English translation — שיחת ש"פ תזריע, פ' החודש, ז"ך אדר שני ה'תשד"מ.

English translation 1

It is Shabbat Parshat HaChodesh –

ס'איז שבת פרשת החודש –

English translation 2

the conclusion and seal of the "Four Parshiot"1 whose reading is specially distinguished from the rest of the readings throughout the entire year. And known are the allusions in this –

דער סיום וחותם פון די "ארבע פרשיות" 1 וואס קריאתם איז ספעציעל אויסגעטיילט פון שאר הקריאות במשך כל השנה כולה. וכידוע די רמזים בזה –

English translation 3

that they correspond to the four letters of the Name Havayah,

אז זיי זיינען כנגד די ד' אותיות שם הוי',

English translation 4

and they rectify the "four2 primary categories of damages." And more.

און זיינען מתקן די "ארבעה 2 אבות נזיקין". ועוד.

English translation 5

And Parshat HaChodesh is the conclusion and seal of the Four Parshiot;

און פ' החודש איז דער סיום וחותם פון די ארבע פרשיות;

English translation 6

and together with this it is like its name –

וביחד עם זה איז זי כשמה –

English translation 7

"HaChodesh,"

"החודש",

English translation 8

named for the beginning of the coming new year which starts from "This month is for you... it is the first for you of the months of the year."3

על שם דער התחלה פון דעם קומענדיקן נייעם יאר וואס הויבט זיך אן פון "החודש הזה לכם גו' ראשון הוא לכם לחדשי השנה" 3.

English translation 9

Based on this, there is an explanation in the matter of a conclusion in all matters of holiness. For prima facie:

ועפ"ז האט מען א ביאור אין דעם ענין פון א סיום בכל עניני קדושה. דלכאורה:

English translation 10

All matters of holiness are indeed connected to the source of all holiness –

כל עניני קדושה זיינען דאך פארבונדן מיט מקור כל הקדושות –

English translation 11

the Supreme One,

דער אויבערשטער,

English translation 12

"and you shall sanctify yourselves and you shall be holy, for I am holy,"4

והתקדשתם והייתם קדושים כי קדוש אני" 4,

English translation 13

and "I"

וואס "אני"

English translation 14

(the Supreme One)

(דער אויבערשטער)

English translation 15

is indeed infinite,

איז דאך אין סוף,

English translation 16

so how can there be an end in matters of holiness? The explanation in this

איז ווי איז שייך אז אין עניני קדושה זאל זיין א סוף? איז די הסברה בזה

English translation 17

(as discussed earlier5) –

(ווי גערעדט פריער 5) –

English translation 18

the end and conclusion in a matter of holiness is only in order to then be elevated even higher. As is known, a descent is for the sake of an ascent,

דער סוף וסיום אין א ענין של קדושה איז נאר בכדי דערנאך נתעלה ווערן נאך העכער. כידוע אז ירידה צורך עלי',

English translation 19

and as explained in the "Chinuch Katan"

וכמבואר בחינוך קטן

English translation 20

(the introduction to Shaar HaYichud VeHaEmunah),

(די הקדמה צו שער היחוד והאמונה),

English translation 21

regarding the matter of "Seven times the righteous falls and rises,"6

בענין "שבע יפול צדיק וקם" 6,

English translation 22

that there must be the "falls" so that afterwards there can be an ascent incomparably greater.

אז עס דארף זיין דער "יפול" בכדי אז דערנאך זאל קענען זיין אן עלי' שלא בערך נעלית יותר.

English translation 23

This is one matter on this Shabbat –

דאס איז איין ענין בשבת זה –

English translation 24

Parshat HaChodesh,

פ' החודש,

English translation 25

which always occurs on the Shabbat of blessing the month of Nissan

וואס איז אלעמאל אין דעם שבת מברכים חודש ניסן

English translation 26

(as in this year),

(כבשנה זו),

English translation 27

or on Shabbat Rosh Chodesh Nissan.

אדער שבת ראש חודש ניסן.

English translation 28

In addition to this, there are further matters on this Shabbat:

נוסף לזה זיינען דא נאך ענינים בשבת זה:

English translation 29

It is Shabbat Parshat Tazria

ס'איז שבת פרשת תזריע

English translation 30

(and Parshat HaChodesh need not be in Parshat Tazria).

(וואס פ' החודש מוז ניט זיין בפ' תזריע).

English translation 31

It is in a leap year. And it is the 27th of Adar II.

ס'איז אין א שנה מעוברת. און ס'איז כ"ז אדר שני.

English translation 32

From each of these matters individually one must derive a lesson in the service of Hashem,

פון יעדערן פון די ענינים בפני עצמם דארף מען ארויסנעמען א הוראה בעבודת ה',

English translation 33

all the more so from the teaching of the Baal Shem Tov7 regarding all matters of the world, that from every thing one must derive a lesson,

במכ"ש מתורת הבעש"ט 7 בנוגע צו כל עניני העולם אז פון יעדער זאך דארף מען ארויסנעמען א הוראה,

English translation 34

certainly from matters of Torah whose essence is

עאכו"כ מעניני תורה וואס ענינה איז

English translation 35

(Torah from the word)

(תורה מלשון)

English translation 36

instruction,8

הוראה 8,

English translation 37

Torat Chayim,

תורת חיים,

English translation 38

instruction in life –

הוראה בחיים –

English translation 39

there must surely be a lesson from every single detail. And also a lesson from the combination of all the matters together.

דארף זיכער זיין פון כל פרט ופרט א הוראה. און אויך א הוראה פון צירוף כל הענינים יחד.

English translation 40

And the lesson must come down into actual deed,

און די הוראה דארף אראפקומען אין מעשה בפועל,

English translation 41

the deed is the main thing.9

המעשה הוא העיקרי 9.

English translation 42

To speak at length the lesson of each matter individually on this Shabbat –

צו רעדן בארוכה די הוראה פון כל ענין בפ"ע בשבת זה –

English translation 43

there is no time for this,

איז אויף דעם ניטא קיין זמן,

English translation 44

at least we will speak briefly. And especially since what is spoken is taken from printed books,

וועט מען רעדן עכ"פ בקיצור. ובפרט דאס וואס מ'רעדט איז דאך גענומען פון געדרוקטע ספרים,

English translation 45

and we are speaking to a "wise and understanding people"10 –

און מ'רעדט דאך צו "עם חכם ונבון" 10 –

English translation 46

each one can afterwards look up in the books more details and elaboration, etc.

קען יעדערער אליין דערנאך נאכקוקן אין די ספרים מערערע פרטים ואריכות וכו'.

English translation 47

We will begin to speak about the lesson from the main novelty on this Shabbat –

מ'וועט אנהויבן רעדן וועגן דער הוראה פון דעם עיקר חידוש בשבת זה –

English translation 48

Parshat HaChodesh,

פ' החודש,

English translation 49

which is "once a year":

וואס ער איז "אחת בשנה":

English translation 50

Shabbat Mevarchim HaChodesh occurs twelve times in this year

שבת מברכים החודש איז דא י"ב פעמים בשנה זו

English translation 51

(a leap year),

(א שנה מעוברת),

English translation 52

in addition to the Shabbat Mevarchim that the Supreme One blesses

נוסף צו דעם שבת מברכים וואס דער אויבערשטער בענטשט

English translation 53

(Tishrei);11

(תשרי) 11;

English translation 54

however, Parshat HaChodesh is "once a year,"

משא"כ פ' החודש איז "אחת בשנה",

English translation 55

consequently this emphasizes the novelty in it,

במילא איז דאס מדגיש דער חידוש שבזה,

English translation 56

and the general lesson that must be derived from it for all the days of the year.

און די הוראה כללית וואס דארף דערפון זיין לכל ימי השנה.

English translation 57

Parshat HaChodesh means, like its name –

פ' החודש מיינט כשמו –

English translation 58

"HaChodesh" from the word chiddush (renewal).12

"החודש" מלשון חידוש 12.

English translation 59

The lesson from this is simply:

די הוראה דערפון איז בפשטות:

English translation 60

Every Jew is told that he must be innovative in his service.

מ'זאגט אן יעדן אידן אז ער דארף מחדש זיין בעבודתו.

English translation 61

He might think,

ער קען דאך מיינען,

English translation 62

since he finds himself in a world where "darkness covers the earth,"13 –

היות אז ער געפינט זיך אין א וועלט וואו "החושך יכסה ארץ" 13 –

English translation 63

it is enough,

איז דייך,

English translation 64

that he will uphold and guard the old that he has. Parshat HaChodesh teaches him,

גענוג אז ער וועט אויפהאלטן און שומר זיין די אלטע וואס ער האט. לערנט אים פ' החודש,

English translation 65

that this is not enough,

אז דאס איז ניט גענוג,

English translation 66

rather he must be innovative in his service.

נאר ער דארף מחדש זיין בעבודתו.

English translation 67

And to be innovative not only once,

און מחדש זיין ניט נאר איין מאל,

English translation 68

but at every moment in his service.

נאר בכל רגע ורגע בעבודתו.

English translation 69

Prima facie, this is a difficult thing to demand. He is told that it is only "prima facie" so –

לכאורה איז דאס א שווערע זאך צו מאָנען. זאגט מען אים אז ס'איז נאר "לכאורה" אזוי –

English translation 70

but in actuality he has the powers for this. Because since the purpose of his creation is to become a partner with the Holy One, blessed be He, in the work of creation,14

אבער בפועל האט ער אויף דעם די כחות. ווארום וויבאלד אז תכלית בריאתו איז צו ווערן א שותף להקב"ה במעשה בראשית 14,

English translation 71

then just as the Holy One, blessed be He, "renews in His goodness every day, constantly, the work of creation,"15

איז כשם ווי הקב"ה איז "מחדש בטובו בכל יום תמיד מעשה בראשית" 15,

English translation 72

i.e., at every moment He renews in His goodness the work of creation

ד.ה. בכל רגע ורגע איז ער מחדש בטובו מעשה בראשית

English translation 73

(according to the teaching of the Baal Shem Tov,

(כתורת הבעש"ט,

English translation 74

brought in Shaar HaYichud VeHaEmunah16)

געבראכט בשער היחוד והאמונה 16)

English translation 75

—so too must the second partner

-דארף אויך דער צווייטער שותף

English translation 76

(a Jew)

(א איד)

English translation 77

be innovative in his service at every moment.

מחדש זיין בעבודתו בכל רגע ורגע.

English translation 78

And even though regarding the Holy One, blessed be He, it is seemingly impossible otherwise

ואע"פ אז בנוגע להקב"ה איז לכאורה אי אפשר באופן אחר

English translation 79

(unlike regarding man),

(משא"כ בנוגע להאדם),

English translation 80

as explained in Shaarei HaYichud VeHaEmunah there 17 "the great difference between human action and its contrivances",

כמבואר בשעהיוה"א שם 17 "ההבדל הגדול שבין מעשה אנוש ותחבולותיו",

English translation 81

and that "when a vessel leaves the smith, the vessel no longer needs the smith",

וואס "כאשר יצא לצורף כלי שוב אין הכלי צריך לידי הצורף",

English translation 82

because it is "yesh miyesh",

ווייל ס'איז "יש מיש כו'",

English translation 83

unlike "the work of heaven and earth" which is "yesh mei'ayin",

משא"כ "מעשה שמים וארץ" איז "יש מאין",

English translation 84

and "with the withdrawal of the power of the Creator from the created being, Heaven forbid, the created being would revert to absolute nothingness and nullity,

און "בהסתלקות כח הבורא מן הנברא ח"ו ישוב הנברא לאין ואפס המוחלט,

English translation 85

rather the power of the active force must constantly be in the passive to animate it and sustain it, etc.",

אלא צריך להיות כח הפועל בנפעל תמיד להחיותו ולקיימו כו'",

English translation 86

therefore the Most High, so to speak, must renew creation every single moment –

דעריבער מוז דער אויבערשטער כביכול מחדש זיין די בריאה בכל רגע ורגע –

English translation 87

however, it is understood that since the Most High is "the impossible of impossibilities" 18, with Him there is no "must",

איז אבער פארשטאנדיק אז וויבאלד אז דער אויבערשטער איז "נמנע הנמנעות" 18 איז ביי אים איז ניטא קיין שום "מוז",

English translation 88

He can do as He wills.

ער קען טאן ווי ער וויל.

English translation 89

After the Most High has already created the general concept of the order of the chain of descent in a specific manner with its boundaries,

לאחרי ווי דער אויבערשטער האט שוין באשאפן כללות ענין פון סדר השתלשלות באופן מסויים מיט זיינע גדרים,

English translation 90

then afterwards, when it comes to the particular aspect of creation

איז דערנאך ווען מ'קומט צו דער פרט פון ענין הבריאה

English translation 91

(within the general order of the chain of descent),

(אין כללות סדר השתלשלות),

English translation 92

it has its boundaries,

האט זי אירע גדרים,

English translation 93

that the Most High must vitalize it every single moment, etc.;

אז דער אויבערשטער דארף איר מחי' זיין בכל רגע ורגע וכו';

English translation 94

but before all this, the Most High could have made it otherwise,

אבער לפני כל זה האט דער אויבערשטער געקענט מאכן באופן אחר,

English translation 95

He could have created creation in a manner that He placed into it once, at the first moment, from the outset, an infinite vitality that would animate creation forever and eternally without the Most High –

ער האט געקענט באשאפן די בריאה אין אן אופן אז ער האט אין איר איין מאל ברגע ראשונה אריינגעגעבן מלכתחילה א חיות א"ס וואס וועט באלעבן די בריאה אויף אייביק און באופן נצחי אן דעם אויבערשטן –

English translation 96

for who can say to Him, "What have You done?" 19

ווייל מי יאמר לו מה תעשה 19.

English translation 97

This, however, does not contradict what is explained in Shaarei HaYichud VeHaEmunah, that yesh mei'ayin requires renewal every moment so that it does not revert to

דאס איז אבער קיין סתירה ניט צו המבואר בשעהיוה"א אז יש מאין דארף האבן א חידוש בכל רגע בכדי עס זאל ניט ווערן צוריק אין

English translation 98

(as above) –

(כנ"ל) –

English translation 99

because what is explained there is after the boundaries of yesh and ayin already exist,

ווייל המבואר שם איז לאחרי ווי ס'זיינען שוין דא די גדרים פון יש און אין,

English translation 100

and in general –

ובכלל –

English translation 101

the boundaries of creation,

די גדרי הבריאה,

English translation 102

but after the Most High has already established the order of the chain of descent in a specific manner with its specific boundaries,

אבער לאחרי ווי דער אויבערשטער האט שוין אויסגעשטעלט סדר השתלשלות באופן מסויים מיט זיינע גדרים מסויימים,

English translation 103

then it also becomes understandable intellectually,

דעמולט ווערט עס אזוי אויך פארשטאנדיק בשכל,

English translation 104

as is explained there.

ווי ס'איז מבואר שם.

English translation 105

If one would want to "argue" with this –

אויב מ'וועט זיך וועלן דערמיט "דינגען" –

English translation 106

the same concept applies regarding the general reasons for creation:

איז דער זעלבער ענין בנוגע כללות טעמי הבריאה:

English translation 107

We find several reasons for creation:

מ'געפינט כמה טעמים אויף דער בריאה:

English translation 108

The Holy One, blessed be He, desired 20 to have a dwelling place in the lower worlds 21,

נתאווה 20 הקב"ה להיות לו ית' דירה בתחתונים 21,

English translation 109

that the perfection of His powers be revealed 22,

שיתגלו שלימות כחותיו 22,

English translation 110

a descent necessary for an ascent,

ירידה צורך עלי',

English translation 111

and more. And in the continuation of 5666 23 he mediates between the reasons,

ועוד. ובהמשך תרס"ו 23 איז ער מתווך צווישן די טעמים,

English translation 112

that in each world, the reason and purpose of creation is according to that world:

אז בכל עולם איז טעם ותכלית הבריאה בהתאם צו יענעם עולם:

English translation 113

In the world of delight, the reason is from the aspect of the Holy One, blessed be He, desiring to have a dwelling place in the lower worlds,

בעולם התענוג איז דער טעם מצד נתאווה הקב"ה להיות לו ית' דירה בתחתונים,

English translation 114

and thus the reason and purpose of creation descends from world to world,

און אזוי ווערט טעם ותכלית הבריאה נשתלשל מעולם לעולם,

English translation 115

in each world according to its boundaries,

בכל עולם לפי גדריו,

English translation 116

until the world of Action.

ביז בעולם העשי'.

English translation 117

And specifically after this reason of the Holy One, blessed be He, desiring to have a dwelling place in the lower worlds, there must be lower worlds where the dwelling is made. But before this, the Most High is not compelled that it must be specifically so, etc.

און דוקא לאחרי דעם טעם פון נתאווה הקב"ה להיות לו ית' דירה בתחתונים מוז זיין תחתונים וואו מ'זאל מאכן די דירה. אבער לפני זה איז דער אויבערשטער ניט מוכרח אז עס זאל זיין דוקא אזוי כו'.

English translation 118

As this is regarding the matter of the Sefirot:

ווי דאס איז בנוגע לענין הספירות:

English translation 119

After the Holy One, blessed be He, desired to have a dwelling place in the lower worlds,

לאחרי ווי נתאווה הקב"ה להיות לו ית' דירה בתחתונים,

English translation 120

He established the order of the chain of descent in a specific manner,

האט ער אויסגעשטעלט סדר השתלשלות באופן מסויים,

English translation 121

that there are ten Sefirot,

אז עס זיינען דא עשר ספירות,

English translation 122

ten and not nine, ten and not eleven 24. But before this,

עשר ולא תשע עשר ולא אחד עשר 24. אבער פאר דעם,

English translation 123

who can say to Him, "What have You done?" –

איז מי יאמר לו מה תעשה –

English translation 124

there could have been nine or eleven.

עס האט געקענט זיין תשע אדער אחר עשר.

English translation 125

Until, as it states in several places in Chassidus 25 in the name of the Alter Rebbe

ביז ווי עס שטייט בכ"מ בחסידות 25 בשם פון דעם אלטן רבי'ן

English translation 126

[and each time it states precisely from the manuscript of R. Pinchas –

[ובכל פעם שטייט עס בדיוק פון כתב יד ר' פנחס –

English translation 127

this indicates because the Alter Rebbe testified about him that one can rely on him in transmitting the words of the Alter Rebbe precisely, etc. 26] –

ווייזט אויס דערפאר וואס דער אלטער רבי האט אויף אים מעיד געווען אז מ'קען זיך פארלאזן אויף אים אין דעם איבערגעבן פון אדה"ז בדיוק כו' 26] –

English translation 128

that in His power and ability, there could be Sefirot ad infinitum. And since above "there is no power lacking in the actual" 27,

אז בכחו ויכלתו אז עס זאלן זיין ספירות עד אין סוף. און וויבאלד אז למעלה "אין כח חסר פועל" 27,

English translation 129

it follows that since it is in His power that there be Sefirot ad infinitum,

קומט אויס וויבאלד אז ס'איז בכחו עס זאלן זיין ספירות עד אין סוף,

English translation 130

there are indeed in actuality infinite Sefirot 28.

זיינען טאקע בפועל פאראן ספירות אין סוף 28.

English translation 131

And this very thing is discussed "in the middle",

און דאס גופא רעדט זיך "אינמיטן",

English translation 132

i.e., already after there is a boundary of Sefirot,

ד.ה. שוין לאחרי ווי ס'איז דא א גדר פון ספירות,

English translation 133

and a boundary of

און א גדר פון

English translation 134

(Sefirot)

(ספירות)

English translation 135

without end and end, etc.

בלי סוף און סוף כו'.

English translation 136

But above this, there is no necessity at all that it should be established in such a manner at all.

אבער למעלה מזה איז בכלל קיין הכרח ניט אז עס זאל זיך בכלל אויסשטעלן באופן כזה.

English translation 137

And the same applies regarding the reasons for creation,

ועד"ז בנוגע לטעמי הבריאה,

English translation 138

that after the Holy One, blessed be He, desired to have a dwelling place in the lower worlds,

אז לאחרי ווי נתאווה הקב"ה להיות לו ית' דירה בתחתונים,

English translation 139

then the reasons for creation descend from world to world, in each world according to its nature.

דעמולט ווערט נשתלשל מעולם לעולם טעמי הבריאה בכל עולם לפי ענינו.

English translation 140

And the same applies regarding the renewal of yesh mei'ayin every single moment,

ועד"ז בנוגע צו התחדשות יש מאין בכל רגע ורגע,

English translation 141

that from the perspective of the Most High, before He established all the boundaries of the order of the chain of descent,

אז מצד דעם אויבערשטן פאר דעם ווי ער האט אויסגעשטעלט אלע גדרים פון סדר השתלשלות,

English translation 142

it could have been that He would not need to renew creation every single moment anew,

האט געקענט זיין אז ער זאל די בריאה ניט דארפן מחדש זיין בכל רגע ורגע מחדש,

English translation 143

because He could have placed into it once an infinite power.

ווייל ער האט געקענט אין איר אריינגעבן איין מאל א כח א"ס.

English translation 144

Only after the Holy One, blessed be He, established the order of the chain of descent, and in a manner that the matter of creation ex nihilo is through renewal ex nihilo every single moment,

נאר לאחרי ווי דער אויבערשטער האט אויסגעשטעלט סדר השתלשלות ובאופן אז דער ענין הבריאה יש מאין איז ע"י התחדשות יש מאין בכל רגע ורגע,

English translation 145

does it come down into taste and rationale in intellect,

קומט עס אראפ אין א טעם והסברה בשכל,

English translation 146

in each world according to its level, until in the world of Action the rationale for this is that it is unlike human action and his contrivances, etc.

בכל עולם לפי דרגתו ביז אז אין עולם העשי' איז די הסברה לזה אז דאס איז אינו דומה צו מעשה אנוש ותחבולותיו כו'

English translation 147

(as explained in Shaarei HaYichud VeHaEmunah).

(כמבואר בשעהיוה"א).

English translation 148

And from this it then also emerges in the service of man –

און דערפון קומט עס דערנאך אויך ארויס אין עבודת האדם –

English translation 149

as a partner with the Holy One, blessed be He, in the work of creation –

אלס שותף להקב"ה במעשה בראשית –

English translation 150

that he must renew himself in his service every single moment.

אז ער דארף מחדש זיין בעבודתו בכל רגע ורגע.

English translation 151

Then the service itself is in an entirely different manner. As everyone understands,

וואס דעמולט איז די עבודה אליין באופן אחר לגמרי. ווי עס פארשטייט יעדערער,

English translation 152

even a simple person and even a child,

אפילו אן איש פשוט און אפילו א קינד,

English translation 153

that when it is a matter of a new thing or an old thing,

אז בשעת עס רעדט זיך וועגן א דבר חדש אדער א דבר ישן,

English translation 154

there is not only a difference regarding his enthusiasm,

איז ניט נאר א נפק"מ בנוגע צו זיין התפעלות,

English translation 155

but he deals with a new matter in an entirely different manner than with an old matter29.

נאר ער טוט מיט אן ענין חדש גאר באופן אחר ווי מיט אן ענין ישן 29.

English translation 156

That is, even if in the moment before this he performed his service with perfection,

ד.ה. אפילו אויב ברגע שלפנ"ז האט א איך געטאן עבודתו בשלימות,

English translation 157

in a manner of renewal,

באופן של חידוש,

English translation 158

and certainly he did it so,

און זיכער האט ער עס אזוי געטאן,

English translation 159

because “all Jews are presumed to be fit”30,

ווייל "כל ישראל בחזקת כשרות" 30,

English translation 160

and especially his service when he arises in the morning,

ובפרט עבודתו ווען ער שטייט אויף בבוקר,

English translation 161

for then it is easier to perform the service with perfection in a manner of renewal,

וואס דעמולט איז גרינגער צו טאן די עבודה בשלימות באופן של חידוש,

English translation 162

since then one does not yet have the confusions of the world,

וויבאלד אז מ'האט נאך דעמולט ניט די בלבולי העולם,

English translation 163

one has not yet eaten nor occupied himself with this physical and material world. And as explained in Chassidus31 on the verse32 “And Laban arose early in the morning,”

מ'האט נאך ניט געגעסן און זיך ניט פארנומען מיט עוה"ז הגשמי והחומרי. וכמבואר בחסידות 31 עה"פ 32 "וישכם לבן בבוקר",

English translation 164

that in the morning the supernal whiteness shines,

אז בבוקר איז מאיר לובן העליון,

English translation 165

and simply it means that in the morning there are no confusions of this world,

ובפשטות מיינט עס אז בבוקר זיינען ניטא קיינע בלבולים פון עוה"ז,

English translation 166

therefore he can then more easily perform his service in a manner of renewal. As this is also brought according to Halachah in the Shulchan Aruch of the Alter Rebbe33,

במילא קען ער דעמולט גרינגער טאן עבודתו באופן של חידוש. ווי דאס איז אויך ע"פ הלכה געבראכט בשו"ע אדה"ז 33,

English translation 167

that every morning a person is a “new creation”34,

אז בכל בוקר איז אן אדם א "ברי' חדשה" 34,

English translation 168

therefore the washing of hands and recitation of blessings must be anew each day, etc. –

דערפאר דארף זיין נטילת ידים און אמירת ברכות בכל יום מחדש כו' –

English translation 169

nevertheless,

אעפ"כ,

English translation 170

when a moment after this in the day comes, a Jew must continue to renew himself in his service.

ווען עס קומט א רגע לאחרי זה ביום דארף א איד ווייטער מחדש זיין בעבודתו.

English translation 171

And although it is always a matter of his service in the same Torah and mitzvos,

והגם אז עס רעדט זיך אלעמאל וועגן עבודתו אין די זעלבע תורה ומצוות,

English translation 172

he must constantly renew himself in them in the vitality and quality of his service,

דארף ער אין דעם שטענדיק מחדש זיין בחיות ואיכות עבודתו,

English translation 173

and not just renewal of the old,

און ניט נאר חידוש הישנות,

English translation 174

but actual renewal.

נאר חידוש ממש.

English translation 175

As is understood from a wondrous thing that we see in Chassidic discourses:

ווי ס'איז פארשטאנדיק פון א דבר פלא וואס מ'זעט אין מאמרי חסידות:

English translation 176

Seemingly, there is a great difference between renewal of the old and actual renewal

לכאורה איז דאך דא א חילוק גדול צווישן חידוש הישנות און חידוש ממש

English translation 177

[in other words –

[באותיות אחרות –

English translation 178

“like new”35 and actual “new things”36].

"כחדשה" 35 און "חדשים" ממש 36].

English translation 179

As explained in many places37 that in this time there is only renewal of the old, and actual renewal will only be in the future –

כמבואר בכו"כ 37 אז בזמן הזה איז נאר חידוש הישנות און חידוש ממש וועט ערשט זיין לע"ל –

English translation 180

“the new heavens and the new earth”38,

"השמים החדשים והארץ החדשה" 38,

English translation 181

and in the language of Kabbalah39 –

ובאותיות הקבלה 39 –

English translation 182

then there will be the revelation of the innerness of Atik, which has never yet been revealed.

דעמולט וועט זיין גילוי פנימיות עתיק וואס דאס איז נאך קיינמאל ניט נתגלה געווארן.

English translation 183

Nevertheless, we see that only in a few Chassidic discourses is the difference between them explained. And even there where it is explained,

אעפ"כ זעט מען אז נאר אין איינציקע מאמרי חסידות איז מען מבאר החילוק ביניהם. און אפילו דארטן וואו מ'איז עס יע מבאר,

English translation 184

they call both matters by the same name –

רופט מען ביידע ענינים אן מיטן זעלבן נאמען –

English translation 185

“renewal”,

"חידוש",

English translation 186

only they add another word in order to emphasize that it is not actual renewal –

נאר מ'גיט צו נאך א ווארט בכדי צו מדגיש זיין אז ס'איז ניט חידוש ממש –

English translation 187

“renewal of the old”. Are there not lacking words in the Holy Tongue

"חידוש הישנות". עס פעלן דאך ניט קיין ווערטער אויף לשון קודש

English translation 188

(aside from the term renewal of the old)

(חוץ דעם ווארט חידוש הישנות)

English translation 189

that would express the content of renewal of the old –

וואס זאלן ארויסגעבן דעם תוכן פון חידוש הישנות –

English translation 190

so why do they not use a different name for it,

איז פארוואס נוצט מען ניט אן אנדער נאמען אויף דעם,

English translation 191

rather they use the same word “renewal”

נאר מען נוצט דעם זעלבן ווארט "חידוש"

English translation 192

(and they only distinguish between actual renewal and renewal of the old with the one word “of the old”)?

(און מ'איז בלויז מחלק צווישן חידוש ממש און חידוש הישנות מיטן איין וואָרט "הישנות")?

English translation 193

Rather, from this very thing it is proven that essentially renewal of the old is actual renewal,

נאר דערפון גופא איז מוכח אז בעצם איז חידוש הישנות א חידוש ממש,

English translation 194

and the difference between them is not such an essential matter.

און דער חילוק ביניהם איז ניט אזא ענין עיקרי.

English translation 195

And accordingly, it emerges in the service of man:

ועד"ז קומט עס ארויס אין עבודת האדם:

English translation 196

Even when a Jew does matters in his service which he has already done before

אפילו בשעת א איד טוט ענינים בעבודתו וועלכע ער האט שוין געטאן לפנ"ז

English translation 197

(i.e., an old thing) –

(ד.ה. א דבר ישן) –

English translation 198

he must then do it in an entirely new manner,

דארף ער עס דערנאך טאן באופן חדש לגמרי,

English translation 199

as if it is a completely new thing.

אזוי ווי ס'איז א נייע זאך ממש.

English translation 200

For example, as this is in the service of prayer –

לדוגמא ווי דאס איז אין עבודת התפלה –

English translation 201

a matter in the service of man that is relevant immediately –

אן ענין בעבודת האדם וואס איז נוגע באלד –

English translation 202

standing close to the time of the Minchah prayer

שטייענדיק נאענט לזמן תפלת המנחה

English translation 203

(and after the Shacharis and Musaf prayers):

(ולאחרי תפלת שחרית ומוסף):

English translation 204

In the silent prayer there are, in general, two types of blessings:

אין תפלת העמידה זיינען דא בכללות צוויי סוגי ברכות:

English translation 205

The first three and last three, which are the same in every prayer,

די ג' ראשונות וג' אחרונות וואס זיינען בשוה בכל תפלה,

English translation 206

Minchah prayer,

תפלת מנחה,

English translation 207

Shacharis,

שחרית,

English translation 208

Shabbos prayer and weekday prayer, etc.;

תפלת שבת ותפלת חול כו';

English translation 209

the middle blessings, which are different in the Minchah prayer and the Shacharis prayer,

די ברכות אמצעיות וואס זיינען אנדערש בתפלת מנחה ותפלת שחרית,

English translation 210

Shabbos prayer and weekday prayer.

תפלת שבת וחול.

English translation 211

That is, in the silent prayer of Shabbos that will be prayed in the Minchah prayer, there will be blessings that are in a manner of renewal

ד.ה. אז בתפלת העמידה דשבת וואס מ'וועט דאוונען בתפלת מנחה וועלן זיין ברכות וואס זיינען באופן של חידוש

English translation 212

(the middle blessings)

(די ברכות אמצעיות)

English translation 213

relative to the prayers of the previous days,

לגבי התפלות בימים שלפנ"ז,

English translation 214

and blessings which are not new

און ברכות וועלכע זיינען ניט חדשות

English translation 215

(the first three and last three).

(די ג' ראשונות וג' אחרונות).

English translation 216

It will not occur to anyone that when one says the first three [blessings], it should be for him without such great enthusiasm, as if it were an "old" thing.

וועט קיינעם ניט איינפאלן אז בשעת איינער זאגט די ג' ראשונות זאל דאס ביי אים זיין ניט מיט אזא גרויסע התפעלות כאילו ווי דאס איז אן "אלטע" זאך,

English translation 217

Then, when he says the middle ones, his prayer should be with greater enthusiasm because it is a new thing.

דערנאך ווען ער זאגט די אמצעיות זאל תפלתו זיין מיט א גרעסערע התפעלות וויבאלד ס'איז א דבר חדש,

English translation 218

And then, when he comes to the last three [blessings], he should again pray with lesser enthusiasm –

און דערנאך ווען ער קומט צו די ג' אחרונות זאל ער ווייטער מתפלל זיין מיט א קלענערער התפעלות –

English translation 219

as if it were an "old thing"!

ווי ס'איז אן "אלטע זאך"!

English translation 220

This is the opposite of the entire concept of the silent prayer:

דאס איז היפך פון דעם גאנצן ענין פון תפלת העמידה:

English translation 221

The entire prayer must be for him with the same vitality and the same fervor,

די גאנצע תפלה דארף ביי אים זיין מיטן זעלבן חיות און דעם זעלבן שטורעם,

English translation 222

and if there is a change –

און אויב יע א שינוי –

English translation 223

it must be in a manner of ascent in holiness,

דארף עס זיין באופן פון עלי' בקודש,

English translation 224

so that the further along in the silent prayer –

אז וואס ווייטער אין תפלת העמידה –

English translation 225

the greater his fervor.

אלץ מערער איז זיין שטורעם.

English translation 226

As is understood, especially by a simple person of utmost simplicity,

ווי עס פארשטייט במיוחד אן איש פשוט בתכלית הפשיטות,

English translation 227

that when he stands for the Eighteen Benedictions, the entire prayer must be with the same fervor,

אז בשעת ער שטייט שמונה עשרה דארף די גאנצע תפלה זיין מיטן זעלבן שטורעם,

English translation 228

without any difference between the first three [blessings],

אן קיין שינוי צווישן די ג' ראשונות,

English translation 229

the intermediate blessings, and the last three [blessings]. He also understands that there is an ascent to a higher level. But to say that he should pray the first three with a small enthusiasm,

די ברכות אמצעיות און די ג' אחרונות. ער פארשטייט אויך אז ס'איז דא אן עלי' למעליותא. אבער זאגן אז די ג' ראשונות זאל ער דאוונען מיט א קליינע התפעלות,

English translation 230

the intermediate ones with a great enthusiasm,

די אמצעיות מיט א גרויסער התפעלות,

English translation 231

and then, at the last three, pray again with a small enthusiasm –

און דערנאך בא די ג' אחרונות מתפלל זיין ווייטער מיט א קליינער התפעלות –

English translation 232

it does not occur to a person at all.

פאלט גאר א מענטשן ניט איין.

English translation 233

Even in the category of a miracle –

אפילו בגדר נס –

English translation 234

"the Holy One, blessed be He, does not perform a miracle for nothing"40,

איז "קוב"ה לא עביד ניסא למגנא" 40,

English translation 235

all the more so in our matter, where such a change for the worse in the silent prayer is the opposite of the entire concept!

עאכו"כ בעניננו וואס אזא שינוי לגריעותא בתפלת העמידה איז היפך פון דעם גאנצן ענין!

English translation 236

And regarding matters of service of Hashem in general,

ועד"ז בנוגע צו עניני עבודה בתומ"צ,

English translation 237

a Jew is demanded that at every single moment it should be for him in a new manner,

מאנט מען פון א אידן אז בכל רגע ורגע זאל עס ביי אים זיין באופן חדש,

English translation 238

even when it concerns things that he has already done

אפילו ווען דאס רעדט זיך וועגן זאכן וואס ער האט שוין געטאן

English translation 239

(as in prayer –

(ווי בתפלה –

English translation 240

the first three and last three [blessings]) –

די ג' ראשונות וג' אחרונות) –

English translation 241

he must do it now in an entirely new manner, with new vitality and enthusiasm.

דארף ער דאס איצטער טאן באופן חדש לגמרי מיט א חיות והתפעלות חדשה.

English translation 242

And since a Jew is demanded "the new month",

און וויבאלד אז מ'מאנט פון א אידן "החודש",

English translation 243

it is certain that he has the powers for this,

איז זיכער אז ער האט אויף דעם די כחות,

English translation 244

and especially since it is written here "this new month is for you",

ובפרט אז עס שטייט דא "החודש הזה לכם",

English translation 245

and it is explained in the Midrash41 on the verse42 "for you alone and no stranger with you" that "for you" applies only to Jews. It is certain that "for you" was given

ומבואר במדרש 41 עה"פ 42 "לך לבדך ואין לזרים אתך" אז "לכם" גייט נאר פאר אידן. האט מען זיכער געגעבן "לכם"

English translation 246

(to Jews)

(אידן)

English translation 247

special powers to carry out the "new month".

ספעציעלע כחות צו דורכפירן דעם "החודש".

English translation 248

And since one has the powers for this, he will certainly ultimately utilize them,

און וויבאלד אז מ'האט אויף דעם די כחות וועט מען זיי זיכער סוף סוף אויסנוצן,

English translation 249

because "no one who is cast off shall be cast off from Him"43,

ווייל "לא ידח ממנו נדח" 43,

English translation 250

a Jew must strive to utilize the powers earlier.

