English translation — שיחת ש"פ מסעי, מבה"ח מנחם-אב ה'תשד"מ.

English translation 1

It is a farbrengen on Shabbat Mevarchim the month of Menachem-Av,

ס'איז א התוועדות בשבת קודש מברכים החודש מנחם-אב,

English translation 2

as it is said in the text of the blessing of the month.

ווי מ'זאגט אין נוסח ברכת החודש.

English translation 3

And it is understood that in addition to that which on every Shabbat Mevarchim there must be a special service,

ומובן אז נוסף לזה וואס בכל שבת מברכים החודש דארף זיין אן עבודה מיוחדת,

English translation 4

it must be with greater strength and vigor on Shabbat Mevarchim the month of Menachem-Av,

דארף עס זיין ביתר שאת וביתר עוז בשבת מברכים החודש מנחם-אב,

English translation 5

because the month contains within itself a most elevated matter,

וויבאלד אז דער חודש האט אין זיך אן ענין נעלה ביותר,

English translation 6

as will be explained below.

כדלקמן.

English translation 7

The explanation of this:

והביאור בזה:

English translation 8

When a particular Shabbat Mevarchim comes,

ווען עס קומט א שבת מברכים מסויים,

English translation 9

or in general a particular time,

אדער בכלל א זמן מסויים,

English translation 10

then that Shabbat Mevarchim

איז דעמולט דעו שבת מברכים

English translation 11

(or that particular time)

(אדער דער זמן מסויים)

English translation 12

is the "gate" through which all other matters ascend –

דער "שער" דורך וועלכן כל שאר הענינים זיינען עולה –

English translation 13

as explained in the writings of the AriZal1,

כמבואר בכתב האריז"ל 1,

English translation 14

brought in Chassidus2,

געבראכט אין חסידות 2,

English translation 15

regarding the matter of the "gate",

בענין ה"שער",

English translation 16

as it is written3 "This is the gate to Hashem, the righteous shall enter through it",

כמ"ש 3 "זה השער להוי' צדיקים יבואו בו",

English translation 17

that for different people there are specific "gates" through which all other matters ascend.

אז בא פארשידענע מענטשן זיינען דא באזונדערע "שערים" דורך וועלכע שאר כל הענינים זיינען עולה.

English translation 18

That is to say:

דאס הייסט:

English translation 19

Although on one hand this is only a "gate",

אע"פ וואס מצד אחד איז דאס נאר א "שער",

English translation 20

seemingly merely a secondary matter relative to those who enter through that "gate".

לכאורה בלויז אן ענין טפל לגבי די וואס גייען אריין אין דעם "שער".

English translation 21

That is, since there is an intervening or separating thing between one place and a second place,

ד.ה. היות אז ס'איז דא א דבר המפסיק אדער המבדיל בין מקום אחד למקום שני,

English translation 22

there is a "gate" through which one goes from the first place to the second place,

איז דא א "שער" דורך וועלכן מ'גייט ממקום הראשון למקום השני,

English translation 23

consequently the "gate" is seemingly only secondary to those who "shall enter through it",

במילא איז דער "שער" לכאורה נאר א טפל צו די וואס "יבואו בו",

English translation 24

and also secondary to the place from which one comes or to which one goes,

און אויך א טפל צו דעם מקום שבא משם אדער שהלך לשם,

English translation 25

only a mediator between them –

נאר א ממוצע ביניהם –

English translation 26

nevertheless,

אעפ"כ,

English translation 27

together with this,

ביחד עם זה,

English translation 28

it is specifically through this "gate" that "shall enter through it" can be,

איז דוקא דורך דעם "שער" קען זיין "יבואו בו",

English translation 29

and specifically through this "gate" all matters ascend.

און דוקא דורך דעם "שער" זיינען עולה כל הענינים.

English translation 30

To the extent that even "the righteous shall enter through it". Seemingly:

ביז אז אפילו "צדיקים יבואו בו". דלכאורה:

English translation 31

By virtue of the merit of their righteousness and the merit of the many

מצד זכות צדקתם וזכות הרבים

English translation 32

(which exists with the righteous) etc.,

(וואס איז דא בא צדיקים) כו',

English translation 33

this alone should have been sufficient that there be "shall enter through it" –

האט דאס אליין געדארפט זיין מספיק אז עס זאל זיין "יבואו בו" –

English translation 34

nevertheless we see that specifically "This is the gate to Hashem" that "the righteous shall enter through it",

אעפ"כ זעט מען אז דוקא "זה השער לה'" וואס "צדיקים יבואו בו",

English translation 35

even the righteous must come specifically to this gate

אויך צדיקים דארפן אנקומען דוקא צו דעם שער

English translation 36

(for whatever reason,

(מאיזה סיבה שתהי',

English translation 37

this is not the place to elaborate on this).

שאין כאן המקום להאריך בזה).

English translation 38

And the matter of this:

והענין בזה:

English translation 39

It is explained in the Zohar4 that "This is the gate to Hashem" refers to fear of Hashem,

ס'איז מבואר אין זהר 4 אז "זה השער לה'" גייט אויף יראת השם,

English translation 40

the Sefirah of Malchus,

ספירת המלכות,

English translation 41

to which all,

וואס דערצו דארפן אלע,

English translation 42

even the righteous,

אויך צדיקים,

English translation 43

must come,

אנקומען,

English translation 44

in order that there be "shall enter through it".

בכדי עס זאל זיין "יבואו בו".

English translation 45

And in addition to this there is the interpretation of "This is the gate to Hashem":

ונוסף לזה איז דא דער פירוש אין "זה השער לה'":

English translation 46

Every time has its specific service,

כל זמן וזמן האט זיין עבודה מיוחדת,

English translation 47

"each day does its work"5. And when a particular time comes –

"כל יומא ויומא עביד עבידתי'" 5. און ווען עס קומט א זמן מסויים –

English translation 48

then that time and the service in this time is the "gate" through which all other matters ascend.

איז דעמולט אט דער זמן ועבודה בזמן זה דער "שער" דורך וועלכן עס זיינען עולה כל שאר הענינים.

English translation 49

As this is also according to the revealed [Torah]:

ווי דאס איז אויך ע"פ נגלה:

English translation 50

A frequent [offering] and a non-frequent [offering],

תדיר ואינו תדיר,

English translation 51

the frequent takes precedence,

תדיר קודם,

English translation 52

and therefore "the daily offerings precede the additional offerings"6 because by virtue of frequency in time, that becomes the "gate" and primary through which all other matters in this time ascend,

און דערפאר איז "התמידין קודמין למוספין" 6 ווייל מצד תדירות אין זמן ווערט דאס דער "שער" ועיקר דורך וועלכן עס זיינען עולה שאר כל הענינים בזמן זה,

English translation 53

therefore it comes first.

דערפאר איז דאס קודם.

English translation 54

That is to say:

דאס הייסט:

English translation 55

Because the daily offering is more frequent than the other offerings every day

וויבאלד אז דער קרבן תמיד איז תדיר יותר משאר הקרבנות בכל יום

English translation 56

(since one offers the daily offering every day)

(ווייל מ'איז מקריב דעם תמיד בכל יום)

English translation 57

so that even when one offers additional offerings on this day,

איז אז אפילו ווען מ'איז מקריב נאך קרבנות ביום זה,

English translation 58

even additional offerings,

אפילו קרבנות מוספים,

English translation 59

which are "holier" than the daily offerings,

וואס זיינען "קדישי" פון תמידין,

English translation 60

as their name "additional offerings" indicates an addition upon

כשמם "מוספין" א הוספה אויף

English translation 61

(more than)

(נאכמער פון)

English translation 62

the daily offering,

דעם קרבן תמיד,

English translation 63

to the extent that even if it is Yom Kippur when the Kohen Gadol burns the incense in the innermost [chamber] in the Holy of Holies,

ביז אפילו אויב ס'איז יוהכ"פ ווען דער כהן גדול איז מקטיר די קטורת לפני ולפנים אין קודש הקדשים,

English translation 64

than which there is nothing higher,

וואס אין למעלה ממנו,

English translation 65

it is certainly higher than the daily offering on this day –

ס'איז זיכער העכער פארן קרבן תמיד ביום זה –

English translation 66

Nevertheless, by virtue of the frequency of the daily offering,

אעפ"כ מצד תדירות הקרבן תמיד,

English translation 67

the frequent takes precedence,

איז תדיר קודם,

English translation 68

and "nothing should precede the arrangement of the morning daily offering"

און "לא יהא דבר קודם על המערכה לתמיד של שחר"

English translation 69

(it is incumbent to begin all offerings)7,

(עלי' להתחיל כל הקרבנות) 7,

English translation 70

and along with this one must also know that "nothing should be delayed after the afternoon daily offering",

און דערביי דארף מען אויך וויסן אז "לא יהא דבר מאוחר לתמיד של בין הערבים",

English translation 71

"it is incumbent to complete all the offerings"8,

"עלי' השלם כל הקרבנות כולם" 8,

English translation 72

and through this one can then offer all the other offerings,

און דורך דעם קען מען דעמולט מקריב זיין שאר כל הקרבנות,

English translation 73

including also the burning of the incense on Yom Kippur in the innermost [chamber] –

כולל אויך הקטרת הקטורת ביוהכ"פ לפני ולפנים –

English translation 74

because the daily offering

ווייל דער קרבן תמיד

English translation 75

(which is frequent in time)

(וואס איז תדיר בזמן)

English translation 76

is the "gate" through which all other matters ascend,

איז דער "שער" דורך וועלכן שאר כל הענינים זיינען עולה,

English translation 77

even matters that are higher than the daily offering in their essence.

אויך ענינים וואס זיינען העכער פארן קרבן תמיד מצ"ע.

English translation 78

This is similar to what was said above regarding "This is the gate to Hashem, the righteous shall enter through it",

ע"ד האמור לעיל בנוגע צו "זה השער לה' צדיקים יבואו בו",

English translation 79

that this is the "gate" through which all other matters ascend,

אז דאס איז דער "שער" דורך וועלכן שאר כל הענינים זיינען עולה,

English translation 80

even the righteous who are higher than this "gate" in their essence.

אויך צדיקים וואס זיינען העכער פאר דעם "שער" מצ"ע.

English translation 81

And likewise regarding the time of Shabbat Mevarchim the month

ועד"ז איז אויך בנוגע דעם זמן פון שבת מברכים החודש

English translation 82

(like every particular time,

(אזוי ווי כל זמן מסויים,

English translation 83

where each day does its work):

וואס כל יומא עביד עבידתי'):

English translation 84

On Shabbat Mevarchim HaChodesh, this is the "gate" through which all the days of the month ascend and are blessed.

בשבת מברכים החודש איז דאס דער "שער" דורך וועלכן עס זיינען עולה און עס ווערן געבענטש כל ימי החודש.

English translation 85

That is, even though the month includes lofty days,

ד.ה. אע"פ וואס דער חודש איז כולל ימים נעלים,

English translation 86

which can even be higher than the day of Shabbat Mevarchim –

וואס קענען אפילו זיין העכער פאר דעם טאג פון שבת מברכים –

English translation 87

the day of Rosh Chodesh,

דער טאג פון ראש חודש,

English translation 88

and the day when "the moon stands in its fullness"9,

און דער טאג ווען "קיימא סיהרא באשלמותא" 9,

English translation 89

to the extent that it can also be a month that includes the most lofty holy days like Yom Kippur and the like –

ביז אז עס קען אויך זיין א חודש וואס איז כולל ימים טובים הכי נעלים ווי יום הכפורים וכיו"ב –

English translation 90

nevertheless, on Shabbat Mevarchim HaChodesh,

אעפ"כ בשבת מברכים החודש,

English translation 91

Shabbat Mevarchim is the "gate" through which all the days of the month ascend,

איז שבת מברכים דער "שער" דורך וועלכן עס זיינען עולה כל ימי החודש,

English translation 92

therefore Shabbat Mevarchim has the power to bless and give strength to the service throughout all the days of the month,

דערפאר האט דער שבת מברכים בכח צו בענטשן און געבן כח צו דער עבודה בכל ימי החודש,

English translation 93

beginning from Shabbat itself, which is "sanctified and established"10

אנהויבנדיק פון שבת מצ"ע וואס איז "מקדשא וקיימא" 10

English translation 94

(which comes before the service of the children of Israel),

(וואס קומט לפני עבודת בני ישראל),

English translation 95

and in addition to this –

ונוסף לזה –

English translation 96

through the service of the children of Israel on this Shabbat, in that they bless the month.

ע"י עבודת בנ"י בשבת זה וואס זיי זיינען מברך את החודש.

English translation 97

On Shabbat Mevarchim HaChodesh itself, each Shabbat Mevarchim has a unique aspect corresponding to the particular month it blesses,

בשבת מברכים החודש גופא האט יעדער שבת מברכים אן ענין מיוחד בהתאם צו דעם חודש מיוחד וועלכן ער בענטשט,

English translation 98

and in this unique aspect consists the "gate" of that day through which all the other matters ascend.

וואס אין דעם ענין מיוחד באשטייט דער "שער" פון דעם טאג דורך וועלכן שאר כל הענינים זיינען עולה.

English translation 99

The unique aspect of Shabbat Mevarchim HaChodesh Menachem-Av,

דער ענין מיוחד פון שבת מברכים החודש מנחם-אב,

English translation 100

the "gate" of this Shabbat Mevarchim through which all the other matters ascend –

דער "שער" פון דעם שבת מברכים דורך וועלכע שאר כל הענינים זיינען עולה –

English translation 101

one need not seek

דארף מען ניט זוכן

English translation 102

(as with other months),

(ווי ביי אנדערע חדשים),

English translation 103

because it is explicit in its name –

ווייל דאס איז מפורש בשמו –

English translation 104

"Menachem-Av":

"מנחם-אב":

English translation 105

The name of the month according to the names of the months that "came up with them from Babylon"11 is "Av"12.

שם החודש לפי שמות החדשים וואס "עלו בידם מבבל" 11 איז "אב" 12.

English translation 106

And according to the principle that "the custom of Israel is Torah"13 –

וע"פ מנהג ישראל תורה הוא 13 –

English translation 107

they added also the word "Menachem",

האט מען צוגעגעבן אויך דעם ווארט "מנחם",

English translation 108

so that it should be called "Menachem-Av",

אז ער זאל הייסן "מנחם-אב",

English translation 109

as it is called in the blessing of the month of this month14.

ווי מ'רופט אים אן בברכת החודש דחודש זה 14.

English translation 110

And based on this, one immediately sees the superiority and uniqueness of this month,

ועפ"ז זעט מען גלייך דעם עילוי ויחוד בחודש זה,

English translation 111

and of Shabbat Mevarchim of this month –

ובשבת מברכים חודש זה –

English translation 112

that then there is the aspect of "Menachem Av",

אז דעמולט איז דא דער ענין פון "מנחם אב",

English translation 113

that there is consolation for all matters of exile,

אז מ'האט א נחמה אויף אלע ענינים פון גלות,

English translation 114

as will be explained.

וכדלקמן.

English translation 115

And this addition of "Menachem" to the name of the month "Av"

און די הוספה פון "מנחם" אויף שם החודש "אב"

English translation 116

(that there is consolation for the matter of exile)

(אז מ'האט א נחמה אויף ענין הגלות)

English translation 117

also contains within it the superiority

האט אין זיך אויך דעם עילוי

English translation 118

(relative to the name "Av" by itself)

(לגבי שם "אב" מצ"ע)

English translation 119

of beloved15 and stringent16 –

פון חביבין 15 און חמורין 16 –

English translation 120

the words of the Scribes are more beloved than the words of the Torah,

דברי סופרים יותר מדברי תורה,

English translation 121

and especially since this also has the force of "the custom of Israel is Torah".

ובפרט אז דאס האט אויך דעם תוקף פון מנהג ישראל תורה הוא.

English translation 122

And one may add to this,

ויש להוסיף בזה,

English translation 123

that the entire concept of Shabbat Mevarchim HaChodesh comes from the side of exile,

אז דער גאנצער ענין פון שבת מברכים החודש קומט מצד גלות,

English translation 124

and consequently it is particularly connected with "Menachem":

ובמילא איז דאס פארבונדן במיוחד מיט "מנחם":

English translation 125

At the time when they would sanctify based on sighting, they could not know which Shabbat was before Rosh Chodesh,

בזמן שהיו מקדשים ע"פ הראי' האט מען דאך ניט געקענט וויסן וועלכער שבת איז לפני ראש חודש,

English translation 126

because they could not know which day would be Rosh Chodesh,

ווייל מ'האט ניט געקענט וויסן וועלכער טאג וועט זיין ראש חודש,

English translation 127

not only that they did not actually know,

ניט נאר אז מ'האט בפועל ניט געוואוסט,

English translation 128

but it was impossible to know –

נאר ס'איז ניט געווען שייך צו וויסן –

English translation 129

because this was dependent on when the witnesses would come,

ווייל דאס איז געווען תלוי בזה ווען די עדים וועלן קומען,

English translation 130

and what they would say, and whether the court would accept them

און וואס זיי וועלן זאגן. און צי דער ב"ד וועט זיי מקבל זיין

English translation 131

(and especially according to the view of the poskim17 that even later, acceptance of testimony could occur).

(ובפרט לדעת הפוסקים 17 אז אויך שפעטער האט געקענט זיין קבלת עדות).

English translation 132

Specifically during the time of exile,

דוקא בזמן הגלות,

English translation 133

and then itself –

און דעמולט גופא –

English translation 134

in the double and multiplied darkness of exile

בחושך כפול ומכופל פון גלות

English translation 135

[because even at the beginning of the exile they still sanctified based on sighting,

[ווייל אויך בתחלת הגלות האט מען נאך מקדש געווען ע"פ הראי',

English translation 136

when the Sanhedrin (were) in Yavneh, etc.18),

ווען די סנהדרין (זיינען געווען) ביבנה כו' 18),

English translation 137

when they stopped sanctifying based on sighting,

ווען מ'האט אויפגעהערט מקדש זיין ע"פ הראי',

English translation 138

but only based on the calculation –

נאר ע"פ החשבון –

English translation 139

they could know in advance when Rosh Chodesh would be. Only then did they institute that on the Shabbat before Rosh Chodesh,

האט מען געקענט וויסן פאראויס ווען עס וועט זיין ראש חודש. ערשט דעמולט האט מען מתקן געווען אז בשבת שלפני ראש חודש,

English translation 140

on the day of assembly

ביום הכניסה

English translation 141

(when all Jews gather together in the synagogue),

(ווען אלע אידן קומען זיך צוזאמען אין ביהכנ"ס),

English translation 142

they should bless the month19.

זאל מען מברך זיין את החודש 19.

English translation 143

And even though this is seemingly from an undesirable matter

ואע"פ אז דאס איז לכאורה מצד אן ענין בלתי רצוי

English translation 144

(the time of exile) –

(זמן הגלות) –

English translation 145

there is in this a desirable matter:

איז אין דעם דא אן ענין רצוי:

English translation 146

Through this it comes out that even before Rosh Chodesh one can prepare for it and bless Rosh Chodesh with an additional blessing more than Rosh Chodesh has by itself!

דורך דעם קומט אויס אז נאך פאר ראש חודש קען מען זיך דערצו צוגרייטן און בענטשן ראש חודש מיט א ברכה נוספת מער ווי ר"ח האט מצ"ע!

English translation 147

And just as the general concept of Shabbat Mevarchim came about during the time

וע"ד ווי כללות הענין פון שבת מברכים איז געווארן בזמן

English translation 148

(and because of the matter)

(און צוליב ענין)

English translation 149

of exile –

הגלות –

English translation 150

similarly, the custom of Israel to bless the month of Av with the name "Menachem-Av" came about during the time of exile

עד"ז איז דער מנהג ישראל צו מברך זיין חודש אב בשם "מנחם-אב" געווארן בזמן הגלות

English translation 151

(after the destruction of the Holy Temple).

(לאחרי חורבן ביהמ"ק).

English translation 152

Even though it is not explicitly stated that before the destruction they did not call the month by the name Menachem-Av –

דאע"פ וואס עס שטייט ניט בפירוש אז פארן חורבן האט מען ניט גערופן דעם חודש בשם מנחם-אב –

English translation 153

it need not be stated explicitly,

דארף עס ניט שטיין בפירוש,

English translation 154

it is understood simply by itself,

ס'איז מובן יפשוט מעצמו,

English translation 155

because before the destruction of the Holy Temple

ווייל לפני חורבן ביהמ"ק

English translation 156

(in the month of Av)

(בחודש אב)

English translation 157

there was nothing for which one would need to give "Menachem" (consolation);

איז ניט געווען אויף וואס מ'זאל דארפן "מנחם" זיין;

English translation 158

only after the destruction of the Holy Temple in the month of Av, when one needs to console over the destruction and exile that occurred in this month –

ערשט לאחרי חורבן ביהמ"ק בחידש אב דארף מען מנחם זיין אויף דעם חירבן וגלות וואס איז געווען בחודש זה –

English translation 159

then began the custom of Israel to call the month Menachem-Av.

האט זיך דעמולט אנגעהויבן דעם מנהג ישראל צו אגרופן דעם חידש מנחם-אב.

English translation 160

Based on this, one will understand the superiority of Shabbat Mevarchim Chodesh Menachem-Av:

עפ"ז וועט מען פארשטיין דעם עילוי פון שבת מברכים חודש מנחם-אב:

English translation 161

The inner meaning of "Menachem-Av" is,

דער תובן הענין פון "מנחם-אב" איז,

English translation 162

as stated:

כאמור:

English translation 163

one consoles [oneself] over the undesirable matters of destruction and exile that occurred in the month of Av.

מ'איז מנחם אויף די ענינים בלתי רצויים של חורבן וגלות וואס האבן פאסירט בחודש אב.

English translation 164

And according to the well-known principle that a descent is for the sake of an ascent, it is understood,

וע"פ כלל הידוע אז ירידה צורך עלי' איז מובן,

English translation 165

that through this matter of "Menachem-Av",

אז דורך דעם ענין פון "מנחם-אב",

English translation 166

consolation over the undesirable matters –

נחמה אויף די ענינים בלתי רצויים –

English translation 167

there comes an elevation greater than what was before the descent in the month of Av. And on the contrary:

קומט צו אן עילוי יותר לגבי ווי ס'איז געווען קודם הירידה בחודש אב. ואדרבה:

English translation 168

the intention of the entire descent is in order to reach the most elevated ascent. If through the descent one would not reach a more elevated ascent

די כוונה פון די גאנצע ירידה איז בכדי צוקומען צו דער עלי' נעלית ביותר. אויב מ'וואלט ע"י הירידה ניט צוגעקומען לעלי' נעלית יותר

English translation 169

(than before the descent) –

(ווי קודם הירידה) –

English translation 170

why would one need the entire descent?!

צוליב וואס דארף מען האבן די גאנצע ירידה?!

English translation 171

Rather, certainly it is in order that it should bring about a more elevated ascent.

נאר זיכער איז דאס בכדי עס זאל צוקומען אן עלי' נעלה יותר.

English translation 172

And in the language of our Sages, of blessed memory,20 on the doubled expression of the verse,21 "Comfort, comfort My people" –

ובלשון חז"ל 20 אויפן כפל לשון הכתוב 21 "נחמו נחמו עמי" –

English translation 173

"They were struck with a double portion, etc., and they are comforted with a double portion."

"לקו בכפליים כו' ומתנחמים בכפליים".

English translation 174

And according to the aforementioned principle

וע"פ כלל הנ"ל

English translation 175

(a descent for the sake of an ascent)

(ירידה צורך עלי')

English translation 176

one can explain in this a novel idea:

י"ל בזה א דבר חדש:

English translation 177

It is not only the simple explanation that the double comfort is measure for measure precisely as they were struck with a double portion,

ס'איז ניט נאר דער פשט אז די נחמה בכפליים איז מדה כנגד מדה פונקט זי לקו בכפליים,

English translation 178

rather, the double comfort is double also relative to the double portion with which they were struck,

נאר די נחמה בכפליים איז כפליים אויך לגבי דעם לקו בכפליים,

English translation 179

i.e., four times as much –

ד.ה. פיו מאל אזויפיל –

English translation 180

because if the comfort is only double corresponding to the double portion with which they were struck,

ווייל אויב די נחמה איז נאר כפליים כנגד לקו בכפליים,

English translation 181

then what is the novelty that came about through the double portion with which they were struck? One must say that through the double portion with which they were struck there came –

איז וואס איז דער חידוש וואס איז צוגעקומען ע"י לקו בכפליים. מוז מען זאגן אז דורך לקו בכפליים איז צוגעקומען –

English translation 182

a descent for the sake of an ascent –

ירידה צורך עלי' –

English translation 183

a comfort and ascent to a level more elevated than what was before they were struck with a double portion,

א נחמה ועלי' לדרגא נעלה יותר ווי ס'איז געווען לפני ווי לקו בכפליים,

English translation 184

through the fact that the comfort is double relative to the double portion of the striking,

דורך דעם וואס די נחמה איז בכפליים לגבי דעם כפליים פון לקו,

English translation 185

i.e., four times higher than what was before the descent!

ד.ה. פיר מאל העכער ווי ס'איז געווען לפני הירידה!

English translation 186

Regarding this matter –

בענין זה –

English translation 187

that specifically through the descent there comes a more elevated ascent –

אז דוקא דורך דער ירידה קומט צו אן עלי' נעלה יותר –

English translation 188

this is not, however, the explanation that one agrees, Heaven forbid, to the matter of exile;

איז אבער ניט דער פירוש אז מ'איז מסכים ח"ו אויף דעם ענין פון גלות;

English translation 189

rather, certainly after all the elevations that emerge through the descent of exile –

נאר זיכער אז לאחרי כל העילויים וואס קומען ארויס ע"י ירידת הגלות –

English translation 190

Jews cry out "Until when?",

שרייען אידן "עד מתי",

English translation 191

and one forgoes all these elevations,

און מ'איז מוותר אויף די אלע עילויים,

English translation 192

as long as [we can] leave exile a moment earlier!

אבי ארויסגיין פון גלות א רגע פריער!

English translation 193

Just as it was with the Jews in the Egyptian exile –

אזוי ווי ס'איז געווען בא די אידן בגלות מצרים –

English translation 194

as our Sages, of blessed memory, said22:

כמאחז"ל 22:

English translation 195

"The Holy One, blessed be He, said to Moshe: 'Please, go and say to the Jewish people: Please, request from Egypt vessels of silver and vessels of gold,

"אמר לי' הקב"ה למשה בבקשה ממך לך ואמור להם לישראל בבקשה מכם שאלו ממצרים כלי כסף וכלי זהב,

English translation 196

so that that righteous one

שלא יאמר אותו צדיק

English translation 197

(Avraham)

(אברהם)

English translation 198

should not say [that] "They will enslave them and oppress them"23 was fulfilled in them,

ועבדום וענו אותם 23 קיים בהם,

English translation 199

but "And afterwards they will go out with great wealth" was not fulfilled in them.' They said to him:

ואחרי כן יצאו ברכוש גדול לא קיים בהם. אמרו לו:

English translation 200

'If only we ourselves could go out,

ולואי שנצא בעצמנו,

English translation 201

a parable to a person who was imprisoned in a jail and people said to him: "Tomorrow we will take you out of the jail and give you much money,"

משל לאדם שהי' חבוש בבית האסורים והיו אומרים לו בני אדם מוציאין אותך למחר מבית האסורין ונותנין לך ממון הרבה,

English translation 202

and he says to them: "Please, take me out today and I ask for nothing!"'"

ואומר להם בבקשה מכם הוציאוני היום ואיני מבקש כלום"!

English translation 203

And this very claim of the Jews –

און אט די טענה פון אידן –

English translation 204

that the Jews cried out "Until when?",

אז אידן האבן געשריען "עד מתי",

English translation 205

they forgo the "And afterwards they will go out with great wealth"24 and the "They will return here"25 as long as they leave exile a moment earlier –

מ'איז מוותר אויף דעם "ואחרי כן יצאו ברכוש גדול" 24 און אויף דעם "ישובו הנה" 25 אבי מ'זאל ארויס פון גלות א רגע פריער –

English translation 206

remained recorded in the Oral Torah,

איז געבליבן פארשריבן אין תושבע"פ,

English translation 207

Torah from the word "teaching",26

תורה מלשון הוראה 26,

English translation 208

as a teaching for all generations.

אלס א הוראה לכל הדורות.

English translation 209

The lesson and teaching from this:

דער לימוד והוראה דערפון:

English translation 210

It is one of the most difficult things to effect upon a person,

ס'איז איינע פון די שווערסטע זאכן צי פועל'ן אויף א מענטשן,

English translation 211

and especially upon a businessman,

ובפרט אויף א בעל עסק,

English translation 212

that when a specific time comes,

אז ווען עס קומט א זמן מסויים,

English translation 213

in this case –

בנדו"ד –

English translation 214

"The Three Weeks" and the month of Menachem-Av –

"בין המצרים" וחודש מנחם-אב –

English translation 215

he should tear himself away from the business affairs in which he is immersed,

זאל ער זיך אפרייסן פון די עסקים אין וועלכע ער ליגט,

English translation 216

and he should feel that now is "The Three Weeks",

און ער זאל מרגיש זיין אז איצטער איז "בין המצרים",

English translation 217

Because according to the Torah, his business dealings must be with faith,27

ווייל ע"פ תורה דארף ביי אים זיין משאו ומתנו באמונה 27,

English translation 218

and the simple explanation of this is –

וואס דער פירוש הפשוט בזה איז –

English translation 219

in addition to the explanation that he "believes in the Life of the worlds and sows"28 –

נוסף צום פירוש אז ער איז "מאמין בחי העולמים וזורע" 28 –

English translation 220

that he simply immerses himself in the business and conducts it with faith. For since according to the Torah, "And Hashem your G-d will bless you in all that you do,"29

אז ער ליגט פשוט אין דעם עסק און טוט אין דעם באמונה. ווארום וויבאלד אז ע"פ תורה איז "וברכך ה"א בכל אשר תעשה" 29,

English translation 221

there must be with him the "doing" in a natural way. Therefore, he conducts his business dealings with faith. It is true that after he makes the vessel through natural doing,

דארף ביי אים זיין די עשי' בדרך הטבע. דעריבער טוט ער משאו ומתנו באמונה. אמת טאקע אז לאחרי ווי ער מאכט די כלי ע"י עשי' בטבע,

English translation 222

"The blessing of Hashem enriches,"30

איז "ברכת ה' היא תעשיר" 30,

English translation 223

but with him there must be the "you shall do",

אבער ביי אים דארף זיין דער "תעשה",

English translation 224

he must engage in it,

ער דארף אין דעם טאן,

English translation 225

and in a manner of business with faith.

און באופן פון עסק באמונה.

English translation 226

Not like those who are "extreme" G-d-fearing

ניט ווי די וואס זיינען "שפיץ" יראי שמים

English translation 227

(so to speak)

(כביכול)

English translation 228

and say that they will do nothing at all. They rely entirely on the One Above!

און זאגן אז זיי וועלן גארניט טאן. זיי פארלאזן זיך אינגאנצן אויפן אויבערשטן!

English translation 229

He does not even want to do an action like the Baal Shem Tov did –

ער וויל אפילו ניט טאן א מעשה ווי דער בעש"ט האט געטאן –

English translation 230

as is known the story about the Baal Shem Tov,

כידוע דער סיפור מיטן בעש"ט,

English translation 231

that once when he needed something,

אז אמאל ווען ער האט זיך אין עפעס גענויטיקט,

English translation 232

he went into the street and knocked on someone's shop and immediately left. They asked him –

איז ער געגאנגען אין גאס און אנגעקלאפט ביי איינעם אין לאדן און איז גלייך אוועק. האט מען ביי אים געפרעגט –

English translation 233

why did he leave after knocking on the shop,

פארוואס איז ער אוועק נאכן אנקלאפן אויפן לאדן,

English translation 234

he should have waited until that person would come out and ask him what do you want,

ער האט געדארפט ווארטן ביז יענער וועט ארויסקומען און אים פרעגן וואס ווילסטו,

English translation 235

and the Baal Shem Tov would have told him what he wants. Chassidim relate that the Baal Shem Tov answered:

און דער בעש"ט וואלט אים געזאגט וואס ער וויל. דערציילן חסידים אז דער בעש"ט האט געענטפערט:

English translation 236

since it must be the "in all that you do",

וויבאלד אז עס דארף זיין דער "בכל אשר תעשה",

English translation 237

the natural vessel for the blessing of G-d,

די כלי בטבע בעשי' אויף ברכת ה',

English translation 238

he did an action –

האט ער געטאן אַן עשי' –

English translation 239

knocked on the shop and left,

אנגעקלאפט אויפן לאדן און איז אוועק,

English translation 240

and the Almighty will then continue the matter which he needs!

און דער אויבערשטער וועט שוין דעמולט ממשיך זיין דעם ענין וועלכן ער דארף האבן!

English translation 241

This is an action according to the level of the Baal Shem Tov,

וואס דאס איז אן עשי' לפי דרגת הבעש"ט,

English translation 242

according to his level he lowered himself from his status and his situation and went out into the street and knocked on the shop of a Jew,

לפי דרגתו האט ער זיך אראפגעלאזט ממעמדו ומצבו און איז ארויס אין גאס און אנגעקלאפט אויף דעם לאדן פון א אידן,

English translation 243

or a non-Jew

אדער א ניט-אידן

English translation 244

(I do not know if one knows exactly whether this was a Jew or a non-Jew),

(כ'ווייס ניט צי מ'ווייסט בדיוק צי דאס איז געווען א איך אדער א ניט-איד),

English translation 245

and this is a sufficient vessel for drawing down the blessing of G-d.

און דאס איז א כלי מספיק אויף המשכת ברכת ה'.

English translation 246

But there are those who do not even want to do such an action...!

אבער עס זיינען דא אזוינע וואס ווילן אפילו אזא עשי' ניט טאן...!

English translation 247

One tells them:

זאגט מען זיי:

English translation 248

If he is a businessman, according to Torah there must be by him business in his commerce and trade with faith, and sometimes he needs to travel to other places,

אויב ער איז א בעל עסק דארף ביי אים זיין ע"פ תורה עסק במשאו ומתנו באמונה און אמאל דארף ער ארויספאָרן למקומות אחרים,

English translation 249

like those who are from the group of Zevulun,

ווי בא די וואס זיינען פון קו פון זבולון,

English translation 250

that "Zevulun dwells at the shore of the sea and goes out for merchandise in ships and profits",

וואס "זבולון לחוף הים ישכון ויוצא לפרקמטיא בספינות ומשתכר" 31,

English translation 251

and he needs to have dealings with the merchants of Lud

און ער דארף האבן צוטאן מיט תגרי לוד

English translation 252

(in the language of the Gemara)

(בלשון הגמרא)

English translation 253

and the like –

וכיו"ב –

English translation 254

which simply includes also non-Jews. There must be the "in all that you do",

וואס בפשטות איז דאס כולל אויך ניט-אידן. עס מוז זיין דער "בכל אשר תעשה",

English translation 255

he must do an action,

ער מוז טאן אן עשי',

English translation 256

and an action in its simple sense

און אן עשי' כפשוטה

English translation 257

[by Yissachar one demands action in Torah,

[בא יששכר מאָנט מען עשי' בתורה,

English translation 258

i.e., to raise the discussion in accordance with the halachah *31,

ד.ה. לאסוקי שמעתא אליבא דהילכתא *31,

English translation 259

but by Zevulun one demands action in its simple sense),

אבער בא זבולון מאנט מען עשי' כפשוטה),

English translation 260

and not only an action,

און ניט נאר אן עשי',

English translation 261

but involvement in this with faith.

נאר התעסקות בזה באמונה.

English translation 262

One only demands of him that this should be "without a heart and a heart" –

מ'מאנט נאר ביי אים אז דאס זאל זיין "בלא לב ולב" 32 –

English translation 263

he should indeed be involved in his commerce and trade with faith,

ער זאל זיך טאקע מתעסק זיין במשאו ומתנו באמונה,

English translation 264

but this should be only "the toil of your hands",

אבער דאס זאל זיין נאר "יגיע כפיך" 33,

English translation 265

business with hand and foot specifically,

עסק ביד וברגל דוקא,

English translation 266

but not toil of the heart,

אבער ניט יגיעת הלב,

English translation 267

and certainly not toil of the mind and intellect,

ועאכו"כ ניט יגיעת המוח והשכל 34,

English translation 268

for his toil of the heart and intellect must be in Torah and mitzvos.

וואס יגיעת הלב והשכל שלו דארף זיין אין תומ"צ.

English translation 269

But the simple meaning is not that he should do nothing at all in his business,

ס'איז אבער ניט דער פשט אז ער דארף גארניט טאן אין זיין עסק,

English translation 270

and one demands that he should only say Tehillim and learn Torah,

און מ'מאנט אז ער זאל נאר זאגן תהלים און לערנען תורה,

English translation 271

and merely leave the door open,

און בלויז לאָזן אפן די טיר,

English translation 272

and this should be the only vessel and garment in the way of nature for "and the L-rd your G-d will bless you". This is indeed not negated,

און דאס זאל זיין די איינציקע כלי ולבוש בדרך הטבע אויף "וברכך ה' אלקיך". מ'איז דאס טאקע ניט שולל,

English translation 273

but together with this, "many did...

אבער ביחד עם זה איז "הרבה עשו..

English translation 274

like Rabbi Shimon bar Yochai and it did not succeed in their hand",

כרשב"י ולא עלתה בידם" 35,

English translation 275

and the way of "many" is like Rabbi Yishmael,

און דער סדר פון "הרבה" איז כרבי ישמעאל,

English translation 276

i.e., the order of service of "conduct yourself with them in the way of the world".

ד.ה. סדר העבודה פון "הנהג בהן מנהג דרך ארץ".

English translation 277

i.e., the order for those who are not accustomed to miracles

ד.ה. דער סדר פאר די וואס זיינען ניט מורגל בנסים

English translation 278

(like Rabbi Shimon bar Yochai)

(ווי רשב"י)

English translation 279

is –

36 איז –

English translation 280

that there must be involvement in commerce and trade with faith,

אז עס דארף זיין התעסקות במשאו ומתנו באמונה,

English translation 281

and not only one minute,

און ניט בלויז איין מינוט,

English translation 282

but he must be occupied in this.

נאר ער דארף זיך אין דעם עוסק זיין.

English translation 283

Indeed "without a heart and a heart",

טאקע "בלא לב ולב",

English translation 284

only toil with his hand and foot,

נאר יגיעה ביד ורגל שלו,

English translation 285

not with his heart and mind,

ניט בלב ומוח שלו,

English translation 286

but toil with his hand and foot must be according to the Shulchan Aruch.

אבער יגיעה ביד ורגל שלו דארף זיין ע"פ שו"ע.

English translation 287

And since a businessman must according to Torah be occupied in his commerce and trade with faith –

און וויבאלד אז א בעל עסק דארף ע"פ תורה זיך עוסק זיין במשאו ומתנו באמונה –

English translation 288

it is among the most difficult things to effect upon him that when a specific time comes, Shabbos,

איז פון די שווערסטע זאכן צו פועל'ן אויף אים אז ווען עס קומט א זמן מסויים, שבת,

English translation 289

the Three Weeks and the like,

בין המצרים וכיו"ב.

English translation 290

he should tear himself away from that which his business was all the previous days,

זאל ער זיך אפרייסן פון דעם וואס זיין עסק איז געווען בכל הימים שלפנ"ז,

English translation 291

and now feel that it is Shabbos or the Three Weeks and the like.

און איצטער מרגיש זיין אז ס'איז שבת אדער בין המצרים וכיו"ב.

English translation 292

Because according to Torah there are six weekdays and only one day is Shabbos,

ווייל ע"פ תורה זיינען פאראן ששת ימי המעשה און נאר איין טאג איז שבת,

English translation 293

and during the six weekdays he had to do with gentiles,

ובמשך ששת ימי המעשה האט ער געהאט צו טאן מיט גוים,

English translation 294

and consequently this became his habit,

ובמילא איז דאס געווארן הרגל שלו,

English translation 295

became nature

שנעשה טבע

English translation 296

(secondary,

(שני 37,

English translation 297

or nature simply),

אדער טבע סתם 38),

English translation 298

and consequently also when he departs from the gentiles he still has a connection with gentileness –

ובמילא איז אויך ווען ער גייט אוועק פון די גוים האט ער אבער פֿאָרט נאך א שייכות מיט גוי'שקייט –

English translation 299

it is then very difficult that when Shabbos comes he should tear himself away from this and feel that it is Shabbos,

איז דעמולט גאר שווער אז ווען עס קומט שבת זאל ער זיך דערפון אפרייסן און מרגיש זיין אז ס'איז שבת,

English translation 300

or the Three Weeks and the like.

אדער בין המצרים וכיו"ב.

English translation 301

And in particular, when there are those whose "labor of your hands" is not only with their hand and foot,

ובפרט אז עס זיינען דא אזוינע וואס זייער "יגיע כפיך" איז ניט נאר ביד וברגל שלהם,

English translation 302

but this also mixes in with the heart,

נאר דאס מישט זיך אריין אויך בלב,

English translation 303

that he lies in it with his heart,

אז ער ליגט אין דעם מיט זיין לב,

English translation 304

one heart,

לב אחד,

English translation 305

and sometimes "heart and heart"

און אמאל "לב ולב"

English translation 306

(two hearts),

(ב' לבבות),

English translation 307

instead of what it should be "without heart and heart",

תמורת זה וואס עס דארף זיין "בלא לב ולב",

English translation 308

and with his intellect and will and desire –

און מיט זיין שכל ורצון וחשק –

English translation 309

consequently it is even more difficult to tear oneself away from it and to feel that now is "between the straits".

במילא איז דעמולט נאך שווערער זיך דערפון אפרייסן און מרגיש זיין אז איצטער איז "בין המצרים".

English translation 310

And this is not because he has provoked his evil inclination upon himself,

און דאס איז ניט דערפאר וואס ער האט אויף זיך מגרה געווען זיין יצר,

English translation 311

but rather so has the Most High established according to Torah,

נאר אזוי האט דער אויבערשטער אויסגעשטעלט ע"פ תורה,

English translation 312

that in the time of exile he must occupy himself with his business dealings in faith,

אז בזמן הגלות דארף ער זיך עוסק זיין במשאו ומתנו באמונה,

English translation 313

and his habit which has become his nature is that he is a businessman who lies in his businesses,

און זיין הרגל שנעשה טבע שלו איז אז ער איז א בעל עסק וואס ליגט אין זיינע עסקים,

English translation 314

and as a result of his toil in his business he has all matters,

און אלס תוצאה פון זיין האָרעוואניע בעסקיו האט ער אלע ענינים,

English translation 315

children, life, sustenance, profit, and in all of them profit and all physical blessings. Indeed, truly –

בני חיי מזוני ורויחי ובכולם רויחי וכל השפעות גשמיות. אמת טאקע –

English translation 316

he believes that "the blessing of the L-rd enriches",

ער גלויבט אז "ברכת ה' היא תעשיר",

English translation 317

but together with this he knows that according to Torah his "in all that you do" must be,

אבער ביחד עם זה ווייס ער אז ע"פ תורה דארף זיין דער "בכל אשר תעשה",

English translation 318

and specifically through this the blessing of the L-rd is drawn.

און דוקא דורך דעם ווערט נמשך ברכת ה'.

English translation 319

Therefore it is very difficult to effect upon him that he should tear himself away from his habit which has become nature,

דעריבער איז זייער שווער צו פועל'ן אויף אים אז ער זאל זיך אפרייסן פון זיין הרגל שנעשה טבע,

English translation 320

and feel that now is "between the straits".

און מרגיש זיין אז איצטער איז "בין המצרים".

English translation 321

Nevertheless, one says to a Jew:

אעפ"כ זאגט מען א אידן:

English translation 322

Indeed, truly that according to Torah he must be occupied with his business dealings in faith,

אמת טאקע אז ע"פ תורה דארף זיין עסק במשאו ומתנו באמונה,

English translation 323

and have to do with the merchants of Lud,

און האבן צו טאן מיט תגרי לוד,

English translation 324

also with non-Jews –

אויך מיט ניט-אידן –

English translation 325

he must, however, know that this is only in externality,

דארף ער אבער וויסן אז דאס איז נאר בחיצוניות,

English translation 326

with his hands and feet,

בידים ורגלים שלו,

English translation 327

but his inwardness and essential matter,

אבער פנימיות ועיקר ענינו,

English translation 328

with his heart and intellect he must lie in Torah and commandments.

בלב ושכל שלו דארף ער ליגן אין תורה ומצוות.

English translation 329

That is, that also how his soul is found here below,

ד.ה. אז אויך ווי זיין נשמה געפינט זיך דא למטה,

English translation 330

not only as it is in the aspect of "pure is she" but also in the aspect of "You created her, You formed her, You breathed her into me" until "and You guard her within me",

ניט נאר ווי זי איז בבחי' "טהורה היא" נאר אויך בבחי' "אתה בראתה אתה יצרתה אתה נפחתה בי" ביז "ואתה משמרה בקרבי",

English translation 331

in physical doing –

בעשי' הגשמית –

English translation 332

the essence and inwardness of her matter is –

איז עיקר ופנימיות ענינה –

English translation 333

holiness and Torah and commandments and not the matters of business, heaven forbid.

קדושה ותומ"צ און ניט עניני העסק ח"ו.

English translation 334

He must indeed occupy himself with his business dealings in faith also with non-Jews,

ער דארף טאקע זיך מתעסק זיין במשאו ומתנו באמונה אויך מיט ניט אידן,

English translation 335

and know that through his toil in this he receives the blessing of the L-rd in children, life, sustenance, profit, and in all of them profit,

און וויסן אז דורך זיין הארעוואניע בזה באקומט ער ברכת ה' בבני חיי ומזוני רויחי ובכולם רויחי,

English translation 336

and if he has not received it in completeness on the eve of Shabbat –

און אויב ער האט עס ניט באקומען בשלימות ערב שבת –

English translation 337

he will certainly receive it at the conclusion of Shabbat,

וועט ער זיכער באקומען במוצאי שבת,

English translation 338

because the Most High is the nature of the good and the nature of the good is to do good:

ווייל דער אויבערשטער איז טבע הטוב ומטבע הטוב להטיב 39:

English translation 339

Together with this he must, however, know that this is not his essence and inwardness,

ביחד עם זה דארף ער אבער וויסן אז ניט דאס איז זיין עיקר ופנימיות,

English translation 340

but rather his essence in which he must lie in the inwardness of his heart and intellect is –

נאר זיין עיקר אין וועלכן ער דארף ליגן בפנימיות לבבו ושכלו איז –

English translation 341

Torah and commandments.

תומ"צ.

English translation 342

And therefore,

און דעריבער,

English translation 343

not looking at that which he is lying and is accustomed to matters of commerce,

ניט קוקנדיק אויף דעם וואס ער איז געלעגן און איז רגיל בעניני מסחר,

English translation 344

and out of joy and goodness of heart knowing that from this he receives children, life, sustenance, profit –

ומתוך שמחה וטוב לבב וויסנדיק אז דערפון באקומט ער בני חיי ומזוני רויחי –

English translation 345

when "between the straits" comes he must feel that his essence and inwardness is,

איז ווען עס קומט "בין המצרים" דארף ער מרגיש זיין אז זיין עיקר ופנימיות איז,

English translation 346

that now is "between the straits".

אז איצטער איז "בין המצרים".

English translation 347

And on the contrary:

ואדרבה:

English translation 348

The essential matter of receiving physical blessings

דער עיקר ענין פון באקומען השפעות גשמיים

English translation 349

(children, life, and sustenance)

(בני חיי ומזוני)

English translation 350

from the Most High through a vessel and garment in the way of nature of business and commerce in physical matters

פון דעם אויבערשטן ע"י כלי ולבוש בדרך הטבע פון עסק ומסחר בענינים גשמיים

English translation 351

(not the essence of a Jew)

(ניט דער עיקר פון א איד)

English translation 352

is from the aspect of exile

איז מצד גלות

English translation 353

(which is connected with "between the straits"):

(וואס איז פארבונדן מיט "בין המצרים"):

English translation 354

In the time of the Temple the physical blessings were not so connected with physical business and commerce,

בזמן הבית זיינען די השפעות גשמיים ניט געווען אזוי פארבונדן מיט עסק ומסחר גשמי,

English translation 355

rather then this came primarily through the influence of the Holy Temple,

נאר דעמולט איז דאס געקומען בעיקר ע"י די השפעה פון ביהמ"ק,

English translation 356

from which light goes forth to the entire world

שממנו יוצאה אורה לכל העולם 40

English translation 357

(also outside the Land),

(אויך אין חוץ לארץ),

English translation 358

through the service of the offerings in the Holy Temple which were brought from the money of the chamber collection which was taken from the half-shekel of all Jews,

ע"י עבודת הקרבנות בביהמ"ק וואס מ'האט געבראכט פון די געלט מתרומת הלשכה וואס איז גענומען געווארן פון די מחצית השקל פון אלע אידן,

English translation 359

also from the Jews outside the Land.

אויך פון די אידן אין חוץ לארץ.

English translation 360

But in the time of exile the primary physical blessing comes through the vessel and garment of business in matters of commerce.

משא"כ בזמן הגלות איז דער עיקר השפעה גשמית קומט ע"י הכלי ולבוש פון עסק בעניני מסחר.

English translation 361

A Jew must know also in the time of exile,

דארף א איד וויסן אויך בזמן הגלות,

English translation 362

that his essence and inwardness is not the business and commerce,

אז זיין עיקר ופנימיות איז ניט דער עסק ומסחר,

English translation 363

but rather –

נאר –

English translation 364

holiness and Torah and commandments.

קדושה ותומ"צ.

English translation 365

And therefore when "between the straits" comes he must feel that now is "between the straits",

און דעריבער ווען עס קומט "בין המצרים" דארף ער מרגיש זיין אז איצטער איז "בין המצרים",

English translation 366

also when Shabbat comes,

אויך ווען עס קומט שבת,

English translation 367

because also then one sees the influence of "between the straits" in that one then recites a haftarah not from the matters of the portion,

ווייל אויך דעמולט זעט מען די השפעה פון "בין המצרים" אין דעם וואס מ'זאגט דעמולט א הפטורה ניט מעניני הפרשה,

English translation 368

but rather connected with "between the straits".

נאר פארבונדן מיט "בין המצרים".

English translation 369

A question arises:

שטעלט זיך א שאלה:

English translation 370

What place does it have to be an emissary to remind Jews at a gathering:

וואס האט עס פאר אן ארט צו זיין א שליח אויף צו דערמאנען אידן ביי א פארברענגען:

English translation 371

Listen –

הערט זיך איין –

English translation 372

it is "between the straits"! And thereby make Jews sad?!

ס'איז "בין המצרים"! און דערמיט מאכן אידן אומעטיק?!

English translation 373

One must know that it is "between the straits" –

אי מ'דארף וויסן אז ס'איז "בין המצרים" –

English translation 374

there is on this a Shulchan Aruch,

איז דא אויף דעם א שולחן ערוך,

English translation 375

and certainly every Jew has

און זיכער האט

English translation 376

(or can have)

(אדער קען האבן)

English translation 377

the Shulchan Aruch,

יעדער איד דעם שולחן ערוך,

English translation 378

where the laws connected with "between the straits" are stated,

וואו עס שטייען די דינים פארבונדן מיט "בין המצרים",

English translation 379

and Jews are in a presumptive state of fitness that they certainly study the halachot during the time of "between the straits",

און אידן זיינען בחזקת כשרות אז זיכער לערנען זיי די הלכות בזמן "בין המצרים",

English translation 380

just as one studies the laws of the festival on the festival –

ע"ד ווי מ'לערנט הלכות החג בחג 41 –

English translation 381

so what need is there to add to this and speak about it at a farbrengen,

איז וואס דארף מען נאך צוגעבן דערצו און רעדן וועגן דעם ביי א פארברענגען,

English translation 382

is it not enough what is written in the Shulchan Aruch?

ס'איז גענוג וואס עס שטייט אין שו"ע?

English translation 383

But then –

אלא וואס-דען –

English translation 384

one needs an additional messenger to awaken Jews regarding "between the straits" –

מ'דארף א שליח נאכמער צו מעורר זיין אידן וועגן "בין המצרים" –

English translation 385

may the Merciful One save us from such a messenger...

איז רחמנא ליצלן פון אזא שליח...

English translation 386

So the answer to this is:

איז דער ענטפער אויף דעם:

English translation 387

According to the enactment of his holiness, my father-in-law, the Rebbe, one must farbreng on every Shabbat Mevarchim,

לויט תקנת כ"ק מו"ח אדמו"ר 42 דארף מען פארברענגען בכל שבת מברכים,

English translation 388

including Shabbat Mevarchim Menachem Av. And it is understood that on this particular Shabbat Mevarchim when one farbrengs,

כולל שבת מברכים מנחם-אב. ומובן אז אין דעם שבת מברכים מסויים ווען מ'פארברענגט,

English translation 389

one must first and foremost speak about the matter of the day,

דארף מען לכל לראש רעדן וועגן ענינא דיומא,

English translation 390

in the matter at hand –

בנדו"ד –

English translation 391

about "between the straits" and the month of Menachem Av.

וועגן "בין המצרים" און חודש מנחם-אב.

English translation 392

But along with this one has immediately the rescue

אבער מ'האט דערביי גלייך די הצלה

English translation 393

(as above at length) –

(כנ"ל בארוכה) –

English translation 394

that it is Shabbat Mevarchim Menachem Av

אז ס'איז שבת מברכים מנחם-אב

English translation 395

(as it is called according to the custom of Israel),

(כפי שנקרא ע"פ מנהג ישראל),

English translation 396

that is, one consoles Jews with a double consolation for the descent of "between the straits",

ד.ה. אז מ'איז מנחם אידן מיט א נחמה בכפליים אויף דער ירידה פון "בין המצרים",

English translation 397

and such a consolation that is double from the "smote with a double blow",

און אזא נחמה וואס איז כפליים פון דעם לקו בכפליים,

English translation 398

for a descent is for the purpose of an ascent:

ווארום ירידה צורך עלי':

English translation 399

the entire intention of the descent in "between the straits" is so that from it should come forth an ascent incomparably higher

די גאנצע כוונה פון דער ירידה ב"בין המצרים" איז בכדי אז דערפון זאל ארויסקומען אן עלי' שלא בערך נעלה יותר

English translation 400

(than before the descent).

(ווי לפני הירידה).

English translation 401

Consequently, it is understood that when one reminds a Jew,

במילא איז מובן אז בשעת מ'דערמאנט א אידן,

English translation 402

that regardless of the fact that he is involved in matters of commerce,

אז ניט קוקנדיק אויף דעם וואס ער ליגט בעניני מסחר,

English translation 403

he must know that now it is "between the straits" –

דארף ער וויסן אז איצטער איז "בין המצרים" –

English translation 404

the intention in this is not, heaven forbid, to place him in a state of sadness,

איז די כוונה בזה ניט ח"ו אים אריינצושטעלן אין א מצב של עצבות,

English translation 405

but on the contrary –

נאר אדרבה –

English translation 406

in order to awaken him,

בכדי אים צו מעורר זיין,

English translation 407

that he should know that the intention of the great descent is so that there should be an ascent incomparably higher.

ער זאל וויסן אז די כוונה פון דער ירידה גדולה איז בכדי עס זאל זיין אן עלי' שלא בערך נעלה יותר.

English translation 408

And therefore this is expressed in the service of man –

און דעריבער דריקט זיך דא אויס בעבודת האדם –

English translation 409

that the Jew should know,

אז דער איד זאל וויסן,

English translation 410

that the entire intention of the time of "between the straits" is that he should utilize it to do matters of joy in permitted ways

אז די גאנצע כוונה פון דעם זמן פון "בין המצרים" איז בכדי ער זאל עס אויסנוצן אויף טאן ענינים של שמחה באופנים המותרים

English translation 411

(as understood).

(כמובן).

English translation 412

And as is known the explanation that is repeated from the Munkatcher *42 in the saying of our sages "when Av enters we diminish in joy" –

וכידוע דער פירוש וואס מ'זאגט איבער פון מונקאטשער *42 אין מאחז"ל 43 "משנכנס אב ממעטין בשמחה" –

English translation 413

that how does one diminish in matters of Av,

אז ווי איז מען ממעט בעניני אב,

English translation 414

through the matter of joy!

דורך דעם ענין השמחה!

English translation 415

Joy in permitted ways during "between the straits" –

שמחה באופנים המותרים ב"בין המצרים" –

English translation 416

first and foremost through "the precepts of the Lord are upright, rejoicing the heart" –

לכל לראש דורך "פקודי ה' ישרים משמחי לב" 44 –

English translation 417

the study of Torah,

לימוד התורה 45,

English translation 418

and the fulfillment of the commandments

וקיום המצוות

English translation 419

(the simple explanation of "the precepts of the Lord").

(דער פירוש הפשוט אין "פקודי ה'").

English translation 420

And likewise prayer which must also be "out of joy of a mitzvah",

ועד"ז תפלה וואס דארף אויך זיין "מתוך שמחה של מצוה" 46,

English translation 421

as the Alter Rebbe ruled in his Shulchan Aruch that one must stand to pray "out of joy of a mitzvah, such as words of consolation of Torah etc.",

ווי דער אלטער רבי פסק'נט בשו"ע שלו 47 אז מ'דארף זיך שטעלן דאוונען "מתוך שמחה של מצוה כגון דברי תנחומים של תורה כו'",

English translation 422

and afterwards he adds that "one does not stand to pray etc. except out of a settled halachah etc.,

און דערנאך גיט ער צו אז "אין עומדין להתפלל כו' אלא מתוך הלכה פסוקה 48 כו',

English translation 423

and it is also called a joy of a mitzvah, as it is said 'the precepts of the Lord are upright, rejoicing the heart'".

והיא נקראת ג"כ שמחה של מצוה שנאמר פקודי ישרים משמחי לב".

English translation 424

That is, simply,

ד.ה. בפשטות,

English translation 425

one should utilize the time of "between the straits" to increase in the study of Torah and the fulfillment of the commandments with full vigor,

מ'זאל אויסנוצן דעם זמן פון "בין המצרים" אויף מוסיף זיין בלימוד התורה וקיום המצוות מיטן גאנצן שטורעם,

English translation 426

knowing that this is the intention of the descent –

וויסנדיק אז דאס איז די כוונה פון דער ירידה –

English translation 427

one should attain a most elevated ascent,

מ'זאל צוקומען צו אן עלי' נעלה ביותר,

English translation 428

which this

וואס דאס

English translation 429

(fulfillment of Torah and commandments with joy and vigor)

(קיום תומ"צ מיט א שמחה ושטורעם)

English translation 430

is not only permitted during the time of "between the straits",

איז ניט נאר מותר בזמן פון "בין המצרים",

English translation 431

but so it must be then.

נאר אזוי דארף דעמולט זיין.

English translation 432

From this it is also understood,

דערפון איז אויך מובן,

English translation 433

that in the days of "between the straits" one must utilize every opportunity that is permitted to make a farbrengen and through this increase in joy and vigor during these days,

אז אין די ימים פון "בין המצרים" דארף מען אויסנוצן יעדער געלעגנהייט שמותר צו מאכן דעמולט א התוועדות און דורך דעם מוסיף זיין בשמחה ושטורעם בימים אלו,

English translation 434

and especially on Shabbat Mevarchim the month of Menachem Av,

ובפרט בשבת מברכים החודש מנחם-אב,

English translation 435

when one has a directive and command from his holiness, my father-in-law, the Rebbe, to make a farbrengen,

ווען מ'האט א פקודה וציווי פון כ"ק מו"ח אדמו"ר צו מאכן א התוועדות,

English translation 436

for in addition to that which through an increase in Torah and commandments

ווארום נוסף לזה וואס דורך א הוספה בתומ"צ

English translation 437

("the precepts of the Lord are upright, rejoicing the heart")

("פקודי ה' ישרים משמחי לב")

English translation 438

in general one effects during this time an increase in joy in a permitted manner –

בכלל טוט מען אויף בזמן זה א הוספה בשמחה באופן המותר –

English translation 439

it is especially effected through a farbrengen of Jews. And it is understood that this does not mean that one should pinch one's own cheeks and make them red in order to pretend that one is in joy,

ווערט עס אויפגעטאן במיוחד דורך א התוועדות פון אידן. ומובן אז דאס מיינט ניט אז מ'זאל קנייפן די אייגענע באַקן און זיי מאכן רויט בכדי צו מאכן אַן אָנשטעל ווי מ'איז בשמחה,

English translation 440

but one should truly be in joy in truth and in completeness,

נאר מ'זאל טאקע זיין בשמחה באמיתית ובשלימות,

English translation 441

And in addition to this, this is

ונוסף לזה איז דאס

English translation 442

(a farbrengen)

(א התוועדות)

English translation 443

a cause of joy above until in Atzmus and whatness,

גורם שמחה למעלה ביז בא עצמות ומהות,

English translation 444

as is known the word of the Alter Rebbe regarding what a Chassidic farbrengen accomplishes,

כידוע דער ווארט פון דעם אלטן רבי'ן בנוגע לזה וואס א חסיד'ישער פארברענגען טוט אויף,

English translation 445

as already printed and with an explanation understandable to all,

ווי שוין געדרוקט 49 און מיט א הסברה המובנת לכל,

English translation 446

as a matter equal for every soul,

אלס א דבר השוה לכל נפש,

English translation 447

meaning without distinction of which level his soul is,

ד.ה. אן קיין נפק"מ פון וועלכער דרגא זיין נפש איז,

English translation 448

whether a soul of a high level,

צי א נפש פון א דרגא נעלה,

English translation 449

or in the aspect of nefesh d’nefesh d’malchus d’asiyah

אדער בחי' נפש דנפש דמלכות דעשי'

English translation 450

(in the well-known language of the Tanya) –

(בלשון הידוע בתניא 50) –

English translation 451

this is a matter equal for every soul of his,

איז דאס א דבר השוה לכל נפשו,

English translation 452

from the highest level until the lowest level in the soul.

פון דער העכסטער דרגא ביז דער נידעריקסטער דרגא בנפש.

English translation 453

And through the addition in joy,

און דורך דער הוספה בשמחה,

English translation 454

by means of the study of Torah and the fulfillment of the commandments and a farbrengen,

ע"י לימוד התורה וקיום המצוות און התוועדות,

English translation 455

one brings about the double consolation,

טוט מען אויף די נחמה בכפליים,

English translation 456

and especially since in addition to the matter of joy which exists from the side of these days by means of Torah, commandments, etc. in the usual manner,

ובפרט אז נוסף צו דעם ענין פון שמחה וואס איז דא מצ"ע בימים אלו ע"י תומ"צ כו' ע"ד הרגיל,

English translation 457

and on this Shabbat from the aspect of “it is sanctified and stands” –

און בשבת זה מצד "מיקדשא וקיימא" –

English translation 458

a Jew adds from his own,

איז א איד נאך מוסיף מדילי',

English translation 459

the completeness of “a person desires his own kav more than nine kav of his fellow.”

די שלימות פון אדם רוצה בקב שלו יותר מתשעה קבים של חבירו 51.

English translation 460

Until that with the help of Heaven, through adding in joy even before the Nine Days,

ביז אז יה"ר אז דורך מוסיף זיין אין שמחה נאך פאר די תשעה ימים,

English translation 461

one should also add to his own kav

זאל מען אויך אויפטאן נוסף צו קב שלו

English translation 462

(by means of his own service),

(ע"י די אייגענע עבודה),

English translation 463

that the Nine Days should become “nine kav of his fellow.” Nine kav of the Holy One, blessed be He, which He gives and draws down to Jews,

אז די תשעה ימים זאל ווערן "תשעה קבים של חבירו". תשעה קבים של הקב"ה וואס ער גיט און איז ממשיך צו אידן,

English translation 464

and in a manner that the recipient should be able to receive it,

ובאופן אז דער מקבל זאל עס קענען אויפנעמען,

English translation 465

meaning an influence in goodness that is seen and revealed below ten handbreadths –

ד.ה. א השפעה בטוב הנראה והנגלה למטה מעשרה טפחים –

English translation 466

that instead of them being nine days of disfavor,

אז אנשטאט דעם וואס זיי זיינען תשעה ימים בלתי רצויים,

English translation 467

these days will be transformed “to joy and to gladness and to festive occasions,”

איז יהפכו 52 ימים אלו "לששון ולשמחה ולמועדים טובים" 53,

English translation 468

and speedily in our days, literally.

ובמהרה בימינו ממש.

English translation 469

In addition to this general matter of the Shabbat of blessing Menachem Av,

נוסף צו דעם ענין כללי בשבת מברכים מנחם-אב,

English translation 470

there is in this a special matter in the determination of this year –

איז דא אין דעם אן ענין מיוחד בקביעות שנה זו –

English translation 471

that it occurs on the Shabbat of Parshat Masei.

וואס ער קומט אויס בשבת פרשת מסעי.

English translation 472

Sometimes Parshat Masei is connected with Parshat Matot,

לפעמים איז פ' מסעי מחובר מיט פ' מטות,

English translation 473

and as discussed many times, then they are not like two separate portions that have come together,

וכמדובר כמ"פ 54 אז דעמולט זיינען זיי ניט ווי צוויי פרשיות נפרדות וועלכע זיינען צוזאמענגעקומען,

English translation 474

but rather they become one portion,

נאר זיי ווערן איין פרשה,

English translation 475

therefore only seven aliyot are read

דערפאר לייענט מען נאר ז' קרואים

English translation 476

(not ten aliyot),

(ניט י"ד קרואים),

English translation 477

and the fourth portion of the portion includes

און חלק הרביעי פון דער פרשה איז כולל

English translation 478

(according to our custom)

(כמנהגנו 55)

English translation 479

the end of Parshat Matot and the beginning of Parshat Masei,

דעם סוף פון פ' מטות און התחלת פ' מסעי,

English translation 480

with one blessing before it and one blessing after it.

מיט איין ברכה לפני' און איין ברכה לאחרי'.

English translation 481

And as discussed many times, the matter of Parshat Matot and Masei together –

וכמדובר כמ"פ 56 דער ענין פון פ' מטות ומסעי ביחד –

English translation 482

that “Matot” indicates a matter of the greatest, immovable strength.

אז "מטות" ווייזט אויף אן ענין של תוקף הכי גדול בלתי מתנענע.

English translation 483

In contrast, “Masei” indicates the exact opposite –

משא"כ "מסעי" ווייזט אויף פונקט פארקערט –

English translation 484

that not only does one not stand in one place with strength,

אז ניט נאר שטייט מען ניט אויף איין ארט בתוקף,

English translation 485

but one keeps traveling,

נאר מ'האלט אין איין פֿאָרן,

English translation 486

changes. And in the service of man, both movements must exist,

שינויים. ובעבודת האדם דארפן זיין די ביידע תנועות,

English translation 487

as explained at length.

כמבואר בארוכה.

English translation 488

Since sometimes Parshat Masei occurs separately from Parshat Matot,

וויבאלד אז אמאל קומט אויס פ' מסעי באזונדער פון פ' מטות,

English translation 489

as in the determination of this year,

כבקביעות שנה זו,

English translation 490

it is according to the known principle that everything is precise,

איז ע"פ הידוע אז יעדער זאך איז בדיוק,

English translation 491

especially in the determination of the days of the year which is according to Torah –

בפרט אין קביעות ימי השנה וואס איז ע"פ תורה –

English translation 492

it is understood that in this year the lesson of Parshat Masei is emphasized specifically,

איז מובן אז בשנה זו איז בהדגשה דער לימוד פון פ' מסעי בפ"ט,

English translation 493

not connected with Parshat Matot

ניט פארבונדן מיט פ' מטות

English translation 494

(the matter of strength).

(ענין התוקף).

English translation 495

Meaning a lesson that one must only keep traveling.

ד.ה. א לימוד אז מ'דארף נאר האלטן אין איין פֿאָרן.

English translation 496

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 497

What is the matter in this matter of “Masei” specifically –

וואס איז דער ענין אין דעם ענין פון "מסעי" בפ"ע –

English translation 498

and the matter that one must only keep traveling. And there is entirely no emphasis on a matter of standing in one place with strength

און דעם ענין אז מ'דארף נאר האלטן אין איין פֿאָרן. און ס'איז אינגאנצן ניט מודגש אן ענין פון שטיין אויף אן ארט בתוקף

English translation 499

(“Matot”).

("מטות").

English translation 500

One will understand this by prefacing a similar question regarding the entirety of the name of the portion:

וועט מען דאס פארשטיין בהקדים אן ענלעכע שאלה בנוגע צו כללות שם הסדרה:

English translation 501

After each of the journeys

לאחרי יעדערער פון די מסעות

English translation 502

(“and they journeyed”)

("ויסעו")

English translation 503

there was an encampment

איז דאך געווען א חני'

English translation 504

(“and they encamped”),

("ויחנו"),

English translation 505

as related in our portion –

כמסופר בפרשתנו –

English translation 506

so why is the name of the portion only “Masei,”

היינט פארוואס איז שם הפרשה נאר "מסעי",

English translation 507

emphasizing only the matter of the journeys and not of the encampments? And especially since the conclusion of all the journeys is with an encampment –

מדגיש נאר דעם ענין פון די מסעות און ניט פון די חניות? ובפרט אז דער סיום כל המסעות איז מיט א חני' –

English translation 508

“and they encamped by the Jordan from Beit HaYeshimot etc.,”

"ויחנו על הירדן מבית הישימות גו'" 57,

English translation 509

and not regarding the journey from there into the Holy Land!

און ניט וועגן דער נסיעה פון דארטן אין ארץ הקודש!

English translation 510

Simply, the reason for the name of the portion “Masei” is

בפשטות איז דער טעם לשם הפרשה "מסעי",

English translation 511

because the portion begins this way –

ווייל אזוי הויבט זיך אן די פרשה –

English translation 512

“These are the journeys of the children of Israel”

"אלה מסעי בני ישראל"

English translation 513

(like all names of the portions which are one of the words at the beginning of the portion);

(ווי אלע שמות הפרשיות וואס זיינען איינע פון די ווערטער בתחלת הפרשה);

English translation 514

but this only transfers the question from the name of the portion to the verse:

אבער דאס טראָגט נאר אריבער די שאלה פון שם הפרשה צו דעם פסוק:

English translation 515

since after every journey there was an encampment,

וויבאלד אז נאך יעדער נסיעה איז געווען א חני',

English translation 516

and in the portion it tells about both, why does the verse begin with “These are the journeys of the children of Israel,”

און אין פרשה ווערט דערציילט וועגן ביידן פארוואס הויבט אן דער פסוק מיט "אלה מסעי בנ"י",

English translation 517

and not with “These are the journeys and encampments of the children of Israel”?

און ניט מיט "אלה מסעות וחניות בנ"י"?

English translation 518

Furthermore:

נאכמער:

English translation 519

Rashi at the beginning of the portion brings the explanation “Why were these journeys written” –

רש"י בריש הפרשה ברענגט דעם פירוש "למה נכתבו מסעות הללו" –

English translation 520

“A parable of a king whose son was ill and he took him to a distant place to heal him,

"משל למלך שהי' בנו חולה והוליכו למקום רחוק לרפאותו,

English translation 521

when they were returning, his father began to count all the journeys,

כיון שהיו חוזרין התחיל אביו מונה כל המסעות,

English translation 522

he said to him: here we slept,

אמר לו כאן ישננו,

English translation 523

here we were cold,

כאן הוקרנו,

English translation 524

here you had a headache, etc.”

כאן חששת את ראשך וכו'".

English translation 525

And simply, the stone [matter] that all the occurrences occur not during the journeys,

ובפשטות האבן די אלע פאסירונגען פאסירט ניט בעת המסעות,

English translation 526

but during the encampments,

נאר בעת החניות,

English translation 527

when Jews were in a specific place –

ווען אידן זיינען געווען במקום מסויים –

English translation 528

it strengthens even more the question:

פארשטארקט עס נאכמער די שאלה:

English translation 529

Since here it is relevant to bring out what happened with the Jews,

וויבאלד אז דא איז נוגע ארויסצוברענגען וואס עס האט פאסירט מיט אידן,

English translation 530

for good and for the opposite,

לטובה און הפכו,

English translation 531

during the encampments –

בעת החניות –

English translation 532

why is only "these are the journeys" emphasized and not the encampments?

פארוואס איז דא מודגש נאר "אלה מסעי" און ניט די חניות?

English translation 533

And particularly according to the inner dimension of the matters

ובפרט ע"פ פנימיות הענינים

English translation 534

(not the innermost of the inner dimension,

(ניט פנימיות דפנימיות,

English translation 535

but the inner dimension of the revealed):

נאר פנימיות דנגלה):

English translation 536

In the desert, the Jews went with the Mishkan. But during the journeys, the Mishkan was not set up, rather it lay upon the wagons,

אין מדבר זיינען אידן געגאנגען מיטן משכן. אבער בעת המסעות איז דער משכן ניט געווען אויפגעשטעלט נאר איז געלעגן על העגלות,

English translation 537

in contrast to during the encampments, when they would establish the Mishkan each time. Consequently, it turns out that specifically during the encampments was the primary matter of the Mishkan,

משא"כ בעת החניות האט מען יעדן מאל מקים געווען דעם משכן. במילא קומט אויס אז גאר בא די חניות איז געווען דער עיקר הענין פון משכן,

English translation 538

which is a primary matter among Jews.

וואס איז אן ענין עיקרי בא אידן.

English translation 539

And particularly according to the words of the Gemara on the verse "they shall encamp" –

ובפרט ע"פ דברי הגמרא 58 ע"פ ה' יחנו 59 –

English translation 540

"it is as if they are fixed"

כמאן דקביע להו דמי"

English translation 541

(even though the encampment was only temporary),

(אע"פ וואס די חני' איז נאר געווען לשעה),

English translation 542

in contrast, the journeys are simply not a matter of permanence,

משא"כ די מסעות זיינען בפשטות ניט אן ענין של קביעות,

English translation 543

because one is traveling.

ווייל מ'פארט דאך.

English translation 544

And according to this, it is entirely not understood why the verse emphasizes precisely the opposite:

ולפי"ז איז אינגאנצן ניט מובן פארוואס דער פסוק איז מדגיש פונקט פארקערט:

English translation 545

It begins with "these are the journeys",

ער הויבט אָן מיט "אלה מסעי",

English translation 546

and does not mention at all about the encampments,

און דערמאנט אינגאנצן ניט וועגן די חניות,

English translation 547

whose matter is seemingly the main thing?!

וואס ענינם איז לכאורה דער עיקר?!

English translation 548

Even if for some reason the verse needs to mention "journeys",

אפילו אויב מ'איזה סיבה דארף דער פסוק דערמאנען "מסעי",

English translation 549

the verse should have at least begun "these are the journeys and encampments".

האט דאך דער פסוק לכל הפחות געדארפט אנהויבן "אלה מסעות וחניות".

English translation 550

Nevertheless, we see that here only the matter of "journeys" is emphasized.

אעפ"כ זעט מען אז דא איז מודגש נאר דער ענין פון "מסעי".

English translation 551

And this is similar to the aforementioned question regarding the study and instruction of the entirety of Parshat Masei when it does not coincide with Parshat Matot:

וואס דאס איז ענלעך צו דער שאלה הנ"ל בנוגע דעם לימוד והוראה פון כללות פ' מסעי ווען דאס קומט ניט צוזאמען מיט פ' מטות:

English translation 552

What is the lesson from this, that there is only the matter of "Masei" without the matter of "Matot"

וואס איז דער לימוד דערפון וואס עס איז דא נאר ענין "מסעי" אן דעם ענין פון "מטות"

English translation 553

(strength,

(תוקף,

English translation 554

encampments)?

חניות)?

English translation 555

Thus, from all this it is proven to say that there is necessarily a virtue in "Masei" alone,

איז מכל זה מוכח צו זאגן אז ס'איז דא בהכרח א מעלה אין "מסעי" אליין,

English translation 556

and from this there must be a lesson.

און דערפון דארף זיין א הוראה.

English translation 557

And just like all matters of the Torah which is "an inheritance of the congregation of Jacob",

און אזוי ווי כל עניני התורה וואס איז "מורשה קהלת יעקב" 60,

English translation 558

this must be understandable to each person,

דארף דאס זיין פארשטאנדיק לכאו"א,

English translation 559

also for a simple person. And particularly when one stands in the month of redemption

אויך פאר אן איש פשוט. ובפרט ווען מ'שטייט נאך בחודש הגאולה

English translation 560

(the month of Tammuz),

(חודש תמוז),

English translation 561

about which the master of the redemption wrote that "not only me did the Holy One, blessed be He, redeem on the twelfth of Tammuz,

וואס דער בעל הגאולה האט געשריבן אז 61 "לא אותי בלבד גאל הקב"ה בי"ב תמוז,

English translation 562

but also all who love our holy Torah,

כי אם גם את כל מחבבי תורתנו הק',

English translation 563

observers of the commandments,

שומרי מצוה,

English translation 564

and also whoever is called by the name Israel."

וגם את אשר בשם ישראל יכונה".

English translation 565

Thus, the lesson from this is –

איז די הוראה דערפון –

English translation 566

in both extremes:

אין ביידע קצוות:

English translation 567

Even when a Jew stands very low,

אפילו ווען א איד שטייט גאר נידעריק,

English translation 568

on the lowest level beneath which there is no lower –

בדרגא תחתונה שאין תחתון למטה ממנו –

English translation 569

he should not fall into despair,

זאל ער ניט אריינפאלן אין יאוש,

English translation 570

because this is not his place,

ווייל דאס איז ניט זיין ארט,

English translation 571

for with him there must be "journeys":

ווארום ביי אים דארף זיין "מסעי":

English translation 572

He must travel away from there. And not only does he travel from there to another station,

ער דארף פון דארטן אוועקפארן. און ניט נאר ער פארט פון דארטן אוועק צו אן אנדער סטאנציע,

English translation 573

and there he remains standing,

און דארטן בלייבט ער שטיין,

English translation 574

rather "journeys" in the plural –

נאר "מסעי" לשון רבים –

English translation 575

he must travel further to a second station. And also there he should not stop –

ער דארף ווייטער פארן צו א צווייטער סטאנציע. און אויך דארטן זיך ניט אפשטעלן –

English translation 576

because then it is not "journeys",

ווייל דעמולט איז דאס ניט "מסעי",

English translation 577

rather he must keep traveling higher and higher!

נאר ער דארף האלטן אין איין פֿאָרן העכער און העכער!

English translation 578

He could argue –

ער קען דאך טענה'ן –

English translation 579

he forgoes all matters,

ער איז מוחל אויף אלע ענינים,

English translation 580

as long as he gets away from his lowest level. They tell him that this is not enough,

אבי ער זאל אוועק פון זיין דרגא הכי תחתונה. זאגט מען אים אז דאס איז ניט גענוג,

English translation 581

rather "journeys" in the plural –

נאר "מסעי" לשון רבים –

English translation 582

he must keep traveling without cessation,

ער דארף האלטן אין איין פאָרן אָן אויפהער,

English translation 583

and never rest.

און קיינמאל ניט רוען.

English translation 584

And regarding this, there is also a lesson for the greatest of the great:

עד"ז איז אויך די הוראה צו א גדול שבגדולים:

English translation 585

He could think,

ער קען דאך מיינען,

English translation 586

since he is a "big shot",

וויבאלד אז ער איז א "יא-טיעביע דאס",

English translation 587

a Rosh Yeshiva,

א רשכבה"ג,

English translation 588

he has under him so much Torah and commandments and good deeds and advocates etc.,

ער האט אונטער זיך אזויפיל תורה ומצות ומעשים טובים ופרקליטין וכו',

English translation 589

so that one points with his finger and says "this" –

ביז אז מראה באצבעו ואומר זה –

English translation 590

here he gave this one a donation,

אָט האט ער דעם געגעבן א נדבה,

English translation 591

this one an act of kindness,

דעם א גמילות חסדים,

English translation 592

this one good advice,

דעם אַן עצה טובה,

English translation 593

a matter of love of Israel,

אַן ענין של אהבת ישראל,

English translation 594

which is "the entire Torah, and the rest is its explanation, go and learn" –

וואס איז "כל התורה כולה ואידך פירושה הוא זיל גמור" 62 –

English translation 595

he no longer needs to "travel",

דארף ער שוין ווייטער ניט "פאָרן",

English translation 596

because he already has everything

ווייל ער האט שוין אלץ

English translation 597

(in his opinion).

(לדעתו).

English translation 598

He has children, life, and sustenance, and in all of them he has prosperity in spirituality and in physicality –

ער האט בני חיי ומזוני ובכולם רויחי ברוחניות ובגשמיות –

English translation 599

so what does he lack? And he constantly thanks the Almighty for this,

איז וואס פעלט אים? און ער דאנקט אויף דעם אפ שטענדיק דער אויבערשטער,

English translation 600

as our Sages said on the verse "every soul shall praise God",

כמאחז"ל 63 עה"פ 64 "כל נשמה תהלל י-ה",

English translation 601

"for every breath that a person breathes, he must praise the Creator" –

"על כל נשימה ונשימה שאדם נושם צריך לקלס לבורא" –

English translation 602

so what more elevation does he need?!

איז וואס דארף ער נאך העכער נתעלה ווערן?!

English translation 603

Upon this comes the instruction of "Masei" –

אויף דעם קומט די הוראה פון "מסעי" –

English translation 604

even from his elevated level he must depart and be elevated higher. If he thinks that only one journey is sufficient,

אויך פון זיין דרגא נעלית דארף ער אוועקפאָרן און נתעלה ווערן העכער. קען ער מיינען אז ס'איז גענוג נאר איין נסיעה,

English translation 605

he is told "Masei" in the plural,

זאגט מען אים "מסעי" לשון רבים,

English translation 606

that one journey is not sufficient,

אז ס'איז ניט מספיק איין נסיעה,

English translation 607

rather it must be "Masei" in the plural. If he thinks that he will travel two stations and remain standing there,

נאר עס דארף זיין "מסעי" לשון רבים. קען ער מיינען אז ער וועט פארן צוויי סטאנציעס און בלייבן דארטן שטיין,

English translation 608

this is however not "Masei",

איז דאס אבער ניט "מסעי",

English translation 609

for he is resting –

נאר ער רוט זיך דאך אפ –

English translation 610

he must constantly keep traveling.

דארף ער שטענדיק האלטן אין איין פארן.

English translation 611

And it is understood that it is more difficult to effect this with a scholar,

ומובן אז ס'איז שווערער דאס צו פועל'ן ביי א למדן,

English translation 612

an intellectual and worker, than with a simple person. The scholar etc. is at an elevated level,

א משכיל ועובד ווי ביי אן איש פשוט. דער למדן וכו' האלט ביי א דרגא נעלה,

English translation 613

he can convince himself that he no longer needs to be elevated,

קען ער זיך איינרעדן אז ער דארף ווייטער ניט נתעלה ווערן,

English translation 614

unlike a simple person,

משא"כ אן איש פשוט,

English translation 615

consequently it is much more difficult to effect upon this great one the matter of "Masei",

במילא איז א סך שווערער פועל'ן אויף דעם גדול דעם ענין פון "מסעי",

English translation 616

all the more so if one must effect upon him not only that he should admit with his lips that he needs to be elevated,

עאכו"כ אויב מ'דארף אויף אים פועל'ן ניט נאר אז ער זאל מודה זיין בשפתיים אז ער דארף נתעלה ווערן,

English translation 617

but also in his intellect,

נאר אויך בשכלו,

English translation 618

until in the feeling of the heart, until,

ביז בהרגש שבלב, ביז,

English translation 619

and it is the main thing –

והוא והעיקר –

English translation 620

in actual deed,

במעשה בפועל,

English translation 621

that he should keep "Masei",

אז ער זאל האלטן אין איין "מסעי",

English translation 622

be elevated higher and higher. And so too is the instruction for the simplest of the simple,

נתעלה ווערן העכער און העכער. און אזוי אויך איז די הוראה פאר א פשוט שבפשוטים,

English translation 623

as mentioned above.

כנ"ל.

English translation 624

He asks –

פרעגט ער –

English translation 625

both the simplest of the simple and the greatest of the great –

סיי דער פשוט שבפשוטים סיי דער גדול שבגדולים –

English translation 626

whether this means that he must keep traveling without cease,

צי דאס מיינט אז ער דארף האלטן אין איין פארן אן אויפהער,

English translation 627

and he will never be able to rest,

און ער וועט זיך קיינמאל ניט קענען אפרוען,

English translation 628

he wants to know whether he will be able to rest? He is told –

ער וויל וויסן צי ער וועט זיך קענען אפרוען? זאגט מען אים –

English translation 629

indeed! He must keep traveling and will never rest –

אין הכי נמי! ער דארף האלטן אין איין פארן און וועט זיך קיינמאל ניט אפרוען –

English translation 630

because he travels until the Ein Sof,

ווייל ער פארט ביז אין אין סוף,

English translation 631

to Atzmus U'Mahus!

אין עצמות ומהות!

English translation 632

He must constantly keep traveling in the forty-two journeys in the desert,

ער דארף כסדר האלטן אין פארן אין די מ"ב מסעות במדבר,

English translation 633

until one arrives at Yarden Yericho,

ביז מ'קומט אן צו ירדן יריחו,

English translation 634

the matter of Moshiach Tzidkeinu,

דער ענין פון משיח צדקנו,

English translation 635

"Moriach V'Dayin" *64 –

"מורח ודאין" *64 –

English translation 636

the private redemption until the general redemption,

די גאולה פרטית ביז די גאולה כללית,

English translation 637

And afterwards one must further travel from Yarden Yericho to the Holy Land,

און דערנאך דארף מען ווייטער פארן פון ירדן יריחו אין ארץ הקודש,

English translation 638

"a good and spacious land",

"ארץ טובה ורחבה" 65,

English translation 639

and there itself –

און דארטן גופא –

English translation 640

there must also be constant ascents,

דארפן אויך זיין שטענדיקע עליות,

English translation 641

because in the Land of Israel is "this is the gate of heaven",

ווייל אין ארץ ישראל איז "זה שער השמים" 66,

English translation 642

through which the prayers ascend heavenward,

דורך וועלכן עס זיינען עולה די תפילות השמימה 67,

English translation 643

which "heaven" includes also "the heavens of the heavens",

וואס "שמים" איז דא כולל אויך "שמי השמים",

English translation 644

and furthermore there is here the elevation of "even this house" can contain You with ease,

און דערצו איז אין דעם דא דער עילוי פון "אף כי הבית הזה" יכלכלוך בניחותא 68,

English translation 645

as it is written "the heavens and the heavens of the heavens cannot contain You, even this house",

כמ"ש 69 "שמים ושמי השמים לא יכלכלוך אף כי הבית הזה",

English translation 646

that the Holy Temple in the Land of Israel

אז דער ביהמ"ק בארץ ישראל

English translation 647

("this is the gate of heaven")

("זה שער השמים")

English translation 648

is a vessel for Elokus,

איז א כלי אויף אלקות,

English translation 649

until Atzmus U'Mahus,

ביז עצמות ומהות,

English translation 650

consequently ascents until Ein Sof are always applicable in it.

במילא איז אין דעם שטענדיק שייך עליות עד אין סוף.

English translation 651

And this matter is also present in exile outside the Land

און דעם ענין האט מען אויך אין גלות בחוץ לארץ

English translation 652

(in the desert when one travels in the forty-two journeys) –

(אין מדבר ווען מ'פארט אין די מ"ב מסעות) –

English translation 653

as the law is,

ווי דער דין איז 70,

English translation 654

that during prayer outside the Land "he should turn his face toward the Land of Israel..

אז בשעת התפלה בחוץ לארץ "יחזיר פניו כנגד ארץ ישראל..

English translation 655

and he should also intend toward Jerusalem and toward the Temple and toward the Holy of Holies"

ויכוין גם כנגד ירושלים וכנגד המקדש וכנגד בית ק"ק"

English translation 656

(because "this is the gate of heaven" through which all prayers ascend heavenward).

(ווייל "זה שער השמים" דורך וועלכן אלע תפלות זיינען עולה השמימה).

English translation 657

One sees from this that while being outside the Land one must have the movement to turn and draw toward the Land of Israel and Jerusalem and the Holy Temple and the Holy of Holies,

זעט מען דערפון אז נאך זייענדיק אין חוץ לארץ דארף מען האבן די תנועה זיך צו קערן און ציען צו ארץ ישראל וירושלים וביהמ"ק וקדה"ק,

English translation 658

until that this must also permeate in physicality,

ביז אז דאס דארף אויך דורכנעמען בגשמיות,

English translation 659

that "he should turn his face toward the Land of Israel etc." Seemingly:

אז "יחזיר פניו כנגד ארץ ישראל כו'". דלכאורה:

English translation 660

"Rachmana Liba Ba'i" –

רחמנא לבא בעי" 71 –

English translation 661

so what does it matter where he turns his nose?!

איז וואס איז נוגע וואו ער קערט זיין נאָז?!

English translation 662

Nevertheless it is said that indeed "Rachmana Liba Ba'i",

אעפ"כ זאגט מען אז טאקע "רחמנא לבא בעי",

English translation 663

but together with this it must also penetrate the physicality of the person and the body,

אבער ביחד עם זה דארף עס אויך דורכדרינגען גשמיות האדם והגוף,

English translation 664

that he must turn with his physical body toward the Land of Israel and Jerusalem and the Holy Temple and the Holy of Holies.

אז ער דארף זיך קערן מיט זיין גוף גשמי כנגד ארץ ישראל וירושלים וביהמ"ק וקדה"ק.

English translation 665

One sees that even while being outside the Land in the time of exile there must be "Masei" and one must draw toward the Land of Israel and Jerusalem and the Holy Temple and the Holy of Holies.

זעט מען אז אויך זייענדיק אין חוץ לארץ בזמן הגלות דארף זיין "מסעי" און מ'דארף זיך ציען צו ארץ ישראל וירושלים וביהמ"ק וקדה"ק.

English translation 666

And as mentioned,

וכאמור,

English translation 667

this is easier to effect upon a simple person than upon a great one,

דאס איז לייכטער צו פועל'ן אויף אן איש פשוט ווי אויף א גדול,

English translation 668

because a great one can convince himself that he is at an elevated level and he no longer needs to be elevated;

ווייל א גדול קען זיך איינרעדן אז ער האלט בי א דרגא נעלית און ער דארף ווייטער ניט נתעלה ווערן;

English translation 669

unlike when one tells a simple person –

משא"כ בשעת מ'זאגט אן איש פשוט –

English translation 670

"Holy of Holies",

"קודש הקדשים",

English translation 671

he understands with utmost simplicity that he must strive to be elevated to this level,

פארשטייט ער בתכלית הפשיטות אז ער דארף שטרעבן צו נתעלה ווערן לדרגא זו,

English translation 672

beginning with "he should turn his face" during prayer toward the Holy of Holies.

אנהויבנדיק מיט "יחזיר פניו" בשעת התפלה כנגד קדה"ק.

English translation 673

And in this is emphasized in the portion:

און דערביי איז מודגש אין פרשה:

English translation 674

It is not the interpretation that when there is lacking in this "Masei",

ס'איז ניט דער פשט אז בשעת עס פעלט אין דעם "מסעי",

English translation 675

he is lacking some elevation –

פעלט אים עפעס אן עלי' –

English translation 676

rather when there is lacking in this "Masei" he remains stuck in the "desert of the nations",

נאר בשעת עס פעלט אין דעם "מסעי" בלייבט ער דעמולט שטעקן אין "מדבר העמים" 72,

English translation 677

"the great and terrible desert, snake, fiery serpent, and scorpion, and thirst where there is no water",

"מדבר הגדול והנורא נחש שרף ועקרב וצמאון אשר אין מים" 73,

English translation 678

"in a land of gloom and deep darkness etc."

"בארץ צי' וצלמות וגו 74 ".

English translation 679

The explanation: When the aspect of "Masei" is lacking for him,

ד.ה. בשעת עס פעלט ביי אים אין "מסעי",

English translation 680

there is not a small difference,

איז דא ניט א קליינער חילוק,

English translation 681

but rather this is a difference from one extreme to the other –

נאר דאס איז א חילוק מן הקצה אל הקצה –

English translation 682

that instead of arriving at "a good and spacious land",

אז אנשטאט דעם וואס מ'קומט אן אין "ארץ טובה ורחבה",

English translation 683

"a land which the L-rd your G-d cares for; the eyes of the L-rd your G-d are always upon it, from the beginning of the year to the end of the year",

"ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה" 75,

English translation 684

one remains stuck in "the great and terrible wilderness, with its fiery serpents, scorpions, and thirst, where there is no water",

בלייבט מען שטעקן אין א "מדבר הגדול והנורא נחש שרף ועקרב וצמאון אשר אין מים",

English translation 685

"a land of shadow and death" G-d forbid!

"ארץ צי' וצלמות" ר"ל!

English translation 686

One sees from this the great necessity that the matter of "Masei" must constantly exist,

זעט מען דערפון דעם גודל ההכרח אז עס דארף שטענדיק זיין דער ענין פון "מסעי",

English translation 687

because if not, one remains stuck in the aforementioned place.

ווייל אויב ניט בלייבט מען שטעקן במקום הנ"ל.

English translation 688

And a great person may claim,

אי א גדול קען טענה'ן,

English translation 689

that he holds that he already finds himself on a high level –

אז ער האלט אז ער געפינט זיך שוין בדרגא נעלה –

English translation 690

however, since it is stated in the Torah that when "Masei" is lacking,

וויבאלד אבער אז אין תורה שטייט אז בשעת עס פעלט אין "מסעי",

English translation 691

he remains stuck on the level mentioned earlier,

בלייבט ער שטעקן אין דער דרגא ווי פריער דערמאנט,

English translation 692

it is understood,

איז פארשטאנדיק,

English translation 693

that what he thinks that he currently holds at a high level,

אז דאס וואס ער טראכט אז ער האלט דעמולט ביי א דרגא נעלה,

English translation 694

it shows that there is for him an even lower descent,

ווייזט עס אז ביי אים איז דא נאך א נידעריקערע ירידה,

English translation 695

since he thinks and deludes himself that finding himself there he holds at a lofty level!...

וויבאלד אז ער טראכט און רעדט זיך איין אז געפינענדיק זיך דארטן האלט ער ביי א דרגא נעלית!...

English translation 696

But certainly the intention of the descent is also –

אבער זיכער איז אויך די כוונה פון דער ירידה –

English translation 697

a need for ascent!

צורך עלי'!

English translation 698

This further demonstrates the great necessity that there must be "Masei" and not remain stuck in the wilderness, G-d forbid.

וואס דאס ווייזט נאכמער אויפן גודל ההכרח אז עס מוז זיין "מסעי" און ניט בלייבן שטעקן אין מדבר ח"ו.

English translation 699

This is the lesson from the fact that this Shabbat is Parshat Masei

וואס דאס איז די הוראה דערפון וואס שבת זה איז פ' מסעי

English translation 700

(alone) –

(אליין) –

English translation 701

both for a simple person and for a great person –

סיי פאר אן איש פשוט סיי פאר א גדול –

English translation 702

that on this Shabbat one must live with the time,

אז בשבת זה דארף מען לעבן מיט דער צייט,

English translation 703

with the weekly portion,

מיט פרשת השבוע 76,

English translation 704

which was read on this Shabbat,

וואס מ'האט געלייענט בשבת זה,

English translation 705

and which each person read in the form of Shnayim Mikra VeEchad Targum on the eve of this Shabbat and on the Shabbat day,

און וואס יעדערער האט געלייענט בשנים מקרא ואחד תרגום בערב שבת זה ויום השבת,

English translation 706

That is, that one must live with the matter of "Masei",

ד.ה. אז מ'דארף לעבן מיטן ענין פון "מסעי",

English translation 707

that one must keep going and become elevated and never rest. And if not,

אז מ'דארף האלטן אין איין גיין און נתעלה ווערן און זיך קיינמאל ניט אפרוען. און אויב ניט,

English translation 708

one remains, G-d forbid, in the aforementioned place.

בלייבט מען ח"ו אין דעם אויבנדערמאנטן ארט.

English translation 709

And this is a lesson not only for this Shabbat,

און דאס איז א לימוד ניט נאר אויף דעם שבת,

English translation 710

but from this it is drawn forth to all times.

נאר דערפון ווערט עס נמשך על כל הזמנים.

English translation 711

And the lesson adds to the general lesson of the Shabbat of Blessing of Menachem Av

און די הוראה איז מוסיף אין דער הוראה כללית פון שבת מברכים מנחם-אב

English translation 712

(which occurs this year on Shabbat Parshat Masei) –

(וואס קומט אויס בשנה זו בש"פ מסעי) –

English translation 713

that the matter of "Menachem",

אז דער ענין פון "מנחם",

English translation 714

consolation in double measure,

נחמה בכפליים,

English translation 715

must be in the manner of "Masei",

דארף זיין באופן פון "מסעי",

English translation 716

and one goes until one arrives at the redemption.

און מ'גייט ביז מ'קומט צו דער גאולה.

English translation 717

And since the Torah commands the service of "Masei" –

און וויבאלד אז תורה מאנט די עבודה פון "מסעי" –

English translation 718

it is certain that "the Holy One, blessed be He, helps him",

איז זיכער אז "הקב"ה עוזרו" 77,

English translation 719

and it is certain that he has the abilities for this,

און זיכער אז ער האט מען אויף דעם די כחות,

English translation 720

because "I do not ask of them except according to their strength".

ווייל "איני מבקש כו' אלא לפי כחן" 78.

English translation 721

And may it be His will that from this discourse, explanation, and discussion about this,

ויה"ר אז פון דעם דיבור והסברה ושקו"ט בזה,

English translation 722

one should come to "These are the words which Moses spoke to all of Israel"

זאל מען צוקומען צו "אלה הדברים אשר דבר משה אל כל ישראל" 79

English translation 723

(as one will read in the Minchah prayer),

(ווי מ'גייט לייענען בתפלת מנחה),

English translation 724

which is similar to "These are the journeys of the children of Israel who went out of the land of Egypt according to their legions" which was "by the hand of Moses and Aaron",

וואס איז ע"ד ווי "אלה מסעי בני ישראל אשר יצאו מארץ מצרים לצבאותם" וואס איז געווען "ביד משה ואהרן",

English translation 725

"And Moses wrote their goings forth according to their journeys etc. and these are their journeys according to their goings forth"

"ויכתוב משה את מוצאיהם למסעיהם גו' ואלה מסעיהם למוצאיהם" 80

English translation 726

[as explained in Likkutei Torah on our portion) –

[כמבואר בלקו"ת פרשתנו 81) –

English translation 727

that there should be "Awake and sing, you who dwell in the dust" with Moses and Aaron among them,

אז עס זאל זיין "הקיצו ורננו שוכני עפר" 82 ומשה ואהרן בתוכם,

English translation 728

and one should hear in its simple sense with physical ears the "These are the words which Moses spoke",

און מ'זאל הערן כפשוטו באזנים גשמיות די "אלה הדברים אשר דבר משה",

English translation 729

and see with physical eyes,

און זען בעינים גשמיות,

English translation 730

below ten handbreadths,

למטה מעשרה טפחים,

English translation 731

speedily in our days,

בעגלא דידן,

English translation 732

as souls in bodies.

אלס נשמות בגופים.

English translation 733

Discourse (similar to a talk)

מאמר (כעין שיחה)

English translation 734

Beginning with the words "These are the journeys of the children of Israel etc."

ד"ה אלה מסעי בני ישראל גו'.

English translation 735

It is also customary to study a topic in the weekly portion connected with Rashi's commentary;

ס'איז אויך רגיל צו אפלערנען אן ענין אין פרשת השבוע פארבונדן מיט פירוש רש"י;

English translation 736

a topic in the notes of my father on the Zohar of our portion;

אן ענין אין די הערות פון טאטן אויפן זהר דפרשתנו;

English translation 737

a topic in Pirkei Avot relevant to this Shabbat;

אן ענין אין פרקי אבות השייך לשבת זה;

English translation 738

and during the three weeks –

און אין די דריי וואכן –

English translation 739

since one is eager and rushing to study the Laws of the Chosen House of the Rambam –

וויבאלד אז מ'קאָכט זיך און מ'שטורעמט צו לערנען הל' בית הבחירה להרמב"ם –

English translation 740

one will also mention a word in the Laws of the Chosen House;

וועט מען דערמאנען א ווארט אויך אין הל' בית הבחירה;

English translation 741

and in accordance with what recently,

און בהתאם לזה וואס לאחרונה,

English translation 742

this year,

בשנה זו,

English translation 743

one is eager that each day one should study a lesson in the Rambam,

קאָכט מען זיך אז בכל יום זאל מען לערנען א שיעור אין רמב"ם,

English translation 744

and how good –

ומה טוב –

English translation 745

three chapters a day –

ג' פרקים ביום 83 –

English translation 746

one will also speak about a topic in the lesson of today.

וועט מען אויך רעדן אן ענין אין היינטיקן שיעור.

English translation 747

In the midst of the journeys in our portion it is stated "And they journeyed from Marah and came to Elim,

באמצע המסעות בפרשתנו שטייט 84 "ויסעו ממרה ויבואו אילמה,

English translation 748

and in Elim were twelve springs of water and seventy date palms,

ובאילים שתים עשרה עינות מים ושבעים תמרים,

English translation 749

and they encamped there."

ויחנו שם".

English translation 750

The reason why the verse says what was in Elim:

דער טעם פארוואס דער פסוק זאגט וואס עס איז געווען אין אילים:

English translation 751

Rashi explains at the beginning of the portion the reason "Why were these journeys written" –

רש"י איז מפרש בריש הפרשה דער טעם "למה נכתבו המסעות הללו" –

English translation 752

"A parable of a king whose son was ill and he took him to a distant place to heal him,

"משל למלך שהי' בנו חולה והוליכו למקום רחוק לרפאותו,

English translation 753

when they were returning, his father began to count all the journeys,

כיון שהיו חוזרין התחיל אביו מונה כל המסעות,

English translation 754

he said to him: here we slept,

אמר לו כאן ישננו,

English translation 755

here we were cooled,

כאן הוקרנו,

English translation 756

here you hurt your head etc.",

כאן חששת את ראשך וכו'",

English translation 757

that is, that in every place where there was an encampment, there was a virtue or a deficiency among the Jews etc.

ד.ה. אז בכל מקום וואו ס'איז געווען א חני' איז דארט געווען א מעלה אדער א חסרון בא אידן כו'.

English translation 758

Therefore, the verse says that the advantage of Elim was that there were there "twelve springs of water and seventy date palms,"

דעריבער זאגט דער פסוק אז די מעלה באילים איז געווען וואס דארטן זיינען געווען "שתים עשרה עינות מים ושבעים תמרים",

English translation 759

and therefore,

און דערפאר,

English translation 760

when the Jews came to this place and saw this, it was for them a sign that here should be an encampment,

ווען אידן זיינען געקומען למקום זה און האבן דאס געזען. איז דאס געווען פאר זיי א סימן אז דא זאל זיין א חני',

English translation 761

"and they encamped there."

"ויחנו שם".

English translation 762

One must understand what is the matter of this sign,

דארף מען פארשטיין וואס איז דער ענין פון דעם סימן,

English translation 763

the advantage of this place

די מעלה במקום זה

English translation 764

(because of which the Jews rested there) –

(וואס צוליב דעם האבן אידן דארטן גערוט) –

English translation 765

that this is a question not only for a five-year-old studying Scripture,

וואס דאס איז א שאלה ניט נאר פאר א בן חמש למקרא,

English translation 766

but also for a forty-year-old studying the Mishnah and a hundred-year-old, etc.:

נאר אויך פאר א בן ארבעים לבינה 85 ובן מאה כו':

English translation 767

Granted, regarding "twelve springs of water,"

בשלמא בנוגע צו "שתים עשרה עינות מים",

English translation 768

the advantage in this for the Jews is understandable:

איז פארשטאנדיק די מעלה בזה פאר אידן:

English translation 769

Because the Jews were going in the desert,

וויבאלד אז אידן זיינען געגאנגען אין מדבר,

English translation 770

"a thirsty land where there is no water" –

"צמאון אשר אין מים" –

English translation 771

it is understandable that when they saw a place in the desert

איז פארשטאנדיק אז בשעת זיי האבן דערזען א מקום אין מדבר

English translation 772

(Elim)

(אילים)

English translation 773

where there were "twelve springs of water,"

וואו עס זיינען געווען "שתים עשרה עינות מים",

English translation 774

it brought forth in them joy,

האט עס בא זיי ארויסגעבראכט א שמחה,

English translation 775

for from one spring all the Jews could receive water,

ווייל פון איין מעין קענען אלע אידן באקומען מים,

English translation 776

as one sees simply,

ווי מ'זעט בפשטות,

English translation 777

all the more so from "twelve springs of water";

עאכו"כ פון "שתים עשרה עינות מים";

English translation 778

but "seventy date palms," however, is completely out of proportion that this should be sufficient for the millions of Jews who were then

משא"כ אבער "שבעים תמרים" איז דאך שלא בערך כלל וכלל אז דאס זאל זיין גענוג פאר די מיליאנען אידן וואס זיינען דעמולט געווען

English translation 779

(six hundred thousand only men from the age of twenty years up to sixty years,

(ששים ריבוא בלויז אנשים אין עלטער פון עשרים שנה עד בני ששים שנה,

English translation 780

and all the rest,

וכל השאר,

English translation 781

men, women, and children –

אנשים נשים וטף –

English translation 782

are millions)?!

זיינען מיליאנען)?!

English translation 783

To say that one gives millions of Jews only seventy date palms –

צו זאגן אז מ'גיט מיליאנען אידן בלויז שבעים תמרים –

English translation 784

is seemingly a matter of "he who mocks the poor"! And even if some Jews will benefit from the seventy date palms,

איז לכאורה אן ענין פון "לועג לרש"! ואפילו אויב עטלעכע אידן וועלן הנאה האבן פון די שבעים תמרים,

English translation 785

it will cause a matter of jealousy, rivalry, and war.

וועט עס גאר גורם זיין אן ענין של קנאה ותחרות ומלחמה.

English translation 786

Granted, in Parshat Beshalach where it says "and they came to Elim, and there were twelve springs of water and seventy date palms, and they encamped there by the water" –

בשלמא בפ' בשלח 86 וואו עס שטייט "ויבוא אילמה ושם שתים עשרה עינות מים ושבעים תמרים ויחנו שם על המים" –

English translation 787

it is not such a difficulty,

איז ניט אזא קשיא,

English translation 788

for there it is not such a practical difference to bring out that the place had an advantage in relation to the Jews. There it is stated only to bring out that while going in the desert they came to an inhabited place where there is water and date palms;

ווייל דארטן איז ניט אזא נפק"מ צו ארויסברענגען אז דער ארט האט געהאט א מעלה ביחס צו אידן. דארטן שטייט עס נאר צו ארויסברענגען אז גייענדיק במדבר איז מען געקומען למקום ישוב וואו ס'איז דא מים ותמרים;

English translation 789

but in our Parsha, the verse tells it in order to emphasize how in this place there is an advantage in relation to the Jews

אבער בפרשתנו דערציילט עס דער פסוק בכדי להדגיש ווי אין דעם מקום איז דא א מעלה ביחס צו אידן

English translation 790

(as with every encampment in our Parsha which is connected with an advantage or its opposite in relation to the Jews) –

(ווי בא יעדער חני' בפרשתנו וועלכע איז פארבונדן מיט א מעלה אדער הפכו ביחס צו אידן) –

English translation 791

the question becomes, what kind of advantage is there in seventy date palms for millions of Jews?!

ווערט די שאלה וואס פאר א מעלה איז דא אין שבעים תמרים פאר מיליאנען אידן?!

English translation 792

And Rashi does not address it.

און רש"י באווארנט עס ניט.

English translation 793

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 794

Because at this time double consolation is emphasized,

וויבאלד אז בזמן זה איז מודגש נחמה בכפליים,

English translation 795

will one speak of another matter connected with Rashi in our Parsha,

וועט מען רעדן נאך אן ענין פארבונדן מיט פרש"י בפרשתנו,

English translation 796

will it be "double"?

וועט זיין "כפליים"?

English translation 797

In the continuation of the journeys,

בהמשך המסעות,

English translation 798

when the Jews came to Mount Hor, it says "and Aaron the priest went up to Mount Hor at the word of Hashem, and he died there in the fortieth year of the going out of the children of Israel from the land of Egypt, in the fifth month, on the first of the month,"

בשעת אידי זיינען געקומען אין הר ההר שטייט 87 "ויעל אהרן הכהן אל הר ההר על פי ה' וימת שם בשנת הארבעים לצאת בני ישראל מארץ מצרים בחודש החמישי באחד לחודש",

English translation 799

and "and Aaron was one hundred and twenty-three years old when he died on Mount Hor."

און "ואהרן בן שלש ועשרים ומאת שנה במותו בהר ההר".

English translation 800

The five-year-old studying Scripture asks:

פרעגט דער בן חמש למקרא:

English translation 801

I have not found its parallel in Scripture –

לא מצאתי לו חבר במקרא –

English translation 802

one does not find anywhere in the Chumash that the Torah should tell all these details when someone passed away as it tells here by Aaron,

ניט מ'געפינט ניט ערגעץ וואו אין חומש אז תורה זאל דערציילן די אלע פרטים ווען איינער איז נסתלק געווארן ווי מ'דערציילט עס דא ביי אהרן,

English translation 803

"in the fortieth year...

"בשנת הארבעים..

English translation 804

in the fifth month, on the first of the month"? One does not find it –

בחודש החמישי באחד לחודש"? מ'געפינט עס ניט –

English translation 805

not by Adam,

ניט בא אדם הראשון,

English translation 806

not by Noah,

ניט בא נח,

English translation 807

not by Abraham, Isaac, and Jacob,

ניט בא אברהם יצחק ויעקב,

English translation 808

even not by Moses and Miriam

אפילו ניט בא משה ומרים

English translation 809

(brother and sister of Aaron)?!

(אח ואחות של אהרן)?!

English translation 810

Regarding the time of Moses' death, it is stated only in the Oral Torah,

בנוגע צו זמן מיתת משה שטייט עס ערשט אין תושבע"פ 88,

English translation 811

and there itself –

און דארטן גופא –

English translation 812

with a whole calculation. And even Haman –

מיט א גאנצן חשבון 89. און אפילו המן –

English translation 813

many years after the time of Moses' death –

א ריבוי שנים אחר זמן מיתת משה –

English translation 814

only knew the "month in which Moses died,"

האט נאר געוואוסט דעם "ירח שמת בו משה",

English translation 815

"and he did not know that on the seventh of Adar he died and on the seventh of Adar he was born." One indeed knows that "the Holy One, blessed be He, sits and fills the years of the righteous from day to day and from month to month,"

"ולא הי' יודע שבשבעה באדר מת ובשבעה באדר נולד" 90. מ'ווייסט טאקע אז "הקב"ה יושב וממלא שנותיהם של צדיקים מיום ליום ומחודש לחודש" 91,

English translation 816

and so it is also according to the simple meaning of Scripture regarding Moses –

און אזוי איז אויך ע"פ פשוטו של מקרא בנוגע למשה 92 –

English translation 817

"I am one hundred and twenty years old today,

"בן מאה ועשרים שנה אנכי היום,

English translation 818

today my days and years are complete,

היום מלאו ימי ושנותי,

English translation 819

on this day I was born and on this day I will die" –

ביום זה נולדתי וביום זה אמות" –

English translation 820

but nevertheless, it is not stated explicitly in the Chumash the time of Moses' death;

אבער אעפ"כ שטייט ניט בפירוש אין חומש זמן מיתת משה;

English translation 821

The only one regarding whom the Torah tells explicitly the time of his death in detail with all the particulars –

דער איינציקער ביי וועמען תורה דערציילט בפירוש זמן מיתתו בדיוק עם כל הפרטים –

English translation 822

is regarding Aaron the priest. One must understand why.

איז בנוגע צו אהרן הכהן. דארף מען פארשטיין פארוואס.

English translation 823

And Rashi does not comment on this at all. Consequently, this must be understood by a five-year-old either by himself,

און רש"י איז אויף דעם גארניט מפרש. במילא דארף דאס זיין מובן פאר א בן חמש אדער פון זיך אליין,

English translation 824

or from what he previously learned.

אדער פון דעם וואס ער האט פריער געלערנט.

English translation 825

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 826

On the Zohar of our Parsha, there are no notes from Father. But in his notes on a Mishnah in Kiddushin, he explains the matter of the daughters of Tzelafchad which is discussed at the end of our Parsha:

אויפן זהר דפרשתנו זיינען ניטא קיין הערות פון טאטן. אבער אין זיינע הערות אויף א משנה אין קידושין 93 איז ער מבאר דעם ענין פון די בנות צלפחד וואס רעדט זיך בסוף פרשתנו:

English translation 827

He says that the five daughters of Tzelafchad "are opposite the five Gevurot,

ער זאגט אז די ה' בנות צלפחד "הם לנגד הה' גבורות,

English translation 828

which are also divided into two divisions,

שנחלקים ג"כ לב' חלוקות,

English translation 829

three of them, Choglah, Milkah, and Tirtzah, are the three Gevurot that are sweetened,

ג' מהם חגלה מלכה ותרצה הוא הג' גבורות הממותקות,

English translation 830

and two of them, Machlah and No'ah,

ושתים מהן מחלה נעה,

English translation 831

are opposite the two Gevurot that are not sweetened."

הם לנגד הב' גבורות הבלתי ממותקות".

English translation 832

And afterwards he adds:

און דערנאך איז ער מוסיף:

English translation 833

"And one should further note regarding the matter of the five daughters of Tzelafchad,

"ויש להעיר עוד לענין ה' בנות צלפחד,

English translation 834

that in Parshat Pinchas, when they claimed a portion in the land, it is written Machlah, No'ah, Choglah, Milkah, Tirtzah,

מה שבפ' פנחס כשתבעו חלק בארץ כתיב 94 מחלה נעה חגלה מלכה תרצה,

English translation 835

where No'ah is adjacent to Machlah,

שסמיך נעה למחלה,

English translation 836

and this is in the manner of their wisdom,

והוא דרך חכמתן 95,

English translation 837

and in Parshat Masei it is written Machlah, Tirtzah, Choglah, Milkah, No'ah,

ובפ' מסעי 96 כתיב מחלה תרצה חגלה מלכה נעה,

English translation 838

where No'ah is last,

שנעה באחרונה,

English translation 839

and this is according to their greatness one from the other in years,

והוא לפי גדולתן זו מזו בשנים,

English translation 840

and they were carried in the order of their birth,

ונשאו כסדר תולדותן,

English translation 841

and as Rashi explains there. It is because it is understood that the five daughters of Tzelafchad, although they are the five Gevurot,

וכפרש"י שם 95. הוא כי מובן שהה' בנות צלפחד אם שהם ה' גבורות,

English translation 842

yet they are good Gevurot,

אך הם גבורות טובות,

English translation 843

for they claimed a portion in the land etc.",

כי הרי תבעו חלק בארץ כו'",

English translation 844

and he explains in the letters of Kabbalah that there are two orders and manners in the order of the five Gevurot,

און ער איז מבאר באותיות הקבלה אז עס זיינען דא צוויי סדרים ואופנים אין סדר הה' גבורות,

English translation 845

and corresponding to this, the two manners are in the order of the five daughters of Tzelafchad in Parshat Pinchas and in our Parsha.

ובהתאם לזה זיינען די צוויי אופנים בסדר ה' בנות צלפחד בפ' פינחס ובפרשתנו.

English translation 846

Afterwards he continues:

דערנאך איז ער ממשיך:

English translation 847

"And that the exchange regarding No'ah in Parshat Pinchas relative to Parshat Masei is with Tirtzah,

"ומה שהחילוף בנעה בפ' פנחס לפ' מסעי הוא לתרצה,

English translation 848

that in Parshat Pinchas No'ah is the second and Tirtzah is the fifth,

שבפ' פנחס נעה השני' ותרצה החמישית,

English translation 849

and in Parshat Masei Tirtzah is the second and No'ah is the fifth,

ובפ' מסעי תרצה השני' ונעה החמישית,

English translation 850

it is because...

הוא כי..

English translation 851

No'ah is the Gevurah of Hod,

נעה הוא גבורת ההוד,

English translation 852

and Tirtzah is the Gevurah of Gevurah,

ותרצה גבורת הגבורה,

English translation 853

behold, both of them are specifically in the left line of the Hei Gevurot, in Gevurah and Hod,

הנה שניהם הם ביחוד בקו השמאל דהה"ג בגבורה והוד,

English translation 854

therefore the change and exchange is in these two. And it is as it is said, 'to the leech are two daughters, Hav Hav,'

לכן השנוי והחילוף הוא באלו השנים. והוא עדמ"ש 97 שתי בנות הב הב,

English translation 855

the two daughters are No'ah and Tirtzah,

השתי בנות הם נעה ותרצה,

English translation 856

and they are the aspect of Hei Beit, Hei Beit,

והם בחי' ה"ב ה"ב,

English translation 857

meaning in Parshat Pinchas Tirtzah is the Hei, that is the fifth,

היינו בפ' פנחס תרצה היא הה' דהיינו החמישית,

English translation 858

and No'ah is the Beit, that is the second,

ונעה הב' דהיינו השנית,

English translation 859

and in Parshat Masei it is the opposite,

ובפ' מסעי הוא בהיפך,

English translation 860

No'ah is the fifth, the Hei,

נעה החמישית הה',

English translation 861

and Tirtzah is the second, the Beit. And see in the holy Parshat Beshalach page 56 side 1 regarding the matter of Hei Beit, Hei Beit."

ותרצה השנית הב'. ועיין בזה"ק פ' בשלח דנ"ו ע"א בענין ה"ב ה"ב".

English translation 862

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 863

A) The lesson from this in the service of man,

א) די הוראה דערפון בעבודת האדם,

English translation 864

in actual deed. And especially since the daughters of Tzelafchad are "good Gevurot",

במעשה בפועל. ובפרט אז בנות צלפחד זיינען "גבורות טובות",

English translation 865

"for they claimed a portion in the land",

"כי הרי תבעו חלק בארץ",

English translation 866

and they entered into the entrance to the land –

און זיינען אריין בכניסה לארץ –

English translation 867

and according to the known principle that the generation that entered the land its matter is –

וע"פ הידוע אז דור שנכנס לארץ איז ענינו –

English translation 868

actual deed *97 –

מעשה בפועל *97 –

English translation 869

it is understood,

איז מובן,

English translation 870

that the five good Gevurot of the daughters of Tzelafchad are not only above,

אז די ה' גבורות טובות דבנות צלפחד זיינען ניט נאר למעלה,

English translation 871

but primarily as they come down below in this world also in actual deed. There must certainly be from this a lesson in actual deed.

נאר בעיקר ווי דאס קומט אראפ למטה בעוה"ז אויך אין מעשה בפועל. דארף דערפון זיכער זיין א הוראה במעשה בפועל.

English translation 872

B) Regarding the matter itself:

ב) בגוף הענין:

English translation 873

The five daughters of Tzelafchad are opposite the five "good Gevurot" "for they claimed a portion in the land"

די ה' בנות צפלחד זיינען כנגד ה' "גבורות טובות" "כי הרי תבעו חלק בארץ"

English translation 874

(as explained in the note)

(כמבואר אין דער הערה)

English translation 875

and good Gevurot below in actual deed

און גבורות טובות למטה במעשה בפועל

English translation 876

(as above) –

(כנ"ל) –

English translation 877

then how does he bring in the note that the two daughters Tirtzah and No'ah are as it is said "to the leech are two daughters, Hav Hav",

היינט ווי ברענגט ער אין דער הערה אז די שתי בנות תרצה ונעה זיינען עדמ"ש "לעלוקה שתי בנות הב הב",

English translation 878

which is a matter of the side of impurity,

וואס איז אן ענין בלטו"ז 98,

English translation 879

as also explained in the Zohar that he references

כמבואר אויך אין דעם זהר וואס ער צייכנט אן

English translation 880

(Parshat Beshalach),

(פ' בשלח),

English translation 881

and especially according to what is explained in many places *98 that "leech" has the gematria of Amalek with the inclusive

ובפרט ע"פ המבואר בכ"מ *98 אז "לעלוקה" איז בגימטריא עמלק עם הכולל

English translation 882

(and also the letters of Amalek)?!

(און אויך אותיות עמלק)?!

English translation 883

And as will be explained further.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 884

In Pirkei Avot which we learn on this Shabbat

בפרקי אבות וואס מ'לערנט בשבת זה

English translation 885

(Chapter 2)

(פרק ב')

English translation 886

Mishnah 4 –

משנה ד' –

English translation 887

it states: "He

שטייט: "הוא

English translation 888

(Rabban Gamliel the son of Rabbi Yehudah HaNasi)

(רבן גמליאל בנו של רבי יהודה הנשיא)

English translation 889

used to say: Make His will like your will, so that He will make your will like His will,

הי' אומר עשה רצונו כרצונך כדי שיעשה רצונך כרצונו,

English translation 890

nullify your will before His will, so that He will nullify the will of others before your will."

בטל רצונך מפני רצונו כדי שיבטל רצון אחרים מפני רצונך".

English translation 891

According to the known principle that Pirkei Avot is "matters of piety" –

ע"פ הידוע אז פרקי אבות איז "מילי דחסידותא" 99 –

English translation 892

one must understand the words of the Mishnah:

דארף מען פארשטיין דברי המשנה:

English translation 893

According to the Shulchan Aruch, one must certainly fulfill the will of God,

ע"פ שולחן ערוך דארף מען דאך זיכער מקיים זיין רצון ה',

English translation 894

as is obvious and simple. Moreover:

כמובן ופשוט. נאכמער:

English translation 895

The Rambam rules in the Laws of Divorce that every Jew "desires to be of Israel and desires to perform all the commandments etc."

דער רמב"ם פסק'נט בהל' גירושין 100 אז יעדער איד "רוצה להיות מישראל ורוצה הוא לעשות כל המצות כו'".

English translation 896

That is, not only that according to law every Jew must fulfill the will of the Holy One, blessed be He,

ד.ה. ניט נאר אז ע"פ דין דארף יעדער איד מקיים זיין רצונו של הקב"ה,

English translation 897

but with his true will he desires to fulfill the will of the Holy One, blessed be He –

נאר ברצונו האמיתי וויל ער מקיים זיין רצונו של הקב"ה –

English translation 898

then how can one say that "make His will like your will" is a matter of "matters of piety"?!

היינט ווי קען מען זאגן אז "עשה רצונו כרצונך" איז אן ענין פון "מילי דחסיוותא"?!

English translation 899

And in addition, the Mishnah gives a reason why "make His will like your will" • "so that He will make your will like His will".

און דערצו גיט די משנה נאך צו א טעם פארוואס "עשה רצונו כרצונך" • "כדי שיעשה רצונך כרצונו".

English translation 900

That is, that were it not for this reason, the matter of "make His will like your will" would not be so strongly in force even according to "matters of piety",

ד.ה. אז לולא דעם טעם וואלט ניט געווען אזוי בתוקף דער ענין פון "עשה רצונו כרצונך" אפילו ע"פ "מילי דווסיזווא",

English translation 901

and only when one knows the reason,

און ערשט ווען מ'ווייסט דעם טעם,

English translation 902

then it adds to the fulfillment of the will of the Holy One, blessed be He.

אט דעמולט גיט עס צו בקיום רצונו של הקב"ה.

English translation 903

It is entirely incomprehensible how one can say such a thing –

איז אינגאנצן ניט פארשטאנדיק ווי מ'קען אזוי זאגן –

English translation 904

when the fulfillment of the will of the Holy One, blessed be He, must be simply according to the law of the Shulchan Aruch?!

ווען קיום רצון של הקב"ה דארף זיין בפשטות ע"פ דין שו"ע?!

English translation 905

And afterwards he adds further:

און דערנאך איז ער נאך מוסיף:

English translation 906

"Nullify your will before His will" –

"בטל רצונך מפני רצונו" –

English translation 907

also a matter that is according to the law of the Shulchan Aruch seemingly,

אויך אן ענין וואס איז ע"פ דין שו"ע לכאורה,

English translation 908

and he also gives a reason for this –

און גיט אויף דעם אויך א טעם –

English translation 909

"so that He will nullify the will of others before your will"?!

"כדי שיבטל רצון אחרים מפני רצונך"?!

English translation 910

And in addition, Rabban Gamliel says it in the manner of "he used to say",

און דערצו זאגט עס רבן גמליאל באופן פון "הוא הי' אומר",

English translation 911

a continuous tense,

לשון הוה,

English translation 912

that is, that he would say it constantly –

ד.ה. אז ער האט עס געהאלטן אין איין זאגן שטענדיק 101 –

English translation 913

even though this is seemingly a simple matter in the Shulchan Aruch?

כאטש דאס איז לכאורה אן ענין הפשוט בשו"ע?

English translation 914

And as will be explained further.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 915

There is no Halacha of Beit HaBechirah of the Rambam; we will stop on a matter in chapter six,

אין הל' בית הבחירה להרמב"ם וועט מען זיך אפשטעלן אויף אן ענין אין פרק ששי,

English translation 916

because we are now holding in the sixth millennium:

וויבאלד אז מ'האלט איצט באלף הששי:

English translation 917

At the beginning of the chapter, the Rambam writes:

בתחלת הפרק שרייבט דער רמב"ם:

English translation 918

"The entire Temple was not on level ground but on the slope of the mountain."

"המקדש כולו לא הי' במישור אלא במעלה ההר".

English translation 919

The reason why the Rambam begins with the negative side "The entire Temple was not on level ground but on the slope of the mountain" and not initially in the positive "The entire Temple was on the slope of the mountain" –

דער טעם פארוואס דער רמב"ם הויבט אן בצד השלילה "המקדש כולו לא הי' במישור אלא במעלה ההר" און ניט לכתחילה בחיוב "המקדש כולו הי' במעלה ההר" –

English translation 920

one can say:

יש לומר:

English translation 921

Because the Holy Temple came as a continuation of the Tabernacle. As the Rambam himself writes in chapter one of the Laws of the Chosen House,

וויבאלד אז דער בית המקדש איז געקומען בהמשך צום משכן. ווי דער רמב"ם אליין שרייבט בפרק א' מהל' ביהב"ח 102,

English translation 922

that the Tabernacle was the beginning of the entire matter of the dwelling of the Divine Presence in a house below,

וואס דער משכן איז געווען די התחלה פון כל הענין דהשראת השכינה בבית למטה,

English translation 923

and the Tabernacle was "shown on the mountain,"

און דער משכן איז געווען "הראת בהר" 103,

English translation 924

and as a continuation of this was the Holy Temple;

און אלס המשך לזה איז געווען דער בית המקדש;

English translation 925

and the Tabernacle was on level ground

און דער משכן איז געווען במישור

English translation 926

(in the desert)

(אין מדבר)

English translation 927

not on the slope of the mountain –

ניט במעלה ההר –

English translation 928

there could have been a question that also the Temple was on level ground. Therefore, the Rambam immediately begins with the negative side:

וואלט געקענט זיין א קס"ד אז אויך דער מקדש איז במישור. דעריבער הויבט דער רמב"ם גלייך אן מיט צד השלילה:

English translation 929

"The entire Temple was not on level ground

"המקדש כולו לא הי' במישור

English translation 930

(not like the Tabernacle)

(ניט ווי דער משכן)

English translation 931

but on the slope of the mountain."

אלא במעלה ההר".

English translation 932

Afterwards, the Rambam continues:

דערנאך איז דער רמב"ם ממשיך:

English translation 933

"When a person enters from the Eastern Gate of the Temple Mount, he walks level until the end of the rampart,

"כשהאדם נכנס משער מזרחי של הר הבית מהלך עד סוף החיל בשוה,

English translation 934

and ascends from the rampart to the Women's Courtyard by twelve steps, etc.

ועולה מן החיל לעזרת הנשים בשתים עשרה מעלות כו'

English translation 935

(and states the measure of the height of each step),

(און זאגט די מאס פון רום כל מעלה),

English translation 936

and walks the entire Women's Courtyard level,

ומהלך כל עזרת הנשים בשוה,

English translation 937

and ascends from it to the Courtyard of Israel, which is the beginning of the Courtyard, by fifteen steps, etc.,

ועולה ממנה לעזרת ישראל שהוא תחלת העזרה בחמש עשרה מעלות כו',

English translation 938

and walks the entire Courtyard of Israel level and ascends from it to the Courtyard of the Priests by a step one cubit high, etc.,"

ומהלך כל עזרת ישראל בשוה ועולה ממנו לעזרת הכהנים במעלה גבוהה אמה כו'",

English translation 939

and there itself there are additional three steps,

און דארטן גופא זיינען פאראן נאך שלש מעלות,

English translation 940

"and walks the entire Courtyard of the Priests and the Altar,

"ומהלך כל עזרת הכהנים והמזבח,

English translation 941

and between the Entrance Hall and the Altar level,

ובין האולם למזבח בשוה,

English translation 942

and ascends from there to the Entrance Hall by twelve steps, etc.,

ועולה משם לאולם בשתים עשרה מעלות כו',

English translation 943

and the Entrance Hall and the Sanctuary entirely level."

והאולם וההיכל כולו בשוה".

English translation 944

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 945

The essence of the Temple is –

ענינו פון מקדש איז –

English translation 946

that there should be "and I will dwell among them" through the service of man,

אז דארטן זאל זיין "ושכנתי בתוכם" 104 ע"י עבודת האדם,

English translation 947

and as the Rambam writes:

און ווי דער רמב"ם שרייבט 105:

English translation 948

"A house for God, prepared to offer the sacrifices in it and to make pilgrimage to it three times a year,"

"בית לה' מוכן להיות מקריבים בו הקרבנות וחוגגין אליו שלש פעמים בשנה",

English translation 949

"Every male shall appear before the Lord God."

"יראה כל זכורך את פני האדון ה'" 106.

English translation 950

And based on this, it is understood that all these detailed laws in the structure of the Temple are precisely relevant and are necessarily present in the service of man of offering the sacrifices and celebrating the pilgrimage festivals three times a year, etc., through which he brings about the "and I will dwell among them."

וואס עפ"ז איז מובן אז די אלע פרטי הדינים בתבנית המקדש זיינען בדיוק נוגע און זיינען בהכרח דא אין עבודת האדם פון הקרבת הקרבנות וחגיגת הרגלים שלש פעמים בשנה כו' דורך וועלכע ער טוט אויף דעם "ושכנתי בתוכם".

English translation 951

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 952

What is the significance in the service of man of "the entire Temple was not on level ground but on the slope of the mountain,"

וואס איז דער ענין אין עבודת האדם פון "המקדש כולו לא הי' במישור אלא במעלה ההר",

English translation 953

and all these steps from the rampart to the Women's Courtyard,

און די אלע מעלות פון חיל לעזרת נשים,

English translation 954

from the Women's Courtyard to the Courtyard of Israel,

מעזרת נשים לעזרת ישראל,

English translation 955

from the Courtyard of Israel to the Courtyard of the Priests,

מעזרת ישראל לעזרת כהנים,

English translation 956

and from the Courtyard of the Priests to the Entrance Hall?

און מעזרת כהנים לאולם?

English translation 957

And on the other hand:

ולאידך גיסא:

English translation 958

Since all these steps must be in the service of man

וויבאלד אז די אלע מעלות דארפן זיין אין עבודת האדם

English translation 959

(because it was so in the Temple) –

(וויבאלד אז אזוי איז געווען אין מקדש) –

English translation 960

a) Why was the Tabernacle not on the slope of the mountain,

א) פארוואס איז דער משכן ניט געווען במעלה ההר,

English translation 961

and were there not all these steps after this? b) Why were there no steps from the Sanctuary to the Holy of Holies,

און ניט געווען ביי אים די אלע מעלות לאחרי זה? ב) פארוואס זיינען ניט געווען קיין מעלות פון היכל לקדש הקדשים,

English translation 962

on the contrary:

דאדרבה:

English translation 963

If there are steps from each part in the Temple to the part that is higher than it

אויב עס זיינען דא מעלות פון יעדן חלק בביהמ"ק ביז דעם חלק שגבוה ממנו

English translation 964

(from the rampart to the Women's Courtyard,

(מחיל לעזרת נשים,

English translation 965

from the Women's Courtyard to the Courtyard of Israel, etc.),

מעזרת נשים לעזרת ישראל וכו'),

English translation 966

then surely there should have been ascents from the Sanctuary to the Holy of Holies,

האט דאך זיכער געדארפט זיין עליות פון קודש אין קדה"ק,

English translation 967

which is the highest level in the Temple?!

וואס איז די דרגא הכי גבוהה אין מקדש?!

English translation 968

And as will be explained later.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 969

Today's Rambam lesson

דער היינטיקער שיעור רמב"ם

English translation 970

(three chapters per day)

(ג' פרקים ביום)

English translation 971

is chapters twelve to fourteen of the Laws of Forbidden Relations.

איז פרקים י"ב-י"ד דהל' איסורי ביאה.

English translation 972

In this lesson, the laws of conversion begin

אין דעם שיעור הויבט זיך אן הלכות גירות

English translation 973

[the laws of conversion according to the Rambam are a part of the Laws of Forbidden Relations –

[הלכות גירות ביים רמב"ם זיינען א חלק פון הלכות איסורי ביאה –

English translation 974

chapters thirteen to fourteen] –

פי"ג-יד) –

English translation 975

which is a matter relevant to these days when one speaks about the matter of conversion according to Halacha.

וואס דאס איז אן ענין הנוגע בימים אלו ווען מ'רעדט וועגן דעם ענין פון גיור כהלכה.

English translation 976

At the beginning of chapter thirteen, the Rambam begins:

בריש פי"ג הויבט אן דער רמב"ם:

English translation 977

"With three things did Israel enter the covenant,

"בשלשה דברים נכנסו ישראל לברית,

English translation 978

with circumcision, immersion, and a sacrifice,"

במילה וטבילה וקרבן",

English translation 979

and explains how it was the first time when Israel entered the covenant,

און איז מסביר ווי ס'איז געווען בפעם הראשונה ווען נכנסו ישראל לברית,

English translation 980

and continues further:

און איז ממשיך ווייטער 107:

English translation 981

"And so for all generations, when a gentile wishes to enter the covenant and take shelter under the wings of the Divine Presence and accept upon himself the yoke of the Torah,

"וכן לדורות כשירצה העכו"ם להכנס לברית ולהסתופף תחת כנפי השכינה ויקבל עליו עול תורה,

English translation 982

he requires circumcision, immersion, and the offering of a sacrifice." Afterwards, he adds:

צריך מילה וטבילה והרצאת קרבן". דערנאך גיט ער צו 108:

English translation 983

"And in this time when there is no sacrifice,

"ובזמן הזה שאין שם קרבן,

English translation 984

he requires circumcision and immersion,

צריך מילה וטבילה,

English translation 985

and when the Holy Temple is built, he will bring a sacrifice."

וכשיבנה בית המקדש יביא קרבן".

English translation 986

The Rogatchover asks a stormy question:

פרעגט דער ראגאטשאווער 109 א שטורעמדיקע קשיא:

English translation 987

"See in the words of our teacher, from the Laws of Those Lacking Atonement, chapter 1, law 2, that he has not yet become like the fit ones of Israel."

"עי' במש"כ רבינו מהל' מחוסרי כפרה פרק א' הל' ב' שעדיין לא נעשה ככשרי ישראל"

English translation 988

(And the language of the Rambam there:

(וז"ל הרמב"ם שם:

English translation 989

"A convert who has circumcised and immersed and has not yet brought his offering,

"גר שמל וטבל ועדיין לא הביא קרבנו,

English translation 990

even though he is forbidden to eat sacred foods until he brings his offering, he is not among those lacking atonement,

אע"פ שהוא אסור לאכול בקדשים עד שיביא קרבנו אינו ממחוסרי כפרה,

English translation 991

for his offering delays him from being a complete convert and from being like all the fit ones of Israel,

שקרבנו עכבו להיות גר גמור ולהיות ככל כשרי ישראל,

English translation 992

and because of this he does not eat sacred foods, since he has not yet become like the fit ones of Israel,

ומפני זה אינו אוכל בקדשים שעדיין לא נעשה ככשרי ישראל,

English translation 993

and once he brings his offering and becomes a fit Israelite, he eats sacred foods.") –

וכיון שיביא קרבנו ויעשה ישראל כשר אוכל בקדשים") –

English translation 994

Now how does it accord with what the Rambam writes in the Laws of Forbidden Relations that "in this time when there is no offering,

היינט ווי שטימט עס דערמיט וואס דער רמב"ם שרייבט בהל' איסורי ביאה אז "בזמן הזה שאין שם קרבן,

English translation 995

circumcision and immersion are required," and with this he is a complete convert,

צריך מילה וטבילה" און דערמיט איז ער א גר גמור,

English translation 996

a fit one among Israel?!

א כשר בישראל?!

English translation 997

The Rogatchover continues to explain:

אין דער ראגאטשאווער איז ממשיך לבאר:

English translation 998

"And see in the Commentary on the Mishnah

"ועי' בפה"מ

English translation 999

(of the Rambam)

(להרמב"ם)

English translation 1000

on Keritot there, at the beginning of chapter 2, that it is only initially. And here our teacher holds that only regarding sacred foods is he not yet called a complete Israelite,

בכריתות שם ריש פ' ב' דרק לכתחלה. וכאן ס"ל לרבינו דרק לקדשים לא מיקרי עדיין ישראל גמור,

English translation 1001

but regarding other matters he is like an Israelite in every respect,

אבל לשאר דברים הוה כישראל לכל דבר,

English translation 1002

and accordingly, in this time he lacks nothing at all on account of the offering."

וא"כ בזמן הזה לא מחסר כלל בשביל הקרבן" 110.

English translation 1003

That which is stated in the Commentary on the Mishnah of the Rambam

דאס וואס עס שטייט אין פירוש המשניות להרמב"ם

English translation 1004

(as the Rogatchover brings)

(ווי דער ראגאטשאווער ברענגט)

English translation 1005

"Since he has circumcised and immersed, he is permitted to eat sacred foods, and the offering is merely a commandment,"

"הואיל שמל וטבל הותר לאכול בקדשים והקרבן מצוה בעלמא",

English translation 1006

that is, that what prevents a convert from eating sacred foods until he brings an offering is only initially –

ד.ה. אז דאס וואס א גר קען ניט עסן בקדשים ביז ער ברענגט א קרבן איז נאר מלכתחילה –

English translation 1007

this is no answer –

איז קיין תירוץ ניט –

English translation 1008

because:

ווארום:

English translation 1009

It is known the rule that when there is a contradiction between the Commentary on the Mishnah and the Mishneh Torah, the law follows the later work,

ידוע דער כלל 111 אז בשעת ס'איז דא א סתירה צווישן פיה"מ און ספר היד איז הלכה כבתראי,

English translation 1010

that is, the Mishneh Torah,

ווי ספר היד,

English translation 1011

and in the Mishneh Torah he writes that "his offering delays him from being a complete convert and from being like all the fit ones of Israel,

און אין ספר היד שרייבט ער אז "קרבנו עכבו להיות גר גמור ולהיות ככל כשרי ישראל,

English translation 1012

and because of this he does not eat sacred foods, since he has not yet become like the fit ones of Israel,"

ומפני זה אינו אוכל בקדשים שעדיין לא נעשה ככשרי ישראל",

English translation 1013

and he does not write that this is only initially –

און ער שרייבט ניט אז דאס איז נאר לכתחילה –

English translation 1014

thus is the law. The question remains how it accords with what he writes in the Laws of Forbidden Relations.

איז אזוי די הלכה. בלייבט די שאלה ווי שטימט עס דערמיט וואס ער שרייבט בהל' איסורי ביאה.

English translation 1015

That which the Rogatchover answers:

דאס וואס דער ראגאטשאווער ענטפערט:

English translation 1016

"Here our teacher holds that only regarding sacred foods is he not yet called a complete Israelite,

"כאן ס"ל לרבינו דרק לקדשים לא מיקרי עדיין ישראל גמור,

English translation 1017

but regarding other matters he is like an Israelite in every respect,

אבל לשאר דברים הוה כישראל לכל דבר,

English translation 1018

and accordingly, in this time he lacks nothing at all on account of the offering" –

וא"כ בזמן הזה לא מחסר כלל בשביל הקרבן" –

English translation 1019

requires explanation:

צריך הסבר:

English translation 1020

The simple meaning of the language of the Rambam in the Laws of Those Lacking Atonement, "the offering delays him from being a complete convert and from being like all the fit ones of Israel,"

פשטות הכוונה בלשון הרמב"ם בהל' מחו"כ "קרבן מעכבו להיות גר גמור ולהיות ככל כשרי ישראל",

English translation 1021

"he has not yet become like the fit ones of Israel,"

"עדיין לא נעשה ככשרי ישראל",

English translation 1022

is –

איז –

English translation 1023

that the offering delays him from being a complete convert and like all the fit ones of Israel regarding all matters,

אז דער קרבן איז אים מעכב פון צו זיין א גר גמור וככל כשרי ישראל בנוגע לכל הענינים,

English translation 1024

and not only regarding sacred foods;

און ניט נאר בנוגע לקדשים;

English translation 1025

now how can one say that "in this time he lacks nothing at all on account of the offering,"

היינט ווי קען מען זאגן אז "בזמן הזה לא מחסר כלל בשביל הקרבן",

English translation 1026

when the Rambam writes that "the offering delays him from being a complete convert and from being like all the fit ones of Israel"?!

ווען דער רמב"ם שרייבט אז "קרבן מעכבו להיות גר גמור ולהיות ככל כשרי ישראל"?!

English translation 1027

Consequently, the contradiction from this to the Laws of Forbidden Relations where the Rambam writes "and in this time when there is no offering, circumcision and immersion are required,"

במילא בלייבט לכאורה די סתירה דערפון צו הל' איסורי ביאה וואו דער רמב"ם שרייבט "ובזמן הזה שאין שם קרבן צריך מילה וטבילה",

English translation 1028

and through this he becomes a complete convert, seemingly remains.

און דורך דעם ווערט ער א גר גמור.

English translation 1029

And from this could also have emerged a strange situation –

און דערפון האט אויך געקענט ארויסקומען א מאדנע מציאות –

English translation 1030

in the time immediately after the destruction of the Holy Temple:

בזמן תיכף לאחרי חורבן ביהמ"ק:

English translation 1031

There could have been a situation that immediately after the destruction there would be converts who converted in the time when the Holy Temple was standing and they brought an offering,

עס האט געקענט זיין א מציאות אז גלייך נאכן חורבן זאלן זיין גרים וועלכע האבן זיך מגייר געווען בזמן שביהמ"ק הי' קיים און זיי האבן געבראכט א קרבן,

English translation 1032

consequently they are complete converts and can

במילא זיינען זיי גרים גמורים און קענען

English translation 1033

(in that matter)

(אין ענין)

English translation 1034

eat sacred foods,

עסן קדשים,

English translation 1035

while there could have been other converts who converted after the destruction,

בה בשעה וואס עס האבן געקענט זיין אנדערע גרים וועלכע האבן זיך מגייר געווען נאכן חורבן,

English translation 1036

they could not bring any offering

האבן זיי ניט געקענט ברענגען קיין קרבן

English translation 1037

(because the Holy Temple is no longer),

(ווייל ס'איז שוין ניטא דער ביהמ"ק),

English translation 1038

and nevertheless they become converts through circumcision and immersion

ואעפ"כ ווערן זיי גרים ע"י מילה וטבילה

English translation 1039

(as the Rambam rules in the Laws of Forbidden Relations),

(ווי דער רמב"ם פסק'נט בהל' איסו"ב),

English translation 1040

but they are not like the other converts

אבער זיי זיינען ניט ווי די אנדערע גרים

English translation 1041

(who converted before the destruction),

(שנתגיירו קודם החורבן),

English translation 1042

because they can

וויבאלד זיי קענען

English translation 1043

(in that matter)

(אין ענין)

English translation 1044

not eat any sacred foods,

ניט עסן קיין קדשים,

English translation 1045

and "regarding sacred foods he is not yet called a complete Israelite,"

און "לקדשים לא מיקרי עדיין ישראל גמור",

English translation 1046

because "the offering delays him from being a complete convert and from being like all the fit ones of Israel"!

ווייל "קרבן מעכבו להיות גר גמור ולהיות ככל כשרי ישראל"!

English translation 1047

That is, there would be levels among the converts themselves –

ד.ה. עס זאלן זיין דרגות צווישן גרים גופא –

English translation 1048

complete Israelites also regarding sacred foods

ישראלים גמורים אויך לקדשים

English translation 1049

(because they brought an offering),

(וויבאלד זיי האבן געבראכט א קרבן),

English translation 1050

and those who "regarding sacred foods are not yet called a complete Israelite,"

און די וואס "לקדשים לא מיקרי עדיין ישראל גמור",

English translation 1051

because "the offering delays him from being a complete convert, etc.";

ווייל "קרבן מעכבו להיות גר גמור כו'";

English translation 1052

and together with this one should say that regarding the converts who converted after the destruction "he lacks nothing at all on account of the offering"?!

און ביחד עם זה זאל מען זאגן אז בא די גרים שנתגיירו לאחרי החורבן "לא מחסר כלל בשביל הקרבן"?!

English translation 1053

Furthermore:

נאכמער:

English translation 1054

The Rambam writes in his epistle to Rabbi Ovadiah the righteous convert –

דער רמב"ם שרייבט באגרת שלו לר' עובדי' גר צדק 112 –

English translation 1055

who was a convert in the time of the Rambam

וואס ער איז געווען א גר בזמן הרמב"ם

English translation 1056

(after the destruction of the Holy Temple)

(לאחר חורבן ביהמ"ק)

English translation 1057

when one does not need to bring an offering

ווען מ'דארף ניט ברענגען א קרבן

English translation 1058

(as the Rambam rules in the Laws of Forbidden Relations) –

(ווי דער רמב"ם פסק'נט בהל' איסו"ב) –

English translation 1059

"Let your lineage not be light in your eyes,

"לא יהא יחוסך קל בעיניך,

English translation 1060

if we trace our lineage to Abraham, Isaac, and Jacob,

אם אנו מתיחסים לאברהם יצחק ויעקב,

English translation 1061

you trace your lineage to the One Who spoke and the world came into being."

אתה מתיחס למי שאמר והי' העולם".

English translation 1062

Today, how does it correspond with what the Rambam writes in Hilchos Mechusrei Kapparah,

היינט ווי שטימט עס דערמיט וואס דער רמב"ם שרייבט בהל' מחו"כ,

English translation 1063

that "a convert who has been circumcised and immersed and has not yet brought his offering, etc." –

אז "גר שמל וטבל ועדיין לא הביא קרבנו כו' –

English translation 1064

like Ovadiah the righteous convert –

אזוי ווי ר' עובדי' גר צדק –

English translation 1065

"his offering prevents him from being a complete gentile and from being like all the kosher Jews of Israel,"

קרבנו עכבו להיות גו גמור ולהיות ככל כשרי ישראל",

English translation 1066

and "he has not yet become like the kosher Jews of Israel"?!

און "עדיין לא נעשה ככשרי ישראל"?!

English translation 1067

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1068

And may it be His will that one should hold oneself –

ויה"ר אז מ'זאל זיך אנהאלטן –

English translation 1069

without a vow –

בלי נדר –

English translation 1070

to all these measures in the study of Torah.

אין די אלע שיעורים בלימוד התורה.

English translation 1071

And if one does not hold oneself to them –

און אויב מ'האלט זיך ניט אן אין זיי –

English translation 1072

it is because one is still adding to them,

איז דאס דערפאר וואס מ'איז נאך מוסיף עליהם,

English translation 1073

and this will add even more to the "achishenah" of the future redemption –

און דאס וועט נאכמער מוסיף זיין אין דעם "אחישנה" 113 פון דער גאולה העתידה –

English translation 1074

as it appears that also in the "achishenah" itself there are levels. For already in the time of the Gemara it states "all the ends have passed and the matter depends only on repentance,"

ווי ס'ווייזט אויס אז אויך אין דעם "אחישנה" גופא זיינען פאראן דרגות. ווארום שוין בזמן הגמרא שטייט 114 "כלו כל הקצין ואין הדבר תלוי אלא בתשובה",

English translation 1075

so consequently there was already then a state of "achishenah" –

איז במילא שוין דעמולט געווען א מצב פון "אחישנה" –

English translation 1076

and nevertheless, since then more than a thousand years have already passed and we have not yet been saved. It is therefore necessary to say that in the "achishenah" itself there are levels –

ואעפ"כ איז זינט דעמולט שוין א דורך מער ווי טויזנט יאר ועדיין לא נושענו 115. איז מוכרח לומר אז אין דעם "אחישנה" גופא זיינען פאראן דרגות –

English translation 1077

May the addition in the study of Torah add to the "achishenah,"

זאל די הוספה בלימוד התורה מוסיף זיין אין דעם "אחישנה",

English translation 1078

so that there should be the "achishenah" within the "achishenah,"

אז עס זאל זיין דער "אחישנה" אין דעם "אחישנה",

English translation 1079

and immediately and at once the true and complete redemption should come,

און תיכף ומיד זאל קומען די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1080

and one will go to the Holy Land,

און מ'וועט גיין לארץ הקודש,

English translation 1081

to the Holy City,

לעיר הקודש,

English translation 1082

to the Holy Mountain,

להר הקודש,

English translation 1083

to the Third Holy Temple,

לבית המקדש השלישי,

English translation 1084

an eternal Temple,

מקדש נצחי,

English translation 1085

"a Sanctuary, O Lord, that Your hands have established,"

"מקדש אד' כוננו ידיך" 116,

English translation 1086

and then will also be revealed the Tabernacle that is the work of Moses's hands, which are eternal,

און דעמולט וועט אויך נתגלה ווערן דער משכן וואס איז מעשה ידי משה שנצחיים הם/ 117,

English translation 1087

and with joy and a good heart.

ובשמחה ובטוב לבב.

English translation 1088

The explanation in the matter of "twelve springs and seventy date palms" at Elim:

דער ביאור אין דעם ענין פון "שתים עשרה עינות ושבעים תמרים" באילים:

English translation 1089

Rashi has already explained in the portion of Beshalach:

רש"י האט שוין מפרש געווען בפ' בשלח:

English translation 1090

"twelve springs of water" –

"שתים עשרה עינות מים" –

English translation 1091

"corresponding to the twelve tribes they were provided for them,"

"כנגד י"ב שבטים נזדמנו להם",

English translation 1092

and "seventy date palms –

און "ושבעים תמרים –

English translation 1093

corresponding to the seventy elders."

כנגד שבעים זקנים".

English translation 1094

From this, even a five-year-old studying Scripture understands also in our portion that the "twelve springs of water and seventy date palms" are corresponding to the twelve tribes and seventy elders.

דערפון פארשטייט דער בן חמש למקרא אויך בפרשתנו אז די "שתים עשרה עינות מים ושבעים תמרים" זיינען כנגד די י"ב שבטים ושבעים זקנים.

English translation 1095

And one may add to this –

ויש להוסיף בזה –

English translation 1096

that in our portion, even a five-year-old studying Scripture by himself understands

אז בפרשתנו פארשטייט דער בן חמש למקרא אליין

English translation 1097

(even without Rashi in the portion of Beshalach)

(אפילו אן דער רש"י בפ' בשלח)

English translation 1098

that "twelve springs of water and seventy date palms" are corresponding to the twelve tribes and seventy elders:

אז "שתים עשרה עינות מים ושבעים תמרים" זיינען כנגד די י"ב שבטים ושבעים זקנים:

English translation 1099

When he studies our portion,

בשעת ער לערנט פרשתנו,

English translation 1100

the five-year-old studying Scripture already knows,

ווייסט שוין דער בן חמש למקרא,

English translation 1101

that when the Torah states a specific number of things, it is intentional and has a meaning,

אז בשעת עס שטייט אין תורה א מספר מסויים פון זאכן איז דאס מכוון און האט א תוכן,

English translation 1102

and it has a connection and alludes to a specific matter in this number. As Rashi previously explained at length in the portion of Nasso

און ס'האט א שייכות און איז מרמז אויף אן ענין מסויים במספר זה. ווי רש"י האט פריער מפרש געווען בארוכה בפ' נשא 118

English translation 1103

(and by allusion in the portion of Pinchas)

(וברמז בפ' פינחס 119)

English translation 1104

regarding the number in the details of the offerings of the princes. For example:

בנוגע צו דעם מספר בהפרטים פון הקרבת הנשיאים. לדוגמא 120:

English translation 1105

"one bull –

"פר אחד –

English translation 1106

corresponding to Abraham, etc.,

כנגד אברהם כו',

English translation 1107

one ram –

איל אחד –

English translation 1108

corresponding to Isaac, etc.,

כנגד יצחק כו',

English translation 1109

one lamb –

כבש אחד –

English translation 1110

corresponding to Jacob, etc." "And for the peace offering, two cattle –

כנגד יעקב כו'". "ולזבח השלמים בקר שנים –

English translation 1111

corresponding to Moses and Aaron, etc."

כנגד משה ואהרן כו'".

English translation 1112

From this the five-year-old studying Scripture understands,

וואס דערפון פארשטייט דער בן חמש למקרא,

English translation 1113

since the Almighty commanded that one should offer the details of the offerings in these numbers –

וויבאלד אז דער אויבערשטער האט געהייסן מ'זאל מקריב זיין די פרטי הקרבנות במספרים אלו –

English translation 1114

or the princes themselves intended to offer the items in these numbers –

אדער די נשיאים האבן אליין מכוון געווען צו מקריב זיין די זאכן במספרים אלו –

English translation 1115

it is certainly with a meaning. One only needs an explanation of what the numbers correspond to,

איז דאס זיכער מיט א תוכן. מ'דארף נאר האבן א ביאור כנגד וואס זיינען די מספרים,

English translation 1116

because they can correspond to several matters,

ווייל זיי קענען זיין כנגד כמה ענינים,

English translation 1117

therefore Rashi needs to explain what they correspond to.

דעריבער דארף רש"י מפרש זיין כנגד וואס זיי זיינען.

English translation 1118

(For example:

(לדוגמא:

English translation 1119

"and for the peace offering, two cattle" could correspond to the two tablets and the like,

"ולזבח השלמים בקר שנים" קען זיין כנגד די שני לוחות וכיו"ב,

English translation 1120

Rashi needs to explain that this is "corresponding to Moses and Aaron, etc."

דארף רש"י מפרש זיין אז דאס איז "כנגד משה ואהרן כו'".

English translation 1121

And similarly regarding the rest.)

וכיו"ב בנוגע להשאר].

English translation 1122

Based on this, it is understood that when it states in our portion "and at Elim, twelve springs of water and seventy date palms,"

עפ"ז איז מובן אז בשעת עס שטייט אין בפרשתנו "ובאילים שתים עשרה עינות מים ושבעים חמרים",

English translation 1123

the five-year-old understands that the number certainly has a meaning and corresponds to a specific matter in this number.

פארשטייט דער בן חמש אז דער מספר האט זיכער א תוכן און איז כנגד אן ענין מיוחד במספר זה.

English translation 1124

And here he no longer needs that one should explain to him what the numbers "twelve" and "seventy" correspond to. He understands by himself that the only thing that corresponds to twelve –

און דא דארף ער שוין ניט אנקומען אז מ'זאל אים מפרש זיין כנגד וואס עס זיינען די מספרים "שתים עשרה" און "שבעים". ער פארשטייט אליין אז די איינציקע זאך וואס איז כנגד שתים עשרה –

English translation 1125

is the twelve tribes,

זיינען די י"ב שבטים,

English translation 1126

and the only thing that corresponds to seventy –

און די איינציקע זאך כנגד שבעים –

English translation 1127

is the seventy elders,

זיינען די שבעים זקנים,

English translation 1128

as he has already learned in the portion of Behaalosecha "and gather seventy men of the elders of the people."

ווי ער האט שוין געלערנט בפ' בהעלותך 121 "ויאסוף שובעים איש מזקני העם".

English translation 1129

And the precision in the number of seventy elders is seen from the fact that when they took six elders from each tribe,

און דעם דיוק במספר שבעים זקנים זעט מען דערפון וואס בשעת מ'האט גענומען ששה זקנים מכל שבט,

English translation 1130

and six times twelve

וששה פעמים י"ב

English translation 1131

(tribes)

(שבטים)

English translation 1132

equals seventy-two,

עולה לע"ב,

English translation 1133

Moses had to cast a lot as to which of the seventy-two should be the seventy elders

האט משה געדארפט מאכן א גורל וועלכע פון די ע"ב זאלן זיין די שבעים זקנים 122

English translation 1134

[and the two who remained,

[און די צוויי וועלכע זיינען איבערגעבליבן,

English translation 1135

Eldad and Medad,

אלדד ומידד 123,

English translation 1136

it was not due to their deficiency. Because on the contrary –

איז עס ניט געווען מצד זייער חסרון. ווייל אדרבה –

English translation 1137

"they prophesied in the camp" ] –

"ויתנבאו במחנה" 124] –

English translation 1138

this shows that the number seventy is necessary and exact.

ווייזט דאס אז מספר שבעים איז בהכרח ובדיוק.

English translation 1139

And since that "twelve springs of water and seventy date palms" correspond to the twelve tribes and seventy elders –

און וויבאלד אז "שתים עשרה עינות מים ושבעים תמרים" זיינען כנגד די י"ב שבטים ושבעים זקנים –

English translation 1140

the one who is five years old for Scripture understands that the advantage in this place

פארשטייט דער בן חמש למקרא אז די מעלה במקום זה

English translation 1141

(Elim)

(אילים)

English translation 1142

because of which "and they encamped there" –

וואס צוליב דעם "ויחנו שם" –

English translation 1143

did not consist in that there were there in the desert springs of water and date palms for the Jews to eat,

איז ניט באשטאנען אין דעם וואס דארטן במדבר זיינען געווען עינות מים ותמרים פאר אידן צו עסן,

English translation 1144

but rather in that the "twelve springs of water and seventy date palms" correspond to the twelve tribes and seventy elders,

נאר אין דעם וואס די "שתים עשרה עינות מים ושבעים תמרים" זיינען כנגד די י"ב שבטים און שבעים זקנים,

English translation 1145

which indicates an advantage and praise of the Jews:

וואס דאס ווייזט אויף א מעלה ושבח פון אידן:

English translation 1146

Notwithstanding that "and they came to Elim" was after "and they journeyed from Marah",

ניט קוקנדיק אויף דעם וואס "ויבואו אילמה" איז געווען לאחרי "ויסעו ממרה",

English translation 1147

where there was the test and an undesirable matter occurred among the Jews,

וואס דארטן איז געווען דער נסיון און אן ענין בלתי רצוי בא אידן 125,

English translation 1148

nevertheless,

אעפ"כ,

English translation 1149

when they came to Elim,

ווען זיי זיינען געקומען אילמה,

English translation 1150

there were there "twelve springs of water and seventy date palms" corresponding to twelve tribes and seventy elders.

זיינען דארטן געווען "שתים עשרה עינות מים ושבעים תמרים" כנגד י"ב שבטים ושבעים זקנים.

English translation 1151

And to such an extent is the advantage and praise in this –

ועד כדי כך איז אין דעם די מעלה ושבח –

English translation 1152

that the "twelve springs of water and seventy date palms" were there since the six days of creation –

אז די "שתים עשרה עינות מים ושבעים תמרים" זיינען דארטן געווען זינט ששת ימי בראשית –

English translation 1153

because springs of water are by the hand of Heaven,

ווייל עינות מים זיינען בידי שמים,

English translation 1154

not like wells which are by the hand of man,

ניט ווי בארות וואס זיינען בידי אדם 126,

English translation 1155

and date palms take seventy years to grow –

און תמרים נעמט וואקסן שבעים שנה/ 127 –

English translation 1156

consequently it turns out that because the Jews would come to Elim,

במילא קומט אויס אז צוליב דעם וואס אידן וועלן קומען אילמה,

English translation 1157

already from the six days of creation there was prepared in this place

איז שוין פון ששת ימי בראשית געווען צוגעגרייט במקום זה

English translation 1158

(where the Jews would come thousands of years later)

(וואו אידן וועלן קומען טויזנטער יארן שפעטער)

English translation 1159

twelve springs of water and seventy date palms corresponding to twelve tribes and seventy elders! And it is also known the advantage of the seventy elders,

י"ב עינות מים ושבעים תמרים כנגד י"ב שבטים ושבעים זקנים! וכידוע אויך די מעלה פון די שבעים זקנים,

English translation 1160

as is understood from Parshat Behaalotecha,

כמובן מפ' בהעלותך 128,

English translation 1161

that "and He took of the spirit that was upon him

אז "ויאצל מן הרוח אשר עליו

English translation 1162

(upon Moses)

(על משה)

English translation 1163

and placed it upon the seventy men, the elders",

ויתן על שבעים איש הזקנים",

English translation 1164

and through them the influences came to the Jews

און דורך זיי זיינען געקומען די השפעות צו אידן

English translation 1165

(because from Moses himself it could not come)!

(ווייל פון משה אליין האט עס ניט געקענט קומען)!

English translation 1166

Therefore:

דעריבער:

English translation 1167

When the Jews came to Elim from Marah and saw that notwithstanding what they had done in Marah,

ווען אידן זיינען געקומען אילמה פון מרה און האבן געזען אז ניט קוקנדיק וואס זיי האבן געטאן אין מרה,

English translation 1168

there are found in Elim the "twelve springs of water and seventy date palms" which wait there for them from the six days of creation,

געפינען זיך אין אילים די "שתים עשרה עינות מים ושבעים תמרים" וואס ווארטן דארט אויף זיי פון ששת ימי בראשית,

English translation 1169

which brings out the praise and advantage of the Jews –

וואס דאס ברענגט ארויס דעם שבח ומעלה פון אידן –

English translation 1170

therefore this was for them a sign that they should encamp there,

דעריבער איז דאס געווען פאר זיי א סימן אז זיי דארפן דארטן חונה זיין,

English translation 1171

and –

און –

English translation 1172

"and they encamped there".

"ויחנו שם".

English translation 1173

The reason why specifically the time of the death of Aaron is related in detail in the Torah

דער טעם פארוואס דוקא זמן מיתת אהרן ווערט דערציילט בפרטיות אין תורה

English translation 1174

(unlike the time of the death of other people in the Torah),

(משא"ב זמן מיתת שאר בני אדם בתורה),

English translation 1175

is –

איז –

English translation 1176

because specifically in the death of Aaron one finds a matter that was not present in other people:

ווייל דוקא בא מיתת אהרן געפינט מען אן ענין וואס איז ניט געווען בא שאר בני אדם:

English translation 1177

Regarding that which it is stated in the account of the death of Aaron in Parshat Chukat "and they wept for Aaron thirty days, all the house of Israel" –

אויף דעם וואס עס שטייט בא סיפור מיתת אהרן בפ' חוקת 129 "ויבכו את אהרן שלשים יום כל בית ישראל" –

English translation 1178

Rashi explained:

האט רש"י מפרש געווען:

English translation 1179

"the men and the women,

"האנשים והנשים,

English translation 1180

because Aaron was a pursuer of peace and cast love between quarreling parties and between a man and his wife".

לפי שהי' אהרן רודף שלום ומטיל אהבה בין בעלי מריבה ובין איש לאשתו".

English translation 1181

That which one finds only regarding the mourning of Aaron,

וואס דאס געפינט מען נאר בא דער לוי' פון אהרן,

English translation 1182

that all the Jews participated in it.

אז אלע אידן האבן זיך אין דעם משתתף געווען.

English translation 1183

Unlike regarding other people one does not find such a unity of all people or Jews –

משא"כ לגבי שאר בני אדם געפינט מען ניט אזא אחדות פון אלע מענטשן אדער אידן –

English translation 1184

not by Adam the first. Not by Noah. Not by Abraham,

ניט ביי אדם הראשון. ניט בא נח. ניט ביי אברהם,

English translation 1185

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 1186

Nimrod waged war with him. Not by Isaac –

נמרוד האט מיט אים מלחמה געהאט. ניט ביי יצחק –

English translation 1187

Ishmael opposed him. Not by Jacob –

ישמעאל האט צו אים מנגד געווען. ניט בא יעקב –

English translation 1188

Esau opposed him. Not by Miriam. Not by Moses –

עשו האט צו אים מנגד געווען. ניט בא מרים. ניט בא משה –

English translation 1189

at his death it is stated "and the children of Israel wept for Moses",

בא מיתתו שטייט 130 "ויבכו בני ישראל את משה",

English translation 1190

"the males,

"הזכרים,

English translation 1191

but regarding Aaron,

אבל באהרן,

English translation 1192

because he was a pursuer of peace and gave peace between a man and his fellow and between a woman and her husband,

מתוך שהי' רודף שלום ונותן שלום בין איש לרעהו ובין אשה לבעלה,

English translation 1193

it is said all the house of Israel,

נאמר כל בית ישראל,

English translation 1194

males and females".

זכרים ונקבות".

English translation 1195

The one who is five years old for Scripture understands based on this –

פארשטייט עפ"ז דער בן חמש למקרא –

English translation 1196

since the death of Aaron was distinguished from all other people in the Torah –

וויבאלד אז מיתת אהרן איז געווען אויסגעצייכנט פון אלע אנדערע מענטשן אין תורה –

English translation 1197

therefore it is understandable why the time of his death should be distinguished from all others,

דערפאר איז פארשטאנדיק פארוואס זמן מיתתו זאל זיין אויסגעטיילט פון אלע אנדערע,

English translation 1198

by that which it is calculated in detail when this was –

דערמיט וואס מ'רעכנט אויס בפרטיות ווען דאס איז געווען –

English translation 1199

"in the fortieth year..

"בשנת הארבעים..

English translation 1200

in the fifth month, on the first of the month".

בחודש החמישי באחד לחודש".

English translation 1201

And one should add to this:

ויש להוסיף לזה:

English translation 1202

Since that all the Jews were present at the mourning of Aaron the Kohen

וויבאלד אז אלע אידן זיינען געווען בא דער לוי' פון אהרן הכהן

English translation 1203

("because Aaron was a pursuer of peace and cast love between quarreling parties and between a man and his wife"),

("לפי שהי' אהרן רודף שלום ומטיל אהבה בין בעלי מריבה ובין איש לאשתו"),

English translation 1204

unlike at the mourning of all others not all were present –

משא"כ בא דער לוי' פון אלע אנדערע זיינען ניט אלע געווען –

English translation 1205

therefore the date of the day of his death is a significant matter that pertains to all the Jews,

דעריבער איז דער תאריך פון יום מיתתו א דבר חשוב ונוגע צו אלע אידן,

English translation 1206

men and women,

אנשים ונשים,

English translation 1207

and also to their children,

און אויך צו זייערע קינדער,

English translation 1208

children,

קינדער,

English translation 1209

that they should remember it in generations after this,

אז זיי זאלן עס געדענקען בדורות לאחרי זה,

English translation 1210

and transmit it to their children etc.

און איבערגעבן זייערע קינדער וכו'.

English translation 1211

Therefore the Torah emphasizes it –

דערפאר איז תורה דאס מדגיש –

English translation 1212

"in the fortieth year..

"בשנת הארבעים..

English translation 1213

in the fifth month, on the first of the month".

בחודש החמישי באחד לחודש".

English translation 1214

This pertains to all Jews in that generation,

דאס איז נוגע צו אלע אידן בדור ההוא,

English translation 1215

and afterwards also to their children and grandchildren in all generations,

און דערנאך אויך צו זייערע קינדער און קינדס קינדער בכל הדורות,

English translation 1216

so that in every single year when the time arrives,

אזוי אז בכל שנה ושנה ווען עס קומט דער זמן,

English translation 1217

one should remember that then was the death of Aaron and all were present,

זאל מען געדענקען אז דעמולט איז מיתת אהרן און אלע זיינען דערביי געווען,

English translation 1218

because Aaron specifically engaged in love of Israel,

וויבאלד אז אהרן האט ספעציעל געטאן אין אהבת ישראל,

English translation 1219

in uniting all Jews –

אין מאחד זיין אלע אידן –

English translation 1220

therefore one should know from generation to generation,

דעריבער זאל מען וויסן מדור לדור,

English translation 1221

that "in those days at this time,"

אז "בימים ההם בזמן הזה",

English translation 1222

"these days are remembered and performed" –

"הימים האלו נזכרים ונעשים" 131 –

English translation 1223

that at this time one should gather together and remember what happened then,

אז בזמן זה זאל מען זיך צוזאמענקלייבן און געדענקען וואס עס האט דעמולט פאסירט,

English translation 1224

and hold on and strengthen oneself in the path that Aaron indicated –

און זיך אנהאלטן און שטארקן אין דעם דרך וואס אהרן האט אנגעוויזן –

English translation 1225

"pursuer of peace and one who casts love" between Jews,

""רודף ושלום ומטיל אהבה" צווישן אידן,

English translation 1226

and if something was lacking in this –

און טאמער עס האט עפעס געפעלט אין דעם –

English translation 1227

to rectify it,

דאס מתקן זיין,

English translation 1228

until there will be love and unity of Israel in completeness.

ביז ס'זאל זיין אהבת ואחדות ישראל בשלימות.

English translation 1229

The matter pertains especially at the time when one reads Parshat Massei –

דער ענין איז נוגע במיוחד בזמן ווען מ'לייענט פ' מסעי –

English translation 1230

therefore it is told in this Parsha:

דערפאר ווערט עס דערציילט בפ' זו:

English translation 1231

Parshat Massei always occurs during "Bein HaMetzarim"

פ' מסעי קומט אויס אלעמאל אין "בין המצרים"

English translation 1232

(the three weeks),

(די דריי וואכן),

English translation 1233

and in most years it is the Shabbat before the Nine Days,

און ברוב השנים איז דאס דער שבת פאר די תשעה ימים,

English translation 1234

and sometimes during the Nine Days –

און אמאל אין די תשעה ימים –

English translation 1235

and "Bein HaMetzarim" in general,

און "בין המצרים" בכלל,

English translation 1236

and especially the Nine Days

ובפרט די תשעה ימים

English translation 1237

(in the Shulchan Aruch (Beit Yosef) it speaks only about the laws of the Nine Days,

(בשולחן ערוך (הבית יוסף) 132 רעדט זיך נאר וועגן די דינים פון די תשעה ימים,

English translation 1238

and only in the "Mapah,"

און נאר אין "מפה",

English translation 1239

in the Rema,

אין רמ"א,

English translation 1240

it also speaks about the laws of "Bein HaMetzarim,"

רעדט זיך אויך וועגן דיני "בין המצרים",

English translation 1241

the three weeks)

שלש שבועות)

English translation 1242

are connected with the destruction of the Holy Temple,

זיינען פארבונדן מיטן חורבן ביהמ"ק,

English translation 1243

which the destruction of the Second Temple was due to the opposite of love for no reason –

וואס חורבן בית שני איז געווען צוליב היפך פון אהבת חינם 133 –

English translation 1244

therefore at this time it is especially pertinent to emphasize the virtue of Aaron the Kohen,

דעריבער איז בזמן זה במיוחד נוגע להדגיש מעלת אהרן הכהן,

English translation 1245

who was "a lover of peace and a pursuer of peace, a lover of creatures and drawing them close to Torah,"

וואס ער איז געווען "אוהב שלום ורודף שלום אוהב את הבריות ומקרבן לתורה" 134,

English translation 1246

the matter of love and unity of Israel with greater strength and might,

דער ענין פון אהבת ואחדות ישראל ביתר שאת וביתר עוז,

English translation 1247

and to such an extent that because of this "and they wept for Aaron...

ועד כדי כך אז צוליב דעם "ויבכו את אהרן..

English translation 1248

the entire house of Israel" –

כל בית ישראל" –

English translation 1249

because through this one nullifies the cause of the destruction,

ווייל דורך דעם איז מען מבטל סיבת החורבן,

English translation 1250

and when the cause is nullified, the effect is nullified.

וכשבטל הסיבה נתבטל המסובב.

English translation 1251

And may it be His will that it should be so now:

ויה"ר אז אזוי זאל זיין איצטער:

English translation 1252

Through that which one holds on to the way of Aaron the Kohen in the matter of love of Israel,

דורך דעם וואס מ'האלט אָן בדרך אהרן הכהן בענין אהבת ישראל,

English translation 1253

and one rectifies all matters that are lacking in this –

און מ'איז מתקן אלע ענינים וואס פעלן אין דעם –

English translation 1254

one nullifies the cause of the destruction,

איז מען מבטל סיבת החורבן,

English translation 1255

and then automatically the effect is nullified,

און דעמולט ווערט בדרך ממילא בטל דער מסובב,

English translation 1256

and the true and complete redemption comes,

און עס קומט די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1257

And as mentioned above,

וכאמור לעיל,

English translation 1258

one hears "These are the words which Moses spoke to all of Israel,"

מ'הערט "אלה הדברים אשר דיבר משה אל כל ישראל",

English translation 1259

because there will be Moses and Aaron with them *134.

ווייל ס'וועט זיין משה ואהרן עמהם *134.

English translation 1260

The explanation in the note on the Zohar –

דער ביאור אין דער הערה אויפן זהר –

English translation 1261

how does that which the five daughters of Tzelafchad are in good gevurot here below in the world of Asiyah correspond with what he says in the note that "to the leech are two daughters, hav hav" on the side of impurity are the two daughters Tirtzah and No'ah

ווי שטימט דאס וואס די ה' בנות צלפחד זיינען ב' גבורות טובות דא למטה בעולם העשי' דערמיט וואס ער זאגט אין דער הערה אז "לעלוקה שתי בנות הב הב" דלעו"ז זיינען די שתי בנות תרצה ונעה

English translation 1262

(good gevurot),

(גבורות טובות),

English translation 1263

and how this is in the action of man –

און ווי דאס איז במעשה האדם –

English translation 1264

will be understood by prefacing what is explained in the Zohar in Parshat Beshalach regarding the matter of "hav hav" as marked in the note:

וועט מען פארשטיין בהקדים המבואר בזהר פ' בשלח בענין "הב הב" ווי אנגעצייכנט אין דער הערה:

English translation 1265

He raises a difficulty there in the Zohar on that which is written "Therefore it is said in the Book of the Wars of Hashem, Et Vahev in Sufah and the streams of Arnon,"

ער שטעלט זיך דארטן אין זהר 135 אויף דעם וואס עס שטייט 136 "על כן יאמר בספר מלחמות ה' את והב בסופה ואת הנחלים ארנון",

English translation 1266

and says:

און זאגט:

English translation 1267

It is written "in the Book of the Wars of Hashem"

עס שטייט "בספר מלחמות ה'"

English translation 1268

(and not "in the Torah of the Wars of Hashem"),

(און ניט "בתורת מלחמות ה'"),

English translation 1269

because "it is a supernal secret,

ווייל "רזא עילאה הוא,

English translation 1270

there is a place for the Holy One, blessed be He, that is called a book...

אתר אית לי' לקב"ה דאקרי ספר..

English translation 1271

all the forces and mighty deeds that the Holy One, blessed be He, does depend on that book and from there they emanate,

דכל חילין וגבורן דעביד קב"ה בההוא ספר תליין ומתמן נפקין,

English translation 1272

Et Vahev in Sufah,

את והב בסופא,

English translation 1273

Who is Vahev,

מאן והב,

English translation 1274

but all those forces and all those mighty deeds that the Holy One, blessed be He, does depend on that book,

אלא כל אינון חילין וכל אינון גבוראן דעביד קב"ה בההוא ספר תליין,

English translation 1275

and when the Holy One, blessed be He, wages His battles in one place that is at the end of the levels and is called Vahev,

וכד אגח קב"ה קרבוי בחד אתר דאיהו בסופא דדרגין ואקרי והב,

English translation 1276

as it is said, to the leech are two daughters, hav hav,

כד"א לעלוקה שתי בנות הב הב,

English translation 1277

in Sufah,

בסופה,

English translation 1278

at the end of the levels it is found,

בסוף דרגין אשתכח,

English translation 1279

in Sufah, the Sea of Reeds,

בסופה ים סוף,

English translation 1280

is called a sea that is the end of all levels."

אתקרי ים דאיהו סוף לכל דרגין".

English translation 1281

There are in this

זיינען דא אין דעם

English translation 1282

(in general)

(בכללות)

English translation 1283

two interpretations –

צוויי פירושים –

English translation 1284

one interpretation that the aspect of "Vahev,"

איין פירוש אז בחי' "והב",

English translation 1285

"hav hav,"

"הב הב",

English translation 1286

is on the side of impurity,

איז אין לעו"ז,

English translation 1287

and a second interpretation that this is in holiness:

און א צווייטער פירוש אז דאס איז אין קדושה:

English translation 1288

The first interpretation in this,

דער ערשטער פירוש בזה,

English translation 1289

that "Vahev"

אז "והב"

English translation 1290

("hav hav")

("הב הב")

English translation 1291

refers to the side of impurity,

גייט אויף לעו"ז,

English translation 1292

is stated in Or HaChamah,

שטייט אין אור החמה 137,

English translation 1293

and similarly in Kehilat Yaakov, entry "Vahev":

ועד"ז אין קהלת יעקב ערך "והב":

English translation 1294

And see the explanation in Or HaChamah:

וז"ל באור החמה:

English translation 1295

"The supernal mystery is Binah,

"רזא עילאה 138 היא בינה,

English translation 1296

the supernal Mother,

אימא עילאה,

English translation 1297

where the Tiferet ascends,

ששם עולה הת"ת,

English translation 1298

and it says

ועלה קאמר

English translation 1299

(in the Zohar)

(בזהר)

English translation 1300

"There is a place for the Holy One, blessed be He, that is called Sefer",

"אתר אית לי' לקב"ה דאיקרי ספר",

English translation 1301

that all the Sefirot and all the lower beings are written there and depicted there,

שכל הספירות וכל הנמצאים התחתונים כתובים שם ומצויירים שם,

English translation 1302

"forces and mights",

"חילין וגבורן",

English translation 1303

that the entire left side emanates from there, which is the root of judgments, etc.

שכל צד שמאל נאצל משם שהיא שרש לדינים כו'.

English translation 1304

"One place that is the end and conclusion",

"חד אתר דאיהו סופא וגומר",

English translation 1305

that is Malchut,

היינו המלכות,

English translation 1306

the end of Atzilut,

סוף האצילות,

English translation 1307

"and it is called Vehav",

"ואתקרי והב",

English translation 1308

meaning the life-force of the waters that extends to the external ones called Hav,

ירצה בחי' המ' הנמשכת עד החצונים הנק' הב,

English translation 1309

that is, the Klipot,

דהיינו הקליפות,

English translation 1310

and this is what is said "And Vehav in Sufah",

וז"ש ואת והב בסופא,

English translation 1311

meaning, if you wish to know Vehav,

יר' אם תרצה לדעת והב,

English translation 1312

which is the attribute that makes war,

שהיא מדת העושה מלחמה,

English translation 1313

"in Sufah,

"בסופה,

English translation 1314

at the end of the levels it is found",

בסוף דדרגין אשתכח",

English translation 1315

so that it will extend in the secret of the ten Sefirot to the depths of the sea,

כדי שיהי' נמשכת בסוד י"ס עד מצולות ים,

English translation 1316

and this is what is said "The Sea of Reeds is called a sea that is the end of all the levels" of Atzilut. And behold, through this the way of the wars from Atzilut to every level below is explained.

וז"ש "ים סוף אתקרי ים דאיהו סוף לכל הדרגין" דאצילות. והרי בזה נתבאר דרך המלחמות מאצילות אל כל בחי' למטה"

English translation 1317

(And then the Zohar continues to explain "in Atzilut itself from Binah to Malchut" which is what the continuation of the verse "and the streams of Arnon" addresses).

(און דערנאך איז דער זהר ממשיך לבאר "באצילות עצמן מבינה למלכות" וואס אויף דעם גייט המשך הכתוב "ואת הנחלים ארנון").

English translation 1318

That is:

דאס הייסט:

English translation 1319

"Vehav in Sufah" refers to the external ones and Klipot

"והב בסופה" מיינט די חיצונים וקליפות

English translation 1320

("Hav")

("הב")

English translation 1321

that nurse from Malchut,

וואס זיינען יונק פון מלכות,

English translation 1322

the aspect of "in Sufah",

בחי' "בסופה",

English translation 1323

the end of Atzilut,

סוף האצילות,

English translation 1324

because since this is the end of Atzilut, from it there can be a nursing by the external ones. And this is the explanation in the Zohar "One place that is at the end of the levels and is called Vehav,

ווארום וויבאלד אז דאס איז סוף האצילות קען דערפון זיין א יניקה פון די חיצונים. און דאס איז דער פירוש אין זהר "חד אתר דאיהו בסופא דדרגין ואקרי והב,

English translation 1325

as it is written 'to the leech are two daughters, Hav Hav',

כד"א לעלוקה שתי בנות הב הב,

English translation 1326

in Sufah,

בסופה,

English translation 1327

at the end of the levels it is found" –

בסוף דרגין אשתכח" –

English translation 1328

that the "two daughters"

אז די "שתי בנות"

English translation 1329

("Hav Hav")

("הב הב")

English translation 1330

refer to the aspect of "Vehav",

גייט אויף בחי' "והב",

English translation 1331

Klipot and external ones of the Other Side,

קליפות וחיצונים דלעו"ז,

English translation 1332

that nurse from "Sufah",

וואס זיינען יונק פון "סופה",

English translation 1333

the end of the levels of Atzilut

סוף דרגין דאצילות

English translation 1334

(Malchut).

(מלכות).

English translation 1335

And according to the simple understanding of the matter, that Klipot and external ones of the Other Side cry out "Hav Hav",

וכפשטות הענין. אז קליפות וחיצונים דלעו"ז שרייען "הב הב",

English translation 1336

they want to nurse and have more and more,

זיי ווילן יונק זיין און האבן וואס מער,

English translation 1337

as our sages, of blessed memory, said "From heaven they give, give; they do not take weight",

כמאחז"ל 139 "מן שמיא יהב יהבי משקל לא שקלי",

English translation 1338

but in Klipot it is the opposite,

משא"כ אין קליפות איז פארקערט,

English translation 1339

that one only cries out "Hav Hav" and gives nothing back.

אז מ'שרייט נאר "הב הב" און מ'גיט גארניט צוריק.

English translation 1340

Thus far from Or HaChamah.

עד כאן פון אור החמה.

English translation 1341

And in this manner he also explains in Kehilat Yaakov there,

ועד"ז איז ער אויך מפרש אין קהלת יעקב שם,

English translation 1342

that "Vehav"

אז "והב"

English translation 1343

("Hav Hav")

("הב הב")

English translation 1344

refers to the external ones of the Other Side:

גייט אויף די חיצונים דלעו"ז:

English translation 1345

"And Hav are the Gevurot that are in Nukvah,

"וה"ב הן הגבורות שבנוקבא,

English translation 1346

and this is 'And Vehav in Sufah',

וזהו ואת והב בסופה,

English translation 1347

at the end of the levels,

בסופה דדרגין,

English translation 1348

Zohar Beshalach 56a.

זהר בשלח נ"ו א'.

English translation 1349

And it can be said that it is the aspect of the Gevurot of Hod of Nukvah, which is the last Gevurah of the five Gevurot

וי"ל שהיא בחינת גבורות מהוד דנוקבא שהוא גבורה אחרונה מה"ג

English translation 1350

(as explained in the father's note in Torat Levi Yitzchak),

(כמבואר אין דעם טאטן'ס הערה בתורת לוי"צ),

English translation 1351

and this is what is said 'in Sufah',

וז"ש בסופה,

English translation 1352

at the end of the five Gevurot, and it is Hod,

בסוף ה' גבורות והוא הוד,

English translation 1353

and there is the primary hold of the external ones...

ושם עיקר אחיזת החיצונים...

English translation 1354

and this is what is said 'to the leech are two daughters, Hav Hav',

וז"ש לעלוקה שני 140 בנות הב הב,

English translation 1355

leech refers to Hod in their hearts, with the inclusive

עלוקה גי' הוד באלבם ע"ה

English translation 1356

(with the inclusive),

(עם הכולל),

English translation 1357

two daughters that nurse from it,

שתי בנות היונקין ממנו,

English translation 1358

and they are Hav Hav,

והן הב הב,

English translation 1359

and thus the Zohar brings as a proof for the aspect of Vehav from what is written 'to the leech are two daughters, Hav',

וכן מביא בזהר לראי' על בחינת והב ממ"ש לעלוקה שתי בנות הב,

English translation 1360

and they are two harsh Gevurot, etc."

והן ב' גבורות הקשים וכו'".

English translation 1361

Afterwards, however, there is a second explanation

דערנאך איז אבער דא א צווייטער פירוש

English translation 1362

(brought in Or HaChamah)

(געבראכט אין אור החמה 141)

English translation 1363

in the Zohar –

אין זהר –

English translation 1364

that "Vehav",

אז "והב",

English translation 1365

"Hav Hav",

"הב הב",

English translation 1366

is in holiness:

איז אין קדושה:

English translation 1367

That which is stated in the Zohar "There is a place for the Holy One, blessed be He, that is called Sefer" refers to "Malchut, which is the book of Tiferet"

דאס וואס שטייט אין זהר "אתר אית לי' לקב"ה דאקרי ספר" מיינט "מלכות שהיא ספרו של ת"ת"

English translation 1368

("There is a place for the Holy One, blessed be He –

("אית לי לקב"ה –

English translation 1369

Tiferet",

ת"ת",

English translation 1370

"that is called Sefer –

"דאיקרי ספר –

English translation 1371

Malchut"),

מלכות"),

English translation 1372

"and it is so called because all the things that are destined are recorded in it to do them in their times, etc., and this is what is said

"ונק כך שכל הדברים העתידים רשומים בו לעשותם בזמניהם כו, וז"ש

English translation 1373

(in the Zohar)

(בזהר)

English translation 1374

'And all forces and mights depend on that place, for from there they emerge,

וכל חילין וגבורן בההוא אתר תליין כי "ומתמן נפקן 142,

English translation 1375

for the war is not made except through, etc.' 'And the verse is thus understood: The wars of Hashem are,

כי לא נעשית המלחמה כי אם על ידי' כו'". "וקרא הכי משמע מלחמות ה' את,

English translation 1376

meaning all the forces and all the mights,

כלומר כולם חיילין וכל גבורן,

English translation 1377

and the explanation: and who is this book? Vehav,

ופי' ומי הוא הספר הזה, והב,

English translation 1378

that one that says Hav Hav,

אותה האומרת הב הב,

English translation 1379

asking from Tiferet to influence to her

שואלת מהת"ת להשפיע לה

English translation 1380

[And it can be said that the Vav of "Vehav" refers to Zeir Anpin (Tiferet),

[ויש לומר אז דער וא"ו פון "והב" גייט אויף ז"א (תפארת),

English translation 1381

and "Hav" refers to Malchut that "asks from Tiferet to influence to her"),

און "הב" גייט אויף מלכות וואס "שואלת מהת"ת להשפיע לה"),

English translation 1382

which is at the end of all the levels as it goes on to explain

שהיא בסופה דכל דרגין כדמפרש ואזיל

English translation 1383

(in the Zohar)."

(בזהר) ".

English translation 1384

That is:

דאס הייסט:

English translation 1385

"Vehav"

"והב"

English translation 1386

("Hav Hav")

("הב הב")

English translation 1387

refers to Malchut of holiness,

גייט אויף מלכות דקדושה,

English translation 1388

which "has nothing of its own",

וואס "לית לה מגרמה כלום" 143,

English translation 1389

like a pauper who craves everything,

ווי אן אביון וואס איז תאב לכל דבר 144,

English translation 1390

therefore she "cries out" to Tiferet –

דערפאר "שרייט" זי צו תפארת –

English translation 1391

"Hav Hav"

"הב הב"

English translation 1392

(in holiness),

(בקדושה),

English translation 1393

that Tiferet should influence to Malchut. As explained in many places that Malchut is the aspect of Knesset Yisrael,

אז תפארת זאל משפיע זיין צו מלכות. כמבואר בכ"מ 145 אז מלכות איז בחי' כנסת ישראל,

English translation 1394

named so because she gathers and receives from Zeir Anpin

על שם וואס זי איז כונס ומקבל פון ז"א

English translation 1395

(because she does not have her own).

(ווייל זי האט ניט איר אייגענע).

English translation 1396

That this

וואס דאס

English translation 1397

("Vehav" in holiness)

("והב" בקדושה)

English translation 1398

corresponds to the explanation of "Vehav" from the word love,

איז מתאים צו דער פירוש אין "והב" מלשון אהבה,

English translation 1399

as explained here in the Zohar and in the words of our sages, of blessed memory.

כמבואר דא אין זהר ובמדחז"ל 146.

English translation 1400

And according to this, it turns out that the explanation of the Zohar on the verse "to the leech are two daughters, Hav Hav" is that "Hav Hav" is for the better,

ועפ"ז קומט אויס אז דער פירוש הזהר אין פסוק "לעלוקה שתי בנות הב הב" איז "הב הב" למעליותא,

English translation 1401

in holiness –

בקדושה –

English translation 1402

the asking and request of Malchut that Tiferet should influence to her.

שאלת ובקשת מלכות אז תפארת זאל צו איך משפיע זיין.

English translation 1403

And it can be said further:

וי"ל נאכמער:

English translation 1404

that through "Hav Hav" in holiness,

אז דורך "הב הב" אין קדושה,

English translation 1405

the asking of Malchut to Tiferet to influence to her,

שאלת מלכות לתפארת להשפיע לה,

English translation 1406

the "Hav Hav" of the Other Side is clarified,

ווערט נתברר "הב הב" דלעו"ז,

English translation 1407

which nurses from the Sefirah of Malchut

וואס איז יונק מספירת המלכות

English translation 1408

(the end of Atzilut),

(סוף האצילות),

English translation 1409

according to the first explanation of "Vehav".

כפירוש הראשון ב"והב".

English translation 1410

Based on the above, another thing is understood:

ע"פ הנ"ל איז מובן נאך א זאך:

English translation 1411

It is known that every thing,

ס'איז ידוע אז יעדער זאך,

English translation 1412

also the shells,

אויך קליפות,

English translation 1413

must have a root in holiness,

מוז האבן א שרש אין קדושה,

English translation 1414

and as the saying, "He looked into the Torah and created the world." Even the shells and externalities of the other side have a root in holiness –

וכמאמר 147 אסתכל באורייתא וברא עלמא. אפילו קליפות וחיצונים דלעו"ז האבן א שרש בקדושה –

English translation 1415

it is indeed drawn down through screens and partitions and contractions and concealments and interruptions etc.,

עס ווערט טאקע נמשך דורך מסכים ופרסאות וצמצומים והעלמות והפסקים כו',

English translation 1416

but their root above is still in holiness. From this it is understood,

אבער שרשם למעלה איז פארט אין קדושה. דערפון איז מובן,

English translation 1417

that every thing that exists in the shells,

אז יעדער זאך וואס איז דא אין קליפות,

English translation 1418

must have its counterpart,

מוז זיין דוגמתו,

English translation 1419

at least something similar to it,

עכ"פ מעין זה,

English translation 1420

in its root in holiness.

בשרשו בקדושה.

English translation 1421

And likewise regarding the trait of "Give, give" in the shells,

ועד"ז בנוגע צו די תכונה פון "הב הב" אין קליפות,

English translation 1422

that they cry out that they want to suckle more and more –

וואס זיי שרייען אז זיי ווילן יונק זיין מערער און מערער –

English translation 1423

must have its counterpart in its root in holiness.

מוז זיין דוגמתו בשרשו בקדושה.

English translation 1424

According to the above, this is understood:

ע"פ הנ"ל איז דאס מובן:

English translation 1425

Its counterpart in its root in holiness is the matter that "Malchut asks of Tiferet to bestow upon her."

דוגמתו בשרשו בקדושה איז דער ענין וואס "מלכות שואלת לתפארת להשפיע לה".

English translation 1426

And based on this, one can also explain what he says in the note, that the "two daughters 'Give, give'" are Noa and Tirtzah,

ועפ"ז קען מען אויך מבאר זיין וואס ער זאגט אין דער הערה אז די "שתי בנות הב הב" זיינען נעה ותרצה,

English translation 1427

the aspects of Beit and Hei

בחי' ב' וה'

English translation 1428

(the might of Gevurah and the might of Hod)

(גבורת הגבורה וגבורת ההוד)

English translation 1429

from the five good mights, from the aspect that they demanded a portion in the Land:

פון די ה' גבורות טובות מצד דעם וואס תבעו חלק בארץ:

English translation 1430

Here it speaks about "Give, give" of holiness

דא רעדט זיך וועגן "הב הב" דקוושה

English translation 1431

(not of the other side),

(ניט דלעו"ז),

English translation 1432

might of holiness,

גבורות דקדושה,

English translation 1433

good mights.

גבורות טובות.

English translation 1434

And just as the interpretation in the Zohar regarding "Give, give" of holiness,

וע"ד ווי דער פירוש בזהר אין "הב הב" דקוזשה,

English translation 1435

that Malchut asks of Tiferet to bestow upon her,

אז מלכות שואלת לתפארת להשפיע לה,

English translation 1436

so too did Noa and Tirtzah,

עד"ז האבן נעה ותרצה,

English translation 1437

in general all the daughters of Tzelafchad, demand –

בכלל אלע בנות צלפחד תובע געווען –

English translation 1438

"Give, give" –

"הב הב" –

English translation 1439

a portion in the Land of Israel. For this is a matter of mights of holiness:

א חלק בארץ ישראל. וואס דאס איז אן ענין פון גבורות דקדושה:

English translation 1440

from the aspect of the very demand for a portion in the Land,

מצד דער עצם תביעה אויף א חלק בארץ,

English translation 1441

and afterwards –

און דערנאך –

English translation 1442

the entry into the Land and the conquest of the Land

כניסת הארץ וכיבוש הארץ

English translation 1443

(as much as conquest applies to women),

(וויפל ס'איז שייך כיבוש בא נשים),

English translation 1444

and afterwards taking their portion in the Land in actuality –

און דערנאך גענומען בפועל זייער חלק בארץ –

English translation 1445

all matters of "Give, give",

אלץ ענינים פון "הב הב",

English translation 1446

mights,

גבורות,

English translation 1447

of holiness.

דקדושה.

English translation 1448

And through the demand of the daughters of Tzelafchad

וע"י תביעת בנות צלפחד

English translation 1449

(mights of holiness) –

(גבורות דקדושה) –

English translation 1450

from below to above,

מלמטה למעלה,

English translation 1451

in the manner of the request of Malchut from Tiferet to bestow upon her, from the aspect that she has nothing of her own –

ע"ד ווי בקשת מלכות לתפארת להשפיע לה מצד דעם וואס לית לה מגרמה כלום –

English translation 1452

there is drawn down from above to below a most sublime effluence. As is explained in many places, that in mights there are two matters:

ווערט נמשך מלמעלה למטה א המשכה נעלית ביותר. כמבואר בכ"מ אז אין גבורות זיינען דא צוויי ענינים:

English translation 1453

mights from below to above,

גבורות מלמטלמ"ע,

English translation 1454

the ascent and demand

עליית ותביעת

English translation 1455

("Give, give")

("הב הב")

English translation 1456

of the mights from below to above that one should draw down from above;

הגבורות מלמטלמ"ע אז מ'זאל ממשיך זיין מלמעלה;

English translation 1457

and the drawing down and influence from above to below in a manner of an increase of vitality,

און המשכה והשפעה מלמעלמ"ט באופן פון תגבורת החיות,

English translation 1458

the superiority of the blessing of Yitzchak

די מעלה פון ברכת יצחק

English translation 1459

(the aspect of Gevurah)

(בחי' גבורה)

English translation 1460

even relative to the blessing of Moshe etc.,

אפילו לגבי ברכת משה כו',

English translation 1461

as is explained in the Siddur and in many places.

כמבואר אין סידור 148 ובכ"מ.

English translation 1462

As this was simply in the daughters of Tzelafchad:

ווי דאס איז געווען בפשטות בא בנות צלפחד:

English translation 1463

through their demand for a portion in the Land –

ע"י תביעתן אייף א חלק בארץ –

English translation 1464

the Most High commanded to grant their demand –

האט דער אויבערשטער געהייסן נאכגעבן זייער תביעה –

English translation 1465

"The daughters of Tzelafchad speak correctly: you shall surely give them a possession of inheritance",

"כן בנות צלפחד דוברות נתן תתן להם אחוזת נחלה" 149,

English translation 1466

and not only one portion,

און ניט נאר איין חלק,

English translation 1467

but "the daughters of Tzelafchad took three portions in the inheritance." Including also the portion of the firstborn of their father which is two portions. And in addition to this –

נאר "בנות צלפחד נטלו ג' חלקים בנחלה". כולל אויך דער חלק הבכור פון אביהן וואס איז שני חלקים 150. ונוסף לזה –

English translation 1468

through the demand of the daughters of Tzelafchad, a section in the Torah was added –

ע"י תביעת בנות צלפחד איז צוגעקומען א פרשה אין תורה 151 –

English translation 1469

all matters of the drawing down of an increase of vitality.

אלץ ענינים פון המשכת תגבורת החיות.

English translation 1470

And from this it is also understood that through the demand of the daughters of Tzelafchad in holiness for a portion in the Land

ומזה גם מובן אז דורך תביעת בנות צלפחד בקדושה פאר א חלק בארץ

English translation 1471

(while still being in the desert),

(נאך זייענדיק אין מדבר),

English translation 1472

they refined the matter of "Give, give" of the other side,

האבן זיי מברר געווען דעם ענין פון "הב הב" דלעו"ז,

English translation 1473

and with greater strength and greater vigor –

וביתר שאת וביתר עוז –

English translation 1474

in a manner of an increase of vitality –

באופן פון תגבורת החיות –

English translation 1475

so that instead of being in the "desert of the nations",

אז אנשטאט דעם וואס מ'זאל זיך געפינען אין "מדבר העמים",

English translation 1476

"the great and terrible desert, of snake, fiery serpent, and scorpion, and thirst, where there is no water",

"מדבר הגדול והנורא נחש שרף ועקרב וצמאון אשר אין מים",

English translation 1477

"a land of gloom and deep darkness"

"ארץ צי' וצלמות"

English translation 1478

(as above, section 18),

(כנ"ל סי"ח),

English translation 1479

which is the root of the shells

וואס איז שרש הקליפות

English translation 1480

(as explained above in the discourse),

(כמבואר לעיל בהמאמר 152),

English translation 1481

one should enter into the Holy Land,

זאל מען אריינגיין אין ארץ הקודש,

English translation 1482

the entry into the Land and the conquest of the Land and the division of the Land,

כניסת הארץ וכיבוש הארץ וחלוקת הארץ,

English translation 1483

the superiority of action

די מעלה פון מעשה

English translation 1484

(as above, section 24).

(כנ"ל סכ"ד).

English translation 1485

The lesson from this in the service of man:

די הוראה דערפון בעבודת האדם:

English translation 1486

Also in the service of man, there must be the matter of "Give, give"

אויך אין עבודת האדם דארף זיין דער ענין פון "הב הב"

English translation 1487

(mights)

(גבורות)

English translation 1488

in holiness:

בקדושה:

English translation 1489

When a Jew makes for himself a true accounting of how much he could have accomplished in his service and how much he has actually accomplished –

בשעת א איד מאכט בא זיך א חשבון צדק אליבא דאמת וויפל ער האט געקענט אויפטאן בעבודתו און וויפל ער האט בפועל אויפגעטאן –

English translation 1490

he sees that he has actually accomplished incomparably less than how much he could have accomplished. This brings about in him the feeling that he is like a pauper who craves everything,

זעט ער אז ער האט אויפגעטאן בפועל שלא בערך ווייניקער וויפל ער האט געקענט אויפטאן. וואס דאס ברענגט ביי אים דעם הרגש אז ער איז ווי אן אביון שתאב לכל דבר,

English translation 1491

he has nothing of his own –

לית לה מגרמה כלום –

English translation 1492

because that which is lacking in his service,

ווייל דאס וואס פעלט אים בעבודתו,

English translation 1493

is not only in one detail,

איז ניט נאר אין איין פרט,

English translation 1494

but in every thing that he has done,

נאר בכל דבר וואס ער האט געטאן,

English translation 1495

he could have accomplished incomparably more,

האט ער געקענט אויפטאן שלא בערך מערער,

English translation 1496

therefore he craves everything, that it should be incomparably better and more perfect.

במילא איז ער תאב לכל לדבר אז דאס זאל זיין שלא בערך בעסער און מער בשלימות.

English translation 1497

Therefore he cries out "Give, give":

דעריבער שרייט ער "הב הב":

English translation 1498

Since he feels that he has nothing in every thing –

וויבאלד ער איז מרגיש אז אין לו כלום בכל דבר –

English translation 1499

he cries out:

שרייט ער:

English translation 1500

Give me new powers so that I can accomplish as much as one needs to accomplish!

גיט מיר כחות חדשים בכדי איך זאל קענען אויפטאן וויפל מ'דארף אויפטאן!

English translation 1501

And this is no contradiction to the well-known saying that a Jew must know both his own shortcomings,

און דאס איז קיין סתירה ניט לפתגם הידוע 153 אז א איד דארף וויסן סיי חסרונות עצמו,

English translation 1502

in order that he should correct them,

בכדי ער זאל זיי מתקן זיין,

English translation 1503

and his own virtues,

און סיי מעלות עצמו,

English translation 1504

in order that he should know how to utilize them –

בכדי ער זאל וויסן ווי זיי אויסצונוצן –

English translation 1505

because the claim "Hav Hav" comes from the recognition and feeling of one's own virtue:

ווייל די תביעה "הב הב" קומט מצד הכרת והרגשת במעלת עצמו:

English translation 1506

Knowing that being below in this world he has a "veritable part of G-d from above",

וויסנדיק אז זייענדיק למטה בעוה"ז האט ער א "חלק אלוקה ממעל ממש" 154,

English translation 1507

no matter how much he accomplishes,

איז וויפל ער זאל נאר אויפטאן,

English translation 1508

it is incomparably less than what a "veritable part of G-d from above" can accomplish. Therefore he cries "Hav Hav":

איז שלא בערך ווייניקער וויפל א "חלק אלוקה ממעל ממש" קען אויפטאן. דעריבער שרייט ער "הב הב":

English translation 1509

he wants to accomplish more and better,

ער וויל אויפטאן מערער און בעסער,

English translation 1510

until the ultimate perfection.

ביז בתכלית השלימות.

English translation 1511

And as mentioned above,

וכאמור לעיל,

English translation 1512

this is the holy root of the matter of "Hav Hav" in the shells).

דאס איז דער שרש בקדושה פון דעם ענין פון "הב הב" בקליפות).

English translation 1513

And through the true claim of a Jew of "Hav Hav" –

און דורך די תביעה באמיתית פון א אידן "הב הב" –

English translation 1514

one is assured that his request is fulfilled,

איז מען זיכער ממלא בקשתו,

English translation 1515

as it was with the daughters of Tzelafchad,

אזוי ווי ס'איז געווען בא בנות צלפחד,

English translation 1516

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 1517

through this there is an additional elevation of the highest order,

עי"ז ווערט נאך אן עלי' נעלית ביותר,

English translation 1518

that not looking at the fact that one finds oneself in the "desert of nations",

אז ניט קוקנדיק אויף דעם וואס מ'געפינט זיך אין "מדבר עמים",

English translation 1519

"the great and terrible desert, snake, serpent, and scorpion, and thirst where there is no water",

"מדבר הגדול והנורא נחש שרף ועקרב וצמאון אשר אין מים",

English translation 1520

the root of the shells –

שרש הקליפות –

English translation 1521

one draws there the waters of Torah,

איז מען דארטן ממשיך מים דתורה,

English translation 1522

the Ark of HaShem,

דער ארון ה',

English translation 1523

and the shells are nullified,

און עס ווערן בטל די קליפות,

English translation 1524

one refines the matter of "Hav Hav" of the other side,

מ'איז מברר דעם ענין פון "הב הב" דלעו"ז,

English translation 1525

until one leaves the desert,

ביז אז מ'גייט ארויס פון מדבר,

English translation 1526

and one arrives in the Holy Land,

און מ'קומט אן אין ארץ הקודש,

English translation 1527

the entry into the land and the conquest of the land and the division of the land,

כניסת הארץ וכיבוש הארץ וחלוקת הארץ,

English translation 1528

one receives a portion in the land and a portion of the firstborn

מ'באקומט א חלק בארץ און א חלק הבכור

English translation 1529

(a double portion).

(פי שנים).

English translation 1530

And in addition, through this

און דערצו ווערט דורך דעם

English translation 1531

(the claim of "Hav Hav")

(די תביעה פון "הב הב")

English translation 1532

a section is added in the Torah,

ניתוסף א פרשה בתורה,

English translation 1533

in service –

בעבודה –

English translation 1534

the matter of studying Torah in the manner of "toiling in it".

דער ענין פון לימוד התורה באופן פון "לאפשה בה" 155.

English translation 1535

Through the above one will also understand the matter in the service of man of the ascents in the Holy Temple –

ע"ד הנ"ל וועט מען אויך פארשטיין דער ענין אין עבודת האדם פון די עליות בביהמ"ק –

English translation 1536

"the entire Temple was not on level ground but on the slope of the mountain",

"המקדש כולו לא הי' במישור אלא במעלה ההר",

English translation 1537

and afterwards the ascents from the Rampart to the Women's Courtyard to the Courtyard of Israel to the Courtyard of the Priests to the Entrance Hall":

און דערנאך די עליות מחיל לעזרת נשים לעזרת ישראל לעזרת כהנים לאולם":

English translation 1538

In his service, a Jew must constantly become elevated higher and higher,

בעבודתו פון א אידן דארף ער שטענדיק נתעלה ווערן העכער און העכער,

English translation 1539

"they shall go from strength to strength" in the manner of "they have no rest". He must constantly cry "Hav Hav" and want to become elevated higher and higher in holiness. If he does not constantly cry "Hav Hav",

"ילכו מחיל אל חיל" 156 באופן פון "אין להם מנוחה" 157. ער דארף שטענדיק שרייען "הב הב" און וועלן נתעלה ווערן העכער און העכער בקדושה. אויב ער שרייט ניט שטענדיק "הב הב",

English translation 1540

it is a sign that he is satisfied with the place where he finds himself and does not want to become elevated higher. But a Jew must constantly become elevated,

איז א ראי' אז ער איז צופרידן מיט דעם ארט וואו ער געפינט זיך און וויל ניט נתעלה ווערן העכער. א איך דארף אבער שטענדיק נתעלה ווערן,

English translation 1541

therefore it is incumbent that he should always cry "Hav Hav" and want more and more in holiness.

דערפאר מאנט זיך אז ער זאל אלעמאל שרייען "הב הב" און וועלן מער און מער אין קדושה.

English translation 1542

And this is the matter in the service of man of all these ascents in the Holy Temple:

און דאס איז דער ענין אין עבודת האדם פון די אלע עליות אין ביהמ"ק:

English translation 1543

That which "the entire Temple was not on level ground but on the slope of the mountain",

דאס וואס "המקדש כולו לא הי' במישור אלא במעלה ההר",

English translation 1544

and the ascents higher to the Women's Courtyard,

און די עליות נאך העכער לעזרת נשים,

English translation 1545

and from the Women's Courtyard to the Courtyard of Israel,

ומעזרת נשים לעזרת ישראל,

English translation 1546

and to the Courtyard of the Priests and to the Entrance Hall –

ולעזרת כהנים ולאולם –

English translation 1547

is because so it is in the spiritual matters,

איז דערפאר וואס אזוי איז דאס ברוחניות הענינים,

English translation 1548

corresponding to the virtue and holiness of each part in the Temple,

בהתאם צו מעלת וקדושת כל חלק במקדש,

English translation 1549

that is, that the Women's Courtyard is higher physically than the "Rampart" because it is higher spiritually,

ד.ה. אז דער עזרת נשים איז העכער בגשמיות פון "חיל" ווייל זי איז העכער ברוחניות,

English translation 1550

and so on regarding the other levels. And so it must be in the service of man

ועד"ז בנוגע שאר הדרגות. און אזוי דארף זיין בעבודת האדם

English translation 1551

(through which is fulfilled "and I will dwell in their midst"),

(וואס עי"ז ווערט "ושכנתי בתוכם"),

English translation 1552

that there must constantly be ascents one above the other. And in the Holy Temple this is expressed even in its physical form,

אז עס דארף שטענדיק זיין עליות זה למעלה מזה. און אין ביהמ"ק דריקט זיך דאס אויס ביז בגשמיות תבניתו,

English translation 1553

that "the entire Temple was not on level ground but on the slope of the mountain",

אז "המקדש כולו לא הי' במישור אלא במעלה ההר",

English translation 1554

and all these ascents above that in all the aforementioned levels.

און די אלע עליות למעלה מזה בכל הדרגות הנ"ל.

English translation 1555

Therefore a Jew must contemplate in order to learn regarding his service from all the details in the form of the Temple,

דעריבער דארף א איך זיך מתבונן זיין על מנת צו זיך אפלערנען בנוגע לעבודתו פון אלע פרטים בתבנית המקדש,

English translation 1556

including that which "the entire Temple was not on level ground but on the slope of the mountain" and all these ascents above that.

כולל דאס וואס "המקדש כולו לא הי' במישור אלא במעלה ההר" און די אלע מעלות למעלה מזה.

English translation 1557

And when a Jew contemplates this –

אין בשעת א איד איז זיך אין דעם מתבונן –

English translation 1558

it teaches him regarding his service,

לערנט דאס אים בעבודתו,

English translation 1559

that he must constantly become elevated in his service. And in the place where a person's thought is, there he is –

אז ער דארף שטענדיק נתעלה ווערן בעבודתו. ובמקום שמחשבתו של אדם שם הוא נמצא 158 –

English translation 1560

when he thinks into it properly –

בשעת ער טראכט זיך אין דעם אריין כדבעי –

English translation 1561

he indeed ascends all these ascents in the Holy Temple:

גייט ער טאקע ארויף אויף די אלע מעלות אין ביהמ"ק:

English translation 1562

at the beginning of the service –

בתחלת העבודה –

English translation 1563

he immediately becomes elevated

ווערט ער גלייך נתעלה

English translation 1564

(on the slope of the mountain),

(במעלה ההר),

English translation 1565

and does not stand on level ground. Afterwards he does not remain standing on the level of the ascent of the Holy Temple

און שטייט ניט במישור. דערנאך בלייבט ער ניט שטיין בדרגת העלי' פון דעם ביהמ"ק

English translation 1566

(on the slope of the mountain),

(במעלה ההר),

English translation 1567

rather it is incumbent that he become elevated even higher –

נאר מ'מאנט ער זאל נתעלה ווערן נאך העכער –

English translation 1568

to the Women's Courtyard. And afterwards become elevated even higher –

לעזרת נשים. און דערנאך נתעלה ווערן נאך העכער –

English translation 1569

to the Courtyard of Israel. And even higher –

לעזרת ישראל. און נאך העכער –

English translation 1570

to the Courtyard of the Priests,

לעזרת כהנים,

English translation 1571

and even higher –

און נאך העכער –

English translation 1572

to the Entrance Hall –

לאולם –

English translation 1573

constant ascents,

שטענדיקע עליות,

English translation 1574

one above the other.

זה למעלה מזה.

English translation 1575

According to this, the question turns to the other side

לפי"ז ווערט די שאלה לאידך גיסא

English translation 1576

(as above):

(כנ"ל):

English translation 1577

Since it is a necessity in the service of man that he should constantly be elevated higher and higher

וויבאלד אז ס'איז א הכרח בעבודת האדם אז ער זאל שטענדיק נתעלה ווערן העכער און העכער

English translation 1578

(and therefore all these levels exist in the Holy Temple) –

(און דערפאר זיינען דא די אלע מעלות אין ביהמ"ק) –

English translation 1579

a) Why were there no levels in the Tabernacle,

א) פארוואס זיינען ניט געווען קיינע מעלות אין משכן,

English translation 1580

whose essence is also "and I will dwell in their midst,"

וואס ענינו איז אויך "ושכנתי בתוכם",

English translation 1581

connected with the service of offerings etc. in the service of man,

פארבונדן מיט עבודת הקרבנות כו' בעבודת האדם,

English translation 1582

and b) Why were there no levels of holiness in the Holy of Holies?!

און ב) פארוואס זיינען ניט געווען קיינע מעלות פון קודש אין קדש הקדשים?!

English translation 1583

The explanation regarding the difference between the Tabernacle and the Temple,

דער ביאור בנוגע צום חילוק פון משכן ומקדש,

English translation 1584

that "the entire Temple was not on level ground but on the slope of the mountain,"

וואס "המקדש כולו לא הי' במישור אלא במעלה ההר",

English translation 1585

unlike the Tabernacle –

משא"כ דער משכן –

English translation 1586

will be understood based on what is explained in the preceding discourse regarding the well-known question "Why is the service of offerings dependent specifically on the Temple,

וועט מען פארשטיין ע"פ המבואר אין דעם פריערדיקן מאמר 159 בשאלה הידועה 160 "למה עבודת הקרבנות תלוי' בבית המקדש דוקא,

English translation 1587

unlike the other commandments and Torah study etc. and even the thought and speech of offerings which are the prayer corresponding to the offerings etc. can be fulfilled even when the Temple is not standing as well."

משא"כ שאר המצות ות"ת כו' ואפילו מחשבה ודבור דקרבנות שהם תפלה שכנגד הקרבנות 161 כו' יכולן לקיימן בזמן שאין ביהמ"ק קיים ג"כ".

English translation 1588

And it was explained,

און מ'האט מבאר געווען 162,

English translation 1589

that the effect of the physical offerings was,

אז דער אויפטו פון די קרבנות גשמיים איז געווען,

English translation 1590

that "in the offerings the revelation was in actual deed in the offering" in physicality,

אז "בקרבנות הי' הגילוי בפועל ממש בקרבן" בגשמיות,

English translation 1591

and this effected a change in the revelation in the physicality of the world.

און דאס האט גע'פועל'ט א שינוי בגלוי בגשמיות העולם.

English translation 1592

And even though the other commandments are also in physicality –

ואע"פ אז אויך שאר המצוות זיינען בגשמיות –

English translation 1593

nevertheless there are levels in physicality itself:

זיינען אבער פאראן דרגות אין גשמיות גופא:

English translation 1594

"In all the commandments the revelation is in the soul,"

"בכל המצוות הגילוי הוא בנפש" 162,

English translation 1595

i.e., that even though one performs the commandment of tefillin physically on the physical hand and head,

ד.ה. אז אע"פ וואס מ'טוט אן תפילין בגשמיות על היד והראש גשמי,

English translation 1596

one does not see in this a revealed change in physicality

זעט מען אין דעם ניט בגלוי קיין שינוי בגשמיות

English translation 1597

[in order that a kind of change in physicality should be effected –

[בכדי עס זאל אויפגעטאן ווערן א מעין שינוי בגשמיות –

English translation 1598

one must come to prayer (corresponding to the offerings),

דארף מען אנקומען צו תפלה (כנגד הקרבנות),

English translation 1599

which opens a new will,

וואס טוט אויף א רצון חדש,

English translation 1600

as explained in the holy writings] –

כמבואר באה"ק 163] –

English translation 1601

and the main effect of the commandments is the revelation in the soul in spirituality;

און דער עיקר אויפטו פון די מצוות איז דער גילוי בנפש ברוחניות;

English translation 1602

Unlike "in the offerings the revelation was in actual deed in the offering" in physicality,

משא"כ "בקרבנות הי' הגילוי בפועל ממש בקרבן" בגשמיות,

English translation 1603

to the extent that this opens up all the physicality of the world,

ביז אז דאס טוט אויף בכל גשמיות העולם,

English translation 1604

as explained in many places that in the offering of the offerings were all four categories of inanimate, vegetative, living, and speaking

כמבואר בכ"מ 164 אז אין הקרבת הקרבנות זיינען געווען אלע פיר סוגים פון דצח"ם

English translation 1605

(inanimate, vegetative, living, speaking):

(דומם צומח חי מדבר):

English translation 1606

"On all your offerings you shall offer salt" –

"על כל קרבנך תקריב מלח" 165 –

English translation 1607

and salt is inanimate. Libations of wine,

וואס מלח איז דומם. נסכים יין,

English translation 1608

and fine flour in the meal offering –

וסולת בקרבן מנחה –

English translation 1609

vegetative. The offering itself –

צומח. דער קרבן עצמו –

English translation 1610

living. And at the time of the offering of the offerings were priests in their service, Levites on their platform, and Israelites in their standing –

חי. און בשעת הקרבת הקרבנות זיינען געווען כהנים בעבודתם לויים בדוכנם וישראלים במעמדם –

English translation 1611

speaking. And the offering of the offering –

מדבר. און הקרבת הקרבן –

English translation 1612

offering from the term drawing near –

קרבן מלשון קירוב 166 –

English translation 1613

effects a drawing near until the secret of the Infinite One,

פועל'ט א קורבא עד רזא דא"ס 167,

English translation 1614

and draws this down in a revealed manner so that it changes the physicality of the inanimate, vegetative, living, and speaking.

און איז דאס ממשיך בגלוי באופן אז דאס איז משנה גשמיות הדצח"ם.

English translation 1615

And since the offerings effect a change in the revelation in the physicality of the world –

און וויבאלד אז די קרבנות פועל'ן א שינוי בגלוי בגשמיות העולם –

English translation 1616

"such a revelation is impossible except in the Holy Temple, and therefore the offerings are dependent specifically on the Holy Temple,

איז "הגילוי כזה א"א רק בבהמ"ק ולכן הקרבנות תלוין בבהמ"ק דוקא,

English translation 1617

unlike the other commandments and even the thought and speech of offerings can be even in exile, because the revelation in the soul can be at any time etc."

משא"כ שאר המצות ואפילו מחשבה ודבור דקרבנות יכול להיות אפילו בגלות שלהיות הגילוי בנפש יכול להיות בכל זמן כו'" 162.

English translation 1618

One sees from this that there are levels in the physical action through commandments:

זעט מען דערפון אז עס זיינען דא דרגות אין די פעולה בגשמית ע"י מצוות:

English translation 1619

Through most commandments,

ע"י רוב המצוות,

English translation 1620

the commandment of tefillin and the like,

מצות תפילין וכיו"ב,

English translation 1621

the action is in the spirituality within physicality,

איז די פעולה ברוחניות שבגשמיות,

English translation 1622

because it does not effect a revealed change in physicality.

ווייל דאס פועל'ט ניט א שינוי בגלוי בגשמיות.

English translation 1623

Unlike offerings in the Holy Temple which effect in the physicality within physicality a revealed change.

משא"כ קרבנות בביהמ"ק פועל'ן בגשמיות שבגשמיות א שינוי בגלוי.

English translation 1624

And one also sees that specifically the physical Holy Temple is a prepared place and specifically that time was a prepared time for this drawing down and physical action through physical offerings which effect a revealed change in the physicality of the world.

און מ'זעט אויך אז דער ביהמ"ק הגשמי דוקא איז א מקום מוכשר און דעמולט איז געווען א זמן מוכשר אויף די המשכה ופעולה גשמית ע"י קרבנות גשמיים וואס פועל'ן א שינוי בגלוי בגשמיות העולם.

English translation 1625

Regarding this, one can explain the difference within the Sanctuary itself between the Tabernacle of the wilderness and the Holy Temple –

עד"ז יש לבאר דער חילוק אין מקדש גופא צווישן משכן מדבר און בית המקדש –

English translation 1626

that although in both they offered offerings,

אז כאטש אין ביידע האט מען מקריב געווען קרבנות,

English translation 1627

nevertheless there are levels in their action in the physicality of the world.

איז אבער דא דרגות אין די פעולה זייערע בגשמיות העולם.

English translation 1628

As explained in many places the difference between the Tabernacle and the Temple,

כמבואר בכ"מ 168 דער חילוק צווישן משכן ומקדש,

English translation 1629

that the Tabernacle was a "temporary dwelling" for the Most High,

אז דער משכן איז געווען א "דירת עראי" צום אויבערשטן 169,

English translation 1630

as it is said "and I went about in a tent,"

כמ"ש 170 "ואהי' מתהלך באוהל",

English translation 1631

unlike the Holy Temple which was a permanent dwelling.

משא"כ דער בית המקדש איז געווען א דירת קבע 171.

English translation 1632

And as one explains the difference,

און ווי מ'איז מבאר דער חילוק 172,

English translation 1633

that the Tabernacle was primarily made of

אז דער משכן איז געווען בעיקר פון

English translation 1634

(planks)

(קרשים)

English translation 1635

cedars,

ארזים,

English translation 1636

acacia wood –

עצי שטים 173 –

English translation 1637

vegetative,

צומח,

English translation 1638

and the Holy Temple was primarily made of stones –

און דער ביהמ"ק איז געווען בעיקר פון אבנים –

English translation 1639

inanimate,

דומם,

English translation 1640

which is lower in physicality

וואס איז נידעריקער בגשמיות

English translation 1641

(physicality within physicality)

(גשמיות שבגשמיות)

English translation 1642

than the vegetative category.

פון סוג הצומח.

English translation 1643

I.e., that the Holy Temple penetrated and permeated the physicality of the world more than the Tabernacle,

ד.ה. אז דער ביהמ"ק האט מערער דורכגענומען און דרוכגעדרונגען גשמיות העולם ווי דער משכן,

English translation 1644

therefore it was built of stones,

דערפאר איז דאס געווען געבויט פון אבנים,

English translation 1645

inanimate.

דומם.

English translation 1646

And therefore the Beis HaMikdash was a permanent dwelling for the Holy One, blessed be He,

און דעריבער איז דער ביהמ"ק געווען א דירת קבע להקב"ה,

English translation 1647

because the holiness of the Mikdash effected a change

ווייל קדושת המקדש האט גע'פועל'ט א שינוי

English translation 1648

(holiness)

(קדושה)

English translation 1649

in the physical place of the Mikdash,

במקום המקדש הגשמי,

English translation 1650

therefore it remains a permanent dwelling.

דערפאר בלייבט עס א דירת קבע.

English translation 1651

However, the Mishkan effected a holiness in the place of the Mishkan in the desert only during the time that the Mishkan was there,

משא"כ דער משכן האט גע'פועל'ט א קדושה במקום המשכן אין מדבר נאר בשעת מעשה וואס דער משכן איז דארטן געווען,

English translation 1652

but afterwards the holiness did not remain,

אבער דערנאך איז די קדושה ניט געבליבן,

English translation 1653

and the earth of the Mishkan remained the earth of the desert

און דער עפר המשכן איז געבליבן עפר המדבר

English translation 1654

(not holiness),

(ניט קדושה),

English translation 1655

therefore it is only a "temporary dwelling."

דעריבער איז דאס נאר א "דירת עראי".

English translation 1656

And according to this, one must explain why the matter of ascents in holiness permeated only the physical form of the Mikdash but not the Mishkan of the desert:

ועפ"ז יש לבאר פארוואס דער ענין פון עליות בקדושה האט דורכדרונגען נאר גשמיות תבנית המקדש אבער ניט באם משכן מדבר:

English translation 1657

Because specifically the Beis HaMikdash effected a change in the physical earth of the Mikdash –

וויבאלד אז דוקא דער ביהמ"ק האט גע'פועל'ט א שינוי בגשמיות עפר המקדש –

English translation 1658

therefore,

דעריבער,

English translation 1659

since the higher Mikdash in spirituality

היות אז דער מקדש העכער ברוחניות

English translation 1660

(in level)

(במעלה)

English translation 1661

over the places surrounding the Mikdash

פאר די מקומות ארום דעם מקדש

English translation 1662

(and so it must be in the service of man in holiness,

(און אזוי דארף זיין בעבודת האדם בקדושה,

English translation 1663

in a manner of ascent,

באופן פון עלי',

English translation 1664

"they shall go from strength to strength")

"ילכו מחיל אל חיל")

English translation 1665

it permeated the physical place and earth of the Mikdash,

האט עס דורכגעדרונגען בגשמיות מקום ועפר המקדש,

English translation 1666

that "the entire Mikdash was not on level ground but on the slope of the mountain."

אז "המקדש כולו לא הי' במישור אלא במעלה ההר".

English translation 1667

And so too –

ועד"ז –

English translation 1668

because in spiritual holiness the Women's Courtyard is higher than the "profane" in the Mikdash –

וויבאלד אז בקדושה רוחנית איז דער עזרת נשים העכער פאר דער "חול" במקדש –

English translation 1669

it effected in the physical earth of the Women's Courtyard,

האט דאס גע'פועל'ט בגשמיות עפר העזרת נשים,

English translation 1670

that they built several steps between the rampart and the Women's Courtyard,

אז מ'האט געבויט כמה מעלות צווישן דעם חיל און עזרת נשים,

English translation 1671

so that the Women's Courtyard would be higher.

אזוי אז דער עזרת נשים זאל זיין העכער.

English translation 1672

And so too –

ועד"ז –

English translation 1673

because the spiritual holiness of the Courtyard of Israel is higher than the Women's Courtyard,

וויבאלד אז די קדושה רוחנית פון עזרת ישראל איז העכער פאר עזרת נשים,

English translation 1674

and the Courtyard of the Priests is higher than the Courtyard of Israel,

ועזרת כהנים העכער פאר עזרת ישראל,

English translation 1675

and the Sanctuary is higher than the Courtyard of the Priests –

ואולם העכער פאר עזרת כהנים –

English translation 1676

all this effected a change in the physical place and earth of these places in the Mikdash,

האט דאס אלץ גע'פועל'ט א שינוי בגשמיות מקום ועפר דמקומות אלו במקדש,

English translation 1677

that they should be built several steps higher than the place before it.

אז זיי זאלן געבויט ווערן כמה מעלות העכער פאר דעם מקום שלפנ"ז.

English translation 1678

However, in the Mishkan, which did not absorb and effect a change in the inner essence of the physical place and earth of the Mishkan in the desert

משא"כ אין משכן וואס האט ניט דורכגענומען און גע'פועל'ט א שינוי בפנימיות בגשמיות מקום ועפר המשכן אין מדבר

English translation 1679

[during the time of its existence it did effect a change,

[בשעת מעשה האט עס גע'פועל'ט א שינוי,

English translation 1680

and so too the entire existence of the six hundred thousand of Israel in the desert effected a change in the place of the desert,

ועד"ז דער כללות מציאות וואס אין מדבר זיינען געווען ששים ריבוא מישראל האט גע'פועל'ט א שינוי במקום המדבר,

English translation 1681

as explained in Tractate Shabbos regarding the law of the domain of the desert when the Jews were there;

כמבואר במס' שבת 174 בנוגע צו דין הרשות פון מדבר בשעת אידן זיינען דארטן געווען;

English translation 1682

but after the Mishkan and the Jews left from there, it remained the place and earth of the desert) –

אבער לאחרי ווי דער משכן און אידן זיינען פון דארטן אוועק איז דאס געבליבן מקום ועפר המדבר) –

English translation 1683

therefore the spiritual holiness in the Mishkan did not effect the physical place and earth of the Mishkan,

דעריבער איז די קדושה רוחנית במשכן האט ניט גע'פועל'ט גשמיות מקום ועפר המשכן,

English translation 1684

that the Mishkan should be on the slope of the mountain

אז דער משכן זאל זיין במעלה ההר

English translation 1685

(that it is not on level ground)

(שאינו במישור)

English translation 1686

physically,

בגשמיות,

English translation 1687

and so too the other parts in the Mishkan.

ועד"ז די אנדערע חלקים אין משכן.

English translation 1688

In what matters is this said –

במה דברים אמורים –

English translation 1689

that one place in the Beis HaMikdash was physically higher than the places below it in holiness

אז איין מקום אין בית המקדש איז געווען העכער בגשמיות פון זיי מקומות שלמטה מזה בקדושה

English translation 1690

(spiritually) –

(רוחנית) –

English translation 1691

when it speaks about levels in holiness that are connected with above and below:

ווען דאס רעדט זיך וועגן דרגות בקדושה וואס זיינען פארבונדן מיט מעלה ומטה:

English translation 1692

When, however, it speaks about the Holy of Holies

בשעת עס רעדט זיך אבער וועגן קדש הקדשים

English translation 1693

(which was both in the Mishkan and in the Beis HaMikdash),

(וואס איז געווען סיי אין משכן און סיי אין ביהמ"ק),

English translation 1694

which is entirely above the category of above and below,

וואס איז לגמרי העכער מגדר מעלה ומטה,

English translation 1695

there was the Foundation Stone from which the world was founded,

דארטן איז געווען דער אבן השתי' פון כ'ווייס ווען,

English translation 1696

and above it was the Ark {and also after the destruction of the Temple the Ark remained there hidden,

ועלי' איז געווען דער ארון 175 {און אויך נאך חורבן הבית איז דער ארון דארט געבליבן נגנז 176,

English translation 1697

in the language of our Sages, may their memory be blessed, *176 "for there the Ark is hidden"].

בלשון חז"ל *176 "ששם ארון גנוז"].

English translation 1698

With the cherubim,

מיט די כרובים,

English translation 1699

where "one cherub from this end" is "the end of Atzilus which is in Biyah",

וואס "כרוב אחד מקצה מזה" 177 איז "קצה אוא"ס שבז"א",

English translation 1700

the end of the worlds of Atzilus,

סוף עולמות הא"ס,

English translation 1701

"and one cherub from the other end is the source of Biyah"

"וכרוב א' מקצה מזה הוא מקור בי"ע"

English translation 1702

(as explained in Torah Ohr in the discourse "Ki" of the Admor, may his soul be at rest),

(כמבואר בתורה אור ב"כי"ק אדמו"ר נ"ע" 178),

English translation 1703

that is, a level that is above the category of above and below –

ד.ה. א דרגא וואס איז העכער פאר גדר מעלה ומטה –

English translation 1704

consequently, when it speaks about the Holy of Holies which is above the category of above and below,

במילא ווען עס רעדט זיך וועגן קדה"ק וואס איז העכער פאר גדר מעלה ומטה,

English translation 1705

it is not fitting to say that in order to arrive there one must ascend so many and so many

פאסט ניט זאגן אז בכדי דארטן אנקומען דארף מען ארויפגיין אזויפיל און אזויפיל

English translation 1706

(thousands of thousands and so forth)

(אלף אלפי אלפים וכיו"ב)

English translation 1707

steps!

טרעפלעך!

English translation 1708

And one may elaborate on this,

ויש להאריך בזה,

English translation 1709

and give to the wise and he will become wiser.

ותן לחכם ויחכם עוד.

English translation 1710

The explanation in today's lesson of the Rambam –

דער ביאור אין היינטיקן שיעור רמב"ם –

English translation 1711

the contradiction between the laws of Issurei Biah and the laws of Melachim regarding conversion:

די סתירה צווישן הל איסו"ב והל' מחו"כ בנוגע לגירות:

English translation 1712

At first glance, one could explain the interpretation of the Rogatchover as follows, with an introduction:

לכאורה וואלט מען געקענט מסביר זיין פירוש הרגוצובי אזוי ובהקדים:

English translation 1713

The language of the Rambam in the laws of Melachim is "his sacrifice prevented him from becoming a complete convert and from being like all

דער לשון הרמב"ם אין הל' מחו"כ איז ""קרבנו עכבו להיות גר גמור ולהיות ככל

English translation 1714

(the fit of Israel etc. he has not yet become like the fit of Israel". And this is an unusual language –

(שרי ישראל כו' עדיין לא נעשה ככשרי ישראל". וואס דאס איז א לשון בלתי רגיל –

English translation 1715

the usual language for this is "a fit Israelite" (a righteous one,

דער לשון הרגיל בזה איז "ישראל כשר" (צדיק,

English translation 1716

a completely righteous one,

צדיק גמור,

English translation 1717

an incompletely righteous one,

צדיק שאינו גמור,

English translation 1718

an intermediate one and so forth) and not "the fit of Israel". One can, based on this, possibly say that the meaning of "the fit of Israel" is from the term qualification,

בינוני וכיו"ב) און ניט "כשרי ישראל". קען מען עפ"ז אפשר זאגן אז דער פירוש אין "כשרי ישראל" איז מלשון הכשרה,

English translation 1719

the time of fitness and so forth.

שעת הכושר וכיו"ב.

English translation 1720

That is, then "his offering prevents him etc. from being like all the kosher Jews" means,

ד.ה. אז "קרבנו עכבו כו' להיות ככל כשרי ישראל" מיינט,

English translation 1721

not that there is a lack in the kashrut of the convert himself,

ניט אז עס פעלט אין כשרות פון דעם גר אליין,

English translation 1722

he is a "kosher Israelite",

ער איז א "ישראל כשר",

English translation 1723

the lack is only in the qualification and the opportune time that –

עס פעלט נאר אין דער הכשרה ושעת הכושר אז –

English translation 1724

that is, a matter external to him –

ד.ה. א דבר מחוץ ממנו –

English translation 1725

he should be able to eat sacred offerings. And in other words:

ער זאל קענען עסן קדשים. ובאותיות אחרות:

English translation 1726

it is not a deficiency in the person

ס'איז ניט קיין חסרון אין גברא

English translation 1727

(in the convert),

(אין דעם גר),

English translation 1728

only in the object of his eating of sacred offerings,

נאר אין דער חפצא פון זיין אכילת קדשים,

English translation 1729

that as long as he does not bring an offering, this prevents him from being able to eat sacred offerings.

אז כל זמן וואס ער ברענגט ניט קיין קרבן איז דאס מעכב אז ער זאל קענען עסן קדשים.

English translation 1730

That is, it is not comparable to a stranger regarding eating of most holy offerings,

ד.ה. ס'איז ניט ע"ד ווי א זר לגבי אכילת קדשי קדשים,

English translation 1731

where in the case of a stranger there is indeed a deficiency in the person,

וואס בא דעם זר איז טאקע חסר בהגברא,

English translation 1732

because for eating most holy offerings one needs a person who is a priest.

ווייך אויף אכילת קדשי קדשים דארף מען האבן א גברא א כהן.

English translation 1733

But in our case there is no deficiency in the person of the convert

משא"כ בנדו"ד איז ניטא קיין חסרון אין גברא הגר

English translation 1734

(only in the opportune time,

(נאר אין דעם שעת הכושר,

English translation 1735

in the object).

אין חפצא).

English translation 1736

That this is even not comparable to what the Rambam writes in the Laws of Divorce, that what "his evil inclination overpowered him" does not affect the inner will of the person

וואס דאס איז אפילו ניט ע"ד ווי דער רמב"ם שרייבט בהל' גירושין אז דאס וואס "תקפו יצרו הרע" רירט ניט אן בפנימיות רצונו פון דעם גברא

English translation 1737

(a Jew) –

(א איד) –

English translation 1738

because there it is still "his evil inclination overpowered him",

ווייל דארטן איז פארט "חקפו יצרו הרע",

English translation 1739

it compelled him,

דאס האט אים מאנס געווען,

English translation 1740

but in our case the prevention is only from the outside and does not affect him).

משא"כ בנדו"ד איז דער עיכוב נאר מן החוץ און רירט אים ניט אן).

English translation 1741

And this is the explanation in the words of the Rogatchover "only regarding sacred offerings he is not yet called a complete Israelite, but regarding other matters he is like an Israelite for everything,

און דאס איז דער פירוש בדברי הרגוצובי "דרק לקדשים לא מיקרי עדיין ישראל גמור אבל לשאר דברים הוה כישראל לכל דבר,

English translation 1742

and therefore in this time he lacks nothing at all because of the offering" –

וא"כ בזמן הזה לא מחסר כלל בשביל הקרבן" –

English translation 1743

that there is no lack in the person of the convert,

אז עס פעלט ניט אין דער גברא פון דעם גר,

English translation 1744

only in the object of his eating of sacred offerings,

מערניט אין דער חפצא פון זיין אכילת קדשים,

English translation 1745

therefore "in this time he lacks nothing at all because of the offering".

דערפאר איז "בזמן הזה לא מחסר כלל בשביל הקרבן".

English translation 1746

It is, however, difficult to explain thus –

ס'איז אבער קשה לפרש כן –

English translation 1747

because,

ווייל,

English translation 1748

as stated above:

כאמור לעיל:

English translation 1749

the language of the Rambam is "his offering prevents him from being a complete convert",

דער לשון הרמב"ם איז "קרבנו מעכבו להיות גר גמור",

English translation 1750

that is, that the offering is a prevention and deficiency in the person

ד.ה. אז דער קרבן איז אן עיכוב וחסרון אין דעם גברא

English translation 1751

(that without the offering he is not a complete convert).

(אז אָן דעם קרבן איז ער ניט קיין גר גמור).

English translation 1752

And also the language in the Rambam "kosher Israelites" – it is derived

און אויך דער לשון ברמב"ם "כשרי ישראל" – י"לפ

English translation 1753

(simply)

(בפשטות)

English translation 1754

from the word kosher,

מלשון כשר,

English translation 1755

the opposite of invalid and forbidden

היפך דפסול ואסור

English translation 1756

(to enter the congregation etc.),

(לבוא בקהל וכיו"ב),

English translation 1757

although the usual expression for this is "kosher Israelite" and not the reverse

כאטש אז דער לשון הרגיל בזה איז "ישראל כשר" און ניט להיפך

English translation 1758

(as above),

(כנ"ל),

English translation 1759

that is, also a matter concerning the person

ד.ה. אויך אן ענין אין גברא

English translation 1760

(that without the offering he is not like the kosher Israelites).

(אז אָן דעם קרבן איז ער ניט ככשרי ישראל).

English translation 1761

And in addition:

און דערצו:

English translation 1762

the Rogatchover himself explains explicitly

דער ראגאטשאווער אליין איז מפרש להדיא

English translation 1763

(in a second place *178)

(במקום שני *178)

English translation 1764

in the Rambam –

ברמב"ם 179 –

English translation 1765

that the explanation in the Laws of Those Who Lack Atonement is in the person,

אז דער פירוש אין הל' מחו"כ איז אין גברא,

English translation 1766

that he is not in the sanctity of Israel

שאינו בקדושת ישראל

English translation 1767

("before the offering of conversion...

("קודם קרבן גירות..

English translation 1768

he does not yet have the sanctity of Israel, as the Rambam wrote in the Laws of Those Who Lack Atonement") *.

עדיין אין בו קדושת ישראל וכמו שכתב הרמב"ם בהל' מחו"כ") *.

English translation 1769

And according to the simple meaning of the language of the Rogatchover, one can explain in another manner,

וע"פ פשטות לשונו דהרגוצובי יש לפרש באופן אחר,

English translation 1770

and precisely the language of the Rambam that "his offering prevents him"

ובדיוק לשון הרמב"ם אז "קרבנו עכרו

English translation 1771

(and not "makes him",

(און ניט ש"עושה אותו",

English translation 1772

"converts him" etc.)

"מגיירו" וכיו"ב)

English translation 1773

from being a complete convert"

להיות גר גמור"

English translation 1774

that the intention is as simple –

דהכוונה כפשוטה –

English translation 1775

that the offering prevents

אז דער קרבן איז חסכב

English translation 1776

(not "converts"),

(ניט "מגייר"),

English translation 1777

and when there is no offering according to the Torah

וואס ובשעת ס'איז ניטא קיין קרבן ע"פ תורה

English translation 1778

(in this time) –

(בזמה"ז) –

English translation 1779

"a lion is lying in wait" *179 –

"אריא הוא דרביע עלי'" *179 –

English translation 1780

there is no prevention,

איז ניטא קיין עיכוב,

English translation 1781

and therefore –

און דערפאר –

English translation 1782

in the words of the Rogatchover –

בלעוון הרגוצובי –

English translation 1783

"in this time he lacks nothing at all". And that "when the Temple is built, he will bring an offering" is the positive aspect

"בזמן הזה לא מחסר כלל". און דאס וואס "כשיבנה בית המקדש יביא קרבן" 180 איז דאס דער ענין החיובי

English translation 1784

(and the essential)

(והעיקרי)

English translation 1785

of this offering –

שבקרבן זה –

English translation 1786

that a convert is obligated in an offering.

אז א גר איז מחויב בקרבן.

English translation 1787

And based on this, all these matters are understood:

ועפ"ז זיינען פארשטאנדיק די אלע ענינים:

English translation 1788

how there is no contradiction between the Laws of Forbidden Relations and the Laws of Those Who Lack Atonement,

ווי ס'איז קיין סתירה ניט צווישן הל' איסורי ביאה און הל' מחוסרי כפרה,

English translation 1789

because they speak about two separate times,

ווייל זיי רעדן וועגן צוויי באזונדערע זמנים,

English translation 1790

in the Laws of Those Who Lack Atonement he speaks about the time of the Temple,

אין הל' מחו"כ רעדט ער וועגן זמן הבית,

English translation 1791

but in the law in the Laws of Forbidden Relations he speaks about this time –

משא"כ אין די הלכה בהל' אסו"ב רעדט ער וועגן זמן הזה –

English translation 1792

"in this time when there is no offering

"בזמן הזה שאין שם קרבן

English translation 1793

(according to the Torah)

(ע"פ תורה)

English translation 1794

circumcision and immersion are required" and with this he is a complete convert

צריך מילה וטבילה" און דערמיט איז ער א גר גמור

English translation 1795

(only "when the Temple is built, he will bring an offering").

(נאר "כשיבנה בית המקדש יביא קרבן").

English translation 1796

And based on this it is also understood how this accords with the Epistle of the Rambam to Ovadiah the righteous convert.

און עפ"ז איז אויך מובן ווי דאס שטימט מיט דער אגרת הרמב"ם לו' עובדי' גר צדק.

English translation 1797

And from this the instruction for all Jews now is also understood:

און דערפון איז אויך פארשטאנדיק די הוראה פאר אלע אידן איצטער:

English translation 1798

At the giving of the Torah, all Jews became converts who converted,

בא מתן תורה זיינען אלע אידן געווארן גרים שנתגיירו 181,

English translation 1799

and then there were all three matters –

און דעמולט זיינען געווען אלע דריי ענינים –

English translation 1800

"with three things Israel entered the covenant: with circumcision, immersion, and an offering". And since the giving of the Torah is a continuous action every day, therefore one says every day in the blessing of the Torah "Giver of the Torah" in the present tense –

"בשלשה דברים נכנסו ישראל לברית במילה וטבילה וקרבן". והיות אז מתן תורה איז א פעולה נמשכת בכל יום. דערפאר זאגט מען בכל יום בברכת התורה "נותן התורה" לשון הוה 182 –

English translation 1801

it is understood that also the matter of the conversion of Israel is continued every day,

איז מובן אז אויך דער ענין פון גירות ישראל ווערט נמשך בכל יום,

English translation 1802

that is, that every day Jews become converts anew.

ד.ה. אז בכל יום ווערן אידן גרים מחדש.

English translation 1803

And as is understood

וכמובן

English translation 1804

(similar to this)

(מעין זה)

English translation 1805

also from what is explained in the writings of the Ari,

אויך מהמבואר בכתבי האריז"ל 183,

English translation 1806

brought in the Shulchan Aruch,

געבראכט אין שו"ע 184,

English translation 1807

regarding the text of the morning blessing "Who did not make me a gentile",

בנוסח ברכת השחזר "שלא עשני גוי",

English translation 1808

for at first glance:

דלכאורה:

English translation 1809

since a Jew is born a Jew –

וויבאלד אז א איד איז געבארן געווארן א איד –

English translation 1810

he should have needed to recite this blessing only once,

האט ער געדארפט מאכן די ברכה נאר איין מאל,

English translation 1811

why is it said every day?

פארוואס זאגט מען עס בכל יום?

English translation 1812

It is explained,

איז מען מבאר,

English translation 1813

that this blessing is on "the departure of his soul at night that a gentile soul did not cling to it" G-d forbid

אז די ברכה איז אויף "יציאת נשמתו בלילה שלא נדבק בה נשמת נכרי" ר"ל

English translation 1814

(and similarly is the explanation regarding the blessing "Who did not make me a slave" etc.),

(ועד"ז איז דער ביאור בנוגע צו ברכת "שלא עשני עבד" כו'),

English translation 1815

and therefore "also a convert may recite this blessing".

און דערפאר איז "גם הגר יכול לברך כן".

English translation 1816

According to this, it comes out that every day a Jew is like a convert who converted anew

לפי"ז קומט אויס אז בכל יום איז א איד ע"ד ומעין ווי א גר שנתגייר מחדש

English translation 1817

(and therefore he recites the blessing "Who has not made me a gentile" every day).

(און דערפאר מאכט ער בכל יום ברכת "שלא עשני גוי").

English translation 1818

One has the study from what is explained above –

האט מען דעם לימוד מהמבואר לעיל –

English translation 1819

that a person should not, heaven forbid, think that during the time of exile, when there is double and multiplied darkness, when there is no sacrifice,

אז א איך זאל ח"ו ניט מיינען אז בזמן הגלות חושך כפול ומכופל ווען ס'איז ניטא קיין קרבן,

English translation 1820

something is lacking in him as a Jew

פעלט עפעס אין אים אלס א איד

English translation 1821

(a convert who converts anew each day),

(גר שנתגייר בכל יום מחדש),

English translation 1822

rather he should know that since the giving of the Torah, when "Israel entered into the covenant" through three things,

נאר ער זאל וויסן אז זינט מ"ת ווען "נכנסו ישראל לברית" בשלשה דברים,

English translation 1823

which is an action that continues for all times

וואס דאס איז א פעולה נמשכת על כל הזמנים

English translation 1824

(as mentioned above) –

(כנ"ל) –

English translation 1825

Jews are in completeness without any deficiency,

זיינען אידן בשלימות אָן קיין שום חסרון,

English translation 1826

"lacking nothing at all",

"לא מחסר כלל",

English translation 1827

and even though a Jew sinned, he is *184,

ואע"פ שחטא ישראל הוא *184,

English translation 1828

and nothing can change this!

און קיין זאך קען דאס ניט משנה זיין!

English translation 1829

And if something is lacking by a Jew during the time of exile –

און אויב עס פעלט עפעס ביי א אידן בזמן הגלות –

English translation 1830

he must know that this is not a deficiency in him,

דארף ער וויסן אז דאס איז ניט קיין חסרון אין אים,

English translation 1831

rather an external matter that is outside of him,

נאר א דבר חיצוני שמחוץ ממנו,

English translation 1832

And by him it is only lacking

און ביי אים מאנט זיך נאר

English translation 1833

(in the language of his honor, my teacher and father-in-law, the Rebbe)

(בלשון כ"ק מו"ח אדמו"ר 185)

English translation 1834

that he should fasten the buttons of the uniform,

אז ער זאל צופוצן די קנעפ פון דעם מונדיר,

English translation 1835

the priestly garments,

בגדי שרת,

English translation 1836

for the uniform and the buttons are here in his possession,

וואס דער מונדיר און די קנעפ זיינען דא ברשותו,

English translation 1837

he only needs to fasten them –

ער דארף זיי נאר צופוצן –

English translation 1838

and then immediately comes Mashiach our righteousness in the true and complete redemption!

און דעמולט קומט גלייך משיח צדקנו בגאולה האמיתית והשלימה!

English translation 1839

And one can connect this, in a possible manner, with the Mishnah in Pirkei Avot –

ויש לקשר זה בדרך אפשר מיט די משנה בפרקי אבות –

English translation 1840

"Make His will like your will, so that He will make your will like His will":

"עשה רצונו כרצונך כדי שיעשה רצונך כרצונו":

English translation 1841

The concept of "matters of piety" in this –

דער ענין פון "מילי דחסידותא" בזה –

English translation 1842

will be understood through the precision of the language "Make His will like your will",

וועט מען פארשטיין ע"פ דיוק הלשון "עשה רצונו כרצונך",

English translation 1843

similar to "a satisfaction before Me that I spoke and My will was done",

ע"ד "נחת רוח לפני שאמרתי ונעשה רצוני" 186,

English translation 1844

and not like the usual expression "fulfill His will"

און ניט כלשון הרגיל "קייט רצונו"

English translation 1845

(the fulfillment of the commandments)

(קיום המצוות)

English translation 1846

and it applies both to positive commandments

ויאס גייט סיי אויף מצות עשה

English translation 1847

(in the manner of doing)

(בדרך עשי')

English translation 1848

and to negative commandments

און סיי אויף מצות לא תעשה

English translation 1849

(in the manner of refraining,

(בדרך דחי',

English translation 1850

not in the manner of "doing"):

ניט בדרך "עשה"):

English translation 1851

"Make His will" is from the expression "they do the will of the Omnipresent",

"עשה רצונו" איז מלשון "עושוין רצונו של מקום",

English translation 1852

as explained in Chassidus, the interpretation of this,

כמבואר בחסידות 187 דער פירוש בזה,

English translation 1853

that a Jew creates a new will in the One Above

אז א איד מאכט אויף א רצון חדש בא דעם אויבערשטן

English translation 1854

(and is not merely fulfilling the will of God from before).

(און איז ניט נאר מקיים רצון ה' מלפנ"ז).

English translation 1855

And this is what the Mishnah says here –

און דאס זאגט די משנה דא –

English translation 1856

as "matters of piety" –

אלס "מילי דחסידותא" –

English translation 1857

"Make His will like your will":

"עשה רצונו כרצונך":

English translation 1858

According to law, a person does not need to create a new will in the One Above. But according to the attribute of piety, "Make His will like your will", a Jew must create a new will in the One Above, that the will of the One Above should be "like your will",

ע"פ דין דארף א איך ניט אויפמאכן א רצון חדש בא דעם אויבערשטן. אבער ע"פ מדת החסידות "עשה רצונו כרצונך". דארף א איד אויפמאכן א רצון חדש באם אויבערשטן אז דער רצון פון אויבערשטן זאל זיין "כרצונך",

English translation 1859

like the will of the Jew.

ווי דער רצון פון דעם אידן.

English translation 1860

And one of the concepts in this:

ואחד מהענינים בזה:

English translation 1861

Even though one finds oneself in exile,

אע"פ וואס מ'געפינט זיך אין גלות,

English translation 1862

and simply –

ובפשטות –

English translation 1863

because it is now the will of God that Jews should be in exile –

ווייל אזוי איז איצטער רצון ה' אז אידן זאלן זיין אין גלות –

English translation 1864

nevertheless, the Mishnah gives a directive –

אעפ"כ זאגט די משנה א הוראה –

English translation 1865

and one who errs in a matter of Mishnah returns,

והטועה בדבר משנה חוזר 188,

English translation 1866

there cannot be an error in Mishnah –

ס'איז ניט שייך קיין טעות אין משנה –

English translation 1867

that "Make His will like your will":

אז "עשה רצונו כרצונך":

English translation 1868

A person must create a new will in the One Above,

א איך דארף אויפמאכן א רצון חדש באם אויבערשטן,

English translation 1869

that the will of the Holy One, blessed be He, should become like the will of a Jew –

אז רצונו של הקב"ה זאל ווערן כרצונך פון א אידן –

English translation 1870

that one must go out of exile immediately and at once!

אז מ'דארף ארויסגיין פון גלות תיכף ומיד!

English translation 1871

If – he argues –

אי – טענה'ט ער –

English translation 1872

it is not his way to demand and create a new will in the One Above,

ס'איז ניט זיין דרך צו מאנען און אויפמאכן א רצון חדש באם אויבערשטן,

English translation 1873

and to cry out "Until when?" and "Let the redemption already be",

און שרייען "עד מתי" און "זאל שוין זיין די גאולה",

English translation 1874

he relies on the will of the One Above,

ער פארלאזט זיך אויפן רצון פון אויבערשטן,

English translation 1875

and when the One Above will want,

און ווען דער אויבערשטער וועט וועלן,

English translation 1876

He will take out the Jews from exile?!

וועט ער ארויסנעמען אידן פון גלות?!

English translation 1877

One tells him that it is a directive in the Mishnah –

זאגט מען אים אז ס'איז א הוראה אין משנה –

English translation 1878

"Make His will like your will":

"עשה רצונו כרצונך":

English translation 1879

Create a new will in the One Above,

מאך אויף א רצון חדש באם אויבערשטן,

English translation 1880

"like your will",

"כרצונך",

English translation 1881

that one should already go out of exile,

אז מ'זאל שוין ארויס פון גלות,

English translation 1882

and through the fact that you cry out truly that one already wants the redemption,

און דורך דעם וואס דו שרייסט באמת אז מ'וויל שוין די גאולה,

English translation 1883

and words that come from the heart enter the heart,

ובדברים היוצאים מן הלב נכנסים אל הלב 189,

English translation 1884

"as water reflects a face to a face, so the heart of man to man",

"כמים הפנים לפנים כן לב האדם לאדם" 190,

English translation 1885

including to the heart of the Supernal Man –

כולל ללב אדם העליון –

English translation 1886

one effects in the One Above the will to take out the Jews from exile!

פועל'ט מען אויף באם אויבערשטן דעם רצון צו ארויסנעמען אידן פון גלות!

English translation 1887

A question can be asked –

קען דאך ווערן א שאלה –

English translation 1888

that it is indeed true that "make His will like your will",

אז אמת טאקע "עשה רצונך כרצונו",

English translation 1889

to take out the Jews from exile is a good thing,

צו ארויסנעמען אידן פון גלות איז א גוטע זאך,

English translation 1890

but perhaps this is not a matter connected with the service of God,

אבער אפשר איז דאס ניט אן ענין פארבונדן מיט עבודת השם,

English translation 1891

which is the essence of a Jew –

וואס דאס איז דער עיקר פון א אידן –

English translation 1892

"I was created to serve my Creator"?

"אני נבראתי לשמש את קוני" 191?

English translation 1893

The Mishnah continues –

איז די משנה ממשיך –

English translation 1894

"Make His will like your will, so that He will make your will like His will":

"עשה רצונו כרצונך כדי שיעשה רצונך כרצונו":

English translation 1895

The very thing that "Make His will like your will",

דאס גופא וואס "עשה רצונו כרצונך",

English translation 1896

one creates a new will in the One Above

מ'מאכט אויף א רצון חדש באם אויבערשטן

English translation 1897

(in this case –

(בנדו"ד –

English translation 1898

to take out the Jews from exile),

צו ארויסנעמען אידן פון גלות),

English translation 1899

is itself a matter of the service of God, to serve my Creator –

איז דאס גופא אן ענין פון עבודת ה' לשמש את קוני –

English translation 1900

"so that He will make your will like His will".

"כדי שיעשה רצונך כרצונו".

English translation 1901

And on the contrary:

ואדרבה:

English translation 1902

This is the greatest concept in the service of God –

דאס איז אן ענין הכי גדול בעבודת השם –

English translation 1903

the service of God that consists of creating a new will in the One Above –

עבודת השם וואס באשטייט פון אויפמאכן א רצון חדש באם אויבערשטן –

English translation 1904

the concept of "the will of wills"!

דער ענין פון "רעוא דרעוין"!

English translation 1905

Therefore, a Jew says:

במילא זאגט מען א איד:

English translation 1906

Why do you need to occupy yourself with serving the Supreme One in matters that come down below in the world by means of sefirot and barriers and screens and contractions,

וואס דארפסטו זיך פארנעמען מיט דינען דעם אויבערשטן אין ענינים וואס קומען אָן למטה בעולם ע"י ספירות ומסכים ופרסאות וצמצומים,

English translation 1907

in a manner of shattering and falling and descent, etc. –

באופן של שבירה ונפילה וירידה כו' –

English translation 1908

when you can serve the Supreme One in a matter of "ra'ava d'ra'avin",

ווען דו קענסט דינען דעם אויבערשטן אין אן אן ענין פון "רעוא דרעוין",

English translation 1909

to create a new will in the Supreme One that He should take out the Jews from exile and the like –

אויפמאכן א רצון חדש באם אויבערשטן ער זאל ארויסנעמען אידן פון גלות וכיו"ב –

English translation 1910

"Do His will as your will, so that He will do your will as His will"!

"עשה רצונו כרצונך כדי שיעשה רצונך כרצונו"!

English translation 1911

And therefore it is understood,

און דעריבער איז מובן,

English translation 1912

that if there is a wild beast that comes to argue,

אז אויב ס'איז דא א ווילדאק וואס קומט טענה'ן,

English translation 1913

that one cannot yet go out from exile,

אז מ'קען נאך ניט ארויסגיין פון גלות,

English translation 1914

because this one is not worthy for it and that one is not worthy,

ווייל דער איז דערצו ניט ראוי און דער צווייטער איז ניט ראוי,

English translation 1915

and the will of Hashem is that the Jews should still remain in exile,

און רצון ה' איז אז אידן זאלן נאך בלייבן אין גלות,

English translation 1916

with all these arguments in this matter –

מיט די אלע טענות שבזה –

English translation 1917

one answers,

ענטפערט מען,

English translation 1918

that they are wild beasts that are preventing the redemption,

אז זיי זיינען ווילדאטשען וואס זיינען מעכב די גאולה,

English translation 1919

and they hold themselves in exile and other Jews and all Jews in exile,

און האלטן זיך אין גלות און אנדערע אידן און אלע אידן אין גלות,

English translation 1920

and the Shechinah in exile and the entire order of the chain of descent in exile – Heaven forbid!...

און שכינתא בגלותא און כל סדר השתלשלות אין גלות – ר"ל!...

English translation 1921

And who then can be the one who comes and says that he knows what is the will of the Omnipresent,

און ווער דען קען זיין דער וואס זאל קומען און זאגן אז ער איז דער וואס ווייסט וואס איז רצונו של מקום,

English translation 1922

and that the will of the Omnipresent is –

און אז רצונו של מקום איז –

English translation 1923

that the Jews and the Shechinah and the entire order of the chain of descent should remain in exile?!...

אז אידן און שכינתא און כל סדר השתלשלות זאל בלייבן אין גלות?!...

English translation 1924

One has thereby the instruction from the Mishnah –

האט מען דערביי די הוראה פון דער משנה –

English translation 1925

that a part of the service of Hashem

אז א חלק פון עבודת השם

English translation 1926

("so that He will do your will as His will") is,

("כדי שיעשה רצונך כרצונו") איז,

English translation 1927

that a Jew must create a will above –

אז א איד דארף אויפמאכן א רצון למעלה –

English translation 1928

"Do His will as your will" –

"עשה רצונו כרצונך" –

English translation 1929

to bring immediately and at once the true and complete redemption.

צו ברענגען תיכף ומיד די גאולה האמיתית והשלימה.

English translation 1930

And may it be His will that through the fact that Jews cry out and demand during the time of exile that the redemption should already come –

ויה"ר אז דורך דעם וואס אידן שרייען און מאנען נאך בזמן הגלות אז די גאולה זאל שוין קומען –

English translation 1931

one will surely effect with the Supreme One,

וועט מען זיכער פועל'ן בא דעם אויבערשטן,

English translation 1932

and immediately and at once,

און תיכף ומיד,

English translation 1933

while still in exile,

נאך אין גלות,

English translation 1934

one will insert the aleph of the Aluf of the world into "golah",

וועט מען אריינשטעלן דעם אל"ף פון אלופו של עולם אין "גולה",

English translation 1935

it will immediately become "geulah",

וועט גלייך ווערן "גאולה" 192,

English translation 1936

And Mashiach our righteousness comes immediately,

און משיח צדקנו קומט גלייך צוגיין,

English translation 1937

as discussed above –

כמדובר לעיל 193 –

English translation 1938

Mashiach comes immediately on Shabbat Parshat Mas'ei 5744 in this study hall,

משיח קומט גלייך בשבת פ' מסעי תשד"מ בבית המדרש זה,

English translation 1939

and we all pray together the Minchah prayer of this Shabbat in the "Mikdash Adonai konenu yadecha",

און מ'דאוונט אלע צוזאמען תפלת מנחה דשבת זה ב"מקדש אד' כוננו ידיך",

English translation 1940

and in the blink of an eye literally!

וברגע כמימרא ממש!

English translation 1941

His Holy Honor the Rebbe, may he live for many good years, began to sing the melody "Let the redemption already be".

כ"ק אדמו"ר שליט"א התחיל לנגן הניגון "זאל שוין זיין די גאולה".

English translation 1942

Afterwards he hinted to the holy shaliach tzibbur, may he live, to sing "May it be His will, etc., that the Holy Temple be built speedily in our days, and give us our portion in Your Torah".

אח"כ רמז להש"צ שי' לנגן "יה"ר כו' שיבנה ביהמ"ק ב"ב ותן חלקנו בתורתך".

English translation 1943

Afterwards he himself began to sing "Niet niet nikava".

אח"כ התחיל בעצמו לנגן "ניעט ניעט ניקאווא".

English translation 1944

Here is the place to mention again

כאן המקום צו נאכאמאל דערמאנען

English translation 1945

(as was spoken in previous years)

(ווי מ'האט גערעדט בשנים שלפנ"ז)

English translation 1946

about the matter of "that which is dependent on time" –

וועגן דעם ענין שהזמן גרמא –

English translation 1947

that in these days of "Bein HaMetzarim" one should study the matters in Torah about the building of the Holy Temple –

אז בימים אלו פון "בין המצרים" זאל מען לערנען די ענינים בתורה וועגן בנין בית המקדש –

English translation 1948

the laws of the Chosen House of the Rambam,

הלכות בית הבחירה להרמב"ם,

English translation 1949

and before that –

ולפנ"ז –

English translation 1950

Masechet Middot,

מסכת מדות,

English translation 1951

and before that –

ולפג"ז –

English translation 1952

the chapters in Yechezkel that speak about the building of the Temple.

די קאפיטלעך אין יחזקאל וואס רעדן וועגן בנין הבית.

English translation 1953

And in addition to this, one should specifically in these days do in "Zion shall be redeemed with justice and her captives with charity" –

ונוסף לזה זאל מען במיוחד בימים אלו טאן אין "ציון במשפט תפדה ושבי' בצדקה" 194 –

English translation 1954

an increase in the study of Torah

א הוספה בלימוד התורה

English translation 1955

(justice),

(משפט) 195,

English translation 1956

and the giving of charity,

ונתינת הצדקה,

English translation 1957

both in the physical,

הן בגשמיות,

English translation 1958

and in the spiritual in matters of love of Israel,

הן ברוחניות בענינים פון אהבת ישראל,

English translation 1959

including and especially the general and particular campaigns.

כולל ובמיוחד די מבצעים הכלליים והפרטיים.

English translation 1960

And through the resolution in all this,

און דורך די החלטה בכל זה,

English translation 1961

even of an individual,

אפילו פון א יחיד,

English translation 1962

all the more so a resolution of many,

עאכו"כ א החלטה פון א רבים,

English translation 1963

all the more so of a congregation –

עאכו"כ פון א ציבור –

English translation 1964

the Supreme One already pays reward for the very resolution and accomplishes the matters that need to be accomplished,

צאלט שוין אפ דער אויבערשטער שכר אויף דער עצם החלטה און טוט אויף די ענינים וואס דארפן זיך אפטאן,

English translation 1965

as the ruling in Shulchan Aruch Orach Chaim

כפס"ד בשו"ע אורח חיים 196

English translation 1966

(as discussed many times),

(כמדובר כמ"פ),

English translation 1967

Speedily in our days literally,

במהרה בימינו ממש,

English translation 1968

in our lifetime,

בעגלא דידן,

English translation 1969

below ten handbreadths,

למטה מעשרה טפחים,

English translation 1970

and with joy and a good heart.

ובשמחה ובטוב לבב.

English translation 1971

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 1972

Those who need to make a final blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 1973

will surely make a final blessing.

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה.