English translation — שיחת ש"פ ראה, מבה"ח אלול ה'תשד"מ.

English translation 1

It is the Shabbat of blessing the month of Elul.

ס'איז שבת מברכים החודש אלול.

English translation 2

And as has been discussed many times,

וכמדובר כמ"פ,

English translation 3

in addition to the fact that Shabbat in general is "sanctified and established"1 and "all your work is done"2 and "and He blessed... and He sanctified it"3 –

אז נוסף לזה וואס שבת בכלל איז "מיקדשא וקיימא" 1 און "כל מלאכתך עשוי'" 2 און "ויברך גו' ויקדש אותו" 3 –

English translation 4

there comes a special blessing on Shabbat Mevarchim,

קומט צו א ברכה מיוחדת בשבת מברכים,

English translation 5

as its name –

כשמו –

English translation 6

"Shabbat Mevarchim",

"שבת מברכים",

English translation 7

so this contains a new aspect regarding the other Shabbatot of the year,

אז דאס האט אין זיך אן ענין חדש לגבי שאר שבתות השנה,

English translation 8

that it blesses an entire month.

אז דאס בענטשט א גאנצן חודש.

English translation 9

And this is the simple reason for that which my revered father-in-law, the Rebbe, instituted, established, and publicized4 that a farbrengen should be held on Shabbat Mevarchim –

וואס דאס איז דער טעם בפשטות אויף דעם וואס כ"ק מו"ח אדמו"ר האט איינגעארדנט און מתקן געווען און מפרסם געווען 4 אז מ'זאל מאכן א התוועדות בשבת מברכים –

English translation 10

because then is a special and auspicious time,

ווייל דעמולט איז א זמן מיוחד ומסוגל,

English translation 11

due to the fact that this Shabbat contains a special blessing with which it blesses an entire month.

מצד דעם וואס דער שבת האט אין זיך א ברכה מיוחדת וואס ער בענטשט א גאנצן חודש.

English translation 12

And in addition to the common denominator of all Shabbatot Mevarchim,

ונוסף צו דעם צד השוה פון אלע שבת מברכים,

English translation 13

there is a special aspect in each Shabbat Mevarchim,

איז דא אן ענין מיוחד בכל שבת מברכים,

English translation 14

corresponding to the special aspect that exists in each month that is blessed from that Shabbat Mevarchim.

בהתאם צו דעם ענין מיוחד וואס איז דא בכל חודש וואס ווערט געבענטשט פון דעם שבת מברכים.

English translation 15

And when one finds oneself in a special place and time –

ובשעת מ'געפינט זיך אין א מקום וזמן מיוחד –

English translation 16

a special Shabbat Mevarchim –

א שבת מברכים מיוחד –

English translation 17

one must then speak specifically of the praise and virtue of that place and time.

דארף מען דעמולט רעדן בשבחו ובמעלתו פון דעם מקום וזמן דוקא.

English translation 18

Until this is drawn down below in the conduct of the world,

ביז ווי דאס ווערט נשתלשל למטה בהנהגת העולם,

English translation 19

that when one comes as a guest to a host in a certain place –

אז בשעת מ'קומט אלס אורח צו א בעה"ב במקום מסויים –

English translation 20

the custom is that one begins to speak in praise of the host and of the place, etc.

איז דער מנהג אז מ'הויבט אן רעדן בשבח פון דעם בעה"ב און פון דעם מקום כו'.

English translation 21

And actually, this should be the order regarding all matters in the world:

און אייגנטלעך דארף אזוי זיין דער סדר בנוגע צו אלע ענינים בעולם:

English translation 22

When one comes into contact with any created being in the world –

בשעת מ'קומט אין בארירונג מיט יעדן נברא שבעולם –

English translation 23

one must, according to Torah, seek and speak of the virtue of that created being,

דארף מען ע"פ תורה זוכן און רעדן במעלתו פון דעם נברא,

English translation 24

in the language of the Gemara5 –

בלשון הגמרא 5 –

English translation 25

"Go say to the craftsman who made me";

"לך אמור לאומן שעשאני";

English translation 26

every created being has within it its praise and superiority due to the "craftsman who made me" that is in it.

יעדער נברא האט אין זיך זיין שבח ועילוי מצד דעם "אומן שעשאני" שבו.

English translation 27

And likewise, every place has its praise and superiority –

ועד"ז יעדער מקום האט זיין שבח ועילוי –

English translation 28

and when a Jew arrives at a certain place,

ובשעת א איד קומט אן למקום מסויים,

English translation 29

he must speak in praise and superiority of that place,

דארף ער רעדן בשבח ועילוי דמקום זה,

English translation 30

in addition to that which he must rectify the place

נוסף לזה וואס ער דארף מתקן זיין דעם מקום

English translation 31

(as we find by Yaakov –

(ווי מ'געפינט בא יעקב –

English translation 32

"And Yaakov came whole..."6,

"ויבוא יעקב שלם גו'" 6,

English translation 33

and by Rashbi7 and others).

און בא רשב"י 7 ועוד).

English translation 34

And likewise, it is also understood from this reasoning regarding time,

ועד"ז איז אויך מובן מהאי טעמא בנוגע צו זמן,

English translation 35

that every special time has its praise and virtue,

אז יעדער זמן מיוחד האט זיין שבח ומעלה,

English translation 36

"each day does its work"8,

"כל יומא ויומא עביד עבידתי'" 8,

English translation 37

"He has made everything beautiful in its time"9. And when one stands in a certain time,

"הכל עשה יפה בעתו" 9. און ווען מ'שטייט אין א זמן מסויים,

English translation 38

one must then speak in praise and virtue of that time.

דארף מען דעמולט רעדן בשבחו ובמעלתו של זמן זה.

English translation 39

From this it is also understood regarding our subject –

דערפון איז אויך מובן בנוגע לנדו"ד –

English translation 40

Shabbat Mevarchim Elul –

שבת מברכים אלול –

English translation 41

that now one must speak in praise and virtue of this time.

אז איצטער דארף מען רעדן בשבח ובמעלה דזמן זה.

English translation 42

Regarding the month of Elul

בנוגע צו חודש אלול

English translation 43

(and Shabbat Mevarchim Elul)

(ושבת מברכים אלול)

English translation 44

one need not seek what its praise and virtue are,

דארף מען ניט זוכן וואס עס איז שבחו ומעלתו,

English translation 45

because this is revealed in the name of the month

ווייל דאס גיט זיך ארויס אין שמו פון דעם חודש

English translation 46

(as will be explained later section 4)

(כדלקמן ס"ד)

English translation 47

and in its content and essence of the month.

און אין תוכנו וענינו פון דעם חודש.

English translation 48

The content and essence of the month of Elul consists of two things:

דער תוכן וענין פון חודש אלול באשטייט פון צוויי זאכן:

English translation 49

The conclusion of the past year,

דער סיום פון שנה שעברה,

English translation 50

and the preparation for the month of Tishrei and for the coming year.

און די הכנה לחודש תשרי ולשנה הבאה.

English translation 51

Being the conclusion of the past year, one must then make a summary and a righteous accounting of the service throughout the entire past year and complete that which was lacking,

זייענדיק דער סיום פון שנה שעברה דארף מען דעמולט מאכן א סך-הכל און א חשבון צדק פון דער עבודה במשך כל השנה שעברה און משלים זיין דאס וואס עס האט געפעלט,

English translation 52

since one still has an entire month for this

וויבאלד אז מ'האט אויף דעם צייט נאך א גאנצן חודש

English translation 53

(the month of Elul)

(חודש אלול)

English translation 54

until the end of the year.

ביז סיום השנה.

English translation 55

And to complete not only in the sense of completing the deficiency,

און משלים זיין ניט נאר בפירושו משלים את החסרון,

English translation 56

but also in the sense of perfection:

נאר אויך מיטן פירוש מלשון שלימות:

English translation 57

Even if one performed the service during the year in a manner that nothing was lacking in it,

אפילו אויב מ'האט געטאן די עבודה במשך השנה אין אן אופן אז אין דעם האט גארניט געפעלט,

English translation 58

nevertheless, it could be that it was done b'dieved,

קען דאך אבער זיין אז דאס איז געטאן געווארן בדיעבד,

English translation 59

not in the manner of l'chatchilah,

ניט באופן דמלכתחילה,

English translation 60

or even l'chatchilah –

אדער אפילו מלכתחילה –

English translation 61

but only according to the command,

אבער נאר ע"פ הציווי,

English translation 62

and it could be in the manner of hiddur,

און עס קען זיין באופן של הידור,

English translation 63

up to mehadrin min hamehadrin –

ביז מהדרין מן המהדרין –

English translation 64

in the month of Elul one must also complete

איז בחודש אלול דארף מען אויך משלים זיין

English translation 65

(from the term perfection)

(מלשון שלימות)

English translation 66

the service of the entire year.

די עבודה פון דעם גאנצן יאר.

English translation 67

And in addition, the month of Elul is a preparation for the month of Tishrei and for the coming year:

און דערצו איז חודש אלול א הכנה לחודש תשרי ולשנה הבאה:

English translation 68

The month of Tishrei is the letters "Reishit"10,

חודש תשרי איז אותיות "רשית" 10,

English translation 69

lacking an Alef,

חסר אל"ף,

English translation 70

because the month of Tishrei is the head of the entire year. And this is lacking an Alef,

ווייל חודש תשרי איז דער ראש פון כל השנה כולה. און דאס איז חסר אל"ף,

English translation 71

because Jews, through our deeds and service, must complete and insert the Alef of the Alufo shel Olam into Tishrei and Reishit. For this one needs our deeds and service even before the month of Tishrei

ווייל אידן ע"י מעשינו ועבודתינו דארפן משלים זיין און אריינשטעלן דעם אל"ף פון אלופו של עולם אין תשרי ורשית. וואס דערצו דארף מען האבן מעשינו ועבודתינו נאך פאר חודש תשרי

English translation 72

(in order to have the strength to insert the Alef).

(בכדי מ'זאל האבן דעם כח צו אריינשטעלן דעם אל"ף).

English translation 73

Therefore, it is thus arranged in time –

דערפאר שטעלט זיך עס אזוי. אויס אין זמן –

English translation 74

that before the month of Tishrei comes the month of Elul as a preparation, through our deeds and service, for the month of Tishrei.

אז פאר חודש תשרי קומט חודש אלול אלס א הכנה במעשינו ועבדותינו לחודש תשרי.

English translation 75

And these two matters in the month of Elul derive from and are blessed by the Shabbat,

און די ביידע ענינים בחודש אלול נעמען זיך און ווערן געבענטשט פון דעם שבת,

English translation 76

Shabbat Mevarchim Elul.

שבת מברכים אלול.

English translation 77

And it is understood,

ומובן,

English translation 78

that the higher the elevation and praise of the month of Elul,

אז וואס העכער ס'איז דער עילוי ושבח פון חודש אלול,

English translation 79

the higher is the elevation of the Shabbat of Blessing Elul,

אלץ העכער איז דער עילוי פון שבת מברכים אלול,

English translation 80

for the one who blesses must stand higher than the one being blessed,

ווארום דער מברך דארף דאך שטיין העכער פון דעם מתברך,

English translation 81

as is understood,

כמובן,

English translation 82

in order that he be able to bless him and give him strength to perform his service.

בכדי ער זאל אים קענען בענטשן און געבן כח צו טאן עבודתו.

English translation 83

It follows that the Shabbat of Blessing Elul is the most elevated time –

קומט אויס אז שבת מברכים אלול איז א זמן הכי נעלה –

English translation 84

being the Shabbat that blesses the month of Elul,

זייענדיק דער שבת וואס בענטשט חודש אלול,

English translation 85

which is a conclusion of the entire service during the past year and a preparation for the service during the entire coming year!

וואס איז א סיום פון דער גאנצער עבודה במשך שנה שעברה און א הכנה צו דער עבודה במשך כל שנה הבאה!

English translation 86

From this is understood the greatness of the responsibility,

איז דאך דערפון מובן דער גודל האחריות,

English translation 87

and together with this the greatness of the merit,

וביחד עם זה דער גודל הזכות,

English translation 88

of all those Jews who gather at a farbrengen on the Shabbat of Blessing the month of Elul,

פון די אלע אידן המתוועדים בשבת מברכים חודש אלול,

English translation 89

as instituted by my revered father-in-law, the Rebbe,

כפי תקנת כ"ק מו"ח אדמו"ר,

English translation 90

and it is known the greatness of the matter of a farbrengen,

וכידוע דער גודל הענין פון א התוועדות,

English translation 91

as the Alter Rebbe said 11 that "a note which descends from heaven":

ווי דער אלטער רבי האט געזאגט 11 אז "פתקא אשר משמי שמיא נחיתא":

English translation 92

"That which a Chassidic farbrengen can accomplish, the angel Michael

"דאס וואס עס קען אויפטאן א חסידישער פארברענגען קען מלאך מיכאל

English translation 93

("your prince" *11,

("שרכם" *11,

English translation 94

the great prince 12)

השר הגדול 12)

English translation 95

cannot accomplish."

ניט אויפטאן".

English translation 96

This refers to those who gather at a farbrengen on the Shabbat of Blessing in every place;

וואס דאס רעדט זיך וועגן מתוועדים אין א התוועדות בשבת מברכים בכל מקום;

English translation 97

all the more so in the synagogue and study hall of my revered father-in-law, the Rebbe,

עאכו"כ אין דעם ביהכנ"ס וביהמ"ד פון כ"ק מו"ח אדמו"ר,

English translation 98

where "just as there He stands and serves, so too here He stands and serves" *12,

וואס "מה להלן עומד ומשמש אף כאן הוא עומד ומשמש" *12,

English translation 99

as it is stated regarding all shepherds of Israel,

ווי עס שטייט בנוגע צו אלע רועי ישראל,

English translation 100

even those in the time of "the generation is worthy

אפילו די בזמן פון "אכשור דרי

English translation 101

(in the simple sense)

(בתמי')

English translation 102

" 13. And on the contrary:

" 13. ואדרבה:

English translation 103

In a generation that is "the generation is worthy" from the aspect of double and redoubled darkness of exile,

אין א דור וואס "אכשור דרי" מצד חושך כפול ומכופל פון גלות,

English translation 104

this is even stronger,

איז דאס נאך שטארקער,

English translation 105

for then one needs even more powers in order to insert the alef of the Alufo shel Olam into the last generation of "golah"

ווייל דעמולט דארף מען דאך נאכמער כחות בכדי אריינצושטעלן דעם אל"ף פון אלופו של עולם אין דעם לעצטן דור פון "גולה"

English translation 106

(exile)

(גלות)

English translation 107

in order to accomplish that this be the first generation of redemption 14.

בכדי צו אויפטאן אז דאס זאל זיין דער ערשטער דור פון גאולה 14.

English translation 108

In addition to the explanation of the elevation and praise of the month of Elul from the aspect of the content of the month,

נוסף צום ביאור העילוי והשבח דחודש אלול מצד תוכן החודש,

English translation 109

one sees the elevation also in the name of the month –

זעט מען דעם עילוי אויך אין שם החודש –

English translation 110

"Elul". It is known the teaching of the Baal Shem Tov 15 that the name of a thing expresses its content,

"אלול". כידוע תורת הבעש"ט 15 אז דער שם פון א זאך גיט ארויס זיין תוכן,

English translation 111

and moreover –

און נאכמער –

English translation 112

it is its vitality and existence:

דאס איז חיותו וקיומו:

English translation 113

It has been discussed at length 16 that in the name of the month "Elul" are hinted as acronyms all our deeds and our service –

דובר כמ"פ 16 אז אין שם החודש "אלול" זיינען מרומז בראשי תיבות כל מעשינו ועבודתינו –

English translation 114

the three lines of Torah, service, and acts of kindness,

די שלשה קוים פון תורה עבודה וגמילות חסדים,

English translation 115

and the service of repentance,

און עבודת התשובה,

English translation 116

and the matter of redemption.

און דער ענין הגאולה.

English translation 117

And this is expressed even in worldly matters –

און דאס קומט ארויס ביז אין עניני העולם –

English translation 118

as is known 17 that in documents in the month of Elul one writes the name of the month "Elul",

כידוע 17 אז אין שטרות בחודש אלול שרייבט מען שם החודש "אלול",

English translation 119

and it is not sufficient to say "the sixth month" from the month of Nissan, the first it is to you for the months of the year

און ס'איז ניט מספיק "חודש הששי" מהחודש ניסן ראשון הוא לכם לחדשי השנה

English translation 120

(just as the month of Menachem-Av is called "the fifth month").

(אזוי ווי חודש מנחם-אב ווערט אנגערופן "חודש החמישי").

English translation 121

And the name "Elul" includes all those acronyms which include in themselves all the matters of our deeds and our service.

און דער שם "אלול" איז כולל די אלע ראשי תיבות וואס זיינען כולל אין זיך אלע ענינים פון מעשינו ועבודתינו.

English translation 122

There are those who err that acronyms are not like the word itself –

יש טועים אז ראשי תיבות זיינען ניט אזוי ווי די תיבה אליין –

English translation 123

but the reality is that on the contrary:

איז אבער די מציאות אז אדרבה:

English translation 124

Since it is called "head" according to Torah,

וויבאלד אז דאס ווערט אנגערופן "ראש" ע"פ תורה,

English translation 125

it is understood that it includes in itself the entire word,

איז מובן אז דאס איז כולל אין זיך כל התיבה כולה,

English translation 126

just as the head of a person includes in itself all the limbs of the body. As explained in Likkutei Torah 18 and at length by the Mitteler Rebbe 19 regarding the precise term "head",

אזוי ווי ראש האדם איז כולל אין זיך כל איברי הגוף. כמבואר בלקו"ת 18 ובארוכה פון מיטעלן רבי'ן 19 בדיוק השם "ראש",

English translation 127

"Rosh Chodesh",

"ראש חודש",

English translation 128

"Rosh Hashanah",

"ראש השנה",

English translation 129

that it is called thus in order to bring out that "Rosh Chodesh"

אז דאס ווערט אזוי אנגערופן בכדי ארויסצוברענגען אז "ראש חודש"

English translation 130

(and similarly)

(וכיו"ב)

English translation 131

includes spiritually all the days of the month

איז כולל ברוחניות כל ימי החודש

English translation 132

(and similarly),

(וכיו"ב),

English translation 133

just as the head of a person includes all the limbs of the body.

אזוי ווי א ראש האדם איז כולל כל איברי הגוף.

English translation 134

That is, since the Torah spoke in the language of men 20,

ד.ה. וויבאלד אז דיברה תורה כלשון בני אדם 20,

English translation 135

the Torah uses the term "head" for all matters that are a "head" spiritually,

נוצט תורה דעם שם "ראש" אויף אלע ענינים וואס זיינען א "ראש" ברוחניות,

English translation 136

which include in themselves all matters,

וואס זיינען כולל אין זיך אלע ענינים,

English translation 137

like Rosh Chodesh which includes all twenty-nine

ווי ראש חודש וואס איז כולל כל כ"ט

English translation 138

(or thirty)

(אדער ל')

English translation 139

days of the month,

ימי החודש,

English translation 140

and not in a manner of revelation and concealment,

און ניט באופן פון גילוי והעלם,

English translation 141

but in actuality.

נאר בפועל.

English translation 142

Accordingly, it is understood regarding "acronyms":

עד"ז מובן בנוגע צו "ראשי תיבות":

English translation 143

Since they are called by the name "acronyms" (heads of words), it indicates that they include in themselves all the words. As in our case –

וויבאלד זיי הייסן מיטן נאמען ראשי תיבות ווייזט עס אז זיי זיינען כולל אין זיך כל התיבות. ווי בנדו"ד –

English translation 144

that the letters of "Elul",

אז די אותיות פון "אלול",

English translation 145

which are acronyms for all these matters of our deeds and our service,

וועלכע זיינען ראשי תיבות אויף די אלע ענינים פון מעשינו ועבודתינו,

English translation 146

include in themselves all these words.

זיינען כולל אין זיך די אלע תיבות.

English translation 147

Moreover:

נאכמער:

English translation 148

Even when the first letter of the word is found at the beginning of the word together with the other letters in the word,

אפילו ווען דער ראש התיבה געפינט זיך אין אנהויב פון דער תיבה צוזאמען מיט די אנדערע אותיות אין דער תיבה,

English translation 149

it also has importance and superiority,

האט עס אויך א חשיבות ומעלה,

English translation 150

because it is the first letter in the word,

ווייל דאס איז דער ערשטער אות אין דער תיבה,

English translation 151

and order in Torah is a true matter connected with the importance of the subject. But then the greatness of the superiority of the first letter of the word is not so prominent

און סדר אין תורה איז אן ענין אמיתי פארבונדן מיט חשיבות הענין. אבער דעמולט איז ניט אזוי בולט דער גודל המעלה פון דעם ראש התיבה

English translation 152

(only from the aspect of precedence in order);

(נאר מצד קדימה בסדר);

English translation 153

But when the head of the word stands as a letter by itself

משא"כ ווען דער ראש התיבה שטייט אלס אן אות בפ"ע

English translation 154

(like the letters in the word "Elul",

(ווי די אותיות אין דעם ווארט "אלול",

English translation 155

each of which is a head of a word as it stands by itself from the word of which it is a head),

וואס יעדערער פון זיי איז א ראש התיבה ווי ער שטייט בפ"ע פון דער תיבה פון וועלכער ער איז א ראש),

English translation 156

then it is prominently revealed how it is the head,

איז דעמולטס בולט בגלוי ווי ער איז דער ראש,

English translation 157

precisely as it stands by itself,

טאקע ווי ער שטייט לעצמו,

English translation 158

but together with this, how it includes the entire word,

אבער ביחד עם זה ווי ער איז כולל כל התיבה כולה,

English translation 159

like every head,

ווי יעדער ראש,

English translation 160

as above.

כנ"ל.

English translation 161

It follows from this that acronyms according to Torah are an important matter,

קומט דערפון אויס אז ראשי תיבות ע"פ תורה זיינען אן ענין חשוב,

English translation 162

since they include within themselves the entire word. And as we also see this in Halachah –

וויבאלד זיי זיינען כולל אין זיך כל התיבה. און ווי מ'זעט עס אויך אין הלכה –

English translation 163

also in the study of Rambam of these days concerning matters of vows etc. –

אויך אין דעם שיעור רמב"ם דימים אלו בעניני נדרים כו' –

English translation 164

that in vows we follow substitutes,

אז בנדרים גייט מען לויט כינויים,

English translation 165

and likewise acronyms etc.21

ועד"ז ראשי תיבות כו' 21.

English translation 166

From this it is also understood in our case –

דערפון איז אויך מובן בנדו"ד –

English translation 167

that the four letters in the word "Elul",

אז די ד' אותיות אין דעם ווארט "אלול",

English translation 168

which are acronyms for all the matters of our deeds and our service,

וועלכע זיינען ראשי תיבות אויף אלע ענינים פון מעשינו ועבודתינו,

English translation 169

there is no deficiency regarding the words themselves,

איז ניטא קיין חסרון לגבי די תיבות עצמן,

English translation 170

rather they include within themselves in completeness all these matters of our deeds and our service.

נאר זיי זיינען כולל אין זיך בשלימות די אלע ענינים פון מעשינו ועבודתינו.

English translation 171

Beginning with the first acronym in "Elul"22 –

אנהויבנדיק פון די ערשטע ראשי תיבות אין "אלול" 22 –

English translation 172

"I am my Beloved's and my Beloved is mine"23

"אני לדודי ודודי לי" 23

English translation 173

(as brought in Likkutei Torah on our parshah, beginning "Ani l'Dodi v'Dodi li").

(ווי געבראכט בלקו"ת פרשתנו רד"ה אני לדודי ודודי לי).

English translation 174

Which refers to the totality of man's service

וואס דאס גייט אויף כללות עבודת האדם

English translation 175

("I am my Beloved's"),

("אני לדודי"),

English translation 176

and particularly the service of prayer.

ובמיוחד עבודת התפלה.

English translation 177

And man's service in a manner that this also affects Above,

און עבודת האדם אין אן אופן אז דאס טוט אויף אויך למעלה,

English translation 178

and not only in the manner of "prayer makes half"24,

און ניט נאר באופן פון "תפלה עושה מחצה" 24,

English translation 179

or less or more than that,

אדער ווייניקער צי מער דערפון,

English translation 180

but "prayer makes the whole" –

נאר "תפלה עושה כולה" –

English translation 181

that "I am my Beloved's" brings about "and my Beloved is mine".

אז דער "אני לדודי" טוט אויף "ודודי לי".

English translation 182

From which is understood –

וואס דערפון איז מובן –

English translation 183

both from the content and from the name of the month of Elul –

סיי מצד התוכן און סיי מצד דעם נאמען פון חודש אלול –

English translation 184

the greatness of the responsibility and merit that each of those gathered at the farbrengen on Shabbat Mevarchim Rosh Chodesh Elul has,

דער גודל האחריות והזכות וואס עס האט יעדערער פון די מתוועדים בהתוועדות בשבת מברכים ראש חודש אלול,

English translation 185

which includes the entire month of Elul –

וואס איז כולל גאנץ חודש אלול –

English translation 186

because on this Shabbat one blesses and receives strength to perform the service on Rosh Chodesh Elul and throughout the entire month of Elul,

ווייל בשבת זה בענטשט מען און מ'באקומט כח אויף צו טאן די עבודה בראש חודש אלול און אין גאנץ חודש אלול,

English translation 187

that is, all the matters of our deeds and our service

ד.ה. אלע ענינים פון מעשינו ועבודתינו

English translation 188

(as hinted in the acronyms in "Elul"),

(כמרומז אין די ראשי תיבות אין "אלול"),

English translation 189

as a completion of the past year and preparation for the coming year.

אלס השלמה פון שנה שעברה און הכנה לשנה הבאה.

English translation 190

Now,

דהנה,

English translation 191

the essential matter of Rosh Chodesh

דער עצם ענין פון ראש חודש

English translation 192

(Elul)

(אלול)

English translation 193

would also exist even without the blessing on Shabbat Mevarchim Elul.

וועט אויך זיין אפילו אָן דער ברכה בשבת מברכים אלול.

English translation 194

And all the more so from the fact that even in the time when they sanctified based on sighting through the sanctification of the court, Rosh Chodesh could also occur without the sighting of the moon through testimony and sanctification of the court:

ובמכ"ש דערפון וואס אפילו בזמן שהיו מקדשים ע"פ הראי' ע"י קידוש בית דין האט ראש חודש געקענט זיין אויך אן ראיית הלבנה ע"י עדות וקידוש בית דין:

English translation 195

If the witnesses come on the thirtieth day, then it is dependent on the sanctification of the court;

אויב די עדים קומען ביום שלשים איז דאס דעמולט תלוי בקידוש בית דין;

English translation 196

But if not –

אבער אויב ניט –

English translation 197

Rosh Chodesh is nevertheless on the thirty-first day25.

ווערט סיי-ווי ראש חודש ביום שלשים ואחד 25.

English translation 198

There are matters which are entirely dependent on the sanctification of the court,

עס זיינען דא ענינים וועלכע זיינען אינגאנצן תלוי אין קידוש בית דין,

English translation 199

and without this they do not exist,

ובלי זה זיינען זיי ניט קיים,

English translation 200

as regarding several matters of oaths and vows

ווי בנוגע צו כמה עניני שבועות ונדרים

English translation 201

(in the studies of the Rambam of these days),

(אין די שיעורי הרמב"ם דימים אלו),

English translation 202

but regarding Rosh Chodesh, Rosh Chodesh can exist without testimony and sanctification of the court.

אבער בנוגע צו ראש חודש קען ר"ח זיין אן עדות וקידוש ב"ד.

English translation 203

It is not with the full adornment etc. –

ס'איז ניט מיטן גאנצן הידור כו' –

English translation 204

but Rosh Chodesh is this regarding all matters,

אבער ראש חודש איז דאס בנוגע צו אלע ענינים,

English translation 205

also the matters of the coming month.

אויך די ענינים פון חודש הבא.

English translation 206

One sees from this that Rosh Chodesh Elul is not specifically dependent on the blessing of the month.

זעט מען דערפון אז ראש חודש אלול איז ניט תלוי דוקא אין ברכת החודש.

English translation 207

Nevertheless,

אעפ"כ,

English translation 208

Shabbat Mevarchim comes and blesses and gives strength to Rosh Chodesh and the service throughout the entire month –

קומט שבת מברכים און בענטשט און גיט כח דעם ראש חודש און דער עבודה במשך דעם גאנצן חודש –

English translation 209

from this is understood the greatness of the responsibility and merit that one has while standing on this Shabbat,

איז דערפון מובן דער גודל האחריות והזכות וואס מ'האט שטייענדיק בשבת זה,

English translation 210

when one blesses and gives strength for the service of the entire month of Elul –

ווען מ'בענטשט און מ'גיט כח אויף דער עבודה פון גאנץ חודש אלול –

English translation 211

the totality of our deeds and our service,

כללות מעשינו ועבודתינו,

English translation 212

both to complete the service of the past year and to prepare for the service of the coming year.

סיי צו משלים זיין די עבודה בשנה שעברה און סיי צוצוגרייטן זיך צו דער עבודה בשנה הבאה.

English translation 213

As detailed in Torah regarding what constitutes the totality of our deeds and our service,

ווי אויסגעשטעלט בפרטיות אין תורה אין וואס עס באשטייט כללות מעשינו ועבודתינו,

English translation 214

collected in books that present the halachot and laws of how one should conduct oneself in all matters –

צוזאמענגעקליבן אין ספרים וואס גיבן ארויס די הלכות ודינים ווי מ'דארף זיך אויפפירן בכל הענינים –

English translation 215

beginning with the book of the Rambam,

אנהויבנדיק פון ספר הרמב"ם,

English translation 216

"Halachot Halachot"26,

"הלכות הלכות" 26,

English translation 217

and the Shulchan Aruch of the Beit Yosef,

און שולחן ערוך פון בית יוסף,

English translation 218

and the Shulchan Aruch of the Alter Rebbe,

און דעם אלטן רבין'ס שו"ע,

English translation 219

and the Kitzur Shulchan Aruch,

און דער קיצור שולחן ערוך,

English translation 220

which also includes all matters in brief

וואס איז אויך כולל אלע ענינים בקיצור

English translation 221

[and as the author writes that he collected the rulings of law also from the Shulchan Aruch of the Baal HaTanya,

[און ווי דער בעל המחבר שרייבט אז ער האט צוזאמענגעקליבן די פסקי דינים אויך פון שו"ע בעל התניא,

English translation 222

the Alter Rebbe],

דער אלטער רבי],

English translation 223

and likewise other books which collect customs and halachot etc.,

ועד"ז נאך ספרים וועלכע קלייבן צוזאמען מנהגים והלכות כו',

English translation 224

including the matter of Shabbat Mevarchim.

כולל דעם ענין פון שבת מברכים.

English translation 225

And may it be His will that after one has the giving of strengths to perform all these matters,

ויה"ר אז לאחרי ווי מ'האט די נתינת כחות אויף טאן די אלע ענינים,

English translation 226

as our Sages said27 "I do not ask etc. except according to their strength",

כמאחז"ל 27 "איני מבקש כו' אלא לפי כחן",

English translation 227

and in the manner of "whoever gives with a generous eye gives"28 –

ובאופן פון "כל הנותן בעין יפה נותן" 28 –

English translation 228

then the intention in all this is that one should bring it from potential to actual,

איז דאך די כוונה בכל זה אז מ'זאל עס ארויסברענגען מן הכח אל הפועל,

English translation 229

in actual deed.

אין מעשה בפועל.

English translation 230

And this is regarding the totality of the order of the chain of descent:

ווי דאס איז בנוגע צו כללות סדר השתלשלות:

English translation 231

Although the Holy One, blessed be He, envisioned in Himself in potential everything that was destined to be in actuality29,

אע"פ וואס הקב"ה שיער בעצמו בכח כל מה שעתיד להיות בפועל 29,

English translation 232

and above there is no potential lacking actuality30,

ולמעלה אין כח חסר פועל 30,

English translation 233

nevertheless there is a whole storm in His Essence, blessed be He, as it were

פונדעסטוועגן איז א גאנצער שטורעם אין עצמותו ית' כביכול

English translation 234

(to the extent that it is applicable there to speak of a storm)

(אויף וויפל ס'איז דארטן שייך זאגן שטורעם)

English translation 235

that afterwards there should be a whole order of the chain of descent in actuality and the descent of the soul into the body, etc.

אז עס זאל דערנאך זיין א גאנצער סדר השתלשלות בפועל וירידת הנשמה בגוף וכו'.

English translation 236

For seemingly,

דלכאורה,

English translation 237

He envisioned in Himself in potential everything that was destined to be in actuality, and potential is not lacking actuality –

שיער בעצמו בכח כל מה שעתיד להיות בפועל וכח אינו חסר פועל –

English translation 238

nevertheless we see in actuality that afterwards there is in actuality the entire matter of the Giving of the Torah,

אעפ"כ זעט מען בפועל אז דערנאך איז דא בפועל דער גאנצער ענין פון מתן תורה,

English translation 239

the coming of Mashiach,

ביאת המשיח,

English translation 240

the days of Mashiach, etc.,

ימות המשיח וכו',

English translation 241

and as mentioned –

וכאמור –

English translation 242

with a whole storm and turmoil!

מיט א גאנצן שטורעם און ליארעם!

English translation 243

And based on this, we also have an answer to the claims of the clever one:

וואס עפ"ז האט מען אויך אן ענטפער אויף די טענות פון דעם קלוגינקן:

English translation 244

The clever one comes and says to a Jew:

דער קלוגינקער קומט און זאגט א אידן:

English translation 245

Since He envisioned in Himself in potential everything that was destined to be in actuality,

וויבאלד אז שיער בעצמו בכח כל מה שעתיד להיות בפועל,

English translation 246

and above there is no potential lacking actuality –

און למעלה איז אין כח חסר פועל –

English translation 247

then why do you need,

איז וואס דארפסטו,

English translation 248

a single and unique person,

אן איין און איינציקער מענטש,

English translation 249

to do something in actuality?!

עפעס טאן בפועל?!

English translation 250

And especially since regardless, there are others who do in actuality –

ובפרט אז בלאו הכי זיינען דא אנדערע וואס טוען בפועל –

English translation 251

you need to do nothing at all;

דארפסטו גארניט טאן;

English translation 252

and what can you even accomplish!

און וואס קענסטו שוין אויפטאן!

English translation 253

One answers:

ענטפערט מען:

English translation 254

A human being was created differently from all other created beings –

א מענטש איז באשאפן געווארן אנדערש פון שאר כל הנבראים –

English translation 255

in that "a single individual was created"31:

דערמיט וואס "נברא אדם יחידי" 31:

English translation 256

All created beings were created male and female together. So much so that this is also above,

אלע נבראים זיינען באשאפן געווארן זכר ונקבה ביחד. ביז אז אזוי איז אויך למעלה,

English translation 257

that even the spiritual created beings are all male and female. So much so that even in the Name Havayah –

אז אויך די נבראים רוחניים זיינען אלע זכר ונקבה. ביז אפילו אין דער שם הוי' –

English translation 258

it is specifically Yud-Heh and Vav-Heh,

איז דוקא י"ה און ו"ה,

English translation 259

the Yud together with the Heh,

דער יו"ד צוזאמען מיטן ה"א,

English translation 260

the Vav together with the Heh;

דער וא"ו צוזאמען מיטן ה"א;

English translation 261

however, His Essence, blessed be He, is the only One who is singular,

משא"כ עצמותו ית' איז דער איינציקער וואס איז יחיד,

English translation 262

and this also emerges in Atik –

און דערפון קומט עס אויך ארויס אין עתיק –

English translation 263

that Atik has no concept of a feminine counterpart,

אז עתיק האט ניט קיין ענין פון נוקבא מצ"ע,

English translation 264

as explained in Kabbalah32,

כמבואר בקבלה 32,

English translation 265

and from this one can understand how this is according to Chassidus.

ומזה קען מען פארשטיין ווי דאס איז ע"פ חסידות.

English translation 266

And as an analogy to His Essence, blessed be He –

ובדוגמא לעצמותו ית' –

English translation 267

Adam was created –

איז באשאפן געווארן דער אדם –

English translation 268

"a single individual." Not even "one,"

"יחידי". אפילו ניט "אחד",

English translation 269

but specifically "a single individual,"

נאר דוקא "יחידי",

English translation 270

a singular soul to unify You33.

יחידה לייחדך 33.

English translation 271

And the reason for this is34 to teach that every person is a "full world." So that he should know,

און דער טעם לזה איז 34 צו לערנען אז יעדער מענטש איז אן "עולם מלא". בכדי ער זאל וויסן,

English translation 272

that when, Heaven forbid, there is a lack in him –

אז בשעת עס פעלט ח"ו ביי אים –

English translation 273

regardless of what other people have done –

איז ניט קוקנדיק וואס אנדערע מענטשן האבן געטאן –

English translation 274

it is not lacking merely in an individual person,

פעלט ניט נאר אין אן איש פרט,

English translation 275

but in a "world,"

נאר אין אן "עולם",

English translation 276

and it is not lacking merely a detail in a world,

און עס פעלט ניט נאר א פרט אין אן עולם,

English translation 277

but then the entire world is not a "full world,"

נאר דעמולט איז דער גאנצער עולם ניט קיין "עולם מלא",

English translation 278

consequently, there is a lack in the entire "full world"!

במילא פעלט אין דעם גאנצן "עולם מלא"!

English translation 279

Therefore, it is understandable,

במילא איז פארשטאנדיק,

English translation 280

that regardless of the fact that He envisioned in Himself in potential everything that was destined to be in actuality,

אז ניט קוקנדיק אויף דעם וואס שיער בעצמו בכח כל מה שעתיד להיות בפועל,

English translation 281

and others do matters in actuality regardless –

און אנדערע טוען ענינים שבפעול בלאו הכי –

English translation 282

nevertheless, he was created "a single individual" as a "full world,"

האט מען אים אבער באשאפן "יחידי" אלס אן "עולם מלא",

English translation 283

and as long as he does not do what he needs to do in actuality –

וכל זמן אז ער טוט ניט וואס ער דארף טאן בפועל –

English translation 284

an entire "full world" is lacking!

פעלט א גאנצער "עולם מלא"!

English translation 285

So too regarding the service in the month of Elul,

אזוי איז אויך בנוגע צו דער עבודה בחודש אלול,

English translation 286

beginning from the totality of the matter of "I am to my Beloved and my Beloved is to me" –

אנהויבנדיק פון כללות הענין פון "אני לדודי ודודי לי" –

English translation 287

standing on the Shabbat of blessing Elul –

שטייענדיק בשבת מברכים אלול –

English translation 288

that a Jew certainly has the powers for this,

אז א איד האט אויף דעם זיכער די כחות,

English translation 289

but he needs to bring them out in deed and in actuality,

אבער ער דארף זיי ארויסברענגען במעשה בפועל,

English translation 290

There must be in actuality the "I am to my Beloved" –

עס דארף זיין בפועל דער "אני לדודי" –

English translation 291

with one turn

מיט איין קער

English translation 292

(as Chassidus35 interprets "one hour")

(ווי חסידות 35 טייטשט אפ "שעה אחת")

English translation 293

one turns oneself to the Supreme One.

קערט מען זיך צום אויבערשטן.

English translation 294

And through this, "my Beloved is to me" is realized,

און דורך דעם ווערט "ודודי לי",

English translation 295

"May Hashem lift His countenance to you"36,

"יאר ה' פניו אליך" 36,

English translation 296

"in the light of the King's countenance is life"37,

"באור פני מלך חיים" 37,

English translation 297

until life in its simple sense is drawn down to every Jew –

ביז אס עס ווערט נמשך צו יעדן אידן חיים כפשוטו –

English translation 298

a writing and sealing for a good and sweet year in the revealed and manifest good,

א כתיבה וחתימה טובה לשנה טובה ומתוקה בטוב הנראה והנגלה,

English translation 299

and may it be inscribed immediately in the book of the righteous38 –

ונכתב לאלתר בספרן של צדיקים 38 –

English translation 300

and Your people are all righteous39,

ועמך כולם צדיקים 39,

English translation 301

Until the general, primary, and most inner blessing –

ביז צו דער ברכה כללית ועיקרית והכי פנימית –

English translation 302

the true and complete redemption through Mashiach our Righteous One,

גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 303

And we will all go to our Holy Land,

און מ'וועט אלע גיין אין ארצנו הקדושה,

English translation 304

"a land which the eyes of Hashem your God are always upon it, from the beginning of the year to the end of the year"40,

"ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה" 40,

English translation 305

and in the future, the Land of Israel will spread to all lands41,

ועתידה ארץ ישראל שתתפשט בכל הארצות 41,

English translation 306

And there itself –

און דארטן גופא –

English translation 307

in the essence and purpose of the entire Land of Israel –

אין דעם עיקר ותכלית פון גאנץ ארץ ישראל –

English translation 308

Jerusalem, the holy city,

ירושלים עיר הקודש,

English translation 309

and there itself –

און דארטן גופא –

English translation 310

in the essence of Jerusalem –

אין דעם עיקר פון ירושלים –

English translation 311

the Temple Mount,

הר הבית,

English translation 312

and in the "Sanctuary of Hashem, Your hands established"42,

און אין "מקדש אד' כוננו ידיך" 42,

English translation 313

Which in the future to come, we will ascend there –

וואס לע"ל וועט מען דארטן עולה זיין –

English translation 314

in the manner of "and behold, one like a son of man came with the clouds of heaven"43 –

באופן פון "וארו עם ענני שמיא" 43 –

English translation 315

not only "three times a year shall all your males appear before the face of Hashem your God"

ניט נאר "שלש פעמים בשנה יראה כל זכורך את פני ה' אלקיך גו'"

English translation 316

(as it states at the end of our portion44),

(ווי עס שטייט בסוף פרשתנו 44),

English translation 317

but "from new moon to its new moon and from Shabbat to its Shabbat"45,

נאר "מדי חודש בחדשו ומדי שבת בשבתו" 45,

English translation 318

and especially since we are in a Shabbat that is both "Shabbat" and "month,"

ובפרט אז מ'שטייט אין א שבת וואס איז סיי "שבת" און סיי "חודש",

English translation 319

which simply means –

וואס בפשטות מיינט עס –

English translation 320

Shabbat Rosh Chodesh,

שבת ראש חודש,

English translation 321

but in general it also refers to the Shabbat that blesses the month.

אבער בכללות גייט עס אויך אויף שבת מברכים החודש.

English translation 322

And may it be His will that from this discourse "in all this" it should come out in actual deed below ten handbreadths –

ויה"ר אז פון דעם דיבור בכל זה זאל אזוי ארויסקומען במעשה בפועל למטה מעשרה טפחים –

English translation 323

the true and complete redemption through our righteous Mashiach,

די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 324

and with joy and a good heart.

ובשמחה ובטוב לבב.

English translation 325

As was discussed earlier

אזוי ווי מ'האט גערעדט פריער

English translation 326

(section 1)

(ס"א)

English translation 327

that when one arrives at a house and a specific place, one must speak in praise of the homeowner –

אז בשעת מ'קומט אן לבית ומקום מסויים דארף מען רעדן בשבח הבעה"ב –

English translation 328

so too is the opposite understandable:

אזוי איז אויך פארשטאנדיק פארקערט:

English translation 329

that when a guest arrives at a specific place,

אז בשעת אן אורח קומט אן למקום מסויים,

English translation 330

one endeavors to speak in praise of the guest and to do all that is necessary to make him comfortable,

איז מען זיך משתדל רעדן בשבח האורח און טאן כל התלוי בכדי אים צו מאכן באקוועם,

English translation 331

For in the language of the Gemara46 –

ווארום בלשון הגמרא 46 –

English translation 332

"Hospitality to guests is greater than receiving the Divine Presence",

"גדולה הכנסת אורחים מהקבלת פני שכינה",

English translation 333

as we learn it from Avraham Avinu,

ווי מ'לערנט עס אפ פון אברהם אבינו,

English translation 334

that even though "Hashem appeared to him"47,

אז אע"פ וואס "וירא אליו הוי'" 47,

English translation 335

which simply means –

וואס מיינט בפשטות –

English translation 336

"Hashem appeared to him",

"וירא אליו הוי'",

English translation 337

a revelation of the Divine Presence,

גילוי פני השכינה,

English translation 338

nevertheless, when guests came, he went away to attend to them.

אעפ"כ ווען עס זיינען געקומען אורחים איז ער אוועק זיי צו משמש זיין.

English translation 339

And thereby we see that even before the nullification of the decree at the giving of the Torah,

וואס דערביי זעט מען אז אפילו לפני ביטול הגזירה בא מתן תורה,

English translation 340

of "the upper ones shall not descend below and the lower ones shall not ascend above"48 –

פון עליונים לא ירדו למטה ותחתונים לא יעלו למעלה 48 –

English translation 341

a human being below

האט שוין א בן אדם למטה

English translation 342

(Avraham Avinu)

(אברהם אבינו)

English translation 343

was already able to accomplish through his service

געקענט אויפטאן ע"י עבודתו

English translation 344

(hospitality to guests)

(הכנסת אורחים)

English translation 345

more than is accomplished through receiving the Divine Presence!

מער ווי עס ווערט אויפגעטאן ע"י קבלת פני השכינה!

English translation 346

Granted, after the giving of the Torah,

בשלמא נאך מ"ת,

English translation 347

after the nullification of the decree,

לאחרי ביטול הגזירה,

English translation 348

and "the upper ones descend below and the lower ones ascend above",

און עליונים ירדו למטה ותחתונים יעלו למעלה,

English translation 349

one can understand that through the service of the lower ones

קען מען פארשטיין אז ע"י עבודת התחתונים

English translation 350

(hospitality to guests)

(הכנסת אורחים)

English translation 351

one can accomplish as much as through receiving the Divine Presence

זאל מען אויפטאן אזוי ווי ע"י קבלת פני שכינה

English translation 352

(the upper ones),

(עליונים),

English translation 353

but before the nullification of the decree,

אבער לפני ביטול הגזירה,

English translation 354

how can one even compare the service of the lower ones to a matter of the upper ones

ווי קען מען בכלל צוגלייכן די עבודה בתחתונים צו אן ענין פון עליונים

English translation 355

(receiving the Divine Presence)?!

(קבלת פני השכינה)?!

English translation 356

Nevertheless, we learn simply from the conduct of Avraham Avinu,

אעפ"כ לערנט מען אפ בפשטות פון הנהגת אברהם אבינו,

English translation 357

that not only did his service in the lower realms accomplish as much as receiving the Divine Presence –

אז ניט נאר וואס עבודתו בתחתונים האט אויפגעטאן אזוי ווי קבלת פני השכינה –

English translation 358

rather, "it is greater than receiving the Divine Presence"!

נאר "גדולה מהקבלת פני השכינה"!

English translation 359

And to such an extent is this a fundamental matter –

ועד כדי כך איז דאס אן ענין עיקרי –

English translation 360

that this is related in the Written Torah:

אז דאס ווערט דערציילט בתורה שבכתב:

English translation 361

"Avraham was one"49. And Avraham

"אחד הי' אברהם" 49. און אברהם

English translation 362

(like all the Patriarchs)

(אזוי ווי אלע אבות)

English translation 363

was a chariot for G‑dliness50,

איז געווען א מרכבה לאלקות 50,

English translation 364

and as explained in Tanya51 that "they became a chariot only for the supernal will alone all their days".

וכמבואר בתניא 51 אז "לא נעשו מרכבה רק לרצון העליון לבדו כל ימיהם".

English translation 365

That is, that he was a chariot for G‑dliness in all his conduct.

ד.ה. אז ער איז געווען א מרכבה לאלקות בכל ההנהגות שלו.

English translation 366

Nevertheless, only a minority of the conduct of Avraham Avinu is related in the Torah,

אעפ"כ ווערן דערציילט בתורה נאר א מיעוט פון הנהגות אברהם אבינו,

English translation 367

and among them themselves –

און ביניהם גופא –

English translation 368

most of them are related in the Oral Torah,

ווערן רובם דערציילט בתושבע"פ,

English translation 369

and only a minority of a minority in the Written Torah.

און נאר א מיעוט שבמיעוט אין תושב"כ.

English translation 370

But regarding the conduct of hospitality to guests of Avraham Avinu, it is related in the Written Torah and at length!

אבער וועגן דער הנהגה פון הכנסת אורחים דאברהם אבינו ווערט דערציילט בתושב"כ ובארוכה!

English translation 371

And even the Sadducees admit to the Written Torah52,

און אפילו הצדוקים מודים בתושב"כ 52,

English translation 372

that is, that regarding a matter that is written in the Written Torah, there can be no concealment and hiding –

ד.ה. אז אויף א זאך וואס שטייט בתושב"כ קען ניט זיין קיין העלם והסתר –

English translation 373

to such an extent is the matter of hospitality to guests of Avraham Avinu

עד כדי כך איז דער ענין פון הכנסת אורחים דאברהם אבינו

English translation 374

(from which we learn that "hospitality to guests is greater than receiving the Divine Presence")

(פון וואס מ'לערנט אפ אז "גדולה הכנסת אורחים מהקבלת פני השכינה")

English translation 375

a fundamental matter.

אן ענין עיקרי.

English translation 376

In the greatness of the matter of hospitality to guests itself, there are levels –

אין גודל הענין פון הכנסת אורחים גופא זיינען פאראן דרגות –

English translation 377

whether this is a guest who has just arrived,

צי דאס איז אן אורח וואס איז ערשט אנגעקומען,

English translation 378

or a guest who has already been there two days,

אדער אן אורח וואס איז שוין דא שני ימים,

English translation 379

or three days, etc. –

אדער שלשה ימים וכו' –

English translation 380

as is understood from the distinctions that the Midrash53 makes between a guest on the first day,

כמובן פון די חילוקים וואס די מדרש 53 מאכט צווישן אן אורח ביום ראשון,

English translation 381

on the second day or on the third day, etc.

ביום שני אדער ביום שלישי וכו'.

English translation 382

And among guests who have just arrived, it is understood that the hospitality is even greater regarding those who came from a distant place,

און צווישן אורחים וואס זיינען ערשט אנגעקומען איז מובן אז די הכנסת אורחים איז נאכמער בנוגע צו די וואס זיינען געקומען פון א מקום רחוק,

English translation 383

from across the sea –

מעבר לים –

English translation 384

because this is connected with more travel hardships, etc.,

ווייל דאס איז פארבונדן מיט מערער טלטולי גברא כו',

English translation 385

than coming from a closer place.

ווי קומען פון א מקום סמוך יותר.

English translation 386

And although the matter of "hospitality to guests is greater than receiving the Divine Presence" exists regarding hosting all types of guests –

ואע"פ אז דער ענין פון "גדולה הכנסת אורחים מהקבלת פני השכינה" איז פאראן בא מכניס זיין אלע סוגי אורחים –

English translation 387

nevertheless, from this it is understood that within this itself there are many levels.

איז אבער דערפון מובן אז אין דעם גופא זיינען פאראן כו"כ דרגות.

English translation 388

There are guests here now,

עס געפינען זיך דא איצטער אורחים,

English translation 389

and as was reported to me, there are such guests who only arrived on the sixth day,

און ווי מ'האט מיר איבערגעגעבן זיינען דא אזוינע אורחים וואס זיינען ערשט געקומען ביום הששי,

English translation 390

and among them –

און צווישן זיי –

English translation 391

those who came from across the sea.

די וואס זיינען געקומען מעבר לים.

English translation 392

And as mentioned,

וכאמור,

English translation 393

although the greatness of the matter of hospitality to guests must apply regarding each one of them,

אע"פ וואס דער גדול הענין פון הכנסת אורחים דארף זיין בנוגע יעדערן פון זיי,

English translation 394

nevertheless, it is an even greater elevation regarding those who have just arrived,

איז דאס אבער נאכמער עילוי בנוגע צו די וואס זיינען ערשט אנגעקומען,

English translation 395

and those who came from across the sea.

און די וואס זיינען געקומען מעבר לים.

English translation 396

First and foremost is the hospitality of providing the guests with "Eshel" –

לכל לראש באשטייט הכנסת אורחים פון באזארגן די אורחים מיט "אשל" –

English translation 397

eating, drinking, lodging54. But along with this, one must also honor and gladden them with a matter of Torah –

אכילה שתי' לינה 54. אבער ביחד עם זה דארף מען זיי אויך מכבד ומשמח זיין מיט אן ענין פון תורה –

English translation 398

for "the precepts of Hashem are upright, rejoicing the heart"55,

וואס "פקודי ה' ישרים משמחי לב" 55,

English translation 399

the study of Torah brings about joy. And in order for the joy to be complete –

לימוד התורה פועל'ט א שמחה. און בכדי אז די שמחה זאל זיין בשלימותה –

English translation 400

one must also connect it with drinking wine,

דארף מען עס פארבינדן אויך מיט שתיית יין,

English translation 401

for there is no joy except with wine56,

דאין שמחה אלא ביין 56,

English translation 402

and we do not recite song except over wine57,

ואין אומרים שירה אלא על היין 57,

English translation 403

whereby then not only is the animal soul not disturbing,

וואס דעמולט איז ניט נאר וואס דער נה"ב איז ניט מבלבל,

English translation 404

but it even assists,

נאר ער איז גאר מסייע,

English translation 405

because also from its side, there is no joy except with wine.

ווייל אויך מצדו איז אין שמחה אלא ביין.

English translation 406

Now we will speak a matter of Torah in honor of the guests –

וועט מען איצטער רעדן אן ענין אין תורה לכבוד די אורחים –

English translation 407

and they should be explained that this is a great honor because it is an exceptional matter.

און מ'זאל זיי מסביר זיין אז דאס איז א כיבוד גדול ווייל ס'איז אן ענין יוצא מן הכלל.

English translation 408

And in the Torah itself –

און אין תורה גופא –

English translation 409

a matter connected with this Shabbat –

אן ענין פארבונדן מיט דעם שבת –

English translation 410

a matter in the sixth chapter of Pirkei Avot which is studied on this Shabbat according to the custom of those who study Pirkei Avot also on the Shabbatot of the summer. And in this very chapter –

אן ענין אין פרק ששי בפרקי אבות וואס מ'לערנט בשבת זה לויטן "יש נוהגין" צו לערנען פרקי אבות אויך בשבתות הקיץ. ובפרק זה עצמו –

English translation 411

at the conclusion of the chapter.

בסיום הפרק.

English translation 412

The conclusion of the sixth chapter of Pirkei Avot is:

דער סיום פון פרק ששי דפרקי אבות איז:

English translation 413

"Everything that the Holy One, blessed be He, created in His world, He created only for His glory, as it is said58, 'Everyone who is called by My name, and for My glory I created him, I formed him, indeed I made him,'

"כל מה שברא הקדוש ברוך הוא בעולמו לא בראו אלא לכבודו שנאמר 58 כל הנקרא בשמי ולכבודי בראתיו יצרתיו אף עשיתיו,

English translation 414

and it says59, 'Hashem will reign forever and ever.'"

ואומר 59 ה' ימלוך לעולם ועד".

English translation 415

The novelty here is not that there are things in the world that were created for the glory of the Holy One, blessed be He,

דער חידוש איז דא ניט אז עס זיינען דא דברים בעולם וועלכע זיינען באשאפן געווארן לכבודו של הקב"ה,

English translation 416

for what would this come to teach us,

ווייל מאי קמ"ל,

English translation 417

and especially since it states immediately before this in the chapter that "five acquisitions the Holy One, blessed be He, acquired in His world" –

ובפרט ווי עס שטייט גלייך לפנ"ז אין פרק אז "חמשה קנינים קנה הקב"ה בעולמו" –

English translation 418

rather, it is that "everything that the Holy One, blessed be He, created in His world, He created only for His glory":

נאר אז "כל מה שברא הקב"ה בעולמו לא בראו אלא לכבודו":

English translation 419

every single thing,

יעדער זאך,

English translation 420

every detail and every detail within a detail,

יעדער פרט און יעדער פרט שבפרט,

English translation 421

that the Holy One, blessed be He, created in His world –

שברא הקב"ה בעולמו –

English translation 422

"how great are Your works"

"מה רבו מעשיך"

English translation 423

[which includes even the world of Atzilut,

[וואס דאס איז כולל אפילו עולם האצילות,

English translation 424

according to the simple explanation of the proof that the baraita brings:

כפירוש הפשוט אין דער ראי' וואס די ברייתא ברענגט:

English translation 425

"Everyone who is called by My name –

"כל הנקרא בשמי –

English translation 426

which refers to Atzilut60 –

וואס גייט אויף אצילות 60 –

English translation 427

and for My glory I created him",

ולכבודי בראתיו",

English translation 428

meaning that "who is called by My name" (Atzilut) is also "I created him" with the purpose –

ד.ה. אז "הנקרא בשמי" (אצילות) איז אויך "בראתיו" מיט דער תכלית –

English translation 429

"for My glory",

"לכבודי",

English translation 430

as will be explained (later)] –

כדלקמן (ס"נ)] –

English translation 431

"He created only for His glory",

"לא בראו אלא לכבודו",

English translation 432

it was created only in order to add to the glory of the Holy One, blessed be He.

ס'איז באשאפן געווארן נאר בכדי צוצוגעבן בכבודו של הקב"ה.

English translation 433

And furthermore:

און נאכמער:

English translation 434

This includes not only every detail within a detail that the Holy One, blessed be He, created in His world,

דאס איז כולל ניט נאר כל פרט שבפרט שברא הקב"ה בעולמו,

English translation 435

but also every occurrence in the world,

נאר אויך יעדער מאורע בעולם,

English translation 436

which is also by Divine Providence61 –

וואס איז אויך בהשגחה פרטית 61 –

English translation 437

this too is "He created only for His glory".

איז דאס אויך "לא בראו אלא לכבודו".

English translation 438

That is:

דאס הייסט:

English translation 439

Every thing and every occurrence in the world was created only for the glory of the Holy One, blessed be He,

יעדער זאך און יעדער מאורע אין וועלט איז באשאפן געווארן נאר לכבודו של הקב"ה,

English translation 440

for nothing makes itself,

ווארום אין דבר עושה את עצמו,

English translation 441

and this includes also every occurrence and includes every thought, speech, and action of every person,

וואס דאס איז כולל אויך יעדער מאורע און כולל יעדער מחשבה דיבור ומעשה פון יעדן מענטשן,

English translation 442

that it does not make itself –

אז ס'איז ניט עושה את עצמו –

English translation 443

consequently, it is included in the principle of "everything that the Holy One, blessed be He, created in His world" –

במילא גייט עס אריין אין דעם כלל פון "כל מה שברא הקב"ה בעולמו" –

English translation 444

consequently, "He created only for His glory".

במילא "לא בראו אלא לכבודו".

English translation 445

From this it is also understood regarding the guests who have come here:

דערפון איז אויך מובן בנוגע צו די אורחים וואס זיינען אהערצו געקומען:

English translation 446

Even if their intention in coming to this country is to see a relative,

אפילו אויב זייער כוונה מיטן קומען למדינה זו איז בכדי צו זען א קרוב,

English translation 447

to see the country,

זען די מדינה,

English translation 448

for the sake of livelihood or honor or to acquire knowledge,

צוליב פרנסה אדער כבוד אדער צו באקומען ידיעות,

English translation 449

and the like –

וכיו"ב –

English translation 450

the baraita informs them,

איז די ברייתא זיי מודיע,

English translation 451

that these are all reasons from the side of the animal soul,

אז דאס זיינען אלץ טעמים מצד דער נה"ב,

English translation 452

indeed true reasons from their perspective –

טאקע טעמים אמיתיים מצדם –

English translation 453

but the inner and true reason why they have come here

אבער די פנימיות ואמיתית הטעם פארוואס זיי זיינען אהערצו געקומען

English translation 454

(which is by Divine Providence and is included in "everything that the Holy One, blessed be He, created in His world")

(וואס דאס איז בהשגח"פ און בכלל "כל מה שברא הקב"ה בעולמו")

English translation 455

is for the glory of the Holy One, blessed be He!

איז לכבודו של הקב"ה!

English translation 456

In what does the glory of the Holy One, blessed be He, consist,

אין וואס באשטייט כבודו של הקב"ה,

English translation 457

for the sake of which every created being and occurrence was created?

וואס צוליב דעם איז יעדער נברא ומאורע באשאפן געווארן?

English translation 458

The Mishnah continues –

איז די משנה ממשיך –

English translation 459

"and it says, 'Hashem will reign forever and ever'":

"ואומר ה' ימלוך לעולם ועד":

English translation 460

The commentators

מפרשים

English translation 461

(Midrash Shmuel)

(מדרש שמואל)

English translation 462

ask,

פרעגן,

English translation 463

that seemingly this verse has no connection to "everything that the Holy One, blessed be He, created in His world, He created only for His glory"?

אז לכאורה האט דער פסוק קיין קשר ניט מיט "כל מה שברא הקב"ה בעולמו לא בראו אלא לכבודו"?

English translation 464

One of the explanations of this is:

איז איינער פון די ביאורים בזה:

English translation 465

The glory of the Holy One, blessed be He

כבודו של הקב"ה

English translation 466

(for which every created being and occurrence was created)

(צוליב וואס יעדער נברא ומאורע איז באשאפן געווארן)

English translation 467

consists of the fulfillment of Torah and mitzvot.

באשטייט פון קיום התורה ומצוותי'.

English translation 468

That is, the baraita –

ד.ה. אז די ברייתא –

English translation 469

"everything that the Holy One, blessed be He, created in His world, He created only for His glory" –

"כל מה שברא הקב"ה בעולמו לא בראו לכבודו" –

English translation 470

teaches,

לערנט,

English translation 471

that every created being and every occurrence must be utilized by a person for a matter of Torah and mitzvot,

אז יעדן נברא און יעדן מאורע דארף א איך אויסנוצן אויף אן ענין פון תומ"צ,

English translation 472

or "in all your ways know Him"62 and "all your deeds should be for the sake of Heaven"63.

אדער "בכל דרכיך דעהו" 62 און "כל מעשיך יהיו לשם שמים" 63.

English translation 473

And when a Jew utilizes every created being and every occurrence that happens to him for the glory of the Holy One, blessed be He –

און בשעת א איד נוצט אויס יעדן נברא און יעדן מאורע וואס פאסירט מיט אים לכבודו של הקב"ה –

English translation 474

by using it for the study of Torah and fulfillment of mitzvot, etc. –

דורך אויסנוצן דאס אויף לימוד התורה וקיום מצוותי' כו' –

English translation 475

then it is revealed how "Hashem will reign forever and ever". For although this is a thing and occurrence that is seemingly a mundane matter and in a time thousands of years after the giving of the Torah and in a different place,

דעמולט ווערט נתגלה ווי "ה' ימלוך לעולם ועד". ווארום כאטש דאס איז א זאך און מאורע וואס איז לכאורה א דבר טפל און אין א זמן טויזנטער יארן נאך מתן תורה און אין אן אנדער מקום,

English translation 476

nevertheless, one uses this thing and occurrence for the glory of the Holy One, blessed be He –

ואעפ"כ נוצט מען די זאך און מאורע לכבודו של הקב"ה –

English translation 477

this reveals how "Hashem will reign forever and ever".

איז דאס מגלה ווי "ה' ימלוך לעולם ועד".

English translation 478

That is –

דאס הייסט –

English translation 479

Regarding the guests who have come here:

בנוגע צו די אורחים וואס זיינען אהערצו געקומען:

English translation 480

Although their intention in coming here is for a specific matter

אע"פ וואס זייער כוונה מיטן קומען אהער איז צוליב אן ענין מסויים

English translation 481

(relatives,

(קרובים,

English translation 482

money,

געלט,

English translation 483

honor, etc.) –

כבוד וכיו"ב) –

English translation 484

they must know that the inner and true intention in this is,

דארפן זיי וויסן אז די כוונה פנימית ואמיתית בזה איז,

English translation 485

that they should utilize their coming here for the honor of the Holy One, blessed be He,

אז זיי זאלן אויסנוצן זייער קומען אהערצו לכבודו של הקב"ה,

English translation 486

by using it to learn a matter in Torah,

דורך אויסנוצן דאס אויף לערנען אן ענין אין תורה,

English translation 487

fulfill commandments,

מקיים זיין מצוות,

English translation 488

"in all your ways know Him" and "all your deeds should be for the sake of Heaven."

"בכל דרכיך דעהו" און "כל מעשיך יהיו לשם שמים".

English translation 489

What then emerges is that through this one reveals how "Hashem will reign forever and ever" –

וואס דעמולט קומט אויס אז מ'איז דורך דעם מגלה ווי "ה' ימלוך לעולם ועד" –

English translation 490

because although we now live thousands of years after the Holy One, blessed be He, gave Torah and commandments to the Jewish people in the desert at the Giving of the Torah,

ווייל אע"פ אז מ'לעבט איצטער טויזנטער יארן נאכדעם ווי דער אויבערשטער האט געגעבן תומ"צ צו אידן אין מדבר בא מ"ת,

English translation 491

and we find ourselves in an entirely different country, far from the desert where the Giving of the Torah took place –

און מ'געפינט זיך אין אן אנדער מדינה לגמרי ווייט פון דעם מדבר וואו מ"ת איז געווען –

English translation 492

nevertheless, one utilizes and reveals how a created being and an event in the year 5744 is for the honor of the Holy One, blessed be He,

אעפ"כ נוצט מען אויס און מ'איז מגלה ווי א נברא און א מאורע אין שנת ה' אלפים תשד"מ איז לכבודו של הקב"ה,

English translation 493

by using it for the study of Torah and fulfillment of commandments, etc. –

דורך אויסנוצן דאס ללימוד התורה וקיום המצוות כו' –

English translation 494

this reveals that "Hashem will reign forever and ever,"

איז דאס מגלה אז "ה' ימלוך לעולם ועד",

English translation 495

in every time and in every place!

בכל זמן ובכל מקום!

English translation 496

And especially when one finds oneself in the generation of the footsteps of Mashiach,

ובפרט ווען מ'געפינט זיך אין דרא דעקבתא דמשיחא,

English translation 497

which, as its name implies, is the aspect of "heel,"

וואס כשמו איז דאס בחי' עקב,

English translation 498

i.e., one does not see openly –

ד.ה. מ'זעט ניט בגלוי –

English translation 499

neither the head,

ניט דעם ראש,

English translation 500

nor the heart,

ניט דעם לב,

English translation 501

nor the other faculties;

ניט שאר הכחות;

English translation 502

one indeed believes in this –

מ'איז טאקע מאמין בזה –

English translation 503

but one does not see it,

אבער מ'זעט עס ניט,

English translation 504

one sees only the heels,

מ'זעט נאר די עקביים,

English translation 505

the angel of death within man

מלאך המות שבאדם

English translation 506

(as explained in the Discourse of the Baal Shem Tov64),

(כמבואר באדר"נ 64),

English translation 507

and nevertheless one utilizes now all created beings and all events that happen with him for the honor of the Holy One, blessed be He –

ואעפ"כ נוצט מען דעמולט אויס אלע נבראים און אלע מאורעות וואס פאסירן מיט אים לכבודו של הקב"ה –

English translation 508

this is a most sublime revelation of "Hashem will reign forever and ever,"

איז דאס א גילוי הכי נעלה פון "ה' ימלוך לעולם ועד",

English translation 509

even in the aspect of heels,

אפילו אין בחי' עקביים,

English translation 510

where there are no revelations.

וואו ס'זיינען ניטא קיינע גילויים.

English translation 511

And this is the lesson of the current chapter for every Jew,

און דאס איז די הוראה פון היינטיקן פרק פאר כאו"א מישראל,

English translation 512

and especially for the guests.

ובמיוחד פאר די אורחים.

English translation 513

And although this is a lesson from this Shabbat,

ואע"פ אז דאס איז א הוראה פון דעם שבת,

English translation 514

Parshat Re'eh,

פ' ראה,

English translation 515

the eve of Rosh Chodesh Elul –

מבה"ח אלול –

English translation 516

it must, however, have an influence on the entire year,

דארף דאס אבער האבן א השפעה אויף כל השנה כולה,

English translation 517

just as the month of Elul has an influence on the entire year.

אזוי ווי חודש אלול האט א השפעה אויף כל השנה כולה.

English translation 518

And one could elaborate on this,

ויש להאריך בזה,

English translation 519

but "give to the wise and he will become wiser" –

אבער תן לחכם ויחכם עוד –

English translation 520

presumably others will explain it to them at length,

מסתמא וועלן אנדערע זיי דאס מערער מסביר זיין בארוכה,

English translation 521

or they themselves will explain it to themselves at length.

אדער זיי אליין וועלן עס זיך מסביר זיין בארוכה.

English translation 522

In order to connect this more to action –

בכדי דאס נאכמער פארבינדן בנוגע לפועל –

English translation 523

they should now say "L'chaim"

זאלן זיי איצטער זאגן "לחיים"

English translation 524

(there is no joy except with wine),

(אין שמחה אלא ביין),

English translation 525

and "we do not recite song except over wine" –

און אין אומרים שירה אלא היין –

English translation 526

also sing a melody of joy,

אויך זינגען א ניגון של שמחה,

English translation 527

and a melody that was taken with Divine Providence from the nations of the world,

און א ניגון וואס איז גענומען געווארן בהשגח"פ פון אוה"ע,

English translation 528

and a melody that is connected with the national anthem of a country of the nations of the world –

און א ניגון וואס איז פארבונדן מיטן תוקף פון א מדינה פון אוה"ע –

English translation 529

they made the melody for the national anthem,

זיי האבן געמאכט דעם ניגון פאר דעם ניגון המדינה,

English translation 530

even such a country with which the Alter Rebbe was not satisfied –

ביז אזא מדינה וואס דער אלטער רבי איז מיט איר ניט געווען צופרידן –

English translation 531

Nevertheless, "everything that the Holy One, blessed be He, created in His world, He created only for His honor,"

אעפ"כ איז "כל מה שברא הקב"ה בעולמו לא בראו אלא לכבודו",

English translation 532

including also this melody,

כולל אויך דעם ניגון,

English translation 533

they took with Divine Providence the melody and made from it a melody with the words "Ha'adaret veha'emunah l'chai olamim" until "hatehilah vehatiferet l'chai olamim,"

האט מען בהשגח"פ גענומען דעם ניגון און דערפון געמאכט א ניגון מיט די ווערטער "האדרת והאמונה לחי עולמים" ביז "התהלה והתפארת לחי עולמים",

English translation 534

with all the words in between that begin with each of the twenty-two letters of the alphabet,

מיט אלע ווערטער בינתיים וואס הויבן זיך אן מיט יעדן ווארט פון די כ"ב אותיות אין אל"ף בי"ת,

English translation 535

which include all of existence,

וואס זיי זיינען כולל כל המציאות כולה,

English translation 536

as is known that with the twenty-two letters the Holy One, blessed be He, created all of existence,

כידוע אז מיט די כ"ב אותיות האט דער אויבערשטער באשאפן כל המציאות,

English translation 537

which is a simple matter that every believer believes –

וואס דאס איז אן ענין פשוט וואס יעדער מאמין גלויבט –

English translation 538

that "by the word of Hashem the heavens were made, and by the breath of His mouth all their host."65

אז "בדבר ה' שמים נעשו וברוח פיו כל צבאם" 65.

English translation 539

And through this it was revealed that even the melody of the national anthem of the nations of the world is for the honor of the Holy One, blessed be He.

און דורך דעם האט מען מגלה געווען ווי אויך דער ניגון פון תוקף דאוה"ע איז לכבודו של הקב"ה.

English translation 540

And in practice –

ובנוגע לפועל –

English translation 541

they should know that "everything that the Holy One, blessed be He, created in His world, He created only for His honor,"

זאלן זיי וויסן זיין אז "כל מה שברא הקב"ה בעולמו לא בראו אלא לכבודו",

English translation 542

and utilize their coming here for the study of Torah and fulfillment of commandments and "in all your ways know Him" and "all your deeds should be for the sake of Heaven."

און אויסנוצן זייער קומען אהערצו אויף לימוד התורה וקיום המצוות ובכל דרכיך דעהו וכל מעשיך יהיו לשם שמים.

English translation 543

And they –

און זיי –

English translation 544

with what is at their head –

מיט דעם וואס איז בראשם –

English translation 545

should now say L'chaim and sing the melody.

זאלן איצטער זאגן לחיים און זינגען דעם ניגון.

English translation 546

[The aforementioned guests –

[אורחים הנ"ל –

English translation 547

a group that came here from France –

קבוצה שבאו לכאן מצרפת –

English translation 548

said L'chaim. And the Rebbe, may he live for many good years, began to sing "Ha'adaret veha'emunah l'chai olamim."]

אמרו לחיים. וכ"ק אדמו"ר שליט"א התחיל לנגן "האדרת והאמונה לחי עולמים"].

English translation 549

In addition to this matter common to every Shabbat Mevarchim Elul,

נוסף צו דעם ענין השוה בכל שבת מברכים אלול,

English translation 550

there are special matters in this year:

קומען צו ענינים מיוחדים בשנה זו:

English translation 551

This year is a leap year. And standing in proximity to the twentieth of Menachem Av –

שנה זו איז א שנה מעוברת. און שטייענדיק בסמיכות צו כ"ף מנחם-אב –

English translation 552

one also wishes to connect it with forty years

וויל מען עס אויך מקשר זיין מיט ארבעים שנה

English translation 553

(since the passing of the father).

(להסתלקות פון דעם טאטן).

English translation 554

The content of the concept of a leap year is –

דער תוכן הענין פון א שנה מעוברת איז –

English translation 555

the unification of the sun and the moon:

יחוד שימשא וסיהרא:

English translation 556

Just as the festivals

אזוי ווי די מועדים

English translation 557

(whose determination is on the days of the month,

(וואס קביעותם איז בימי החודש,

English translation 558

according to the lunar calculation)

לויט חשבון הלבנה)

English translation 559

must occur in their season,

דארפן אויסקומען בתקופתם,

English translation 560

the festival of Passover must be "in the month of spring"66 etc.,

חג הפסח דארף זיין "בחודש האביב" 66 כו',

English translation 561

and there is a difference between the solar year and the lunar year

און ס'איז דא א חילוק צווישן שנת החמה ושנת הלבנה

English translation 562

(the lunar year is shorter than the solar year) –

(שנת הלבנה איז ווייניקער ווי שנת החמה) –

English translation 563

therefore a leap year is made,

דעריבער מאכט מען א שנה מעוברת,

English translation 564

a month is added to the lunar months,

מ'גיט צו א חודש בחדשי הלבנה,

English translation 565

and through this it is balanced –

און דורך דעם גלייכט זיך אויס –

English translation 566

over the course of nineteen years –

במשך פון ניינצן יאר –

English translation 567

the lunar year with the solar year.

שנת הלבנה מיט שנת החמה.

English translation 568

According to the epoch of Shmuel67 a difference remains between the solar year and the lunar year

לויט תקופת שמואל 67 בלייבט א חילוק צווישן שנת החמה ושנת הלבנה

English translation 569

(at the end of the nineteenth year)

(בסוף שנה הי"ט)

English translation 570

of one hour and 845 parts. And according to halachah this is indeed not a difference,

מיט א שעה ותפ"ה חלקים. וואס ע"פ הלכה איז דאס טאקע ניט קיין חילוק,

English translation 571

but in practice it is a difference,

אבער בפועל איז דאס א חילוק,

English translation 572

and eventually the hours accumulate68.

און סוף סוף קלייבן זיך אן די שעות 68.

English translation 573

But according to the epoch of Rav Adda, "you will not find any addition in the nineteen-year cycle at all"69.

אבער לויט תקופת רב אדא איז "לא תמצא תוספות במחזור של י"ט שנה כלל" 69.

English translation 574

That is, that also in reality there is a true unification of the sun and the moon,

ד.ה. אז אויך במציאות ווערט אן אמת'ער יחוד פון שימשא וסיהרא,

English translation 575

so that they both become completely equal.

אז זיי ווערן ביידע אינגאנצן גלייך.

English translation 576

From this the lesson of a leap year is understood:

דערפון איז מובן דער לימוד פון א שנה מעוברת:

English translation 577

Also for the time when it will be revealed that "the light of the moon shall be as the light of the sun"70 –

אויך פאר דעם זמן וואס עס וועט זיין בגלוי "והי' אור הלבנה כאור החמה" 70 –

English translation 578

the Jews effect through their service

טוען אויף אידן ע"י עבודתם

English translation 579

(in a leap year)

(בשנה מעוברת)

English translation 580

the unification of the sun and the moon,

יחוד שימשא וסיהרא,

English translation 581

making the moon equal to the sun,

משווה זיין די לבנה מיט דער חמה,

English translation 582

so that the receiver

אז דער מקבל

English translation 583

(moon)

(לבנה)

English translation 584

shall be on the level of the influencer

זאל זיין בדרגת המשפיע

English translation 585

(sun),

(שמש),

English translation 586

until in the physicality of the world there is no difference between them.

ביז אז בגשמיות העולם איז צווישן זיי ניטא קיין חילוק.

English translation 587

In this matter of equalizing the moon and the sun –

אין דעם ענין פון אויסגלייכן לבנה וחמה –

English translation 588

explanation is needed:

צריך ביאור:

English translation 589

Regarding the future it is stated, "And the light of the moon shall be as the light of the sun, and the light of the sun shall be sevenfold, as the light of seven days." According to this, it seemingly follows that the light of the moon will never be as the light of the sun,

אויף לע"ל שטייט "והי' אור הלבנה כאור החמה ואור החמה יהי' שבעתים כאור שבעת הימים". וואס לפי"ז קומט לכאורה אויס אז אור הלבנה וועט קיינמאל ניט זיין כאור החמה,

English translation 590

because also in the future when "the light of the moon shall be as the light of the sun," the light of the sun will be even greater –

ווייל אויך לע"ל ווען "והי' אור הלבנה כאור החמה" וועט אור החמה זיין נאך גרעסער –

English translation 591

"sevenfold, as the light of seven days."

"שבעתים כאור שבעת הימים".

English translation 592

Indeed, before the sin of the Tree of Knowledge, the light of the moon was like the light of the sun,

אמת טאקע לפני חטא עץ הדעת איז אור הלבנה געווען אזוי ווי אור החמה,

English translation 593

as it is written71, "And God made the two great luminaries" –

כמ"ש 71 "ויעש אלקים את שני המאורות הגדולים" –

English translation 594

but after the sin and the diminution of the moon, the moon became "the small luminary"72,

אבער לאחרי החטא ומיעוט הירח איז די לבנה געווארן "מאור הקטן 72,

English translation 595

and also in the future it will not be as the light of the sun:

און אויך לע"ל וועט עס ניט זיין כאור החמה:

English translation 596

Either the light of the moon will be greater than the light of the sun,

אדער אור הלבנה וועט זיין גרעסער פאר אור החמה,

English translation 597

as it is written73, "A woman of valor is the crown of her husband"74;

כמ"ש 73 "אשת חיל עטרת בעלה" 74;

English translation 598

or according to the language of the verse –

אדער בלשון הפסוק –

English translation 599

"And the light of the moon shall be as the light of the sun." But "the light of the sun shall be sevenfold, as the light of seven days,"

"והי' אור הלבנה כאור החמה". אבער "אור החמה יהי' שבעתים כאור שבעת הימים",

English translation 600

greater than the light of the moon;

גרעסער פאר אור הלבנה;

English translation 601

But seemingly there will not be a unification of the sun and the moon in a manner that the light of the moon and the light of the sun will be on the same level –

אבער לכאורה וועט ניט זיין יחוד שימשא וסיהרא באופן אז אור הלבנה און אור החמה וועלן זיין באותה דרגא –

English translation 602

so how does the aforementioned lesson from a leap year fit?

איז ווי פאסט דער לימוד הנ"ל פון שנה מעוברת?

English translation 603

The explanation of this is –

איז דער ביאור בזה –

English translation 604

in the manner that we find regarding a baal teshuvah:

ע"ד ווי מ'געפינט בנוגע צו א בעל תשובה:

English translation 605

The Gemara75 says that,

די גמרא 75 זאגט אז,

English translation 606

if one betroths a woman "on condition that I am righteous, even if he is completely wicked, she is betrothed, for perhaps he contemplated teshuvah in his mind."

אז איינער איז מקדש אן אשה "על מנת שאני צדיק אפילו רשע גמור מקודשת שמא הרהר תשובה בדעתו".

English translation 607

They ask on this76:

פרעגט מען דערויף 76:

English translation 608

The law is,

דער דין איז,

English translation 609

that also when "he misled to a betterment",

אז אויך ווען "הטעה לשבח",

English translation 610

for example –

לדוגמא –

English translation 611

a monetary betterment,

שבח ממון,

English translation 612

that he betroths a woman "on condition that I am poor and he is found to be rich" –

אז ער איז מקדש אן אשה "ע"מ שאני עני ונמצא עשיר" –

English translation 613

she is not betrothed77,

איז אינה מקדושת 77,

English translation 614

because we do not say that a rich person includes the two hundred maneh of a poor person,

ווייל מ'זאגט ניט אז אן עשיר יש בכלל מאתיים מנה פון אן עני,

English translation 615

rather he may have a deficiency. Because from the woman's perspective it may mean that she needs to have more obligation towards him etc.

נאר ער קען האבן א חסרון. ווייל מצד האשה קען עס מיינען אז זי דארף צו אים האבן מער התחייבות כו'.

English translation 616

And accordingly:

ולפי"ז:

English translation 617

Also betrothal "on condition that I am righteous" should not have been a valid betrothal "for perhaps he contemplated teshuvah in his mind" –

אויך קידושין "על מנת שאני צדיק" האט ניט געדארפט זיין קיין קידושין "שמא הרהר תשובה בדעתו" –

English translation 618

because then he becomes a baal teshuvah,

ווייל דעמולט ווערט ער א בעל תשובה,

English translation 619

and a baal teshuvah is higher than a righteous person,

און א בע"ת איז העכער פון א צדיק,

English translation 620

and as our Rabbis, of blessed memory, said78, "In the place where baalei teshuvah stand, even completely righteous individuals cannot stand" –

וכמרז"ל 78 במקום שבעלי תשובה אין צדיקים גמורים יכולין לעמוד –

English translation 621

this is "misleading to a betterment",

איז דאס "הטעה לשבח",

English translation 622

and it could be that the woman only agreed to betrothal with a "completely righteous person",

און עס קען זיי אז די אשה האט נאר מסכים געווען אויף קידושין מיט א "צדיק גמור",

English translation 623

but not with a baal teshuvah who is higher than that?!

אבער ניט מיט א בע"ת וואס איז העכער דערפון?!

English translation 624

One of the explanations of this79 is:

איז איינער פון די ביאורים בזה 79:

English translation 625

The order in all matters is from the light to the heavy. It is not the meaning that when a wicked person "contemplated teshuvah" he immediately becomes a baal teshuvah on a level where completely righteous individuals cannot stand,

דער סדר אין אלע ענינים איז מן הקל אל הכבד. ס'איז ניט דער פשט אז ווען א רשע "הרהר תשובה" ווערט ער גלייך א בעל תשובה בדרגא שאין צדיקים גמורים יכולים לעמוד שם,

English translation 626

rather this proceeds with an order from the light to the heavy:

נאר דאס גייט מיט א סדר מן אל הקל אל הכבד:

English translation 627

First he ceases to be wicked,

ערשטנס ווערט ער אויס רשע,

English translation 628

and becomes on the level of the righteous,

און ווערט בדרגת הצדיק,

English translation 629

and afterwards he reaches a more elevated level –

און דערנאך קומט ער צו א דרגא נעלית יותר –

English translation 630

a baal teshuvah who is in the place where baalei teshuvah stand, where completely righteous individuals cannot stand.

א בע"ת וואס במקום שבע"ת עומדין אין צדיקים גמורים יכולין לעמוד.

English translation 631

Indeed, teshuvah is in one hour and in one moment80,

אמת טאקע אז תשובה איז בשעתא חדא וברגעא חדא 80,

English translation 632

that is, that in one hour and in one moment he can become a complete baal teshuvah

ד.ה. אז בשעתא חדא וברגעא חדא קען ער ווערן א בע"ת גמור

English translation 633

(which is higher than a righteous person);

(וואס איז העכער פאר א צדיק);

English translation 634

but even in that one hour and one moment there are two points:

אבער אפילו אין דער שעתא חדא ורגעא חדא זיינען דא צוויי נקודות:

English translation 635

The first point –

די ערשטע נקודה –

English translation 636

that he ceases to be wicked and becomes like a completely righteous person,

אז ער ווערט אויס רשע און ווערט אזוי ווי א צדיק גמור,

English translation 637

and afterwards the second point –

און דערנאך די צווייטע נקודה –

English translation 638

a baal teshuvah who is above a completely righteous person.

א בע"ת שלמעלה מצדיק גמור.

English translation 639

Regarding what the Rambam writes81 concerning the nullification of fasts in the future –

ע"ד ווי דער רמב"ם שרייבט 81 בנוגע צו ביטול התעניות לע"ל –

English translation 640

that this will not be all at once,

אז דאס וועט זיין ניט בבת אחת,

English translation 641

but rather from the light to the heavy

נאר מן הקל אל הכבד

English translation 642

(indeed in one moment,

(טאקע בשעתא חדא,

English translation 643

but two points within this itself)82:

אבער צוויי נקודות בזה גופא) 82:

English translation 644

first "all these fasts are destined to be nullified in the days of Mashiach",

פריער "כל הצומות האלו עתידים ליבטל לימות המשיח",

English translation 645

like ordinary days,

אזוי ווי ימים סתם,

English translation 646

and then a second point –

און דערנאך א צווייטע נקודה –

English translation 647

"and moreover they are destined to become a festival and days of joy and gladness",

"ולא עוד אלא שהם עתידים להיות יום טוב וימי ששון ושמחה",

English translation 648

higher than ordinary days

העכער ווי ימים סתם

English translation 649

(similar to a baal teshuvah who is above the level of a tzaddik).

(בדוגמא ווי בע"ת שלמעלה מדרגת צדיק).

English translation 650

And since by virtue of the fact that "he contemplated teshuvah in his mind" at that moment that he sanctified her, he

און וויבאלד אז מצד דעם "הרהר תשובה בדעתו" איז ברגע זה וואס ער האט איר מקדש געווען איז ער

English translation 651

(previously)

(פריער)

English translation 652

became a complete tzaddik

געווארן א צדיק גמור

English translation 653

(and not immediately a baal teshuvah) –

(און ניט גלייך בבת אחת א בעל תשובה) –

English translation 654

she is betrothed,

איז זי מקודשת,

English translation 655

because on this condition

ווייל על מנת זה

English translation 656

(that "I am a complete tzaddik")

(אז "אני צדיק גמור")

English translation 657

the betrothal was made.

איז געווען די קידושין.

English translation 658

Regarding this, it can be explained that the matter of "and the light of the moon shall be as the light of the sun, and the light of the sun shall be sevenfold, as the light of the seven days" will not be in one point,

עד"ז יש לבאר אז דער ענין פון "והי' אור הלבנה כאור החמה ואור החמה יהי' שבעתים כאור שבעת הימים" וועט ניט זייך בנקודה אחת,

English translation 659

but with an order from the light to the heavy,

נאר מיט א סדר מן הקל אל הכבד,

English translation 660

two points:

צוויי נקודות:

English translation 661

First there will be "the light of the moon as the light of the sun",

פריער וועט זיין "אור הלבנה כאור החמה",

English translation 662

as before the diminution of the moon

ווי קודם מיעוט הירח

English translation 663

(before the sin).

(קודם החטא).

English translation 664

Afterwards the light of the sun will become "sevenfold as the light of the seven days",

דערנאך וועט אור החמה ווערן "שבעתים כאור שבעת הימים",

English translation 665

greater than the light of the moon

גרעסער פאר אור הלבנה

English translation 666

(or "a woman of valor is the crown of her husband",

(אדער "אשת חיל עטרת בעלה",

English translation 667

the light of the moon higher than the light of the sun).

אור הלבנה העכער פאר אור החמה).

English translation 668

And based on this, the lesson of a leap year is understood –

ועפ"ז איז מובן דער לימוד פון שנה מעוברת –

English translation 669

the first point –

די ערשטע נקודה –

English translation 670

to equalize the light of the moon and the light of the sun,

צו אויסגלייכן אור הלבנה ואור החמה,

English translation 671

that the recipient should be on the level of the bestower. And afterwards further elevations are certainly applicable in this.

אז דער מקבל זאל זיין בדרגת משפיע. און דערנאך איז זיכער שייך נאך עליות בזה.

English translation 672

One should connect this matter of a leap year –

יש לקשר דעם ענין פון שנה מעוברת –

English translation 673

to raise and equalize the recipient so that he stands on the level of the bestower –

אויפהויבן און אויסגלייכן דעם מקבל ער זאל שטיין בדרגת המשפיע –

English translation 674

with the aforementioned baraitha at the conclusion of today's chapter "Everything that the Holy One, blessed be He, created in His world, He created only for His glory, as it is said, 'Everyone who is called by My name and for My glory I created him, I formed him, indeed I made him,'

מיט דער ברייתא הנ"ל בסיום פון היינטיקן פרק "כל מה שברא הקב"ה בעולמו לא בראו אלא לכבודו שנאמר כל הנקרא בשמי ולכבודי בראתיו יצרתיו אף עשיתיו,

English translation 675

and it says, 'Hashem shall reign forever and ever'":

ואומר ה' ימלוך לעולם ועד":

English translation 676

It can be said that this baraitha speaks about two levels,

יש לומר אז די ברייתא רעדט וועגן צוויי דרגות,

English translation 677

one higher than the other,

זו למעלה מזו,

English translation 678

and these are the two proofs from the verses:

און דאס זיינען די צוויי ראיות פון די פסוקים:

English translation 679

First, the mishnah says that every creature was created for the glory of the Holy One, blessed be He

ערשטנס זאגט די משנה אז יעדער נברא איז באשאפן געווארן לכבודו של הקב"ה

English translation 680

(with the proof from the verse "Everyone who is called by My name etc.").

(מיט די ראי' פון פסוק "כל הנקרא בשמי וגו'").

English translation 681

And it is simply understood that the matter of honor adds to the one being honored,

ומובן בפשטות אז דער ענין פון כיבוד איז מוסיף אין דעם וועמען מ'איז מכבד,

English translation 682

because if it adds nothing,

ווייל אויב עס גיט גארניט צו,

English translation 683

it is not understandable why the Most High created all creatures for His glory. In other words, this means –

איז ניט פארשטאנדיק פארוואס דער אויבערשטער האט באשאפן אלע נבראים לכבודו. וואס אין אנדערע ווערטער מיינט עס –

English translation 684

that the recipients

אז די מקבלים

English translation 685

(all creatures –

(אלע נבראים –

English translation 686

"everything that the Holy One, blessed be He, created in His world")

"כל מה שברא הקב"ה הקב"ה בעולמו")

English translation 687

add to the bestower by honoring him.

זיינען מוסיף אין דעם משפיע דורך אים מכבד זיין.

English translation 688

But this does not mean that the recipients are on the level of the bestower. Rather, they are still like two separate things,

אבער דאס מיינט ניט אז די מקבלים זיינען בדרגת המשפיע. נאר זיי זיינען נאך אלץ ווי צוויי באזונדערע זאכן,

English translation 689

only the recipients honor the bestower.

נאר די מקבלים זיינען מכבד דעם משפיע.

English translation 690

Afterwards, the baraitha adds another proof –

דערנאך איז די ברייתא מוסיף נאך א ראי' –

English translation 691

"Hashem shall reign forever and ever".

"ה' ימלוך לעולם ועד".

English translation 692

That is, the matter that the creatures were created for the glory of the Holy One, blessed be He, is connected with the matter of the kingship of the Most High over "everything that the Holy One, blessed be He, created in His world". And from the perspective of the matter of kingship, there are not two points,

ד.ה. אז דער ענין וואס די נבראים זיינען באשאפן געווארן לכבודו של הקב"ה איז פארבונדן מיטן ענין המלוכה פון דעם אויבערשטן אויף "כל מה שברא הקב"ה בעולמו". און מצד ענין המלוכה זיינען ניטא צוויי נקודות,

English translation 693

but everything is one point –

נאר אלץ איז איין נקודה –

English translation 694

the people become on the level of the king

דער עם ווערט בדרגת המלך

English translation 695

(recipient on the level of the bestower),

(מקבל בדרגת המשפיע),

English translation 696

as per the ruling of the Rambam in the halachah83 that the king is "his heart is the heart of the entire congregation of Israel",

כפס"ד הרמב"ם בהלכה 83 אז דער מלך איז "לבו הוא לב כל קהל ישראל",

English translation 697

and in the language of Rashi84 "the nasi is everything",

ובלשון רש"י 84 "הנשיא הוא הכל",

English translation 698

and therefore the verse can say regarding the same matter –

און דערפאר קען דער פסוק זאגן אויף דעם זעלבן ענין –

English translation 699

"Moshe"

"משה"

English translation 700

("And Moshe sent messengers")

("וישלח משה מלאכים")

English translation 701

85 and86 "Israel"

85 און 86 "ישראל"

English translation 702

("And Israel sent messengers"),

("וישלח ישראל מלאכים"),

English translation 703

because "Moshe is Israel and Israel is Moshe etc."

ווייל "משה הוא ישראל וישראל הם משה כו'".

English translation 704

Similar to the aforementioned lesson of a leap year –

בדוגמא ווי דער לימוד הנ"ל פון שנה מעוברת –

English translation 705

that the moon

אז די לבנה

English translation 706

(recipient)

(מקבל)

English translation 707

stands on the level of the bestower

שטייט בדרגת המשפיע

English translation 708

(sun).

(שמש).

English translation 709

And one should also connect this with the matter of forty years –

ויש לקשר זה אויך מיטן ענין פון ארבעים שנה –

English translation 710

"forty years I was wearied with that generation"87 –

"ארבעים שנה אקוט בדור" 87 –

English translation 711

as discussed in the farbrengen of the previous Shabbos88:

ווי גערעדט בהתוועדות שלפנ"ז 88:

English translation 712

From this verse the Gemara in Sanhedrin88 learns that "the days of Mashiach are forty years".

פון דעם פסוק לערנט אפ די גמרא אין סנהדרין *88 אז "ימות המשיח ארבעים שנה".

English translation 713

Rashi comments on this:

זאגט אויף דעם רש"י:

English translation 714

"The simple meaning of the verse

"פשטי' דקרא

English translation 715

("forty years I was wearied with that generation")

("ארבעים שנה אקוט בדור")

English translation 716

is indeed regarding the generation of the wilderness,

מיהא גבי מתי מדבר,

English translation 717

but since it is written 'I was wearied' it implies that he was also prophesying about the future",

אבל מדכתיב אקוט משמע אף להבא הי' מתנבא",

English translation 718

as Rashi says earlier:

ווי רש"י זאגט לפנ"ז:

English translation 719

"I was wearied with that generation –

"אקוט בדור –

English translation 720

I will take Israel and reign over them,

אקח ישראל ואמלון עליהם,

English translation 721

like 'I will take' etc."

כמו נקטי' כו'".

English translation 722

Afterwards, however, the Maharsha comes and after he brings Rashi's explanation that "the simple meaning of the verse is indeed regarding the generation of the wilderness" and that in addition there is another explanation that "he was also prophesying about the future",

דערנאך קומט אבער דער מהרש"א און לאחרי ווי ער ברענגט פרש"י אז "פשטי' דקרא מיהא גבי מתי מדבר" און אז דערצו איז דא נאך א פירוש אז "אף להבא הי' מתנבא",

English translation 723

he explains:

איז ער מפרש:

English translation 724

"And it appears to me that the verse speaks of Mashiach, as it is written above it89 'Today, if you would but hearken to His voice etc.'"

"ול"נ דקרא איירי במשיח דכתיב לעיל מיני' 89 היום אם בקולו תשמעו וגו'".

English translation 725

According to Rashi, there are two interpretations in the verse –

ד.ה. אז לויט פרש"י זיינען דא צוויי פירושים אין פסוק –

English translation 726

The simple interpretation that it speaks about the generation of the wilderness,

פירוש הפשוט אז דאס רעדט זיך וועגן מתי מדבר,

English translation 727

and also about Mashiach. According to the explanation of the Maharsha, it speaks primarily only about one interpretation –

און אויך וועגן משיח. לויטן פי' מהרש"א רעדט זיך דאס לכתחילה נאר וועגן איין פירוש –

English translation 728

about Mashiach.

וועגן משיח.

English translation 729

One sees thereby the aforementioned point

זעט מען דערביי די נקודה הנ"ל

English translation 730

(regarding a leap year and the conclusion of Pirkei Avos)

(בנוגע צו שנה מעוברת און סיום פרקי אבות)

English translation 731

how one goes from the light to the heavy,

ווי מ'גייט מן הקל אל הכבד,

English translation 732

and one begins with a lower level,

און מ'הויבט אן מיט א דרגא נמוכה יותר,

English translation 733

and then one reaches the ultimate perfection:

און דערנאך קומט מען צו תכלית השלימות:

English translation 734

The order of study is not that one begins to study Gemara with Maharsha,

דער סדר הלימוד איז ניט אז מ'הויבט אן לערנען גמרא מיט מהרש"א,

English translation 735

rather first one studies Gemara with Rashi

נאר פריער לערנט מען גמרא מיט רש"י

English translation 736

[and in truth one begins even earlier studying the verse in Tehillim with Rashi on the verse,

[און באמת הויבט מען נאך אן פריער לערנען דעם פסוק אין תהלים מיט פרש"י עה"פ,

English translation 737

and then the Gemara with Rashi],

און דערנאך די גמרא מיט רש"י],

English translation 738

and only then does one study the Maharsha.

און ערשט דערנאך לערנט מען דעם מהרש"א.

English translation 739

And particularly in this matter –

ובפרט בענין זה –

English translation 740

where one has no choice,

ואו מ'האט קיין ברירה ניט,

English translation 741

because the Maharsha builds upon Rashi!

ווייל דער מהרש"א שטעלט זיך אויף רש"י!

English translation 742

One sees here the order from the light to the heavy:

זעט מען דא דעם סדר מן הקל אל הכבד:

English translation 743

First one studies the matter of "forty years I was wearied with that generation" with Rashi in Gemara,

פריער לערנט מען דעם ענין פון "ארבעים שנה אקוט בדור" מיט רש"י אין גמרא,

English translation 744

that "the simple meaning of the verse, however, is regarding the generation of the wilderness",

אז "פשטי' דקרא מיהא גבי מתי מדבר",

English translation 745

and in addition there is a higher interpretation –

און דערצו איז דא נאך א העכערער פירוש –

English translation 746

that it speaks about the forty years of the days of Mashiach

אז דאס רעדט זיך וועגן ארבעים שנה דימות המשיח

English translation 747

("also for the future he prophesied").

("אף להבא הי' מתנבא").

English translation 748

Then one studies Maharsha –

דערנאך לערנט מען מהרש"א –

English translation 749

who reveals the "wine of Torah" from Rashi,

וואס ער איז מגלה "יינה של תורה" פון פרש"י,

English translation 750

and certainly from Gemara –

ועאכו"כ פון גמרא –

English translation 751

and it is known that "all the compositions that were until the Maharsha and including him were with Ruach HaKodesh etc."90

וכידוע אז "כל החיבורים שהיו עד המהרש"א ועד בכלל היו ברוה"ק כו'" 90

English translation 752

(similar to what the Rebbe (the Rebbe Rashab) writes91) –

(ע"ד ווי דער רבי (מהורש"ב) נ"ע שרייבט 91) –

English translation 753

and he reveals an even higher interpretation,

און ער איז מגלה נאך א העכערן פירוש,

English translation 754

that it speaks primarily about the forty years of the days of Mashiach.

אז דאס רעדט זיך מלכתחילה וועגן די ארבעים שנה דימות המשיח.

English translation 755

And one can connect this also with the beginning of today's chapter –

ויש לקשר זה אויך מיט דער התחלה פון היינטיקן פרק –

English translation 756

"The Sages taught in the language of the Mishnah etc.",

"שנו חכמים בלשון המשנה כו'",

English translation 757

and as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 758

In addition, there is also a lesson and instruction from today's portion –

דערצו איז אויך דא א לימוד והוראה פון היינטיקער פרשה –

English translation 759

the portion of "See, I am placing before you today a blessing" –

פ' ראה אנכי נותן לפניכם היום ברכה –

English translation 760

which is also in the manner of the above

וואס איז אויך ע"ד הנ"ל

English translation 761

(that one must effect that the recipient become in the level of an influencer):

(אז מ'דארף פועל'ן אז דער מקבל זאל ווערן בדרגת משפיע):

English translation 762

When one influences other Jews in matters of Judaism –

בשעת מ'איז משפיע אויף אנדערע אידן בענינים פון אידישקייט –

English translation 763

it is not sufficient to do it as a one-time thing,

איז ניט מספיק אז מ'זאל עס טאן ווי אן איין-מאליקע זאך,

English translation 764

that one speaks with that person and then moves on –

אז מ'רעדט מיט יענעם און דערנאך גייט מען ווייטער –

English translation 765

rather one must effect upon the recipient the matter of "see",

נאר מ'דארף פועל'ן אויפן מקבל דעם ענין פון "ראה",

English translation 766

that it should be ingrained in him and become a part of his very being until the ultimate actualization of sight,

אז דאס זאל זיך ביי אים אפלייגן און ווערן א חלק פון מציאותו ביז בתכלית ההתאמתות פון ראי',

English translation 767

and in a manner of "giving" –

און אין אן אופן פון "נותן" –

English translation 768

"Whoever gives with a generous eye gives",

"כל הנותן בעין יפה נותן",

English translation 769

and "before you" –

און "לפניכם" –

English translation 770

to your innerness,

לפנימיותכם,

English translation 771

an inner influence,

א השפעה פנימית,

English translation 772

not a one-time thing.

ניט קיין איין- מאליקע זאך.

English translation 773

And this is an instruction regarding the dissemination of Judaism in general,

וואס דאס איז א הוראה בנוגע צו הפצת היהדות בכלל,

English translation 774

and particularly regarding involvement in the campaigns. For example, the Tefillin campaign –

ובמיוחד בנוגע צו דער התעסקות אין די מבצעים. לדוגמא מבצע תפילין –

English translation 775

concerning which the entire Torah is compared to tefillin92:

וואס הוקשה כל התורה כולה לתפילין 92:

English translation 776

It is not sufficient to effect upon someone that he put on tefillin once,

ס'איז ניט מספיק אז מ'זאל פועל'ן אויף איינעם ער זאל לייגן תפילין איין מאל,

English translation 777

rather one must effect upon him in an inner manner –

נאר מ'דארף אויף אים פועל'ן באופן פנימי –

English translation 778

that it should be ingrained in him in a manner of "see",

אז דאס זאל זיך ביי אים אפלייגן באופן פון "ראה",

English translation 779

consequently he will put on tefillin every morning.

במילא וועט ער לייגן תפילין בכל בוקר.

English translation 780

And so too regarding the Chinuch campaign –

עד"ז בנוגע צו מבצע חינוך –

English translation 781

both education itself,

סיי חינוך עצמו,

English translation 782

of men, women, and children,

פון אנשים נשים וטף,

English translation 783

and also regarding those who have a connection to educating others –

און סיי בנוגע צו די וואס האבן א שייכות צו חינוך אחרים –

English translation 784

that the education should be in an inner manner.

אז דער חינוך זאל זיין באופן פנימי.

English translation 785

And so too regarding the rest of the campaigns,

ועד"ז בנוגע צו שאר המבצעים,

English translation 786

beginning with the general campaigns

אנהויבנדיק פון די מבצעים כלליים

English translation 787

(even in relation to the principles of the other campaigns):

(אפילו ביחס צו די כללים פון די אנדערע מבצעים):

English translation 788

Love of Israel until in a manner of the unity of Israel,

אהבת ישראל ביז באופן פון אחדות ישראל,

English translation 789

education of oneself and education of others. And from this it descends into the Torah campaign,

חינוך עצמו וחינוך הזולת. און דערפון קומט עס אראפ אין מבצע תורה,

English translation 790

Tefillin

תפילין

English translation 791

(as above),

(כנ"ל),

English translation 792

Mezuzah,

מזוזה,

English translation 793

Tzedakah,

צדקה,

English translation 794

A home full of books –

בית מלא ספרים –

English translation 795

Yavneh and its sages,

יבנה וחכמי',

English translation 796

And the three campaigns that were designated especially for the daughters and women of Israel –

און די דריי מבצעים וואס זיינען אפגעגעבן געווארן במיוחד צו בנות ונשי ישראל –

English translation 797

Whose virtue is emphasized on the Fifteenth of Av,

וואס מעלתם איז מודגש בחמשה עשר באב,

English translation 798

which now comes from Shabbos the twentieth of Menachem Av when there was the "Vayechulu"93 of the Fifteenth of Av –

וואס איצטער קומט מען פון שבת כ"ף מנחם-אב ווען ס'איז געווען דער "ויכולו" 93 פון חמשה עשר באב –

English translation 799

as the Mishnah94 says

ווי די משנה 94 זאגט

English translation 800

(in the Gemara more details are related,

(אין גמרא ווערן דערציילט מער פרטים,

English translation 801

but in the Mishnah it is stated in a general manner so that no error is possible regarding it95]:

אבער אין משנה שטייט עס בכללות באופן אז ס'איז ניט שייך בזה קיין טעות 95]:

English translation 802

On the Fifteenth of Av etc. "the daughters of Jerusalem would go out and dance in the vineyards etc.",

בחמשה עשר באב כו' "בנות ירולשים יוצאות וחולות בכרמים כו'",

English translation 803

as it is written96 "Go forth and see, O daughters of Zion etc.",

כמ"ש 96 "צאינה וראינה בנות ציון גו'",

English translation 804

and it is known the explanation of this and the story about this with the Alter Rebbe97,

וכידוע דער פירוש בזה און די מעשה בזה מיטן אלטן רבי'ן 97,

English translation 805

that "Go forth and see" means that one goes out of the vessels etc.

אז "צאינה וראינה" מיינט אז מ'גייט ארויס פון די כלים וכו'.

English translation 806

"And what would they say? Young man, lift your eyes and see what you choose for yourself. Do not set your eyes on beauty, set your eyes on family,

"ומה היו אומרות בחור שא נא עיניך וראה מה אתה בורר לך אל תתן עיניך בנוי תן עיניך במשפחה,

English translation 807

Charm is deceitful and beauty is vain, a woman who fears Hashem, she shall be praised98,

שקר החן והבל היופי אשה יראת ה' היא תתהלל 98,

English translation 808

and it says99 Give her of the fruit of her hands, and let her works praise her in the gates",

ואומר 99 תנו לה מפרי ידי' ויהללוה בשערים מעשי'",

English translation 809

meaning that only the will of Hashem matters to her,

ד.ה. אז זיי איז נוגע נאר רצון ה',

English translation 810

and through this itself they receive their reward –

און עי"ז עצמו באקומען זיי זייער שכר –

English translation 811

"the reward of a mitzvah is a mitzvah".

"שכר מצוה מצוה".

English translation 812

The three matters that were specifically given to Jewish women and daughters

די דריי ענינים וואס זיינען ספעציעל אפגעגעבן געווארן לבנות ונשי ישראל –

English translation 813

whose acronym is "Chana"

וואס ר"ת שלהם איז "חנה"

English translation 814

(as it states in the sefarim100) –

(ווי עס שטייט אין ספרים 100) –

English translation 815

the candles of Shabbos and Yom Tov,

נרות שבת קודש ויו"ט,

English translation 816

the kashrus of eating and drinking, and family purity.

כשרות האכילה ושתי' און טהרת המשפחה.

English translation 817

And in order that there be even more vessel for all these matters –

ובכדי עס זאל זיין נאכמער כלי אויף די אלע ענינים –

English translation 818

every Jew must also have a letter in one of the general Sifrei Torah,

דארף יעדער איך אויך האבן אן אות אין איינער פון די ספרי תורה הכלליים,

English translation 819

"Your people who are found written in the book"101,

"עמך הנמצא כתוב בספר" 101,

English translation 820

as it also states in Pirkei Avos102 "and all your deeds are written in a book".

ווי עס שטייט אויך אין פרקי אבות 102 "וכל מעשיך בספר נכתבים".

English translation 821

And in order to know how to do all these matters,

און בכדי צו וויסן ווי מ'דארף טאן די אלע ענינים,

English translation 822

the part of pilpul in Torah is not sufficient,

איז ניט מספיק דער חלק השקו"ט שבתורה,

English translation 823

even though "these and those are words of the living G-d"103,

כאטש אז "אלו ואלו דברי אלקים חיים" 103,

English translation 824

rather for this one needs halachah –

נאר אויף דעם דארף מען האבן הלכה –

English translation 825

"and it shall be that the halachah follows him"104 –

"והוי' עמו שהלכה כמותו" 104 –

English translation 826

"the word of Hashem, this is halachah"105 –

"דבר ה' זו הלכה" 105 –

English translation 827

the study of the Rambam's book which consists of "halachos, halachos".

לימוד ספר הרמב"ם וואס באשטייט פון "הלכות הלכות".

English translation 828

And may it be His will that this be a close preparation for "the word of Hashem, this is the end"

ויה"ר אז דאס זאל זיין א הכנה קרובה צו "דבר ה' זה הקץ"

English translation 829

(as the Gemara says in continuation of "the word of Hashem, this is halachah" in Maseches Shabbos),

(ווי די גמרא זאגט בהמשך צו "דבר ה' זו הלכה" במס' שבת),

English translation 830

with the coming of Mashiach Tzidkeinu,

בביאת משיח צדקנו,

English translation 831

who also begins with a mem

וואס אויך משיח הויבט זיך אן מיט א מ"ם

English translation 832

(forty),

(ארבעים),

English translation 833

and the first redeemer is the final redeemer106 –

און גואל ראשון הוא גואל אחרון 106 –

English translation 834

Moshe Rabbeinu –

משה רבינו –

English translation 835

also begins with a mem,

הויבט זיך אויך אן מיט א מ"ם,

English translation 836

And the true and complete redemption through Mashiach Tzidkeinu

און די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו

English translation 837

(the first redeemer is the final redeemer)

(גואל ראשון הוא גואל אחרון)

English translation 838

will be drawn down through the entire order of Hishtalshelus,

וועט נמשך ווערן דורך גאנץ סדר השתלשלות,

English translation 839

which consists in general of four levels,

וואס באשטייט בכללות פון ד' שלבים,

English translation 840

corresponding to the four letters of the name Hashem,

כנגד די ד' אותיות דשם הוי',

English translation 841

and the filling of the name Hashem is ten letters,

וואס מילוי שם הוי' איז עשר אותיות,

English translation 842

and ten times four

ועשר פעמים ד'

English translation 843

(letters of the name Hashem)

(אותיות דשם הוי')

English translation 844

is –

איז –

English translation 845

forty107. And also:

ארבעים 107. און אויך:

English translation 846

the entirety of the order of Hishtalshelus consists of four worlds

כללות סדר השתלשלות באשטייט פון ד' עולמות

English translation 847

(Atzilus, Beriah, Yetzirah, Asiyah),

(אבי"ע),

English translation 848

and each world consists of ten sefiros,

וואס יעדער עולם באשטייט פון עשר ספירות,

English translation 849

"with ten utterances the world was created"108,

"בעשרה מאמרות נברא העולם" 108,

English translation 850

which are drawn down from world to world in the four worlds of Atzilus, Beriah, Yetzirah, Asiyah –

וואס ווערן נשתלשל מעולם לעולם בד' עולמות אבי"ע –

English translation 851

this is forty

איז דאס ארבעים

English translation 852

(ten times four worlds).

(עשר פעמים ד' עולמות).

English translation 853

And simply –

ובפשטות –

English translation 854

"Israel do teshuvah and immediately they are redeemed"109,

"ישראל עושין תשובה ומיד הן נגאלין" 109,

English translation 855

the true and complete redemption through Mashiach Tzidkeinu,

גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 856

"to increase the dominion and for peace without end"110,

"למרבה המשרה ולשלום אין קץ" 110,

English translation 857

speedily in our days, literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 858

"I am my Beloved's and my Beloved is mine" is the beginning of several maamarim of Shabbos Mevarchim Elul

"אני לדודי ודודי לי" איז די התחלה פון כמה מאמרים דשבת מברכים אלול

English translation 859

(or close to the beginning of the month of Elul and the like),

(אדער סמוך להתחלת חודש אלול וכיו"ב),

English translation 860

and as one concludes after bringing the verse that "I am my Beloved's and my Beloved is mine, the initials are Elul".

און ווי מ'איז מסיים לאחרי ווי מ'ברענגט דעם פסוק אז "אני לדודי ודודי לי ר"ת אלול".

English translation 861

Now,

והנה,

English translation 862

some discourses begin only with the beginning of the verse,

כמה דרושים הויבן זיך אן נאר מיט התחלת הפסוק,

English translation 863

"I am my Beloved's and my Beloved is mine",

"אני לדודי ודודי לי",

English translation 864

but not the end of the verse,

אבער ניט סיום הפסוק,

English translation 865

"I am my Beloved's and my Beloved is mine, He who pastures among the roses",

"אני לדודי ודודי לי הרועה בשושנים",

English translation 866

and other discourses begin "I am my Beloved's and my Beloved is mine, He who pastures among the roses". As in Likkutei Torah in our parshah itself:

און אנדערע דרושים הויבן זיך אן "אני לדודי ודודי לי הרועה בשושנים". ווי אין לקו"ת פרשתנו גופא:

English translation 867

The first maamar in Likkutei Torah111 begins "I am my Beloved's and my Beloved is mine, the initials are Elul",

דער ערשטער מאמר אין לקו"ת 111 הויבט זיך אן "אני לדודי ודודי לי ר"ת אלול",

English translation 868

and the second maamar112 begins "I am my Beloved's and my Beloved is mine, He who pastures among the roses".

און דער צווייטער מאמר 112 הויבט זיך אן "אני לדודי ודודי לי הרועה בשושנים".

English translation 869

And the reason for the matter is simply:

און דער טעם הדבר איז בפשטות:

English translation 870

The discourses that begin "I am my Beloved's and my Beloved is mine" primarily explain the concept of Elul,

די דרושים וואס הויבן זיך אן "אני לדודי ודודי לי" זיינען בעיקר מבאר דעם ענין פון אלול,

English translation 871

and there the continuation of the verse "He who pastures among the roses" which refers to the Thirteen Attributes of Mercy is not so relevant,

און דארטן איז ניט אזוי נוגע המשך הכתוב "הרועה בשושנים" וואס גייט אויף די י"ג מדות הרחמים,

English translation 872

as the Zohar says113 "Just as a rose has thirteen leaves, so are the Thirteen Attributes of Mercy". Therefore the beginning of the maamar –

כמאמר הזהר 113 "מה שושנה אית בה תליסר עלין כך הם י"ג מדות הרחמים". דערפאר איז התחלת המאמר –

English translation 873

which is the foundation of the maamar –

וואס דאס איז דער יסוד המאמר –

English translation 874

is with the verse from the Written Torah "I am my Beloved's and my Beloved is mine",

מיטן פסוק בתושב"כ "אני לדודי ודודי לי",

English translation 875

and he does not bring "He who pastures among the roses".

און ער ברענגט ניט "הרועה בשושנים".

English translation 876

However, in the discourses that begin also with "He who pastures among the roses", the concept of the Thirteen Attributes of Mercy is primarily relevant –

משא"כ אין די דרושים וואס הויבן זיך אן אויך מיט "הרועה בשושנים" איז בעיקר נוגע דער ענין פון י"ג מדות הרחמים –

English translation 877

therefore he also brings the end of the verse.

דערפאר ברענגט ער אויך סיום הכתוב.

English translation 878

And although even the first maamar in Likkutei Torah has as its foundation the concept of the illumination of the Thirteen Attributes of Mercy in the month of Elul,

והגם אז אויך דער ערשטער מאמר אין לקו"ת איז יסודו דער ענין פון הארת י"ג מדות הרחמים שבחודש אלול,

English translation 879

to the point that he brings on this a parable of a king in the field,

ביז אז ער ברענגט אויף דעם א משל פון א מלך בשדה,

English translation 880

which is a parable and explanation of the illumination of the Thirteen Attributes of Mercy in the month of Elul –

וואס דאס איז א משל וביאור אויף הארת י"ג מדות הרחמים בחודש אלול –

English translation 881

nevertheless, it is necessary to say,

אעפ"כ איז בהכרח לומר,

English translation 882

that the concept of the illumination of the Thirteen Attributes of Mercy in the month of Elul is not such a primary concept in that maamar as in the second maamar. And therefore the beginning of the maamar is only with the words "I am my Beloved's and my Beloved is mine",

אז דער ענין פון הארת י"ג מדות הרחמים בחודש אלול איז ניט אזא ענין עיקרי אין דעם מאמר אזוי ווי אין דעם צווייטן מאמר. און דערפאר איז התחלת המאמר נאר מיט די ווערטער "אני לדודי ודודי לי",

English translation 883

and he does not bring "He who pastures among the roses".

און ער ברענגט ניט "הרועה בשושנים".

English translation 884

In halachah there are two opinions regarding frequent and beloved, which of them takes precedence114. Because on one hand, frequent and non-frequent,

אין הלכה זיינען פאראן צוויי דיעות בנוגע צו תדיר וחביב מי מהם קודם 114. ווייל פון איין זייט איז תדיר ושאינו תדיר,

English translation 885

frequent takes precedence*114,

תדיר קודם *114,

English translation 886

but on the other hand –

אבער לאידך גיסא –

English translation 887

there is an advantage specifically in a beloved thing.

איז דא א מעלה דוקא אין א דבר חביב.

English translation 888

And regarding our matter:

ובנוגע לעניננו:

English translation 889

Although there are maamarim beginning "Ani l'Dodi" etc. that have been around for some time,

אע"פ וואס עס זיינען דא מאמרים ד"ה אני לדודי גו' וואס מ'האט זיי שוין א משך זמן,

English translation 890

and therefore they have the advantage of temidius (constancy) –

במילא האבן זיי די מעלה פון תדיר –

English translation 891

there is a maamar beginning "Ani l'Dodi v'Dodi li haRo'eh baShoshanim" from the year Nezer115 that has now been printed for the first time. Because this maamar is a new thing, it has the advantage of a davar chaviv (a beloved thing). And regarding matters of Torah, there is an advantage and endearment specifically in a new thing,

איז דא א מאמר ד"ה אני לדודי ודודי לי הרועה בשושנים משנת נזר"ת 115 וואס איז איצטער אפגעדרוקט געווארן בפעם הראשונה. איז מצד דעם וואס דער מאמר איז א דבר חדש האט ער די מעלה פון א דבר חביב. ובנוגע לעניני התורה איז דא א מעלה וחביבות דוקא אין א דבר חדש,

English translation 892

as the statement116 "Every day they should be new in your eyes" –

כמאמר 116 "בכל יום יהיו בעיניך חדשים" –

English translation 893

therefore it is appropriate that this maamar should outweigh the constant maamarim,

דעריבער האט אן ארט אז דער מאמר זאל איבערוועגן די מאמרים חדירים,

English translation 894

due to its newness and endearment.

מצד חידושו וחביבותו.

English translation 895

And although this maamar is only a "hanachah" (transcription)

און כאטש אז דער מאמר איז נאר א "הנחה"

English translation 896

(and not a holy manuscript of the Rebbe, may his memory be for the life of the World to Come) –

(און ניט כתי"ק אדמו"ר נ"ע) –

English translation 897

nevertheless, from the style of the language it appears that the transcriber was a reliable authority. And this is also evident from the fact that this "hanachah" was placed among other manuscripts that can be relied upon.

ווייזט אבער אויס מסגנון הלשון אז דער מניח איז געווען א בר סמכא. און אזוי ווייזט אויך אויס דערפון וואס די "הנחה" איז געלעגן צווישן אנדערע כת"י אויף וועלכע מ'קען זיך פארלאזן.

English translation 898

On the heading of the maamar it is written that the maamar was said "on Shabbos before Rosh HaShanah" –

אויף דער כותרת פון מאמר שטייט אז דער מאמר איז געזאגט געווארן "בשבת קודם ראש השנה" –

English translation 899

but it seems that this is an error,

אבער נראה אז דאס איז א טעות,

English translation 900

and the maamar was said on Shabbos Mevarchim Elul,

און דער מאמר איז געזאגט געווארן בשבת מברכים אלול,

English translation 901

Rosh Chodesh Elul and the like

ר"ח אלול וכיו"ב

English translation 902

(close to the beginning of the month of Elul),

(בסמיכות להתחלת חודש אלול),

English translation 903

because it is unusual for maamarim before Rosh HaShanah to begin with the heading "Ani l'Dodi",

ווייל ס'איז א דבר בלתי רגיל אז מאמרים פאר ראש השנה זאלן זיך אנהויבן מיטן ד"ה אני לדודי,

English translation 904

which primarily discusses the month of Elul

וואס רעדט זיך בעיקר וועגן חודש אלול

English translation 905

(Ani l'Dodi v'Dodi li – the initials of Elul),

(אני לדודי ודודי לי ר"ת אלול),

English translation 906

rather, as is usual, the maamarim beginning "Ani l'Dodi" are from Shabbos Mevarchim Elul and the like,

נאר ע"ד הרגיל זיינען די מאמרים ד"ה אני לדודי פון שבת מברכים אלול וכיו"ב,

English translation 907

as is known from the sicha of my father-in-law, the Rebbe

כידוע שיחת כ"ק מו"ח אדמו"ר

English translation 908

(printed in Likkutei Dibburim117)

(געדרוקט בלקוטי דיבורים 117)

English translation 909

that the maamarim of Shabbos Parshas Re'eh, Mevarchim Elul, once began with "Ani l'Dodi".

אז די מאמרים פון שבת פ' ראה מבה"ח אלול האבן זיך אמאל אנגעהויבן מיט "אני לדודי".

English translation 910

But nevertheless, the error on the heading does not prove anything about the maamar itself

אבער אעפ"כ איז דער טעות אויף דער כותרת ניט מוכיח אויפן מאמר אליין

English translation 911

(which is from a reliable authority,

(וואס איז פון א בר סמכא,

English translation 912

as above) –

כנ"ל) –

English translation 913

because it is possible that the transcriber of the maamar did not write the heading,

ווייל עס קען זיין אז די כותרת האט דער מניח המאמר ניט געשריבן,

English translation 914

and furthermore,

ועוד זאת,

English translation 915

the one who reviewed the maamar certainly did not write the heading,

דער חוזר וואס האט גע'חזר'ט דעם מאמר האט זיכער ניט געשריבן די כותרת,

English translation 916

from which it is understood that the heading does not prove anything about the maamar itself,

וואס דערפון איז מובן אז די כותרת איז ניט מוכיח אויפן מאמר אליין,

English translation 917

and as stated –

וכאמור –

English translation 918

from its style and from its place where the manuscript was located,

מסגנונו און ממקומו וואו דער כת"י איז געלעגן,

English translation 919

it is proven that one can rely on it.

איז מוכח אז מ'קען זיך אויף דעם פארלאזן.

English translation 920

And based on the above –

וע"פ הנ"ל –

English translation 921

that this maamar is a new thing that has now been revealed,

אז דער מאמר איז א דבר חדש וואס איז איצטער נתגלה געווארן,

English translation 922

it has a special endearment,

האט ער א ספעציעלע חביבות,

English translation 923

and in addition –

און דערצו –

English translation 924

this maamar also brings in matters that are constant and usual in maamarim beginning "Ani l'Dodi" –

ברענגען זיך אין דעם מאמר אויך מהענינים התדירים ורגילים במאמרי ד"ה אני לדודי –

English translation 925

we will review its content briefly.

וועט מען איבער'חזר'ן זיין תוכן בקיצור.

English translation 926

Maamar (similar to a sicha)

מאמר (כעין שיחה)

English translation 927

Beginning "Ani l'Dodi v'Dodi li haRo'eh baShoshanim".

ד"ה אני לדודי ודודי לי הרועה בשושנים.

English translation 928

It is also customary to study a verse from the weekly parshah together with Rashi's commentary,

ס'איז אויך רגיל אפצולערנען א פסוק פון פרשת השבוע צוזאמען מיט פירוש רש"י,

English translation 929

a topic from the notes of my father on the Zohar connected to our parshah,

אן ענין אין די הערות פון טאטן אויפן זהר בקשר עם פרשתנו,

English translation 930

on the summer Shabbasos –

אין די שבתות הקיץ –

English translation 931

a topic from the chapter relevant to this Shabbos,

אן ענין אין דעם פרק השייך לשבת זה,

English translation 932

and recently –

ולאחרונה –

English translation 933

also a topic from the daily study portion in the Rambam's book.

אויך אן ענין אין דעם שיעור היומי בספר הרמב"ם.

English translation 934

Regarding Rashi –

בנוגע צו פרש"י –

English translation 935

we will focus on a Rashi in our parshah, chapter 14, verse 3.

וועט מען זיך אפשטעלן אויף א רש"י בפרשתנו קאפיטל יד פסוק ג.

English translation 936

And it is noteworthy that in the Rambam one finds a special endearment for the number 14

ולהעיר אז באם רמב"ם געפינט מען א ספעציעלע חביבות אין דעם מספר י"ד

English translation 937

(just as chapter 14):

(אזוי ווי קאפיטל יד):

English translation 938

In the Rambam one generally finds an endearment for counting and number,

באם רמב"ם געפינט מען בכלל א חביבות במנין ומספר,

English translation 939

as we see

ווי מ'זעט

English translation 940

(and as has been discussed many times)

(וכמדובר כמ"פ)

English translation 941

that the Rambam in his book counts the number of halachos

אז דער רמב"ם בספרו רעכנט מספר ההלכות

English translation 942

(the general ones)

(הכלליות)

English translation 943

in each of the 14 books of the book Yad HaChazakah, etc.,

שבכל ספר מי"ד הספרים בספר יד החזקה וכו',

English translation 944

and in many places in his book he writes the count118.

און בכ"מ בספרו שרייבט ער דעם מנין 118.

English translation 945

And a special endearment is found by him regarding the number 14:

און א חביבות מיוחדת געפינט מען ביי אים בנוגע צום מספר י"ד:

English translation 946

He divided his book HaYad into 14 books. And he also called the book by the name "Yad HaChazakah"

ער האט איינגעטיילט זיין ספר היד אויף י"ד ספרים. און ער האט אויך אנגערופן דעם ספר מיטן נאמען "יד החזקה"

English translation 947

(in addition to calling it "Mishneh Torah" in his introduction to the book).

(נוסף לזה וואס ער רופט אים "משנה תורה" בהקדמתו להספר).

English translation 948

And also in the Moreh Nevuchim119 –

און אויך אין מורה נבוכים 119 –

English translation 949

he divides the mitzvos into 14 categories. And more.

טיילט ער אין מצוות אויף י"ד סוגים. ועוד.

English translation 950

We will focus on a Rashi in chapter 14.

וועט מען זיך אפשטעלן אויף א רש"י אין קאפיטל יד.

English translation 951

And although the dispute is known regarding who made the division and whether one can rely on the division of the chapters before us –

ואע"פ אז ס'איז ידוע די שקו"ט ווער עס האט געמאכט די חלוקה און צי מ'קען זיך פארלאזן אויף דער חלוקה פון די קאפיטלען שלפנינו –

English translation 952

because from several places in the Oral Torah we see that they had a different division,

ווייל מכמה מקומות בתושבע"פ זעט מען אז זיי האבן געהאט אן אנדער חלוקה,

English translation 953

a different number of parshiyos and verses, etc.

אן אנדער מספר הפרשיות ופסוקים כו'

English translation 954

(as printed at the end of each Chumash).

(ווי געדרוקט בסוף כל חומש).

English translation 955

And in general –

ובכלל –

English translation 956

in many places the division before us does not adhere to the content of the matters –

בכ"מ קלעפט ניט בתוכן הענינים די חלוקה שלפנינו –

English translation 957

Nevertheless,

אעפ"כ,

English translation 958

since the division before us has been printed in the Chumashim for more than three years, which establishes a chazakah120,

וויבאלד אז די חלוקה שלפנינו איז געדרוקט געווארן אין די חומשים מער ווי שלש שנים דהוי חזקה 120,

English translation 959

and for more than three generations –

און מער ווי שלשה דורות –

English translation 960

one must say that this has some validity from the custom of Israel, etc.

מוז מען זאגן אז דאס האט עפעס א תוקף פון מנהג ישראל כו'.

English translation 961

In our parshah, chapter 14, verse 3, it says:

בפרשתנו קאפיטל יד פסוק ג שטייט:

English translation 962

"You shall not eat any abomination." Rashi asks about the words "any abomination,"

"לא תאכל כל תועבה". שטעלט זיך רש"י אויף די ווערטער "כל תועבה",

English translation 963

and explains –

און איז מפרש –

English translation 964

and all the commentators ask about this Rashi:

און אלע מפרשים שטעלן זיך אויף דער רש"י:

English translation 965

"Everything that I have abhorred for you,

"כל שתעבתי לך,

English translation 966

such as one who nicks the ear of a firstborn in order to slaughter it in the country, behold it is a thing that I have abhorred for you,

כגון צרם אוזן בכור כדי לשוחטו במדינה הרי דבר שתעבתי לך,

English translation 967

any blemish shall not be in it121,

כל מום לא יהי' בו 121,

English translation 968

and it comes and teaches here that one should not slaughter and eat it on account of that blemish. Meat cooked in milk, behold it is a thing that I have abhorred for you,

ובא ולמד כאן שלא ישחט ויאכל על אותו המום. בשל בשר בחלב הרי דבר שתעבתי לך,

English translation 969

and it warned here about its eating."

והזהיר כאן על אכילתו".

English translation 970

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 971

A) What is difficult in the verse that Rashi needs to explain an explanation at all?

א) וואס איז שווער אין פסוק אז רש"י דארף בכלל מפרש זיין א פירוש?

English translation 972

B) If Rashi already explains an explanation that "everything that I have abhorred for you" –

ב) אויב רש"י איז שוין מפרש א פירוש אז "כל שתעבתי לך" –

English translation 973

why does he give specifically the examples that are exceptional:

פארוואס גיט ער דוקא די דוגמאות וועלכע זיינען יוצא מן הכלל:

English translation 974

Rashi had previously explained many times122 that "the text spoke of the common occurrence." For example:

רש"י האט פריער מפרש געווען כו"כ פעמים 122 אז "דיבר הכתוב בהוה". לדוגמא:

English translation 975

On the verse123 "and flesh in the field, a treifah," Rashi explains:

עה"פ 123 "ובשר בשדה טריפה" איז רש"י מפרש:

English translation 976

"Even in the house it is so, but the text spoke of the common occurrence, the place where animals are likely to be torn."

"אף בבית כן אלא שדבר הכתוב בהוה מקום שדרך בהמות ליטרף".

English translation 977

So Rashi should have also given in this verse an example of "everything that I have abhorred for you" from a common thing –

האט דאך רש"י בפסוק זה געדארפט אויך געבן א דוגמא אויף "כל שתעבתי לך" פון א דבר שבהוה –

English translation 978

the prohibition of eating blood and fat,

איסור אכילת דם וחלב,

English translation 979

notar,

נותר,

English translation 980

piggul,

פיגול,

English translation 981

neveilah,

נבילה,

English translation 982

treifah and so forth –

טריפה וכיו"ב –

English translation 983

why does he give an example specifically from "one who nicks the ear of a firstborn in order to slaughter it in the country"

פארוואס גיט ער א דוגמא דוקא פון "צרם אוזן בכור כדי לשוחטו במדינה"

English translation 984

(that this is "a thing that I have abhorred for you,

(אז דאס איז "דבר שתעבתי לך,

English translation 985

any blemish shall not be in it,

כל מום לא יהי' בו,

English translation 986

and it comes and teaches here that one should not slaughter and eat it on account of that blemish")

ובא ולמד כאן שלא ישחט ויאכל על אותו המום")

English translation 987

which is a completely unusual thing:

וואס איז א דבר בלתי רגיל לגמרי:

English translation 988

Firstly, it is not certain that the flock will have a firstborn and not a female,

ערשטנס איז לאו דוקא אז די צאן זאל האבן א בכור און ניט א נקבה,

English translation 989

and it is not certain that the firstborn will not be born with a blemish,

און ס'איז לאו דוקא אז דער בכור זאל ניט געבארן ווערן מיט א מום,

English translation 990

and all the more so that afterwards it will not receive a blemish,

ועאכו"כ אז דערנאך זאל ער ניט באקומען א מום,

English translation 991

and especially since it is a firstborn which by nature runs wild among the animals around it etc.,

ובפרט אז ער איז בכור וואס בטבעו ווילדעוועט ער ארום מיט די בהמות שמסביבו כו',

English translation 992

and in addition it is an unusual thing that it should be specifically "one who nicks the ear of a firstborn"!

און דערצו איז א דבר אינו רגיל אז עס זאל זיין דוקא "צרם אוזן בכור"!

English translation 993

Did Rashi not find a better example apparently than specifically "one who nicks the ear of a firstborn in order to slaughter it in the country"?!

האט רש"י ניט געפונען קיין בעסערע דוגמא לכאורה ווי דוקא "צרם אוזן בכור כדי לשוחטו במדינה"?!

English translation 994

C) The second example that Rashi brings –

ג) די צווייטע דוגמא וואס רש"י ברענגט –

English translation 995

"meat cooked in milk etc. and it warned here about its eating" –

"בשל בשר בחלב כו' והזהיר כאן על אכילתו" –

English translation 996

is also not understandable:

איז אויך ניט פארשטאנדיק:

English translation 997

On the verse (in Parshas Mishpatim124)

עה"פ (בפ' משפטים 124)

English translation 998

"You shall not cook a kid in its mother's milk," Rashi explained:

"לא תבשל גדי בחלב אמו" האט רש"י מפרש געווען:

English translation 999

"In three places125 it is written in the Torah,

"בשלשה מקומות 125 נכתב בתורה,

English translation 1000

one for a prohibition of eating, one for a prohibition of benefit, and one for a prohibition of cooking."

אחד לאיסור אכילה ואחד לאיסור הנאה ואחד לאיסור בישול".

English translation 1001

So what does the verse here add –

היינט וואס גיט צו דער פסוק דא –

English translation 1002

according to Rashi "meat cooked in milk etc. to warn about its eating" –

לויט פרש"י "בשל בשר בחלב כו' להזהיר על אכילתו" –

English translation 1003

to the prohibition of "You shall not cook a kid in its mother's milk" which also includes its eating?!

אויפן איסור "לא תבשל גדי בחלב אמו" וואס איז אויך כולל אכילתו?!

English translation 1004

D) What is the precision regarding the first example "it comes and teaches here that one should not slaughter and eat it on account of that blemish" –

ד) וואס איז דער דיוק בנוגע צו דער ערשטער דוגמא "בא ולמד כאן שלא ישחט ויאכל על אותו המום" –

English translation 1005

what do the words add?

וואס גיבן צו די ווערטער?

English translation 1006

E) The change in Rashi's language in the two examples:

ה) דער שינוי לשון רש"י בא די צוויי דוגמאות:

English translation 1007

In the first example Rashi writes "it comes and teaches here that one should not slaughter and eat it,"

בא דער ערשטער דוגמא שרייבט רש"י "בא ולמד כאן שלא ישחט ויאכל",

English translation 1008

and in the second example he writes "it warned here about its eating"?

און בא דער צווייטער דוגמא שרייבט ער "הזהיר כאן על אכילתו"?

English translation 1009

With many more questions on this Rashi which is full of questions like a pomegranate!

מיט נאך א ריבוי קשיות בפרש"י זה וואס איז מלא קשיות כרמון!

English translation 1010

All the commentators ask about this Rashi,

אלע מפרשים שטעלן זיך אויף דער רש"י,

English translation 1011

but as discussed many times,

אבער כמדובר כמ"פ,

English translation 1012

they explain how it accords with the Gemara and halachah,

זיי זיינען מבאר ווי דאס שטימט מיט דער גמרא און הלכה,

English translation 1013

up to the level of the secret –

ביז ע"ד הסוד –

English translation 1014

but first and foremost Rashi teaches the plain meaning of Scripture to a five-year-old studying Scripture,

אבער לכל לראש לערנט רש"י פשוטו של מקרא מיט א בן חמש למקרא,

English translation 1015

and only afterwards comes the method of study for a ten-year-old studying Mishnah and a fifteen-year-old studying Gemara,

און ערשט דערנאך קומט דער דרך הלימוד פאר א בן עשר למשנה ובן חמש עשרה לגמרא,

English translation 1016

up to a forty-year-old for understanding,

ביז בן ארבעים לבינה,

English translation 1017

at which point he is connected to the study of the secret,

וואס דעמולט איז ער שייך צו לימוד הסוד,

English translation 1018

as it is stated126 that one should not study Kabbalah

ווי עס שטייט 126 אז מ'זאל ניט לערנען קבלה

English translation 1019

(secret)

(סוד)

English translation 1020

until the age of forty.

ביז בן ארבעים שנה.

English translation 1021

And as will be explained further.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1022

On the Zohar of our parshah there are no notes from my father. But in his notes on the Zohar at the end of Parshas Shemos127 he speaks about the month of Elul,

אויפן זהר דפרשתנו זיינען ניטא קיין הערות פון טאטן. אבער אין זיינע הערות אויפן זהר בסוף פ' שמות 127 רעדט ער וועגן חודש אלול,

English translation 1023

and says that Elul has the gematria of Binah128. And that this is connected with the fact that the author of the maamar in the Zohar that speaks about "I am for my beloved and my beloved is for me"

און זאגט אז אלול איז בגימטריא בינה 128. און אז דאס איז פארבונדן דערמיט וואס דער בעל המאמר אין זהר וואס רעדט וועגן "אני לדודי ודודי לי"

English translation 1024

(acronym of Elul)

(ר"ת אלול)

English translation 1025

is Rabbi Abba,

איז ר' אבא,

English translation 1026

whose aspect is Binah

וואס בחינתו איז בינה

English translation 1027

(as explained in the note,

(כמבואר אין דער הערה,

English translation 1028

and also in the notes in other places).

און אויך אין די הערות במקומות אחרים).

English translation 1029

And based on this it is understood that this also has a connection with forty years since the passing of my father –

ועפ"ז איז מובן אז דאס האט אויך א קשר מיט ארבעים שנה להסתלקות פון טאטן –

English translation 1030

because Binah is the aspect of mem

ווייל בינה איז בחי' מ"ם

English translation 1031

(closed),

(סתומה),

English translation 1032

forty. And connected with Rabbi Abba

ארבעים. און פארבונדן מיט ר' אבא

English translation 1033

(just as my father, for whom it is forty years since his passing)

(אזוי ווי אבא שלי וואס ס'איז ארבעים שנה להסתלקותו)

English translation 1034

whose aspect is Binah.

וואס בחינתו איז בינה.

English translation 1035

The main thing that one must take out from the note

דער עיקר וואס מ'דארף ארויסנעמען פון דער הערה

English translation 1036

(that Elul has the gematria of Binah) –

(אז אלול איז בגימטריא בינה) –

English translation 1037

upon which he relied that one would take it out on one's own –

וואס אויף דעם האט ער זיך פארלאזט אז מ'וועט עס אליין ארויסנעמען –

English translation 1038

is the instruction in actual deed,

איז די הוראה במעשה בפועל,

English translation 1039

for the deed is the main thing129. And as will be explained further.

וואס המעשה הוא העיקר 129. וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1040

At the beginning of the sixth chapter of Pirkei Avot

בריש פרק ששי פון פרקי אבות

English translation 1041

(the chapter of this Shabbos)

(דער פרק פון היינטיקן שבת)

English translation 1042

it states:

שטייט:

English translation 1043

"The Sages taught in the language of the Mishnah; blessed be He who chose them and their Mishnah,"

"שנו חכמים בלשון המשנה ברוך שבחר בהם ובמשנתם",

English translation 1044

and then he continues "Rabbi Meir says: Whoever engages in Torah for its own sake merits many things, etc."

און דערנאך איז ער ממשיך "רבי מאיר אומר כל העוסק בתורה לשמה זוכה לדברים הרבה כו'".

English translation 1045

The simple meaning of this is:

פשטות הכוונה אין דעם איז:

English translation 1046

Since it mentions that "the Sages taught in the language of the Mishnah,"

וויבאלד אז מ'דערמאנט אז "שנו חכמים בלשון המשנה",

English translation 1047

one then mentions a blessing for the Sages –

איז מען שוין מזכיר בברכתם של החכמים –

English translation 1048

that "Blessed

אז "ברוך

English translation 1049

(is the Holy One, blessed be He)

(הקב"ה)

English translation 1050

who chose them and their Mishnah,"

שבחר בהם ובמשנתם",

English translation 1051

similar to "the remembrance of a righteous one is for a blessing,"

ע"ד ווי "זכר צדיק לברכה",

English translation 1052

as Rashi explains on Noach130

ווי רש"י איז מפרש בא נח 130

English translation 1053

(and likewise by Avraham131)

(ועד"ז ביי אברהם 131)

English translation 1054

that what the verse says "These are the generations of Noach, Noach was a righteous man" –

אז דאס וואס דער פסוק זאגט "אלה תולדות נח נח איש צדיק" –

English translation 1055

is "since it mentioned him, it praises him,

איז "הואיל והזכירו ספר בשבחו,

English translation 1056

as it is said132 the remembrance of a righteous one is for a blessing."

שנאמר 132 זכר צדיק לברכה".

English translation 1057

Based on this, it is understood that "Blessed" refers to the Most High,

ועפ"ז איז מובן אז "ברוך" גייט אויף דעם אויבערשטן,

English translation 1058

that the Most High is blessed "who chose them and their Mishnah."

אז געבענטשט איז דער אויבערשטער "שבחר בהם ובמשנתם".

English translation 1059

In the Midrash Shmuel, however, he explains it in a different manner

אין מדרש שמואל איז ער אבער מפרש באופן אחר

English translation 1060

[the Rambam's Commentary on the Mishnah is not on this –

[פירוש המשניות להרמב"ם איז דאך ניטא אויף דעם –

English translation 1061

because this is a Baraita, not a Mishnah]:

ווייל דאס איז א ברייתא ניט קיין משנה]:

English translation 1062

"Blessed is the man who chose them and their Mishnah,

"ברוך האיש אשר בחר בהם ובמשנתם,

English translation 1063

for even these

כי גם אלו

English translation 1064

(the Baraitot,

(די ברייתות,

English translation 1065

which are not Mishnayot)

וואס זיינען ניט משניות)

English translation 1066

are worthy of being called Mishnayot because they are equal to the Mishnayot"

ראוים הם ליקרא משניות כי שוים הם אל המשניות"

English translation 1067

(as he explains beforehand).

(ווי ער איז מבאר לפנ"ז).

English translation 1068

(And likewise he explains in his second interpretation that "Blessed be from the mouth of the Most High the man who chose them and their Mishnah").

(ועד"ז איז ער מפרש בפירושו השני אז "ברוך יהי' מפי העליון האיש אשר בחר בהם ובמשנתם").

English translation 1069

This is entirely incomprehensible:

איז אינגאנצן ניט פארשטאנדיק:

English translation 1070

What compelled him to depart from the simple interpretation that "Blessed" refers to the Holy One, blessed be He, "who chose them and their Mishnah," and say that this does not mean the Most High, but rather "Blessed is the man"?!

מי דחקו צו ארויסנעמען מפירוש הפשוט אז "ברוך" גייט אויף הקב"ה "שבחר בהם ובמשנתם" און זאגן אז דאס מיינט ניט דער אויבערשטער נאר "ברוך האיש"?!

English translation 1071

Furthermore:

נאכמער:

English translation 1072

According to this interpretation, it is as if thanks is given to a man

לויט דעם פירוש איז דאס כאילו ווי עס קומט א דאנק אן איש

English translation 1073

[not only to Rabbi Chiya and Rabbi Oshaya who arranged the Baraitot,

[ניט נאר ר' חייא ור' אושעיא וואס האבן מסדר געווען די ברייתות,

English translation 1074

but to every man]

נאר כל איש ואיש]

English translation 1075

who chose to study these Baraitot!

וואס ער האט בוחר געווען צו לערנען די ברייתות!

English translation 1076

In general, it is not proper to simply "nitpick" and ask questions on commentators –

בכלל איז ניט קיין ענין גלאט זיך צו "טשעפען" און פרעגן שאלות אויף מפרשים –

English translation 1077

but the Midrash Shmuel is brought in many places in Chassidus of the Tzemach Tzedek

אבער דער מדרש שמואל ברענגט זיך בכ"מ אין חסידות פון צ"צ

English translation 1078

(and others)

(ועוד)

English translation 1079

and as one who was a mekubal, etc. –

און אלס איינער וואס איז געווען א מקובל כו' –

English translation 1080

this highlights the question most strongly:

איז דאס מבליט ביותר די שאלה:

English translation 1081

How is it possible that instead of explaining simply that "Blessed" refers to the Most High, he explains that it refers to "the man"?!

היתכן אז אנשטאט מפרש זיין בפשטות אז "ברוך" גייט אויף דעם אויבערשטן איז ער מפרש אז דאס גייט אויף "האיש"?!

English translation 1082

But it should be noted that also on the other side –

אבער להעיר אז אויך לאידך גיסא –

English translation 1083

according to the simple interpretation that it refers to the Most High –

לויטן פירוש הפשוט אז דאס גייט אויפן אויבערשטן –

English translation 1084

there is the aforementioned question:

איז דא די שאלה הנ"ל:

English translation 1085

Why in this Baraita does it suddenly become relevant to emphasize that "Blessed is the Holy One, blessed be He, who chose them and their Mishnah"?

וואס עפעס אין דער ברייתא איז מיטאמאל נוגע צו מדגיש זיין אז "ברוך הקב"ה שבחר בהם ובמשנתם,

English translation 1086

After all, the Most High chose the entire Torah,

דער אויבערשטער האט דאך בוחר געווען אין גאנץ תורה,

English translation 1087

all the Mishnayot and Baraitot, etc.?

אלע משניות וברייתות וכו'?

English translation 1088

Granted, to emphasize a blessing for the Sages

בשלמא צו מדגיש זיין א ברכה פאר די חכמים

English translation 1089

(since it mentions that "the Sages taught in the language of the Mishnah," it is already "the remembrance of a righteous one is for a blessing") –

(וויבאלד אז ער דערמאנט אז "שנו חכמים בלשון המשנה" איז שוין "זכר צדיק לברכה") –

English translation 1090

it is understandable;

איז פארשטאנדיק;

English translation 1091

but why specifically here does it speak about the Most High,

אבער וואס איז דוקא דא רעדט ער וועגן דעם אויבערשטן,

English translation 1092

that "Blessed

אז "ברוך

English translation 1093

(is the Holy One, blessed be He)

(הקב"ה)

English translation 1094

etc."?

כו'"?

English translation 1095

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1096

The matter in Pirkei Avot –

דער ענין אין פרקי אבות –

English translation 1097

"the Sages taught in the language of the Mishnah" –

"שנו חכמים בלשון המשנה" –

English translation 1098

is also connected to forty years:

איז אויך פארבונדן מיט ארבעים שנה:

English translation 1099

"Mishnah" begins with a mem

"משנה" הויבט זיך אן מיט א מ"ם

English translation 1100

(whose numerical value is forty).

(וואס מספרו איז ארבעים).

English translation 1101

And in addition to this:

ונוסף לזה:

English translation 1102

The beginning of the Mishnayot and the end of the Mishnayot is with a mem

התחלת המשניות וסיום המשניות איז מיט א מ"ם

English translation 1103

(at their beginning –

(בהתחלתן –

English translation 1104

"Me'eimatai" (From when),

"מאימתי",

English translation 1105

and at their end –

ובסיומן –

English translation 1106

"Shalom" (Peace))133,

"שלום") 133,

English translation 1107

as is known the note about this from the Rebbe Maharash,

כידוע די רשימה וועגן דעם פון רבי'ן מהר"ש,

English translation 1108

transmitted by my revered father-in-law, the Rebbe, and also explained in the maamarim of the Rebbe Maharash134.

איבערגעגעבן דורך כ"ק מו"ח אדמו"ר און אויך מבואר במאמרים פון רבי'ן מהר"ש 134.

English translation 1109

And this is also connected to the month of Elul and to the general concept of the Torah

און דאס איז אויך פארבונדן מיט חודש אלול און מיט כללות ענין התורה

English translation 1110

(Mishnah) –

(משנה) –

English translation 1111

because from Rosh Chodesh Elul began the forty final days that Moshe was on Mount Sinai to receive the Torah135,

ווייל פון ראש חודש אלול האבן זיך אנגעהויהן די ארבעים ימים אחרונים וואס משה איז געווען בהר סיני צו מקבל זיין תורה 135,

English translation 1112

and at that time he was occupied only with Torah136

און דעמולט האט ער זיך עוסק געווען נאר בתורה 136

English translation 1113

[and all three times that Moshe ascended –

[און אלע דריי מאל וואס משה האט עולה געווען –

English translation 1114

it was for forty days,

איז דאס געווען אויף ארבעים יום,

English translation 1115

it is not said that he ascended for 120 days,

מ'זאגט ניט אז ער איז ארויף אויף ק"כ יום,

English translation 1116

but rather for forty days three times –

נאר אויף ארבעים יום ג' פעמים –

English translation 1117

because the perfection in this is specifically forty].

ווייל די שלימות בזה איז דוקא ארבעים].

English translation 1118

And therefore Torah is the concept of "Terumah" –

און דערפאר איז תורה דער ענין פון "תרומה" –

English translation 1119

Torah mem,

תורה מ',

English translation 1120

"the Torah that was given in forty days"137. And therefore138 the separation of Terumah with a generous eye is not one in sixty or one in fifty,

"תורה דאתייהיבת בארבעים יום" 137. וואס דערפאר 138 איז אויך הפרשת תרומה בעין יפה ניט אחד מששים אדער אחד מחמישים,

English translation 1121

but specifically one in forty*138.

נאר דוקא אחד מארבעים *138.

English translation 1122

In the Torah –

אין תורה –

English translation 1123

the aspect of mem

בחי' מ"ם

English translation 1124

(forty) –

(ארבעים) –

English translation 1125

itself, there are two parts,

גופא זיינען פאראן צוויי חלקים,

English translation 1126

the revealed part of the Torah and the inner dimension of the Torah,

נגלה דתורה ופנימיות התורה,

English translation 1127

corresponding to the two aspects in mem –

כנגד די צוויי בחי' אין מ"ם –

English translation 1128

an open mem and a closed mem.

מ"ם פתוחה ומ"ם סתומה.

English translation 1129

As the Gemara says in Shabbos139 that an open mem indicates an open statement and a closed mem indicates a closed statement. The commentators explain140,

ווי די גמרא זאגט אין שבת 139 אז מ"ם פתוחה ווייזט אויף מאמר פתוח און מ"ם סתומה אויף מאמר סתום. טייטשן מפרשים 140,

English translation 1130

that "open statement" means the revealed part of the Torah and "closed statement" –

אז "מאמר פתוח" מיינט נגלה דתורה און "מאמר סתום" –

English translation 1131

the hidden part of the Torah.

סתים דתורה.

English translation 1132

One sees from this that the mem

זעט מען דערפון אז מ"ם

English translation 1133

(forty)

(ארבעים)

English translation 1134

in the Torah is connected both with the revealed aspect of the Torah and with the inner dimension of the Torah. Moreover –

שבתורה איז פארבונדן סיי מיט נגלה דתורה און סיי מיט פנימיות התורה. ואדרבה –

English translation 1135

the inner dimension of the Torah is the aspect of the closed mem.

פנימיות התורה איז בחי' מ"ם סתומה.

English translation 1136

And one should connect this with what is explained regarding the matter of "a land flowing with milk and honey" and "honey and milk are under your tongue,"

ויש לקשר זה עם המבואר 141 בענין "ארץ זבת חלב ודבש" 142 און "דבש וחלב תחת לשונך" 143,

English translation 1137

that honey and milk refer to the secrets of the Torah,

אז דבש וחלב גייט אויף סתרי תורה,

English translation 1138

the inner dimension of the Torah. And it is explained in many places that "milk" has the numerical value of forty –

פנימיות התורה. ומבואר בכ"מ 144 אז "חלב" איז בגימטריא ארבעים –

English translation 1139

corresponding to the above that the hidden aspect of the Torah is the aspect of mem

בהתאם להנ"ל אז סתים דתורה איז בחי' מ"ם

English translation 1140

(closed).

(סתומה).

English translation 1141

And although also honey refers to the inner dimension of the Torah –

ואע"פ אז אויך דבש גייט אויף פנימיות התורה –

English translation 1142

one can say that regarding the matter of the spreading of the wellsprings

איז יש לומר אז בנוגע דעם ענין פון הפצת המעינות

English translation 1143

(of the inner dimension of the Torah)

(דפנימיות התורה)

English translation 1144

outward, it is primarily relevant to the inner dimension of the Torah as it is the aspect of milk and not so the aspect of honey.

חוצה איז נוגע בעיקר פנימיות התורה ווי דאס איז בחי' חלב און ניט אזוי בחי' דבש.

English translation 1145

And the explanation of this is:

והביאור בזה:

English translation 1146

One can explain the difference between the aspect of milk and the aspect of honey in the inner dimension of the Torah –

יש לומר החילוק צווישן בחי' חלב און בחי' דבש בפנימיות התורה –

English translation 1147

based on what is explained regarding the difference between milk and honey,

ע"פ המבואר בהחילוק בין חלב ודבש,

English translation 1148

that milk is the aspect of kindness,

אז חלב איז בחי' חסד,

English translation 1149

and honey is the aspect of severity,

און דבש איז בחי' גבורה 145,

English translation 1150

therefore "honey" has the numerical value of three hundred and six,

דערפאר איז "דבש" בגימטריא ש"ו,

English translation 1151

the beginning of the word shofar,

די התחלה פון תיבת שופר,

English translation 1152

whose meaning is severities.

וואס ענינו איז גבורות 146.

English translation 1153

And accordingly, the difference between milk and honey in the inner dimension of the Torah is:

ועד"ז איז דער חילוק צווישן חלב ודבש בפנימיות התורה:

English translation 1154

milk is the aspect of kindness within the inner dimension of the Torah,

חלב איז בחי' חסד שבפנימיות התורה,

English translation 1155

and honey is the aspect of severity within the inner dimension of the Torah.

און דבש איז בחי' גבורה שבפנימיות התורה.

English translation 1156

Based on this, it is understood that the matter of the spreading of the wellsprings outward –

עפ"ז איז מובן אז דער ענין פון הפצת המעינות חוצה –

English translation 1157

the influence and spreading of the wellsprings of the inner dimension of the Torah in every place, even in the outside –

השפעת והפצת המעינות דפנימיות התורה בכל מקום ביז אין חוצה –

English translation 1158

is connected specifically with milk within the inner dimension of the Torah

איז פארבונדן דוקא מיט חלב שבפנימיות התורה

English translation 1159

(the matter of forty (mem),

(דער ענין פון ארבעים (מ"ם),

English translation 1160

milk has the numerical value of forty),

חלב בגימטריא ארבעים),

English translation 1161

because specifically from the aspect of kindness one influences and spreads

ווייל דוקא מצד בחי' חסד איז מען משפיע ומפיץ

English translation 1162

(the inner dimension of the Torah)

(פנימיות התורה)

English translation 1163

without limitations in every place, even in the outside

אן הגבלות בכל מקום ביז אין חוצה

English translation 1164

(in contrast to from the aspect of honey (severity) within the inner dimension of the Torah,

(משא"כ מצד דבש (גבורה) שבפנימיות התורה,

English translation 1165

which is with limitations).

איז דאס מיט הגבלות).

English translation 1166

And it is known the difference between charity and kindness,

וכידוע דער חילוק צווישן צדקה וחסד 147,

English translation 1167

that charity is for the poor,

אז צדקה איז לעניים,

English translation 1168

in contrast to kindness

משא"כ חסד

English translation 1169

(acts of kindness)

(גמילות חסדים)

English translation 1170

which is both for the poor and for the rich,

איז בין לעניים ובין לעשירים,

English translation 1171

an influence and spreading without any limitations.

א השפעה והפצה אן קיינע הגבלות.

English translation 1172

And although the greatness of the matter of beauty is known,

ואע"פ אז ס'איז ידוע דער גודל הענין פון תפארת,

English translation 1173

mercy –

רחמים –

English translation 1174

nevertheless, in this matter, kindness has an advantage even over mercy,

איז אבער בענין זה האט חסד א מעלה אפילו לגבי רחמים,

English translation 1175

in that the influence is both for the poor and for the rich,

דערמיט וואס די השפעה איז בין לעניים בין לעשירים,

English translation 1176

without any limitations.

אן קיינע הגבלות.

English translation 1177

And one must reach this level of kindness in order for there to be the spreading of the wellsprings outward –

און צו די בחינה פון חסד דארף מען אנקומען בכדי ס'זאל זיין הפצת המעינות חוצה –

English translation 1178

that even in the outside,

אז אפילו אין חוצה,

English translation 1179

not looking at the situation there,

ניט קוקנדיק אויפן מצב דארטן,

English translation 1180

one influences and spreads the wellsprings of the inner dimension of the Torah.

איז מען משפיע ומפיץ די מעינות פון פנימיות התורה.

English translation 1181

It is known the story that Rabbi Pinchas of Koritz was particular about the revelation and spreading of the wellsprings outward,

כידוע דער סיפור 148 אז ר' פינחס קאריצער האט מקפיד געווען אויפן גילוי והפצה פון די מעינות חוצה,

English translation 1182

with the claim that one must guard that this should not spill onto the ground.

מיט די טענה אז מ'דארף היטן אז דאס זאל זיך ניט אויסגיסן אויפן פאל.

English translation 1183

Nevertheless, they spread the wellsprings outward –

אעפ"כ האט מען מפיץ געווען זיי מעינות חוצה –

English translation 1184

because from the aspect of kindness, the influence and spreading is both to those who are worthy of it and to those who are not worthy!

ווייל מצד בחי' חסד איז די השפעה והפצה בין להראויים לזה ובין לשאינם ראויים!

English translation 1185

And one should connect this –

ויש לקשר זה –

English translation 1186

that the spreading of the wellsprings outward is from the aspect of milk

אז הפצת המעינות חוצה איז מצד בחי' חלב

English translation 1187

(numerical value forty)

(בגימטריא ארבעים)

English translation 1188

within the inner dimension of the Torah –

שבפנימיות התורה –

English translation 1189

in that "spring," "mikveh,"

דערמיט וואס "מעין". "מקוה",

English translation 1190

"living waters" all begin with a mem.

"מים חיים" הויבן זיך אלע אן מיט א מ"ם.

English translation 1191

And according to the above, the connection of this with the beginning of the sixth chapter of Pirkei Avot is understood –

וע"פ הנ"ל איז פארשטאנדיק דער קשר דערפון מיט התחלת פרק ששי בפרקי אבות –

English translation 1192

"The sages taught in the language of the Mishnah":

"שנו חכמים בלשון המשנה":

English translation 1193

The sixth chapter of Pirkei Avot

פרק ששי דפרקי אבות

English translation 1194

(to which "the sages taught" refers)

(אויף וועלכן עס גייט "שנו חכמים")

English translation 1195

consists

באשטייט

English translation 1196

(not of Mishnahs like the first five chapters of Pirkei Avot, but)

(ניט פון משניות ווי די ערשטער פינף פרקים פון פרקי אבות, נאר)

English translation 1197

of Baraitot. And the difference between Mishnahs and Baraitot is:

פון ברייתות. וואס דער חילוק צווישן משניות וברייתות איז 149:

English translation 1198

"The Mishnahs were taught in the study hall of our holy Rabbi and the Baraitot were taught outside his study hall,

"המשניות נשנו במדרשו של רבינו הקדוש והברייתות נשנו חוץ למדרשו,

English translation 1199

and therefore they are called Baraitot from the term 'outside,'

ועל כן נקראו ברייתות מלשון חוץ,

English translation 1200

because the translation of 'outside' is 'mibra'."

כי תרגום מחוץ מברא".

English translation 1201

And this means "the sages taught in the language of the Mishnah" –

און דאס מיינט "שנו חכמים בלשון המשנה" –

English translation 1202

that the sages extended the matter of Mishnahs into the "outside"

אז די חכמים האבן ממשיך געווען דעם ענין פון משניות אין אין "חוץ"

English translation 1203

(Baraita),

(ברייתא),

English translation 1204

that "these Baraitot are taught in the language of the Mishnah, and they said and they said,"

אז "אלו הברייתות בלשון המשנה הם שנויות והם אמרו והם אמרו",

English translation 1205

also the Baraitot are in the holy language just like the Mishnahs.

אויך די ברייתות זיינען בלשון הקדש אזוי ווי די משניות 150.

English translation 1206

And this is the matter within the revealed aspect of the Torah itself –

וואס דאס איז דער ענין אין נגלה דתורה גופא –

English translation 1207

that one extends from the inner in the revealed aspect of the Torah

אז מ'איז ממשין פון פנים בנגלה דתורה

English translation 1208

(Mishnahs)

(משניות)

English translation 1209

into the "outside" in the revealed aspect of the Torah

אין "חוץ" בנגלה דתורה

English translation 1210

(Baraitot).

(ברייתות).

English translation 1211

Afterwards, there comes even further in this –

דערנאך קומט צו נאכמער בזה –

English translation 1212

in the inner dimension of the Torah –

בפנימיות התורה –

English translation 1213

the matter of the spreading of the wellsprings outward:

דער ענין פון הפצת המעינות חוצה:

English translation 1214

that one extends and spreads the wellsprings of the inner dimension of the Torah into the outside

אז מ'איז ממשיך ומפיץ די מעינות דפנימיות התורה אין חוצה

English translation 1215

(similar to the extension of Mishnahs into the outside (Baraita)).

(ע"ד המשכת משניות אין חוץ (ברייתא)).

English translation 1216

And this is specifically in the sixth chapter of Pirkei Avot –

און דאס שטייט דוקא בפרק ששי פון פרקי אבות –

English translation 1217

because specifically in the sixth millennium

ווייל דוקא באלף הששי

English translation 1218

(corresponding to the sixth day in the six thousand years that the world exists)

(בדוגמא יום הששי בשית אלפין שנין דהוי עלמא)

English translation 1219

after midday,

לאחרי חצות היום,

English translation 1220

in the sixth hour, it became not only "a mitzvah to reveal this wisdom" but "a mitzvah to spread this wisdom,"

בשעה הששית איז געווארן ניט נאר "מצוה לגלות זאת החכמה" 151 נאר "מצוה להפיץ זאת החכמה",

English translation 1221

the spreading of the wellsprings outward,

הפצת המעינות חוצה,

English translation 1222

in a manner of kindness

באופן פון חסד

English translation 1223

(milk),

(חלב),

English translation 1224

without any limitations,

אן קיינע הגבלות,

English translation 1225

even to the extent of "they will sustain themselves from it."

ביז באופן פון "יתפרנסון מיני'" 152.

English translation 1226

With several more details in this –

מיט נאך כמה פרטים בזה –

English translation 1227

as will be explained further.

כפי שיתבאר לקמן.

English translation 1228

The questions and the explanation at the end of the book Hafla'ah in the Rambam –

השאלות והביאור בסיום ספר הפלאה ברמב"ם –

English translation 1229

Edited by the Rebbe Shlita and published separately.

הוגה ע"י כ"ק אדמו"ר שליט"א וי"ל בפ"ע.

English translation 1230

And in continuation of this he said:

ובהמשך לזה אמר:

English translation 1231

In continuation of what was discussed above –

בהמשך להמדובר לעיל –

English translation 1232

What the Rambam writes at the end of the book Hafla'ah,

וואס דער רמב"ם שרייבט בסוף ספר הפלאה,

English translation 1233

in the Laws of Arachin and Charamim that "a person should never consecrate or devote all his property..

בהלכות ערכין וחרמין אז "לעולם לא יקדיש אדם ולא יחרים כל נכסיו..

English translation 1234

rather, anyone who distributes his money for mitzvos should not distribute more than a fifth",

אלא כל המפזר ממונו במצות אל יפזר יותר מחומש",

English translation 1235

but the Alter Rebbe writes in Iggeres HaTeshuvah regarding redeeming a fast with charity "and even if it amounts to a certain sum, one need not be concerned about not spending more than a fifth,

אבער דער אלטער רבי שרייבט 153 באגה"ת 152 בנוגע לפדיון התענית בצדקה "ואף שיעלה לסך מסויים אין לחוש משום אל יבזבז יותר מחומש,

English translation 1236

for this is not considered waste in such a case since he is doing it to redeem his soul from fasts and afflictions,

דלא מקרי בזבוז בכה"ג מאחר שעושה לפדות נפשו מתעניות וסיגופים,

English translation 1237

and it is no less than healing the body and his other needs",

ולא גרעא מרפואת הגוף ושאר צרכיו",

English translation 1238

and likewise in Iggeres HaKodesh *153:

ועד"ז אין אגה"ק *153:

English translation 1239

"With charity (that)

"בצדקה (ש)

English translation 1240

he may distribute without limit to rectify his sins,

יוכל לפזר בלי גבול לתקן עונותיו,

English translation 1241

and what was said 'one who spends should not spend more than a fifth',

ומ"ש המבזבז אל יבזבז יותר מחומש,

English translation 1242

this applies specifically to one who has not sinned or who has rectified his sins..

היינו דוקא במי שלא חטא או שתקן חטאיו..

English translation 1243

but one who still needs to rectify his soul,

אבל מי שצריך לתקן נפשו עדיין,

English translation 1244

it is obvious that healing the soul is no less than healing the body,

פשיטא דלא גרעה רפואת הנפש מרפואת הגוף,

English translation 1245

for which money is not considered,

שאין כסף נחשב 154,

English translation 1246

and a man will give all that he has for his soul".

וכל אשר לאיש יתן בעד נפשו" 155.

English translation 1247

So even if one does not explain the apparent contradiction,

איז ווי מ'זאל ניט מבאר די סתירה לכאורה,

English translation 1248

it is certainly that the law follows the later authorities

איז דאך זיכער אז הלכה כבתראי 156

English translation 1249

(and this is one of the reasons why the law follows the Babylonian Talmud over the Jerusalem Talmud because the Babylonian is later),

(וואס דאס איז איינער פון די טעמים פארוואס הלכה כבבלי לגבי ירושלמי 157 ווייל בבלי איז בתראי),

English translation 1250

as is known one of the explanations in this,

כידוע איינער פון די ביאורים בזה,

English translation 1251

because the later authorities certainly saw the reasoning of the early authorities,

ווייל די בתראי האבן זיכער געזען די סברות פון די ראשונים,

English translation 1252

but the early authorities did not see the reasoning of the later authorities,

אבער די ראשונים האבן ניט געזען די סברות פון די אחרונים,

English translation 1253

and it could be that if they had seen the reasoning of the later authorities,

און עס קען זיין אז אויב זיי וואלטן געזען די סברות פון די אחרונים,

English translation 1254

they would have possibly ruled like the later authorities.

וואלטן זיי אפשר גע'פסק'נט ווי די אחרונים.

English translation 1255

And likewise in our matter:

ועד"ז בעניננו:

English translation 1256

The Alter Rebbe certainly knew and studied what the Rambam had written,

דער אלטער רבי האט זיכער געוואוסט און געלערנט וואס דער רמב"ם האט געשריבן,

English translation 1257

and nevertheless he ruled in Iggeres HaTeshuvah and Iggeres HaKodesh that for the sake of healing the soul one may give more than a fifth,

ואעפ"כ האט ער גע'פסק'נט באגה"ת ואגה"ק אז צוליב רפואת הנפש קען מען געבן מער פאר א חומש,

English translation 1258

until "a man will give all that he has for his soul",

ביז "כל אשר לאיש יתן בעד נפשו",

English translation 1259

and the Alter Rebbe is indeed a halachic authority in his Shulchan Aruch,

און דער אלטער רבי איז דאך א פוסק בשו"ע שלו,

English translation 1260

and likewise there are halachic rulings of the Alter Rebbe in Iggeres HaTeshuvah and Iggeres HaKodesh,

ועד"ז זיינען דא פסקי דינים פון דעם אלטן רבי'ן באגה"ת ואגה"ק,

English translation 1261

including the aforementioned ruling,

כולל דער פס"ד הנ"ל,

English translation 1262

and especially since he wanted and commanded that the letters be disseminated –

ובפרט אז ער האט געוואלט און געהייסן מ'זאל מפיץ זיין די אגרות –

English translation 1263

it is certainly that the law follows the later authorities,

איז זיכער אז הלכה כבתראי,

English translation 1264

like the Alter Rebbe.

ווי דער אלטער רבי.

English translation 1265

And especially since in this matter there is no dispute between them,

ובפרט די"ל אז בנדו"ד איז ניט קיין מחלוקת ביניהם,

English translation 1266

as will be explained in the explanation. And especially since one sees the connection of the halachic rulings of the Alter Rebbe with the halachic rulings of the Rambam:

כפי שיתבאר בהביאור. ובפרט אז מ'זעט די שייכות פון די פסקי דינים פון דעם אלטן רבי'ן מיט די פסקי דינים פון דעם רמב"ם:

English translation 1267

Just as the Rambam writes in his introduction to his book of laws that "this compilation gathers the entire Oral Law together with the enactments and customs etc." –

ע"ד ווי דער רמב"ם שרייבט בהקדמתו לספר הלכות שלו אז "חיבור זה מקבץ לתורה שבעל פה כולה עם התקנות והמנהגות וכו'" –

English translation 1268

so too the Alter Rebbe was a "gatherer of all the camps" of all the laws and rulings until his time,

עד"ז איז דער אלטער רבי געווען א "מאסף לכל המחנות" פון אלע הלכות ודינים ביז זמנו,

English translation 1269

as is known what the sons of the gaon the author write in their introduction to the Shulchan Aruch of the Alter Rebbe that the Maggid gave the Alter Rebbe the mission to be a "gatherer of all the camps" and to compile the Shulchan Aruch.

כידוע וואס בני הגאון המחבר שרייבן בהקדמתם לשו"ע אדה"ז אז דער מגיד האט געגעבן דעם אלטן רבי'ן די שליחות צו זיין "מאסף לכל המחנות" און מחבר זיין דעם שו"ע.

English translation 1270

And may it be His will that just as he says in Likkutei Torah on our parshah that "one must increase charity from Rosh Chodesh Elul",

ויה"ר אז אזוי ווי ער זאגט אין לקו"ת פרשתנו 158 אז "צריך להרבות בצדקה מר"ח אלול" 159,

English translation 1271

and "we say Selichos..

און "אומרים סליחות..

English translation 1272

from Rosh Chodesh Elul onward"

מר"ח אלול ואילך" 160

English translation 1273

(as discussed earlier in the maamar)

(ווי גערעדט פריער אין מאמר)

English translation 1274

and already now on Shabbat Mevarchim Elul one resolves to do this in practice in the month of Elul

און שוין איצטער בשבת מברכים אלול איז מען מחליט דאס טאן בפועל בחודש אלול

English translation 1275

May one already now receive the reward for this,

זאל מען שוין איצטער באקומען דעם שכר אויף דעם,

English translation 1276

as per the well-known ruling in Shulchan Aruch that already when one accepts the resolution regarding this, the Almighty pays the reward in practice,

כפס"ד הידוע בשו"ע 161 אז שוין ווען מ'נעמט אן די החלטה בזה צאלט אפ דער אויבערשטער דעם שכר בפועל,

English translation 1277

And especially since we are now in the time of Raya d'Raya,

ובפרט אז מ'שטייט איצטער בזמן רעוא דרעוין,

English translation 1278

the time of Minchah,

זמן מנחה,

English translation 1279

"a time of favor"

"עת רצון"

English translation 1280

(as we say in the prayer of Minchah of Shabbos "And as for me, may my prayer to You, Hashem, be a time of favor")

(ווי מ'זאגט בתפלת מנחת שבת "ואני תפלתי לך ה' עת רצון" 162)

English translation 1281

That the will of all Jews be fulfilled,

אז עס זאל מקויים ווערן דער רצון פון אלע אידן,

English translation 1282

that the true and complete redemption come immediately,

אז עס זאל גלייך קומען די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1283

as Jews cry out "Until when?",

ווי אידן שרייען "עד מתי",

English translation 1284

and we say in prayer every day –

און מ'זאגט בתפלה בכל יום –

English translation 1285

"May our eyes behold Your return to Zion with mercy",

"ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים",

English translation 1286

and "may our eyes behold" simply means that these eyes that now see Jews around them,

וואס "ותחזינה עינינו" מיינט בפשטות אז אט די אויגן וואס זען איצטער אידן ארום זיך,

English translation 1287

should see "Your return to Zion with mercy"!

זאלן זען "בשובך לציון ברחמים"!

English translation 1288

And especially since this is also the will of the Almighty,

ובפרט אז דאס איז אויך דער רצון פון דעם אויבערשטן,

English translation 1289

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 1290

the Almighty indeed wants more for everyone,

דער אויבערשטער וויל דאך מער פאר אלעמען,

English translation 1291

and the primary will –

און דער עיקר רצון –

English translation 1292

that the true and complete redemption should already come through our righteous Moshiach,

אז עס זאל שוין קומען די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 1293

And we will all go to our holy land,

און מ'וועט אלע גיין אין ארצנו הקדושה,

English translation 1294

the completeness of the land,

שלימות הארץ,

English translation 1295

and in the manner of "Hashem your God will expand your border",

ובאופן פון "ירחיב ה' אלקיך את גבולך" 163,

English translation 1296

and there itself in Jerusalem the holy city,

און דארטן גופא אין ירושלים עיר הקודש,

English translation 1297

to the Temple Mount,

להר הבית,

English translation 1298

and "the Sanctuary, Hashem, Your hands established",

און "מקדש אד' כוננו ידיך",

English translation 1299

And one merits the fulfillment of the prophecy "And I will restore your judges as at first etc.",

און מ'איז זוכה צום קיום היעוד 164 "ואשיבה שופטיך כבראשונה גו'",

English translation 1300

And speedily in our days, literally.

ובמהרה בימינו ממש.

English translation 1301

The explanation in Rashi:

דער ביאור בפרש"י:

English translation 1302

The difficulty that Rashi comes to address in this verse is –

די קשיא וואס רש"י קומט באווארענען אין דעם פסוק איז –

English translation 1303

that the entire verse "You shall not eat any abomination" is seemingly superfluous,

אז דער גאנצער פסוק "לא תאכל כל תועבה" איז לכאורה איבעריק,

English translation 1304

for what is it teaching us?

דמאי קמ"ל?

English translation 1305

This forces Rashi that the verse comes to introduce something new. So Rashi explains that it comes to introduce,

איז דאס מכריח רש"י'ן אז דער פסוק קומט עפעס מחדש זיין. איז רש"י מפרש אז דאס קומט מחדש זיין,

English translation 1306

that "everything that I have abhorred for you" is "you shall not eat."

אז "כל שתעבתי לך" איז "לא תאכל".

English translation 1307

That is, the verse does not speak about an abomination in essence

ד.ה. דער פסוק רעדט ניט וועגן א תועבה בעצם

English translation 1308

(like the prohibition of eating blood, fat,

(ווי איסור אכילת דם, חלב,

English translation 1309

leftover offering,

נותר,

English translation 1310

abominable offering, etc.),

פיגול וכו'),

English translation 1311

because then what would it teach us that "you shall not eat"?

ווייל דעמולט איז מאי קמ"ל אז "לא תאכל",

English translation 1312

They are already abominable in themselves and it is already stated earlier in the Torah that one may not eat them –

זיי זיינען דאך תעב מצד עצמם און עס שטייט שוין פריער אין תורה אז מ'טאר זיי ניט עסן –

English translation 1313

rather, the verse comes here to add something that was not known until now,

נאר דער פסוק קומט דא מוסיף זיין א זאך וואס מ'האט ביז איצטער ניט געוואוסט,

English translation 1314

that there are matters that in themselves are not an abomination,

אז עס זיינען דא ענינים וואס מצד עצמם זיינען ניט תועבה,

English translation 1315

but "I have abhorred for you,"

נאר "תעבתי לך",

English translation 1316

specifically for Jews –

צו א אידן דוקא –

English translation 1317

for this there is a special commandment to Jews that "you shall not eat."

איז אויף דעם דא א ציווי מיוחד צו א אידן אז "לא תאכל".

English translation 1318

The explanation of this:

די הסברה בזה:

English translation 1319

"You shall not eat any abomination" comes in continuation of what is stated before this –

"לא תאכל כל תועבה" קומט בהמשך צו דעם וואס שטייט לפנ"ז –

English translation 1320

"You are a holy people to the Lord your God, and the Lord has chosen you to be a treasured people for Him from all the nations that are upon the face of the earth,"

"עם קדוש אתה לה' אלקיך ובך בחר ה' להיות לו לעם סגולה מכל העמים אשר על פני האדמה",

English translation 1321

that is, because Jews are higher than the other nations

ד.ה. וויבאלד אז אידן זיינען העכער פאר שאר האומות

English translation 1322

("You are a holy people etc. and the Lord has chosen you to be a treasured people for Him") –

("עם קדוש אתה גו' ובך בחר ה' להיות לו לעם סגולה") –

English translation 1323

new matters come that are not an abomination in themselves,

קומען צו נייע ענינים וואס זיינען ניט תועבה מצד עצמם,

English translation 1324

but "I have abhorred for you,"

אבער "תעבתי לך",

English translation 1325

because of the fact that you are a "treasured people" this is an abomination.

מצד דעם וואס איר זייט "עם סגולה" איז דאס א תועבה.

English translation 1326

That is, that were it not for this that Jews are a "treasured people," this would not be an abominable thing and not forbidden for eating. And because Jews are a "treasured people," "you shall not eat" also "everything that I have abhorred for you"

ד.ה. אז לולא זה וואס אידן זיינען "עם סגולה" איז דאס ניט קיין דבר תעב און ניט אסור באכילה. און וויבאלד אז אידן זיינען "עם סגולה" איז "לא תאכל" אויך "כל שתעבתי לך"

English translation 1327

(not only things abominable in themselves).

(ניט נאר דברים תועבים מצ"ע).

English translation 1328

That is:

דאס הייסט:

English translation 1329

All forbidden foods that are stated earlier in the Torah – blood, fat,

אלע מאכלות אסורות וואס שטייען פריער אין תורה – דם, חלב,

English translation 1330

carcass,

נבלה,

English translation 1331

torn animal,

טריפה,

English translation 1332

leftover offering,

נותר,

English translation 1333

abominable offering –

פיגול –

English translation 1334

are all matters that are abominable and repulsive in essence. For example – blood:

זיינען אלע ענינים וואס זיינען תעב ומאוס בעצם. לדוגמא – דם:

English translation 1335

Rashi explained earlier in our portion regarding the prohibition of eating blood,

רש"י האט פריער מפרש געווען בפרשתנו 165 בנוגע צו איסור אכילת דם 166,

English translation 1336

that "a person's soul abhors it."

אז "נפשו של אדם קצה ממנו".

English translation 1337

And so too regarding the other forbidden foods.

וכיו"ב בנוגע צו די אנדערע מאכלות אסורות.

English translation 1338

And so too abominable offering, its simple meaning is –

ועד"ז פיגול איז פירושו בפשטות –

English translation 1339

a repulsive thing. And the prohibition of leftover offering is simply –

א דבר מאוס. און דער איסור פון נותר איז בפשטות –

English translation 1340

because then the food already loses its freshness,

ווייל דעמולט פארלירט שוין דער מאכל זיין פרישקייט,

English translation 1341

it is a spoiled thing,

ס'איז א פארשמעקטע זאך,

English translation 1342

and regarding holy offerings the measure for this is a specific time,

און אין קדשים איז דער שיעור לזה א זמן מסויים,

English translation 1343

and after this it is like a spoiled thing.

ולאחרי זה איז דאס אזוי ווי א פארשמעקטע זאך.

English translation 1344

That is, that all these forbidden foods are abominable in themselves by nature,

ד.ה. אז די אלע מאכלות אסורות זיינען תעב מצד עצמם ע"פ טבע,

English translation 1345

therefore it is understood why they are forbidden for eating,

דעריבער איז מובן פארוואס זיי זיינען אסור באכילה,

English translation 1346

they are a repulsive thing for all people,

זיי זיינען א דבר מאוס פאר אלע מענטשן,

English translation 1347

not only for Jews. And for this one does not need to come to the verse in our portion "you shall not eat any abomination" –

ניט נאר אידן. און אויף דעם דארף מען ניט אנקומען צו דעם פסוק בפרשתנו "לא תאכל כל תועבה" –

English translation 1348

because they are an abomination in themselves for all people

ווייל זיי זיינען תועבה מצד עצמם פאר אלע מענטשן

English translation 1349

(not specifically for a "treasured people")

(ניט דוקא פאר "עם סגולה")

English translation 1350

and we already know from earlier that they are forbidden for eating.

און מ'ווייסט שוין פון פריער אז זיי זיינען אסור באכילה.

English translation 1351

In essence, the nations of the world would also have been forbidden in this

בעצם וואלטן אוה"ע אויך געווען אסור בזה

English translation 1352

(because of the fact that it is an abomination and repulsive),

(מצד דעם וואס דאס איז תועבה ומאוס),

English translation 1353

but as Rashi already explained earlier "a parable of a doctor who came to visit the sick person etc.,"

אבער ווי רש"י האט שוין פריער מפרש געווען 167 "משל לרופא שנכנס לבקר את החולה וכו'",

English translation 1354

and the continuation of the parable is,

וואס המשך המשל איז,

English translation 1355

that Jews are like a sick person who can be cured,

אז אידן זיינען בדוגמא ווי א חולה וואס מ'קען מרפא זיין,

English translation 1356

therefore they were commanded regarding the eating prohibitions,

האט מען זיי דעריבער אנגעזאגט די איסורי אכילה,

English translation 1357

unlike the nations of the world who are like a sick person that the doctor sees that nothing will help him,

משא"כ אוה"ע זיינען ווי א חולה וואס דער רופא זעט אז קיין זאך וועט אים ניט העלפן,

English translation 1358

consequently they were not prohibited in these matters,

במילא האט מען אויף זיי שוין ניט גע'אסר'ט בענינים אלו,

English translation 1359

because it will not help anyway.

ווייל ס'וועט סיי-ווי ניט העלפן.

English translation 1360

And based on this it is understood that the eating prohibitions are in essence an abomination for all people,

וואס עפ"ז איז מובן אז די איסורי אכילה זיינען בעצם א תועבה פאר אלע בני אדם,

English translation 1361

only due to an external reason they were not prohibited for the nations of the world.

נאר צוליב א סיבה צדדית האט מען עס ניט גע'אסר'ט אויף אוה"ע.

English translation 1362

However, when it comes to the verse in our portion that says "You are a holy people etc. and the Lord has chosen you to be a treasured people for Him from all the nations" –

בשעת עס קומט אבער צו דעם פסוק בפרשתנו וואס זאגט אז "עם קדוש אתה גו' ובך בחר ה' להיות לו לעם סגולה מכל העמים" –

English translation 1363

then a new prohibition comes "you shall not eat any abomination,"

דעמולט קומט צו א נייער איסור "לא תאכל כל תועבה",

English translation 1364

which does not consist of things abominable in essence,

וואס באשטייט ניט פון דברים מתועבים בעצם,

English translation 1365

but "everything that I have abhorred for you,"

נאר "כל שתעבתי לך",

English translation 1366

in relation to "a holy people...

ביחס צו "עם קדוש..

English translation 1367

a treasured people." But were it not for this, it is not an abomination and not forbidden for eating.

עם סגולה". אבער לולא זה איז דאס ניט תועבה און ניט אסור באכילה.

English translation 1368

And based on this it is understood why Rashi cannot give here examples of the forbidden foods like torn animal and carcass and blood and fat and leftover offering and abominable offering etc. –

ועפ"ז איז מובן פארוואס רש"י קען דא ניט געבן דוגמאות פון די מאכלות אסורות ווי טריפה ונבלה ודם וחלב ונותר ופיגול כו' –

English translation 1369

because they are all abominable in essence

ווייל זיי זיינען אלע תעב בעצם

English translation 1370

(not specifically for a "treasured people")

(ניט דוקא פאר "עם סגולה")

English translation 1371

and we have already learned earlier about the prohibition of eating them,

און מ'האט שוין פריער געלערנט וועגן איסור אכילתם,

English translation 1372

and for this one does not need to come to the verse in our portion "you shall not eat any abomination."

און אויף דעם דארף מען ניט אנקומען צו דעם פסוק בפרשתנו "לא תאכל כל תועבה".

English translation 1373

Therefore Rashi must find other examples where the new prohibition in this verse is expressed –

דעריבער דארף רש"י געפינען אנדערע דוגמאות וואו עס דריקט זיך אויס דער איסור חדש בפסוק זה –

English translation 1374

that in relation to a "treasured people" there are additional matters that "I have abhorred for you" specifically

אז ביחס צו "עם סגולה" זיינען דא דברים נוספים וואס "תעבתי לך" דוקא

English translation 1375

(because of your higher level),

(מצד דיין העכערע דרגא),

English translation 1376

but were it not for this, it is not an abomination.

אבער לולא זה איז דאס ניט תועבה.

English translation 1377

For this Rashi gives the first example –

גיט אויף דעם רש"י די ערשטע דוגמא –

English translation 1378

"such as one who makes a blemish in the ear of a firstborn animal in order to slaughter it in the provinces":

"כגון צרם אוזן בכור כדי לשוחטו במדינה":

English translation 1379

Although there is a prohibition not to make a blemish on a firstborn,

כאטש ס'איז דא אן איסור ניט צו מאכן קיין מום אין א בכור,

English translation 1380

in this, however, there is no aspect of abomination and disgust in essence,

איז אין דעם אבער ניטא קיין ענין פון תועבה ומיאוס בעצם,

English translation 1381

there is not even the aspect of causing pain to living creatures,

ס'איז אפילו ניטא דער ענין פון צער בעלי חיים,

English translation 1382

because the ear has a hard part that does not cause pain when one nicks it.

ווייל דער אוזן האט א הארטן חלק וואס גיט ניט קיין צער בשעת מ'איז דאס צורם.

English translation 1383

Furthermore:

נאכמער:

English translation 1384

Rashi adds here that the "one who nicks the ear of a firstborn" is "in order to slaughter it in the provinces." What is this relevant here? Is this relevant because it gives to understand that here there is no aspect of abomination and disgust from the standpoint of the prohibition?

רש"י גיט דא צו אז דער "צרם אוזן בכור" איז "כדי לשוחטו במדינה". וואס איז דאס דא נוגע? איז דאס נוגע דערצו ווייל דאס גיט צו פארשטיין ווי דא איז ניטא קיין שום ענין פון תועבה ומיאוס מצ"ע:

English translation 1385

Even if one would say that there is no abomination in making a blemish on a firstborn,

אפילו מ'זאל זאגן אז ס'איז ניטא קיין תועבה אין מאכן א מום בבכור,

English translation 1386

not even pain,

אפילו ניט קיין צער,

English translation 1387

still the question remains: why must one simply bother with an animal? Rashi addresses this by saying that this is "in order to slaughter it,"

איז אבער פאָרט די שאלה וואס דארף מען זיך גלאט טשעפען מיט א בהמה? באווארנט עס רש"י מיטן זאגן אז דאס איז "כדי לשוחטו",

English translation 1388

so that the person should have benefit from it,

בכדי אז דער מענטש זאל הנאה האבן דערפון,

English translation 1389

for from the standpoint of the benefit in this, it outweighs all matters of pain.

וואס מצד התועלת שבזה וועגט עס אריבער כל עניני צער.

English translation 1390

As we learned earlier,

ווי מ'האט פריער געלערנט,

English translation 1391

that even though there is a prohibition of causing pain to living creatures,

אז אע"פ וואס ס'איז דא אן איסור פון צער בעלי חיים 168,

English translation 1392

to the extent that "if you see the donkey of your enemy lying under its burden, you shall surely help him,"

ביז אז "כי תראה חמור שונאך רובץ תחת משאו גו' עזוב תעזוב עמו" 169 –

English translation 1393

one may, however, use a "donkey for carrying a load"

מעג מען אבער נוצן א "חמור למשאוי" 170

English translation 1394

(and the like),

(וכיו"ב),

English translation 1395

even though this is hard for the donkey,

אע"פ וואס דאס איז שווער פארן חמור,

English translation 1396

because the benefit in this outweighs the pain.

ווייל די תועלת שבזה וועגט אריבער דעם צער.

English translation 1397

Consequently, it follows,

במילא קומט אויס,

English translation 1398

since "one who nicks the ear of a firstborn in order to slaughter it in the provinces"

וויבאלד אז "צרם אוזן בכור כדי לשוחטו במדינה"

English translation 1399

(and have benefit from it),

(און האבן דערפון א תועלת),

English translation 1400

in this there is no abomination in essence.

איז אין דעם ניטא קיין תועבה בעצם.

English translation 1401

Nevertheless,

אעפ"כ,

English translation 1402

since Jews are a "chosen people" –

וויבאלד אז אידן זיינען "עם סגולה" –

English translation 1403

this is "a thing that I have made abhorrent to you, no blemish shall be in it." And therefore the verse comes and teaches –

איז דאס "דבר שתעבתי לך כל מום לא יהי' בו". און דערפאר קומט דער פסוק און לערנט –

English translation 1404

"it comes and teaches here that he shall not slaughter and eat on account of that blemish."

"בא ולמד כאן שלא ישחט ויאכל על אותו המום".

English translation 1405

And based on this it is also understood why Rashi adds the words "that he shall not slaughter and eat on account of that blemish":

ועפ"ז איז אויך מובן פארוואס רש"י גיט צו די ווערטער "שלא ישחט ויאכל על אותו מום":

English translation 1406

Because the prohibition of eating a firstborn whose ear was nicked is from the aspect that this is "a thing that I have made abhorrent to you." But nicking the ear of a firstborn is not an abomination in essence –

וויבאלד אז דער איסור האכילה פון א בכור שצרם אזנו איז מצד דעם וואס דאס איז "דבר שתעבתי לך". אבער צרם אוזן בכור איז ניט קיין תועבה בעצם –

English translation 1407

it is understood that this is only if one slaughters and eats the firstborn "on account of that blemish"

איז מובן אז דאס איז נאר אויב מ'שחט און מ'עסט דעם בכור "על אותו מום"

English translation 1408

(which came from the aspect of nicking its ear);

(וואס איז געקומען מצד צרם אזנו);

English translation 1409

but if the firstborn has another blemish that did not come by means of this Jew who nicked its ear –

אבער אויב דער בכור האט אן אנדער מום וואס איז ניט געקומען ע"י דעם אידן שצרם אזנו –

English translation 1410

he may eat it,

מעג ער דאס עסן,

English translation 1411

because it is not "a thing that I have made abhorrent to you."

ווייל ס'איז ניט "דבר שתעבתי לך".

English translation 1412

Afterwards Rashi adds a second example –

דערנאך גיט רש"י צו א צווייטע דוגמא –

English translation 1413

"one who cooks meat in milk, behold it is a thing that I have made abhorrent to you,

"בשל בשר בחלב הרי דבר שתעבתי לך,

English translation 1414

and it warns here concerning its eating":

והזהיר כאן על אכילתו":

English translation 1415

Because "one who cooks meat in milk" is a "thing that I have made abhorrent to you,"

וויבאלד אז "בשל בשר בחלב" איז א "דבר שתעבתי לך",

English translation 1416

although it is not a thing of abomination in essence,

כאטש ס'איז ניט קיין דבר תעב בעצם,

English translation 1417

for ostensibly,

ווייל לכאורה,

English translation 1418

whom does it bother that he cooks meat in milk and does not eat it?

וועמען ארט עס אז ער איז מבשל בשר בחלב און עסט עס ניט,

English translation 1419

Rather, from this it is understood that this is not a thing of abomination,

נאר דערפון איז מובן אז דאס איז ניט א דבר של תועבה,

English translation 1420

but a "thing that I have made abhorrent to you" –

נאר א "דבר שתעבתי לך" –

English translation 1421

in addition to the fact that there is the prohibition of eating meat and milk in general,

איז נוסף לזה וואס ס'איז דא דער איסור פון אכילת בשר בחלב בכלל,

English translation 1422

not specifically when one cooks it himself

ניט דוקא ווען מ'קאכט עס אליין

English translation 1423

(as we derive from "you shall not cook a kid in its mother's milk" three times),

(ווי מ'לערנט אפ פון "לא תבשל גדי בחלב אמו" ג' פעמים),

English translation 1424

there comes an additional prohibition that if "one cooked meat in milk," he himself may not eat it from the aspect of the prohibition of "you shall not eat any abomination,"

קומט צו נאך אן איסור אז אויב "בשל בשר בחלב" טאר ער אליין דאס ניט עסן מצד דעם איסור פון "לא תאכל כל תועבה",

English translation 1425

"anything that I have made abhorrent to you."

"כל שתעבתי לך".

English translation 1426

And based on this it is understood that the second prohibition of eating

ועפ"ז איז מובן אז דער צווייטער איסור אכילה

English translation 1427

("you shall not eat any abomination")

("לא תאכל כל תועבה")

English translation 1428

is only with regard to the Jew who himself cooked meat in milk,

איז נאר בנוגע צו דעם אידן וואס האט אליין געקאָכט בשר בחלב,

English translation 1429

but another Jew does not have this additional prohibition.

אבער אן אנדער איד האט ניט דעם איסור נוסף.

English translation 1430

And the practical difference

און די נפק"מ בפועל

English translation 1431

(for ostensibly, in any case it is forbidden for eating)

(דלכאורה בין כך ובין כך איז דאס אסור באכילה)

English translation 1432

is –

איז –

English translation 1433

that "one who cooked meat in milk" and he himself eats it,

אז "בשל בשר בחלב" און ער אליין עסט עס,

English translation 1434

he transgresses with this eating two negative commandments

איז ער עובר מיט דער אכילה אויף צוויי לאוין

English translation 1435

(in addition to the negative commandment of "you shall not cook a kid in its mother's milk,"

(נוסף צום לאו פון "לא תבשל גדי בחלב אמו",

English translation 1436

the prohibition of cooking),

איסור בישול),

English translation 1437

the negative commandment of the prohibition of eating meat and milk in general from the aspect of "you shall not cook a kid in its mother's milk,"

דער לאו פון איסור אכילת בשר בחלב בכלל מצד "לא תבשל גדי בחלב אמו",

English translation 1438

and the negative commandment of "you shall not eat any abomination,"

און דער לאו פון "לא תאכל כל תועבה",

English translation 1439

"anything that I have made abhorrent to you."

"כל שתעבתי לך".

English translation 1440

But another person only transgresses the first negative commandment.

משא"כ א צווייטער איז נאר עובר אויף דעם ערשטן לאו.

English translation 1441

And there is room to elaborate on this,

ויש להאריך בזה,

English translation 1442

but what has been discussed is certainly sufficient.

אבער דאס וואס מ'האט גערעדט איז זיכער גענוג.

English translation 1443

The explanation in the service of man in that which he says in the note on the Zohar that Elul has the gematria of Binah:

דער ביאור בעבודת האדם אין דעם וואס ער זאגט אין דער הערה אויפן זהר אז אלול איז בגימטריא בינה:

English translation 1444

Our masters, our leaders,

רבותינו נשיאנו,

English translation 1445

up to His Holiness, our master, my father-in-law, the Rebbe,

ביז כ"ק מו"ח אדמו"ר,

English translation 1446

explain in many places that the month of Elul is a month of accounting of the soul,

זיינען מבאר בכ"מ 171 אז חודש אלול איז א חודש פון חשבון הנפש,

English translation 1447

to make a just accounting of all matters that one has done. And as explained "and she shall weep for her father and her mother for a month of days" that this refers to the month of Elul,

צו מאכן א חשבון צדק פון אלע ענינים וואס מ'האט געטאן. וכמבואר 172 "ובכתה 173 את אבי' ואת אמה ירח ימים" אז דאס גייט אויף חודש אלול,

English translation 1448

gematria Binah

בגימטריא בינה

English translation 1449

(its aspect of Rabbi Ara).

(בחינתו פון ר' ארא).

English translation 1450

From which it is understood that the just accounting must be made not only from the standpoint of the point of Chochmah,

וואס דערפון איז מובן אז דער חשבון צדק דארף געמאכט ווערן ניט נאר מצד נקודת החכמה,

English translation 1451

in a manner of a point in generality,

באופן של נקודה בכללות,

English translation 1452

without details,

אן פרטים,

English translation 1453

rather one must make a just accounting from the standpoint of the expansion of Binah –

נאר מ'דארף מאכן א חשבון צדק מצד הרחבת הבינה –

English translation 1454

with a detailed contemplation in details and details of details,

מיט א התבוננות פרטית בפרטים ופרטי פרטים,

English translation 1455

Until the completion of "a son of forty for understanding,"

ביז צו דער שלימות פון "בן ארבעים לבינה",

English translation 1456

when one is "standing at the end of his teacher's knowledge and the wisdom of his Mishnah."

וואס דעמולט איז מען "עומד על סוף דעתו של רבו וחכמת משנתו" 174.

English translation 1457

And it can be said that in this are included all matters,

וי"ל אז אין דעם זיינען כלול אלע ענינים,

English translation 1458

Chabad and the emotions:

חב"ד און די מדות 175:

English translation 1459

"The end of his knowledge" –

"סוף דעתו" –

English translation 1460

the aspect of Daat,

בחי' דעת,

English translation 1461

which is the key that includes the six,

וואס איז מפתחא דכליל שית 176,

English translation 1462

all six emotions,

אלע ששה מדות,

English translation 1463

and also thought, speech, and action,

און אויך מחשבה דיבור ומעשה,

English translation 1464

and Daat is "including Chesed and Gevurah, meaning love and its branches, and fear and its branches." And "the wisdom of his Mishnah" –

און דעת איז "כולל חסד וגבורה פי' אהבה וענפי' ויראה וענפי'" 177. און "חכמת משנתו" –

English translation 1465

is Chochmah

איז חכמה

English translation 1466

("wisdom")

("חכמת")

English translation 1467

and Binah

ובינה

English translation 1468

("his Mishnah").

("משנתו") 178.

English translation 1469

Which the father does not need to explain in this note,

וואס דאס דארף דער טאטע ניט מפרש זיין אין דער הערה,

English translation 1470

because it is understood from what is explained in other places.

ווייל דאס איז מובן מהמבואר במקומות אחרים.

English translation 1471

This is also connected with the explanation in Pirkei Avot –

דאס איז אויך פארבונדן מיט דעם ביאור אין פרקי אבות –

English translation 1472

"The sages taught in the language of the Mishnah,

"שנו חכמים בלשון המשנה,

English translation 1473

blessed is He who chose them and their Mishnah":

ברוך שבחר בהם ובמשנתם":

English translation 1474

"Mishnah" indicates the aspect of the letter Mem in Torah:

"משנה" באווייזט אויף בחי' מ"ם אין תורה:

English translation 1475

"Mishnah" begins with a Mem.

"משנה" הויבט זיך אן מיט א מ"ם.

English translation 1476

The beginning and end of the six orders of the Mishnah is with a Mem.

התחלת וסוף שיתא סדרי משנה איז מיט א מ"ם.

English translation 1477

That is, that Mishnah alludes to the completion in Torah itself that forty

ד.ה. אז משנה איז מרמז אויף דער שלימות אין תורה גופא וואס ארבעים

English translation 1478

(Mem)

(מ"ם)

English translation 1479

years give –

שנה גיבן צו –

English translation 1480

"a son of forty for understanding,"

"בן ארבעים לבינה",

English translation 1481

a person attains his teacher's mind at forty years –

קאי איניש אדעתי' דרבי' בארבעין שנין 179 –

English translation 1482

"the end of his teacher's knowledge and the wisdom of his Mishnah."

"סוף דעתו של רבו וחכמת משנתו".

English translation 1483

[And this is also connected with the general matter of passing away and yahrzeit –

[און דאס איז אויך פארבונדן מיט כללות הענין פון הסתלקות ויארצייט –

English translation 1484

because "Mishnah" is the letters of "Neshamah,"

ווייל "משנה" איז אותיות "נשמה" 180,

English translation 1485

which is one of the reasons for studying Mishnayot at the time of yahrzeit. And this year is forty years since the passing of the father. But "Mishnah" is as it is stated in Torah,

וואס דאס איז איינער פון די טעמים אויף לימוד המשניות בשעת היארצייט. ושנה זו איז ארבעים שנה להסתלקות פון טאטן. אבער "משנה" איז ווי דאס שטייט אין תורה,

English translation 1486

the aspect of the Mem in Torah,

בחי' המ"ם אין תורה,

English translation 1487

with the advantage that the Mem is at the beginning of the word].

מיט דער מעלה אז דער מ"ם איז בראש התיבה].

English translation 1488

That is, that in Torah there are specifically two levels:

ד.ה. אז אין תורה זיינען פאראן בפרטיות צוויי דרגות:

English translation 1489

as Torah is in its own essence,

ווי תורה איז מצד עצמה,

English translation 1490

and as in Torah the completion of the Mem is drawn,

אוזו ווי אין תורה ווערט נמשך דער שלימות פון מ"ם,

English translation 1491

"the end of his knowledge etc. and the wisdom of his Mishnah."

"סוף דעתו כו' וחכמת משנתו".

English translation 1492

Which is also the explanation of the matter of the forty days that Moses was on the mountain to receive the Torah

וואס דאס איז אויך דער ביאור הענין פון די ארבעים יום וואס משה איז געווען בהר צו מקבל זיין תורה

English translation 1493

(forty days for the first tablets and forty days for the second tablets),

(ארבעים יום פאר די לוחות ראשונות און ארבעים יום פאר די לוחות שניות),

English translation 1494

which are called "days of favor,"

וואס זיי ווערן אנגערופן "ימי רצון" 181,

English translation 1495

"just as the first were with favor, so too the last were with favor" –

"מה הראשונים ברצון אף אחרונים ברצון" 182 –

English translation 1496

that in Torah the matter of favor is drawn. Because Torah in its own essence is the aspect of Chochmah,

אז אין תורה ווערט נמשך דער ענין פון רצון. ווייל תורה מצ"ע איז בחי' חכמה,

English translation 1497

and through Moses' ascent on the mountain for forty days the matter of will is drawn into Torah

און דורך עליית משה בהר ארבעים יום ווערט נמשך אין תורה דער ענין הרצון

English translation 1498

(Keter).

(כתר).

English translation 1499

And based on this, we can explain the saying of our sages, "A person should always study in a place where his heart desires." At first glance, it is not understood:

ועפ"ז יש לבאר דער מאחז"ל 183 "לעולם ילמד אדם במקום שלבו חפץ". דלכאורה אינו מובן:

English translation 1500

Torah is connected with understanding and comprehension

תורה איז פארבונדן מיט הבנה והשגה

English translation 1501

(in the brain) –

(שבמוח) –

English translation 1502

what connection does it have with "his heart desires"? The explanation of this is:

וואס האט עס פאר א שייכות מיט "לבו חפץ"? איז דער ביאור בזה:

English translation 1503

The ultimate intention is,

תכלית הכוונה איז,

English translation 1504

that one should draw into Torah,

אז מ'זאל ממשיך זיין אין תורה,

English translation 1505

which in its own essence is Chochmah,

וואס איז מצ"ע חכמה,

English translation 1506

the matter of will and desire and pleasure

דער ענין הרצון וחפץ ותענוג

English translation 1507

(the aspect of Keter).

(בחי' כתר).

English translation 1508

And accordingly, as it is stated that David, peace be upon him, connected the Torah above with the Holy One, blessed be He,

וע"ד ווי עס שטייט 184 אז דוד הי' מחבר תורה שלמעלה עם הקב"ה,

English translation 1509

because Torah in its own essence is Chochmah,

ווייל אורייתא מצ"ע איז חכמה,

English translation 1510

and he connected it with the Holy One, blessed be He, who is above Torah in its own essence.

און ער האט עס מחבר געווען מיט הקב"ה שלמעלה מתורה מצ"ע.

English translation 1511

It follows,

קומט אויס,

English translation 1512

as above,

כנ"ל,

English translation 1513

that there are two levels:

אז עס זיינען פאראן צוויי דרגות:

English translation 1514

Torah in its own essence

תורה מצ"ע

English translation 1515

(Chochmah).

(חכמה).

English translation 1516

And the drawing into Torah from above Chochmah.

און המשכה בתורה פון למעלה מחכמה.

English translation 1517

And these two matters are alluded to in "Mishnah":

און די צוויי ענינים זיינען מרומז אין "משנה":

English translation 1518

Mishnayot are a part of Torah. And Mishnah also indicates the drawing of the Mem into Torah

משניות איז א חלק פון תורה. און משנה ווייזט אויך אויף המשכת המ"ם בתורה

English translation 1519

(as above).

(כנ"ל).

English translation 1520

And based on this, we can explain the statement of the Baraita, "The sages taught in the language of the Mishnah,

ועפ"ז יש לבאר מאמר הברייתא "שנו חכמים בלשון המשנה,

English translation 1521

blessed is He who chose them and their Mishnah":

ברוך שבחר בהם ובמשנתם":

English translation 1522

There is the matter of blessing in Torah

ס'איז דא דער ענין הברכה אין תורה

English translation 1523

(Mishnah)

(משנה)

English translation 1524

in its own essence –

מצ"ע –

English translation 1525

the blessing of the Torah that one recites upon Torah study. Which is a level of blessing that is connected with Torah

ברכת התורה וואס מ'מאכט אויף לימוד התורה. וואס דאס איז א דרגא אין ברכה וואס איז פארבונדן מיט תורה

English translation 1526

(and those who study Torah)

(ולומדי התורה)

English translation 1527

in its own essence,

מצ"ע,

English translation 1528

Chochmah.

חכמה.

English translation 1529

In addition, the Baraita says that there is another additional blessing in Torah

דערצו זאגט די ברייתא אז ס'איז דא נאך א ברכה נוספת אין תורה

English translation 1530

(Mishnah)

(משנה)

English translation 1531

and those who study

ולומדי

English translation 1532

(the sages of)

(חכמי)

English translation 1533

the Torah –

התורה –

English translation 1534

which is drawn from a level that is higher than Torah in its own essence –

וואס ווערט נמשך פון א דרגא וואס איז העכער פון תורה מצ"ע –

English translation 1535

"blessed is He who chose them and their Mishnah" –

"ברוך שבחר בהם ובמשנתם" –

English translation 1536

a blessing that is drawn "them

א ברכה וואס ווערט נמשך "בהם

English translation 1537

(the sages of the Torah)

(חכמי התורה)

English translation 1538

and their Mishnah" from the choice of the Holy One, blessed be He,

ובמשנתם" פון בחירתו של הקב"ה,

English translation 1539

which is entirely above Torah

וואס איז לגמרי העכער פאר תורה

English translation 1540

(and the sages of the Torah) in its own essence

(וחכמי התורה) מצ"ע

English translation 1541

(the aspect of Chochmah).

(בחי' חכמה).

English translation 1542

And the matter of the choice of the Holy One, blessed be He, is drawn not

און דער ענין הבחירה של הקב"ה ווערט נמשך ניט

English translation 1543

(in this way)

(אזוי)

English translation 1544

in Mishnayot in their simple sense,

אין משניות כפשוטן,

English translation 1545

but specifically in Baraitot,

נאר דוקא אין ברייתות,

English translation 1546

for "blessed is He who chose them and their Mishnah" applies specifically to the Baraitot

וואס "ברוך שבחר בהם ובמשנתם" גייט דוקא אויף די ברייתות

English translation 1547

(in the sixth chapter of Pirkei Avot)

(בפרק ששי דפרקי אבות)

English translation 1548

which "the sages taught in the language of the Mishnah." And the explanation of this is:

וואס "שנו חכמים בלשון המשנה". והביאור בזה:

English translation 1549

The difference between Mishnayot and Baraitot is

דער חילוק צווישן משניות וברייתות איז

English translation 1550

(as above, section 32):

(כנ"ל סל"ב):

English translation 1551

"The Mishnayot were taught in the study hall of our holy Rabbi,

"המשניות נשנו במדרשו של רבינו הקדוש,

English translation 1552

and the Baraitot were taught outside his study hall,"

והברייתות נשנו חוץ למדרשו",

English translation 1553

and therefore they are called by the name Baraitot,

און דערפאר ווערן זיי אנגערופן בשם ברייתות,

English translation 1554

"from the term 'outside,'

"מלשון חוץ,

English translation 1555

for the translation of 'outside' is 'mibra'."

כי תרגום מחוץ מברא".

English translation 1556

And based on this it is understood that the matter of "chose" the Holy One, blessed be He, is primarily in the baraitot

ועפ"ז איז מובן אז דער ענין פון "בחר" הקב"ה איז בעיקר אין ברייתות

English translation 1557

(more than in the mishnayot) –

(מער ווי אין משניות) –

English translation 1558

because true choice applies specifically to a matter that is found in "outside" among other similar matters

ווייל בחירה אמיתית איז שייך דוקא אויף אן ענין וואס געפינט זיך אין "חוץ" צווישן אנדערע ענינים הדומים

English translation 1559

(in externality)

(בחיצוניות)

English translation 1560

to it,

לזה 184,

English translation 1561

because there are other things there from among which one can choose one thing.

ווייל דארטן זיינען דא אנדערע זאכן וואס פון צווישן זיי קען מען בוחר זיין איין זאך.

English translation 1562

However, regarding mishnayot that were taught in the study hall of our holy Rabbi

משא"כ אויף משניות שנשנו במדרשו של רבינו הקדוש

English translation 1563

(in the "inner" of holiness) –

(אין "פנים" דקדושה) –

English translation 1564

choice does not apply,

איז ניט שייך קיין בחירה,

English translation 1565

because in the study hall of our holy Rabbi there is initially no place for other things.

ווייל במדרשו של רבינו הקדוש איז לכתחילה ניטא קיין ארט אויף אנדערע זאכן.

English translation 1566

And from this it is understood that the additional blessing in the Torah

וואס דערפון איז מובן אז די ברכה נוספת אין תורה

English translation 1567

(in addition to the blessing of the Torah from the time of the Giving of the Torah) –

(נוסף צו ברכת התורה מצ"ע) –

English translation 1568

of the choice of the Holy One, blessed be He –

פון בחירתו של הקב"ה –

English translation 1569

is specifically in the baraitot.

איז דוקא אין ברייתות.

English translation 1570

And therefore it is stated specifically here –

און דערפאר שטייט דוקא דא –

English translation 1571

at the beginning of the chapter of baraitot that "the Sages taught in the language of the Mishnah" –

בתחלת הפרק פון ברייתות ש"שנו חכמים בלשון המשנה" –

English translation 1572

that "Blessed is He who chose them and their Mishnah,"

אז "ברוך שבחר בהם ובמשנתם",

English translation 1573

because this refers to the baraitot that "the Sages taught in the language of the Mishnah."

ווארום דאס גייט אויף די ברייתות ש"שנו חכמים בלשון המשנה".

English translation 1574

And based on this it is understood that in the baraitot there is an advantage even over the mishnayot –

ועפ"ז איז מובן אז אין די ברייתות איז דא אן עילוי אפילו לגבי משניות –

English translation 1575

because specifically by virtue of the fact that they were taught "outside of His study hall" –

ווייל דוקא מצד דעם וואס זיי זיינען זיינען געלערנט געווארן "חוץ למדרשו" –

English translation 1576

the choice of the Holy One, blessed be He, is drawn into them

ווערט אין זיי נמשך בחירתו של הקב"ה

English translation 1577

(which the mishnayot do not have this quality because they were taught in the study hall of our holy Rabbi).

(וואס משניות האבן ניט די מעלה וויבאלד נשנו במדרשו של רבינו הקדוש).

English translation 1578

And this is also the content of "the Sages taught

און דאס איז אויך דער תוכן פון "שנו חכמים

English translation 1579

(the baraitot)

(די ברייתות)

English translation 1580

in the language of the Mishnah":

בלשון המשנה":

English translation 1581

Although the baraitot were taught outside of the study hall of our holy Rabbi,

אע"פ וואס ברייתות נשנו מחוץ למדרשו של רבינו הקדוש,

English translation 1582

and therefore the name baraita is from the term "outside" –

און דערפאר איז דער נאמען ברייתא מלשון "חוץ" –

English translation 1583

nevertheless, "the Sages taught" the baraitot not in the Aramaic language

איז אבער "שנו חכמים" די ברייתות ניט בלשון ארמי

English translation 1584

(Targum),

(תרגום),

English translation 1585

like the Gemara,

ווי די גמרא,

English translation 1586

which indicates a lower place where Arameans are found,

וואס ווייזט אויף א מקום תחתון וואו עס געפינען זיך ארמיים,

English translation 1587

but specifically in the holy tongue –

נאר דוקא בלשון הקודש –

English translation 1588

"in the language of the Mishnah,"

"בלשון המשנה",

English translation 1589

which is specifically the holy tongue,

וואס איז דוקא לשון קודש,

English translation 1590

a clear and lucid language,

א לשון צח וברור,

English translation 1591

[Therefore the Rambam wrote his book of laws "Mishneh Torah" specifically in the holy tongue (not in the language of Targum),

[וואס דערפאר האט דער רמב"ם געשריבן ספרו של הלכות "משנה תורה" בלשון קודש דוקא (ניט בלשון תרגום),

English translation 1592

as he writes:

ווי ער שרייבט 185:

English translation 1593

"I will not compose it in the language of the Talmud because only individuals from our nation would understand it,

"לא אחברהו בלשון התלמוד לפי שלא יבינוהו מאנשי אומתנו כי אם יחידים,

English translation 1594

and its words are foreign and difficult, etc.,

ומלות ממנו זרים וקשות כו',

English translation 1595

but I will compose it in the language of the Mishnah so that this will be easy for the majority,"

אבל אחברהו בלשון המשנה כדי שיקל זה לרוב",

English translation 1596

"in a clear language and a concise manner...

"בלשון ברורה ודרך קצרה..

English translation 1597

so that all the laws will be revealed to the small and the great." ]

שיהיו כל הדינין גלויין לקטן ולגדול" 186]

English translation 1598

That is, that the Sages drew down from above, above –

ד.ה. אז די חכמים האבן ממשיך געווען פון מעלה מעלה –

English translation 1599

"the language of the Mishnah,"

"לשון המשנה",

English translation 1600

the holy tongue –

לשון קודש –

English translation 1601

into the outside,

אין חוץ,

English translation 1602

into the baraitot,

אין ברייתות,

English translation 1603

through the fact that "the Sages taught

דורך דעם וואס "שנו חכמים

English translation 1604

(baraitot)

(ברייתות)

English translation 1605

in the language of the Mishnah."

בלשון המשנה".

English translation 1606

Based on this, it can be said that the beginning

עפ"ז י"ל אז דער התחלה

English translation 1607

(of the sixth chapter)

(פון פרק ששי)

English translation 1608

also has a connection with the continuation of this baraita –

האט אויך א שייכות מיט המשך ברייתא זו –

English translation 1609

"Rabbi Meir says, etc.":

"רבי מאיר אומר כו'":

English translation 1610

Regarding Rabbi Meir, the Gemara says "his colleagues could not fathom the depth of his understanding, etc." –

אויף רבי מאיר זאגט די גמרא 187 "לא יכלו חביריו לעמוד על סוף דעתו כו'" –

English translation 1611

and to this

וואס דערצו

English translation 1612

(similar to this)

(מעין זה)

English translation 1613

one attains after forty years –

דערגרייכט מען בארבעים שנה –

English translation 1614

that then one "fathoms the depth of his teacher's understanding and the wisdom of his Mishnah."

אז דעמולט ווערט "עומד על סוף דעתו של רבו וחכמת משנתו".

English translation 1615

That is, that he stood on a most exalted level. And also his name indicates this –

ד.ה. אז ער איז געשטאנען אויף א דרגא הכי נעלה. און אויך שמו מוכיח על זה –

English translation 1616

"And why was his name called Rabbi Meir?

"ולמה נקרא שמו רבי מאיר,

English translation 1617

Because he illuminates the eyes of the Sages in the halachah."

שהוא מאיר עיני חכמים בהלכה".

English translation 1618

That is, he was not only on the level of light,

ד.ה. ער איז געווען ניט נאר בדרגת אור,

English translation 1619

but on the level of a luminary,

נאר בדרגת מאור,

English translation 1620

that illuminates from himself outward.

שמאיר מחוץ ממנו 188.

English translation 1621

And based on this, the connection of Rabbi Meir with what was stated before this is understood –

וואס עפ"ז איז מובן די שייכות פון רבי מאיר מיט האמור לפנ"ז –

English translation 1622

"the Sages taught in the language of the Mishnah,

"שנו חכמים בלשון המשנה,

English translation 1623

Blessed is He who chose them and their Mishnah":

ברוך שבחר בהם ובמשנתם":

English translation 1624

The matter that the Sages accomplished,

דער ענין וואס די חכמים האבן אויפגעטאן,

English translation 1625

that they drew down into the baraita,

אז זיי האבן ממשיך געווען אין ברייתא,

English translation 1626

into the outside,

אין חוץ,

English translation 1627

a most exalted drawing down from the Mishnah in the holy tongue –

א המשכה הכי נעלה פון משנה בלשון קודש –

English translation 1628

"the Sages taught

"שנו חכמים

English translation 1629

(the baraitot)

(הברייתות)

English translation 1630

in the language of the Mishnah" –

בלשון המשנה" –

English translation 1631

is emphasized in Rabbi Meir,

שטייט בהדגשה בא רבי מאיר,

English translation 1632

because his essence is to illuminate from the outside,

ווארום ענינו איז צו מאיר זיין מבחוץ,

English translation 1633

to illuminate a most exalted revelation

מאיר זיין א גילוי נעלה ביותר

English translation 1634

("the depth of his understanding" which "his colleagues could not fathom")

("סוף דעתו" וואס "לא יכלו חביריו לעמוד" בו)

English translation 1635

into the outside,

אין חוץ,

English translation 1636

downward, downward

למטה מטה

English translation 1637

(in the manner of "the Sages taught (the baraitot) in the language of the Mishnah").

(ע"ד "שנו חכמים (הברייתות) בלשון המשנה").

English translation 1638

And as we see it in actuality regarding Rabbi Meir

און ווי מ'זעט עס בפועל בא רבי מאיר

English translation 1639

(that he illuminated from above, above into below, below):

(אז ער האט מאיר געווען מלמעלה מעלה אין למטה מטה):

English translation 1640

It is stated in the Midrash that "in the Torah scroll of Rabbi Meir they found written 'and behold, it was very good,

עס שטייט אין מדרש 189 אז "בתורתו של רבי מאיר מצאו כתוב והנה טוב מאד 190,

English translation 1641

and behold, good is death,'"

והנה טוב מות",

English translation 1642

and "in the Torah scroll of Rabbi Meir they found written 'garments of light' instead of 'garments of skin.'"

און 191 "בתורתו של רבי מאיר מצאו כתוב כתנות אור" אנשטאט "כתנות עור" 192.

English translation 1643

It is explained regarding this that regarding Rabbi Meir,

איז מען מבאר בזה 193 אז בא רבי מאיר,

English translation 1644

being in the aspect of a luminary,

זייענדיק בבחי' מאור,

English translation 1645

there was no interruption or coarse garment that interposes from "skin," –

איז ניט געווען קיין הפסק ולבוש גס המפסיק פון "עור", –

English translation 1646

and on the contrary, by him this was transformed into "light."

ואדרבה ביי אים איז דאס נהפך געווארן צו "אור".

English translation 1647

And according to the simple explanation of the matter:

וכפשטות הענין:

English translation 1648

"And the Lord God made for Adam and his wife garments of skin" was in continuation of the descent that came through the sin of the Tree of Knowledge. Which brought about that upon Adam and his wife there should be "garments of skin,"

"ויעש ה' אלקים לאדם ולאשתו כתנות עור" איז געווען בהמשך צו די ירידה וואס איז געקומען ע"י חטא עץ הדעת. וואס דאס האט אויפגעטאן אז אויף דער אדם ואשה זאל זיין "כתנור עור",

English translation 1649

a coarse garment that separates from holiness and G-dliness. But Rabbi Meir illuminated from a level that transforms also the result of the sin of the Tree of Knowledge,

א לבוש גס המפסיק לקדושה ולאלקות. אבער בא רבי מאיר האט געלייכט פון א דרגא וואס איז מהפך אויך דער תוצאה פון חטא עה"ד,

English translation 1650

so that instead of the "garments of skin" that separate, it should be "garments of light" that illuminate

אז אנשטאט דער "כתנות עור" המפסיק זאל עס זיין "כתנות אור" וואס לייכט

English translation 1651

(as it was before the sin of the Tree of Knowledge)

(ווי ס'איז געווען לפני חטא עה"ד)

English translation 1652

*193.

*193.

English translation 1653

And likewise is the explanation in that which in the Torah scroll of Rabbi Meir it stood instead of "And behold it is very good" "And behold it is good death" –

ועד"ז איז אויך דער ביאור אין דעם וואס בספר תורה של רבי מאיר איז געשטאנען אנשטאט "והנה טוב מאד" "והנה טוב מות" –

English translation 1654

that from the aspect of his level

אז מצד בחינתו

English translation 1655

(the aspect of light)

(בחי' מאור)

English translation 1656

he draws down and illuminates also in death,

איז ער ממשיך ומאיר אויך אין מות,

English translation 1657

to the lowest level,

למטה מטה,

English translation 1658

from the aspect of good,

מבחי' טוב,

English translation 1659

he transforms "death" into "good,"

ער איז מהפך "מות" צו "טוב",

English translation 1660

as will be explained below.

כדלקמן.

English translation 1661

One sees thereby how Rabbi Meir had the service of drawing down and illuminating from the highest level into the "outside" to the lowest level,

זעט מען דערביי ווי בא רבי מאיר איז געווען די עבודה פון ממשיך ומאיר זיין מלמעלה מעלה אין "חוץ" למטה מטה,

English translation 1662

until transforming the outside into light and holiness.

ביז מהפך זיין דעם חוץ צו אור וקדושה.

English translation 1663

Which is the content of "the Sages changed in the language of the Mishnah"

וואס דאס איז דער תוכן פון "שנו חכמים בלשון המשנה"

English translation 1664

(as it is in Torah) –

(ווי דאס איז אין תורה) –

English translation 1665

that one draws down from the inner aspect of Torah

אז מ'איז ממשיך פון פנים שבתורה

English translation 1666

(Mishnah)

(משנה)

English translation 1667

into the external aspect of Torah,

אין חוץ שבתורה,

English translation 1668

the Baraita.

ברייתא.

English translation 1669

And based on this, one can explain that which "the unattributed Mishnah is Rabbi Meir,"

ועפ"ז יש לבאר דאס וואס "סתם מתני' רבי מאיר" 194,

English translation 1670

for at first glance –

דלכאורה –

English translation 1671

why is this specifically Rabbi Meir? Rather, because Rabbi Meir stands at the highest level in understanding and comprehension in Torah

פארוואס איז דאס דוקא רבי מאיר? נאר ווייל רבי מאיר שטייט אויף די העכסטע דרגא בהבנה והשגה בתורה

English translation 1672

(to the extent that "his colleagues could not fathom the depth of his mind"),

(ביז אז "לא יכלו חביריו לעמוד על סוף דעתו"),

English translation 1673

and he "illuminates the eyes of the wise in the halachah"

און ער איז "מאיר עיני חכמים בהלכה"

English translation 1674

(being in the aspect of light in Torah),

(זייענדיק בבחי' מאור בתורה),

English translation 1675

in the manner of the entire concept of the Mishnah,

ע"ד ווי כללות ענין המשנה,

English translation 1676

which is the most elevated level in Torah

וואס איז די דרגא הכי נעלה בתורה

English translation 1677

(in relation to Baraita and Gemara),

(ביחס צו ברייתא וגמרא),

English translation 1678

to the extent that it contains within it the aspect of the mem of Torah

ביז אז דאס האט אין זיך בחי' מ"ם שבתורה

English translation 1679

("the depth of his mind, etc.") –

("סוף דעתו כו'") –

English translation 1680

therefore the unattributed Mishnah is specifically Rabbi Meir.

דעריבער איז סתם משנה דוקא רבי מאיר.

English translation 1681

And based on the above –

וע"פ הנ"ל –

English translation 1682

that Rabbi Meir is the aspect of light and "they could not fathom the depth of his mind"

אז רבי מאיר איז בחי' מאור און "לא יכלו לעמוד על סוף דעתו"

English translation 1683

(a most elevated level)

(א דרגא הכי נעלה)

English translation 1684

and he illuminates, draws down, and illuminates to the lowest level –

און ער באלייכט ממשיך ומאיר למטה מטה –

English translation 1685

it is also understood the statement of Rabbi Meir in this Baraita "Whoever engages in Torah for its own sake merits many things":

איז אויך מובן מאמר רבי מאיר בברייתא זו "כל העוסק בתורה לשמה זוכה לדברים הרבה":

English translation 1686

Specifically Rabbi Meir,

דוקא רבי מאיר,

English translation 1687

standing at the most elevated level in the comprehension of Torah

שטייענדיק בדרגא הכי נעלה בהשגת התורה

English translation 1688

(so that they could not fathom the depth of his mind)

(אז לא יכלו לעמוד על סוף דעתו)

English translation 1689

says that "whoever engages in Torah for its own sake merits many things" –

זאגט אז "העוסק בתורה לשמה זוכה לדברים הרבה" –

English translation 1690

because "many things" indicates a most elevated drawing down,

ווארום "דברים הרבה" ווייזט אויף א המשכה הכי נעלית,

English translation 1691

a drawing down without limit,

א המשכה בלי גבול,

English translation 1692

for if it has a limit, the Torah of truth cannot call it "many,"

ווייל אויב דאס האט א גבול קען תורת אמת דאס ניט רופן "הרבה",

English translation 1693

because there can be more than it. Therefore it is fitting that specifically Rabbi Meir,

ווייל עס קען זיין מער דערפון. דעריבער איז מתאים אז דוקא רבי מאיר,

English translation 1694

standing at a level that they could not fathom the depth of his mind,

שטייענדיק אויף א דרגא וואס לא יכלו לעמוד על סוף דעתו,

English translation 1695

the aspect of light,

בחי' מאור,

English translation 1696

should say this. And he says it in the manner of "Rabbi Meir says,"

זאל דאס זאגן. און זאגן באופן פון "רבי מאיר אומר",

English translation 1697

"says" in the present tense –

"אומר" לשון הוה –

English translation 1698

he constantly continued saying it.

ער האט עס שטענדיק אין איין געהאלטן זאגן.

English translation 1699

And based on this, the question on the other side is known:

ועפ"ז איז דאך ידוע די שאלה לאידך גיסא:

English translation 1700

Since one already merits "many things,"

וויבאלד אז מ'איז זוכה שוין צו "דברים הרבה",

English translation 1701

without limit,

בלי גבול,

English translation 1702

through engagement in Torah for its own sake,

ע"י עסק בתורה לשמה,

English translation 1703

how does it then fit to say "and not only that, but etc." –

וואס פאסט דערנאך זאגן "ולא עוד אלא כו'" –

English translation 1704

does he not already hold of without limit?!

ער האלט דאך שוין בא בל"ג?!

English translation 1705

The explanation in this is –

איז דער ביאור בזה –

English translation 1706

that afterward one must draw down "many things"

אז דערנאך דארף מען ממשיך זיין "דברים הרבה"

English translation 1707

(without limit)

(בל"ג)

English translation 1708

into the world of limit,

אין עולם הגבול,

English translation 1709

and this is not the place to elaborate on this.

ואין כאן מקומו להאריך בזה.

English translation 1710

Regarding the above matter, one must still understand:

בענין הנ"ל דארף מען נאך אבער פארשטיין:

English translation 1711

Why did it specifically stand in the Torah scroll of Rabbi Meir "And behold it is good death"? What is the concept of good in death? And on the contrary:

פארוואס איז פאָרט געשטאנען בספר תורה של רבי מאיר "והנה טוב מות"? וואס איז דער ענין טוב אין מיתה? ואדרבה:

English translation 1712

Just as in his Torah scroll it stood "garments of light" instead of "skin"

אזוי ווי בספר תורה שלו איז געשטאנען "כתנות אור" אנשטאט "עור"

English translation 1713

(which came from the side of the sin of the Tree of Knowledge),

(וואס איז געקומען מצד חטא עה"ד),

English translation 1714

because he transforms the sin of the Tree of Knowledge,

ווייל ער איז מהפך חטא עה"ד,

English translation 1715

would it not have been more fitting that in his Torah scroll it should stand "And behold it is very good" rather than "death,"

וואלט דאך מער געפאסט אז אין ספר תורה שלו זאל שטיין "והנה טוב מאד" בעסער פאר "מות",

English translation 1716

since the entire concept of death came from the side of the sin of the Tree of Knowledge?!

וואס כללות ענין המיתה איז געקומען מצד חטא עה"ד?!

English translation 1717

From this it is proven to say that "death" which stood in the Torah scroll of Rabbi Meir is not only not a deficiency,

איז דערפון מוכח זאגן אז "מות" וואס איז געשטאנען בספר תורה של רבי מאיר איז ניט נאר ניט קיין חסרון,

English translation 1718

but on the contrary –

נאר אדרבה –

English translation 1719

a most elevated concept,

אן ענין נעלה ביותר,

English translation 1720

higher than even if it had stood "very good"!

העכער ווי עס וואלט געשטאנען אפילו "טוב מאד"!

English translation 1721

And the explanation in this –

והביאור בזה –

English translation 1722

and with a preface of another question:

ובהקדים נאך א שאלה:

English translation 1723

In the holy language there are no words that indicate undesirable matters,

אין לשון קדוש זיינען ניטא קיינע ווערטער וואס ווייזן אויף ענינים בלתי רצויים 195,

English translation 1724

because it is a holy language –

ווייל ס'איז א הייליקע שפראך –

English translation 1725

how then is the word "death" in the holy language?

איז היתכן דער ווארט "מיתה" אין לשון קדוש?

English translation 1726

Further:

נאכמער:

English translation 1727

Had it not been for the sin of the Tree of Knowledge, there would not have been any death in the world,

לולא חטא עץ הדעת וואלט דאך ניט געווען קיין מיתה בעולם 196,

English translation 1728

and Adam would have lived forever –

און אדם וואלט געלעבט לעולם –

English translation 1729

how is it possible that it is written in the Torah

איז היתכן אז עס שטייט אין תורה

English translation 1730

(which was before the sin of the Tree of Knowledge)

(וואס איז געווען נאך פארן חטא עה"ד)

English translation 1731

that there will be the matter of death? It is written in the Torah that Adam the First lived such and such years,

אז עס וועט זיין דער ענין המיתה 197? עס שטייט אין תורה אז אדם הראשון האט געלעבט כך וכך שנים 198,

English translation 1732

even though "he was worthy to live a thousand years, as it is said, 'for on the day you eat from it you shall surely die,'

אע"פ וואס "ראוי' 199 הי' לחיות אלף שנים שנאמר 200 כי ביום אכלך ממנו מות תמות,

English translation 1733

and a day of the Holy One, blessed be He, is a thousand years, etc.,"

ויומו של הקב"ה אלף שנים כו'",

English translation 1734

but seventy years were deducted from him, which were given to King David,

נאר חסרו ממנו ע' שנים שנתן לדוד המלך 201,

English translation 1735

and so on, many times in the Torah the matter of death appears –

וכיו"ב כו"כ פעמים בתורה שטייט דער ענין המיתה –

English translation 1736

even though the Torah was before the sin of the Tree of Knowledge.

אע"פ וואס תורה איז געווען פארן חטא עה"ד.

English translation 1737

It is not understandable:

איז ניט פארשטאנדיק:

English translation 1738

Had it not been for the sin of the Tree of Knowledge, what would have been the interpretation of the death written in the Torah?

לולא חטא עץ הדעת וואס וואלט געווען דער פירוש אין מיתה הכתוב בתורה?

English translation 1739

Thus, from all this it is proven to say that the root of the matter of death is not an undesirable thing,

איז מכ"ז מוכח לומר אז שרש ענין המיתה איז ניט קיין דבר בלתי רצוי,

English translation 1740

but on the contrary –

נאר אדרבה –

English translation 1741

a thing of good and holiness

א דבר טוב וקדושה 202

English translation 1742

(only that it descended downward after the sin of the Tree of Knowledge into a death that is contrary to the desirable).

(נאר דערפון איז עס נשתלשל געווארן למטה לאחרי חטא עה"ד אין א מיתה היפך הרצוי).

English translation 1743

And this is the intention in that which in the Torah scroll of Rabbi Meir it was written "and behold, death is good" instead of "and behold, it is very good,"

און דאס איז די כוונה בזה וואס בספר תורה של רבי מאיר איז געשטאנען "והנה טוב מות" אנשטאט "והנה טוב מאד",

English translation 1744

because he,

ווייל ער

English translation 1745

(being in the aspect of light)

(זייענדיק בבחי' מאור)

English translation 1746

speaks as the matter is in its root.

רעדט ווי דער ענין איז בשרשו.

English translation 1747

And the explanation of this:

והביאור בזה:

English translation 1748

The matter of death in its root and in truth is –

דער ענין המיתה בשרשו ובאמיתית איז –

English translation 1749

the matter of self-nullification,

דער ענין פון ביטול במציאות,

English translation 1750

death by a kiss.

מיתת נשיקין.

English translation 1751

Which is a necessary service –

וואס דאס איז אן עבודה מוכרחת –

English translation 1752

because when one ascends from one level in holiness to an incomparably higher level,

ווייל בשעת מ'איז עולה פון איין דרגא בקדושה צו א דרגא שלא בערך העכער,

English translation 1753

there must be a nullification in between,

דארף זיין א ביטול בינתיים,

English translation 1754

as explained in the "Chinuch Katan" regarding the matter of "the righteous falls seven times and rises."

כמבואר בחינוך קטן בענין "שבע יפול צדיק וקם" 203.

English translation 1755

And along these lines is the matter of "and 'slaughter' means nothing other than 'drawing forth',"

וע"ד דער ענין פון "ואין ושחט אלא ומשך" 204,

English translation 1756

that through the slaughtering of the animal, one elevates the animal to a most exalted level,

אז דורך שחיטת הבהמה איז מען מעלה די בהמה צו א דרגא נעלה ביותר,

English translation 1757

the aspect of a speaker

בחי' מדבר

English translation 1758

(who eats the animal).

(וואס עסט די בהמה).

English translation 1759

And on the contrary:

ואדרבה:

English translation 1760

The only way that an animal can ascend to the species of a speaker is through its slaughter and its nullification from its previous level, and then it can be included in a more exalted level.

די איינציקע וועג וואס א בהמה קען עולה במין המדבר איז דורך שחיטתו וביטולו ממדירגתה הקודמת און דעמולט קען עס נכלל ווערן בדרגא נעלה יותר.

English translation 1761

As it was with Nadav and Avihu,

ווי ס'איז געווען בא נדב ואביהוא,

English translation 1762

that due to the greatness of their love and yearning for the Above, death by a kiss came upon them –

אז מצד גודל אהבתם ותשוקתם למעלה איז בא זיי געווארן מיתת נשיקין –

English translation 1763

self-nullification and expiration of the soul to G-dliness –

ביטול במציאות וכלות הנפש לאלקות 205 –

English translation 1764

a most exalted matter. And on the contrary:

אן ענין הכי נעלה. ואדרבה:

English translation 1765

Moses said about them, "Now I see that they are greater than I and you!"

משה האט אויף זיי געזאגט "עכשיו רואה אני שהם גדולים ממני וממך" 206!

English translation 1766

Only after Nadav and Avihu was the command "do not drink wine or intoxicating drink," and afterward the order of service became "run and return." "He enters in peace and departs in peace."

נאר לאחרי נדב ואביהוא איז געווען דער ציווי "יין ושכר אל תשת" 207 איז דערנאך געווארן דער סדר העבודה פון רצוא ושוב. "נכנס בשלום ויצא בשלום" 209.

English translation 1767

That is to say, that even afterward there is the matter of death in the service of man –

ד.ה. אז אויך דערנאך איז דא דער ענין המיתה בעבודת האדם –

English translation 1768

self-nullification –

ביטול במציאות –

English translation 1769

but as souls in bodies. For example, as it must be during the silent prayer –

נאר אלס נשמות בגופים. לדוגמא ווי עס דארף זיין בתפלת העמידה –

English translation 1770

that a person must stand in self-nullification as a soul in a body.

אז א מענטש דארף שטיין בביטול במציאות אלס א נשמה בגוף.

English translation 1771

And due to his self-nullification, it is called in the Torah by the name "death,"

און מצד זיין ביטול במציאות ווערט עס אנגערופן בתורה בשם "מיתה",

English translation 1772

all the more so from the fact that one who falls from a level is called dead,

במכל שכן דערפון וואס מאן דנפל מדרגי' איקרי מית 210,

English translation 1773

how much more so one who is nullified from a level.

עאכו"כ מאן דבטל מדרגא.

English translation 1774

Based on this, one will understand a perplexing Gemara:

עפ"ז וועט מען פארשטיין א גמרא תמוה:

English translation 1775

The Gemara relates that Rabbi Zeira fasted one hundred

די גמרא 211 דערציילט אז ר' זירא יתיב מאה

English translation 1776

(or two hundred)

(אדער מ' 212)

English translation 1777

fasts so that the Babylonian Talmud would be forgotten, in order that he could then study the Jerusalem Talmud.

תעניתא דלשתכח תלמוד בבלי בכדי ער זאל דערנאך קענען לערנען תלמוד ירושלמי.

English translation 1778

It is entirely not understandable:

איז אינגאנצן ניט פארשטאנדיק:

English translation 1779

One who forgets a single thing from his study is a very severe thing –

השוכח דבר אחד ממשנתו איז דאך גאר א הארבע זאך 213 –

English translation 1780

how is it possible that Rabbi Zeira should strive to forget the Babylonian Talmud?

איז היתכן אז ר' זירא זאל משתדל זיין פארגעסן תלמוד בבלי?

English translation 1781

And he did this by fasting one hundred (two hundred)

און ער האט עס געטאן דורך צם מאה (מ')

English translation 1782

fasts –

תעניתא –

English translation 1783

and in general, the human body is "an acquisition of the Holy One, blessed be He,"

וואס בכלל איז דאך א גוף האדם "קנין הקב"ה" 214,

English translation 1784

as the earlier authorities rule in the Shulchan Aruch, "a person has no permission over his body at all...

ווי דער אלטער פסק'נט אין שו"ע 215 "אין לאדם רשות על גופו כלל...

English translation 1785

to cause it any pain, even by refraining from some food...

לצערו בשום צער אפי' במניעת איזה מאכל...

English translation 1786

unless he does it by way of repentance, etc." How is it possible that Rabbi Zeira fasted one hundred fasts –

אא"כ עושה בדרך תשובה כו'". איז היתכן אז ר' זירא צם מאה תעניתא –

English translation 1787

is this, then, a matter of repentance to forget the Babylonian Talmud?!

צי דען איז דאס אן ענין של תשובה צו פארגעסן תלמוד בבלי?!

English translation 1788

The explanation of this is:

איז דער ביאור בזה 216:

English translation 1789

In order to attain an incomparably more exalted intellect than the intellect –

בכדי צוצוקומען צו א שכל שלא בערך נעלה יותר צו דער שכל –

English translation 1790

where he was holding,

וואו ער איז געהאלטן,

English translation 1791

just as the method of study of give-and-take of the Babylonian Talmud,

אזוי ווי דער דרך הלימוד השקו"ט פון תלמוד בבלי,

English translation 1792

"He placed me in darkness...

"מחשכים הושיבני...

English translation 1793

this is the Talmud of Babylonia,"

זה תלמודה של בבל" 217,

English translation 1794

relative to the method of study of the Jerusalem Talmud,

לגבי דער דרך הלימוד פון תלמוד ירושלמי,

English translation 1795

direct light –

אור ישר –

English translation 1796

there must first be a complete nullification of the previous comprehension,

דארף פריער זיין ביטול השגה הקודמת לגמרי,

English translation 1797

because if not, the method of study of the returning light of the Babylonian Talmud confuses the method of study of the direct light of the Jerusalem Talmud.

ווייל אויב ניט איז דער דרך הלימוד פון אור חוזר דבבלי מבלבל צו דרך הלימוד פון אור ישר דירושלמי 218.

English translation 1798

Therefore, Rabbi Zeira fasted so that the Babylonian Talmud would be forgotten, in order to be able to study the Jerusalem Talmud –

דעריבער האט ר' זירא געפאסט לישתכח תלמוד בבלי בכדי קענען לערנען תלמוד ירושלמי –

English translation 1799

"would be forgotten" with the meaning of the nullification of his comprehension

"לישתכח" מיטן פירוש פון ביטול ההשגה שלו

English translation 1800

(along the lines of the matter of "death" mentioned above, as it is in the Torah),

(ע"ד דער ענין פון "מיתה" הנ"ל ווי דאס איז אין תורה),

English translation 1801

in order to attain an incomparably more exalted level.

בכדי צוקומען צו א דרגא שלא בערך נעלה יותר.

English translation 1802

But he forgot only the give-and-take and the method of study of the Babylonian Talmud,

אבער ער האט פארגעסן נאר די שקו"ט ודרך הלימוד פון תלמוד בבלי,

English translation 1803

not the definitive laws that he knew,

ניט די הלכות פסוקות וואס ער האט געוואוסט,

English translation 1804

because one may not forget that,

ווייל דאס טאר מען ניט פארגעסן,

English translation 1805

as mentioned, that there may not be one who forgets one thing from his Mishnah,

כנ"ל אז עס טאר ניט זיין השוכח דבר אחד ממשנתו,

English translation 1806

which "his Mishnah" means laws –

וואס משנתו מיינט הלכות –

English translation 1807

for specifically the give-and-take and the method of study of the returning light of the Bavli confuses the direct light of the Yerushalmi,

ווארום דוקא די שקו"ט ודרך הלימוד פון אור חוזר דבבלי איז מבלבל צו אור ישר דירושלמי,

English translation 1808

not the definitive laws that he extracted from the Babylonian Talmud.

ניט די הלכות פסוקות וואס ער האט ארויסגענומען פון תלמוד בבלי.

English translation 1809

According to the above, the explanation of the word "death" in the Holy Tongue and "death" in the Torah is understood

ע"פ הנ"ל איז מובן דער פירוש אין דעם ווארט "מיתה" בלשון קודש און "מיתה" אין תורה

English translation 1810

(had it not been for the sin of the Tree of Knowledge) –

(לולא חטא עץ הדעת) –

English translation 1811

that it speaks of death in its root –

אז דאס רעדט זיך ווי מיתה איז בשרשו –

English translation 1812

death by a kiss,

מיתת נשיקין,

English translation 1813

nullification in reality,

ביטול במציאות,

English translation 1814

in order to be elevated to a level incomparably higher.

בכדי נתעלה ווערן צו א דרגא שלא בערך נעלה יותר.

English translation 1815

And had it not been for the sin of the Tree of Knowledge, this would have been the matter of death regarding Adam and regarding all those where death is stated in the Torah –

און לולא חטא עץ הדעת וואלט דאס געווען דער ענין המיתה ביי אדה"ר און בא די אלע וואו עס שטייט מיתה בתורה –

English translation 1816

the matter of nullification in reality

דער ענין פון ביטול במציאות

English translation 1817

(as souls in bodies)

(אלס נשמות בגופים)

English translation 1818

in order to be elevated even higher.

בכדי נתעלה ווערן נאך העכער.

English translation 1819

Accordingly, it follows that the matter of death in its root and in truth is not only not an undesirable thing,

לפי"ז קומט אויס אז דער ענין המיתה בשרשו ובאמיתית איז ניט נאר ניט קיין דבר בלתי רצוי,

English translation 1820

but a most sublime thing.

נאר א דבר הכי נעלה.

English translation 1821

According to which, that which in the Torah scroll of Rabbi Meir it was written "and behold, good is death" instead of "and behold, it is very good" is understood:

וואס לויט דעם איז מובן דאס וואס בספר תורה של רבי מאיר איז געשטאנען "והנה טוב מות" אנשטאט "והנה טוב מאד":

English translation 1822

From the aspect of his level

מצד בחינתו

English translation 1823

(enlightener of the eyes of the wise)

(מאיר עיני חכמים)

English translation 1824

it shone from a level that is before the sin of the Tree of Knowledge,

האט געלויכטן פון א דרגא וואס איז לפני חטא עץ הדעת 219,

English translation 1825

therefore in his Torah scroll it was written "garments of light" as it was before the sin of the Tree of Knowledge,

דערפאר איז בספר תורה שלו געשטאנען "כתנות אור" ווי ס'איז געווען לפני חטא עה"ד,

English translation 1826

instead of "garments of skin" which came after the sin of the Tree of Knowledge *219.

אנשטאט "כתנות עור" וואס איז געווארן נאך חטא עה"ד *219.

English translation 1827

And therefore, from the aspect of his level it shone in his Torah scroll how death is in its root

און דעריבער איז מצד בחינתו האט געלויכטן בספר תורה שלו ווי מיתה איז בשרשו

English translation 1828

(as it was before the sin of the Tree of Knowledge) –

(ווי ס'איז געווען קודם חטא עץ הדעת) –

English translation 1829

death by a kiss,

מיתת נשיקין,

English translation 1830

nullification in reality,

ביטול במציאות,

English translation 1831

as souls in bodies. From which perspective "and behold, good is death,"

אלס נשמות בגופים. וואס מצד דעם איז "והנה טוב מות",

English translation 1832

and instead of "very" it says "death."

און אנשטאט "מאד" שטייט "מות".

English translation 1833

This, however, speaks only regarding the level of Rabbi Meir,

דאס רעדט זיך אבער אלץ וועגן דרגתו פון רבי מאיר,

English translation 1834

that from the aspect of the illuminator it shone in his Torah scroll from such a level that from "garments of skin" it becomes transformed into "garments of light" and from "and behold, it is very good" into "and behold, good is death" –

אז מצד בחי' מאור האט געלויכטן בספר תורה שלו פון אזא דרגא אז פון "כתנות עור" ווערט נהפך צו "כתנות אור" און פון "והנה טוב מאד" צו "והנה טוב מות" –

English translation 1835

even though Rabbi Meir certainly also copied his Torah scroll from another Torah scroll,

אע"פ וואס רבי מאיר האט זיכער אויך מעתיק געווען ספר תורה שלו פון א ספר תורה אחר,

English translation 1836

which was copied from the Torah scrolls before it until the Torah scroll that was in the Temple Courtyard,

וואס איז נעתק געווארן מס"ת שלפניו ביז צו ספר תורה שבעזרה 220,

English translation 1837

where it was written "skin" with an ayin and "and behold, it is very good,"

וואו ס'איז געשטאנען "עור" מיט אן עי"ן און "והנה טוב מאד",

English translation 1838

as we see from that which in our Torah scrolls it is written so;

ווי מ'זעט עס דערפון וואס אין אונזערע ספרי תורה שטייט אזוי 221;

English translation 1839

But "his colleagues could not fathom the depth of his mind,"

אבער "לא יכלו חבריו לעמוד על סוף דעתו",

English translation 1840

and therefore "they did not establish the law according to him."

און דערפאר "לא קבעו הלכה כמותו".

English translation 1841

That is, this is not the order for the majority of the children of Israel. The majority of Israel stand on a level where it must say "garments of skin" and "and behold, it is very good."

ד.ה. אז דאס איז ניט דער סדר פון רוב בני ישראל. רוב ישראל שטייען אין א דרגא וואו עס דארף שטיין "כתנות עור" און "והנה טוב מאד".

English translation 1842

But if for the majority of the children of Israel this is not a matter of deficiency, Heaven forbid –

אבער אויב בא רוב שני ישראל איז דאס ניט קיין ענין לגריעותא ח"ו –

English translation 1843

but on the contrary:

נאר אדרבה:

English translation 1844

"And behold, it is very good"

"והנה טוב מאד"

English translation 1845

(and not "death")

(און ניט "מות")

English translation 1846

indicates that the service is specifically souls in bodies for length of days and good years;

ווייזט אויף דעם אז די עבודה איז דוקא נשמות בגופים לאריכות ימים ושנים טובות;

English translation 1847

and in a manner of "garments of skin" –

און אין אן אופן פון "כתנות עור" –

English translation 1848

that one has the vessels and garments for it,

אז מ'האט אויף דעם די כלים ולבושים,

English translation 1849

and "garments of skin" with an ayin,

און "כתנות עור" מיט אן עי"ן,

English translation 1850

which is transformed from a suspended ayin as in "a boar from the forest ravages it,"

וואס ווערט נהפך פון אן עי"ן תלוי' ווי אין "יכרסמנה חזיר מיער" 222,

English translation 1851

which is outside the line –

וואס איז חוץ מן השורה 223 –

English translation 1852

to an ayin that is within the line,

צו אן עי"ן וואס איז בתוך השורה,

English translation 1853

that is, an ayin of holiness.

ד.ה. אן עי"ן דקדושה.

English translation 1854

The content of the matter of the above at the beginning of the sixth chapter –

תוכן ענין הנ"ל בהתחלת פרק ששי –

English translation 1855

"The sages taught in the language of the Mishnah, etc.,"

"שנו חכמים בלשון המשנה כו'",

English translation 1856

and "Rabbi Meir says, etc.,"

און "רבי מאיר אומר כו'",

English translation 1857

which goes on the progression from ascending upward until outside downward downward,

וואס גייט אויף די המשכה פון לצעלה מעלה ביז אין חוץ למטה מטה,

English translation 1858

and one transforms the lower into holiness –

און מ'איז מהפך דער מטה לקדושה –

English translation 1859

is also alluded to at the end of the chapter "Everything that the Holy One, blessed be He, created in His world, He created only for His glory, as it is said, 'Everyone who is called by My name and for My glory I created him, I formed him, indeed I made him,'

איז אויך מרומז בסוף הפרק "כל מה שברא הקב"ה בעולמו לא ברא אלא לכבודו שנאמר כל הנקרא בשמי ולכבודי בראתיו יצרתיו אף עשיתיו,

English translation 1860

and it says, 'The Lord shall reign forever and ever'":

ואומר ה' ימלוך לעולם ועד":

English translation 1861

As discussed above

כמדובר לעיל

English translation 1862

(section 12),

(סי"ב),

English translation 1863

the novelty in this is not that there are creations that were created for the glory of the Holy One, blessed be He,

איז דער חידוש בזה ניט אז עס זיינען דא נבראים שנבראו לכבודו של הקב"ה,

English translation 1864

for what would this teach us,

ווייל מאי קמ"ל,

English translation 1865

but that "everything that the Holy One, blessed be He, created in His world, He created only for His glory."

נאר אז "כל מה שברא הקב"ה בעולמו לא ברא אלא לכבודו".

English translation 1866

Usually one does not pay attention that in this there is a novelty,

וואס כרגיל איז מען ניט משים לב אז דערביי איז דא א חידוש,

English translation 1867

that "everything that the Holy One, blessed be He, created" speaks not only about the worlds of Creation, Formation, and Action,

אז "כל מה שברא הקב"ה" רעדט זיך ניט נאר וועגן עולמות בי"ע,

English translation 1868

but also about the World of Emanation –

נאר אויך וועגן עולם האצילות –

English translation 1869

as understood from the proof that he brings "everyone who is called by My name and for My glory I created him, etc.":

כמובן פון די ראי' וואס ער ברענגט "כל הנקרא בשמי ולכבודי בראתיו גו'":

English translation 1870

"Who is called by My name" refers to the World of Emanation. And about this the verse says that also "who is called by My name" is "I created him" with the purpose –

"הנקרא בשמי" גייט אויף עולם האצילות 60. און אויף דעם זאגט דער פסוק אז אויך "הנקרא בשמי" איז "בראתיו" מיט דער תכלית –

English translation 1871

"for My glory."

"לכבודי".

English translation 1872

And the explanation of this:

והביאור בזה:

English translation 1873

The Alter Rebbe explains in Tanya that "the purpose of the creation of this world is that the Holy One, blessed be He, desired to have a dwelling place in the lower realms,"

דער אלטער רבי איז מבאר אין תניא 224 אז "תכלית בריאת עולם הזה הוא שנתאוה הקב"ה להיות לו דירה בתחתונים",

English translation 1874

in "this physical and material world, which is the lowest in level, below which there is no lower in terms of the concealment of His light, etc."

אין "עוה"ז הגשמי והחומרי ממש והוא התחתון במדרגה שאין תחתון למטה ממנו בענין הסתר אורו ית' כו'".

English translation 1875

The question arises:

פרעגט זיך די שאלה:

English translation 1876

There is also the World of Atzilut –

ס'איז דאך אויך דא עולם האצילות –

English translation 1877

Is the intention perhaps in the World of Atzilut?

איז אפשר די כוונה אין עולם האצילות?

English translation 1878

The Alter Rebbe continues:

איז דער אלטער רבי ממשיך:

English translation 1879

"The purpose of the chain of descent of the worlds and their descent from level to level is not for the sake of the upper worlds, since for them it is a descent from the light of His countenance, blessed be He,

"תכלית השתלשלות העולמות וירידתם ממדרגה למדרגה אינו בשביל עולמות העליונים הואיל ולהם ירידה מאור פניו ית',

English translation 1880

but the purpose is this lower world, etc."

אלא התכלית הוא עוה"ז התחתון כו'".

English translation 1881

And the explanation of this is:

און דער ביאור בזה איז:

English translation 1882

The entire existence of the World of Atzilut was created by the Most High so that one should know in this physical world about the ten sefirot. But the World of Atzilut in itself is "since for them it is a descent from the light of His countenance, blessed be He,"

די גאנצע מציאות פון עולם האצילות האט דער אויבערשטער באשאפן בכדי אז מ'זאל וויסן בעוה"ז הגשמי וועגן די עשר ספירות 225. אבער עולם האצילות מצ"ע איז "הואיל ולהם ירידה מאור פניו ית'" 224,

English translation 1883

because Atzilut is completely incomparable relative to the Holy One, blessed be He, Himself,

ווארום אצילות איז שלא בערך לגמרי לגבי הקב"ה עצמו,

English translation 1884

to the extent that even supreme wisdom

ביז אז אפילו חכמה עילאה

English translation 1885

(of Atzilut)

(דאצילות)

English translation 1886

is considered relative to the Holy One, blessed be He, as actual physical action –

נחשבת לגבי הקב"ה כעשי' גשמית ממש 226 –

English translation 1887

because Atzilut

ווייל אצילות

English translation 1888

("that is called by My name")

("הנקרא בשמי")

English translation 1889

is a creation of the Holy One, blessed be He, that was emanated only for His glory,

איז א בריאה של הקב"ה וואס איז נאצל געווארן נאר לכבודו,

English translation 1890

only for the sake of this world.

נאר צוליב עוה"ז.

English translation 1891

And at the time that "everyone who is called by My name

און בשעת "כל הנקרא בשמי

English translation 1892

(Atzilut)

(אצילות)

English translation 1893

and for My glory I created him,"

ולכבודי בראתיו",

English translation 1894

at the time that the ten sefirot of Atzilut fulfill their intention that there should be ten sefirot below in this world –

בשעת די עשר ספירות דאצילות פירן אויס כוונתם אז עס זאל זיין ע"ס למטה בעוה"ז –

English translation 1895

then the purpose of their intention is fulfilled –

דעמולט פירט זיך אויס תכלית כוונתם –

English translation 1896

to add to the glory of the Holy One, blessed be He,

צו מוסיף זיין בכבודו של הקב"ה,

English translation 1897

so that it is drawn from the aspect of Keter

אז עס ווערט נמשך פון בחי' כתר

English translation 1898

(for glory is the aspect of Keter),

(וואס כבוד איז בחי' כתר),

English translation 1899

which is higher than the ten sefirot,

וואס איז העכער פאר די ע"ס,

English translation 1900

into the ten sefirot.

אין די ע"ס 227.

English translation 1901

Then he continues –

דערנאך איז ער ממשיך –

English translation 1902

"And it says, 'Hashem will reign forever and ever':"

"ואומר ה' ימלוך לעולם ועד":

English translation 1903

It has been discussed many times that in "forever and ever" is expressed the concept of "the impossible of impossibilities" –

מ'האט גערעדט כמ"פ אז אין "לעולם ועד" דריקט זיך אויס דער ענין פון "נמנע הנמנעות" 228 –

English translation 1904

because "forever and ever" is two opposites in one:

ווייל "לעולם ועד" איז צוויי הפכים בבת אחת:

English translation 1905

"Forever"

"לעולם"

English translation 1906

(meaning time)

(בפירושו זמן)

English translation 1907

and "ever" indicates that it has a connection with the category of time,

און "ועד" ווייזט אז דאס האט א שייכות מיט גדר הזמן,

English translation 1908

and together with this it is an eternal time –

וביחד עם זה איז דאס א זמן נצחית –

English translation 1909

two opposites.

צוויי הפכים.

English translation 1910

Because regarding a matter that is completely above time, it is not applicable to say eternal,

ווייל אויף אן ענין שלמעלה מהזמן לגמרי איז ניט שייך זאגן נצחית,

English translation 1911

"forever and ever" –

"לעולם ועד" –

English translation 1912

because it is completely higher than the entire category of time.

ווארום דאס איז לגמרי העכער פאר דער גאנצער גדר הזמן.

English translation 1913

As he says in Tanya, "like one who says about some lofty and deep wisdom that it is impossible to touch it with hands because of the depth of the concept, that every listener will laugh at him, because the sense of touch does not relate and apply except to physical action that is grasped by hands"

ע"ד ווי ער זאגט אין תניא 229 "כאומר על איזו חכמה רמה ועמוקה שאי אפשר למששה בידים מפני עומק המושג שכל השומע יצחק לו לפי שחוש המישוש אינו מתייחס ונופל אלא על עשי' גשמיית הנתפסת בידים"

English translation 1914

("and exactly so is the level of intellect and comprehension considered relative to the Holy One, blessed be He, as actual physical action, etc.").

("וככה ממש נחשבת לגבי הקב"ה מדרגת השכל וההשגה כעשי' גשמית ממש כו'").

English translation 1915

For example:

ולדוגמא:

English translation 1916

Regarding the logic that the whole is greater than the part

אויף דער סברא אז הכל גדול מהחלק

English translation 1917

(the example that is brought for this in many places)

(די דוגמא וואס מ'ברענגט לזה בכ"מ)

English translation 1918

it is completely not applicable to say that "I have not changed,"

איז לגמרי ניט שייך זאגן אז "לא שניתי",

English translation 1919

because it is a logical rationale that is completely not within the category of time and change, that one needs to assert that "I have not changed." Just as regarding this one cannot say that it is impossible to touch it with hands!

ווייל דאס איז א סברא שכלית וואס איז לגמרי ניט בגדר זמן ושינוי אז מ'דארף באווארענען אז "לא שניתי". כשם ווי מ'קען אויף דעם ניט זאגן אז אי אפשר למששה בידים!

English translation 1920

Similarly in our matter:

עד"ז בעניננו:

English translation 1921

It is not applicable to say regarding a matter that is above the category of time the concept of "forever and ever,"

ס'איז ניט שייך זאגן אויף אן ענין שלמעלה מגדר זמן דער ענין פון "לעולם ועד",

English translation 1922

"I have not changed." One cannot say regarding it that "He was, He is, and He will be as one" –

"לא שניתי". מ'קען אויף דעם ניט זאגן אז "הי' הוה ויהי' כאחד" 230 –

English translation 1923

because it is higher than "He was,"

ווייל ס'איז העכער פאר "הי'",

English translation 1924

than "He is," and than "He will be."

פאר "הוה" און פאר "יהי'".

English translation 1925

Consequently, when one says "forever and ever," this means that it is within the category of time,

במילא בשעת מ'זאגט "לעולם ועד" מיינט דאס אז דאס איז בגדר זמן,

English translation 1926

and together with this it is eternal,

וביחד עם זה איז דאס נצחית,

English translation 1927

it is within the category of "He was,"

דאס איז בגדר "הי'",

English translation 1928

"He is," and "He will be,"

"הוה" און "יהי'",

English translation 1929

and together with this it is "He was, He is, and He will be as one" –

וביחד עם זה איז דאס "הי' הוה ויהי' כאחד" –

English translation 1930

two opposites in one –

צוויי הפכים בבת אחת –

English translation 1931

which comes only from the aspect of the Most High, who is "the impossible of impossibilities."

וואס דאס קומט נאר מצד דעם אויבערשטן וואס ער איז "נמנע הנמנעות".

English translation 1932

And this is the content of the baraita, "Everything that the Holy One, blessed be He, created in His world, He created only for His glory,"

און דאס איז דער תוכן פון דער ברייתא "כל מה שברא הקב"ה בעולמו לא ברא אלא לכבודו",

English translation 1933

also the World of Atzilut –

אויך עולם האצילות –

English translation 1934

two opposites in one –

צוויי הפכים בבת אחת –

English translation 1935

that a world that was created by the Holy One, blessed be He, adds to His glory,

אז עולם שנברא ע"י הקב"ה איז מוסיף בכבודו,

English translation 1936

which gives, as it were, to the Most High

וואס דאס גיט צו כביכול אין דעם אויבערשטן

English translation 1937

(because if not, it is not understood why He did it),

(ווייל אויב ניט איז ניט מובן פארוואס ער האט עס געטאן),

English translation 1938

until the manner of "Hashem will reign forever and ever" –

ביז באופן פון "ה' ימלוך לעולם ועד" –

English translation 1939

that in a world that is within the category of time, the concept of eternity is drawn,

אז אין עולם וואס איז בגדר זמן ווערט נמשך דער ענין הנצחית,

English translation 1940

"forever and ever,"

"לעולם ועד",

English translation 1941

from the power of the Holy One, blessed be He, "the impossible of impossibilities."

מצד כחו של הקב"ה "נמנע הנמנעות".

English translation 1942

And this is similar to the concept that shone forth by Rabbi Meir in a revealed manner –

וואס דאס איז ע"ד ווי דער ענין וואס האט געלויכטן בא רבי מאיר בגלוי –

English translation 1943

that from "skin" becomes the concept of "light,"

אז פון "עור" ווערט דער ענין פון "אור",

English translation 1944

and from "and behold it was very good" –

און פון "והנה טוב מאד" –

English translation 1945

the concept of "and behold it was good death,"

דער ענין פון "והנה טוב מות",

English translation 1946

that in the lowest level is drawn from the highest level;

אז אין למטה מטה ווערט נמשך מלמעלה מעלה;

English translation 1947

in a world that is within the category of time, eternity is drawn –

אין עולם וואס איז בגדר זמן ווערט נמשך נצחיות –

English translation 1948

"Hashem will reign forever and ever."

"ה' ימלוך לעולם ועד".

English translation 1949

And the content of "the Sages changed the language of the Mishnah" –

און דער תוכן פון "שנו חכמים בלשון המשנה" –

English translation 1950

that one draws into the baraitot

אז מ'איז ממשיך אין די ברייתות

English translation 1951

(external)

(חוץ)

English translation 1952

the superiority of the Mishnayot.

די מעלה פון משניות.

English translation 1953

The explanation at the conclusion of the book Haflaah in the Rambam –

הביאור בסיום ספר הפלאה ברמב"ם –

English translation 1954

it will be explained in another place.

י"ל בפ"ע.

English translation 1955

He commanded the emissary from the Holy Land

צוה להש"צ מארץ הקודש

English translation 1956

(Rabbi A.L., may he live)

(ר' א.ל. שיחי')

English translation 1957

to sing "May it be His will, etc., that the Holy Temple be built, etc."

לנגן "יה"ר כו' שיבנה ביהמ"ק כו'".

English translation 1958

[And in the midst of his melody, the Rebbe, may he live for many good days, Amen, said:

[ובאמצע ניגונו אמר כ"ק אדמו"ר שליט"א:

English translation 1959

He should make it faster,

ער זאל מאכן שנעלער,

English translation 1960

"I will hasten it,"

"אחישנה",

English translation 1961

because Mashiach can come before he finishes!].

ווייל משיח קען דאך קומען פאר דעם וואס ער ענדיקט!].

English translation 1962

Afterward he said:

אח"כ אמר:

English translation 1963

Those who need to make a final blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 1964

will certainly make a final blessing.

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה.

English translation 1965

Correction of error and omission

תיקון טעות והשמטה

English translation 1966

In the sicha of Shabbos Parshas Eikev,

בשיחת ש"פ עקב,

English translation 1967

20 Menachem Av 5704 with the mashal,

כ"ף מנ"א סמ"ד שו"ה דעם משל,

English translation 1968

it is stated:

איתא:

English translation 1969

from Rabbi Pinchas of Karitz,

פון ר' פינחס קאריצער,

English translation 1970

and it should read:

וצ"ל:

English translation 1971

what the Alter Rebbe said to Rabbi Pinchas of Karitz.

וואס דער אלטער רבי האט געזאגט צו ר' פינחס קאריצער.

English translation 1972

And in note 170 there it should read:

ובהערה 170 שם צ"ל:

English translation 1973

"Hatamim" booklet 2 page 42 [72, a].

"התמים" חוברת ב ע' מט [עב, א].

English translation 1974

booklet 8 page 50 [401, b].

חוברת ח ע' נ [תא, ב].

English translation 1975

Igros Kodesh of the Rebbe Rayatz volume 3 page 325.

אגרות קודש אדמו"ר מהוריי"צ ח"ג ע' שכו.