דארף א איד זיך משתדל זיין אויסצונוצן די כחות וואס פריער.

English translation 251

And having the powers, one must perform the service in such a manner

און האבנדיק די כחות דארף מען טאן די עבודה באופן כזה

English translation 252

(in a manner of renewal)

(באופן של חידוש)

English translation 253

with joy and a good heart,

מתוך שמחה וטוב לבב,

English translation 254

until in a miraculous manner,

ביז באופן ניסי,

English translation 255

i.e., beyond measure and limitation –

ד.ה. למעלה ממדידה והגבלה –

English translation 256

as we learn from this that Parashat HaChodesh is the Shabbat of blessing the month of Nissan,

ווי מ'לערנט אפ דערפון וואס פ' החודש איז שבת מברכים חודש ניסן,

English translation 257

which Nissan is a conduct in a miraculous manner44,

וואס ניסן איז הנהגה באופן נסי 44,

English translation 258

and the Gemara says in Berachot45 "one who sees Chaninah etc. in a dream, miracles, miracles were performed for him"

און די גמרא זאגט אין ברכות 45 הרואה חנינא כו' בחלום נסי נסים נעשו לו

English translation 259

("many nuns, many miracles"),

("נוני"ן הרבה נסים הרבה),

English translation 260

and so too the month of Nissan,

ועד"ז חודש ניסן,

English translation 261

having two nuns,

האבנדיק צוויי נו"ן'ין,

English translation 262

shows that "miracles, miracles were performed for him".

ווייזט עס אז "נסי נסים נעשו לו".

English translation 263

Until this will bring the most essential miracle –

ביז אז דאס וועט ברענגען דעם נס הכי עיקרי –

English translation 264

the true and complete redemption,

די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 265

And although "all the appointed times have passed"45, the redemption must already come in a natural way –

ואע"פ אז "כלו כל הקיצין" *45 דארף די גאולה שוין קומען בדרך הטבע –

English translation 266

but this itself can be in several manners –

איז אבער דאס גופא קען דאך זיין בכמה אופנים –

English translation 267

it will be "as in the days of your exodus from the land of Egypt, I will show him wonders"46:

וועט עס זיין "כימי צאתך מארץ מצרים אראנו נפלאות" 46:

English translation 268

Just as "in the days of your exodus from the land of Egypt" there were many miracles,

אזוי ווי "כימי צאתך מארץ מצרים" זיינען געווען א ריבוי נסים,

English translation 269

"ten",

"עשרה",

English translation 270

"fifty",

"חמשים",

English translation 271

"two hundred",

"מאתיים",

English translation 272

"two hundred and fifty"47 –

"מאתיים וחמשים" 47 –

English translation 273

so too the future redemption will be with many miracles,

אזוי וועט אויך די גאולה העתידה זיין מיט א ריבוי נסים,

English translation 274

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 275

in a manner more elevated than "in the days of your exodus from Egypt",

באופן נעלה יותר ווי כימי צאתך מארמ"צ,

English translation 276

as is explained in the Zohar48 and in Chassidus49,

ווי עס שטייט דער פירוש אין זהר 48 און אין חסידות 49,

English translation 277

that "as in the days of your exodus from Egypt I will show him wonders" means that in the future there will be wonders even in relation to the wonders in Egypt.

אז "כימי צאתך מארמ"צ אראנו נפלאות" מיינט אז לע"ל וועלן זיין נפלאות אפילו לגבי די נפלאות אין מצרים.

English translation 278

Including also –

כולל אויך –

English translation 279

that the future redemption comes in a manner of "and behold, one like a son of man came with the clouds of heaven"50,

אז די גאולה העתידה קומט באופן פון "וארו עם ענני שמיא" 50,

English translation 280

in an instant,

ברגע כמימרא,

English translation 281

and speedily, in our very own days.

ובמהרה בימינו ממש.

English translation 282

In addition to it being Shabbat Parashat HaChodesh, it is also Shabbat Parashat Tazria.

נוסף לזה וואס ס'איז שבת פ' החודש איז דאס אויך שבת פ' תזריע.

English translation 283

In Parashat Tazria there are many matters,

אין פ' תזריע זיינען דא א ריבוי ענינים,

English translation 284

but as has been discussed many times –

אבער כמדובר כמ"פ –

English translation 285

the matter common to all of them is the name of the portion,

דער ענין השוה לכולם איז דער שם הפרשה,

English translation 286

which is also the general concept of the entire portion.

וואס איז אויך דער ענין כללי פון כל הפרשה כולה.

English translation 287

Because a simple person does not know the details that are discussed in the portion. And especially in our case –

ווייל אן איש פשוט ווייסט ניט די פרטים וואס רעדן זיך אין דער פרשה. ובפרט בנדו"ד –

English translation 288

Parashat Tazria –

פ' תזריע –

English translation 289

a portion that contains "difficult" matters:

א פרשה וואס האט אין זיך "שווערע" ענינים:

English translation 290

In general, the book of Vayikra is "more difficult" than other books,

בכלל איז ספר ויקרא "שווערער" ווי אנדערע ספרים,

English translation 291

as the Gemara says in Berachot51 that the book of Torat Kohanim is called by the name "lion, which is the most difficult of the books" because it is a book primarily of laws52,

ווי די גמרא זאגט אין ברכות 51 אז ספר תורת כהנים ווערט אנגערופן בשם "ארי שהוא חמור שבספרים" ווייל ער איז א ספר בעיקר של הלכות 52,

English translation 292

unlike the book of Bereishit, which is mostly stories,

משא"כ ספר בראשית איז רובו סיפורים,

English translation 293

and so too the book of Shemot.

ועד"ז ספר שמות.

English translation 294

All the more so in the book of Vayikra itself –

עאכו"כ אין דעם ספר ויקרא עצמו –

English translation 295

Parshas Tazria:

פ' תזריע:

English translation 296

Parshas Vayikra and the other portions indeed have laws,

פ' ויקרא און די אנדערע פרשיות האבן טאקע דינים,

English translation 297

but even a simple person can understand them more or less.

אבער אויך אן איש פשוט קען זיי מער ווייניקער פארשטיין.

English translation 298

Not so Parshas Tazria, where it discusses various appearances, etc., etc., it is simply a difficult portion.

משא"כ פ' תזריע וואו עס רעדט זיך וועגן פארשידענע מראות וכו' וכו' איז עס פשוט א שווערע פרשה.

English translation 299

Therefore, in this portion it is even more emphasized that the name of the portion is something equal for all,

דעריבער איז אין דער פרשה נאכמער בהדגשה ווי דער שם הפרשה איז א דבר השווה לכולם,

English translation 300

because in this portion it is harder for a simple person to understand all the details,

וויבאלד אז אין דער פרשה איז שווערער פאר אן איש פשוט צו פארשטיין די אלע פרטים,

English translation 301

but he knows the name of the portion –

אבער ער ווייסט שם הפרשה –

English translation 302

"Tazria"

"תזריע"

English translation 303

[which is seemingly a tangential matter not connected to the content discussed in the portion].

[וואס איז לכאורה א זייטיקער ענין ניט פארבונדן מיטן תוכן המדובר אין דער פרשה].

English translation 304

In "Tazria" there are, in general, two points.

אין "תזריע" זיינען דא בכללות צוויי נקודות.

English translation 305

The first point:

די ערשטע נקודה:

English translation 306

"Tazria" simply means – that one sows in order that growth should come forth from it.

"תזריע" מיינט בפשטות - אז מ'זייט איין בכדי אז דערפון זאל אויסוואקסן.

English translation 307

The lesson from this:

די הוראה דערפון:

English translation 308

A Jew must do something in a manner that there should be a continuation from it – not that he does a matter and then a good day;

א איד דארף טאן א זאך אין אן אופן אז דערפון זאל זיין א המשך - ניט אז ער טוט אפ אן ענין און דערנאך א גוטן טאג;

English translation 309

his actions must be in a manner of insemination – that he sows,

זיינע פעולות דארפן זיין באופן של הזרעה - אז ער זייט איין,

English translation 310

in order that afterwards growth should sprout from it,

בכדי אז דערנאך זאל דערפון אויסוואקסן א צמיחה,

English translation 311

and moreover – a growth incomparably greater than how much he sowed. In the language of our Sages, may their memory be for a blessing52: "Does a person sow a kav53 except to produce several korim?"

און דערצו - א צמיחה שלא בערך מערער לגבי וויפל ער האט איינגעזייט. בלשון רז"ל *52 "כלום אדם זורע קב 53 אלא להוציא כמה כורין".

English translation 312

As the matter of sowing and growth is simply,

ווי דער ענין הזריעה והצמיחה איז בפשטות,

English translation 313

that one sows kernels of wheat or barley and the like,

אז מ'זייט איין גרעינים של חטים אדער שעורים וכיו"ב,

English translation 314

in order that from them should grow wheat and barley much more than how much one sowed,

בכדי אז דערפון זאלן אויסוואקסן חטים ושעורים א סך מערער וויפל מ'האט איינגעזייט,

English translation 315

from which one will make bread for a person to eat,

פון וועלכע מ'וועט מאכן לחם פאר א מענטשן צו עסן,

English translation 316

"bread that sustains man's heart"54.

"לחם לבב אנוש יסעד" 54.

English translation 317

That is, even though the kernel rots in the ground where one sowed it,

ד.ה. אע"פ וואס דער גרעין ווערט פארפוילט בארץ וואו מ'האט אים איינגעזייט,

English translation 318

every simple person understands,

פארשטייט יעדער מענטש בפשטות,

English translation 319

one need not be a "believer in the Eternal Life who sows"55 regarding this,

מ'דארף אויף דעם ניט זיין א "מאמין בחי העולמים וזורע" 55,

English translation 320

because the world follows its natural course,

ווייל אזוי איז עולם כמנהגו נוהג,

English translation 321

that the rotting of the kernel is only so that afterwards there should grow from it more than how much one sowed.

אז דער רקבון הגרעין איז נאר בכדי דערפון זאל דערנאך אויסוואקסן מערער וויפל מ'האט איינגעזייט.

English translation 322

If someone were to ask a person,

אויב איינער וועט פרעגן ביי א מענטשן,

English translation 323

even a non-believer,

אפילו ניט קיין מאמין,

English translation 324

that it is a waste of the kernel because it will rot – he would be answered that he does not understand at all what this is about. For the world follows its natural course that when one sows a kernel,

אז ס'איז א שאד אויפן גרעין ווייל ער וועט דאך פארפוילט ווערן - וועט מען אים ענטפערן אז ער פארשטייט בכלל ניט וועגן וואס עס האנדלט זיך דא. ווארום אזוי איז עולם כמנהגו נוהג אז בשעת מ'זייט איין א גרעין,

English translation 325

it first rots but the intention in this is that afterwards there should grow from it a growth greater than how much one originally sowed!

ווערט ער פריער פארפוילט אבער די כוונה בזה איז אז דערנאך זאל דערפון אויסוואקסן א צמיחה מערער וויפל מ'האט מלכתחילה איינגעזייט!

English translation 326

And this every normal person understands simply.

און דאס פארשטייט יעדער נארמאלער מענטש בפשטות.

English translation 327

A believer in the Supreme One knows that this comes from the Supreme One – "believer in the Eternal Life who sows". But even if he is not a believer, this order of sowing and growth is the normal way of the conduct of the world.

א מאמין אין דעם אויבערשטן ווייסט אז דאס קומט פון דעם אויבערשטן - "מאמין בחי העולמים וזורע". אבער אפילו אויב ער איז ניט קיין מאמין איז אט דער סדר פון זריעה וצמיחה דער נארמאלער שטייגער פון הנהגת העולם.

English translation 328

In this, one sees how in "Tazria" there is the matter of "HaChodesh":

דערביי זעט מען ווי אין "תזריע" איז דא דער ענין פון "החודש":

English translation 329

It was once discussed56 in explanation of the statement of our Sages, may their memory be for a blessing57, that the verse58 "And the faith of your times shall be a strength of salvations, wisdom and knowledge, etc." refers to the six orders of the Mishnah – "Faith, this is the Order of Seeds,

מ'האט אמאל גערעדט 56 בביאור מאחז"ל 57 אז דער פסוק 58 "והי' אמונת עתיך חוסן ישועות חכמה ודעת וגו'" גייט אויף די ששה סדרי משנה - "אמונת זה סדר זרעים,

English translation 330

your times, this is the Order of Appointed Times, etc." And it is explained55: "Faith, this is the Order of Seeds" – "that one believes in the Eternal Life and sows".

עתיך זה סדר מועד וכו'". און מ'איז מפרש 55 "אמונת זה סדר זרעים" - "שמאמין בחי העולמים וזורע".

English translation 331

The question is known:

איז ידוע די שאלה:

English translation 332

Specifically regarding the matter of seeds, seemingly one need not come to faith,

דוקא בנוגע לענין זרעים דארף מען לכאורה ניט אנקומען צו אמונה,

English translation 333

because this is part of the world following its natural course?!

ווייל דאס איז א חלק פון עולם כמנהגו נוהג?!

English translation 334

It is understandable regarding the other of the six orders of the Mishnah that one needs to have faith – the Order of Appointed Times is connected with the festivals,

בשלמא בנוגע צו די אנדערע פון די ששה סדרי משנה דארף מען האבן אמונה - סדר מועד פארבונדן מיט די מועדים,

English translation 335

one needs to have faith in this that the festivals come as a testimony to the remembrance of the Exodus from Egypt and the like.

דארף מען אין דעם האבן אמונה אז די מועדים קומען אלס עדות לזכר יצי"מ וכיו"ב.

English translation 336

And so regarding the other orders. But regarding Seeds – that one sows in the ground and from it grows,

ועד"ז בנוגע צו די אנדערע סדרים. אבער בנוגע צו זרעים - אז מ'זייט איין בארץ און דערפון וואקסט אויס,

English translation 337

one need not come to faith:

דארף מען ניט אנקומען צו אמונה:

English translation 338

In the nature of the world there are heavens and earth,

בטבע העולם איז דא שמים וארץ,

English translation 339

and that which is closer to man is the earth,

און דאס וואס איז נעענטער צו דעם מענטשן איז די ארץ,

English translation 340

and the first thing that strikes a person's eye regarding the earth is a matter pertaining to the need for his sustenance every single day – that there one sows and from it grow wheat and barley and the like,

און די ערשטע זאך וואס ווארפט זיך א מענטש אין די אויגן וועגן ארץ איז אן ענין הנוגע לצורך קיומו בכל יום ויום - אז דארטן איז מען זורע און דערפון וואקסן אויס חטים ושעורים וכיו"ב,

English translation 341

from which one makes "bread that sustains man's heart".

פון וועלכע מ'מאכט "לחם לבב אנוש יסעד".

English translation 342

And the concept of sowing in the earth is specifically connected to a natural order:

און דער ענין הזריעה בארץ איז פארבונדן דוקא מיט א סדר בטבע:

English translation 343

One must sow in a field,

מ'דארף זורע זיין אין א שדה,

English translation 344

not in a desert,

ניט אין א מדבר,

English translation 345

and in a settled place itself — not in a place where rain does not fall58,

און אין מקום ישוב גופא - ניט במקום וואו עס פאלן ניט קיין גשמים *58,

English translation 346

as in Egypt where one must come to the Nile

ווי אין מצרים וואו מ'דארף אנקומען צום נילוס

English translation 347

(and to the blessing of Yaakov)59,

(און צו ברכת יעקב) 59,

English translation 348

but in a field in the world where rain falls,

נאר אין א שדה בעולם וואו עס גייען גשמים,

English translation 349

and there itself — in a place fit for sowing grains of wheat and barley and the like.

און דארטן גופא - אין א מקום מוכשר צו איינזייען גרעינים פון חטים ושעורים וכיו"ב.

English translation 350

One sees that sowing is a matter entirely connected to the natural order of the world, which follows its customary course.

זעט מען אז זריעה איז אן ענין אינגאנצן פארבונדן מיט סדר הטבע פון עולם כמנהגו נוהג.

English translation 351

Also the host of heaven is connected to the nature of the world — the sun shines and the moon shines, etc. — but that is in heaven,

אויך צבא השמים איז פארבונדן מיט טבע העולם - שמש זורחת און לבנה זורחת וכו' - אבער דאס איז אין הימל,

English translation 352

not close to man;

ניט בקירוב להאדם;

English translation 353

however, the earth is close to him, and the thing on earth that most concerns a person is the matter of sowing, which relates to his sustenance every day.

משא"כ ארץ איז בקירוב אליו און די זאך אין ארץ וואס איז לכל לראש נוגע א מענשטן - איז דאס דער ענין הזריעה הנוגע לקיומו בכל יום.

English translation 354

Thus the question as above:

איז די שאלה כנ"ל:

English translation 355

In the matter of sowing, one need not come to faith at all — so why does the Gemara say that "faith, this is the Order of Seeds",

אין דעם ענין הזריעה דארף מען כלל ניט אנקומען צו אמונה - איז וואס שטייט אין גמרא אז "אמונת זה סדר זרעים",

English translation 356

"that one believes in the Life of the worlds and sows"?

"שמאמין בחי העולמים וזורע"?

English translation 357

So the explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 358

Although sowing is a matter of the nature of the world, and the world follows its customary course — nevertheless, a Jew knows that the Supreme One created the world and established the nature of the world in such a way that when one sows a seed in the earth, growth emerges from it;

כאטש זריעה איז אן ענין שבטבע העולם ועולם כמנהגו נוהג - ווייסט אבער א איד אז דער אויבערשטער האט באשאפן די וועלט און האט אויסגעשטעלט טבע העולם באופן כזה אז בשעת מ'זייט איין א גרעין אין ארץ וואקסט דערפון אויס;

English translation 359

and this nature of the world

און דעם טבע בעולם

English translation 360

(together with the creation of all matters of the world)

(צוזאמען מיט בריאת כל עניני העולם)

English translation 361

the Supreme One renews anew every single moment

איז דער אויבערשטער מחדש בכל רגע ורגע מחדש

English translation 362

(according to the teaching of the Baal Shem Tov,

(כתורת הבעש"ט,

English translation 363

as above).

כנ"ל).

English translation 364

Consequently,

במילא,

English translation 365

when a Jew sows in the earth,

בשעת א איד איז זורע בארץ,

English translation 366

it is not because he knows that according to the conduct of nature growth will emerge from it,

איז דאס ניט דערפאר וואס ער ווייסט אז ע"פ הנהגת הטבע וועט דערפון אויסוואקסן,

English translation 367

but because he "believes in the Life of the worlds and sows",

נאר ווייל ער איז "מאמין בחי העולמים וזורע",

English translation 368

he relies upon the Supreme One that through his

ער פארלאזט זיך אויף דעם אויבערשטן אז דורך דעם וואס ער

English translation 369

(the man's)

(דער מענטש)

English translation 370

sowing of the seed,

וועט איינזייען דעם גרעין,

English translation 371

the Supreme One

וועט דער אויבערשטער

English translation 372

(Who renews the nature of sowing every moment)

(וואס ער איז מחדש טבע הזריעה בכל רגע)

English translation 373

will cause growth to emerge from it.

מאכן אז דערפון זאל אויסוואקסן א צמיחה.

English translation 374

He may be 119 years old and have already sown for many years and seen that from it wheat and barley and the like grow according to nature — nevertheless, when he sows now at 120 years old,

ער קען זיין 119 יאר אלט און האט שוין זורע געווען א ריבוי שנים און האט געזען ווי דערפון וואקסט אויס ע"פ טבע חטים ושעורים וכיו"ב - אעפ"כ ווען ער זייט איין איצטער זייענדיק 120 יאר אלט,

English translation 375

it is not because he is certain that it will grow again, just as the sowing brought growth in all previous years, because such is the nature of the world — rather, "he believes in the Life of the worlds and sows",

איז דאס ניט דערפאר וואס ער איז זיכער אז עס וועט ווידער וואקסן כשם ווי די זריעה האט געבראכט א צמיחה בכל השנים שלפנ"ז ווייל אזוי איז ע"פ טבע העולם - נאר "מאמין בחי העולמים וזורע",

English translation 376

he relies upon the Supreme One Who renews the nature of sowing anew every single moment,

ער פארלאזט זיך אויף דעם אויבערשטן וואס ער איז מחדש טבע הזריעה בכל רגע ורגע מחדש,

English translation 377

and were it not for the renewal of the Holy One, blessed be He, in this, nothing would grow from the sowing!

ולולא חידוש הקב"ה בזה וועט פון דער זריעה גארניט אויסוואקסן!

English translation 378

Were it not for the renewal of the Holy One, blessed be He, it would be as if he takes the seed and causes it to be lost in the earth. And he sows it not because he is certain that it will rot and from it growth will emerge,

לולא חידוש הקב"ה איז עס כאילו ווי ער נעמט דעם גרעין און איז אים מפסיד בארץ. און ער איז דאס זורע ניט ווייל ער איז זיכער אז עס וועט נרקב ווערן און דערפון וועט אויסוואקסן,

English translation 379

but because he "believes in the Life of the worlds".

נאר ווייל ער איז "מאמין בחי העולמים".

English translation 380

The evil inclination says to him: You are not causing it to be lost,

זאגט אים דער יצר - דו ביסט עס ניט מפסיד,

English translation 381

because yesterday and the day before, etc., you also sowed and you saw that growth emerged from it. The Jew answers him: From yesterday there is no proof that the Supreme One will again cause growth to emerge from it today.

ווייל נעכטן און אייערנעכטן וכו' האסטו אויך געזייט און דו האסט געזען ווי דערפון איז אויסגעוואקסן. ענטפערט אים דער איד - פון נעכטן איז ניט קיין ראי' אז דער אויבערשטער וועט נאכאמאל מאכן אז דערפון זאל היינט אויסוואקסן.

English translation 382

The evil inclination further argues:

טענה'ט ווייטער דער יצר:

English translation 383

What does this mean? The Torah says that after three times it is a chazakah60,

וואס הייסט? תורה זאגט אז בתלת זימני הוי חזקה 60,

English translation 384

and since you have already sown for three years and growth emerged from it,

און וויבאלד אז דו האסט שוין דריי יאר געזייט און דערפון איז אויסגעוואקסן,

English translation 385

the Torah says that you have a chazakah that it will be so further as well!

זאגט תורה אז דו האסט א חזקה אז אזוי וועט אויך זיין ווייטער!

English translation 386

They tell him the story of the Zohar61 of Rav Hamnuna62 Saba,

זאגט מען אים דעם סיפור הזהר 61 פון ר' המנונא 62 סבא,

English translation 387

brought and explained in Chassidus63

געבראכט און נתבאר בחסידות 63

English translation 388

— wherein one sees

- וואס דערביי זעט מען

English translation 389

(and one pays no attention to it)

(און מ'איז דערצו ניט משים לב)

English translation 390

how from a matter in the Zohar and an explanation in Chassidus, a perplexing Gemara is explained

ווי פון אן ענין אין זהר וביאור בחסידות ווערט נתבאר א גמרא תמוהה

English translation 391

(the aforementioned Gemara that "faith, this is the Order of Seeds") —

(די גמרא הנ"ל אז "אמונת זה סדר זרעים") -

English translation 392

that Rav Hamnuna Saba prayed every day before his meal that the Supreme One should give him his sustenance,

אז ר' המנונא סבא האט מתפלל געווען בכל יום קודם סעודתו אז דער אויבערשטער זאל אים געבן מזונו,

English translation 393

even though he had "food of that day to eat",

אע"פ וואס ער האט געהאט "מיכלא דההוא יומא למיכל",

English translation 394

and even if it was prepared before him on his table164!

און אפילו אויב ס'איז געווען מוכן לפניו על שולחנו 164!

English translation 395

And from the explanations given on this65:

און פון די הסברים וואס מ'גיט דערויף 65:

English translation 396

Since he felt that the Supreme One renews the act of Creation every single moment,

היות אז ער האט מרגיש געווען ווי דער אויבערשטער איז מחדש בכל רגע ורגע מעשה בראשית,

English translation 397

including his sustenance,

כולל מזונו,

English translation 398

even if he had it prepared before him,

איז אפילו אויב ער האט עס געהאט מוכן לפניו,

English translation 399

and it takes several moments until he will go to the table to eat, he first needed to pray to the Supreme One that He should renew the creation in these moments in such a way that he should have all these foods.

און עס נעמט עטלעכע רגעים ביז ער וועט צוגיין צום טיש עסן. האט ער פריער געדארפט מתפלל זיין צום אויבערשטן אז ער זאל מחדש זיין די בריאה ברגעים אלו באופן אז ער זאל האבן די אלע מאכלים.

English translation 400

And this is a prayer in truth,

און דאס איז א תפלה באמת,

English translation 401

not because it is written thus in the Zohar,

ניט ווייל אזוי שטייט אין זהר,

English translation 402

but because he truly feels that since the Creator renews the work of creation every single moment anew with His goodness,

נאר ווייל אזוי איז ער מרגיש באמת אז היות דער אויבערשטער איז מחדש בטובו מעשה בראשית בכל רגע ורגע מחדש,

English translation 403

he must now pray that the Creator give him his sustenance.

דארף ער איצטער מתפלל זיין אז דער אויבערשטער זאל אים געבן מזונו.

English translation 404

Now the question is that according to Torah there is the force of chazakah,

אי איז די שאלה אז ע"פ תורה איז דא דער תוקף פון חזקה,

English translation 405

as given at the giving of the Torah at Mount Sinai,

ווי געגעבן געווארן במתן תורה בהר סיני,

English translation 406

that a thing that already existed three times before receives a force that it will continue thus — but the Creator renews every single moment not only the foods,

אז א זאך וואס איז שוין דא פון פריער דריי מאל באקומט א תוקף אז אזוי וועט עס זיין ווייטער - איז אבער דער אויבערשטער מחדש בכל רגע ורגע ניט נאר די מאכלים,

English translation 407

but also the Torah and the giving of the Torah and Mount Sinai where the law of chazakah was given,

נאר אויך די תורה און מתן תורה און הר סיני וואו ס'איז געגעבן געווארן דער דין חזקה,

English translation 408

and also renews every moment the ongoing effect of the giving of the Torah for all times etc.

און אויך מחדש בכל רגע די פעולה נמשכת פון מתן תורה על כל הזמנים וכו'.

English translation 409

Consequently,

במילא,

English translation 410

when one feels the concept of renewal — then what does it help him that according to Torah there is the force of chazakah,

בשעת איינער איז מרגיש דעם ענין פון התחדשות - טא וואס העלפט עס אים אז ע"פ תורה איז דא תוקף החזקה,

English translation 411

when that very thing is renewed every single moment!

בשעת דאס גופא ווערט נתחדש בכל רגע ורגע!

English translation 412

This is the explanation why Rav Hamnuna Saba prayed every day before his meal even though he had his sustenance prepared before him,

וואס דאס איז די הסברה פארוואס ר' המנונא סבא האט מתפלל געווען בכל יום קודם סעודתו אע"פ וואס ער האט געהאט מזונו מוכן לפניו,

English translation 413

and even if he had already washed netilas yadayim for the meal,

און אפילו אויב ער האט שוין געוואשן נטילת ידים להסעודה,

English translation 414

which is only relevant when one knows for certain that there is a meal — because knowing that the Creator renews every moment the foods and the chazakah etc.,

וואס דאס איז נאר שייך בשעת מ'ווייסט זיכער אז ס'איז דא א סעודה - ווייל וויסנדיק אז דער אויבערשטער איז מחדש בכל רגע די מאכלים און די חזקה וכו',

English translation 415

he must pray that in the moments until he reaches the table,

דארף ער מתפלל זיין אז ביז די רגעים וואס ער וועט צוקומען צום שולחן,

English translation 416

the Creator should renew the same tasty foods etc.

זאל דער אויבערשטער מחדש זיין די זעלבע געשמאקע מאכלים כו'

English translation 417

(that were previously with him)

(וואס זיינען פריער ביי אים געווען)

English translation 418

so that he may eat them.

בכדי ער זאל זיי קענען עסן.

English translation 419

Based on this it is understood why "Emunah is the order of Zera'im",

עפ"ז איז מובן פארוואס "אמונת זה סדר זרעים",

English translation 420

"one who believes in the Eternal Life and sows" — because at the time of sowing the true feeling must be that now something will grow from it, not because it is established according to the conduct of nature,

"שמאמין בחי העולמים וזורע" - וויבאלד אז בשעת הזריעה דארף דער אמת'ער הרגש זיין אז איצטער וועט דערפון אויסוואקסן ניט ווייל אזוי איז נקבע ע"פ הנהגת הטבע,

English translation 421

but because the Creator renews every single moment also the nature of sowing and the chazakah etc.,

נאר ווייל דער אויבערשטער איז מחדש בכל רגע ורגע אויך דעם טבע הזריעה און די חזקה כו',

English translation 422

therefore something grows from it now!

דעריבער וואקסט דערפון איצטער אויס!

English translation 423

This is all the concept of "HaChodesh"

דאס איז אלץ דער ענין פון "החודש"

English translation 424

(which is in the matter of "Tazria").

(שבענין פון "תזריע").

English translation 425

But for this there must be the lesson of "Tazria",

דערצו דארף אבער זיין דער לימוד פון "תזריע",

English translation 426

as above:

כנ"ל:

English translation 427

A Jew must act in all his matters in a manner of sowing,

א איד דארף אויפטאן בכל עניניו אין אן אופן של הזרעה,

English translation 428

that he "sows seed" like a "fruit tree producing fruit etc."66,

אז ער איז "מזריע זרע" ווי אן "עץ פרי עושה פרי גו'" 66,

English translation 429

so that from all things that are done, fruits and further fruits etc. should grow.67

אז פון אלע זאכן וואס מ'טוט זאל אויסוואקסן פירות ופירי פירות כו' 67.

English translation 430

As is known the instruction of the Rebbe

כידוע די הוראה פון דעם רבי'ן

English translation 431

(the Maharash"b) n"e,

(מהורש"ב) נ"ע,

English translation 432

that one must be "candles to illuminate".68 One does not pay attention that the explanation of this is not only that one should be a candle that illuminates,

אז מ'דארף זיין "נרות להאיר" 68. איז מען ניט משים לב אז דער פירוש אין דעם איז ניט נאר אז מ'זאל זיין א נר וואס באלייכט,

English translation 433

but also that one should affect others so that they become candles to illuminate,

נאר אויך אז מ'זאל פועל'ן אויף אנדערע אז זיי זאלן ווערן נרות להאיר,

English translation 434

moistening so that they become moist.

טופח על מנת להטפיח.

English translation 435

And since Parshas Tazria is "once a year",

און וויבאלד אז פ' תזריע איז "אחת בשנה",

English translation 436

it is understood that the lesson from it is a fundamental matter relevant to the entire year

איז מובן אז די הוראה דערפון איז אן ענין עיקרי הנוגע לכל השנה כולה

English translation 437

(like all matters of "once a year").

(ווי אלע ענינים פון "אחת בשנה").

English translation 438

As discussed earlier regarding the "once a year" of Parshas HaChodesh.

ווי גערעדט פריער בנוגע צו דער "אחת בשנה" פון פ' החודש.

English translation 439

And moreover:

ואדרבה:

English translation 440

In this "once a year" of Parshas Tazria there is more than the "once a year" of Parshas HaChodesh:

אין דעם "אחת בשנה" פון פ' תזריע איז נאכמער ווי דער "אחת בשנה" דפ' החודש:

English translation 441

Parshas HaChodesh is read twice a year,

פ' החודש לייענט מען צוויי מאל א יאר,

English translation 442

in Parshas Bo and in Parshas HaChodesh.

בפ' בא און בפ' החודש.

English translation 443

But Parshas Tazria is read by obligation only once a year

משא"כ פ' תזריע לייענט מען ע"פ החיוב נאר איין מאל א יאר

English translation 444

[one may study the parshah multiple times,

[מ'קען לערנען די פרשה מערערע מאל,

English translation 445

but the obligation regarding it is "once a year"].

אבער חיוב בזה איז "אחת בשנה"].

English translation 446

This is the lesson of "Tazria" in itself.

דאס איז די הוראה פון "תזריע" מצד עצמו.

English translation 447

Afterwards comes the lesson of the combination of Parshas HaChodesh and Parshas Tazria — each one adds to the other:

דערנאך קומט צו די הוראה פון צירוף פ' החודש און פ' תזריע - יעדערער איז מוסיף אין דעם צווייטן:

English translation 448

The service in a manner of renewal itself can indeed be a renewal,

די עבודה באופן של חידוש גופא קען דאך זיין טאקע א חידוש,

English translation 449

but from it there should be no continuation. "Tazria" adds to this,

אבער דערפון זאל ניט זיין קיין המשך. גיט צו "תזריע" אין דעם,

English translation 450

that the renewal itself must be in a manner of "Tazria",

אז דער חידוש גופא דארף זיין אין אן אופן פון "תזריע",

English translation 451

that the renewal itself should have a continuation of fruits and further fruits.

אז דער חידוש גופא זאל האבן א המשך פון פירות ופירי פירות.

English translation 452

And regarding "Tazria":

עד"ז בנוגע צו "תזריע":

English translation 453

He can sow and from it something should grow,

ער קען מזריע זיין און דערפון זאל אויסוואקסן,

English translation 454

but not in a manner of renewal. "HaChodesh" adds,

אבער ניט באופן של חידוש. גיט צו "החודש",

English translation 455

that it must be in a manner of renewal,

אז עס דארף זיין באופן של חידוש,

English translation 456

which then brings that the growth should be in an entirely new manner,

וואס דעמולט ברענגט עס אז די צמיחה זאל זיין באופן חדש לגמרי,

English translation 457

i.e., incomparably more than what was sown.

ד.ה. שלא בערך מערער וויפל מ'האט זורע געווען.

English translation 458

For example, as it was with Yitzchak,

בדוגמא ווי ס'איז געווען בא יצחק'ן,

English translation 459

that "Yitzchak sowed in that land,

אז "ויזרע יצחק בארץ ההיא,

English translation 460

and found in that year a hundredfold"69,

וימצא בשנה ההיא מאה שערים" 69,

English translation 461

that through his sowing there grew incomparably more — "a hundredfold".

אז דורך זיין הזרעה איז אויסגעוואקסן שלא בערך יותר - "מאה שערים".

English translation 462

And even though it came about through the blessing of G-d — "and G-d blessed him",

ואע"פ אז ס'איז געקומען ע"י ברכת ה' - "ויברכהו ה'",

English translation 463

this is nevertheless connected with the action of Isaac,

איז דאס אבער פארבונדן מיט פעולת יצחק,

English translation 464

"and Isaac sowed";

"ויזרע יצחק";

English translation 465

and since from this there resulted

און וויבאלד אז דערפון איז ארויסגעקומען

English translation 466

(through the blessing of G-d)

(ע"י ברכת ה')

English translation 467

"a hundredfold",

"מאה שערים",

English translation 468

it is understood that his action itself was in a manner of innovation.

איז מובן אז זיין פעולה גופא איז געווען באופן של חידוש.

English translation 469

The second point in "Tazria":

די צווייטע נקודה אין "תזריע":

English translation 470

In "Tazria" it speaks about a woman — "a woman who conceives".

אין "תזריע" רעדט זיך וועגן אן אשה - "אשה כי תזריע".

English translation 471

That is, "Tazria" emphasizes the conception of a woman. And one need not even say "a woman who conceives",

ד.ה. אז "תזריע" איז מדגיש די הזרעה פון אן אשה. און מ'דארף אפילו ניט זאגן "אשה כי תזריע",

English translation 472

because "Tazria" itself

ווייל "תזריע" אליין

English translation 473

(not "yazria")

(ניט "יזריע")

English translation 474

is feminine language.

איז לשון נקבה.

English translation 475

["Tazria" can also be masculine language — when using the word in the future tense,

["תזריע" קען אויך זיין לשון זכר - בשעת מ'נוצט דעם ווארט בלשון עתיד,

English translation 476

and accordingly it is possible to say "tazria" regarding the land;

ועד"ז איז שייך צו זאגן "תזריע" אויף ארץ;

English translation 477

but in this context "Tazria" is feminine language,

אבער בנדו"ד איז "תזריע" לשון נקבה,

English translation 478

regarding a woman].

אויף אן אשה].

English translation 479

The lesson from this in the service of man:

דער לימוד דערפון אין עבודת האדם:

English translation 480

When one tells a simple man that it speaks about "Tazria" of a woman — he understands that "woman" refers to Jews,

בשעת מ'זאגט אן איש פשוט אז מ'רעדט וועגן "תזריע" פון אן אשה - פארשטייט ער אז "אשה" גייט אויף אידן,

English translation 481

and "man" refers to the Supernal One — because at Mount Sinai there was the marriage between the Supernal One

און "איש" גייט אויף דעם אויבערשטן - ווייל בא מ"ת איז געווען די חתונה צווישן דער אויבערשטער

English translation 482

(the Man)

(דער איש)

English translation 483

with the Congregation of Israel, the Jews

מיט כנסת ישראל, אידן

English translation 484

(the woman).

(די אשה) 70.

English translation 485

It is said that in the name of this portion "Tazria" is emphasized

זאגט מען אז בשם פרשה זה איז מודגש "תזריע"

English translation 486

(feminine language),

(לשון נקבה),

English translation 487

"a woman who conceives"

"אשה כי תזריע"

English translation 488

(and this is already hinted in "Tazria" itself.

(און דאס איז שוין מרומז אין "תזריע" אליין.

English translation 489

As above)

כנ"ל)

English translation 490

— the service and actual conception specifically by the woman,

- די עבודה והזרעה בפועל דוקא ע"י האשה,

English translation 491

through a Jew,

דורך א אידן,

English translation 492

that is, the advantage of the arousal from below specifically

ד.ה. די מעלה פון אתערותא דלתתא דוקא

English translation 493

(as explained in Chassidus the concept of "a woman who conceives").

(כמבואר אין חסידות דער ענין פון "אשה כי תזריע" 71).

English translation 494

True, the woman receives from the man,

אמת טאקע די אשה איז מקבל פון דעם איש,

English translation 495

but she is the doer — she conceives.

אבער זי איז דער טוער - זי איז מזריע.

English translation 496

As we see simply regarding a man and woman in their simple sense — in the matter of "Tazria" in its simple sense which is discussed in the portion

ווי מ'זעט עס בפשטות ביי איש ואשה כפשוטם - אין דעם ענין פון "תזריע" כפשוטה וואס רעדט זיך אין דער פרשה

English translation 497

(the birth of a child):

(הולדת ולד):

English translation 498

The Gemara indeed says that "three partners are in a person — the Holy One, blessed be He, his father, and his mother;

די גמרא זאגט טאקע אז "שלשה שותפים יש באדם - הקב"ה אביו ואמו,

English translation 499

his father contributes the white substance etc., his mother contributes the red substance etc., and the Holy One, blessed be He, places in him spirit and soul etc." — but in practice everyone sees simply that whoever labors in this — it is the woman who labors:

אביו מזריע הלובן כו' אמו מזרעת אודם כו' והקב"ה נותן בו רוח ונשמה כו'" - אבער בפועל זעט יעדערער בפשטות אז ווער הארעוועט אין דעם - הארעוועט עס די אשה:

English translation 500

She carries the child nine months — with the pain of pregnancy,

זי טראגט דעם קינד תשעה חדשים - מיט צער העיבור 73,

English translation 501

the pain of childbirth etc. etc.,

צער הלידה 73 וכו' וכו',

English translation 502

and before that — the matter of family purity,

ולפנ"ז - דער ענין פון טהרת המשפחה,

English translation 503

with all the difficulties connected with it!

מיט אלע שוועריקייטן פארבונדן דערמיט!

English translation 504

And accordingly, in the general conduct of a man and woman — the man is indeed the one who provides "her food, her clothing, and her conjugal rights",

ועד"ז בכללות הנהגת איש ואשה - איז דער איש טאקע דער וואס שטעלט צו "שארה כסותה ועונתה" 74,

English translation 505

and the woman is always the receiver from her husband;

און די אשה איז אלץ מקבל פון בעל 75;

English translation 506

but whoever labors in practice with all these matters in establishing a home etc. — it is the woman;

אבער ווער הארעוועט בפועל מיט די אלע זאכן אין אויפשטעלן א שטוב וכו' - איז דאס די אשה;

English translation 507

specifically she is "Tazria".

דוקא זי איז "תזריע".

English translation 508

The lesson from this for a Jew — whose root below is "woman"

די הוראה דערפון פאר א אידן - וואס דער שרש פון אידן למטה איז "אשה"

English translation 509

(the Congregation of Israel):

(כנסת ישראל):

English translation 510

Specifically a "I" down here labors and performs the service in practice. The Supernal One

דוקא א איך דא למטה הארעוועט און טוט אויף די עבודה בפועל. דער אויבערשטער

English translation 511

(Man)

(איש)

English translation 512

indeed provides all the things that Jews

שטעלט טאקע צו אלע זאכן וואס אידן

English translation 513

(woman)

(אשה)

English translation 514

need to have,

דארפן האבן,

English translation 515

but He must, so to speak, come to Jews below so that they will perform and labor in practice — "everything is in the hands of Heaven except the fear of Heaven",

אבער ער דארף כביכול אנקומען צו אידן למטה אז זיי זאלן אויפטאן און הארעווען בפועל - "הכל בידי שמים חוץ מיראת שמים" 76,

English translation 516

and specifically Jews below "add strength to the Supernal might"

און דוקא אידן למטה "מוסיפין כח בגבורה של מעלה" 177

English translation 517

Just as regarding "Tazria" in its simple sense there are indeed three partners in this,

אזוי ווי בנוגע צו "תזריע" כפשוטה זיינען אין דעם טאקע דא שלשה שותפים,

English translation 518

but whoever labors in practice with the child — it is the woman.

אבער ווער הארעוועט בפועל מיטן קינד - איז דאס די אשה.

English translation 519

That is — regarding the practical:

דאס הייסט - בנוגע לפועל:

English translation 520

One must have specifically an arousal from below — specifically that a Jew down here should do the service in practice — he must be the doer and the one who actually sows seed. Specifically he labors in the fulfillment of the mitzvot in practice in this physical world.

מ'דארף האבן דוקא אתערותא דלתתא - דוקא אז א איד דא למטה זאל טאן די עבודה בפועל - ער דארף זיין דער טוער און מזריע זרע בפועל. דוקא ער הארעוועט בקיום המצוות בפועל בעוה"ז הגשמי.

English translation 521

And accordingly — one indeed speaks at this gathering and exhorts etc.,

ועד"ז - מ'רעדט טאקע בא דעם פארברענגען און מ'מאנט וכו',

English translation 522

and one hears what is said — but in practice you,

און מ'הערט וואס מ'רעדט - אבער בפועל דארפסטו,

English translation 523

the listener

דער שומע

English translation 524

(receiver)

(מקבל)

English translation 525

— must be the doer!

- זיין דער טוער!

English translation 526

It is not enough to only hear what is said,

ס'איז ניט גענוג נאר הערן וואס מ'רעדט,

English translation 527

or also to be a speaker to others so that they should do etc. — rather the storm must come from you,

אדער אויך זיין א רעדנער צו אנדערע אז זיי זאלן טאן וכו' - נאר דער שטורעם דארף קומען פון דיר,

English translation 528

you must be the doer!

דו דארפסט זיין דער טוער!

English translation 529

True, "the blessing of G-d enriches" and "G-d will bless you in all that you do" — but this is all a blessing in the "you do" of the person.

אמת טאקע "ברכת ה' היא תעשיר" 78 און "וברכך ה"א בכל אשר תעשה" 79 - אבער דאס איז אלץ א ברכה אין דעם "תעשה" פון דעם מענטשן.

English translation 530

And it is not enough that the person provides only a little,

און ס'איז ניט גענוג אז דער מענטש זאל צושטעלן נאר א ביסל,

English translation 531

a plate and the like,

א טעלער וכיו"ב,

English translation 532

and then prays to the Supernal One that He should give him sustenance from above,

און דערנאך מתפלל זיין צו דעם אויבערשטן ער זאל אים געבן מזון מלמעלה,

English translation 533

rather he must provide a plate with a fork and a spoon and a whole set table with foods,

נאר ער דארף צושטעלן א טעלער מיט א גאפל און א לעפל און א גאנצן שולחן ערוך מיט מאכלים,

English translation 534

and only then pray to the Supernal One that He should provide sustenance

און ערשט דערנאך מתפלל זיין צום אויבערשטן ער זאל צושטעלן מזון

English translation 535

(in the example as it was with Rav Hamnuna Saba,

(בדוגמא ווי ס'איז געווען בא ר' המנונא סבא,

English translation 536

as above).

כנ"ל).

English translation 537

Specifically a Jew must be the one who labors in the fulfillment of the mitzvot — specifically he puts on tefillin and the like.

דוקא א איד דארף זיין דער וואס הארעוועט אין קיום המצוות דוקא ער לייגט תפילין וכיו"ב.

English translation 538

And accordingly regarding all the other mitzvot,

ועד"ז בנוגע לשאר כל המצוות,

English translation 539

for "the entire Torah is equated to tefillin".

וואס "הוקשה כל התורה כולה לתפילין" 80.

English translation 540

It is truly true that the Holy One, blessed be He, lays tefillin *80 and "He declares His word to Jacob, His statutes and His judgments to Israel,

אמת טאקע אז הקב"ה מניח תפילין *80 און "מגיד דבריו ליעקב חוקיו ומשפטיו לישראל,

English translation 541

what He does He tells Israel to do." But with this He does not make a dwelling place in the lower realms:

מה שהוא עושה הוא אומר לישראל לעשות" 81. אבער דערמיט מאכט ער ניט אויף א דירה בתחתונים:

English translation 542

Specifically a Jew who lays tefillin below in this physical world thereby makes a dwelling place in the lower realms!

דוקא א איד וואס לייגט תפילין למטה בעוה"ז הגשמי מאכט דערמיט א דירה בתחתונים!

English translation 543

As the matter is in simple terms:

ווי דער ענין איז בפשטות:

English translation 544

In order to be able to fulfill the commandment of tefillin in its simple sense - one needs to have the hide of an animal and someone

בכדי צו קענען מקיים זיין מצות תפילין כפשוטו - דארף מען האבן עור הבהמה און איינער

English translation 545

(a tanner)

(א בורסקי)

English translation 546

who will process the hide,

וואס זאל אויסארבעטן דעם עור,

English translation 547

which relates to the general concept of the service of man - as explained in Chassidus that service is from the term "processing of hides,"

וואס דאס גייט אויף כללות הענין פון עבודת האדם - כמבואר בחסידות 82 אז עבודה איז מלשון "עיבוד עורות",

English translation 548

that one works hard. And in addition

אז מ'הארעוועט. און דערצו

English translation 549

(regarding processing of hides)

(אויף עיבוד עורות)

English translation 550

one also needs to have dog excrement etc. - all matters of hard work in this lowest world, beneath which there is no lower. Until the Gemara says that "Woe to him whose trade is tanning"

דארף מען אויך האבן צואת כלבים וכו' 83 - אלץ ענינים פון הארעוואניע בעוה"ז התחתון שאין תחתון למטה ממנו. ביז ווי די גמרא זאגט 84 אז "אוי לו מי שאומנתו בורסקי"

English translation 551

(a processor of hides),

(מעבד עורות),

English translation 552

because of the great descent of the work of tanning.

מצד דעם גודל הירידה פון עבודת הבורסקי.

English translation 553

But on the other hand,

אבער לאידך גיסא,

English translation 554

it is specifically through the work of tanning in processing hides with dog excrement etc. down here in this lowest world, beneath which there is no lower - that one can have tefillin in order to fulfill the commandment of the Holy One, blessed be He!

איז דוקא דורך עבודת הבורסקי בעיבוד עורות מיט צואת כלבים וכו' דא למטה בעוה"ז התחתון שאין תחתון למטה ממנו - קען מען האבן תפילין בכדי צו מקיים זיין די מצוה של הקב"ה!

English translation 555

And therefore it is specifically through this that one makes a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms.

און דערפאר איז דוקא דורך דעם מאכט מען א דירה לו ית' בתחתונים.

English translation 556

Until the Gemara says there that together with that which "Woe to him whose trade is tanning" is "It is impossible for the world...

ביז ווי די גמרא זאגט דארטן אז ביחד עם זה וואס "אוי לו למי שאומנתו בורסקי" איז "אי אפשר לעולם...

English translation 557

without a tanner"

בלא בורסקי"

English translation 558

(the processor of hides),

(המעבד עורות),

English translation 559

because for the existence of the world,

ווייל צוליב קיום העולם,

English translation 560

and also in order to fulfill the commandment of tefillin and the like, one needs to have processed hide of an animal,

און אויך בכדי לקיים מצות תפילין וכיו"ב דארף מען האבן אויסגעארבעטע עור הבהמה,

English translation 561

which a tanner does.

וואס דאס טוט א בורסקי.

English translation 562

The question becomes:

ווערט די שאלה:

English translation 563

Since "It is impossible for the world without a tanner," and the Torah desires a world - "He did not create it for chaos, He formed it to be inhabited,"

וויבאלד אז "אי אפשר לעולם בלא בורסקי". און תורה וויל אן עולם - "לא תהו בראה לשבת יצרה" 85,

English translation 564

consequently one must have a tanner according to the Torah,

במילא דארף מען האבן א בורסקי ע"פ תורה,

English translation 565

and especially since one needs to have a tanner in order to have tefillin - then why should the Gemara make tanning difficult on the heart by saying "Woe to him whose trade is tanning";

ובפרט אז מ'דארף האבן א בורסקי בכדי צו האבן תפילין - היינט פארוואס זאל די גמרא מאכן א בורסקי שווער אויפן הארצן מיט זאגן "אוי לו מי שאומנתו בורסקי";

English translation 566

does the Torah then desire that no one should want to be a tanner, and consequently there should be a lack in "He formed it to be inhabited,"

צי דען וויל תורה אז קיינער זאל ניט וועלן זיין א בורסקי. ובמילא זאל פעלן אין "לשבת יצרה",

English translation 567

and we will not have any tefillin,

און מ'וועט ניט האבן קיין תפילין,

English translation 568

and especially according to the opinions that processing of hides must be for its sake,

ובפרט לויט די דיעות 86 אז עיבוד עורות דארף זיין לשמה,

English translation 569

consequently it must be done by a Jew and not by a non-Jew?!

במילא דארף עס זיין דורך א אידן ניט דורך א גוי?!

English translation 570

And furthermore, when the tanner - for whom "It is impossible for the world without a tanner" - looks further in the Gemara, he will completely "grab his head" - the Gemara says that a tanner is among those who "they do not appoint from them neither a king nor a High Priest!"

און דערצו ווען דער בורסקי - וואס "אי אפשר לעולם בלא בורסקי" - קוקט נאך מער אין גמרא וועט ער זיך גאר "כאפן פארן קאפ" - די גמרא 87 זאגט אז א בורסקי איז פון די וועלכע "אין מעמידין מהם לא מלך ולא כהן גדול"!

English translation 571

So the answer to this is:

איז דער ענטפער אויף דעם:

English translation 572

If he is a tanner who uses his craft to process the hide of an animal for the purpose of making tefillin and the like with it - then he is not called a "tanner,"

אויב ער איז א בורסקי וואס נוצט אויס זיין אומנות אויף אויסארבעטן עור הבהמה צוליב מאכן דערמיט תפילין וכיו"ב - דעמולט הייסט ער ניט א "בורסקי",

English translation 573

but rather a "perfumer"

נאר א "בסם"

English translation 574

(seller of spices),

(מוכר בשמים),

English translation 575

about whom the Gemara says there "It is impossible for the world without a perfumer...

וואס אויף א בסם זאגט דארטן די גמרא "אי אפשר לעולם בלא בסם...

English translation 576

fortunate is he whose trade is perfumer."

אשרי מי שאומנתו בסם".

English translation 577

For what is the difference? That even "if he is commanded to chop wood" through this a Jew fulfills the will of G-d in a manner of self-sacrifice,

ווארום מה-דאך אז אפילו "אם נצטוה לחטוב עצים" איז דורך דעם א איד מקיים רצון ה' באופן של מס"נ 88,

English translation 578

even though through this he accomplishes nothing

אע"פ וואס דורך דעם איז מען גארניט פועל

English translation 579

(continues)

(ממשיך)

English translation 580

- all the more so if a Jew processes hides for the sake of tefillin,

88 - עאכו"כ אויב א איד איז מעבד עורות צוליב תפילין,

English translation 581

a commandment of the Holy One, blessed be He - it is certain that he stands on a lofty level,

א מצוה של הקב"ה - איז זיכער אז ער שטייט בדרגא נעלה,

English translation 582

and he is not in the category of "tanner" but rather in the category of "perfumer,"

און ער איז ניט בבחי' "בורסקי" נאר בבחי' "בסם",

English translation 583

of whom it is said "fortunate is he whose trade is perfumer."

וואס "אשרי מי שאומנתו בסם".

English translation 584

And especially since through tefillin the matter of subjugation of the heart and mind is achieved,

ובפרט אז דורך תפילין ווערט דער ענין פון שעבוד הלב והמוח 89,

English translation 585

until through the laying of tefillin a Jew also effects a novelty above - that the Holy One, blessed be He, lays tefillin.

ביז אז דורך הנחת תפילין פועל'ט אויף א איד אויך א חידוש למעלה - אז הקב"ה מניח תפילין 90.

English translation 586

And as explained in many places that there are levels in commandments:

וכמבואר בכ"מ 91 אז עס זיינען דא דרגות אין מצוות:

English translation 587

"My commandments" of the Holy One, blessed be He,

"מצוותי" של הקב"ה,

English translation 588

"the commandments of G-d,"

"מצות הוי'",

English translation 589

and "commandments" without qualification,

און "מצוות" סתם,

English translation 590

the fulfillment of the commandments that a person performs below. And through the fulfillment of the commandments below a Jew effects a novelty in the commandments - "and live by them" according to the well-known teaching of the Maggid on the verse - a Jew draws vitality into the commandments,

קיום המצוות שיעשה אותן האדם למטה. און דורך קיום המצוות למטה טוט אויף א איד א חידוש אין די מצוות - "וחי בהם" 92 כתורת המגיד הידועה עה"פ 93 - א איך איז ממשיך חיות אין די מצוות,

English translation 591

until into "My commandments,"

ביז אין "מצוותי",

English translation 592

in the manner of "they add strength to the supernal might."

ע"ד "מוסיפין כח בגבורה של מעלה".

English translation 593

From all the above the lesson of "Tazria" is understood:

מכל הנ"ל איז מובן די הוראה פון "תזריע":

English translation 594

The elevation specifically from an arousal from below - the service of a Jew below in this physical world, the lowest beneath which there is no lower. Specifically through that which he performs his service - service from the term processing of hides,

דער עילוי דוקא פון אתערותא דלתתא - די עבודה פון א אידן למטה בעוה"ז הגשמי התחתון שאין תחתון למטה ממנו. דוקא דורך דעם וואס ער טוט עבודתו - עבודה מלשון עיבוד עורות,

English translation 595

he works hard - like a "tanner,"

ער הארעוועט - ווי א "בורסקי",

English translation 596

in the fulfillment of the Torah and commandments down here

בקיום התומ"צ דא למטה

English translation 597

[in the example as the matter is in its simple sense - processing of hides for tefillin]

[בדוגמא ווי דער ענין איז כפשוטו - עיבוד עורות פאר תפילין]

English translation 598

- he becomes a "perfumer,"

- ווערט ער א "בסם",

English translation 599

because through this he also effects a novelty above,

וויבאלד אז ער טוט דערמיט אויף אויך א חידוש למעלה,

English translation 600

everything is in the hands of Heaven except for fear of Heaven

דהכל בידי שמים חוץ מיראת שמים

English translation 601

(as above).

(כנ"ל).

English translation 602

And in this itself, his service must be in the manner of "Tazria" - "a tree of fruit producing fruit",

און אין דעם גופא דארף עבודתו זיין באופן פון "תזריע" - "עץ פרי עושה פרי",

English translation 603

candles to illuminate,

נרות להאיר,

English translation 604

so that from his service come forth fruits and the fruits of fruits

אז פון זיין עבודה קומען ארויס פירות ופירי פירות

English translation 605

(the first point in "Tazria",

(די ערשטע נקודה אין "תזריע",

English translation 606

as above section 3).

כנ"ל סי"ג).

English translation 607

And during the portion of Tazria is also the portion of HaChodesh - there comes an additional emphasis that the service of "Tazria" must be in a manner of renewal,

און בשעת פ' תזריע איז אויך פ' החודש - קומט צו נאכמער הדגשה אז דער עבודה פון "תזריע" דארף זיין באופן של חידוש,

English translation 608

in a way that is incomparably greater,

שלא בערך מערער,

English translation 609

until in a manner of miracle

ביז באופן של נס

English translation 610

(connected with the Shabbat of blessing Nissan,

(פארבונדן מיט שבת מברכים ניסן,

English translation 611

"my miracles, miracles"),

"ניסי ניסים"),

English translation 612

above measure and limitation.

למעלה ממדידה והגבלה.

English translation 613

And added to this, in the fixed calendar of this year comes the study of that which the Shabbat

ונוסף לזה קומט צו בקביעות שנה זו דער לימוד דערפון וואס דער שבת

English translation 614

(the portion of Tazria,

(פ' תזריע,

English translation 615

the portion of HaChodesh)

פ' החודש)

English translation 616

is the 27th of Adar Sheni:

איז כ"ז אדר שני:

English translation 617

In this fixed calendar, when the Shabbat is the 27th of Adar Sheni - Rosh Chodesh Nissan is

בקביעות זו ווען דער שבת איז כ"ז אדר שני - איז ראש חודש ניסן

English translation 618

(the head of all matters of the month of Nissan)

(דער ראש פון כל עניני חודש ניסן)

English translation 619

on the third day of the week, on which "that it was good" was doubled,

ביום השלישי בשבוע. שהוכפל בו כי טוב 94,

English translation 620

good for the heavens and good for the creations.

טוב לשמים וטוב לבריות 95.

English translation 621

Which this further emphasizes the aforementioned instructions of "Tazria" - that a person must perform his service here below

וואס דאס איז נאכמער מדגיש די הוראות הנ"ל פון "תזריע" - אז א איך דארף טאן עבודתו דא למטה

English translation 622

(an awakening from below),

(אתעדל"ת)

English translation 623

both in relation to himself and in relation to Above - good for the heavens

סיי ביחס צו זיך און סיי ביחס צו למעלה - טוב לשמים

English translation 624

(as above section 6),

(כנ"ל סט"ו),

English translation 625

and also in the manner of "a tree of fruit producing fruit",

און סיי באופן פון "עץ פרי עושה פרי",

English translation 626

candles to illuminate

נרות להאיר

English translation 627

(as above section 3),

(כנ"ל סי"ג),

English translation 628

to influence others,

צו משפיע זיין אויף אנדערע,

English translation 629

until upon "creations" - "good for the creations".

ביז אויף "בריות" - "טוב לבריות" *.

English translation 630

And the main thing is the deed - the main point is that from this there should come down into the actual deed of man in the world of Action.

והמעשה הוא העיקר - דער עיקר איז אז דערפון זאל אראפקומען אין מעשה האדם בפועל בעולם העשי'.

English translation 631

And through the service below in the world of Action,

און דורך דער עבודה למטה בעולם העשי',

English translation 632

and not

און ניט

English translation 633

(the world of Action)

(עולם העשי')

English translation 634

the spiritual, but rather the physical lower world of Action, beneath which there is no lower - all matters are drawn forth in completeness,

הרוחני נאר עולם העשי' הגשמי התחתון שאין תחתון למטה ממנו - ווערן נמשך אלע ענינים בשלימות,

English translation 635

Which all these matters are included in the three completions - the completion of the people,

וואס די אלע ענינים זיינען כלול אין די דריי שלימות'ן - שלימות העם,

English translation 636

the completion of the Torah and the completion of the land,

שלימות התורה און שלימות הארץ,

English translation 637

this lower land,

ארץ הלזו התחתונה,

English translation 638

the Land of Israel that is destined that the Land of Israel will spread to all lands,

ארץ ישראל שעתידה ארץ ישראל שתתפשט בכל הארצות 98,

English translation 639

in the true and complete redemption,

בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 640

which "as in the days of your going out from the land of Egypt, I will show him wonders",

וואס "כימי צאתך מארמ"צ אראנו נפלאות",

English translation 641

speedily in our days, literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 642

Here is the place to complete what was discussed last Shabbat in connection with Purim - "a person is obligated to become intoxicated on Purim until he does not know" - with an explanation of the perplexing Gemara story regarding Rabbah and Rabbi Zeira.

כאן המקום להשלים וואס מ'האט גערעדט לעצטן 99 שבת בקשר מיט פורים - "חייב 100 איניש לבסומי בפוריא עד דלא ידע" 101 - בביאור סיפור הגמרא תמוהה וועגן רבה ור' זירא.

English translation 643

Regarding which questions were asked,

וואס מ'האט אויף דעם געפרעגט שאלות,

English translation 644

and among them also a "block of difficulties". But as discussed many times,

וביניהם אויך "קלאָץ קשיות". אבער כמדובר כמ"פ,

English translation 645

when one has a difficulty,

בשעת מ'האט א קשיא,

English translation 646

one must have a bit of patience and contemplate the matter for a few moments regarding which it is speaking here,

דארף מען האבן א ביסעלע געדולד און אריינטראכטן זיך אין דעם ענין א פאר רגעים וועגן וועלכן עס רעדט זיך דא,

English translation 647

one will perhaps find an answer,

וועט מען אפשר געפינען א תירוץ,

English translation 648

and sometimes - perhaps also a "block of answers".

און אמאל - אפשר אויך א "קלאץ תירוץ".

English translation 649

When one does not, however, contemplate the matter - one brings to the matter under discussion other matters which perhaps share the same expressions,

בשעת מ'טראכט זיך אבער ניט אריין אין דעם ענין - שטעלט מען צו צום ענין המדובר אנדערע ענינים וועלכע שטייען אפשר מיט די זעלבע לשונות,

English translation 650

but in truth they are not close to one another,

אבער באמת זיינען זיי ניט קרוב זה לזה,

English translation 651

until sometimes they are distant from one another from one extreme to the other.

ביז אמאל רחוקים זה מזה מן הקצה אל הקצה.

English translation 652

One focused on this Gemara story in continuation of "a person is obligated to become intoxicated on Purim until he does not know" - "Rabbah and Rabbi Zeira made a Purim feast together and became intoxicated,

מ'האט זיך געשטעלט אויף דעם סיפור הגמרא בהמשך צו "חייב איניש לבסומי בפוריא עד דלא ידע" - "רבה ורבי זירא עבדו סעודת פורים בהדי הדדי ואיבסום,

English translation 653

Rabbah arose and slaughtered Rabbi Zeira,

קם רבה שחטי' לרב זירא,

English translation 654

the next day he begged for mercy and revived him,

למחר בעי רחמי ואחיי',

English translation 655

the following year he said

לשנה אמר

English translation 656

(Rabbah to Rabbi Zeira)

(רבה לר' זירא)

English translation 657

Let the master come and let us make a Purim feast together,

ניתי מר ונעביד סעודת פורים בהדי הדדי,

English translation 658

he said to him

אמר לי'

English translation 659

(Rabbi Zeira)

(ר' זירא)

English translation 660

Not at every hour does a miracle occur."

לא בכל שעתא ושעתא מתרחיש ניסא".

English translation 661

And regarding this it was asked:

און מ'האט אויף דעם געפרעגט:

English translation 662

How is it possible that Rabbah would at all do such a thing as bloodshed, Heaven forbid?!

היתכן אז רבה זאל בכלל אפטאן אזא זאך פון שפיכות דמים ר"ל?!

English translation 663

And how is it possible that one does not find any hint that he wanted to even do repentance for this. And on the contrary - in this story it is only told how he exerted himself regarding Rabbi Zeira,

און היתכן אז מ'געפינט ניט קיין שום רמז אז ער האט געוואלט אפילו תשובה טאן אויף דעם. ואדרבה - אין דעם סיפור ווערט נאר דערציילט ווי ער האט זיך משתדל געווען בנוגע צו ר' זירא'ן,

English translation 664

but not regarding correction and repentance for himself,

אבער ניט בנוגע לתיקון ותשובה פאר זיך,

English translation 665

as if that which he did was, from his perspective, not questioned,

כאילו ווי דאס וואס ער האט געטאן איז מצ"ע ניט אפגעפרעגט,

English translation 666

rather the only thing that is lacking here is regarding Rabbi Zeira! Until only "the next day he begged for mercy and revived him".

נאר די איינציקע זאך וואס פעלט דא איז בנוגע ר' זירא'ן! ביז אז ערשט "למחר בעי רחמי ואחיי'".

English translation 667

And to such an extent was this not questioned by him - that "the following year" he said to Rabbi Zeira:

ועד כדי כך איז דאס ביי אים ניט אפגעפרעגט - אז "לשנה" האט ער געזאגט ר' זירא'ן:

English translation 668

Let us go celebrate Purim again together!

לאמיר גיין פראווען נאכאמאל פורים צוזאמען!

English translation 669

And what does Rabbi Zeira answer him? Not that he rejects it because of the event of the previous year,

און וואס ענטפערט אים ר' זירא? ניט אז ער איז דאס שולל מצד דעם מאורע פון שנה שעברה,

English translation 670

rather because "not at every hour does a miracle occur", therefore it is not worthwhile,

נאר וויבאלד אז "לא בכל שעתא ושעתא מתרחיש ניסא" דערפאר איז עס ניט כדאי,

English translation 671

but were it not for this,

אבער לולא זה,

English translation 672

if he is certain that a miracle will occur,

אויב ער איז זיכער אז ס'וועט זיין א נס,

English translation 673

then it is indeed a proper thing!

איז עס טאקע א גלייכע זאך!

English translation 674

How does Rabbi Zeira come to cause Rabbah to stumble - "before a blind person do not place a stumbling block",

ווי קומט צו ר' זירא'ן ער זאל מכשיל זיין רבה'ן - "לפני עור לא תתן מכשול" 102,

English translation 675

and especially in such a severe matter as bloodshed?!

ובפרט אין אזא דבר חמור ווי שפיכות דמים?!

English translation 676

And it was discussed that the explanation of this must be according to its simple meaning,

און מ'האט גערעדט אז דער ביאור בזה דארף זיין כפשוטו,

English translation 677

i.e., "he slaughtered" literally - an action that effects the separation of the soul from the body - because a matter does not depart from its simple meaning. And in our case, it is necessary to interpret that the story speaks according to its simple meaning,

ד.ה. "שחטי'" ממש - א פעולה וואס פועל'ט פירוד הנשמה מהגוף - ווייל אין ענין יוצא מידי פשוטו. ובנדו"ד איז מוכרח צו מפרש זיין אז דער סיפור רעדט זיך כפשוטו,

English translation 678

as follows.

כדלקמן.

English translation 679

And in particular, Rashi - whose essence is the study of the plain meaning in the Talmud

ובפרט אז רש"י - שענינו איז לימוד ע"ד הפשט אין ש"ס 103

English translation 680

(just as his essence in his commentary on the Torah is the study of the plain meaning of the Chumash)

(אזוי ווי ענינו בפירושו על התורה איז לימוד ע"ד הפשט פון חומש)

English translation 681

- only explains on this matter that "Va'ivsum" means "they became intoxicated,"

- איז נאר מפרש אויף דעם ענין אז "ואיבסום" מיינט "נשתכרו",

English translation 682

it is proven that the story is according to its simple meaning,

איז מוכח אז דער סיפור איז כפשוטו,

English translation 683

because if not, Rashi

ווייל אויב ניט וואלט רש"י

English translation 684

(the plain commentator)

(דער פשטן)

English translation 685

would have explained the interpretation in this.

מסביר געווען דעם פירוש בזה.

English translation 686

There are interpretations of this story according to the secret, as it is in spiritual matters - as was brought from a discourse of the Rebbe, my father-in-law, the Rebbe,

עס זיינען דא פירושים אין דעם סיפור ע"ד הסוד ווי דאס איז ברוחניות הענינים - ווי מ'האט געבראכט פון א מאמר פון כ"ק מו"ח אדמו"ר 104,

English translation 687

that "Rabba arose and slaughtered Rav Zeira" speaks about Chochmah and Binah, etc.,

אז "קם רבה שחוטי' לר' זירא" רעדט זיך וועגן חכמה ובינה וכו',

English translation 688

and likewise in discourses of my father;

ועד"ז אין מאמרים פון טאטן 105;

English translation 689

and likewise they wanted to connect the discussion about "slaughtered Rav Zeira" with what is explained in Likkutei Torah, Parshat Shemini

ועד"ז האט מען געוואלט צושטעלן המדובר וועגן "שחטי' לר' זירא" מיט המבואר בלקו"ת פ' שמיני 106

English translation 690

(at the time when they were speaking about this)

(די פו־שה ווען מ'האט גערעדט וועגן דעם)

English translation 691

in connection with the battle of the Leviathan and the Wild Ox, and there he explains that the matter of the slaughter of the Wild Ox by the Leviathan is a matter of elevation

בקשר מיט דער קניגיא פון לויתן ושור הבר און דארטן איז ער מבאר אז דער ענין פון שחיטת שור הבר ע"י לויתן איז אן ענין של עלי'

English translation 692

("that he will elevate it") -

("שיעלה אותו") -

English translation 693

But all these explanations of how the matters are in spirituality have no connection to what was discussed earlier,

אבער די אלע ביאורים ווי די ענינים זיינען ברוחניות האבן קיין שייכות ניט להמדובר דעמולט,

English translation 694

and on the contrary - it is even a contradiction to it,

ואדרבה - ס'איז גאר א סתירה דערצו,

English translation 695

because they wanted to speak about how the matter is specifically "slaughtered" according to its simple meaning,

ווייל מ'האט געוואלט רעדן ווי דער ענין איז דוקא "שחטי'" כפשוטו,

English translation 696

the separation of the soul from the body.

פירוד הנשמה מהגוף.

English translation 697

And likewise there are interpretations in the Gemara among the commentators of the Gemara - the Maharsha and the Yaavetz and others - but these interpretations also do not teach the matter according to its simple meaning. Therefore they did not explain it like these commentators:

ועד"ז זיינען דא פירושים אין דער גמרא אין מפרשי הגמרא - מהרש"א און יעב"ץ ועוד - אבער אויך די פירושים לערנען ניט דעם ענין כפשוטו. דעריבער האט מען עס ניט מבאר געווען ווי די מפרשים:

English translation 698

The Maharsha explains that Rabba forced Rav Zeira "to drink

דער מהרש"א איז מפרש אז רבה האט כופה געווען ר' זירא'ן "לשתות

English translation 699

(wine)

(יין)

English translation 700

excessively until he became ill and was near death, etc." And the Yaavetz explains that "he did not actually slaughter him,"

יותר מדאי עד שחלה ונטה למות וכו'". און דער יעב"ץ איז מפרש אז "לא שחטו ממש",

English translation 701

but rather "he fainted from excessive worry, etc."

נאר "נתעלף מרוב דאגה נו.".

English translation 702

But obviously, illness or fainting is not the interpretation of "slaughtered" according to its simple meaning

אבער כמובן אז חולי אדער התעלפות איז ניט דער פירוש פון "שחטי'" כפשוטו

English translation 703

(which means an action that effects the separation of the soul from the body).

(וואס מיינט א פעולה וואס פועל'ט פירוד הנשמה מהגוף).

English translation 704

Therefore they did not explain the Gemara according to the interpretation of the Maharsha and the Yaavetz,

דעריבער האט מען ניט מבאר געווען די גמרא כפירוש המהרש"א והיעב"ץ,

English translation 705

and likewise not according to the interpretations according to the secret, etc., in spiritual matters

ועד"ז ניט ווי די פירושים ע"ד הסוד כו' ברוחניות הענינים

English translation 706

[For ostensibly, why must one "refrain" and not explain like the Maharsha,

[דלכאורה פארוואס דארף מען זיך "שפארן" און ניט מפרש ווי דער מהרש"א,

English translation 707

as it is stated in the continuation of Turei Zahav that "all the authors until the Taz and the Shach and they are included, made their works with Ruach Hakodesh." And this includes also the Maharsha;

וואס עס שטייט אין המשך תער"ב 107 אז "כל המחברים עד הט"ז והש"ך והם בכלל עשו חיבוריהם ברוה"ק". וואס דאס איז כולל אויך דעם מהרש"א 108;

English translation 708

and likewise regarding the Yaavetz - he was after all the son of "Chacham Tzvi",

ועד"ז בנוגע צום יעב"ץ - איז ער דאך געווען דער זון פון "חכם צבי",

English translation 709

and in general one does not need proofs of the greatness of the Yaavetz;

ובכלל דארף מען ניט האבן קיין ראיות אויף דער גדלות פון יעב"ץ;

English translation 710

nevertheless, in this matter they did not explain according to their interpretation]

אעפ"כ האט מען בענין זה ניט מפרש געווען כפירושם]

English translation 711

Because first and foremost:

ווייל לכל לראש:

English translation 712

When one can explain a Gemara according to its simple meaning,

בשעת מ'קען מפרש זיין א גמרא כפשוטו,

English translation 713

this is always better than an interpretation that is not so according to its simple meaning. And the interpretation of the Maharsha and the Yaavetz that "slaughtered" means physical illness or fainting,

איז דאס אלעמאל בעסער ווי א פירוש ניט אזוי כפשוטו. און פירוש המהרש"א והיעב"ץ אז "שחטי'" מיינט חולי בגופו אדער התעלפות,

English translation 714

is not according to its simple meaning.

איז ניט כפשוטו.

English translation 715

And in addition to this:

ונוסף לזה:

English translation 716

According to the interpretation of the Maharsha and the Yaavetz, the aforementioned questions remain unanswered: (a)

לויט פירוש המהרש"א והיעב"ץ בלייבן די שאלות הנ"ל ניט פארענטפערט: (א)

English translation 717

Why did Rabba not repent for harming the health of Rav Zeira's body

פארוואס רבה האט ניט געטאן תשובה אויף מזיק זיין בבריאות גופו של ר' זירא

English translation 718

(by giving him too much wine to drink),

(דורך אים געבן טרינקען צופיל יין),

English translation 719

or causing him to faint,

אדער פועל'ן אויף אים התעלפות,

English translation 720

contrary to the matter of "and you shall greatly guard your souls",

היפך הענין פון "ונשמרתם מאד לנפשותיכם" 109,

English translation 721

until that health of the body is "from the ways

ביז אז בריאות הגוף איז "מדרכי

English translation 722

(of the service)

(עבודת 110)

English translation 723

of God it is." And it is understood and simple that Purim does not override any positive commandment or negative commandment of the Torah?! (b)

ה' הוא" 111. ומובן ופשוט אז פורים איז ניט דוחה קיין מ"ע ומל"ת שבתורה?! (ב)

English translation 724

Why specifically "the next day he sought mercy",

פארוואס דיקא "למחר בעי רחמי",

English translation 725

and not immediately? (c)

און ניט גלייך? (ג)

English translation 726

How did he ask him "for next year" that "let the master come and we will make the Purim feast together",

ווי האט ער אים "לשנה" געבעטן אז "ניתי מר ונעביד סעודת פורים בהדי הדדי",

English translation 727

could it not again cause Rabba to harm the health of his body?

עס קען דאך נאכאמאל ברענגען אז רבה זאל אין מזיק זיין בבריאות גופו?

English translation 728

And furthermore, the main point - the story in the Gemara about Rabba and Rav Zeira is necessarily according to its simple meaning - as is understood from that which he brings it to halacha regarding practical application:

ועוד ועיקר - דער סיפור אין גמרא וועגן רבה ור' זירא איז בהכרח כפשוטו - כמובן דערפון וואס ער ברענגט זיך להלכה בנוגע לפועל:

English translation 729

The Ran and the Baal HaMaor

דער ר"ן און דער מאור הקטן

English translation 730

(Rabbi Zerachyah HaLevi)

(ר' זרחי' הלוי)

English translation 731

write: "Rabbeinu Efram wrote from that incident that Rabba arose and slaughtered Rav Zeira, as is brought in the Gemara, the statement of Rava was rejected

112 שרייבן. "כתב רבינו אפרים ז"ל מההיא עובדא דקם רבה ושחטי' לר' זירא כדאי' בגמ' אידחו' לי' מימרא דרבא

English translation 732

("a person is obligated to become intoxicated, etc.")

("חייב איניש לבסומי כו'")

English translation 733

and it is not proper to do so." And therefore the Gemara relates the story in continuation of the statement of Rava "a person is obligated to become intoxicated, etc.",

ולא שפיר דמי למיעבד הכי". און דעריבער דערציילט די גמרא דעם סיפור בהמשך צו מאמר רבא "חייב איניש לבסומי כו'",

English translation 734

in order to teach us that because of this story the obligation was nullified.

בכדי לאשמעינן אז צוליב דעם סיפור איז בטל געווארן דער חיוב 113.

English translation 735

And in addition to this, the Ramban in his book Milchamot Hashem does not dispute the Baal HaMaor in this matter - even though his way in most places is to dispute him,

און דערצו איז דער רמב"ן בספרו מלחמות ה' ניט משיג אויפן בעל המאור בענין זה - אע"פ וואס דרכו ברוב מקומות איז צו משיג זיין אויף אים,

English translation 736

until that in this very topic he disputes him. It is therefore understood that in this matter

ביז אז בסוגיא זו עצמה איז ער אויף אים משיג. איז דערפון מובן אז בענין זה

English translation 737

(the rejection of the obligation to become intoxicated on Purim because of the incident of Rabba and Rav Zeira)

(דחיית החיוב דלבסומי בפוריא צוליב מעשה דרבה ור' זירא)

English translation 738

the Ramban holds like the Baal HaMaor.

האלט דער רמב"ן ווי דער בעל המאור.

English translation 739

From this it is understood that according to Rabbeinu Ephraim,

דערפון איז מובן אז לויט רבינו אפרים,

English translation 740

the Ran and Baal HaMeor and Ramban, the incident with Rabbah and Rabbi Zeira was literal

דעם ר"ן ובעל המאור און רמב"ן איז די מעשה מיט רבה ור' זירא געווען כפשוטו

English translation 741

(not only in spiritual matters),

(ניט נאר ברוחניות הענינים),

English translation 742

just as the statement of Rava earlier "A person is obligated to become intoxicated, etc." means literally

פונקט ווי מאמר רבא לפנ"ז "חייב איניש לבסומי כו'" מיינט כפשוטו

English translation 743

(as is ruled in halachah),

(ווי אפגע'פסק'נט בהלכה),

English translation 744

"to become intoxicated" - "they became drunk with wine"

"לבסומי" - "נשתכרו ביין"

English translation 745

(and not merely a matter of contemplation)

(און ניט גלאט אן ענין של התבוננות)

English translation 746

- and therefore they set aside

- און דערפאר האט מען דוחה געווען

English translation 747

(according to the opinion of Rabbi Ephraim)

(לדעת ר' אפרים)

English translation 748

the obligation of "a person is obligated to become intoxicated, etc." because of the incident with Rabbah and Rabbi Zeira. For if one were to say that it was not actual "intoxication" and "slaughter,"

דעם חיוב פון "חייב איניש לבסומי כו'" צוליב דער מעשה מיט רבה ור' זירא. ווייל אויב מ'זאל זאגן אז ס'איז ניט געווען "איבסום" און "שחטי'" ממש,

English translation 749

but rather spiritual matters and the like - why should it set aside the obligation of "to become intoxicated on Purim until one does not know" literally?

נאר ברוחניות הענינים וכיו"ב - פארוואס זאל עס דוחה זיין דעם חיוב פון "לבסומי בפוריא עד דלא ידע" בפשטות?

English translation 750

With difficulty one can also explain the opinion of Rabbeinu Ephraim according to the interpretation of the Maharsha and the Yaavetz in this story

בדוחק קען מען אויך מפרש זיין דעת רבינו אפרים לויטן פירוש מהרש"א והיעב"ץ אין דעם סיפור

English translation 751

(that because intoxication on Purim brought about such an incident of illness or fainting of Rabbi Zeira, this sets aside the obligation)

(אז צוליב דעם וואס לבסומי בפוריא האט געבראכט צו אזא מעשה של חולי אדער התעלפות פון ר' זירא איז דאס דוחה דעם חיוב)

English translation 752

- but it is understood that this is a great difficulty,

- אבער מובן אז דאס איז א דוחק גדול,

English translation 753

because according to this, the simplicity of Rabbi Ephraim and the Ran and Baal HaMeor is not so understood,

ווייל לפי"ז איז ניט אזוי מובן די פשיטות פון ר' אפרים און ר"ן און בעל המאור,

English translation 754

that due to weakness or fainting

אז צוליב חלישות אדער התעלפות

English translation 755

(in this case with Rabbah and Rabbi Zeira)

(אין דעם פאל מיט רבה ור' זירא)

English translation 756

which resulted from intoxication on Purim, the obligation should be nullified for all Jews. And according to this, the Ran etc. should have at least hinted in his words that even though with Rabbah and Rabbi Zeira it brought only to weakness or fainting,

וואס איז ארויסגעקומען ע"י לבוסמי בפוריא זאל בטל ווערן דעם חיוב פאר אלע אידן. און לפי"ז האט דער ר"ן כו' געדארפט עכ"פ מרמז זיין בדבריו אז אע"פ וואס בא רבה ור' זירא האט עס געבראכט נאר צו חלישות אדער התעלפות,

English translation 757

because of the concern about this, it nullifies the obligation for everyone.

איז צוליב דעם חשש בזה איז דאס מבטל דעם חיוב פאר אלעמען.

English translation 758

Upon this basis and according to the above, it is understandable why one must explain the story with Rabbah and Rabbi Zeira primarily as literal.

ועל יסוד זה וע"פ הנ"ל איז פארשטאנדיק פארוואס מ'דארף מפרש זיין דעם סיפור מיט רבה ור' זירא לכל לראש כפשוטו.

English translation 759

There are parts in the Gemara that are "Aggadata,"

עס זיינען דא חלקים אין גמרא וואס זיינען "אגדתא",

English translation 760

and in many of them the interpretation is initially in spiritual matters - like the statements of Rabbah bar bar Chanah in Tractate Bava Basra,

ובכמה מהם איז דער פירוש מלכתחילה ברוחניות הענינים - ווי די מאמרים פון רבה בר בר חנה אין מס' בבא בתרא 114,

English translation 761

for example - "Once we were traveling on a ship and we saw a certain fish that was sitting, eating sand from the riverbank, and it died and the water cast it and threw it onto the shore and sixty cities were destroyed from it, etc.,"

לדוגמא - "זמנא חדא הוה קא אזלינן בספינתא וחזינן ההוא כוורא דיתבא לי' אכלא טינא באוסיי' ומית ואדחוהו מיא ושדיוהו לגודא וחרוב מיני' שתין מחוזי וכו'",

English translation 762

as explained in the Zohar and in many places that this is only a parable for the matters as they are in the upper worlds, etc.

כמבואר בזהר 115 ובכ"מ ווי דאס איז נאר א משל אויף די ענינים ווי זיי זיינען בעולמות העליונים כו'.

English translation 763

But regarding our story in the Gemara,

אבער בנוגע אונזער סיפור אין גמרא,

English translation 764

since it is brought in halachah

וויבאלד אז ער ברענגט זיך אין הלכה

English translation 765

(according to the opinion of Rabbi Ephraim)

(לדעת ר' אפרים)

English translation 766

as a reason to set aside the obligation of "to become intoxicated on Purim"

אלס א טעם צו דוחה זיין דעם חיוב פון "לבסומי בפוריא"

English translation 767

(even though the halachah in practice does not remain so),

(אע"פ וואס די הלכה בפועל בלייבט ניט אזוי),

English translation 768

which speaks about an obligation literally in the plain sense of matters - one must say that the story is primarily literal.

וואס דאס רעדט זיך וועגן א חיוב כפשוטו בפשטות הענינים - מוז מען זאגן. אז דער סיפור איז לכל לראש כפשוטו.

English translation 769

Therefore they explained the story specifically as the matter is literal - that "Rabbah arose and slaughtered Rabbi Zeira" means that Rabbah brought Rabbi Zeira to actual expiration of the soul in a manner of separation of the soul from the body.

דעריבער האט מען מבאר געווען דעם סיפור דוקא ווי דער ענין איז כפשוטו - אז "קם רבה שחטי' לר' זירא" מיינט אז רבה האט געבראכט ר' זירא'ן צו כלות הנפש ממש באופן פון פירוד הנשמה מהגוף.

English translation 770

And based on this it is understood,

ועפ"ז איז מובן,

English translation 771

as stated,

כאמור,

English translation 772

that all these explanations that it is in spiritual matters in the discourses of the Rebbe my father-in-law and the discourses of my father etc. have no relevance,

אז די אלע ביאורים ווי דאס איז ברוחניות הענינים אין די מאמרים פון כ"ק מו"ח אדמו"ר און די מאמרים פון טאטן וכו' האבן קיין שייכות ניט,

English translation 773

and on the contrary - they are even contradictory to the matter that they wanted to explain,

ואדרבה - זיי זיינען גאר סותר צו דעם ענין וואס מ'האט געוואלט מבאר זיין,

English translation 774

For the main novelty that was spoken about then - if the words are correct - is to explain specifically that the matter of "slaughtered" is actual "slaughtered"

ווייל דער עיקר חידוש וואס מ'האט דעמולט גערעדט - אם כנים הדברים - איז צו מבאר זיין דוקא ווי דער ענין פון "שחטי'" איז "שחטי'" ממש

English translation 775

(separation of the soul from the body).

(פירוד הנשמה מהגוף).

English translation 776

And when one connects it with spiritual matters - this is exactly the opposite of this.

און בשעת מ'פארבינדט עס מיט ענינים רוחניים - איז דאס פונקט דער היפך דערפון.

English translation 777

The novelty was not that Rabbah elevated Rabbi Zeira to a higher level - for what would be the news,

דער חידוש איז ניט געווען אז רבה האט אויפגעהויבן ר' זירא'ן צו א העכערע דרגא - ווייל מאי קמ"ל,

English translation 778

but rather that the "slaughtered" was literal,

נאר אז דער "שחטי'" איז געווען כפשוטו,

English translation 779

through separation of the soul from the body.

ע"י פירוד הנשמה מהגוף.

English translation 780

Only in order to explain how the matter of "slaughtered" was here in physicality did they bring that "there is no 'and he slaughtered' except 'and he drew,'"

נאר בכדי להסביר ווי דער ענין פון "שחטי'" איז דא געווען בגשמיות האט מען געבראכט אז "אין ושחט אלא ומשך" 116,

English translation 781

but the novelty is that it was a separation of the soul from the body literally.

אבער דער חידוש איז אז ס'איז געווען א פירוד הנשמה מהגוף כפשוטו.

English translation 782

That is why they brought an example of this specifically from Nadav and Avihu,

וואס דערפאר האט מען געבראכט א דוגמא לזה דוקא פון נדב ואביהוא,

English translation 783

for the verse states explicitly that there the matter was literal:

ווייל מקרא מלא דיבר הכתוב אז דארטן איז געווען דער ענין כפשוטו:

English translation 784

"And the sons of Aharon, Nadav and Avihu, took each his fire pan, etc. and brought before Hashem a strange fire, etc. and a fire came out from before Hashem and consumed them and they died, etc." - all matters literally,

"ויקחו בני אהרן נדב ואביהוא איש מחתתו גו' ויקריבו לפני ה' אש זרה גו' ותצא אש מלפני ה' ותאכל אותם וימותו גו'" 117 - אלע ענינים כפשוטם,

English translation 785

and also "intoxicated with wine they entered the Sanctuary" literally,

און אויך "שתויי יין נכנסו למקדש" 118 כפשוטו,

English translation 786

and then it brought upon them death literally,

און דערנאך האט עס געבראכט בא זיי מיתה כפשוטו,

English translation 787

separation of the soul from the body.

פירוד הנשמה מהגוף.

English translation 788

Certainly, regarding Nadav and Avihu, there was a contemplation of the greatness of the Creator, etc., and through this they came to a state of devotion and ratzo to G-dliness until soul expiration,

זיכער איז בא נדב ואביהוא געווען א התבוננות בגדלות הבורא וכו' און דורך דעם זיינען זיי צוגעקומען צו א דביקות ורצוא לאלקות ביז צו כלות הנפש,

English translation 789

as explained in Or HaChaim - but this does not negate the matter in its simple sense,

כמבואר אין אור החיים 119 - אבער דאס איז ניט שולל דער ענין כפשוטו,

English translation 790

that they drank wine in its simple sense,

אז זיי האבן געטרונקען יין כפשוטו,

English translation 791

and their ratzo brought about soul expiration in a manner of separation of the soul from the body in its simple sense.

און דער רצוא זייערע האט געבראכט צו כלות הנפש באופן פון פירוד הנשמה מהגוף כפשוטו.

English translation 792

Therefore, Nadav and Avihu were brought as a parallel and example to the story with Rabbah and Rabbi Zeira,

דערפאר האט מען געבראכט נדב ואביהוא אלס צושטעל און דוגמא צום סיפור מיט רבה ור' זירא,

English translation 793

because specifically there it speaks about soul expiration in a manner of separation of the soul from the body,

ווייל דוקא דארטן רעדט זיך וועגן כלות הנפש באופן פון פירוד הנשמה מהגוף,

English translation 794

consequently, this is a parallel to "they slaughtered Rabbi Zeira" in its simple sense.

במילא איז דאס א צושטעל צו "שחטי' לר' זירא" כפשוטו.

English translation 795

Therefore, the story of the Alter Rebbe and the bagel with butter was also brought,

דערפאר האט מען אויך געבראכט דעם סיפור פון דעם אלטן רבי'ן און דעם בייגל מיט פוטער 120,

English translation 796

because here too it speaks about soul expiration in a manner of separation of the soul from the body, and therefore the Alter Rebbe needed specifically a bagel with butter.

ווייל אויך בזה רעדט זיך וועגן כלות הנפש באופן פון פירוד הנשמה מהגוף און דערפאר האט דער אלטער רבי געדארפט האבן דוקא א בייגל מיט פוטער.

English translation 797

If by the Alter Rebbe there had been only soul expiration in spiritual matters,

אויב באם אלטן רבי'ן וואלט געווען נאר כלות הנפש ברוחניות הענינים,

English translation 798

or only weakness and fainting - a bagel with butter does not fit here:

אדער נאר חלישות והתעלפות - פאסט דא ניט א בייגל מיט פוטער:

English translation 799

When someone is in a state of weakness or fainting, one does not give him a bagel with butter!

ווען איינער איז בחלישות אדער בהתעלפות גיט מען אים ניט קיין בייגל מיט פוטער!

English translation 800

And similarly, when the Alter Rebbe would have been only at a level of elevation in spirituality - eating a bagel with butter also does not fit. One does not find anywhere that at the time one becomes elevated in spirituality one should eat a bagel with butter.

ועד"ז ווען דער אלטער רבי וואלט נאר געהאלטן ביי אן עלי' ברוחנית - פאסט אויך ניט דאס עסן א בייגל מיט פוטער. מ'געפינט ערגעץ ניט אז בשעת מ'ווערט נתעלה ברוחניות זאל מען עסן א בייגל מיט פוטער.

English translation 801

And as we see regarding the Alter Rebbe himself:

און ווי מ'זעט בנוגע דעם אלטן רבי'ן אליין:

English translation 802

The Alter Rebbe and Rabbi Avraham HaMalach studied together many times,

דער אלטער רבי און ר' אברהם המלאך האבן דאך געלערנט צוזאמען א ריבוי פעמים,

English translation 803

as emphasized in this very story,

כמודגש בסיפור זה עצמו,

English translation 804

and certainly they became elevated each time, etc.,

און זיכער זיינען זיי בכל פעם נתעלה געווארן וכו',

English translation 805

and especially as the Tzemach Tzedek writes in Shoresh Mitzvat HaTefillah regarding the Alter Rebbe, that he said in his devotion "I want nothing at all, I do not want Your Garden of Eden, I do not want Your World to Come, etc.,

ובפרט ווי דער צ"צ שרייבט אין שרש מצות התפלה 121 בנוגע צום אלטן רבי'ן אז ער האט געזאגט בדביקותו "איך וויל זע גאר ניסט איך וויל ניט דיין ג"ע איך וויל ניט דיין עוה"ב כו',

English translation 806

I want nothing more than You Yourself,"

איך וויל מער ניט אז דיך אליין",

English translation 807

and it is explained there that this is the matter of "Whom have I in heaven and with You I desire nothing on earth,"

ומבואר שם אז דאס איז דער ענין פון "מי לי בשמים ועמך לא חפצתי גו'" 122,

English translation 808

nevertheless, one does not find that every time the Alter Rebbe afterwards ate a bagel with butter!

אעפ"כ געפינט מען ניט אז יעדער מאל זאל דער אלטער רבי דערנאך עסן א בייגל מיט פוטער!

English translation 809

If the Alter Rebbe had eaten a bagel with butter every time during his devotion - someone would have recorded such a practice somewhere!...

אויב דער אלטער רבי וואלט יעדן מאל בשעת דביקותו געגעסן א בייגל מיט פוטער - וואלט אימעצער ערגעץ פארשריבן אזא הנהגה!...

English translation 810

From this very story

פון דעם סיפור גופא

English translation 811

(according to all versions of the story)

(לויט אלע נוסחאות פון סיפור 120)

English translation 812

that the Alter Rebbe began to eat a bagel with butter - it is proven that here there was an exception,

אז דער אלטער רבי האט גענומען עסן א בייגל מיט פוטער - איז מוכח אז דא איז געווען א יוצא מן הכלל,

English translation 813

and therefore he needed to come to a bagel with butter.

און דערפאר האט ער דא געדארפט אנקומען צו א בייגל מיט פוטער.

English translation 814

That is, as above,

ד.ה. כנ"ל,

English translation 815

that then there was a state of soul expiration that would have led to separation of the soul from the body,

אז דעמולט איז געווען א מצב פון כלות הנפש וואס וואלט געבראכט צו פירוד הנשמה מהגוף,

English translation 816

therefore the Alter Rebbe needed to eat the bagel with butter.

דערפאר האט דער אלטער רבי געדארפט עסן דעם בייגל מיט פוטער.

English translation 817

Therefore, this too is a parallel to "they slaughtered Rabbi Zeira" in its simple sense.

דערפאר איז דאס אויך א צושטעל צו "שחטי' לר' זירא" כפשוטו.

English translation 818

That is:

דאס הייסט:

English translation 819

In soul expiration itself, there are many levels and modes,

אין כלות הנפש גופא זיינען פאראן כו"כ דרגות ואופנים,

English translation 820

and as we see in the book of Tanya where it speaks dozens of times about soul expiration,

און ווי מ'זעט אין ספר התניא וואו עס רעדט זיך צענדליקער מאל וועגן כלות הנפש,

English translation 821

and similarly in many places - but most times where it speaks about soul expiration, it does not mean in a manner of separation of the soul from the body in its simple sense,

ועד"ז בכו"כ מקומות - אבער רוב מאל וואו עס רעדט זיך וועגן כלות הנפש מיינט עס ניט באופן פון פירוד הנשמה מהגוף כפשוטו,

English translation 822

where one needs to come to a bagel with butter,

וואו מ'דארף אנקומען צו א בייגל מיט פוטער,

English translation 823

as is understood and simple!

כמובן ופשוט!

English translation 824

For example - from the Alter Rebbe himself,

לדוגמא - פון דעם אלטן רבי'ן עצמו,

English translation 825

as above:

כנ"ל:

English translation 826

Certainly he stood many times in a state of soul expiration. But not every time did he eat a bagel with butter. Only once was it so,

זיכער איז ער געשטאנען בכו"כ פעמים אין א מצב פון כלות הנפש. אבער ניט יעדער מאל האט ער געגעסן א בייגל מיט פוטער. נאר איין מאל איז אזוי געווען,

English translation 827

it is understandable that then it spoke about soul expiration in a special manner - separation of the soul from the body.

איז פארשטאנדיק אז דעם מאל האט זיך גערעדט וועגן כלות הנפש באופן מיוחד - פירוד הנשמה מהגוף.

English translation 828

And in a more general sense:

ובכללות יותר:

English translation 829

One finds in many places the matter of soul expiration,

מ'געפינט בכ"מ דעם ענין פון כלות הנפש,

English translation 830

and nevertheless it does not state that the remedy for it is eating a bagel with butter.

ואעפ"כ שטייט ניט אז דער באווארעניש דערצו איז עסן א בייגל מיט פוטער.

English translation 831

For example:

לדוגמא:

English translation 832

In the Tur and Shulchan Aruch and in the Siddur of the Alter Rebbe

אין טור ושו"ע 123 ודאדה"ז

English translation 833

(in two places)

(אין צוויי ערטער 124)

English translation 834

it is brought that pious men and men of deed during prayer "would seclude themselves and concentrate in their prayer until they reached a state of divestment from physicality and strengthening of the intellectual spirit until they reached close to the level of prophecy."

ברענגט זיך אז חסידים ואנשי מעשה בשעת התפלה "היו מתבודדים ומכוונים בתפלתם עד שהיו מגיעים להתפשטות הגשמיות ולהתגברות רוח השכליות עד שהיו מגיעים קרוב למעלת הנבואה".

English translation 835

And since this is brought in the Shulchan Aruch and also the Alter Rebbe brings it in his Shulchan Aruch,

און וויבאלד אז דאס ברענגט זיך אין שו"ע און אויך דער אלטער רבי ברענגט עס בשו"ע שלו,

English translation 836

it is understood that this is relevant to everyone in the present time,

איז מובן אז דאס איז נוגע צו לכאו"א בזמן הזה,

English translation 837

because he does not bring laws of "Halachta LeMeshicha"

ווייל ער ברענגט ניט דינים פון "הלכתא למשיחא"

English translation 838

(he does not bring laws of sacrifices and the like).

(ער ברענגט ניט הלכות קרבנות וכיו"ב).

English translation 839

It is not written anywhere that after prayer, when one reached "the shedding of corporeality" until "they would approach near the level of prophecy,"

שטייט ערגעץ ניט אז לאחרי התפלה ווען מ'איז צוגעקומען צו "התפשטות הגשמיות" ביז אז "היו מגיעים קרוב למעלת הנבואה",

English translation 840

one should eat a bagel with butter! And the reason for this is simply:

זאל מען האבן געגעסן א בייגל מיט פוטער! והטעם לזה איז בפשטות:

English translation 841

"The shedding of corporeality" does not mean separation of the soul from the body,

"התפשטות הגשמיות" מיינט ניט פירוד הנשמה מהגוף,

English translation 842

therefore one does not need to come to a special advice for this.

דעריבער דארף מען ניט אנקומען צו א ספעציעלער עצה לזה.

English translation 843

Furthermore:

נאכמער:

English translation 844

Even prophecy itself

אפילו נבואה אליין

English translation 845

(not only "close to the level of prophecy" which one reached in prayer)

(ניט נאר "קרוב למעלת הנבואה" צו וועלכער מ'איז צוגעקומען בתפלה)

English translation 846

was also not in a manner of separation of the soul from the body. It is not written anywhere that by a prophet there was separation of the soul from the body at the time he received his prophecy!

איז אויך ניט געווען באופן פון פירוד הנשמה מהגוף. עס שטייט ערגעץ ניט אז ביי א נביא איז געווען פירוד הנשמה מהגוף בשעת ער האט מקבל געווען נבואתו!

English translation 847

And on the contrary:

ואדרבה:

English translation 848

It is entirely the opposite of the simple meaning,

ס'איז גאר היפך הפשט,

English translation 849

the opposite of the hint,

היפך הרמז,

English translation 850

the opposite of the homiletical interpretation and the opposite of the secret — so to speak. It is written that at the time of prophecy the prophets were complete in all their physical senses,

היפך הדרוש והיפך הסוד - אזוי צו זאגן. עס שטייט אז בשעת הנבואה זיינען נביאים געווען שלימים בכל חושי גופם 125,

English translation 851

and especially Moses our teacher — as the Rambam explains that there are several levels in prophecy,

ובפרט משה רבינו - ווי דער רמב"ם איז מבאר 126 אז עס זייען דא כמה מעלות בנבואה,

English translation 852

and the perfection of the level of prophecy is in Moses our teacher — "the luminous speculum" — and at the time he received prophecy he was "standing firmly in his place, complete."

און שלימות מעלת הנבואה איז בא משה רבינו - "אספקלריא המאירה" 127 - און בשעת ער האט מקבל געווען נבואה איז ער געווען "עומד על עמדו שלם" 128.

English translation 853

All the more so when it concerns the prayer of the pious and men of deed,

עאכו"כ ווען עס רעדט זיך וועגן תפלת חסידים ואנשי מעשה,

English translation 854

in a manner of "the shedding of corporeality" until "they would approach near the level of prophecy" — this was certainly not in a manner of separation of the soul from the body.

באופן של "התפשטות הגשמיות" ביז אז "היו מגיעים קרוב למעלת הנבואה" - איז דאס זיכער ניט געווען באופן פון פירוד הנשמה מהגוף.

English translation 855

Therefore it is not written that after praying one must eat a bagel with butter!

דעריבער שטייט ניט אז נאכן דאוונען דארף מען עסן א בייגל מיט פוטער!

English translation 856

Furthermore:

נאכמער:

English translation 857

Even according to the words of the Baal Shem Tov "this is a great kindness from the Almighty that a person lives after prayer,

אפילו ע"פ דברי הבעש"ט 129 "זהו חסד גדול מהשי"ת שאדם חי אחר התפלה,

English translation 858

for according to the natural way he would have to die, etc." — it is not written that afterwards one must eat a bagel with butter. Because it is not the matter of separation of the soul from the body literally, as discussed in the story of the Alter Rebbe

שלפי דרך הטבע הי' לו למות כו'" - שטייט ניט אז מ'זאל דערנאך דארפן עסן א בייגל מיט פוטער. ווייל ס'איז ניט דער ענין פון פירוד הנשמה מהגוף כפשוטו וואס רעדט זיך בסיפור אדה"ז

English translation 859

(in the example as it was by Nadav and Avihu).

(בדוגמא ווי ס'איז געווען בא נדב ואביהוא).

English translation 860

And more generally:

ובכללות יותר:

English translation 861

The Alter Rebbe explains in Tanya that "involvement in Torah, the commandments, and prayer is also a matter of self-sacrifice,"

דער אלטער רבי איז מבאר בתניא 130 אז "עסק התורה והמצוות והתפלה הוא ג"כ ענין מסירת נפש",

English translation 862

and he explains this as a matter with reason.

און איז דאס מבאר אלס א מילתא בטעמא.

English translation 863

Nevertheless, it was not seen by the Rebbes and by complete righteous individuals in general — who certainly fulfilled Torah and commandments in a manner of self-sacrifice

אעפ"כ האט מען ניט געזעגן בא די רביים און ביי צדיקים גמורים בכלל - וואס האבן זיכער מקיים געווען תומ"צ באופן של מס"נ

English translation 864

(as explained in Tanya)

(כמבואר בתניא)

English translation 865

— that after involvement in Torah or the performance of any commandment and prayer one should eat a bagel with butter!

- אז נאך עסק התורה אדער קיום כל מצוה ותפלה זאל מען עסן א בייגל מיט פוטער!

English translation 866

And likewise regarding all the modes of soul-consumption explained in many places — as for example dozens of times in Tanya,

ועד"ז בנוגע אלע אופנים פון כלות הנפש המבוארים בכו"כ מקומות - ווי לדוגמא אין צענדליקע פעמים אין תניא,

English translation 867

and in Likkutei Torah, Shir HaShirim, at its beginning regarding the aspect of bride

און אין לקו"ת שה"ש בתחלתו בנוגע צו ב' בחי' כלה

English translation 868

(the supernal Shechinah and the lower Shechinah),

(שכינתא עילאה ושכינתא תתאה),

English translation 869

"the letter hei from the word meaning consumption, etc." "And the letter beis from the phrase 'my soul longs,' etc., meaning the soul's desire to cleave and be included in His light, blessed be He." And also the lower Shechinah is a bride,

"הא' מלשון כליון כו'". "והב' מלשון כלתה נפשי 131 כו' והיינו תשוקת הנפש לידבק וליכלל באורו ית'". וואס אויך שכינתא תתאה איז כלה,

English translation 870

from the word meaning consumption

מלשון כליון

English translation 871

(soul-consumption).

(כלות הנפש).

English translation 872

And likewise in many places — one does not find that this should be connected with eating a bagel with butter.

ועד"ז בכ"מ - געפינט מען ניט אז דאס זאל זיין פארבונדן מיט עסן א בייגל מיט פוטער.

English translation 873

And the reason for all this is as above:

והטעם לכל זה איז כנ"ל:

English translation 874

In soul-consumption there exist many levels and modes — self-sacrifice,

אין כלות הנפש זיינען פאראן א ריבוי דרגות ואופנים - מסירת נפש,

English translation 875

sacrifice of the will,

מסירת הרצון,

English translation 876

sacrifice of pleasure,

מסירת התענוג,

English translation 877

"the shedding of corporeality,"

"התפשטות הגשמיות",

English translation 878

and so forth,

וכיו"ב,

English translation 879

and all this is discussed while the soul remains in the body,

און דאס רעדט זיך אלץ ווי דער נשמה בלייבט אין גוף,

English translation 880

and on the contrary — this is from one extreme to the other in quantity,

ואדרבה - דאס איז מן הקצה אל הקצה בכמות,

English translation 881

and perhaps also in quality of soul-consumption in a manner of separation of the soul from the body literally. Therefore the matter of a bagel with butter has no relevance to all these cases.

און אפשר אויך באיכות פון כלות הנפש באופן פון פירוד הנשמה מהגוף כפשוטו. דעריבער האט דער ענין פון בייגל מיט פוטער קיין שייכות ניט מיט די אלע פאלן.

English translation 882

Furthermore:

נאכמער:

English translation 883

Even on the Sabbath day,

אפילו ביום השבת,

English translation 884

when there is the matter of "and the heavens and the earth and all their host were completed" — "completed" from the word meaning soul-consumption,

ווען ס'איז דא דער ענין פון "ויכולו השמים והארץ וכל צבאם" 132 - "ויכולו" מלשון כלות הנפש 133,

English translation 885

which the consumption is literal — that all worlds,

וואס דער כלות איז כפשוטו - אז אלע עולמות,

English translation 886

including the world of action,

כולל עולם העשי',

English translation 887

are actually elevated,

ווערן נתעלה בפועל 133,

English translation 888

and a new vitality is drawn into the entire world,

און עס ווערט נמשך א חיות חדש בכל העולם כולו,

English translation 889

a vitality from the aspect of thought — nevertheless it is not written that at the conclusion of the Sabbath one must eat bagels with butter! One must then eat the meal of Melaveh Malkah,

א חיות פון בחי' מחשבה 134 - אעפ"כ שטייט ניט אז במוצאי שבת דארף מען עסן בייגל מיט פוטער! מ'דארף דעמולט עסן סעודת מלוה מלכה,

English translation 890

but it is not necessary to have bagels with butter.

אבער ניט מוכרח בייגל מיט פוטער.

English translation 891

Because also the "completed" on the Sabbath is a different matter — not connected with separation of the soul from the body.

ווייל אויך דער "ויכולו" בשבת איז אן אנדער ענין - ניט פארבונדן מיט פירוד הנשמה מהגוף.

English translation 892

All the more so it is understood that all these levels in soul-consumption are not relevant to our matter — where we speak about actual "slaughter";

עפכ"ז איז מובן אז די אלע דרגות אין כלות הנפש זיינען ניט נוגע לעניננו - וואו מ'רעדט וועגן "שחטי'" ממש;

English translation 893

However, by the Alter Rebbe

משא"כ באם אלטן רבי'ן

English translation 894

(in the aforementioned story)

(בסיפור הנ"ל)

English translation 895

when he ate a bagel with butter — it concerns soul-consumption in a manner of separation of the soul from the body

ווען ער האט געגעסן בייגל מיט פוטער - רעדט זיך וועגן כלות הנפש באופן פון פירוד הנשמה מהגוף

English translation 896

(in the example as by Nadav and Avihu),

(בדוגמא ווי בא נדב ואביהוא),

English translation 897

therefore he needed to come specifically to a bagel with butter. Hence this is an example of "slaughter" by Rabbah and Rav Zeira,

וואס דערפאר האט ער געדארפט אנקומען דוקא צו בייגל מיט פוטער. דעריבער איז דאס א דוגמא צו "שחטי'" בא רבה ור' זירא,

English translation 898

which was literal

וואס איז געווען כפשוטו

English translation 899

(separation of the soul from the body).

(פירוד הנשמה מהגוף).

English translation 900

Therefore, all these explanations of how the matters are in spirituality,

וואס דערפאר האבן די אלע ביאורים ווי די ענינים זיינען ברוחניות,

English translation 901

and all these comparisons to other cases of soul-fainting, have no relevance to our subject,

און די אלע צושטעלן פון אנדערע פאלן פון כלות הנפש - קיין שייכות ניט צו עניננו,

English translation 902

where it is said that "they slaughtered him" means specifically in its literal sense.

וואו מ'רעדט אז "שחטי'" מיינט דוקא כפשוטו.

English translation 903

[From this also emerges a practical difference for clarification - as is known the "Purim-Torah" matters regarding the wife of Rav Zeira:

[דערפון קומט אויך ארויס א נפק"מ לחידודי - כידוע די "פורים--תורה'ס" בנוגע לאשת ר' זירא 135:

English translation 904

Since "they slaughtered Rav Zeira" and thus the situation was throughout the night until "the next day" - a question arises regarding the betrothal of his wife,

וויבאלד אז "שחטי' לר' זירא" און אזוי איז געווען דער מצב כל הלילה ביז "למחר" - ווערט א שאלה בנוגע צו קידושי אשתו,

English translation 905

for a woman acquires herself through a get or through the death of her husband. And further "Purim-Torah" matters such as this].

ווארום האשה קונה עצמה בגט ובמיתת הבעל. ועוד "פורים-תורה'ס" כגון זו].

English translation 906

According to the above - that specifically by Nadav and Avihu and not in any other cases is it about soul-fainting until the separation of the soul from the body - it is also understood why specifically after this conduct of Nadav and Avihu there was a commandment "do not drink wine or strong drink",

ע"פ הנ"ל - אז דוקא בא נדב ואביהוא און אין איינציקע אנדערע פאלן רעדט זיך וועגן כלות הנפש עד פירוד הנשמה מהגוף - איז אויך מובן פארוואס דוקא אחרי הנהגה זו פון נדב ואביהוא איז געווען א ציווי "יין ושכר אל חשת" 136,

English translation 907

because there must be the ratzo vashov,

ווייל עס דארף זיין דער רצוא ושוב,

English translation 908

unlike regarding all these levels of soul-fainting mentioned above,

משא"כ בנוגע צו די אלע דרגות פון כלות הנפש הנ"ל,

English translation 909

"the stripping away of physicality" in prayer and the like,

"התפשטות הגשמיות" בתפלה וכיו"ב,

English translation 910

one does not need this precaution -

דארף מען ניט האבן די באווארעניש -

English translation 911

Because the matter of ratzo and soul-fainting in general is something that must be in the service of man;

ווייל דער ענין פון רצוא וכלות הנפש בכלל איז א זאך וואס דארף זיין בעבודת האדם;

English translation 912

but when it is about reaching the separation of the soul from the body - the supernal intention is "He did not create it for chaos, He formed it to be inhabited",

בשעת עס רעדט זיך אבער וועגן צוקומען לפירוד הנשמה מהגוף - איז דאך די כוונה עליונה "לא תהו בראה לשבת יצרה",

English translation 913

consequently it is necessary that one remain a soul in a body and thus perform his service.

במילא איז מוכרח אז מ'זאל בלייבן א נשמה בגוף און אזוי עובד זיין עבודתו.

English translation 914

Regarding Nadav and Avihu - by them there was the ratzo until the separation of the soul from the body before the commandment of "do not drink wine or strong drink",

בנוגע לנדב ואביהוא - איז בא זיי געווען דער רצוא ביז פירוד הנשמה מהגוף לפני הציווי פון "יין ושכר אל תשת",

English translation 915

consequently there was still a place for such conduct. Until even after the event, Moshe Rabbeinu - Moshe is true and his Torah is true - said about them to Aharon "I see that they

במילא איז נאך געווען אן ארט אויף אזא הנהגה. ביז אז אפילו לאחרי המעשה האט משה רבינו - משה אמת ותורתו אמת 137 - אויף זיי געזאגט צו אהרן "רואה אני שהם

English translation 916

(Nadav and Avihu)

(נדב ואביהוא)

English translation 917

are greater than me and you",

גדולים ממני וממך" 138,

English translation 918

because at that time this was not yet a deficiency;

ווייל דעמולט איז דאס נאך ניט געווען קיין חסרון;

English translation 919

But after the commandment, the absolute order in the service of man is specifically ratzo vashov,

אבער לאחרי הציווי איז דער סדר המוחלט בעבודת האדם דוקא רצוא ושוב 139,

English translation 920

"he entered in peace and he left in peace",

"נכנס בשלום ויצא בשלום" 140,

English translation 921

souls in bodies.

נשמות בגופים.

English translation 922

Thus the question arises regarding Rabbah and Rav Zeira,

ווערט די שאלה בנוגע צו רבה ור' זירא,

English translation 923

and regarding the angel and the old Rebbe - how did they endeavor

און צום מלאך און דעם אלטן רבי'ן - ווי האבן זיי זיך משתדל געווען

English translation 924

(after the commandment "do not drink wine or strong drink")

(לאחרי הציווי "יין ושכר אל תשת")

English translation 925

to reach soul-fainting until the separation of the soul from the body?

צו צוקומען לכלות הנפש ביז פירוד הנשמה מהגוף?

English translation 926

The answer to this is:

איז דער ענטפער אויף דעם:

English translation 927

Regarding himself, Rabbah knew that he had sufficiently great vessels to be able to contain the lofty revelations that he would reach on Purim and that there would not be any separation of the soul from the body;

בנוגע צו זיך האט רבה געוואוסט אז ער האט גענוג גרויסע כלים צו קענען מכיל זיין די גילויים נעלים צו וועלכע ער וועט צוקומען בפורים און עס זאל ניט זיין קיין פירוד הנשמה מהגוף;

English translation 928

and also regarding Rav Zeira - Rabbah did not suspect him,

און אויך בנוגע צו ר' זירא'ן - האט רבה ניט חושד געווען,

English translation 929

and even if so, he relied that he would be able to revive him.

און אפילו אויב יע - האט ער זיך פארלאזט אז ער וועט אים קענען מחי' זיין.

English translation 930

And Rav Zeira - he himself did not bring himself to this,

און ר' זירא - האט ער זיך אליין טאקע ניט געבראכט דערצו,

English translation 931

and even if he knew that he would reach this,

און אפילו אויב ער האט געוואוסט אז ער וועט דערצו צוקומען,

English translation 932

he relied on Rabbah that he would remain in such a state only a few hours,

האט ער זיך פארלאזט אויף רבה'ן אז ער וועט נאר בלייבן אין אזא מצב עטלעכע שעה,

English translation 933

and being in such a state for a few hours is not a deficiency - provided that afterward there is the shov as a soul in a body.

און עטלעכע שעה צו זיין אין אזא מצב איז ניט קיין חסרון - אבי אז דערנאך איז דא דער שוב אלס נשמה בגוף.

English translation 934

And the following year when Rabbah said to Rav Zeira "let the master come and we will make the Purim feast together" - he thought that even if Rav Zeira would again reach such a state,

ולשנה הבאה ווען רבה האט געזאגט ר' זירא'ן "ניתי מר ונעביד סעודת פורים בהדי הדדי" - האט ער געטראכט אז אפילו אויב ר' זירא וועט נאכאמאל צוקומען צו אזא מצב,

English translation 935

he would be able to revive him again. Consequently, it is not a deficiency that Rav Zeira should stand in such an elevation for only a few hours,

וועט ער אים קענען נאכאמאל מחי' זיין. במילא איז ניט קיין חסרון אז ר' זירא זאל שטיין אין אזא עלי' נאר פאר א פאר שעה,

English translation 936

since afterward there will in any case be the "he left in peace".

וויבאלד אז דערנאך וועט סיי-ווי זיין דער "יצא בשלום".

English translation 937

And therefore Rabbah also did not do any repentance for this,

און דערפאר האט רבה אויך ניט געטאן קיין תשובה אויף דעם,

English translation 938

on the contrary - he even brought Rav Zeira to a most lofty elevation.

דאדרבה - ער האט נאך צוגעבראכט ר' זירא'ן צו אן עלי' נעלית ביותר.

English translation 939

And even Rav Zeira held that were it not for "a miracle does not occur at every moment", he too would have agreed,

ואפילו ר' זירא האט געהאלטן אז לולא "לא בכל שעתא ושעתא מתרחיש ניסא" וואלט אויך ער מסכים געווען,

English translation 940

but since "a miracle does not occur at every moment",

אבער וויבאלד אז "לא בכל שעתא ושעתא מתרחיש ניסא",

English translation 941

and it is not certain that he will be able to revive him again,

און ס'איז ניט זיכער אז ער וועט אים קענען נאכאמאל מחי' זיין,

English translation 942

and the service must be specifically in this physical world - therefore there is no place for them to celebrate Purim together,

און די עבודה דארף זיין דוקא בעוה"ז הגשמי - דעריבער האט קיין ארט ניט אז זיי זאלן פראווען פורים צוזאמען,

English translation 943

as discussed at length last Shabbat.

כמדובר מער בארוכה לעצטן שבת.

English translation 944

And regarding Rav Avraham the angel and the old Rebbe:

ועד"ז בנוגע צו ר' אברהם המלאך און דעם אלטן רבי'ן:

English translation 945

they estimated in themselves that they would not reach the state of separation of the soul from the body,

זיי האבן משער געווען בעצמם אז זיי וועלן ניט צוקומען צו דעם מצב פון פירוד הנשמה מהגוף,

English translation 946

therefore they could perform the actions - "he drew a circle" etc.,

דעריבער האבן זיי געקענט טאן די פעולות - "עג עוגה" וכו',

English translation 947

because they were certain that together with "he entered in peace" there would be the "he left in peace".

ווייל זיי זיינען געווען זיכער אז צוזאמען מיט "נכנס בשלום" וועט זיין דער "יצא בשלום".

English translation 948

And in addition to this:

ונוסף לזה:

English translation 949

Since some of the versions in the aforementioned story are from copyists and the like,

וויבאלד אז כמה פון די נוסחאות בסיפור הנ"ל זיינען פון מעתיקים וכיו"ב,

English translation 950

it is possible that in the copying,

קען זיין אז אין דער העתקה איז ארויסגעפאלן,

English translation 951

the word "a kind of" or "like" or "and so forth" regarding the matter of the yearning of the soul that is discussed in this story was omitted or mistakenly not written. Then it is understood that the angel and the Alter Rebbe only endeavored regarding "a kind of" yearning of the soul as it was with Nadav and Avihu,

אדער בטעות ניט געשריבן געווארן דער ווארט "מעין" אדער "כעין" אדער "ע"ד" אויף דעם ענין פון כלות הנפש וואס רעדט זיך בסיפור זה. וואס דעמולט איז מובן אז דער מלאך און דער אלטער רבי האבן זיך נאר משתדל געווען בנוגע צו "מעין" כלות הנפש ווי ס'איז געווען בא נדב ואביהוא,

English translation 952

but not exactly as it was with them — consequently they could do it even after the commandment.

אבער ניט ממש ווי ס'איז געווען בא זיי - במילא האבן זיי עס געקענט טאן אפילו לאחרי הציווי.

English translation 953

Based on this, one can also explain several differences between the versions of the story:

עפ"ז קען מען אויך פארענטפערן כמה חילוקים צווישן די נוסחאות הסיפור:

English translation 954

Although there are several versions of the story with the angel and the Alter Rebbe,

אע"פ וואס עס זיינען דא כמה נוסחאות פון דעם סיפור מיטן מלאך און דעם אלטן רבי'ן 141,

English translation 955

it is a great difficulty to say that the event occurred several times.

איז אבער א דוחק גדול צו זאגן אז די מעשה האט פאסירט עטלעכע מאל.

English translation 956

Rather, it is more plausible to say that it occurred once. And since in all these versions there are several points that are identical

נאר ס'איז מער מסתבר לומר אז ס'האט פאסירט איין מאל. און היות אז אין די אלע נוסחאות זיינען דא עטלעכע נקודות וואס זיינען גלייך

English translation 957

(and only in other details are there differences between them)

(און נאר אין אנדערע פרטים זיינען דא חילוקים ביניהם)

English translation 958

— it is plausible that in this story the points are with utmost precision,

- איז מסתבר אז אין דעם סיפור זיינען די נקודות בתכלית הדיוק,

English translation 959

and regarding the remaining details

ובנוגע לשאר הפרטים

English translation 960

(in which there are different versions)

(אין וועלכע ס'זיינען דא פארשידענע נוסחאות)

English translation 961

it is possible,

קען זיין,

English translation 962

since some of the versions are copies,

וויבאלד אז כמה פון די נוסחאות זיינען העתקות,

English translation 963

that from the copies,

איז ארויסגעפאלן פון די העתקות,

English translation 964

or it was mistakenly not written,

אדער ס'איז בטעות ניט געשריבן געווארן,

English translation 965

the word "a kind of" or "like" and the like.

דער ווארט "מעין" אדער "כעין" וכיו"ב.

English translation 966

All three versions agree in that: (a)

אלע דריי נוסחאות גלייכן זיך אויס דערמיט וואס: (א)

English translation 967

the story was with the angel and the Alter Rebbe, (b)

דער סיפור איז געווען מיטן מלאך און דעם אלטן רבי'ן, (ב)

English translation 968

it speaks about the yearning of the soul in its simple sense, for which one specifically needs a bagel with butter in order to stop it, and (c)

עס רעדט זיך וועגן כלות הנפש כפשוטה אויף וועלכע מ'דארף האבן דוקא א בייגל מיט פוטער בכדי אפצוהאלטן, און (ג)

English translation 969

the Alter Rebbe

דער אלטער רבי

English translation 970

(not the angel)

(ניט דער מלאך)

English translation 971

ate the bagel with butter.

האט געגעסן דעם בייגל מיט פוטער.

English translation 972

With this, the explanation that was discussed is consistent — that the bagel with butter specifically had to be eaten by the Alter Rebbe and not by the angel,

וואס דערמיט איז מתאים דער ביאור וואס מ'האט גערעדט - אז דער בייגל מיט פוטער האט דוקא דער אלטער רבי געדארפט עסן און ניט דער מלאך,

English translation 973

according to the distinction between the angel and the Alter Rebbe:

ע"פ החילוק צווישן דער מלאך און דעם אלטן רבי'ן:

English translation 974

The angel is as his name,

דער מלאך איז כשמו,

English translation 975

with which he was called already in the time of the Maggid,

מיט וועלכן מ'האט אים אנגערופן שוין בזמן המגיד 142,

English translation 976

and afterward this was established for generations. It is understood from this that the name indicates his standing and state;

און דערנאך איז דאס נקבע געווארן לדורות. איז דערפון מובן אז דער שם ווייזט אויף מעמדו ומצבו 143;

English translation 977

however, the Alter Rebbe is not called by the name "angel"

משא"כ דער אלטער רבי ווערט ניט אנגערופן בשם מלאך

English translation 978

[in some places the title "angel of God" is stated about him — but this is not a name that was established for thirty days,

[בכ"מ 144 שטייט אויף אים דער תואר "מלאך ה'" - אבער דאס איז ניט א שם שהוחזק לשלשים יום 145,

English translation 979

certainly not for most of his days,

עאכו"כ ניט לרוב ימי חייו,

English translation 980

as with the angel],

ווי ביים מלאך],

English translation 981

and on the contrary — his service specifically in the world of action is emphasized.

ואדרבה - ס'איז מודגש עבודתו דוקא בעולם העשי' 143.

English translation 982

And accordingly, it was explained why specifically the Alter Rebbe had to eat the bagel with butter.

ובהתאם לזה האט מען מבאר געווען פארוואס דוקא דער אלטער רבי האט געדארפט עסן דעם בייגל מיט פוטער.

English translation 983

According to the above

ע"פ הנ"ל

English translation 984

(and as stated earlier)

(וכאמור לעיל)

English translation 985

it is understood that also the matter explained in Likkutei Torah in Parshat Shemini regarding the contest of the Leviathan and the Wild Ox

איז מובן אז אויך דער ענין המבואר בלקו"ת פ' שמיני 146 בענין הקניגיא פון לויתן ושור הבר 146

English translation 986

(which they wanted to relate to the discussion regarding Rabbah and Rav Zeira)

(וואס מ'האט געוואלט צושטעלן להמדובר בנוגע לרבה ור' זירא)

English translation 987

— has no relevance to our subject:

- האט קיין שייכות ניט לעניננו:

English translation 988

In Likkutei Torah he explains there

אין לקו"ת איז ער דארטן מבאר

English translation 989

[and regarding this it is explained in several places [in the discourse "The Two Luminaries" and elsewhere)]

[ועד"ז איז מבאר בכ"מ [אין ס' שני המאורות 147 ועוד)]

English translation 990

that the Leviathan and the Wild Ox are the two aspects of righteous individuals,

אז לויתן און שור הבר זיינען דאס צוויי בחי' צדיקים,

English translation 991

Leviathan — righteous individuals whose service is in spirituality, "fish of the sea",

לויתן - צדיקים וואס עבודתם איז ברוחניות "נוני ימא",

English translation 992

and the Wild Ox — righteous individuals whose service is in worldly matters,

און שור הבר - צדיקים וואס עבודתם איז בעניני העולם,

English translation 993

those who serve God with their soul and those who serve God with their body,

עובדי ה' בנשמתם און עובדי ה' בגופם,

English translation 994

or masters of Torah and masters of good deeds. And the righteous individuals of the aspect of Leviathan elevate the righteous individuals of the aspect of the Wild Ox to an infinitely higher level,

אדער מארי תורה און מארי עובדין טבין 148. און די צדיקים בבחי' לויתן זיינען מעלה די צדיקים בבחי' שור הבר לדרגא נעלית יותר לאין קץ,

English translation 995

"and therefore the Leviathan will slaughter the Wild Ox,

"ולכן הלויתן ישחוט את שור הבר,

English translation 996

meaning that he will elevate it etc." They wanted to relate this to the matter of Rabbah and Rav Zeira,

פי' שיעלה אותו כו'". האט מען עס געוואלט צושטעלן צו דעם ענין פון רבה ור' זירא,

English translation 997

that it is analogous to "they slaughtered Rav Zeira" and through this he was elevated to a higher level.

אז ס'איז בדוגמא ווי "שחטי' לר' זירא" און דורך דעם האט ער איז מעלה געווען לדרגא נעלית יותר.

English translation 998

But as discussed:

אבער כמדובר:

English translation 999

In our subject, they spoke of "they slaughtered" in its simple sense,

בעניננו האט מען גערעדט ווי "שחטי'" איז כפשוטו,

English translation 1000

the separation of the soul from the body,

פירוד הנשמה מהגוף,

English translation 1001

however, what is explained there regarding the contest is in spiritual matters:

משא"כ המבואר שם בנוגע דער קניגיא איז ברוחניות הענינים:

English translation 1002

Not only according to the view of the Ramban that the entire matter of the future feast including the preserved wine will not be in its simple sense,

לא מיבעי לדעת הרמב"ט 149 אז דער גאנצער ענין פון דער סעודה דלע"ל 150 כולל דער יין המשומר 151 וועט ניט זיין כפשוטו,

English translation 1003

but in spiritual matters;

נאר ברוחניות הענינים;

English translation 1004

but even according to the view of the Raavad,

נאר אפילו לדעת הראב"ד 149,

English translation 1005

who disputes the Rambam and holds that this will be in its simple sense in physical matters — however, what is explained in Likkutei Torah speaks of how the matter is reflected in the service of the righteous in spirituality,

וואס ער איז משיג אויפן רמב"ם און האלט אז דאס וועט זיין כפשוטו בגשמיות הענינים - איז אבער המבואר בלקו"ת רעדט זיך ווי דער ענין שפיגלט זיך אפ בעבודת הצדיקים ברוחניות,

English translation 1006

consequently, this is not at all a relation to what is discussed here regarding "they slaughtered" in its simple sense,

במילא איז דאס כלל ניט קיין צושטעל צו המדובר כאן וועגן "שחטי'" כפשוטו,

English translation 1007

the separation of the soul from the body.

פירוד הנשמה מהגוף.

English translation 1008

And one must add to this - not only that the explanation of the banquet of the Leviathan and the wild ox is not a construct here,

ויש להוסיף בזה - ניט נאר וואס ביאור הקניגיא דלויתן ושור הבר איז קיין צושטעל ניט אהער,

English translation 1009

rather it is entirely an opposite matter:

נאר ס'איז גאר אן ענין הפכי:

English translation 1010

For in the banquet of the Leviathan and the wild ox, it is discussed regarding two opposite matters in quality - righteous individuals from two opposite types,

בא דער קניגיא דלויתן ושור הבר רעדט זיך וועגן צוויי הפכיות'ידקע ענינים באיכות - צדיקים פון צוויי הפכיות'דיקע סוגים,

English translation 1011

those who serve God with their soul and those who serve God with their body,

עובדי ה' בנשמתם און עובדי ה' בגופם,

English translation 1012

and there is in this what is not in that,

ויש בזה מה שאין בזה,

English translation 1013

and they wage war one with the other.

און זיי האבן מלחמה איינער מיטן צווייטן.

English translation 1014

Consequently, it is entirely not applicable for them to celebrate a feast together,

במילא איז בא זיי כלל ניט שייך אז זיי זאלן פראווען א סעודה צוזאמען,

English translation 1015

"together with each other" as Rabbah and Rabbi Zeira.

"בהדי הדדי" אזוי ווי רבה ור' זירא.

English translation 1016

However, Rabbah and Rabbi Zeira are in the same category,

משא"כ רבה ור' זירא זיינען אין דעם זעלבן סוג,

English translation 1017

therefore they could celebrate Purim "together with each other",

דערפאר האבן זיי געקענט פראווען פורים "בהדי הדדי",

English translation 1018

the difference between them is only in quantity - Rabbah and Zeira in quantity

דער חילוק ביניהם איז נאר בכמות - רבה וזעירא בכמות

English translation 1019

[and especially since Rabbi Zeira was also a priest just as Rabbah was a priest from the house of Eli],

[ובפרט אז ר' זירא איז אויך געווען א כהן 152 אזוי ווי רבה איז געווען א כהן מבית עלי 153],

English translation 1020

and in this consisted the ascent of Rabbi Zeira to the level of Rabbah - but not in a manner of war of two opposites.

און אין דעם איז באשטאנען די עלי' פון ר' זירא צו דרגת רבה - אבער ניט באופן של מלחמה פון צוויי הפכים.

English translation 1021

It was also pointed out from a responsum of the Chasam Sofer where he writes that there is no proof from the story of Rabbah and Rabbi Zeira that the obligation of "a person is obligated to become intoxicated etc." was nullified

מ'האט אויך מעיר געווען 154 פון א תשובה פון חתם סופר 155 וואו ער שרייבט אז ס'איז קיין ראי' ניט פון סיפור רבה ור' זירא אז דער חיוב פון "חייב איניש לבסומי כו'" איז בטל געווארן

English translation 1022

(according to the opinion of Rabbi Efrayim),

(כדעת ר' אפרים),

English translation 1023

because Rabbah said about himself "I am in the constellation of Mars",

ווייל רבה האט אויף זיך געזאגט 156 "אנא במזל מאדים",

English translation 1024

whose nature of one born under the constellation of Mars is inclined to be a slaughterer etc.

וואס טבעו פון איינעם געבארן במזל מאדים איז נוטה צו זיין א שוחט כו' 156

English translation 1025

[and the Yaavetz preceded him, who brings the Gemara,

[וכבר קדמו היעב"ץ וואס ער ברענגט די גמרא,

English translation 1026

and nevertheless he explains that the story was not according to its simple meaning,

און אעפ"כ איז ער מפרש אז דער סיפור איז ניט געווען כפשוטו,

English translation 1027

rather a matter of fainting etc.].

נאר אן ענין של התעלפות כו'].

English translation 1028

But with due respect,

אבער במחכ"ת,

English translation 1029

according to this, how did Rabbah request of Rabbi Zeira "next year let the master come and we will make a Purim feast together with each other" knowing that he is from the constellation of Mars,

לפי"ז ווי האט רבה געבעטן ר' זירא'ן "לשנה ניתי מר ונעביד סעודת פורים בהדי הדדי" וויסנדיק אז ער איז פון מזל מאדים,

English translation 1030

and that therefore "he slaughtered Rabbi Zeira" in the previous year?!

און אז דערפאר איז "שחטי' לר' זירא" בשנה שעברה?!

English translation 1031

It was also asked how does the matter that a priest

מ'האט אויך געפרעגט 157 ווי שטימט דער ענין אז א כהן

English translation 1032

(in our case - Rabbah)

(בעניננו - רבה)

English translation 1033

is a man of kindness accord with what is stated that priests are exacting

איז איש החסד 158 דערמיט וואס עס שטייט 159 אז כהנים זיינען קפדנים

English translation 1034

(and therefore regarding a bill of divorce - they need to have a tied bill of divorce),

(און דערפאר בנוגע א גט - דארפן זיי האבן א גט מקושר),

English translation 1035

which exactingness apparently comes from the side of severities.

וואס קפדנות קומט לכאורה מצד הגבורות.

English translation 1036

This, however, is a question on the general matter of priests - because it is stated in many places that a priest is a man of kindness.

דאס איז אבער א שאלה אויפן כללות הענין פון כהנים - ווייל עס שטייט בכו"כ מקומות אז א כהן איז איש החסד.

English translation 1037

And one can say the explanation in this:

וי"ל הביאור בזה:

English translation 1038

Exactingness itself can come from two separate extremes: (a)

קפדנות גופא קען קומען פון צוויי באזונדערע קצוות: (א)

English translation 1039

it can come from the side of severities,

עס קען קומען מצד הגבורות,

English translation 1040

as the matter is simply; (b)

ווי דער ענין איז בפשטות; (ב)

English translation 1041

or conversely,

אדער פארקערט,

English translation 1042

from the side of an abundance of kindnesses:

מצד ריבוי החסדים:

English translation 1043

because since an abundance of kindness shines in him openly - he cannot tolerate an opposite matter,

וויבאלד אז ביי אים איז מאיר בגלוי א ריבוי פון חסד - קען ער ניט פארטראגן אן ענין הפכי,

English translation 1044

consequently he is exacting regarding the light as regarding the severe.

במילא איז ער מקפיד על הקלה כבחמורה.

English translation 1045

For example, as it was in the Garden of Eden - where an abundance of kindnesses shone - from the side of the great revelation of kindness,

בדוגמא ווי ס'איז געווען אין גן עדן - וואס דארטן האט מאיר געווען ריבוי חסדים - איז מצד דעם גילוי רב פון חסד,

English translation 1046

"evil cannot sojourn".

איז "לא יגורך רע" 160.

English translation 1047

The Garden of Eden could not tolerate an opposite matter,

ג"ע האט ניט געקענט פארטראגן אן ענין הפכי,

English translation 1048

but not in a manner that the Garden of Eden negates an opposite matter,

אבער ניט אין אן אופן אז ג"ע איז שולל אן ענין הפכי,

English translation 1049

rather the opposite matter "cannot sojourn" from its own accord - it casts itself out from its own accord,

נאר דער ענין הפכי איז "לא יגורך" מצ"ע - עס ווארפט זיך ארויס מצ"ע,

English translation 1050

as it was with Adam and Chava,

ווי ס'איז געווען בא אדם וחוה 161,

English translation 1051

that they were cast out from their own accord from the Garden of Eden from the side of the great revelation of kindnesses in the Garden of Eden.

אז זיי זיינען ארויסגעווארפן געווארן מצ"ע פון ג"ע מצד דער גילוי רב פון חסדים בג"ע.

English translation 1052

And accordingly, this is in the service of man:

עד"ז איז דאס אין אין עבודת האדם:

English translation 1053

When a great abundance of "and you shall love your fellow as yourself" shines in someone, up to - literally as yourself - he cannot, in a natural manner, tolerate when there is an undesirable matter in another Jew.

בשעת ביי איינעם לייכט א ריבוי גדול פון "ואהבת לרעך כמוך" 162 ביז - כמוך ממש 163 - קען ער בדרך ממילא ניט פארטראגן ווען ביי א צווייטן אידן איז דא אן ענין בלתי רצוי.

English translation 1054

One sees that specifically from the side of an abundance of kindness, the matter of exactingness comes about.

זעט מען אז דוקא מצד ריבוי החסד ווערט דער ענין פון קפדנות.

English translation 1055

Not as with those in whom kindnesses do not shine in their completeness - then the matter of exactingness can come from the side of severities.

ניט ווי בא די וואס בא זיי לייכטן ניט חסדים בשלימותם - איז דעמולט קען דער ענין פון קפדנות קומען מצד הגבורות.

English translation 1056

For example, in our matter:

לדוגמא בנדו"ד:

English translation 1057

When one sits at a gathering and one pokes another who is sleeping - it is not always because an abundance of love of Israel shines in him that he cannot tolerate it in a natural manner,

בשעת מ'זיצט בא דער התוועדות און איינער טוקעט א צווייטער וואס שלאפט - ניט אלעמאל איז דאס ווייל ביי אים לייכט א ריבוי אהבת ישראל קען ער עס בדרך ממילא ניט פארטראגן,

English translation 1058

rather sometimes it can be because he cannot tolerate that another sleeps and he himself cannot sleep, or because it is not fitting for his honor and the like...].

נאר אמאל קען עס זיין צוליב דעם וואס ער קען ניט פארטראגן אז א צווייטער שלאפט און ער אליין קען ניט שלאפן אדער ווייל עס פאסט ניט פאר זיין אייניקל וכיו"ב...].

English translation 1059

And based on this, it is understood how the matter of priests being exacting accords with that a priest is a man of kindness,

ועפ"ז איז מובן ווי דער ענין פון כהנים קפדנים שטימט דערמיט וואס א כהן איז איש החסד,

English translation 1060

and also how the matter of the constellation of Mars

און אויך ווי דער ענין פון מזל מאדים

English translation 1061

(a matter of exactingness etc.)

(אן ענין של קפדנות כו')

English translation 1062

accords with Rabbah who was a priest, a man of kindness - because on the contrary - the exactingness of a priest is a result of his abundant kindness.

שטימט מיט רבה וואס ער איז געווען א כהן איש החסד - ווייל אדרבה - קפדנות פון א כהן איז א תוצאה פון רוב חסדו 164.

English translation 1063

Because since the story of Rabbah and Rabbi Zeira is related in the Gemara, there must be from it a lesson for every person.

וויבאלד אז סיפור רבה ור' זירא ווערט דערציילט אין גמרא דארף דערפון זיין א הוראה לכאו"א.

English translation 1064

And even though according to the opinion of Rabbi Ephraim, the story nullifies the obligation of "getting intoxicated on Purim until one does not know,"

ואע"פ אז לדעת ר' אפרים איז דער סיפור מבטל דעם חיוב פון "לבסומי בפוריא עד דלא ידע",

English translation 1065

the halachah remains that there is the obligation.

בלייבט אבער די הלכה אז ס'איז דא דער חיוב.

English translation 1066

So the lesson from this is that for each and every person, there is applicable a semblance and likeness of the service of "until one does not know" in that place where it is applicable and permitted according to halachah,

איז די הוראה דערפון - אז בא כאו"א איז שייך מעין ודוגמת די עבודה פון "עד דלא ידע" דארטן וואו ס'איז שייך ומותר ע"פ הלכה,

English translation 1067

and together with this there must be the return,

וביחד עם זה דארף זיין דער שוב,

English translation 1068

the service as a soul in a body. And as discussed at length how this is applicable for each and every person.

די עבודה אלס נשמה בגוף. וכמדובר בארוכה 165 ווי דאס איז שייך בא כאו"א.

English translation 1069

And may it be His will that standing at the end of the month of Adar Sheni,

ויה"ר אז שטייענדיק בסוף חודש אדר שני,

English translation 1070

in continuation of the redemption of Purim,

בהמשך צו גאולת פורים,

English translation 1071

there should be the "document of redemption for redemption,"

זאל זיין דער "מסמך גאולה לגאולה" 166,

English translation 1072

that then — in the future redemption — there will also be both matters:

וואס דעמולט - בגאולה העתידה - וועלן אויך זיין די ביידע ענינים:

English translation 1073

souls in bodies,

נשמות בגופים 167,

English translation 1074

and together with this there will be "your teacher will no longer be hidden,"

וביחד עם זה וועט זיין "לא יכנף עוד מוריך" 168,

English translation 1075

"and the glory of the L-rd will be revealed," and there will be the light of the world.

"ונגלה כבוד ה' גו'" 169 און עס וועלן זיין אוה"ע.

English translation 1076

And also non-kosher animals,

און אויך בעלי חיים בלתי טהורים,

English translation 1077

as it is said "and the wolf shall dwell with the lamb,"

כמ"ש 170 "וגר זאב עם כבש וגו'",

English translation 1078

the wolf will then remain a non-kosher wolf,

דער זאב וועט דעמולט בלייבן א זאב טמא,

English translation 1079

and so too the rest of the non-kosher animals

ועד"ז די שאר חיות הטמאות

English translation 1080

[regarding the pig it says "in the future the pig will become pure,"

[בנוגע צו חזיר שטייט "עתיד חזיר ליטהר" 171,

English translation 1081

but not regarding the rest of the non-kosher animals and beasts],

אבער ניט בנוגע צו שאר חיות ובהמות טמאות],

English translation 1082

and in particular the serpent will then remain a serpent

ובפרט דער נחש וועט דעמולט בלייבן א נחש

English translation 1083

("and the nursing child shall play over the hole of the asp, and over the viper's den"),

("ושעשע יונק על חור פתן ועל מאורת צפעוני גו'" 172),

English translation 1084

specifically in a manner of "also his enemies He will make peace with him" — "this is the serpent" but the existence of a serpent will be,

טאקע אין אן אופן פון "גם אויביו ישלים אתו" 173 - "זה הנחש" 174 אבער דער מציאות פון א נחש וועט זיין,

English translation 1085

and in a manner that "a little child shall lead them."

ובאופן אז "ונער קטן נוהג בם" 175.

English translation 1086

And all this should be very soon,

וכל זה זאל זיין בקרוב ממש,

English translation 1087

especially since we are standing on the Shabbat of blessing the month of Nissan,

בפרט אז מ'שטייט בשבת מברכים ניסן,

English translation 1088

the month of redemption,

דער חודש הגאולה,

English translation 1089

for the entire month of Nissan is the month of redemption,

וואס גאנץ חודש ניסן איז דער חודש הגאולה,

English translation 1090

all the more so Rosh Chodesh Nissan which includes the entire month,

עאכו"כ ראש חודש ניסן וואס איז כולל כל החודש,

English translation 1091

May the redemption come even before Rosh Chodesh Nissan,

זאל די גאולה קומען נאך פאר ראש חודש ניסן,

English translation 1092

and on Rosh Chodesh they will already offer the communal offering of Rosh Chodesh,

און בראש חודש וועט מען שוין מקריב זיין דעם קרבן ציבור דראש חודש,

English translation 1093

and also the other offerings which are purchased with the new terumah beginning from Rosh Chodesh Nissan which come from the shekalim that the Jewish people gave beforehand,

און אויך די אנדערע קרבנות וועלכע מ'קויפט מיט דער תרומה חדשה אנהויבנדיק פון ראש חודש ניסן וועלכע קומען פון די שקלים וואס אידן האבן געגעבן לפנ"ז,

English translation 1094

And even if there is a question regarding certain offerings due to impurity — they will not need to wait for the sprinkling of the red heifer,

ואפילו אויב ס'איז א שאלה בנוגע צו געוויסע קרבנות מצד טומאה - וועט מען ניט דארפן ווארטן אויף די הזאה פון פרה אדומה,

English translation 1095

"on the third day and on the seventh day,"

"ביום השלישי וביום השביעי" 176,

English translation 1096

because communal offerings override impurity,

ווארום קרבנות ציבור דוחים את הטומאה,

English translation 1097

as we learn it from the continual offering and the Paschal offering regarding which it says "in its appointed time" — "even in impurity,"

ווי מ'לערנט עס אפ 177 פון קרבן תמיד און קרבן פסח וואס בא זיי שטייט 178 "במועדו" - "אפילו בטומאה",

English translation 1098

And immediately and at once we will come together with our righteous Mashiach to our holy land,

און תיכף ומיד קומט מען צוזאמען מיט משיח צדקנו לארצנו הקדושה,

English translation 1099

the land upon which the eyes of the L-rd your G-d are always upon it, from the beginning of the year until the end of the year. To Jerusalem the holy city, "the city of the great King,"

ארץ אשר גו' תמיד עיני ה"א בה מרשית השנה ועד אחרית שנה 179. לירושלים עיר הקודש "קרית מלך רב" 180,

English translation 1100

to the holy mountain and to the third Holy Temple,

להר הקודש ולביהמ"ק השלישי,

English translation 1101

And all this — out of joy and goodness of heart,

און דאס אלץ - מתוך שמחה וטוב לבב,

English translation 1102

speedily in our days, literally,

במהרה בימינו ממש,

English translation 1103

"Amen."

"נאו".

English translation 1104

Discourse (in the manner of a talk)

מאמר (כעין שיחה)

English translation 1105

beginning with the words "This month is for you."

ד"ה החודש הזה לכם.

English translation 1106

It is also customary to study a matter connected with Rashi's commentary in our portion,

ס'איז אויך רגיל צו אפלערנען א אן ענין פארבונדן מיט פירוש רש"י בפרשתנו,

English translation 1107

and also a matter in the notes of my father on the Zohar of our portion.

און אויך אן ענין אין די הערות פון טאטן אויפן זהר דפרשתנו.

English translation 1108

In our portion, chapter 13, the same language appears regarding the purification of the appearances in three consecutive verses, and Rashi only comments on the middle verse:

בפרשתנו קאפיטל יג שטייט דער זעלבער לשון בנוגע טהרת המראות אין דריי פסוקים נאכאנאנד און רש"י שטעלט זיך נאר אויף דעם מיטלסטן פסוק:

English translation 1109

In verse 39 it says

אין פסוק לט שטייט

English translation 1110

(in continuation of what was said beforehand "and a man or a woman if there will be on the skin of their flesh a bright spot"):

(בהמשך להנאמר לפנ"ז "ואיש או אשה כי יהי' בעור בשרם בהרת גו'"):

English translation 1111

"and the kohen shall see, and behold, on the skin of their flesh there are dim white bright spots, it is a freckled spot, it has spread on the skin, he is pure." In verse 40:

"וראה הכהן והנה בעור בשרם בהרות כהות לבנות בוהק הוא פרח בעור טהור הוא". אין פסוק מ:

English translation 1112

"and a man if his head becomes bald, he is bald, he is pure." In verse 41:

"ואיש כי ימרט ראשו קרח הוא טהור הוא". אין פסוק מא:

English translation 1113

"and if from the side of his face his head becomes bald, he is bald on the forehead, he is pure."

"ואם מפאת פניו ימרט ראשו גבח הוא טהור הוא".

English translation 1114

Rashi only comments on the middle instance of "he is pure,"

שטעלט זיך רש"י נאר אויף דעם מיטלסטן מאל "טהור הוא",

English translation 1115

and he quotes the words "he is bald, he is pure,"

און איז מעתיק די ווערטער "קרח הוא טהור הוא",

English translation 1116

and he explains:

און איז מפרש:

English translation 1117

"pure from the impurity of netakin, for it is not judged by the signs of the head and beard which are a place of hair,

"טהור מטומאת נתקין שאינו נדון בסימני ראש וזקן שהם מקום שער,

English translation 1118

but by the signs of skin afflictions, with white hair and a living flesh and spreading."

אלא בסימני נגעי עור בשר בשער לבן ומחי' ופשיון".

English translation 1119

From the fact that Rashi only explains the "he is pure" in the middle verse it is understood,

דערפון וואס רש"י איז מפרש נאר דעם "טהור הוא" אין דעם פסוק האמצעי איז מובן,

English translation 1120

that in the first verse the explanation of "he is pure" is simple

אז אין דעם ערשטן פסוק איז דער פירוש "טהור הוא" בפשטות

English translation 1121

(and Rashi does not need to explain it at all),

(און רש"י דארף דא גארניט מפרש זיין),

English translation 1122

but in the second verse there is a difficulty,

משא"כ אין צווייטן פסוק איז דא א קשיא,

English translation 1123

or one could explain the matter incorrectly,

אדער מ'קען מפרש זיין דעם ענין ניט ריכטיק,

English translation 1124

therefore Rashi needs to negate it — that is why Rashi explains it. And in the third verse it is also simple in its plain meaning

במילא דארף עס רש"י שולל זיין - דעריבער איז רש"י דאס מפרש. און אין דעם דריטן פסוק איז דאס אויך מובן בפשטות

English translation 1125

(as in the first verse),

(ווי אין דעם ערשטן פסוק),

English translation 1126

or after Rashi has already explained in the second verse, he relies that with this one will also understand the explanation in the third verse.

אדער לאחרי ווי רש"י האט שוין מפרש געווען אין דעם צווייטן פסוק פארלאזט ער זיך אז דערמיט וועט מען אויך פארשטיין דעם פירוש אין דעם דריטן פסוק.

English translation 1127

One must understand the explanation in this,

דארף מען פארשטיין דער ביאור בזה,

English translation 1128

why specifically in the second verse is something not understood and therefore Rashi needs to explain it,

פארוואס דוקא אין דעם צווייטן פסוק איז עפעס ניט פארשטאנדיק און דערפאר דארף עס רש"י מפרש זיין,

English translation 1129

but not in the other two verses?

משא"כ אין די אנדערע צוויי פסוקים?

English translation 1130

In addition to this, one must also understand several precise points in Rashi himself.

נוסף לזה דארף מען אויך פארשטיין כמה דיוקים אין פרש"י עצמו

English translation 1131

[In the first verse, one cannot dwell on precise points in Rashi - because there Rashi does not explain at all,

[אין דעם ערשטן פסוק קען מען זיך ניט אפשטעלן אויף דיוקים אין פרש"י - ווייל דארטן איז רש"י גארניט מפרש,

English translation 1132

consequently, it is not possible to be precise there in the words of Rashi!

במילא איז ניט שייך דארטן מדייק זיין בדברי רש"י!

English translation 1133

But in Rashi in the second verse, one can be precise in the words of Rashi]:

אבער אין פרש"י אין דעם צווייטן פסוק קען מען מדייק זיין בדברי רש"י]:

English translation 1134

A) Why does Rashi also quote "Korach is he" - when he apparently only explains "pure is he"?

א) פארוואס איז רש"י מעתיק אויך "קרח הוא" - ווען ער איז לכאורה נאר מפרש "טהור הוא"?

English translation 1135

B) The entire commentary of Rashi is seemingly superfluous and a novelty according to the simple meaning:

ב) דער גאנצער פירוש רש"י איז לכאורה איבעריק און א חידוש ע"ד הפשט:

English translation 1136

The explanation in the verse is seemingly straightforward - "And a man when his head is made bald etc." is "pure is he",

דער פירוש אין פסוק איז לכאורה בפשטות - "ואיש כי ימרט ראשו גו'" איז "טהור הוא",

English translation 1137

that is, that "his head is made bald" is not a sign of impurity.

ד.ה. אז "ימרט ראשו" איז ניט קיין סימן טומאה.

English translation 1138

Rashi comes and "innovates" that the explanation in the verse is not that "pure is he" simply,

קומט רש"י און איז "מחדש" אז דער פירוש אין פסוק איז ניט אז "טהור הוא" בפשטות,

English translation 1139

rather "pure is he" with a limitation - "pure from the impurity of netakin, that it is not judged by the signs of the head and beard which are a place of hair",

נאר "טהור הוא" מיט א הגבלה - "טהור מטומאת נתקין שאינו נדון בסימני ראש וזקן שהם מקום שער",

English translation 1140

but if he has other signs - "by the signs of skin blemishes of the flesh etc." he is indeed impure! From where does Rashi derive this from the verse? In the verse it only says "pure is he" without qualification!

אבער אויב ער האט אנדערע סימנים - "בסימני נגעי עור בשר כו'" איז ער יע טמא! וואו נעמט עס רש"י פון פסוק? אין פסוק שטייט נאר "טהור הוא" סתם!

English translation 1141

Commentators say that Rashi derives it from that which it says in the verse afterwards "And if there will be on the baldness or on the forehead a white reddish blemish etc.",

מפרשים 181 זאגן אז רש"י נעמט עס דערפון וואס עס שטייט בפסוק שלאח"ז 182 וכי יהי' בקרחת או בגבחת נגע לבן אדמדם גו'",

English translation 1142

from which it is understood that a baldness is not completely pure. But this makes the question even stronger:

וואס דערפון איז מובן אז א קרחת איז ניט טהור לגמרי. אבער דאס מאכט די קשיא נאך שטארקער:

English translation 1143

If this is what Rashi means,

אויב דאס מיינט רש"י,

English translation 1144

he should have brought the language of the verse,

האט ער דאך געדארפט ברענגען דעם לשון הכתוב,

English translation 1145

that even though "pure from the impurity of netakin" it could be that on him there should be "a white reddish blemish"?

אז אע"פ וואס "טהור מטומאת נתקין" קען זיין אז ביי אים זאל זיין "נגע לבן אדמדם"?

English translation 1146

C) Even if Rashi has a compulsion from the verse that a baldness is not completely pure - what compels him to emphasize the distinction,

ג) אפילו אויב רש"י האט א הכרח פון פסוק אז א קרחת איז ניט טהור לגמרי - איז וואס איז דא מוכרח צו מדגיש זיין דעם חילוק,

English translation 1147

that "pure is he" is only "from the impurity of netakin" but not "judged by the signs of skin blemishes of the flesh" - is Rashi a book of laws?

אז "טהור הוא" איז נאר "מטומאת נתקין" אבער ניט "נידון בסימני נגעי עור בשר" - רש"י איז ניט קיין ספר הלכות?

English translation 1148

Even if Rashi already states the matter - why does he need to enumerate all the details of the signs of skin blemishes of the flesh - "white hair and a quick flesh and spreading"? And especially since these details are already stated earlier in the portion?

אפילו אויב רש"י זאגט שוין דעם ענין - פארוואס דארף ער אויסרעכענען אלע פרטים פון סימני נגעי עור בשר - "שער לבן ומחי' ופשיון"? ובפרט אז די פרטים שטייען שוין פריער אין דער פרשה 183?

English translation 1149

D) Furthermore - that which Rashi writes that a baldness is impure "by the signs of a skin blemish of the flesh,

ד) נאכמער - דאס וואס רש"י שרייבט אז קרחת איז מטמא "בסימני נגע עור בשר,

English translation 1150

by white hair" - is seemingly contrary to the law,

בשער לבן" - איז לכאו' היפך ההלכה,

English translation 1151

as the question of the commentators,

כקושיית המפרשים 184,

English translation 1152

because in the Mishnah and Torat Kohanim it is explicitly stated that one is not impure by white hair and the commentators wonder why the Raavad does not address this,

ווייל אין משנה 185 און תו"כ 186 שטייט בפירוש אז אין מטמאין בשער לבן און די מפרשים 184 וואונדערן זיך פארוואס דער רא"ם שטעלט זיך ניט אויף דעם,

English translation 1153

as is his way everywhere to mediate the words of Rashi with the law etc.],

כדרכו בכ"מ צו מתווך זיין בכל מקום דברי רש"י מיט הלכה כו'],

English translation 1154

and the "Torah Temimah" adds "and there is no doubt in my opinion that there is a scribal error in Rashi".

און דער "תורה תמימה 187 גיט נאך צו "ואין ספק לדעתי כי ט"ס ברש"י".

English translation 1155

And as the law is also brought in the Rambam "the baldness and the forehead are impure by two signs, by a quick flesh and by spreading...

און ווי עס ברענגט זיך אויך דער דין אין רמב"ם 188 "הקרחת והגבחת מטמאות בב' סימנין במחי' ובפשיון...

English translation 1156

and because there is no hair on them, white hair is not a sign of impurity on them". One sees that the Rambam rules as law that "white hair is not a sign of impurity on them". So how does Rashi write contrary to the law that a baldness is indeed impure "by white hair"?!

ולפי שאין בהן שער אין השער הלבן סימן טומאה בהן". זעט מען אז דער רמב"ם פסק'נט להלכה אז "אין השער הלבן סימן טומאה בהן". היינט ווי שרייבט רש"י היפך ההלכה אז קרחת איז יע מטמא "בשער לבן"?!

English translation 1157

In addition to this, one must understand the words of the Rambam:

נוסף לזה דארף מען פארשטיין דברי הרמב"ם:

English translation 1158

According to the reason that the Rambam gives for why "white hair is not a sign of impurity on them" - "because there is no hair on them"

לויטן טעם וואס דער רמב"ם גיט דערויף וואס "אין השער הלבן סימן טומאה בהן" - "לפי שאין בהן שער"

English translation 1159

(and he does not simply write the matter without a reason),

(און שרייבט ניט סתם דעם ענין אן א טעם),

English translation 1160

as the Kesef Mishneh writes there "and our master holds that the Torah excluded it for the reason that he wrote" - is entirely incomprehensible:

ווי דער כסף משנה שרייבט דארטן "וסובר רבינו שהתורה מיעטה מהטעם שכתב" - איז אינגאנצן ניט פארשטאנדיק:

English translation 1161

Why does the Torah need to exclude white hair

פארוואס דארף תורה ממעט זיין שער לבן

English translation 1162

(that it is not impure)

(אז ס'איז ניט טמא)

English translation 1163

if the entire matter is not applicable to a baldness

אויב דער גאנצער ענין איז ניט שייך ביי א קרחת

English translation 1164

(because there is no hair on it)?

(שאין בהן שער)?

English translation 1165

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1166

In the notes of my father on the Zohar of our portion, he addresses the statement of the Zohar "Rabbi Yehudah opened and said 'Do not look at me that I am blackish etc. The sons of my mother, these are those who come from the side of harsh judgment. They were angry with me etc.'".

אין די הערות פון טאטן אויפן זהר דפרשתנו שטעלט ער זיך 189 אויפן מאמר הזהר 190 "ר' יהודה פתח ואמר 191 אל תראוני שאני שחרחורת וכו' בני אמי אלין אינון דאתיין מסטרא דדינא קשיא. נחרו בי וכו'".

English translation 1167

And he explains the connection of this to the portion:

און איז מבאר די שייכות דערפון צו דער פרשה:

English translation 1168

"The connection of this opening here,

"השייכות דהפתיחה הזאת הכא,

English translation 1169

one can say it is that which is said 'the sons of my mother were angry with me' which is 'these are those who come from the side of harsh judgment',

י"ל הוא מ"ש בני אמי נחרו בי שהוא אלין אינון דאתיין מסטרא דדינא קשיא,

English translation 1170

and it is the matter of the blemishes which are from the brains of Imma,

והוא הוא ענין הנגעים שהם ממוחין דאימא,

English translation 1171

'they were angry' numerical value of three times Elokim,

נח"ר גי' ג"פ אלקים,

English translation 1172

which are the aspect of three judgments,

שהם בחי' ג' דינין,

English translation 1173

they are three types of blemishes...

הוא ג' מיני נגעים...

English translation 1174

and they are on the skin of the flesh,

והן בעור הבשר,

English translation 1175

'they were angry with me' numerical value of 'skin'". As explained at length in Likkutei Torah on Kabbalah the matter of blemishes,

נחר"ו ב"י גי' עו"ר". כמבואר בארוכה בלקו"ת 192 פון קבלה 193 דער ענין פון נגעים,

English translation 1176

that "the cause of blemishes is due to the departure of the light of Abba

אז "סיבת הנגעים הוא מחמת הסתלקות אור אבא

English translation 1177

(Chochmah)",

(חכמה) ",

English translation 1178

as explained there that this is the matter of the departure of the brains of Abba

כמבואר שם אז דאס איז דער ענין פון הסתלקות מוחין דאבא

English translation 1179

(Chochmah)

(חכמה)

English translation 1180

from the brains of Imma

פון מוחין דאימא

English translation 1181

(Binah),

(בינה),

English translation 1182

"and this is that the translation of tzaraat is 'closure' because when the light of Abba is hidden and closed and does not shine in Zeir Anpin, then the aspect of the blemish is drawn and comes".

"וזהו דתרגום צרעת סגירותא שכאשר נעלם ונסגר אור אבא ואינו מאיר בז"א אז נמשך ובא בחי' הנגע".

English translation 1183

He does not, however, explain in the note the lesson from this in the service of man.

ער איז אבער ניט מבאר אין דער הערה די הוראה דערפון אין עבודת האדם.

English translation 1184

Also:

אויך:

English translation 1185

He only explains the precision in "my mother's sons were incensed against me",

ער איז נאר מבאר דער דיוק אין "אמי נחרו בי",

English translation 1186

that plagues come from the intellect of Imma

אז נגעים קומען פון מוחין דאימא

English translation 1187

(from the aspect of the withdrawal of the intellect of Abba),

(מצד הסתלקות מוחין דאבא),

English translation 1188

but he does not explain the precision in "my mother's sons were incensed against me".

אבער ער איז ניט מבאר דעם דיוק אין "בני אמי נחרו בי".

English translation 1189

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1190

Lamed Chet.

לח*.

English translation 1191

Here is also the place to explain that which was raised regarding the question that was spoken about concerning that which the Alter Rebbe writes in his Shulchan Aruch that "the early Sages instituted at the time when the Holy Temple was standing that the preachers should begin to preach in public the laws of the festival thirty days before the festival, namely from Purim onward they should preach the laws of Pesach".

כאן איז אויך המקום לבאר דאס וואס מ'האט מעורר געווען וועגן דער שאלה וואס מ'האט גערעדט 194 בנוגע לזה וואס דער אלטער רבי שרייבט בשו"ע שלו 195 אז "חכמים הראשונים תקנו בזמן שבהמ"ק הי' קיים שיתחילו הדרשנים לדרוש ברבים הלכות הרגל שלשים יום לפני הרגל דהיינו שמפורים ואילך ידרשו הלכות פסח".

English translation 1192

And regarding this a question was asked,

וואס אויף דעם האט מען געפרעגט 196,

English translation 1193

that prima facie it is not understood what the Alter Rebbe says "namely from Purim onward they should preach the laws of Pesach":

אז לכאורה איז ניט מובן וואס דער אלטער רבי זאגט "דהיינו שמפורים ואילך ידרשו הלכות פסח":

English translation 1194

since one needs a full "thirty days",

היות אז מען דארף האבן פולע "שלשים יום",

English translation 1195

and the Paschal offering is offered on the fourteenth of Nisan,

און דעם קרבן פסח איז מען מקריב בי"ד בניסן,

English translation 1196

consequently, just as regarding Shavuot and Sukkot one begins to preach thirty days before the sixth of Sivan

במילא איז כשם ווי בשבועות וסוכות הויבט מען אָן לדרוש שלשים יום לפני ששה בסיון

English translation 1197

(from the fifth of Iyar)

(מחמשה באייר)

English translation 1198

and the fifteenth of Tishrei

וט"ו תשרי

English translation 1199

(from the fourteenth of Elul),

(מי"ד באלול),

English translation 1200

on the day when the offering is brought - one should have begun to preach the laws of Pesach also thirty days before the fourteenth of Nisan,

דעם טאג ווען מ'איז מקריב דעם קרבן - האט מען. געדארפט אנהויבן דורש זיין בהלכות הפסח אויך שלשים יום לפני י"ד בניסן,

English translation 1201

the eve of Purim

ערב פורים

English translation 1202

(from the thirteenth of Adar)

(מי"ג אדר)

English translation 1203

- and not "from Purim onward".

- און ניט "מפורים ואילך".

English translation 1204

And one added further - "on the light of the fourteenth they search for chametz, etc.",

און מ'האט דערצו מוסיף געווען נאכמער - "אור לארבעה עשר בודקין את החמץ כו'" 197,

English translation 1205

in which there are many laws

וואס אין דעם זיינען דא א ריבוי הלכות

English translation 1206

(what is chametz, etc.),

(מהו חמץ וכו'),

English translation 1207

and the matter of searching for chametz is not merely a matter in itself,

און דער ענין פון בדיקת חמץ איז ניט בלויז אן ענין בפני עצמו,

English translation 1208

rather it is a condition regarding the Paschal offering

נאר דאס איז א תנאי אין דעם קרבן פסח

English translation 1209

("do not slaughter the Paschal offering while chametz still exists")

(לא תשחט את הפסח ועדיין חמץ קיים 198)

English translation 1210

- it follows that the matter of "Paschal offering"

- קומט אויס אז דער ענין פון "קרבן פסח"

English translation 1211

(its conditions)

(די תנאים שבו)

English translation 1212

begins from the beginning of the fourteenth day,

הויבט זיך אן מתחלת יום י"ד,

English translation 1213

consequently "thirty days" before that is certainly before Purim?

במילא איז "שלשים יום" לפנ"ז זיכער פאר פורים?

English translation 1214

[That which one brought the answer of the later authorities,

[דאס וואס מען האט געבראכט 199 דעם תירוץ פון אחרונים 200,

English translation 1215

that the Paschal offering is offered at midday,

אז דעם קרבן פסח איז מען מקריב בחצי היום,

English translation 1216

therefore the day is not counted - is entirely not understood:

דעריבער ווערט דער טאג ניט גערעכנט - איז אינגאנצן ניט מובן:

English translation 1217

What is the practical difference whether it is "midday" or a "full day";

למאי נפק"מ צי דאס איז "חצי היום" אדער א "יום שלם";

English translation 1218

here it is relevant that one should know the laws,

דא איז דאך נוגע מען זאל וויסן די הלכות,

English translation 1219

for which purpose one needs "thirty days",

וואס לשם זה דארף מען האבן "שלשים יום",

English translation 1220

and if one begins from Purim then there will be missing several hours

און אויב מ'הויבט אן פון פורים וועט דעמולט פעלן כמה שעות

English translation 1221

(until a full thirty days)

(ביז גאנצע שלשים יום)

English translation 1222

during which one could have learned additional laws?].

ווען מ'האט געקענט לערנען נאך הלכות?].

English translation 1223

In connection with this, one raised,

האט מען בקשר לזה מעורר געווען 201,

English translation 1224

that it apparently speaks about this in the early authorities and later authorities, etc. - and may blessing come upon them,

אז עס רעדט זיך וועגן דעם לכאורה אין ראשונים און אחרונים וכו' - ותבוא עליהם ברכה,

English translation 1225

but this does not answer the aforementioned question. And as has been spoken many times,

אבער דאס פארענטפערט ניט די שאלה האמורה. וכמדובר כמ"פ,

English translation 1226

one is precise in the words that were said, and due to the abundance of pilpul and discussion one does not pay attention to the content of the matter.

מ'איז מדייק אין די ווערטער וואס מ'האט געזאגט ומצד רוב הפלפול והשקו"ט איז מען ניט משים לב צום תוכן הענין.

English translation 1227

One wanted to answer this with the answer of Tosafot in Bechorot that they established it "from Purim onward" because "the day of the action is never

האט מען געוואלט דאס ענטפערן מיטן תירוץ פון תוספות אין בכורות 202 אז מען האט עס קובע געווען "מפורים ואילך" ווייל "לעולם אין יום המעשה

English translation 1228

(the day of the offering of the offering)

(יום הקרבת הקרבן)

English translation 1229

included, and the Sages did not differentiate between Pesach and Sukkot, and they followed the main festival..

בכלל ולא חלקו חכמים בין פסח לסוכות והלכו אחר עיקר יו"ט..

English translation 1230

that on the festival the offerings are numerous - the proof is Chagigah and Simchah".

שבי"ט קרבנות מרובין - ראיי' חגיגה ושמחה".

English translation 1231

But this is not an answer in our matter:

אבער דאס איז ניט קיין תירוץ בעניננו:

English translation 1232

First of all - one emphasized that the question is on the Alter Rebbe in the Shulchan Aruch.

לכל לראש - מ'האט מדגיש געווען אז די שאלה איז אויפן אלטן רבי'ן בשו"ע.

English translation 1233

And the Alter Rebbe says that "this enactment was not nullified from Israel. Even after the destruction of the Holy Temple, every Sage would review with his students the laws of the festival thirty days before it, so that they would be expert in its laws and know the action which they should do".

און דער אלטער רבי זאגט 204 אז "תקנה זו לא נתבטלה מישראל. אף לאחר שחרב ביהמ"ק שכל חכם הי' שונה לתלמידיו הלכות הרגל ל' יום לפניו כדי שיהיו בקיאים בהלכותיו וידעו המעשה אשר יעשון".

English translation 1234

That is, that here one does not speak about the festival offerings,

ד.ה. אז מ'רעדט דא ניט וועגן קרבנות החג,

English translation 1235

which are not applicable after the destruction of the Holy Temple,

וואס זיינען ניט שייך לאחר שחרב ביהמ"ק,

English translation 1236

rather about the laws of the festival regarding practical action,

נאר וועגן הלכות החג בנוגע למעשה בפועל,

English translation 1237

and regarding the laws of Pesach - primarily the laws connected with searching for chametz and removing chametz - consequently it has no connection to the words of Tosafot "that on the festival the offerings are numerous" - consequently the question remains that now one should have made the enactment thirty days before the fourteenth of Nisan

ובנוגע להלכות פסח - בעיקר די הלכות פארבונדן מיט בדיקת חמץ וביעור חמץ - במילא האט עס קיין שייכות ניט צו דברי התוספות "שביו"ט קרבנות מרובין" - במילא בלייבט ווידער די שאלה אז איצטער האט מען געדארפט מאכן די תקנה שלשים יום לפני י"ד בניסן

English translation 1238

(when one searches for chametz).

(ווען מ'איז בודק חמץ).

English translation 1239

And especially since regarding "later generations" the Alter Rebbe distinguishes between Pesach and Sukkot and Atzeret,

ובפרט אז בשייכות צו "דורות האחרונים" איז דער אלטער רבי מחלק צווישן פסח וסוכות און עצרת,

English translation 1240

that "Atzeret has no unique laws, for all the prohibition and permission that apply to it also apply to Pesach and Sukkot",

אז "עצרת אין בו הלכות מיוחדות שכל איסור והיתר הנוהגין בו נוהגין ג"כ בפסח וסוכות",

English translation 1241

one does not preach, etc.;

איז מען ניט דורש וכו';

English translation 1242

consequently the answer of Tosafot that "the Sages did not differentiate between Pesach and Sukkot" does not fit here. And since one nevertheless differentiates,

במילא פאסט דא ניט תירוץ התוספות אז "לא חלקו חכמים בין פסח לסוכות". און וויבאלד אז מ'איז סיי-ווי מחלק,

English translation 1243

one should have "differentiated" between Pesach and Sukkot and advanced the preaching of thirty days before Pesach to the day before Purim.

האט מען געדארפט "מחלק" זיין צווישן פסח וסוכות און מקדים זיין די דרשה של ל' יום לפני הפסח צו דעם טאג שלפני הפורים.

English translation 1244

Further:

נאכמער:

English translation 1245

Even regarding the time when the Holy Temple existed, when they were offering sacrifices - the words of Tosafot that "the Sages did not differentiate between Passover and Sukkot, etc." are not an answer,

אפילו בנוגע לזמן שביהמ"ק הי' קיים ווען מ'האט מקריב געווען קרבנות - זיינען דברי התוספות אז "לא חלקו חכמים בין פסח לסוכות כו'" ניט קיין תירוץ,

English translation 1246

Rather, this merely transfers the question onto the "Sages" themselves

נאר דאס טראגט בלויז איבער די שאלה אויף די "חכמים" אליין

English translation 1247

(because it is not a "decree and statute" of Tosafot and the Alter Rebbe):

(ווייל ס'איז ניט א "גזירה וחוק" פון תוס' ואדה"ז):

English translation 1248

Why did the Sages not differentiate between Passover and Sukkot - just as one must know the laws of the sacrifices of the pilgrimage festival and rejoicing,

פארוואס האבן די חכמים ניט מחלק געווען צווישן פסח וסוכות - כשם ווי מ'דארף וויסן הלכות הקרבנות דראי' חגיגה ושמחה,

English translation 1249

so too must one know the laws of the Passover sacrifice,

אזוי דארף מען אויך וויסן הלכות קרבן פסח,

English translation 1250

and also the laws of searching for leaven and removing leaven,

און אויך די הלכות פון בדיקת חמץ וביעור חמץ,

English translation 1251

whose time is "the night of the fourteenth." Consequently, should they have differentiated between Passover and Sukkot and established the study of the laws of Passover from the thirteenth of Adar?

וואס זמנם איז - "אור לארבעה עשר". במילא האט מען געדארפט מחלק זיין צווישן פסח לסוכות און קובע זיין לימוד הלכות פסח פון י"ג באדר?

English translation 1252

[And the question is also regarding another matter:

[און די שאלה איז אויך בנוגע נאך אן ענין:

English translation 1253

It is stated in the Mishnah that "on the first of Adar they announce about the shekalim" in order to remind that one should bring the half-shekel until the first of Nissan,

עס שטייט אין משנה 204 אז "באחד באדר משמיעין על השקלים" בכדי צו דערמאנען אז מ'זאל ברענגען דעם מחצית השקל ביז ר"ח ניסן,

English translation 1254

which the Gemara connects with the enactment of "they ask and expound upon the laws of Passover thirty days before Passover" - and the month of Adar that is adjacent to Nissan is indeed a "deficient" month (of twenty-nine days).

וואס די גמרא 205 פארבינדט עס מיט דער תקנה פון "שואלין ודורשין בהלכות הפסח ל' יום קודם הפסח" - און חודש אדר הסמוך לניסן אי דאך א "חסר" (בן כ"ט יום).

English translation 1255

Regarding this, the aforementioned Tosafot say:

זאגט אויף דעם תוספות הנ"ל:

English translation 1256

"They were not concerned to advance one day before the New Moon so that there would be thirty complete days, because the matter is entrusted to the court, etc." This itself is a difficulty:

"לא חשו להקדים יום אחד לפני ר"ח כדי שיהו ל' יום שלימים שהדבר מסור לב"ד כו'". איז הא גופא קשיא:

English translation 1257

Why were "they not concerned" about this? This is indeed not a decree and statute of Tosafot!].

פארוואס "לא חשו" אויף דעם? דאס איז דאך ניט קיין גזירה וחוק פון תוספות!].

English translation 1258

And furthermore, and this is the main point - when one thinks just a little into this matter, one sees that the question is entirely simple - and a "powerful question":

ועוד והוא העיקר - בשעת מ'טראכט זיך נאר א ביסל אריין אין דעם ענין זעט מען אז די קשיא איז גאָר בפשטות - און א "קלאץ קשיא":

English translation 1259

The intention of this law that one must study the laws of the festival thirty days before the festival is - because it is speaking about living Jews who need to know the action that they shall do at the time of the festival,

די כוונה פון דעם דין אז מ'דארף לערנען הלכות החג שלשים יום קודם החג איז - ווייל מ'רעדט וועגן א לעבעדיקן אידן וואס דארף וויסן המעשה אשר יעשון בשעת החג,

English translation 1260

Consequently, one tells them that they must study the laws for this thirty days before this.

במילא זאגט מען אים אז ער דארף לערנען די הלכות לזה שלשים יום קודם לזה.

English translation 1261

And most of the laws of the festival that are relevant to actual practice for every Jew are not in the matters of sacrifices

ורוב הלכות החג וואס זיינען נוגע למעשה בפועל פאר יעדן אידן זיינען ניט בעניני קרבנות

English translation 1262

(even at the time when the Holy Temple existed),

(אפילו בזמן שביהמ"ק הי' קיים),

English translation 1263

Rather, regarding other laws of the festival,

נאר בנוגע צו אנדערע הלכות החג,

English translation 1264

the laws of searching for and removing leaven on the festival of Passover,

הלכות בדיקת וביעור חמץ בחג הפסח,

English translation 1265

and the laws of the Sukkah and the Four Species on the festival of Sukkot,

און הלכות סוכה וד' מינים בחג הסוכות,

English translation 1266

As is simple:

כמובן בפשטות:

English translation 1267

Regarding the laws of sacrifices, every Jew needs to study only in order to know that the sacrifice "must be free from any blemish and from other disqualifying matters, etc.",

בנוגע צו דיני הקרבנות דארף יעדער איד לערנען נאר בכדי וויסן אז דער קרבן "צריך להיות נקי מכל מום ומשאר דברים הפסולים כו'",

English translation 1268

However, the laws connected with the slaughter of the sacrifice,

משא"כ די דינים פארבונדן מיט שחיטת הקרבן,

English translation 1269

the sprinkling of the blood,

זריקת הדם,

English translation 1270

the burning of the sacrificial parts, and the like - pertain only to the priests,

הקטרת האימורים וכיו"ב - זיינען שייך נאר צו די כהנים,

English translation 1271

and one who is not a priest - he would not even be allowed to approach this!

און דער וואס איז ניט קיין כהן - וועט מען אפילו ניט צולאזן נאענט צו דעם!

English translation 1272

And even regarding the laws of blemishes,

און אפילו בנוגע צו דיני מומין,

English translation 1273

the intention of the study of the laws thirty days before the festival is not to know with complete expertise all the details of the laws in this matter,

איז די כוונה פון לימוד ההלכות שלשים יום קודם החג ניט בכדי וויסן בתכלית הבקיאות אלע פרטי דינים שבזה,

English translation 1274

Because in this there are many details,

ווייל אין דעם זיינען פאראן א ריבוי פרטים,

English translation 1275

to the extent that the Gemara relates that Rav studied the laws of blemishes from a shepherd for eighteen months,

ביז ווי די גמרא דערציילט 206 אז רב האט געלערנט הלכות מומין ביי א רועה י"ח חודש,

English translation 1276

Consequently, one cannot say that a simple Jew should be able to study these laws within thirty days!

במילא קען מען ניט זאגן אז א פשוט'ער איד זאל קענען לערנען די הלכות במשך שלשים יום!

English translation 1277

Rather, surely it is speaking here about a general and superficial knowledge. And particularly since after Jews would bring their sacrifices to the Holy Temple, the priests would examine the animals to see that they did not have any blemishes,

נאר זיכער רעדט זיך דא וועגן א ידיעה כללית ושטחית. ובפרט אז לאחרי ווי אידן פלעגן ברענגען זייערע קרבנות אין ביהמ"ק האבן די כהנים בודק געווען די בהמות צו זען אז זיי האבן ניט קיינע מומין,

English translation 1278

Consequently, there is no necessity that every Jew should be an expert to perfection in the laws of blemishes.

במילא איז ניטא קיין הכרח אז יעדער איך זאל זיין א בקי בתכלית אין הלכות מומין.

English translation 1279

However, as stated,

משא"כ כאמור,

English translation 1280

Regarding the other laws of the festival,

בנוגע צו שאר הלכות החג,

English translation 1281

searching for and removing leaven, and the Sukkah and the Four Species - every Jew needs to study many details of the laws in order to know how to conduct himself in practice,

בדיקת וביעור חמץ. און סוכה וד' מינים - דארף יעדער איך לערנען א ריבוי פרטי דינים בכדי וויסן ווי ער זאל זיך פירן בפועל,

English translation 1282

and he needs to study it before the festival,

און ער דארף עס לערנען פארן חג,

English translation 1283

Because building a Sukkah and buying the Four Species cannot be done on the festival of Sukkot itself,

ווייל בויען א סוכה און קויפן ד' מינים קען מען ניט בחג הסוכות עצמו,

English translation 1284

Rather, one must prepare it beforehand.

נאר מ'דארף עס צוגרייטן לפנ"ז.

English translation 1285

Consequently, the question becomes:

במילא ווערט די שאלה:

English translation 1286

If in order to know in a general and superficial way the laws regarding blemishes, one needs to study them thirty days - how much more so when it is speaking about a much greater multitude of laws,

מה-דאך בכדי וויסן באופן כללי ושטחי די הלכות וועגן מומין. דארף מען עס לערנען שלשים יום - עאכו"כ ווען עס רעדט זיך וועגן א ריבוי גדול יותר פון הלכות,

English translation 1287

which every Jew needs to know properly,

וואס זיי דארף יעדער איד וויסן כדבעי,

English translation 1288

in order to know how to conduct himself - one surely needs thirty days.

בכדי וויסן ווי צו פירן זיך - דארף מען זיכער שלשים יום.

English translation 1289

Now, why did the Sages not take into account that a Jew needs thirty days before the festival of Passover in order to study the laws of searching for and removing leaven,

היינט פארוואס האבן זיך די חכמים ניט גערעכנט דערמיט אז א איד דארף האבן שלשים יום פאר חגה"פ בכדי לערנען הלכות בדיקת וביעור חמץ,

English translation 1290

And consequently, should they have established the time of the beginning of the study of the laws of Passover on the thirteenth of Adar,

ובמילא וואלט מען געדארפט קובע זיין דער זמן פון התחלת לימוד הלכות פסח בי"ג אדר,

English translation 1291

thirty days before "the night of the fourteenth"?

שלשים יום פאר "אור לארבעה עשר"?

English translation 1292

And may it be His will that from this discourse on the matter of searching for leaven - the matter of searching for spiritual leaven should be actualized in each and every one in his service - regarding the evil inclination,

ויה"ר אז פון דעם דיבור אין דעם ענין פון בדיקת חמץ - זאל זיך בפועל אויפטאן דער ענין פון בדיקת חמץ הרוחנית בא כאו"א בעבודתו - בנוגע צו דער יצר הרע,

English translation 1293

which is called leaven.

הנקרא חמץ 207.

English translation 1294

And it is understandable that for this one need not wait until "Oor L'Arba'ah Asar",

און ס'איז פארשטאנדיק אז אויף דעם דארף מען ניט ווארטן ביז "אור לארבעה עשר",

English translation 1295

rather one can and one must search for the "Chametz" immediately,

נאר מ'קען און מ'דארף בודק זיין דעם "חמץ" גלייך,

English translation 1296

even on the day of Shabbos. And on the contrary - on the day of Shabbos one has more strength for this,

אפילו ביום השבת. ואדרבה - ביום השבת האט מען נאכמער כח לזה,

English translation 1297

because "Shabbos is an acronym for Teshev",

וויבאלד אז "שבת אותיות תשב" 208,

English translation 1298

the matter of Teshuvah,

ענין התשובה,

English translation 1299

and Teshuvah Ila'ah.

ותשובה עילאה 209.

English translation 1300

And through the service of Teshuvah one hastens the redemption even more - as the ruling of the Rambam "The Torah promised that ultimately Israel will do Teshuvah at the end of their exile,

און דורך עבודת התשובה איז מען נאכמער ממהר די גאולה - כפס"ד הרמב"ם 210 "הבטיחה תורה שסוף ישראל לעשות תשובה בסוף גלותן,

English translation 1301

and immediately they are redeemed",

ומיד הן נגאלין",

English translation 1302

immediately literally,

מיד ממש,

English translation 1303

even before Rosh Chodesh Nissan,

נאך פאר ראש חודש ניסן,

English translation 1304

and then one already celebrates Rosh Chodesh Nissan and Pesach and one offers the Paschal sacrifice in the third Beis HaMikdash,

און דעמולט פראוועט מען שוין ר"ח ניסן און פסח און מ'איז מקריב דעם קרבן פסח בביהמ"ק השלישי,

English translation 1305

speedily in our days literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 1306

The explanation in Rashi:

דער ביאור בפרש"י:

English translation 1307

When it says "He is pure" it goes simply in the plain meaning of the verse regarding the person,

ווען עס שטייט "טהור הוא" גייט עס בפשטות אין פשוטו של מקרא אויף דעם אדם,

English translation 1308

that the person about whom one speaks is pure. And "He is pure" from all these matters about which one speaks in this regard.

אז דער אדם וועגן וועלכן מ'רעדט איז טהור. און "טהור הוא" פון די אלע ענינים וועגן וועלכע מ'רעדט בענין זה.

English translation 1309

Therefore when it says in the verse "And a man or a woman if there will be on the skin of their flesh a bright spot etc. and the Kohen sees and behold on the skin of their flesh a bright spot dull white etc. he is pure",

דעריבער ווען עס שטייט אין פסוק "ואיש או אשה כי יהי' בעור בשרם בהרת גו' וראה הכהן והנה בעור בשרם בהרת כהות לבנת גו' טהור הוא",

English translation 1310

it means simply that the person is then pure from all things. And because it is understood simply, Rashi needs to explain nothing here.

מיינט עס בפשטות אז דער אדם איז דעמולט טהור פון אלע זאכן. און וויבאלד אז ס'איז מובן בפשטות דארף רש"י דא גארניט מפרש זיין.

English translation 1311

When however it comes to the verse afterwards "And a man if his head is marred he is bald he is pure" - a question arises as to what the verse means:

בשעת עס קומט אבער צום פסוק לאח"ז "ואיש כי ימרט ראשו קרח הוא טהור הוא" - ווערט א שאלה וואס דער פסוק מיינט:

English translation 1312

If it would only have said "And a man if his head is marred he is pure",

אויב עס וואלט נאר געשטאנען "ואיש כי ימרט ראשו טהור הוא",

English translation 1313

it would have been understandable simply,

וואלט עס געווען פארשטאנדיק בפשטות,

English translation 1314

that "he is pure" means that the person regarding whom his head is marred is pure

אז "טהור הוא" מיינט אז דער אדם וואס ביי אים איז ימרט ראשו איז טהור

English translation 1315

(as in the previous verse,

(אזוי ווי אין דעם פסוק שלפנ"ז,

English translation 1316

that "he is pure" refers to the person);

אז "טהור הוא" גייט אויף דעם אדם);

English translation 1317

but because after "a man if his head is marred" the verse adds the words "he is bald"

אבער וויבאלד אז נאך "איש כי ימרט ראשו" גיט צו דער פסוק די ווערטער "קרח הוא"

English translation 1318

(even though it says "if his head is marred")

(אע"פ וואס עס שטייט "כי ימרט ראשו")

English translation 1319

- one must say that "he is bald" comes to add something here.

- מוז מען זאגן אז "קרח הוא" קומט דא עפעס מוסיף זיין.

English translation 1320

And simply in the verses it comes to add a reason why "a man if his head is marred he is pure":

ובפשטות הכתובים קומט עס מוסיף זיין א טעם פארוואס "איש כי ימרט ראשו טהור הוא":

English translation 1321

because "a man if his head is marred" comes from the nature of this person that "he is bald",

וויבאלד אז "איש כי ימרט ראשו" קומט מצד הטבע דאדם זה וואס "קרח הוא",

English translation 1322

not from a negah - therefore "he is pure".

ניט מצד א נגע - דעריבער איז "טהור הוא".

English translation 1323

From this itself however it is also understood,

דערפון גופא איז אבער אויך מובן,

English translation 1324

because the Torah gives a reason for the purity

וויבאלד אז תורה גיט א טעם אויף דער טהרה

English translation 1325

(since according to his nature "he is bald"),

(ווייל ע"פ טבע שלו איז "קרח הוא"),

English translation 1326

this is also a limitation,

איז דאס אויך א מיעוט,

English translation 1327

that if the person has another sign of tumah that is not in the place of hair,

אז אויב דער אדם האט אן אנדער סימן של טומאה וואס איז ניט במקום השערות,

English translation 1328

i.e. not connected to his nature that "he is bald" - he is indeed tamei.

ד.ה. ניט פארבונדן מיט טבע שלו וואס "קרח הוא" - איז ער יע טמא.

English translation 1329

In other words:

אין אנדערע ווערטער:

English translation 1330

If the Torah would only have said "a man if his head is marred he is pure",

אויב תורה וואלט נאר געזאגט "איש כי ימרט ראשו טהור הוא",

English translation 1331

it means simply that he is pure,

מיינט עס בפשטות אז ער איז טהור,

English translation 1332

and there are no more teachings in this;

און מער קיין לימודים זיינען אין דעם ניטא;

English translation 1333

when however the Torah gives a reason for the purity that this is because according to nature "he is bald",

בשעת אבער תורה גיט א טעם אויף דער טהרה אז דאס איז דערפאר וואס ע"פ טבע "קרח הוא",

English translation 1334

it comes to teach that only signs that are connected to his nature

קומט עס לערנען אז נאר סימנים וואס זיינען פארבונדן מיט טבע שלו

English translation 1335

("bald")

("קרח")

English translation 1336

do not make him tamei,

זיינען אים ניט מטמא,

English translation 1337

but all other signs that are not connected to "bald",

אבער אלע אנדערע סימנים וואס זיינען ניט פארבונדן מיט "קרח",

English translation 1338

make him tamei.

זיינען אים מטמא.

English translation 1339

Therefore Rashi explains - and quotes thereby also the words "he is bald",

דעריבער איז רש"י מפרש - און מעתיק דערביי אויך די ווערטער "קרח הוא",

English translation 1340

because this is the necessity and foundation of the entire commentary - that "he is bald he is pure" means only that "he is pure from the tumah of netakin that is not judged by the signs of the head and beard which are a place of hair",

ווייל דאס איז דער הכרח ויסוד פון דעם גאנצן פירוש - אז "קרח הוא טהור הוא" מיינט נאר אז "טהור מטומאת נתקין שאינו נדון בסימני ראש וזקן שהם מקום שער",

English translation 1341

i.e. that he is pure from negaim that are in the place of hair,

ד.ה. אז ער איז טהור פון נגעים וואס זיינען דא במקום השערות,

English translation 1342

head and beard

ראש וזקן

English translation 1343

(tumah of netakin - "so is the name of a negah in a place of hair"),

(טומאת נתקין - "כך שמו של נגע במקום שער" 211),

English translation 1344

because the person is according to nature "he is bald" consequently one cannot make him tamei from the aspect of signs of head and beard

ווייל דער אדם איז ע"פ טבע "קרח הוא" במילא קען מען אים ניט מטמא זיין מצד סימני ראש וזקן

English translation 1345

(place of hair).

(מקום שער).

English translation 1346

But from the aspect of other signs that are not connected to his nature

אבער מצד אנדערע סימינים וואס זיינען ניט פארבונדן מיט טבע שלו

English translation 1347

("bald")

("קרח")

English translation 1348

- he becomes indeed tamei. As Rashi continues:

- ווערט ער יע טמא. ווי רש"י איז ממשיך:

English translation 1349

"except by signs of negai ohr basar",

"אלא בסימני נגעי עור בשר",

English translation 1350

not signs connected to a place of hair

ניט סימנים פארבונדן מיט מקום שער

English translation 1351

(his nature),

(הטבע שלו),

English translation 1352

rather on ohr basar - this makes him tamei.

נאר בעור בשר - איז דאס אים מטמא.

English translation 1353

And Rashi explains the signs of negai ohr basar - "by white hair and quick flesh and spreading":

און רש"י טייטשט אויס די סימנים פון נגעי עור בשר - "בשער לבן ומחי' ופשיון":

English translation 1354

Rashi also includes "white hair"

רש"י איז אויך כולל "שער לבן"

English translation 1355

(even though according to the halachah this is tahor)

(אע"פ וואס על דרך ההלכה איז דאס טהור)

English translation 1356

- because Rashi speaks according to the plain meaning

- ווייל רש"י רעדט ע"ד הפשט

English translation 1357

(not according to the halachah),

(ניט ע"ד ההלכה),

English translation 1358

and according to the plain meaning it is proven from the addition of the reason "he is bald" that all other signs of tumah,

וע"ד הפשט איז מוכח פון הוספת טעם "קרח הוא" אז אלע אנדערע סימני טומאה,

English translation 1359

not connected to "place of hair"

ניט פארבונדן מיט "מקום שער"

English translation 1360

(head and beard)

(ראש וזקן)

English translation 1361

that is related to the nature of this person

שקשורה עם טבע של אדם זה

English translation 1362

(who "he is bald"),

(וואס "קרח הוא"),

English translation 1363

rather signs that come on ohr basar,

נאר סימנים וואס קומען בעור בשר,

English translation 1364

including also "white hair" on ohr basar

כולל אויך "שער לבן" בעור בשר

English translation 1365

(not on head and beard),

(ניט בראש וזקן),

English translation 1366

make him indeed tamei.

זיינען אים יע מטמא.

English translation 1367

[And according to this it is understood that one need not correct at all in the words of Rashi as the "Torah Temimah" writes,

[ועפ"ז איז מובן אז מ'דארף גארניט מתקן זיין בדברי רש"י ווי דער "תורה תמימה" שרייבט,

English translation 1368

because also "by white hair" is necessary according to the plain meaning].

ווייל אויך "בשער לבן" איז מוכרח ע"ד הפשט].

English translation 1369

And since Rashi is already explaining the explanation in "Korach is pure, he is pure,"

און וויבאלד אז רש"י איז שוין דא מפרש דער פירוש אין "קרח הוא טהור הוא",

English translation 1370

it is also understood from this that the same explanation is in the verse of the previous portion - "And if from the front of his head his hair is plucked, he is bald, he is pure,"

איז דערפון אויך מובן אז דער זעלבער פירוש איז בפסוק שלאח"ז - "ואם מפאת פניו ימרט ראשו גבח הוא טהור הוא",

English translation 1371

that "he is bald" comes to add a reason for this,

אז "גבח הוא" קומט מוסיף זיין א טעם לזה,

English translation 1372

that the nature of this person is that "he is bald,"

אז טבע אדם זה איז וואס "גבח הוא",

English translation 1373

and consequently this also excludes that all other signs of impurity on the skin of the flesh render him impure.

און במילא איז דאס אויך ממעט אז אלע אנדערע סימני טומאה בעור בשר זיינען אים יע מטמא.

English translation 1374

The above - that white hair on the skin of the flesh renders a baldness and a bald patch impure - is as the matter is necessitated from the plain meaning of the verses;

האמור לעיל - אז שער לבן בעור בשר איז מטמא א קרחת וגבחת - איז ווי דער ענין איז מוכרח מצד פשטות הכתובים;

English translation 1375

But according to Halachah, white hair on the skin of the flesh in a baldness and a bald patch is also pure. As the Rambam brings it as Halachah.

אבער ע"פ הלכה איז אויך שער לבן בעור בשר ביי א קרחת וגבחת - טהור. ווי דער רמב"ם ברענגט עס להלכה.

English translation 1376

And the reason why the Rambam gives a reason for this law - "And because there is no hair in them, the white hair is not a source of impurity in them":

והטעם פארוואס דער רמב"ם גיט צו א טעם אויף דעם דין - "ולפי שאין בהן שער אין השער הלבן טומאה בהן":

English translation 1377

With this the Rambam does not come to say that it is not possible for there to be a reality of hairs in a baldness and a bald patch

דערמיט קומט ניט דער רמב"ם זאגן אז ס'איז ניט שייך א מציאות פון שערות ביי א קרחת וגבחת

English translation 1378

(because then it would not be understood why the Torah needs to say that white hair does not render impure in a baldness and a bald patch,

(ווייל דעמולט איז ניט מובן וואס תורה דארף זאגן אז שער לבן איז ניט מטמא ביי א קרחת וגבחת,

English translation 1379

as above),

כנ"ל),

English translation 1380

he does not say that "there is no white hair in them,"

ער זאגט ניט אז "אין שער לבן בהן",

English translation 1381

because it is explicitly possible that also in a baldness and a bald patch there should be hairs,

ווייל ס'איז בפירוש שייך אז אויך ביי קרחת וגבחת זאלן זיין שערות 212,

English translation 1382

Rather, with this the Rambam comes to explain why "the white hair is not a source of impurity in them" even if they have hairs on the skin of his flesh

נאר דערמיט קומט דער רמב"ם מסביר זיין פארוואס "אין השער לבן טומאה בהן" אפילו אויב זיי האבן שערות בעור בשרו

English translation 1383

(not on the head and beard)

(ניט בראש וזקן)

English translation 1384

- because according to their nature "there is no hair in them,"

- וויבאלד אז ע"פ טבע שלהם "אין בהן שער",

English translation 1385

therefore even if hairs grow on them,

דעריבער איז אפילו אויב עס וואקסן בא זיי שערות,

English translation 1386

it is as if these are not their hairs

איז דאס כאילו ווי דאס זיינען ניט זייערע שערות

English translation 1387

(but similar to hairs of another person),

(נאר בדוגמא ווי שערות פון א צווייטן מענטשן),

English translation 1388

therefore "the white hair is not a sign of impurity in them."

דערפאר "אין השער לבן סימן טומאה בהן".

English translation 1389

Similar to what we see today that there are people who by nature are bald and have a bald patch,

בדוגמא ווי מ'זעט היינט אז עס זיינען דא מענטשן וואס ע"פ טבע זיינען זיי קרחת וגבחת,

English translation 1390

and even though through various medications one causes hairs to grow on them, one cannot say that these hairs are attributed to them

ואע"פ וואס ע"י פארשידענע תרופות מאכט מען אז בא זיי זאלן וואקסן שערות. קען מען ניט זאגן אז די שערות זיינען זיך מתייחס צו זיי

English translation 1391

(because it did not come from their nature,

(וויבאלד ס'איז ניט געקומען מצד הטבע שלהם,

English translation 1392

but through causes external to them),

נאר ע"י סיבות מחוץ להם),

English translation 1393

therefore a sign of impurity

דעריבער קען א סימן טומאה

English translation 1394

(for example)

(לדוגמא)

English translation 1395

on such hairs cannot render them impure.

אויף אזוינע שערות זיי ניט מטמא זיין.

English translation 1396

And it is sweetened more why the Rambam brings this reason

ויומתק יותר פארוואס דער רמב"ם ברענגט דעם טעם

English translation 1397

(even though in most places he does not write laws with their reasons)

(אע"פ וואס ברוב מקומות שרייבט ער ניט הלכות בטעמיהן 213)

English translation 1398

- according to the explanation above in the plain meaning of the verse:

- ע"פ ביאור הנ"ל בפשוטו של מקרא:

English translation 1399

Because from the plain meaning of the verses

וויבאלד אז פון פשטות הכתובים

English translation 1400

(where it says "Korach is he")

(וואס עס שטייט "קרח הוא")

English translation 1401

it is necessitated to say that even white hair on the skin of the flesh is impure

איז מוכרח צו זאגן אז אפילו שער לבן בעור בשר איז טמא

English translation 1402

(because it does not come in the place of hair,

(ווייל דאס קומט ניט במקום שער,

English translation 1403

head and beard,

ראש וזקן,

English translation 1404

but from the aspect of the skin of the flesh)

נאר מצד עור בשר)

English translation 1405

- the Rambam gives the reason why the Halachah is that "the white hair is not a source of impurity in them" - "because there is no hair in them":

- זאגט דער רמב"ם דער טעם פארוואס די הלכה איז אז "אין השער הלבן טומאה בהן" - "לפי שאין בהן שער":

English translation 1406

Because according to nature "there is no hair in them,"

וויבאלד אז ע"פ טבע "אין בהן שער",

English translation 1407

the hair that they sometimes have that has a sign of impurity - is not attributed to them

איז דער שער וואס זיי האבן אמאל וואס האט א סימן טומאה - איז זיך ניט מתייחס צו זיי

English translation 1408

(it is like another's hairs),

(ס'איז ווי א צווייטנס שערות),

English translation 1409

therefore "the white sign is not a source of impurity in them."

דעריבער איז "אין הסימן הלבן טומאה בהן".

English translation 1410

The matter of impurity and purity about which we spoke earlier - is also connected to the "Festivals,"

דער ענין פון טומאה וטהרה וועגן וועלכע מ'האט פריער גערעדט - איז אויך פארבונדן מיט די "רגלים",

English translation 1411

as brought in Rashi in the previous portion "a person is obligated to purify himself on the Festival."

ווי געבראכט אין רש"י בפרשה שלפנ"ז 214 "חייב אדם לטהר עצמו ברגל".

English translation 1412

And among the "Festivals" themselves it is understood that this is even more emphasized regarding the Festival of Passover - because it is "the New Year for the Festivals,"

און צווישן די "רגלים" עצמם איז מובן אז דאס איז נאכמער בהדגשה בנוגע צו חג הפסח - וויבאלד ער איז "ראש השנה לרגלים" 215,

English translation 1413

"the Festival in which is the New Year for the Festivals,"

"רגל שבו ראש השנה לרגלים" 216,

English translation 1414

consequently it has more virtue and importance being "the New Year for the Festivals,"

במילא האט ער מער מעלה וחשיבות זייענדיק "ראש השנה לרגלים",

English translation 1415

consequently then more purity is demanded from the person

במילא מאנט זיך דעמולט ארויס בא דעם אדם מערער טהרה

English translation 1416

[in the manner of the frequent and the infrequent,

[ע"ד ווי תדיר ושאינו תדיר,

English translation 1417

the frequent takes precedence and likewise regarding the beloved - because a frequent thing has more virtue than an infrequent thing].

תדיר קודם 217 ועד"ז בנוגע לחביב 218 - ווייל א דבר תדיר האט מער מעלה ווי א דבר שאינו תדיר].

English translation 1418

The matter of the Festival of Passover is connected especially with Abraham our father,

דער ענין פון חג הפסח איז פארבונדן במיוחד מיט אברהם אבינו,

English translation 1419

as explained in many places

כמבואר בכ"מ 219

English translation 1420

(and especially in Kabbalah and Chassidus)

(ובפרט אין קבלה 220 וחסידות 221)

English translation 1421

that the three Festivals,

אז די ג' רגלים,

English translation 1422

Passover, Shavuot, and Sukkot,

פסח שבועות וסוכות,

English translation 1423

correspond to the three Patriarchs,

זיינען כנגד די ג' אבות,

English translation 1424

Abraham, Isaac, and Jacob,

אברהם יצחק ויעקב,

English translation 1425

Passover corresponds to Abraham,

פסח איז כנגד אברהם,

English translation 1426

regarding whom it says "knead and make cakes"

וואס ביי אים שטייט 222 "לושי ועשי עוגות"

English translation 1427

(matzot,

(מצות,

English translation 1428

because it was then Passover),

ווארום עס איז דעמולט געווען פסח 223),

English translation 1429

and likewise regarding the other Festivals.

ועד"ז בנוגע צו די אנדערע רגלים.

English translation 1430

And since the Festival of Passover is connected with Abraham our father,

און וויבאלד אז חג הפסח איז פארבונדן מיט אברהם אבינו,

English translation 1431

it is understandable that on the Festival of Passover there is a special emphasis

איז פארשטאנדיק אז בחגה"פ איז דא א הדגשה מיוחדת

English translation 1432

(also)

(אויך)

English translation 1433

on the matter of hospitality

אויף דעם ענין פון הכנסת אורחים

English translation 1434

(in addition to the connection to the matter of purity),

(נוסף צו די שייכות צו ענין הטהרה),

English translation 1435

because this was the primary service of Abraham our father,

ווייל דאס איז געווען עיקר עבודתו פון אברהם אבינו 224,

English translation 1436

and especially since the connection of Abraham our father to the Festival of Passover is learned from the verse "knead and make cakes,"

ובפרט אז דער קשר פון אברהם אבינו צו חג הפסח לערנט מען אפ פון דעם פסוק "לושי ועשי עוגות",

English translation 1437

which is stated in the story about the hospitality of Abraham our father.

וואס שטייט אין דעם סיפור וועגן דער הכנסת אורחים פון אברהם אבינו.

English translation 1438

From this story

ביז אז פון דעם סיפור

English translation 1439

(where it says "rush and make cakes")

(וואו עס שטייט "לושי ועשי עוגות")

English translation 1440

we learn the great elevation of hospitality,

לערנט מען אפ דער גודל העילוי פון הכנסת אורחים,

English translation 1441

that "hospitality is greater than receiving the Divine Presence":

אז "גדולה הכנסת אורחין מהקבלת פני שכינה" 225:

English translation 1442

Just as our father Abraham said to the Most High that He should wait until he would host the guests,

כשם ווי אברהם אבינו האט געזאגט דעם אויבערשטן אז ער זאל ווארטן ביז ער וועט מכניס זיין די אורחים,

English translation 1443

even though it was "and the Lord appeared to him" - from this we learn that "hospitality is greater than receiving the Divine Presence."

אע"פ וואס ס'איז געווען "וירא אליו ה'" 226 - לערנט מען דערפון אפ אז "גדולה הכנסת אורחין מהקבלת פני שכינה".

English translation 1444

And as was once discussed the question regarding the matter:

און ווי גערעדט אמאל די שאלה בדבר:

English translation 1445

It is understandable that for us we have the lesson from our father Abraham,

בשלמא פאר אונז האט מען דעם לימוד פון אברהם אבינו,

English translation 1446

but from where did our father Abraham know that "hospitality is greater than receiving the Divine Presence" that he could say to the Most High to wait until he would host guests?

אבער פון וואנעט האט אברהם אבינו געוואוסט אז "גדולה הכנסת אורחין מהקבלת פני שכינה" אז ער זאל קענען זאגן דעם אויבערשטן ווארטן ביז ער וועט מכניס אורחים זיין?

English translation 1447

The explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 1448

Our father Abraham knew that everything in the world is through Divine Providence,

אברהם אבינו האט דאך געוואוסט אז יעדער זאך אין וועלט איז בהשגחה פרטית,

English translation 1449

as our sages said: until Abraham the world was conducted in darkness,

כמאחז"ל 227 עד אברהם הי' העולם מתנהג באפילה,

English translation 1450

and when Abraham came he began to illuminate etc.,

ומשבא אברהם התחיל להאיר כו',

English translation 1451

through his bringing into the world the knowledge that the world is connected with a Creator of the world,

דורך דעם וואס ער האט אריינגעבראכט אין וועלט די ידיעה אז די וועלט איז פארבונדן מיט א בורא עולם,

English translation 1452

and consequently, at the time he saw in the desert "three men standing over him,"

ובמילא בשעת ער האט געזען אין מדבר "שלשה אנשים נצבים עלין" 228,

English translation 1453

and in a manner of "and he lifted his eyes and saw, and behold, three men etc.,"

און נאך אין אן אופן פון "וישא עיניו גו' והנה שלשה אנשים גו'",

English translation 1454

that they came suddenly - he understood that this is not a coincidence, heaven forbid, but through Divine Providence and there is an intention from the Most High,

אז זיי זיינען געקומען פלוצלונג - האט ער פארשטאנען אז דאס איז ניט קיין מקרה ח"ו נאר בהשגח"פ און דערביי איז דא א כוונה פון דעם אויבערשטן,

English translation 1455

because it is not necessary that they specifically pass by the place of Abraham,

ווייל ס'איז ניט מוכרח אז זיי זאלן דוקא פארבייגיין מקום אברהם,

English translation 1456

he understood from this that even though the Most High had just revealed Himself to him,

האט ער דערפון פארשטאנען אז אע"פ וואס דער אויבערשטער איז דעמולט נתגלה געווארן צו אים,

English translation 1457

he must go to host the three men,

דארף ער גיין מכניס אורח זיין די שלשה אנשים,

English translation 1458

that is, that the Most High arranged the three men in order that he should know that "hospitality is greater than receiving the Divine Presence,"

ד.ה. אז דער אויבערשטער האט צוגעשטעלט די שלשה אנשים בכדי ער זאל וויסן אז "גדולה הכנסת אורחין מהקבלת פני שכינה",

English translation 1459

and in such a manner "he will command his children and his household after him etc."

און באופן כזה "יצוה את בניו ואת ביתו אחריו גו'" 229.

English translation 1460

What is this speaking about in connection with the Melaveh Malkah

וואס דאס רעדט מען בקשר מיט דער מלוה מלכה

English translation 1461

(connected with "Shabbat HaMalkah")

(פארבונדן מיט "שבת המלכה" 230)

English translation 1462

that takes place on this Motzaei Shabbat - as was announced after the prayer - for the benefit of "hospitality" and "Mikveh Taharah,"

וואס קומט פאר במוצאי שבת זה - ווי מ'האט מכריז געווען לאחרי התפלה - לטובת "הכנסת אורחים" און "מקוה טהרה",

English translation 1463

which are both emphasized in the holiday of Passover

וואס זיינען ביידע מודגש בחג הפסח

English translation 1464

(as mentioned above).

(כנ"ל).

English translation 1465

As participation in the Melaveh Malkah - there they will review from the abundance that was spoken at the farbrengen,

אלס השתתפות אין דער מלוה מלכה - וועט מען דארטן איבער'חזר'ן פון די רייך וואס מ'האט גערעדט בא דער התוועדות,

English translation 1466

and in addition, as participation in the physical - they will give drink from the farbrengen for the Melaveh Malkah,

און דערצו אלס השתתפות בגשמיות - וועט מען געבן משקה פון דער התוועדות פאר דער מלוה מלכה,

English translation 1467

to distribute there

אויף דארטן אויסטיילן

English translation 1468

(in addition to what will be distributed here a part of it due to the sanctity of Shabbat).

(נוסף אויף דעם וואס מ'וועט דא טיילן א טייל דערפון מפני קדושת השבת 231).

English translation 1469

And the drink will also include in the Melaveh Malkah

און די משקה וועט אויך משתף זיין אין דער מלוה מלכה,

English translation 1470

all those who are here, in addition to the main point - that certainly everyone will endeavor to participate in this. And those who will not participate in the Melaveh Malkah will at least participate through their donation of their money,

די אלע וואס געפינען זיך דא נוסף להעיקר - אז זיכער וועט זיך יעדערער משתדל זיין זיך משתתף זיין בזה. און די וואס וועלן זיך ניט משתתף זיין אין דער מלוה מלכה - וועלן זיך עכ"פ משתתף זיין דורך זייער התנדבות מממונם,

English translation 1471

in addition to their help and assistance with their physical efforts etc.

נוסף אויף זייער עזר וסיוע בגופם וכו'.

English translation 1472

May it be His will that all these matters be with great and extraordinary success,

ויה"ר אז די אלע ענינים זאלן זיין בהצלחה רבה ומופלגה,

English translation 1473

beginning with the Melaveh Malkah itself and then the continuation of this.

אנהויבנדיק פון דער מלוה מלכה אליין און דערנאך דער המשך לזה.

English translation 1474

They will also give drink for those who travel to distant places

מ'וועט אויך געבן משקה פאר די וואס פארן למקומות רחוקים

English translation 1475

(physically),

(בגשמיות),

English translation 1476

and especially for the places where the Tanya was printed,

ובפרט פאר די ערטער וואו מ'האט אפגעדרוקט דעם ספר התניא,

English translation 1477

and left there an important copy of the forms so that they can study in that book there,

און דארטן איבערגעלאזט א מפסר חשוב פון די טופסים בכדי מ'זאל דארטן קענען לערנען אין דעם ספר,

English translation 1478

and in addition they studied in it immediately after printing

און דערצו האט מען אין אים געלערנט גלייך נאכן אפדרוקן

English translation 1479

(as discussed many times).

(כמדובר כמ"פ 232).

English translation 1480

And in continuation of this - "they roll etc.,"

ובהמשך לזה - "מגלגלין כו'" 233,

English translation 1481

and one mitzvah brings another mitzvah - they will also give drink for the Holy Land,

און מצוה גוררת מצוה 234 - וועט מען אויך געבן משקה פאר ארץ הקודש,

English translation 1482

and especially - Jerusalem, the holy city,

ובמיוחד - ירושלים עיר הקודש,

English translation 1483

and also for Kfar Chabad,

און אויך פאר כפר חב"ד,

English translation 1484

and especially - for the Jews who are there

ובמיוחד - פאר די אידן וואס געפינען זיך דארט

English translation 1485

(in Kfar Chabad and in other places in the Holy Land)

(אין כפר חב"ד ובשאר מקומות בארץ הקודש)

English translation 1486

who came from behind the Iron Curtain,

וואס זיינען געקומען מאחורי מסך הברזל,

English translation 1487

regarding whom was fulfilled the transformation of darkness to light etc.,

וואס בא זיי איז מקויים געווארן אתהפכא חשוכא לנהורא כו',

English translation 1488

And the drink that is taken for Kfar Chabad etc. - should be distributed there and from there - distributed in every place that can be reached in the Holy Land.

און די משקה וואס מ'נעמט פאר כפר חב"ד כו' - זאל מען דארטן טיילן און פון דארטן - דאס טיילן בכל מקום ומקום וואו מ'קען דערגרייכן אין ארץ הקודש.

English translation 1489

In this regard, one must warn - standing in proximity to the days of Passover:

דערביי דארף מען באווארענען - שטייענדיק בסמיכות לימי הפסח:

English translation 1490

Certainly they will use all the drink in a Chassidic farbrengen before Passover,

זיכער וועט מען אויסנוצן די גאנצע משקה אין א חסיד'ישער פארברענגען פאר פסח,

English translation 1491

and heaven forbid not sell any of it to a non-Jew.

און ח"ו ניט פארקויפן דערפון צו א גוי 235.

English translation 1492

It is understood that there is no suspicion that someone would want to sell the beverage to a non-Jew from the outset,

פארשטייט זיך אז ס'איז ניטא קיין חשד אז אימעצער וועט וועלן מלכתחילה פארקויפן די משקה צו א גוי,

English translation 1493

but nevertheless one must safeguard it,

אבער אעפ"כ דארף מען עס באווארענען,

English translation 1494

in case someone becomes "careless" and forgets about it until the eve of Passover during the time of the prohibition of eating leaven,

טאמער איינער וועט "אנטשלאפן" ווערן און דערפון פארגעסן ביז ערב פסח בזמן איסור אכילת חמץ,

English translation 1495

or at least at a time when it can no longer be used — one would go and sell it to a non-Jew.

אדער עכ"פ אין א זמן ווען מ'קען עס שוין מערניט נוצן - וועט מען עס גיין פארקויפן צו א גוי.

English translation 1496

Therefore, one warns,

דעריבער באווארנט מען,

English translation 1497

that one does not need to sell it to a non-Jew,

אז מ'דארף עס ניט פארקויפן א גוי,

English translation 1498

because there are enough Jews with whom one can make a Chassidic farbrengen and distribute the beverage there,

ווייל עס זיינען דא גענוג אידן מיט וועלכע מ'קען מאכן א חסיד'ישע פארברענגען און דארט טיילן די משקה,

English translation 1499

so that nothing remains of it.

אזוי אז דערפון זאל גארניט בלייבן..

English translation 1500

And may it be His will that very soon we merit the feast of the Leviathan and the Wild Ox,

ויה"ר אז בקרוב ממש זאל מען זוכה זיין צו סעודת לויתן ושור הבר,

English translation 1501

when there will also be "wine preserved in its grapes,"

וואס דעמולט וועט אויך זיין "יין המשומר בענביו" 151,

English translation 1502

which is "preserved" from all undesirable matters,

וואס ער איז "משומר" פון אלע ענינים בלתי רצויים,

English translation 1503

not only in the manner of contact,

ניט נאר באופן פון מגע,

English translation 1504

but even in the manner of sight,

נאר אפילו באופן פון ראי',

English translation 1505

as per the matter of "night of protection."

ע"ד דער ענין פון "ליל שימורים" 236.

English translation 1506

And we will merit to drink at the time when it will be the time of "entirely drink,"

און מ'וועט זוכה זיין צו טרינקען בשעת ס'וועט זיין דער זמן פון "כולה משקה" 237,

English translation 1507

in the true and complete redemption through our righteous Mashiach,

בגאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 1508

immediately and truly.

תיכף ומיד ממש.

English translation 1509

[Our Master, Teacher, and Rebbe, may he live for many good years, gave a beverage to the honorable Rabbi M. M.

[כ"ק אדמו"ר שליט"א נתן משקה להר"ר מ"מ.

English translation 1510

Sh. Shichyo — for the Melaveh Malkah. And according to Y. B. Shichyo — for A.H.K. and a Russian Jew. And also for the travelers to various places].

ש. שיחי' - עבור המלוה מלכה. ולפ' י. ב. שיחי' - עבור אה"ק ויהודי רוסי'. וכן עבור הנוסעים לכו"כ מקומות].

English translation 1511

In continuation of the matter of printing the Book of Tanya in every place where Jews live,

בהמשך צו דער ענין פון הדפסת ספר התניא בכל מקום ומקום וואו עס וואוינען אידן,

English translation 1512

and since "we attend to the needs of the community on Shabbat" — here is the place to mention a matter in connection with this:

און וויבאלד אז "מפקחין על צרכי ציבור בשבת" 238 - איז כאן המקום להזכיר וועגן אן ענין בקשר עם זה:

English translation 1513

In the coming days, a Book of Tanya will be printed, at the end of which there will be photographs of the "title pages"

אין די קומענדיקע טעג וועט מען אפדרוקן א ספר תניא וואס בסופו וועלן זיין צילומים פון די "שער-בלעטלעך"

English translation 1514

(each of which is indeed a "gateway" to an entire Book of Tanya)

(וואס יעדערער איז דאך א "שער" פון א גאנצער ספר התניא)

English translation 1515

from all the Books of Tanya that have been printed in all times and in all places of the world — as was done the previous time.

פון אלע ספרי התניא וואס זיינען געדרוקט געווארן בכל הזמנים ובכל מקומות העולם - אזוי ווי מ'האט עס געטאן דעם פאריקן מאל 239.

English translation 1516

It is self-understood that it is not appropriate to print the "title pages" at the beginning of this Tanya,

זעלבסטפארשטענדלעך אז עס האט קיין ארט ניט צו דרוקן די "שער-בלעטלעך" אין אנהויבס פון דעם תניא,

English translation 1517

because the Alter Rebbe printed the Book of Tanya with only one "title page." Therefore, it will be printed at the end of the book.

ווייל דער אלטער רבי האט געדרוקט דעם ספר התניא נאר מיט איין "שער-באלט". דעריבער וועט מען עס דרוקן בסוף הספר.

English translation 1518

And all those who will yet print the Book of Tanya in new places until Rosh Chodesh Nissan,

און אלע וואס וועלן נאך אפדרוקן דעם ספר התניא אין נייע ערטער ביז ר"ח ניסן,

English translation 1519

or at least in the first days thereof — will include in this Tanya also the "title pages" from those places. And the Books of Tanya that will be printed afterward are also included in this,

אדער עכ"פ בימים הראשונים שבו - וועט מען כולל זיין אין דעם תניא אויך די "שער-בלעטלעך" פון די ערטער. און די ספרי התניא וואס וועלן זיין געדרוקט לאח"ז - זיינען אויך נכלל אין דעם,

English translation 1520

as per the matter of "they set aside for the future to collect, etc."

ע"ד ווי דער ענין פון תורמים על העתיד לגבות כו' 240.

English translation 1521

And the greatness of the elevation in this is understood:

און ס'איז פארשטאנדיק דער גודל העילוי אין דעם:

English translation 1522

It is known the greatness of the elevation of love of Israel and unity of Israel,

ס'איז ידוע דער גודל העילוי פון אהבת ישראל ואחדות ישראל,

English translation 1523

and as explained at length in Tanya, chapter "Lamed-Beis."

וכמבואר בארוכה בתניא פרק "לב".

English translation 1524

Therefore, when one prints one Book of Tanya in which is included all the Books of Tanya that were printed in all times and in all places where Jews live

דעריבער בשעת מ'דורקט איין ספר התניא וואס אין אים איז כלול אלע ספרי התניא וואס מ'האט געדרוקט בכל הזמנים ובכל המקומות וואו עס וואוינען אידן

English translation 1525

(through the fact that in this one Tanya one prints a photograph of the "title pages" from all those Tanyas,

(דורך דעם וואס מ'דרוקט אין דעם איין תניא א צילום פון די "שער-בלעטלעך" פון די אלע תניא'ס,

English translation 1526

which include all the Books of Tanya)

וואס זיי זיינען כולל אלע ספרי התניא)

English translation 1527

— through this, the matter of the unity of Israel of all those Jews who are found in all these places where the Book of Tanya is printed comes to be more emphasized and revealed.

- קומט דורך דעם צו נאכמער בהדגשה ובגלוי דער ענין פון אחדות ישראל פון די אלע אידן וואס געפינען זיך בכל מקומות אלו וואו מ'דרוקט דעם ספר התניא.

English translation 1528

And this unity is in a superior manner — because this comes about through the Book of Tanya,

און דער אחדות איז באופן נעלה יותר - וויבאלד אז דאס קומט ארויס דורך דעם ספר התניא,

English translation 1529

the inner dimension of the Torah,

פנימיות התורה,

English translation 1530

whose essence is the matter of unity,

וואס ענינה - איז דער ענין פון אחדות,

English translation 1531

for "there is no difficulty, etc., and no dispute, etc.,"

ווייל "לית תמן לא קשיא כו' ולא מחלוקת כו'" 241,

English translation 1532

not even a dispute about which one says "these and those are the words of the living God,"

אפילו ניט א מחלוקת אויף וועלכע מ'זאגט "אלו ואלו דברי אלקים חיים" 242,

English translation 1533

but rather absolute unity.

נאר אחדות ממש.

English translation 1534

And especially in the inner dimension of the Torah itself — the Book of Tanya

ובפרט אין פנימיות התורה גופא - דער ספר התניא

English translation 1535

(Chabad Chassidus),

(חסידות חב"ד),

English translation 1536

of the Alter Rebbe — as is known the talk that the main matter of "your springs shall spread forth outward" began after Petersburg through the Alter Rebbe

פון דעם אלטן רבי'ן - כידוע די שיחה 243 אז דער עיקר ענין פון יפוצו מעינותיך חוצה האט זיך אנגעהויבן נאך פעטערבורג דורך דעם אלטן רבי'ן

English translation 1537

(the author of the Tanya),

(בעל התניא),

English translation 1538

"new soul,"

"נשמה חדשה" 244,

English translation 1539

beginning from the Book of Tanya,

אנהויבנדיק פון דעם ספר התניא,

English translation 1540

which he established that the inner dimension of the Torah should be in a manner of "they shall be sustained from it,"

וואס ער האט אויפגעטאן אז פנימיות התורה זאל זיין אין אן אופן פון "יתפרנסון מיני'" 245,

English translation 1541

That is to say, in addition to the revelation of the inner dimension of the Torah at the time of the Arizal,

ד.ה. נוסף צו דער גילוי פון פנימיות התורה בזמן פון דעם אריז"ל,

English translation 1542

when it became "a mitzvah to reveal this wisdom,"

ווען ס'איז געווארן "מצוה לגלות זאת החכמה" 246,

English translation 1543

and the revelation of the general Torah of Chassidus through the Baal Shem Tov — the Alter Rebbe,

און גילוי תורת החסידות הכללית ע"י הבעש"ט - האט דער אלטער רבי,

English translation 1544

"new soul,"

"נשמה חדשה",

English translation 1545

founded the Torah of Chabad Chassidus,

מייסד געווען תורת חסידות חב"ד,

English translation 1546

the inner dimension of the Torah in a manner of "they shall be sustained,"

פנימיות התורה אין אן אופן פון "יתפרנסון",

English translation 1547

in a manner of sustenance in understanding and comprehension in the inner dimension.

באופן של פרנסה בהבנה והשגה בפנימיות.

English translation 1548

From this it is understood that in this book of Tanya - the beginning and foundation of Chassidus Chabad - the matter of the unity that is in the innerness of the Torah comes out more in innerness and in revelation,

דערפון איז מובן אז אין דעם ספר התניא - דער התחלה ויסוד פון חסידות חב"ד - קומט ארויס דער ענין האחדות שבפנימיות התורה נאכמער בפנימיות ובגלוי,

English translation 1549

because this is the innerness of the Torah

וויבאלד אז דאס איז פנימיות התורה

English translation 1550

(whose matter is unity)

(שענינה אחדות)

English translation 1551

in a manner of "yitparnesun" in Chabad that is in the soul. And particularly when the book of the innerness of the Torah - the book of Tanya - comes down in print,

באופן פון "יתפרנסון" אין חב"ד שבנפש. ובפרט ווען דער ספר פון פנימיות התורה - ספר התניא - קומט אראפ בדפוס,

English translation 1552

which is not a minor matter,

וואס איז ניט א מעשה זוטא,

English translation 1553

but a great matter,

נאר א מעשה רבה,

English translation 1554

and the book includes all the books of Tanya that were printed in all the places where Jews dwell - this is a unity that comes down in a great matter.

און דער ספר איז כולל אלע ספרי התניא שנדפסו בכל המקומות וואו אידן וואוינען - איז דאס אן אחדות וואס קומט אראפ במעשה רבה.

English translation 1555

And when one combines all these matters together - the innerness of the Torah,

ובשעת מ'האט צירוף כל ענינים אלו יחד - פנימיות התורה,

English translation 1556

in a manner of "yitparnesun",

באופן של "יתפרנסון",

English translation 1557

the book of Tanya,

דער ספר התניא,

English translation 1558

and in print

ובדפוס

English translation 1559

(a great matter),

(מעשה רבה),

English translation 1560

and this includes all the books of Tanya that were printed in all the places where Jews dwell - it is understandable the greatness of the unity that comes out from this.

און דאס איז כולל כל ספרי התניא וואס זיינען געדרוקט געווארן בכל המקומות וואו עס וואוינען אידן - איז פארשטאנדיק דער גודל האחדות וואס קומט דערפון ארויס.

English translation 1561

And this becomes a close preparation for "kathe mari da malca meshicha" - as is known the letter of the Baal Shem Tov that Mashiach said that he will come "when your wellsprings will spread forth to the outside",

און דאס ווערט א הכנה קרובה צו דעם קאתי מר דא מלכא משיחא - כידוע דער אגרת הבעש"ט 247 אז משיח האט געזאגט אז ער וועט קומען "כשיפוצו מעינותיך חוצה",

English translation 1562

which began primarily through the Alter Rebbe,

וואס האט זיך אנגעהויבן בעיקר ע"י אדה"ז 248,

English translation 1563

including the book of Tanya,

כולל דעם ספר התניא,

English translation 1564

and the wellsprings in a manner of "yitparnesun".

און די מעינות באופן פון "יתפרנסון".

English translation 1565

And this is a preparation - in a manner of "to'mei chaim zachu" - for the study of the Torah of Mashiach in the future,

און דאס איז א הכנה - באופן פון "טועמי' חיים זכו" 249 - צו לימוד תורתו של משיח לע"ל,

English translation 1566

until "a new Torah will go forth from Me".

ביז "תורה חדשה מאתי תצא" 250.

English translation 1567

And according to the ruling of the Shulchan Aruch that when one accepts a good resolution this already affects the action - the good resolution to print the book of Tanya,

וע"פ פס"ד השו"ע 251 אז בשעת מ'נעמט אן א החלטה טובה טוט דאס שוין אויף די פעולה - איז די החלטה טובה צו אפדרוקן דעם ספר התניא,

English translation 1568

in which all Jews become unified,

וואס אין אים ווערן נתאחד אלע אידן,

English translation 1569

already affects the matter of unity in actuality,

טוט דאס שוין אויף דער ענין פון אחדות בפועל,

English translation 1570

until that this brings the true and complete redemption through Mashiach our righteousness,

ביז אז דאס ברענגט די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 1571

when then all Jews will come to our holy land,

וואס דעמולט קומען אלע אידן לארצנו הקדושה,

English translation 1572

together with the books of Tanya that were printed in every place where Jews dwell

צוזאמען מיט די ספרי התניא וואס מ'האט געדרוקט בכל מקום וואו עס וואוינען אידן

English translation 1573

[even only one "I" who also he is a "full world",

[אפילו נאר איין איך וואס אויך ער איז אן "עולם מלא" 252,

English translation 1574

and is equivalent to the entire world],

און שקול כנגד כל העולם כולו 253],

English translation 1575

together with the places where one studied in them - because since one studied in the book of Tanya in every place where one printed it,

צוזאמען מיט די מקומות וואו מ'האט אין זיי געלערנט - ווארום וויבאלד אז מ'האט געלערנט אין דעם ספר התניא בכל מקום וואו מ'האט אים געדרוקט,

English translation 1576

the place becomes like a house of study,

ווערט דער מקום ווי א ביהמ"ד,

English translation 1577

consequently the place will transfer to the land of Israel in the future - as our sages of blessed memory said that "in the future synagogues and houses of study that are in Babylon will be established in the land of Israel",

במילא וועט דער מקום איבערגיין צו ארץ ישראל לע"ל - כמאחז"ל 254 אז "עתידים בתי כנסיות ובתי מדרשות שבבבל שיקבעו בארץ ישראל",

English translation 1578

speedily in our days literally,

במהרה בימינו ממש,

English translation 1579

and with joy and with a good heart.

ובשמחה ובטוב לבב.

English translation 1580

His Holiness our master teacher and rabbi, may he live for many good days, Amen, began to sing "We Want Mashiach Now".

כ"ק אדמו"ר שליט"א התחיל לנגן "ווי וואָנט משיח נאו".

English translation 1581

The explanation in the note on the Zohar:

דער ביאור אין דער הערה אויפן זהר:

English translation 1582

The study of negaim that come from the mochin of Ima,

דער לימוד פון נגעים וואס קומען ממוחין דאימא,

English translation 1583

from the aspect of the departure of the light of chochmah from binah

מצד הסתלקות אור החכמה פון בינה

English translation 1584

(as explained in Likkutei Torah,

(כמבואר בלקו"ת,

English translation 1585

as above)

כנ"ל)

English translation 1586

- is,

- איז,

English translation 1587

that the mochin of Abba

אז מוחין דאבא

English translation 1588

(the light of chochmah)

(אור החכמה)

English translation 1589

must illuminate in the mochin of Ima

מוז מאיר זיין אין מוחין דאימא

English translation 1590

(binah).

(בינה).

English translation 1591

And in the service of man:

ובעבודת האדם:

English translation 1592

In the study of Torah:

בלימוד התורה:

English translation 1593

it is not enough that there should be only binah,

ס'איז ווייניק אז עס זאל נאר זיין בינה,

English translation 1594

understanding and comprehension clearly,

הבנה והשגה על בוריו,

English translation 1595

but in this the light of chochmah must also shine - that the study is in a manner of vision.

נאר אין דעם דארף אויך לייכטן דער אור החכמה - אז דער לימוד איז באופן של ראי'.

English translation 1596

Similar to and deriving from the study of the Torah of Mashiach,

ע"ד ומעין פון לימוד תורתו של משיח,

English translation 1597

as explained in Likkutei Torah and in Shaar HaEmunah and in many places that the study will be in a manner of vision.

כמבואר בלקו"ת 255 ובשער האמונה 256 ובכ"מ אז דער לימוד וועט זיין באופן של ראי'.

English translation 1598

In the service of prayer:

בעבודת התפלה:

English translation 1599

the service of prayer must be connected with contemplation on the exaltation of God and on the lowliness of man,

עבודת התפלה דארף זיין פארבונדן מיט דער התבוננות ברוממות הא-ל ובשפלות האדם,

English translation 1600

as it states in the Rambam.

ווי עס שטייט אין רמב"ם 257.

English translation 1601

That is, that this must bring about a bittul in the person. The bittul must be not only from the aspect of binah

ד.ה. אז דאס דארף ארויסברענגען א ביטול בא דעם מענטשן. דארף דער ביטול זיין ניט נאר מצד הבינה

English translation 1602

(the world of Beriah)

(עולם הבריאה)

English translation 1603

which then is the bittul of the yesh,

וואס דעמולט איז דאס ביטול היש,

English translation 1604

but a bittul from the aspect of

נאר א ביטול מצד

English translation 1605

(vision of) chochmah

(ראי' ד) חכמה

English translation 1606

(the world of Atzilus)

(עולם האצילות)

English translation 1607

- bittul in reality,

- ביטול במציאות,

English translation 1608

in the manner of the bittul of the silent prayer "like a servant before his master".

בחי' הביטול דתפלת העמידה "כעבדא קמי' מרי'" 258.

English translation 1609

There is also a wonderful lesson from this entirety of the statement of the Zohar - "Do not look at me that I am blackened that the sun has gazed upon me,

ס'איז אויך דא א הוראה נפלאה פון דעם כללות מאמר הזהר - "אל תראוני שאני שחרחורת ששזפתני השמש,

English translation 1610

this verse was said but at the time when the moon is concealed in exile she says do not look at me,

האי קרא איתמר אבל בשעתא דסיהרא אתכסיא בגלותא היא אמרה אל תראוני,

English translation 1611

it is not that she commands not to see her,

לאו דאיהי פקידת דלא למחמי לה,

English translation 1612

but because she sees the longing of Israel for her to see the light she says do not look at me,

אלא בגין דאיהי חמת תיאובתא דישראל לגבה למחמי נהורא היא אמרה אל תראוני,

English translation 1613

you cannot see do not look at me certainly,

לא תיכלון למחמי אל תראוני ודאי,

English translation 1614

why because I am blackened,

מ"ט בגין שאני שחרחורת,

English translation 1615

because I am in darkness,

בגין דאנא בקדרותא,

English translation 1616

what is blackened it should say black,

מאי שחרחורת שחורה מבעי לי',

English translation 1617

but two darknesses,

אלא תרין קדרותי,

English translation 1618

one that the sun has gazed upon me...

חד ששזפתני השמש...

English translation 1619

and one that the sons of my mother kindled anger against me etc.".

וחד דבני אמי נחרו בי כו'".

English translation 1620

[It will be understood according to the explanation of Or HaChamah in this Zohar [the father however did not have the book because it was not so available etc.,

[וועט מען עס פארשטיין ע"פ ביאור אור החמה אין דעם זהר [דער טאטע האט אבער ניט געהאט דעם ספר ווייל ס'איז ניט געווען אזוי מצוי כו',

English translation 1621

due to the difficulties in those days and particularly in that country,

צוליב די שוועריקייטן בימים ההם ובפרט במדינה ההיא,

English translation 1622

therefore the father does not bring from this book]:

דערפאר ברענגט ניט דער טאטע פון דעם ספר]:

English translation 1623

"The concept of exile is the shells, the garments of shame, in which the kingdom is clothed." And on this the Zohar says:

"הענין הגלות הם הקליפות לבושי שבי' שהמלכות מתלבשת בהם". און אויף דעם זאגט דער זהר:

English translation 1624

"It is not that she

"לאו דאיהי

English translation 1625

(the moon,

(סיהרא,

English translation 1626

the sefirah of kingdom)

ספי' המלכות)

English translation 1627

is lacking, heaven forbid,

פקידת ח"ו,

English translation 1628

but on the contrary,

שאדרבה,

English translation 1629

it is fitting and proper for a person to look and comprehend in holiness as much as he can,

ראוי והגון להסתכל ולהשיג האדם בקדושה כל מה שיוכל,

English translation 1630

but because she sees etc. and is concerned lest they despair or think that this is her way,

אלא בגין דאיהי חמאת וגו' וחוששת שמא יתייאשו או יחשבו שזו דרכה,

English translation 1631

therefore she says to Israel: When you look at Me you cannot comprehend Me now in My exile,

לכך היא אומרת לישראל כשתסתכלו בי לא תוכלו להשיגני עתה בגלותי,

English translation 1632

but at the time of My redemption you would comprehend My comprehension, a complete comprehension,

אמנם בזמן גאולתי הייתם משיגים השגתי השגה שלימה,

English translation 1633

but now you will comprehend a small amount of My lights because of the absence of the light in Me and the conduct of matters in exile is on a different order,

אמנם עתה תשיגו מעט קט ממאורי מפני העדר המאיר בי והנהגת הדברים בגלות הם על סדר אחר,

English translation 1634

and therefore you cannot comprehend Me properly,

ולזה לא אוכלו להשיגני על נכון,

English translation 1635

because of the predominance of the shells.

מפני תגבורת הקליפות.

English translation 1636

And this is the meaning of "Do not look at Me,"

וז"ש אל תראוני,

English translation 1637

surely it is seen that if the intention were a command not to see her,

ודאי יראה שאם הכוונה דפקידת דלא למחמי לה,

English translation 1638

she would have said "Hide your eyes from Me,"

הי' לה לומר הסתירו עיניכם ממני,

English translation 1639

but the intention is "Do not look at Me if you look at Me,"

אמנם הכוונה אל תראוני אם תסתכלו בי",

English translation 1640

that is, that it should not mean that this is her true state and condition,

ד.ה. אז מ'זאל ניט מיינען אז דאס איז איר אמת'ער מעמד ומצב,

English translation 1641

because the reason for this is only because "the sun has gazed upon me" and "my mother's sons were incensed against me" in exile,

ווייל דער סיבה לזה איז נאר ווייל "שזפתני השמש" און "בני אמי נחרו בי" אין גלות,

English translation 1642

As explained there

כמבואר שם

English translation 1643

(in Or HaChamah)

(באור החמה)

English translation 1644

the concept of "my mother's sons were incensed against me":

דער ענין אין "בני אמי נחרו בי":

English translation 1645

"The concept is that the mother is Binah and from her emerge judgments, and all who grasp from the forces of judgment, even the external ones, are called 'my mother's sons' because she is the source of judgments, etc."

"הענין שהאם היא הבינה ומינה דינין נפקין וכל האוחזים מכחות הדין אפי' החיצונים קארי בני אמי מפני שהיא מבוע לדינים כו'".

English translation 1646

The lesson from this in the service of man:

די הוראה דערפון אין עבודת האדם:

English translation 1647

When a person contemplates his state and condition, as a person in his soul,

בשעת א מענטש טראכט זיך אריין אין זיין מעמד ומצב כידע אינש בנפשי',

English translation 1648

and especially when he makes a spiritual accounting,

ובפרט בשעת ער מאכט א חשבון צדק,

English translation 1649

and he sees that he finds himself in a state of blackness,

און ער זעט אז ער געפינט זיך אין א מצב פון שחרות,

English translation 1650

even a state of "blackness,"

ביז א מצב פון "שחרחורת",

English translation 1651

the blackest of black - he can fall into despair, heaven forbid,

שחר שבשחר 259 - קען ער אריינפאלן אין יאוש ח"ו,

English translation 1652

and as a result of this - he can think that it is better to divert his mind from his state and condition and not to look and gaze and think about it.

און אלס תוצאה דערפון - קען ער טראכטן אז ס'איז בעסער צו מסיח דעת זיין פון זיין מעמד ומצב און ניט צוקוקן און מסתכל זיין און טראכטן וועגן דעם.

English translation 1653

One tells him,

זאגט מען אים,

English translation 1654

that it must be "Do not look at Me that I am blackened, etc.":

אז עס דארף זיין "אל תראוני שאני שחרחורת גו'":

English translation 1655

"Do not look at Me" does not mean that he should cover his eyes and not look at his state and condition,

"אל תראוני" מיינט ניט אז ער דארף פארדעקן די אויגן און ניט קוקן אויף זיין מעמד ומצב,

English translation 1656

but he must explicitly look in order to know how to rectify it

נאר ער דארף בפירוש קוקן בכדי וויסן ווי דאס צו מתקן זיין

English translation 1657

[in the language of Or HaChamah:

[בלשון האור החמה:

English translation 1658

"that if the intention were a command not to see her, she would have said 'Hide your eyes from Me'"],

"שאם הכוונה דפקידת שלא למחמי לה הי' לה לומר הסתירו עיניכם ממני"],

English translation 1659

but when he is gazing at it and sees his state and condition - he should not fall into despair, heaven forbid,

נאר בשעת ער איז זיך אין דעם מסתכל און זעט זיין מעמד ומצב - דארף ער ניט אריינפאלן אין יאוש ח"ו,

English translation 1660

because he must know that the state of blackness is not his true reality,

ווארום ער דארף וויסן אז דער מצב פון שחרות איז ניט זיין אמת'ער מציאות,

English translation 1661

because his true reality and will is that "he desires to fulfill all the commandments,"

ווייל זיין אמת'ער מציאות ורצון איז אז "רוצה לקיים את כל המצוות",

English translation 1662

as per the ruling of the Rambam.

כפס"ד הרמב"ם 260.

English translation 1663

And that which externally he stands in a state of blackness,

און דאס וואס בחיצוניות שטייט ער אין א מצב פון שחרות,

English translation 1664

is because "the sun has gazed upon me,"

איז דערפאר וואס "ששזפתני השמש",

English translation 1665

the sun of the other side,

דער שמש דלעו"ז,

English translation 1666

as explained in the concept of "when the sun sets,"

כמבואר 261 בענין "משתשקע החמה" 262,

English translation 1667

that this refers to the sun

אז דאס גייט אויף שמש

English translation 1668

(the setting of the sun)

(שקיעת החמה)

English translation 1669

of the other side,

דלעו"ז,

English translation 1670

the kingdom of Greece, etc.,

מלכות יון כו',

English translation 1671

and also because of "my mother's sons were incensed against me,"

און אויך צוליב "בני אמי נחרו בי",

English translation 1672

specifically "my mother's sons,"

דוקא "בני אמי",

English translation 1673

which refers

וואס דאס גייט

English translation 1674

(not to Binah (my mother) itself, but)

(ניט אויף בינה (אמי) עצמה, נאר)

English translation 1675

to the judgments that emerge from Binah

אויף די דינין וואס נפקין פון בינה

English translation 1676

(as it states in Or HaChamah),

(ווי עס שטייט אין אור החמה),

English translation 1677

which shows that also the source of judgments

וואס דאס ווייזט אז אויך דער מקור הדינים

English translation 1678

(Binah)

(בינה)

English translation 1679

is judgments of holiness,

איז דינים דקדושה,

English translation 1680

only when the judgments come out into "my mother's sons,"

נאר ווי די דינים קומט ארויס אין "בני אמי",

English translation 1681

and then they descend lower after the contractions and partitions, etc.,

און דערנאך ווערן זיי נשתלשל למטה יותר לאחרי הצמצומים ופרסאות כו',

English translation 1682

they come out as judgments in their simple sense,

קומט עס ארויס אין דינים כפשוטו,

English translation 1683

[And in service this is:

[ובעבודה איז דאס:

English translation 1684

At the time of Torah study it is only in the manner of understanding and comprehension of Binah,

בשעת לימוד התורה איז נאר באופן פון הבנה והשגה דבינה,

English translation 1685

without the nullification of the sight of Chochmah,

אן דער ביטול פון ראי' דחכמה,

English translation 1686

which is the connection with the "Giver of the Torah" (the content of the concept of the blessing of the Torah),

וואס דאס איז דער פארבונד מיטן "נותן התורה" (דער תוכן הענין פון ברכת התורה) 263,

English translation 1687

that is, in his Torah study there is lacking the feeling that there is a Giver of the Torah,

ד.ה. בלימוד התורה שלו פעלט דער הרגש אז ס'איז דא דער נותן התורה,

English translation 1688

or even if he knows this,

אדער אפילו אויב ער ווייסט דאס,

English translation 1689

he does not perceive it - from this all undesirable matters descend ].

דערהערט ער עס ניט - ווערן דערפון נשתלשל אלע ענינים בלתי רצויים 263].

English translation 1690

And furthermore, it is precisely stated "were incensed against me,"

און דערצו איז מען מדייק דוקא "נחרו בי",

English translation 1691

that is, the judgments that emerge from Binah are not the reality of a Jew

ד.ה. די דינים וואס נפקין פון בינה זיינען ניט מציאותו פון א אידן

English translation 1692

("against me")

("בי")

English translation 1693

from his own side,

מצד עצמו,

English translation 1694

but "were incensed against me" from outside of him,

נאר "נחרו בי" מחוץ ממנו,

English translation 1695

but "me" itself,

אבער "בי" אליין,

English translation 1696

the Jew himself,

דער איד אליין,

English translation 1697

desires to fulfill the will of God

וויל מקיים זיין רצון ה'

English translation 1698

(as per the ruling of the Rambam mentioned above)

(כפס"ד הרמב"ם הנ"ל)

English translation 1699

even when he finds himself down here in a state of blackness.

אפילו ווען ער געפינט זיך דא למטה אין א מצב פון שחרות.

English translation 1700

But since he actually finds himself in a state of blackness externally, because of "the sun has gazed upon me"

אבער היות ער געפינט זיך בפועל אין א מצב פון שחרות בחיצוניות מצד "ששזפתני השמש"

English translation 1701

(the sun of the other side)

(שמש דלעו"ז)

English translation 1702

and "my mother's sons were incensed against me"

און "בני אמי נחרו בי"

English translation 1703

(the judgments of the other side)

(די דינים דלעו"ז)

English translation 1704

- knowing that in truth and inwardness he is completely good and holy - he does not fall into despair,

- איז וויסנדיק אז באמת ובפנימיות איז ער טוב וקדושה בתכלית - פאלט ער ניט אריין אין יאוש,

English translation 1705

and moreover - he transforms also the blackness in externality,

און נאכמער - ער איז מהפך אויך דער שחרות בחיצוניות,

English translation 1706

because of "when the sun sets," to good and holiness,

מצד "משתשקע החמה". לטוב וקדושה,

English translation 1707

through that which he reveals his inwardness so that it should also shine in his externality.

דורך דעם וואס ער איז מגלה זיין פנימיות אז עס זאל אויך לייכטן בחיצוניותו.

English translation 1708

So too there is a lesson from this regarding the manner of looking at another Jew:

אזוי אויך איז דא די הוראה דערפון בנוגע דער אופן ההסתכלות אויף א צווייטן אידן:

English translation 1709

When one sees a Jew who externally stands in a state of blackness - one must not despair of him,

בשעת מ'זעט א איד וואס בחיצוניותו שטייט ער אין א מצב פון שחרות - טאר מען זיך ניט מייאש זיין פון אים,

English translation 1710

and let him go on his own and not look at him, heaven forbid,

און לאזן אים גיין פאר זיך און ניט קוקן אויף אים ח"ו,

English translation 1711

because one must see his inner essence and not only the external

ווארום מ'דארף זען זיין פנימיות און ניט די חיצוניות אליין

English translation 1712

("Do not look at me because I am blackened")

("אל תראוני שאני שחרחורת")

English translation 1713

- that he wants to fulfill the will of G-d,

- אז ער וויל מקיים זיין רצון ה',

English translation 1714

as per the ruling of the Rambam,

כפס"ד הרמב"ם,

English translation 1715

and that which externally he stands in a state of blackness is only because "the sun has gazed upon me" and "my mother's sons were incensed against me",

און דאס וואס בחיצוניות שטייט ער אין א מצב פון שחרות איז נאר מצד "ששזפתני השמש" און "בני אמי נחרו בי",

English translation 1716

because of that which "his evil inclination compelled him",

מצד דעם וואס "יצרו אנסו",

English translation 1717

but he, from his own essence

אבער ער מצד עצמו

English translation 1718

("me")

("בי")

English translation 1719

- wants to fulfill all the commandments.

- וויל מקיים זיין אלע מצוות.

English translation 1720

Only because externally he currently stands in such a state - one must help him out and reveal the inner essence.

נאר וויבאלד אז בחיצוניות שטייט ער לע"ע אין אזא מצב - דארף מען אים ארויסהעלפן און מגלה זיין פנימיות.

English translation 1721

Therefore, the law in the Rambam is,

דעריבער איז דער דין אין רמב"ם,

English translation 1722

that even if the Jew screams and all hear that he does not want to fulfill the will of G-d - the court must not despair of him, heaven forbid,

אז אפילו אויב דער איד שרייט און אלע הערן אז ער וויל ניט מקיים רצון ה' - טאר זיך ב"ד ניט מייאש זיין פון אים ח"ו,

English translation 1723

rather they must help him,

נאר זיי דארפן אים העלפן,

English translation 1724

As it is stated regarding the role of the Sanhedrin:

ווי עס שטייט בנוגע צו דער תפקיד פון סנהדרין 264:

English translation 1725

"It was incumbent upon them to go and tie iron ropes around their waists etc. and go around all the cities of Israel etc. and teach Israel",

"הי' להם לילך ולקשור חבלים של ברזל במתניהם כו' ויחזרו בכל עיירות ישראל כו' וילמדו את ישראל",

English translation 1726

so that one should not come to an undesirable conduct in the first place;

אז מ'זאל מלכתחילה ניט קומען צו א הנהגה בלתי רצוי';

English translation 1727

but even if one comes to it, G-d forbid - the court must not despair of him, heaven forbid, rather one must help him,

אבער אפילו אויב מ'קומט ר"ל דערצו - טאר זיך ב"ד פון אים ניט מייאש זיין ח"ו נאר מ'דארף אים העלפן,

English translation 1728

Because they must know that his true will is to fulfill all the commandments,

ווייל זיי דארפן וויסן אז רצונו האמיתי איז לקיים אלע מצוות,

English translation 1729

and the state of blackness is only because "his evil inclination compelled him"

און דער מצב של שחרות איז נאר מצד "יצרו אנסו"

English translation 1730

("the sun has gazed upon me" and "my mother's sons were incensed against me"),

("ששזפתני השמש" און "בני אמי נחרו בי"),

English translation 1731

therefore "they coerce him until he says 'I want'" - they must reveal his true will through coercion of the evil inclination and a "washing away" of the external state of blackness,

דעריבער איז "כופין אותו עד שאומר רוצה אני" - זיי דארפן מגלה זיין רצונו האמיתי דורך כפיית היצר און "אפוואשן" דער חיצוניות'דיקער מצב פון שחרות,

English translation 1732

and they must effect upon him that "he says 'I want'",

און זיי דארפן אויף אים פועל'ן אז "אומר רוצה אני",

English translation 1733

so that also openly and externally his inner essence should be heard

אז אויך בגלוי ובחיצוניות זאל זיל אנהערן זיין פנימיות

English translation 1734

[as the law is also regarding offerings that it must specifically be "for your acceptance"].

[ווי דער דין איז אויך בא קרבנות 265 אז עס דארף זיין דוקא "לרצונכם" 266].

English translation 1735

What this is, is the general directive that is learned from this Zohar

וואס דאס איז כללות ההוראה וואס מ'לערנט ארויס פון דעם זהר

English translation 1736

(according to the explanation of Or HaChamah)

(לויט פי' אור החמה)

English translation 1737

- that one must know that the essence of every Jew is in the ultimate good. And that which one sometimes sees in him an undesirable matter is only due to external causes - "the sun has gazed upon me" and because "my mother's sons were incensed against me".

- אז מ'דארף וויסן אז מציאותו פון יעדן אידן איז בתכלית הטוב. און דאס וואס מ'זעט אויף אים אמאל אן ענין בלתי רצוי איז דאס נאר מצד סיבות חיצוניות - "ששזפתני השמש" און מצד "בני אמי נחרו בי".

English translation 1738

But since in practice his state is externally in such a manner,

אבער וויבאלד אז בפועל איז זיין מצב בחיצוניות באופן כזה,

English translation 1739

one must endeavor to nullify the undesirable matters,

דארף מען זיך משתדל זיין צו מבטל זיין די ענינים בלתי רצויים,

English translation 1740

by means of revealing the inner essence - through that which "judges and officers...

עי"ז וואס מ'איז מגלה די פנימיות - דורך דעם וואס "שופטים ושוטרים...

English translation 1741

you shall appoint for yourself in all your gates",

תתן לך בכל שעריך" 267,

English translation 1742

whose role is in the manner of the Sanhedrin and the court,

וואס זייער תפקיד איז בדוגמת הסנהדרין וב"ד,

English translation 1743

to go out and teach Jews how they must conduct themselves,

צו ארויסגיין און לערנען אידן ווי זיי דארפן זיך פירן,

English translation 1744

and if a Jew comes to an undesirable state - to help him out and draw him close to Judaism and transform the undesirable matter to good and holiness,

און אויב א איד קומט צו צו א מצב בלתי רצוי - צו אים ארויסהעלפן און מקרב זיין צו אידישקייט און מהפך זיין דער ענין בלתי רצוי לטוב וקדושה,

English translation 1745

And so too regarding oneself, each person has his own Sanhedrin within him which must guard that he conduct himself properly - as it is brought in Chassidus, the explanation of the Shach on "judges and officers you shall appoint for yourself in all your gates",

און אזוי אויך בנוגע צו זיך אליין האט יעדערער זיין סנהדרין שבו וואס דארף באווארענען ער זאל זיך פירן כדבעי - ווי עס ברענגט זיך אין חסידות 268 פירוש הש"ך 267 ב"שופטים ושוטרים תתן לך בכל שעריך",

English translation 1746

as this is in the service of man regarding his own gates of the body etc.

ווי דאס איז אין עבודת האדם בנוגע צו די אייגענע שערים שבגוף כו'.

English translation 1747

And when one goes to act in such a manner - one has the promise that "when you go out to war against your enemy",

און בשעת מ'גייט אויפטאן באופן כזה - האט מען די הבטחה אז "כי תצא למלחמה על אויבך" 269,

English translation 1748

meaning that the going out itself is already in the manner of "against your enemy",

ד.ה. אז די יציאה אליין איז שוין באופן פון "על אויבך" 270,

English translation 1749

and "the L-rd your G-d will give them into your hand" - "whoever gives with a generous eye gives",

און "ונתנו ה' אלקיך בידך" 269 - "כל הנותן בעין יפה נותן" 271,

English translation 1750

"and you will take its captives" - it becomes transformed to good and holiness,

"ושבית שביו" - עס ווערט נתהפך לטוב וקדושה,

English translation 1751

darkness is transformed to light.

אתהפכא חשוכא לנהורא.

English translation 1752

And the deed is the main thing:

והמעשה הוא העיקר:

English translation 1753

One should increase with greater vigor and greater strength in all matters of Torah and His commandments,

מ'זאל מוסיף זיין ביתר שאת וביתר עוז אין אלע עניני תורה ומצוותי',

English translation 1754

both regarding oneself and regarding acting with others. And especially - increase in the involvement in the campaigns:

סיי בנוגע צו זיך און סיי בנוגע צו אויפטאן מיט אנדערע. ובמיוחד - מוסיף זיין אין דער התעסקות אין די מבצעים:

English translation 1755

Love of Israel and unity of Israel,

אהבת ישראל ואחדות ישראל,

English translation 1756

education of oneself and education of others,

חינוך עצמו וחינוך הזולת,

English translation 1757

Torah,

תורה,

English translation 1758

Tefillin,

תפילין,

English translation 1759

Mezuzah,

מזוזה,

English translation 1760

Charity,

צדקה,

English translation 1761

A house full of books - Tanach and the Sages,

בית מלא ספרים - יבנה וחכמי',

English translation 1762

Candles of the holy Shabbat and Festivals,

נרות שבת קודש ויו"ט,

English translation 1763

Kashrut of food and drink,

כשרות האכו"ש,

English translation 1764

Family purity,

טהרת המשפחה,

English translation 1765

And that all Jews should become united through being written into the general Torah scrolls,

און אז אלע אידן זאלן נתאחד ווערן דורך פארשריבן ווערן אין די ספרי תורה הכלליים,

English translation 1766

which all Torah scrolls are connected to the Torah scroll that Moses our teacher wrote,

וואס אלע ספרי תורה זיינען פארבונדן מיט דער ספר תורה שכתב משה רבינו,

English translation 1767

from which all Torah scrolls were proofread,

וואס ממנו הגיהו אלע ספרי תורה 272,

English translation 1768

beginning from the twelve Torah scrolls that were given to each tribe individually,

אנהויבנדיק פון די י"ב ספרי תורה שניתנו לכל שבט בפ" 273,

English translation 1769

in a manner that each tribe ascends on its path,

באופן אז כל שבט במסילתו יעלה,

English translation 1770

it follows that all Torah scrolls are connected to the Torah scroll of Moses - the scroll that was in the Temple courtyard.

קומט אויס אז אלע ספרי תורה זיינען פארבונדן מיט ס"ת של משה 274 - ס"ח שבעזרה 275.

English translation 1771

And so too in the matter that is time-dependent - the Passover campaign.

און אזוי אויך אין דעם ענין שהזמן גרמא - מבצע פסח.

English translation 1772

And through all these matters within the totality of our deeds and our service - one runs even more towards the true and complete redemption through our righteous Moshiach,

און דורך די אלע ענינים בתוך כללות מעשינו ועבודתינו - איילט מען נאכמער צו די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 1773

which then will be the ultimate perfection of the unity of all Jews. Because in the future redemption it is relevant that every Jew will go out from exile,

וואס דעמולט וועט זיין דער תכלית שלימות האחדות פון אלע אידן. ווייל אין די גאולה העתידה איז נוגע אז יעדער איד וועט ארויסגיין פון גלות,

English translation 1774

And all together,

און אלע צוזאמען,

English translation 1775

"a great congregation"

"קהל גדול"

English translation 1776

(singular term)

(לשון יחיד)

English translation 1777

- "they shall return here",

- "ישובו הנה" 276,

English translation 1778

all Jews go out from exile "with a high hand"

אלע אידן גייען ארויס פון גלות "ביד רמה" 277

English translation 1779

("hand" singular term),

("יד" לשון יחיד),

English translation 1780

"as in the days of your going out from the land of Egypt",

"כימי צאתך מארץ מצרים",

English translation 1781

and one returns to our holy land,

און מ'קערט זיך אום לארצנו הקדושה,

English translation 1782

to Jerusalem the holy city,

לירושלים עיר הקודש,

English translation 1783

to the third Holy Temple,

לביהמ"ק השלישי,

English translation 1784

speedily in our days literally,

במהרה בימינו ממש,

English translation 1785

since the Holy Temple will be built speedily in our days literally.

וויבאלד אז יבנה ביהמ"ק במהרה בימינו ממש.

English translation 1786

His Holiness the Rebbe Shlita began to sing "the Holy Temple will be built speedily in our days".

כ"ק אדמו"ר שליט"א התחיל לנגן "שיבנה ביהמ"ק במהרה בימינו".

English translation 1787

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 1788

those who need to make a final blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 1789

will certainly make a final blessing.

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה.