דער עדות מאכט ניט אויף די מציאות,

English translation 2327

as above).

כנ"ל).

English translation 2328

As the continuation of the Gemara:

כהמשך הגמרא:

English translation 2329

"Immediately, each and every one

"מיד כל אחד ואחד

English translation 2330

(of the nations)

(פון די גוים)

English translation 2331

takes and goes and makes a sukkah on the roof of his house,

נוטל והולך ועושה סוכה בראש גגו,

English translation 2332

and the Holy One, blessed be He, causes the sun to blaze upon them during the season of Tammuz,

והקדוש ברוך הוא מקדיר עליהם חמה בתקופת תמוז,

English translation 2333

and each and every one kicks his sukkah and leaves,"

וכל אחד ואחד מבעט בסוכתו ויוצא",

English translation 2334

which was a testimony that clarifies that the nations are not fit for this,

וואס דאס איז געווען א עדות המברר אז די גוים זיינען ניט ראוי לזה,

English translation 2335

even though even without this

אע"פ וואס אויך בלאו הכי

English translation 2336

(in the essence of the matter)

(בעצם הענין)

English translation 2337

the reality is that only Jews are fit for the Torah and the commandments.

איז די מציאות אז נאר אידן זיינען ראוי לתומ"צ.

English translation 2338

And in such a level of testimony

און אין אזא דרגא פון עדות

English translation 2339

(and cause)

(וסיבה)

English translation 2340

the two opinions of Rav and Shmuel apply,

איז שייך די צוויי דיעות פון רב ושמואל,

English translation 2341

whether the cause is superior,

צי די סיבה עדיף,

English translation 2342

the "testimony that they testified about themselves" which "the reason is a proof for them,"

דער "עדות שהעידו בעצמן" וואס "גרים להו תברא",

English translation 2343

or the effect,

אדער דער מסובב,

English translation 2344

"the proof is superior."

"תברא עדיף".

English translation 2345

And may it be His will that we should increase in our deeds and our service in all matters of Torah and commandments,

ויה"ר אז מ'זאל מוסיף זיין במעשינו ועבודתינו בכל עניני תורה ומצוותי',

English translation 2346

both the matters that we can already do on the day of Shabbat,

סיי די ענינים וואס מ'קען זיי טאן שוין ביום השבת,

English translation 2347

and the matters that we begin to do immediately after Shabbat,

און סיי די ענינים וואס מ'הויבט אן טאן גלייך נאך שבת,

English translation 2348

which also these matters begin on Shabbat –

וואס אויך די ענינים הויבן זיך אן בשבת –

English translation 2349

through this that we then accept good resolutions to do in all these matters,

דורך דעם וואס מ'נעמט דעמולט אן החלטות טובות צו טאן אין די אלע ענינים,

English translation 2350

because "we attend to the needs of the community on Shabbat,"

ווארום "מפקחין על צרכי ציבור בשבת" 232,

English translation 2351

and all the more so the greatest aspect of "needs of the community" –

ועאכו"כ דער גרעסטער אופן אין "צרכי ציבור" –

English translation 2352

the community of "a great assembly,"

דער ציבור פון "קהל גדול",

English translation 2353

to effect that there should be "a great assembly will return here."

צו פועל'ן אז עס זאל זיין "קהל גדול ישובו הנה" 233.

English translation 2354

And through this that Jews accept these good resolutions –

און דורך דעם וואס אידן נעמען אן די החלטות טובות בזה –

English translation 2355

it is known the ruling in the Shulchan Aruch,

איז ידוע דער פס"ד אין שו"ע 234,

English translation 2356

that even before one fulfills the resolutions,

אז נאך פאר דעם וואס מ'איז מקיים די החלטות,

English translation 2357

the Almighty pays reward for this. And this is analogous to the discussion above –

צאלט דער אויבערשטער אפ שכר אויף דעם. וואס דאס איז ע"ד המדובר לעיל –

English translation 2358

a cause that is close to the effect:

א סיבה הקרוב להמסובב:

English translation 2359

because the resolution is the cause that brings about and is close to the effect

וויבאלד אז דער החלטה איז דער סיבה וואס איז גורם און איז קרוב להמסובב

English translation 2360

(the actual fulfillment of the resolution),

(קיום ההחלטה בפועל),

English translation 2361

consequently, the cause is stronger than the effect –

במילא איז דער סיבה שטארקער פאר דער מסובב –

English translation 2362

one receives immediately before this

באקומט מען גלייך פאר דעם

English translation 2363

(before the cause) reward.

(פאר די סיבה) שכר.

English translation 2364

Until one receives immediately the reward of the true and complete redemption –

ביז אז מ'באקומט גלייך דער שכר פון די גאולה האמיתית והשלימה –

English translation 2365

through this that each one comes with his "key"

דורך דעם וואס יעדער איך קומט מיט זיין "מפתח"

English translation 2366

(key),

(שליסל),

English translation 2367

the key of the heart,

מפתחא דלבא,

English translation 2368

the key of the house,

מפתחא דביתא,

English translation 2369

the key of his portion in the world –

מפתח דחלקו בעולם –

English translation 2370

and opens the ark where are found all the revelations that were revealed through our deeds and our service

און עפנט אויף דער תיבה וואו עס געפינען זיך אלע גילויים וואס זיינען אויפגעטאן געווארן ע"י מעשינו ועבודתינו

English translation 2371

(the cause of the revelations),

(דער סיבה אויף די גילויים),

English translation 2372

and through this that all Jews come with their "keys" and open their arks, etc. –

און דורך דעם וואס אלע אידן קומען מיט זייערע "מפתחות" און עפענען אויף זייערע תיבות וכו' –

English translation 2373

this assembles all the revelations in completeness,

שטעלט עס צוזאמען אלע גילויים בשלימות,

English translation 2374

and then also "the Holy One, blessed be He, dwells in a complete place,"

און דעמולט ווערט אויך דער "קב"ה שריא באתר שלים" 235,

English translation 2375

and immediately comes the true and complete redemption through our righteous Mashiach,

און עס קומט גלייך די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 2376

in actual practice below ten handbreadths,

בפועל ממש למטה מעשרה טפחים,

English translation 2377

and out of joy and goodness of heart.

ומתוך שמחה וטוב לבב.

English translation 2378

His Holiness, our Master, Teacher, and Rebbe, may he live for many good years, Amen, hinted to the holy emissary, may he live, to play the melody "May it be Your will, etc., that the Holy Temple be built, speedily in our days, and grant us our portion in Your Torah."

כ"ק אדמו"ר שליט"א רמז להש"צ שי' לנגן "יה"ר כו' שיבנה ביהמ"ק ב"ב ותן חלקנו בתורתך".

English translation 2379

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 2380

Those who need to make a final blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 2381

will certainly make a final blessing.

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה.