English translation — שיחת ש"פ שמיני, פ' פרה, כ"ף אדר שני ה'תשד"מ.

English translation 1

It is Shabbat Parashat Parah.

ס'איז שבת פרשת פרה.

English translation 2

And together with this, it is the conclusion and seal of the week which began with the day of Purim.

וביחד עם זה איז דאס דער סיום וחותם השבוע וועלכע האט זיך אנגעהויבן מיטן טאג פון פורים.

English translation 3

And even though in a walled city they observe Shushan Purim1

ואע"פ אז בעיר מוקפת חומה פראוועט מען שושן פורים 1

English translation 4

(which was not at the beginning of this week,

(וואס איז ניט געווען בהתחלת שבוע זה,

English translation 5

but on the second day) – still:

נאר ביום שני) – איז:

English translation 6

(a) In the Gemara2 there is a doubt whether even in a walled city they should observe two days

(א) אין גמרא 2 איז א קס"ד אז אויך בעיר מוקפת חומה זאל מען פראווען צוויי טעג

English translation 7

(the 14th and 15th).

(י"ד וט"ו).

English translation 8

And a doubt in Torah is also Torah.3 Torah does not bring external reasoning,

און א קס"ד אין תורה איז אויך תורה 3. תורה ברענגט ניט קיין סברות חיצוניות,

English translation 9

a reasoning that comes into Torah is a true reasoning. Only because of a special teaching does the conclusion remain that in a walled city they observe one day

א סברא וואס ברענגט זיך אין תורה איז א סברא אמיתית. נאר צוליב א לימוד מיוחד בלייבט די מסקנא אז בעיר מוקפת חומה פראוועט מען איין טאג

English translation 10

(the 15th).

(ט"ו).

English translation 11

(b) Also according to the conclusion of the Gemara, the enactment

(ב) אויך לויט מסקנת הגמרא איז די תקנה

English translation 12

(that in a walled city they observe on the 15th)

(אז בעיר מוקפת חומה פראוועט מען בט"ו)

English translation 13

is an additional matter that came after the Jews had observed Purim on the 14th.

א דבר נוסף וואס איז צוגעקומען לאחרי ווי אידן האבן געפראוועט פורים בי"ד.

English translation 14

As related in the Megillah, that after the joy on the 14th day,

כמסופר אין דער מגילה אז לאחרי ווי ס'איז געווען די שמחה ביום י"ד,

English translation 15

Esther requested, "Let it also be granted tomorrow to the Jews in Shushan to do according to the law of today."4 And were it not for Esther's request, they would have observed Purim on the 14th even in a walled city.

האט אסתר געבעטן "ינתן גם מחר ליהודים אשר בשושן לעשות כדת היום" 4. ולולא בקשת אסתר וואלט מען אויך בעיר מוקפת חומה געפראוועט פורים בי"ד.

English translation 16

(ג) בכל אופן –

English translation 17

already on the 13th of Adar there was "the opposite happened, that the Jews ruled over those who hated them"5 and "they assembled and stood up for their lives, etc."6,

שוין בי"ג אדר איז געווען דער "ונהפוך הוא אשר ישלטו היהודים המה בשונאיהם" 5 און "נקהלו ועמוד על נפשם גו'" 6,

English translation 18

and consequently on the 14th there was already "a day of feasting and joy."7 And only afterwards was an additional day added in Shushan.

ובמילא איז בי"ד שוין געווען "יום משתה ושמחה" 7. און ערשט דערנאך איז צוגעקומען אין שושן נאך א טאג.

English translation 19

(d) And in addition to all this –

(ד) ונוסף לכל זה –

English translation 20

in these places where the majority of the Jewish people are found today, they observe Purim on the 14th.

במקומות אלו וואו עס געפינען זיך היינט רוב בני ישראל פראוועט מען פורים בי"ד.

English translation 21

It follows that the main day of Purim

קומט אויס אז דער עיקר טאג פון פורים

English translation 22

(in our context)

(בעניננו)

English translation 23

is the 14th of Adar. And in this year, this was at the beginning of the week

איז בי"ד אדר. ובשנה זו איז דאס געווען בתחלת השבוע

English translation 24

(the first day of the week).

(יום ראשון בשבוע).

English translation 25

Consequently, it follows that Shabbat is the conclusion and seal of the week which began with Purim.

במילא קומט אויס אז דער שבת איז דער סיום וחותם פון דער שבוע וועלכע האט זיך אנגעהויבן מיט פורים.

English translation 26

And it is known that on Shabbat, all the days of the preceding week ascend in a manner of "Vayechulu"8,

וידוע אז בשבת זיינען עולה כל ימי השבוע שלפנ"ז אין אן אופן פון "ויכולו" 8,

English translation 27

both from the term of completion,

סיי מלשון כליון,

English translation 28

from below upward,

מלמטלמ"ע,

English translation 29

and also the drawing down of delight from above downward.9 And especially is the ascent of the first day of the week,

און סיי המשכת תענוג מלמעלמ"ט 9. ובמיוחד איז די עלי' פון יום ראשון בשבוע,

English translation 30

which is the beginning of the week of which Shabbat is the end and conclusion of the week –

וואס איז תחלת השבוע פון וועלכער שבת איז סוף וסיום השבוע –

English translation 31

as the well-known saying10 that their beginning is embedded in their end and their end in their beginning.

כמאמר הידוע 10 אז נעוץ תחלתן בסופן וסופן בתחלתן.

English translation 32

Accordingly, on this Shabbat:

עד"ז בשבת זה:

English translation 33

The ascent on this Shabbat from the days of the preceding week is especially from the day of Purim,

די עלי' בשבת זה פון ימי השבוע שלפנ"ז איז במיוחד פון יום הפורים,

English translation 34

the beginning of the week,

תחלת השבוע,

English translation 35

because their beginning is embedded in their end and their end in their beginning.

וויבאלד אז נעוץ תחלתן בסופן וסופן בתחלתן.

English translation 36

And in the determination of this year, two things come together –

ובקביעות שנה זו קומען צוזאמען צוויי זאכן –

English translation 37

the Shabbat after Purim

דער שבת נאך פורים

English translation 38

(when Purim is elevated)

(ווען פורים ווערט נתעלה)

English translation 39

and Parashat Parah.

און פ' פרה.

English translation 40

It is not necessary that the Shabbat after Purim should also be Parashat Parah,

ס'איז ניט מוכרח אז דער שבת נאך פורים זאל זיין אויך פ' פרה,

English translation 41

because we never interrupt between Parah and HaChodesh,

ווייל לעולם אין מפסיקים בין פרה להחודש,

English translation 42

as is known the sign for this11 from the four cups of Passover: "Between these cups

כידוע דער סימן אויף דעם 11 מארבע כוסות של פסח "בין כוסות הללו

English translation 43

(between the first and second, and between the second and third)

(בין ראשונה לשני' ובין שני' לשלישית)

English translation 44

if one wishes to drink, he may drink;

אם רצה לשתות ישתה,

English translation 45

between the third and fourth, he may not drink."

בין השלישית לרביעית לא ישתה",

English translation 46

And likewise regarding the aforementioned portions, that between the third and fourth portions

ועד"ז בנוגע להד' פרשיות אז בין פרשה הג' והד'

English translation 47

(Parah and HaChodesh)

(פרה והחודש)

English translation 48

we do not interrupt. Consequently, Parashat Parah must always be the Shabbat before Parashat HaChodesh,

אין מפסיקים. במילא דארף פ' פרה אלעמאל זיין דער שבת פאר פ' החודש,

English translation 49

i.e., before Shabbat Mevarchim Nissan or Shabbat Rosh Chodesh Nissan,

ד.ה. פאר שבת מברכין החודש ניסן אדער שבת ר"ח ניסן,

English translation 50

therefore it can sometimes not be the Shabbat after Purim.12

במילא קען עס אמאל זיין ניט דער שבת נאך פורים 12.

English translation 51

But in the determination as in this year,

אבער בקביעות כבשנה זו,

English translation 52

when Purim occurs on the first day of the week,

ווען פורים קומט אויס ביום ראשון בשבוע,

English translation 53

then the Shabbat after it is always Parashat Parah

דעמולט איז דער שבת שלאח"ז אלעמאל פ' פרה

English translation 54

(because the Shabbat after Parah is then always Parashat HaChodesh).

(ווייל דער שבת שלאחרי פרה איז דעמולט אלעמאל פ' החודש).

English translation 55

And in addition to these two matters on this Shabbat

ונוסף צו די צוויי ענינים בשבת זה

English translation 56

(Parashat Parah and the Shabbat after Purim)

(פ' פרה און דער שבת נאך פורים)

English translation 57

there are further details in the determination of this year.

זיינען דא נאך פרטים בקביעות שנה זו.

English translation 58

Also last year, Purim was on the first day of the week,

אויך בשנה שעברה איז פורים געווען ביום ראשון בשבוע,

English translation 59

consequently the Shabbat after it was Parashat Parah. But as discussed many times in recent farbrengens,

במילא איז דער שבת לאח"ז געווען פ' פרה. אבער כמדובר כמ"פ אין לעצטע התוועדויות,

English translation 60

even though in this year there are many matters similar to last year,

איז אע"פ וואס בשנה זו זיינען דא כו"כ ענינים שווים לשנה שעברה,

English translation 61

there are also differences between them:

זיינען אויך דא חילוקים ביניהם:

English translation 62

Shabbat after Purim,

שבת נאך פורים,

English translation 63

Parashat Parah in this year is also Shabbat Parashat Shemini. And in this year it is in a leap year. And in the days of the month it is –

פ' פרה בשנה זו איז אויך שבת פ' שמיני. און בשנה זו איז דאס אין א שנה מעוברת. און בימי החודש איז דאס –

English translation 64

the 20th of Adar Sheni.

כ"ף אדר שני.

English translation 65

And by virtue of the matter of a leap year, an elevation also comes to this Purim –

וואס מצד דעם ענין פון שנה מעוברת קומט צו אן עילוי אויך אין דעם פורים –

English translation 66

that it is then called

אז ער ווערט דעמולט אנגערופן

English translation 67

(in some places13)

(בכ"מ 13)

English translation 68

"Purim Gadol",

"פורים גדול",

English translation 69

in relation to "Purim Katan" in Adar Rishon:

ביחס צו "פורים קטן" באדר ראשון:

English translation 70

In addition to the elevation of Purim in general relative to other weekdays,

נוסף צו דער עילוי פון פורים בכלל לגבי שאר ימי החול,

English translation 71

including also Shabbat and Yom Tov, because regarding the essence of Purim, even Shabbat and Yom Tov are "weekdays",

כולל אויך שבת ויו"ט ווייל לגבי ענינו של פורים איז אויך שבת ויו"ט "חול",

English translation 72

there comes the emphasis in this year –

קומט צו די הדגשה בשנה זו –

English translation 73

the elevation of "Purim Gadol" relative to "Purim Katan".

דער עילוי פון "פורים גדול" לגבי "פורים קטן".

English translation 74

And although "the difference between the fourteenth of the first Adar and the fourteenth of the second Adar is only etc.",

ואע"פ אז "אין בין י"ד שבאדר ראשון לי"ד שבאדר השני אלא כו'" 14,

English translation 75

however, the matters that distinguish them are essential matters:

זיינען אבער די ענינים וואס טיילן זיי פאנאנדער ענינים עיקריים:

English translation 76

Specifically on the Great Purim there is the reading of the Megillah and sending portions to one another and gifts to the poor etc.,

דוקא בפורים גדול איז דא מקרא מגילה ומשלוח מנות איש לרעהו ומתנות לאביונים וכו',

English translation 77

with the entire storm of Purim. Including also –

מיטן גאנצן שטורעם פון פורים. כולל אויך –

English translation 78

that it was established specifically on the Great Purim in the second Adar,

וואס מ'האט באשטימט דעם פורים גדול באדר שני דוקא,

English translation 79

because it is the "Adar adjacent to Nisan",

ווייל ער איז דער "אדר הסמוך לניסן" 15,

English translation 80

"connecting redemption to redemption",

"מסמך גאולה לגאולה" 15,

English translation 81

and redemption is the purpose of the entire Torah and commandments –

און גאולה איז דער תכלית פון גאנץ תומ"צ –

English translation 82

that the Shechinah be taken out of exile and the Jews from exile etc.

אז מ'זאל ארויסנעמען שכינתא מגלותא און אידן מגלות וכו'.

English translation 83

That the elevation is specifically on the Great Purim.

וואס דער עילוי איז דא דוקא בפורים גדול.

English translation 84

It follows that although the elevation and storm of Purim exists every single year,

קומט אויס אז אע"פ וואס דער עילוי און שטורעם פון פורים איז דא בכל שנה ושנה,

English translation 85

it is even more so with emphasis and revelation in this year,

איז דאס נאכמער בהדגשה ובגלוי בשנה זו,

English translation 86

a leap year,

א שנה מעוברת,

English translation 87

when Purim is called "Great Purim"

ווען דער פורים הייסט "פורים גדול"

English translation 88

(in relation to "Small Purim" in the first Adar).

(ביחס צו "פורים קטן" באדר ראשון).

English translation 89

And furthermore:

און דערצו:

English translation 90

In a leap year one sees more openly in the order of times the "connecting redemption to redemption". In a regular year this is also emphasized because Purim also occurs then in the month of Adar adjacent to Nisan;

בשנה מעוברת זעט מען מער בגלוי בסדר זמנים דעם "מסמך גאולה לגאולה". בשנה פשוטה איז דאס אויך מודגש ווייל פורים קומט אויס אויך דעמולט בחודש אדר הסמוך לניסן;

English translation 91

but then one could say that it is "without choice",

אבער דעמולט קען מען זאגן אז ס'איז "בלית ברירה",

English translation 92

unlike in a leap year where one indeed has the choice to establish Purim in the first Adar. Nevertheless, it is established in the second Adar in order that it should be "connecting redemption to redemption".

משא"כ בשנה מעוברת האט מען דאך די ברירה צו קובע זיין פורים באדר ראשון. ואעפ"כ איז מען עס קובע באדר שני בכדי עס זאל זיין "מסמך גאולה לגאולה".

English translation 93

[And thereby the matter of "connecting redemption to redemption" is emphasized –

[ועד"ז איז מודגש דער ענין פון "מסמך גאולה לגאולה" –

English translation 94

in the aforementioned matter that the portion of the Red Heifer,

אין דעם ענין הנ"ל אז פ' פרה,

English translation 95

which is always in the month of Adar,

וואס איז אלעמאל בחודש אדר,

English translation 96

is always adjacent to the portion of the New Moon].

איז לעולם סמוך לפ' החודש].

English translation 97

And the main thing is the deed –

והמעשה הוא העיקר 16 –

English translation 98

from this there must be a lesson in the service of man.

דערפון דארף זיין א הוראה בעבודת האדם.

English translation 99

And a lesson relevant to everyone,

און א הוראה השייכת לכולם,

English translation 100

because Purim is for all Jews,

ווייל פורים איז פאר אלע אידן,

English translation 101

"from youth to elder, infants and women". Therefore there must be a lesson from all matters connected with Purim for every single one of Israel,

"מנער ועד זקן טף ונשים" 17. דעריבער דארף זיין א הוראה פון כל ענינים הקשורים עם פורים פאר כל אחד ואחת מישראל,

English translation 102

"from youth to elder, infants and women",

"מנער ועד זקן טף ונשים",

English translation 103

according to the measure of his understanding and comprehension of each of them.

לפי ערך הבנתו והשגתו פון יעדערן פון זיי.

English translation 104

On the other hand,

לאידך,

English translation 105

the lesson from this must be not only for an infant,

דארף די הוראה דערפון זיין ניט נאר פאר טף,

English translation 106

but also for an elder and great one,

נאר אויך פאר א זקן וגדול,

English translation 107

and not that it should be for him merely a lesson,

און ניט אז דאס זאל פאר אים זיין בלויז א הוראה,

English translation 108

but from this should come to him an addition even a novelty in his service. And together with this there must also be the lesson for an infant,

נאר דערפון זאל אים צוקומען א הוספה ביז א חידוש בעבודתו. וביחד עם זה דארף אויך זיין די הוראה פאר טף,

English translation 109

and according to the measure of his understanding,

ולפי ערך הבנתו,

English translation 110

and together with it also for him

און צוזאמען דערמיט אויך פאר אים

English translation 111

(the child)

(דער קינד)

English translation 112

with a storm.

מיט א שטורעם.

English translation 113

And on the contrary:

ואדרבה:

English translation 114

Specifically infants have within them an elevation even relative to great ones,

דוקא טף האבן אין זיך אן עילוי אפילו לגבי גדולים,

English translation 115

as it is said "I remembered for you the kindness of your youth",

כמ"ש 18 "זכרתי לך חסד נעוריך",

English translation 116

"for Israel is a youth and I love him".

"כי 19 נער ישראל ואוהבהו" 20.

English translation 117

To the extent that the Tzemach Tzedek brings in "the root of the commandment of prayer" from a great one in Israel that he "prays according to the knowledge of this infant". And the matter does not depart from its simple meaning –

ביז אז דער צ"צ ברענגט ב"שרש מצות התפלה" 21 פון א גדול בישראל 22 אז ער איז "מתפלל לדעת זה התינוק". ואין ענין יוצא מידי פשוטו –

English translation 118

when one says "infant" it simply does not mean a child who is already close to bar-mitzvah or at least has reached the age of education,

ווען מ'זאגט "תינוק" מיינט דאס בפשטות ניט א קינד וואס איז שוין קרוב לבר-מצוה אדער עכ"פ הגיע לחינוך,

English translation 119

rather "infant" from the term suckling,

נאר "תינוק" מלשון יונק,

English translation 120

he is very young,

ער איז גאר יונג 23,

English translation 121

from the mouths of sucklings. And the Tzemach Tzedek brings from a great one in Israel that "I pray according to the knowledge of this infant". And he places it in "the commandment of prayer",

מפי יונקים 24. און דער צ"צ ברענגט פון א גדול בישראל אז "אני מתפלל לדעת זה התינוק". און ער שטעלט עס אריין אין "מצות התפלה",

English translation 122

and even more –

און נאכמער –

English translation 123

in "the root of the commandment of prayer",

אין "שרש מצות התפלה",

English translation 124

and close to its beginning!

און קרוב לתחלתו!

English translation 125

From this it is understood that the lesson must be understandable even simply for the smallest of the small. And also

איז דערפון מובן אז די הוראה דארף זיין פארשטאנדיק אויך בפשטות פאר א קטן שבקטנים. און אויך

English translation 126

(as mentioned) –

(כאמור) –

English translation 127

a lesson for a great one.

א הוראה פאר א גדול.

English translation 128

The matter with which one must begin is –

דעם ענין מיט וועלכן מ'דארף אנהויבן איז –

English translation 129

with the portion of the Red Heifer. Because this is the main novelty on this Shabbat,

מיט פ' פרה. ווייל דאס איז דער עיקר חידוש בשבת זה,

English translation 130

As even a small child understands that it is not stirred up because it is Shabbat of the portion Shemini,

ווי עס פארשטייט אויך א קליין קינד אז עס רודערט זיך ניט אזוי מצד דעם וואס ער איז שבת פ' שמיני,

English translation 131

rather Shabbat of the Red Heifer

נאר שבת פרה

English translation 132

[and especially as is known that according to several opinions the reading of the portion of the Red Heifer is from the Torah].

[ובפרט כידוע אז לויט כמה דיעות 25 איז קריאת פ' פרה מן התורה].

English translation 133

And the proof is that also in previous years it was the portion Shemini and then it did not stir!

והראי' אז אויך פאר-א-יארן איז געווען פ' שמיני און מ'האט דעמולט האט זיך ניט גערודערט!

English translation 134

Rather it stirs on this Shabbat because it is Shabbat of the Red Heifer,

נאר עס רודערט זיך בשבת זה איז מצד דעם וואס ער איז שבת פרה,

English translation 135

and this affects the entire Shabbat –

און דאס פועל'ט אויף דעם גאנצן שבת –

English translation 136

that the entire Shabbat is called Shabbat of the Red Heifer:

אז דער גאנצער שבת הייסט שבת פרה:

English translation 137

When one will ask a Jew,

בשעת מ'וועט פרעגן א אידן,

English translation 138

even a child,

אפילו א קינד,

English translation 139

what is the name of this Shabbat,

ווי הייסט דער שבת,

English translation 140

even on the eve of Shabbat –

אפילו מעלי שבתא –

English translation 141

he will say the eve of Shabbat of the Red Heifer,

וועט ער זאגן ערב שבת פרה,

English translation 142

or Shabbat of the Red Heifer.

אדער שבת פרה.

English translation 143

The child asks,

פרעגט דער קינד,

English translation 144

and also an adult –

און אויך אן ערוואקסענער –

English translation 145

what is the virtue of the Red Heifer,

וואס איז די מעלה פון פרה,

English translation 146

it is indeed the opposite:

ס'איז דאך פונקט פארקערט:

English translation 147

The Red Heifer is indeed a matter of the opposite of virtue. A thing of virtue is a man,

פרה איז דאך אן ענין פון היפך המעלה. א דבר שבמעלה איז אן אדם,

English translation 148

on the term "earth to the Most High",

על שם "אדמה לעליון" 26,

English translation 149

all the more so a Jew,

עאכו"כ א איד,

English translation 150

"children of the Most High"

"בני עליון"

English translation 151

("You are gods and children of the Most High all of you"),

("אלקים אתם ובני עליון כולכם" 27),

English translation 152

and "Most High".

און "עליון" 28.

English translation 153

And here suddenly one calls an entire Shabbat connected with Jews –

און דא מיטאמאל רופט מען אן א גאנצן שבת פארבונדן מיט אידן –

English translation 154

"Shabbat of the Red Heifer",

"שבת פרה",

English translation 155

which is entirely not of the species of the speaker,

וואס איז בכלל ניט פון מין המדבר,

English translation 156

earth to the Most High,

אדמה לעליון,

English translation 157

all the more so not "children of the Most High" and not "Most High"!

עאכו"כ ניט "בני עליון" און ניט "עליון"!

English translation 158

The Shabbat is not even called Shabbat "Sacrifice of the Parah",

דער שבת הייסט אפילו ניט שבת "קרבן פרה",

English translation 159

where at least it would be emphasized that the cow is for the sake of a sacrifice –

וואס דעמולט איז לכה"פ מודגש אז די פרה איז צוליב א קרבן –

English translation 160

but only "Parah" itself!

נאר "פרה" אליין!

English translation 161

If he is already a scholar, he "speaks at length" and calls this Shabbat –

אויב ער איז שוין א גדול איז ער "מאריך בדיבור" און רופט אן דעם שבת –

English translation 162

Shabbat Parashat Parah;

שבת פרשת פרה;

English translation 163

but a child calls it "Shabbat Parah" itself.

אבער א קינד רופט עס אָן "שבת פרה" אליין.

English translation 164

Afterwards, they explain to the child what kind of cow this is –

דערנאך איז מען מסביר דעם קינד אז וואס פאר א פרה איז דאס –

English translation 165

Parah Adumah

פרה אדומה

English translation 166

(as it is written in the portion).

(ווי עס שטייט אין דער פרשה).

English translation 167

This makes the question even stronger:

וואס דאס מאכט נאך שטארקער די קשיא:

English translation 168

Redness indicates heat,

אדמומיות ווייזט אויף רתיחה 29,

English translation 169

the opposite of the settledness of the intellect!

היפך ההתישבות פון שכל!

English translation 170

All the more so if one knows what is written in the Yalkut

עאכו"כ אויב מ'ווייסט וואס עס שטייט אין ילקוט

English translation 171

(Shimoni),

(שמעוני) 30,

English translation 172

brought in Chassidic discourses,

געבראכט אין מאמרי חסידות 31,

English translation 173

that Parah Adumah corresponds to the four exiles. This further negates the concept of "earth" in relation to "the supernal one",

אז פרה אדומה איז כנגד די ד' גליות. וואס דאס איז נאכמער שולל דעם ענין פון אדמה לעליון,

English translation 174

the supernal children and the Supernal One Himself:

בני עליון ועליון אליין:

English translation 175

One who is "supernal" has no connection with "lower",

איינער וואס איז אן "עליון" האט קיין שייכות ניט מיט "תחתון",

English translation 176

below,

למטה,

English translation 177

all the more so not with exile

עאכו"כ ניט מיט גלות

English translation 178

(in the lower realm itself)!

(אין למטה גופא)!

English translation 179

It is understandable that "Shabbat Zachor" indicates that it relates to one who has the power of memory;

בשלמא "שבת זכור" ווייזט אז ס'איז שייך צו איינעם וואס האט דעם כח הזכרון;

English translation 180

"Shabbat Shekalim" –

"שבת שקלים" –

English translation 181

shekalim are indeed in the category of the inanimate,

איז שקלים טאקע בחי' דומם,

English translation 182

but this is an inanimate connected with a coin of fire,

אבער דאס איז א דומם פארבונדן מיט א מטבע של אש,

English translation 183

or the other explanations regarding the virtue of the matter of the shekalim;

אדער די אנדערע ביאורים אין מעלת ענין השקלים;

English translation 184

"Shabbat HaChodesh" is connected with renewal;

"שבת החודש" איז פארבונדן מיט חידוש;

English translation 185

Also the name of Shemini –

אויך דער נאמען פ' שמיני –

English translation 186

even a child understands that it is connected with a virtue,

פארשטייט אפילו א קינד אז ס'איז פארבונדן מיט א מעלה,

English translation 187

because Shemini is a large number, therefore it certainly has importance. And especially if he knows that "Shemini" is from the term "fat",

ווייל שמיני איז א מספר גדול במילא האט עס זיכער א חשיבות. ובפרט אויב ער ווייסט אז "שמיני" איז מלשון "שומן",

English translation 188

this is also a "fat" number;

איז דאס אויך א "פעטער" מספר;

English translation 189

But "Shabbat Parah" seemingly has no virtue,

משא"כ "שבת פרה" האט לכאורה ניט קיין מעלה,

English translation 190

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 191

it is a cow that is not of the species of the desert and is not connected with "the supernal one"!

ס'איז א פרה וואס איז ניט מין המדבר און ניט פארבונדן מיט "עליון"!

English translation 192

The explanation of this is –

איז דער ביאור בזה –

English translation 193

that this is precisely the point:

אז היא הנותנת:

English translation 194

The superiority of Parshat Parah,

דער עילוי פון פ' פרה,

English translation 195

and Shabbat Parah is –

און שבת פרה איז –

English translation 196

that from the lowest level

אז פון א דרגא תחתונה ביותר

English translation 197

("Parah")

("פרה")

English translation 198

one reaches the highest level.

דערגרייכט מען אין למעלה ביותר.

English translation 199

As it was simply in the service of the Parah Adumah

ווי ס'איז געווען בפשטות אין עבודת הפרה אדומה

English translation 200

(as we read in Parashat Parah):

(ווי מ'לייענט אין פרשת פרה):

English translation 201

"They shall take to you a red cow, etc., and you shall give her to Elazar the Kohen, and he shall take her outside the camp and slaughter her before him,

"ויקחו אליך פרה אדומה גו' ונתתם אותה אל אלעזר הכהן והוציא אותה אל מחוץ למחנה ושחט אותה לפניו,

English translation 202

And Elazar the Kohen shall take some of her blood with his finger,

ולקח אלעזר הכהן מדמה באצבעו,

English translation 203

and sprinkle it toward the front of the Tent of Meeting, etc.",

והזה אל נוכח פני אוהל מועד גו'" 32,

English translation 204

and this purifies even the father of the fathers of impurity.

און דאס איז מטהר אפילו אבי אבות הטומאה.

English translation 205

One sees that with the Parah Adumah there was a novelty regarding the other sacrifices

זעט מען אז בא דער פרה אדומה איז געווען א חידוש לגבי שאר הקרבנות

English translation 206

[except for the sacrifice of Eliyahu the Prophet,

[חוץ קרבן אליהו הנביא,

English translation 207

which was, however, a temporary directive),

וואס איז אבער געווען א הוראות שעה),

English translation 208

that all its service was "outside the camp",

אז כל עבודתה איז געווען "מחוץ למחנה",

English translation 209

including also the slaughter of the cow, even though this is seemingly not a primary matter in the matter of the cow,

כולל אויך שחיטת הפרה אע"פ וואס דאס איז לכאורה ניט אן ענין עיקרי אין ענין הפרה,

English translation 210

as is evident from the fact that slaughter by a non-kohen is valid,

כמובן מזה אז שחיטה בזר כשרה 33,

English translation 211

and regarding the Parah Adumah there is a dispute about this –

ובנוגע לפרה אדומה איז דא א שקו"ט בזה 34 –

English translation 212

it all had to be "outside the camp",

האט עס אלץ געדארפט זיין "מחוץ למחנה",

English translation 213

and Elazar, the deputy Kohen Gadol

און אלעזר סגן כהן גדול

English translation 214

(for the commandment of the cow is with the deputy)

(דמצות הפרה איז בסגן 35)

English translation 215

specifically had to stand there and perform the service;

האט דוקא דארטן געדארפט שטיין און טאן די עבודה;

English translation 216

But together with this, the sprinkling of the blood of the cow by the deputy outside the camp was specifically "toward the front of the Tent of Meeting",

אבער ביחד עם זה איז הזאת דם הפרה ע"י הסגן מחוץ למחנה געווען דוקא "אל נוכח פני אוהל מועד",

English translation 217

while being outside the camp, he had to stand with his face opposite the Tent of Meeting and see the entrance of the Sanctuary.

זייענדיק מחוץ למחנה האט ער געדארפט שטיין עם פניו כנגד אוהל מועד און זען דעם פתח ההיכל 36.

English translation 218

And specifically because they stand outside the camp opposite the Tent of Meeting

און דוקא מצד זיי שטיין חוץ למחנה כנגד אוהל מועד

English translation 219

[not through thinking about the Tent of Meeting,

[ניט דורך טראכטן וועגן אוהל מועד,

English translation 220

for where a person's thought is, there he is –

וואס במקום שמחשבתו של אדם שם הוא נמצא 37 –

English translation 221

because according to the law he must stand outside the camp,

ווייל ע"פ הלכה דארף ער שטיין מחוץ למחנה,

English translation 222

only his face is opposite the Tent of Meeting] –

נאר פניו איז כנגד אוה"מ] –

English translation 223

this effected purification from the impurity of the father of the fathers.

האט דאס אויפגעטאן טהרה פון טומאת אבי אבות.

English translation 224

And therefore it also had to be in the manner of "and he shall sprinkle

און דעריבער האט עס אויך געדארפט זיין באופן פון "והזה

English translation 225

(the blood)

(הדם)

English translation 226

toward the front of the Tent of Meeting":

אל נוכח מני אוהל מועד":

English translation 227

The sprinkling of the blood,

הזאת הדם,

English translation 228

that he sprinkled the blood,

וואס ער האט געשפריצט דעם דם,

English translation 229

indicates a service by way of skipping:

ווייזט אויף אן עבודה בדרך דילוג:

English translation 230

One does not take the blood and touch it to a second place,

ניט מ'נעמט דער דם און מ'רירט אים אָן למקום שני,

English translation 231

as is found in several services with blood,

ווי מ'געפינט בכמה עבודות בדם,

English translation 232

that the Kohen dipped his finger in the blood and touched the lobe of the ear and so forth,

אז דער כהן האט טובל געווען אצבעו בדם און אנגערירט את תנוך האוזן וכיו"ב 38,

English translation 233

but he sprinkles the blood,

נאר ער שפריצט דעם דם,

English translation 234

as if the blood "jumps",

כאילו ווי דער דם "שפרינגט",

English translation 235

by way of skipping. This is a service that is not in proportion –

דרך דילוג. וואס דאס איז אן עבודה שלא בערך –

English translation 236

one does not go from level to level

מ'גייט ניט מדרגא לדרגא

English translation 237

(from Action to Formation to Creation to Emanation),

(פון עשי' ליצירה לבריאה לאצילות),

English translation 238

because then one could not arrive from outside the camp before the Tent of Meeting,

ווייל דעמולט קען מען ניט אנקומען פון מחוץ למחנה לפני אוה"מ,

English translation 239

but in order to effect this, it must be that from the lowest level,

נאר בכדי דאס אויפטאן דארף זיין אז פון דער דרגא הכי תחתונה,

English translation 240

"outside the camp",

"מחוץ למחנה",

English translation 241

one sprinkles the blood "toward the front of the Tent of Meeting",

שפריצט מען דעם דם "אל נוכח פני אוהל מועד",

English translation 242

the highest level,

די דרגא הכי עליונה,

English translation 243

as explained in Chassidus that "the front of the Tent of Meeting" means the innerness of the Tent of Meeting. And also simply, "the front of the Tent of Meeting" means the innerness,

כמבואר בחסידות אז "פני אוהל מועד" מיינט די פנימיות פון אוהל מועד. און אויך בפשטות מיינט "פני אוהל מועד" די פנימיות,

English translation 244

the inside of the Tent of Meeting.

דעם אינעווייניג פון אוהל מועד.

English translation 245

The lesson from this:

די הוראה דערפון:

English translation 246

Also now there is the "outside the camp"

אויך איצטער איז דא דער "מחוץ למחנה"

English translation 247

(the lowest level),

(די דרגא הכי תחתונה),

English translation 248

both in place and in time,

סיי במקום און סיי בזמן,

English translation 249

as is known that time and place are connected with each other

כידוע אז זמן ומקום זיינען פארבונדן צווישן זיך

English translation 250

[as explained in the Guide for the Perplexed,

[כמבואר במורה נבוכים 39,

English translation 251

and in Shaar HaYichud VehaEmunah that both are in Malchut etc.]:

און בשער היחוד והאמונה 40 אז שניהם זיינען במלכות וכו']:

English translation 252

"Outside the camp" in time –

"מחוץ למחנה" בזמן –

English translation 253

when one finds oneself in the time of exile,

בשעת מ'געפינט זיך אין זמן הגלות,

English translation 254

and specifically in the generation of the footsteps of Mashiach,

און דעמולט גופא בדרא דעקבתא דמשיחא,

English translation 255

when "darkness covers the earth",

ווען "החושך יכסה ארץ" 41,

English translation 256

"outside the camp".

"מחוץ למחנה".

English translation 257

"Outside the camp" in place –

"מחוץ למחנה" במקום –

English translation 258

when "we were exiled from our land",

בשעת "גלינו מארצנו" 42,

English translation 259

and especially when one is still in the diaspora literally. But actually "we were exiled from our land" also applies to those who are now in the Land of Israel,

ובפרט ווען מ'געפינט זיך נאך אין חוץ לארץ כפשוטו. אבער אייגנטלעך גייט "גלינו מארצנו" אויך אויף די וואס געפינען זיך איצטער אין ארץ ישראל,

English translation 260

and they also say it in their silent prayers,

און זיי זאגן עס אויך אין זייערע תפילות העמידה,

English translation 261

for then it is not possible to say something that is contrary to the truth.

וואס דעמולט איז ניט שייך אז מ'זאל זאגן עפעס וואס איז היפך האמת.

English translation 262

One says to a Jew:

זאגט מען א אידן:

English translation 263

Even though he finds himself "outside the camp",

אע"פ וואס ער געפינט זיך "מחוץ למחנה",

English translation 264

in exile in the generation of the footsteps of Mashiach –

בגלות בדרא דעקבתא דמשיחא –

English translation 265

specifically there he has the power, by virtue of his deputy High Priest, to transform the exile,

איז דוקא דארטן האט ער בכח מצד דעם סגן כהן שבו צו מהפך זיין דעם גלות,

English translation 266

and reach "before the Tent of Meeting",

און דערגרייכן אין "פני אוהל מועד",

English translation 267

the innerness of the Tent of Meeting,

די פנימיות פון אוהל מועד,

English translation 268

for although the Holy Temple was destroyed,

ווארום הגם אז דער ביהמ"ק איז חרב געווארן,

English translation 269

"before the Tent of Meeting" is intact even now.

איז "פני אוהל מועד" גאנץ אויך איצטער.

English translation 270

And the explanation of this:

והביאור בזה:

English translation 271

At the Giving of the Torah it says "And you shall be to Me a kingdom of priests". The Baal HaTurim interprets

בא מתן תורה שטייט "ואתם תהיו לי ממלכת כהנים" 43. טייטשט דער בעל הטורים 44

English translation 272

(and so it states in several midrashim)

(און אזוי שטייט בכמה מדרשים 45)

English translation 273

that at the Giving of the Torah every Jew was in the category of High Priest. And since holiness does not move from its place,

אז בא מ"ת איז יעדער איד געווען בבחי' כהן גדול. און וויבאלד אז קדושה לא זזה ממקומה 46,

English translation 274

it is understood that the matter of the High Priesthood in every Jew remains eternal forever,

איז פארשטאנדיק אז דער ענין פון כהונה גדולה בא יעדן אידן בלייבט אלעמאל נצחית,

English translation 275

even after the Giving of the Torah.

אפילו נאך מ"ת.

English translation 276

And even if his High Priest is sometimes in concealment,

און אפילו אויב דער כה"ג שבו שטייט אמאל בהעלם,

English translation 277

nevertheless there is in him, in a revealed way, the deputy High Priest,

איז עכ"פ דא אין אים בגלוי דער סגן כה"ג,

English translation 278

who stands and serves in his stead. And as explained in Tractate Tamid *46 "When the High Priest wishes to offer incense, he would ascend the ramp and the deputy was at his right,

וואס ער איז עומד ומשמש תחתיו. וכמבואר במס' תמיד *46 "בזמן שכהן גדול רוצה להקטיר הי' עולה בכבש והסגן בימינו,

English translation 279

when he reached halfway up the ramp, the deputy took hold of his right hand and raised him up".

הגיע למחצית הכבש אחז הסגן בימינו והעלהו".

English translation 280

And by virtue of the deputy High Priest that is in every Jew, every Jew can perform the service "outside the camp",

ומצד דעם סגן כה"ג שבכאו"א מישראל קען יעדער איד טאן די עבודה "מחוץ למחנה",

English translation 281

in exile in the generation of the footsteps of Mashiach,

בגלות בדרא דעקבתא דמשיחא,

English translation 282

and thereby reach "before the Tent of Meeting",

און דערמיט דערגרייכן אין "פני אוהל מועד",

English translation 283

and in a manner of a leap beyond measure

ובאופן של דילוג שלא בערך

English translation 284

(sprinkling),

(הזאה),

English translation 285

and while finding himself "outside the camp" to effect the matter of transformation.

און געפינענדיק זיך אין "מחוץ למחנה" אויפטאן דער ענין פון אתהפכא.

English translation 286

How does he effect this? –

ווי טוט ער דאס אויף? –

English translation 287

Through the service of prayer,

דורך עבודת התפלה,

English translation 288

for now prayers were instituted in place of the offerings,

וואס איצטער איז תפלות במקום קרבנות תקנום 47,

English translation 289

and they were instituted corresponding to the daily offerings,

וכנגד תמידין תקנום 48,

English translation 290

for the daily offering includes all the offerings,

וואס דער תמיד איז כולל כל הקרבנות 49,

English translation 291

"Nothing should precede the daily morning offering on the arrangement" and "Nothing should follow the daily afternoon offering" upon it to begin all the offerings and upon it to complete,

"לא יהא דבר קודם על המערכה לתמיד של שחר" און "לא יהא דבר מאוחר לתמיד של בין הערבים" 50 עלי' להתחיל כל הקרבנות ועלי' להשלים,

English translation 292

the end of all the offerings,

דער סוף כל הקרבנות,

English translation 293

including also the offering of the red heifer.

כולל אויך דעם קרבן פרה אדומה.

English translation 294

And on the contrary –

ואדרבה –

English translation 295

"Our ruin is our remedy",

"קלקלתנו זוהי תקנתנו" 51,

English translation 296

in the time of exile when one effects the service of the offerings through the service of prayer,

בזמן הגלות ווען מ'טוט אויף עבודת הקרבנות ע"י עבודת התפלה,

English translation 297

there comes an elevation even relative to the service of the offerings in the time of the Temple:

קומט צו אן עילוי אפילו לגבי עבודת הקרבנות בזמן הבית:

English translation 298

In the time of the Temple only the priest performed the service of the offerings,

בזמן הבית האט נאר דער כהן געטאן עבודת הקרבנות,

English translation 299

but as for Levites and Israelites, they had a different role –

משא"כ לויים וישראלים איז בא זיי געווען אן אנדער תפקיד –

English translation 300

Levites at their platform and Israelites at their standing.

לויים בדוכנם וישראל במעמדם 52.

English translation 301

But in the time of the exile, every Jew effects

משא"כ בזמן הגלות טוט אויף יעדער איד

English translation 302

(also a Levite and an Israelite)

(אויך א לוי וישראל)

English translation 303

through his prayer that which the offerings effected in the time of the Temple.

ע"י תפלתו דאס וואס די קרבנות האבן אויפגעטאן בזמן הבית.

English translation 304

And this is not only an elevation that comes to a Levite and an Israelite in the time of exile,

און דאס איז ניט נאר אן עילוי וואס קומט צו אין א לוי וישראל בזמן הגלות,

English translation 305

but even in a priest:

נאר אפילו אין א כהן:

English translation 306

In the time of the Temple, the priest needed to come to Levites and Israelites so that Levites would be at their platform and Israelites at their standing;

בזמן הבית האט דער כהן געדארפט אנקומען צו לויים וישראלים בכדי לויים זאלן זיין בדוכנם וישראלים במעמדם;

English translation 307

but in the time of the exile, every Jew effects

משא"כ בזמן הגלות טוט אויף יעדער איד

English translation 308

(including a priest)

(כולל א כהן)

English translation 309

all three matters in his prayer.

אלע דריי ענינים בתפלתו.

English translation 310

And this is not only regarding men,

און דאס רעדט זיך ניט נאר וועגן אנשים,

English translation 311

but also regarding women

נאר אויך וועגן נשים

English translation 312

[and as discussed in the farbrengen beforehand regarding the superiority of women over men,

[וכמדובר אין דער התוועדות שלפנ"ז 53 וועגן דער מעלה פון נשים לגבי אנשים,

English translation 313

as emphasized on Purim that the Megillah is called "Megillat Esther",

כמודגש בפורים אז די מגילה הייסט "מגילת אסתר",

English translation 314

not even mentioning Mordechai as a secondary matter,

אפילו ניט דערמאנט מרדכי אלס אן ענין צדדין,

English translation 315

because although regarding the evening prayer there is a question whether a woman is obligated,

ווייל אע"פ דבשייכות צו תפלח מעריב איז דא א שאלה צי האשה חייבת 54,

English translation 316

it is certain that they have one prayer during the day.

איז אבער זיכער אז זיי האבן איין תפלה ביום 55.

English translation 317

Teaches Parshas Parah every Jew –

לערנט פ' פרה יעדן אידן –

English translation 318

That standing "outside the camp",

אז שטייענדיק "מחוץ למחנה",

English translation 319

during the time of exile,

בזמן הגלות,

English translation 320

and also outside the Land,

און אויך בחוץ לארץ,

English translation 321

even not in a walled city

אפילו ניט בעיר מוקפת חומה

English translation 322

[that also outside the Land there is the definition of a walled city. And on the contrary –

[וואס אויך אין חו"ל איז דא דער גדר פון עיר מוקפת חומה. ואדרבה –

English translation 323

the entire matter of a walled city in relation to Purim began in Shushan the capital outside the Land,

דער גאנצער ענין פון עיר מוקפת חומה ביחס צו פורים האט זיך אנגעהויבן בשושן הבירה בחוץ לארץ,

English translation 324

and from this it later became a law also regarding a walled city in the Land of Israel,

און דערפון איז דערנאך געווארן א דין אויך בנוגע צו עיר מוקפת חומה בארץ ישראל,

English translation 325

Jerusalem etc.) –

ירושלים וכו') –

English translation 326

he has the deputy Kohen Gadol within him,

האט ער דעם סגן כהן גדול שבו,

English translation 327

and therefore he can effect specifically from his standing "outside the camp",

און דערפאר קען ער אויפטאן דוקא מצד זיין שטיין "מחוץ למחנה",

English translation 328

in exile outside the Land even higher than even during the time of the Temple;

בגלות בחו"ל נאך העכער ווי אפילו בזמן הבית;

English translation 329

he can reach into the "face of the Tent of Meeting",

ער קען דערגרייכן אין "פני אוהל מועד",

English translation 330

and transform all undesirable matters!

און מהפך זיין אלע ענינים בלתי רצויים!

English translation 331

And this is a lesson that even a small child understands:

און דאס איז א הוראה וואס עס פארשטייט אויך א קליין קינד:

English translation 332

He knows that his home is a "miniature Sanctuary",

ער ווייסט אז זיין שטוב איז א "מקדש מעט" 56,

English translation 333

through the fact that there is a Shabbos table and his mother etc. lights candles there,

דורך דעם וואס ס'איז דא א שבת-טיש און זיין מוטער כו' צינדט דארטן ליכט,

English translation 334

and recites a blessing over it "Who sanctified us with His commandments and commanded us",

און מאכט דערויף א ברכה "אשר קדשנו במצוותיו וצוונו",

English translation 335

and so forth.

וכיו"ב.

English translation 336

Consequently,

במילא,

English translation 337

when one reads Parshas Parah also with a blessing,

בשעת מ'לייענט פ' פרה אויך מיט א ברכה,

English translation 338

where it discusses the offering of the red heifer whose service was outside the camp,

וואו עס רעדט זיך וועגן הקרבת פרה אדומה וואס עבודתה איז געווען מחוץ למחנה,

English translation 339

they explain to him that then it is emphasized even more how every Jew has his private Sanctuary and he is the private Kohen who conducts his Sanctuary,

איז מען אים מסביר אז דעמולט שטייט נאכמער בהדגשה ווי יעדער איד האט זיין מקדש פרטי און ער איז דער כהן פרטי וואס פירט אן מיט זיין מקדש,

English translation 340

and they also explain to him that by doing the service in this darkness of the time of exile and the footsteps of Mashiach,

און מ'איז אים אויך מסביר אז דורך טאן די עבודה אין דעם חושך פון זמן הגלות ועקבתא דמשיחא,

English translation 341

"outside the camp",

"מחוץ למחנה",

English translation 342

he can effect even more in his Sanctuary.

קען ער אויפטאן נאכמער אין זיין מקדש.

English translation 343

This is the lesson of Parshas Parah.

דאס איז די הוראה פון פ' פרה.

English translation 344

And because it is also the Shabbos after Purim, there comes additional emphasis in the lesson:

ומצד דעם וואס ס'איז אויך דער שבת נאך פורים קומט צו נאכמער הדגשה אין דער הוראה:

English translation 345

Coming from Purim,

קומענדיק פון פורים,

English translation 346

the child remembers that during the reading of the Megillah he made noise with a storm.

געדענקט דער קינד אז בשעת קריאת המגילה האט ער געגראַיגערט מיט א שטורעם 57.

English translation 347

Nevertheless, when the Shabbos of the Torah reading comes, he knows that he must be quiet,

אעפ"כ ווען עס קומט דער שבת בא קריאת התורה ווייסט ער אז ער דארף זיין שטיל,

English translation 348

and may not interrupt during the Torah reading,

און טאר ניט מפסיק זיין בקריאת התורה,

English translation 349

because he is after all a pious Jewish child.

ווארום ער איז דאך א פרומער אידישער קינד.

English translation 350

He sees that in the Megillah there is a novelty:

זעט ער אז אין מגילה איז דא א חידוש:

English translation 351

Notwithstanding that during the Torah reading in general he may not interrupt,

ניט קוקנדיק אויף דעם וואס בא קריאת התורה בכלל טאר ער ניט מפסיק זיין,

English translation 352

nevertheless in the Megillah of Esther, which is also a part of Torah, he does interrupt and with a whole storm.

איז אעפ"כ אין מגילת אסתר וואס איז אויך א חלק פון תורה איז ער יע מפסיק און מיט א גאנצן שטורעם.

English translation 353

So the explanation for this is,

איז די הסברה בזה,

English translation 354

that in the Megillah there is a novelty even regarding the Five Books of Moses:

אז אין מגילה איז דא א חידוש אפילו לגבי חמשה חומשי תורה:

English translation 355

It states in the Rambam,

עס שטייט אין רמב"ם 58,

English translation 356

"All the books of the Prophets and all the Writings are destined to be nullified in the days of Mashiach except for the Megillah of Esther, and it will endure like the Five Books of Moses etc.,

"כל ספרי הנביאים וכל הכתובים עתידין ליבטל לימות המשיח חוץ ממגילת אסתר והרי היא קיימת כחמשה חומשי תורה כו',

English translation 357

the days of Purim will not be nullified, as it is said, 'And these days of Purim shall not pass from among the Jews, and their memory shall not cease from their seed.'"

ימי הפורים לא יבטלו שנאמר 59 וימי הפורים האלה לא יעברו מתוך היהודים וזכרם לא יסוף מזרעם".

English translation 358

Nevertheless, there is in this a novelty in the Megillah of Esther even regarding the Five Books of Moses. The novelty in the Rambam is not that the Five Books of Moses endure forever,

אעפ"כ איז אבער דא אין דעם א חידוש אין מגילת אסתר אפילו לגבי חמשה חומשי תורה. דער חידוש אין רמב"ם איז ניט אז חמשה חומשי תורה איז קיימים לעולם ועד,

English translation 359

for what would be the news –

ווייל מאי קמ"ל –

English translation 360

it is after all the word of G-d,

ס'איז דאך דבר ה' 60,

English translation 361

rather the novelty is,

נאר דער חידוש איז,

English translation 362

that even though "all the books of the Prophets and all the Writings are destined to be nullified",

אז אע"פ וואס "כל ספרי הנביאים וכל הכתובים עתידין ליבטל",

English translation 363

the Megillah of Esther is not nullified.

איז מגילת אסתר ווערט ניט בטל.

English translation 364

Consequently it turns out that in the Megillah of Esther there is an elevation even regarding the Five Books of Moses,

במילא קומט אויס אז אין מגילת אסתר איז דא אַן עילוי אפילו לגבי חמשה חומשי תורה,

English translation 365

that in it the novelty comes –

אז אין איר קומט צו דער חידוש –

English translation 366

about the matter of "a new Torah" –

ע"ד "תורה חדשה" 61 –

English translation 367

that it is not nullified.

אז זי ווערט ניט בטל.

English translation 368

And especially according to the words of the Ibn Ezra,

ובפרט לויט דברי הראב"ע 62,

English translation 369

that the Megillah of Esther "the Persians copied it and it was written in the chronicles of their kings, and they were idolaters and would write under the honored and awesome Name the name of their abominations etc."

אז מגילת אסתר "העתיקוה הפרסיים ונכתבה בדברי הימים של מלכיהם והם היו עובדי עו"ג והיו כותבין תחת השם הנכבד והנורא שם תועבותם כו'"

English translation 370

[and this is the explained reason according to the simple interpretation why the Name is not mentioned in the Megillah,

[און דאס איז דער טעם המוסבר ע"ד הפשט פארוואס עס ווערט ניט דערמאנט אין מגילה דער שם,

English translation 371

as explained by the Ibn Ezra there].

כמבואר בראב"ע שם].

English translation 372

And specifically the Megillah that "the Persians copied it etc." –

און דוקא די מגילה וואס "העתיקוה הפרסיים כו'" –

English translation 373

a level of "outside the camp" –

א דרגא פון "מחוץ למחנה" –

English translation 374

becomes eternal and enduring forever like the Five Books of Moses. Which is the greatest novelty –

ווערט נצחית וקיימת לעולם אזוי ווי חמשה חומשי תורה. וואס דאס איז א חידוש הכי גדול –

English translation 375

the novelty of transformation,

דער חידוש פון אתהפכא,

English translation 376

that from "outside the camp" it becomes eternal and enduring like the Five Books of Moses.

אז פון "מחוץ למחנה" ווערט זי נצחית וקיימת אזוי ווי חמשה חומשי תורה.

English translation 377

Accordingly, it is understood that on Purim the matter emphasized in Shabbos Parshas Parah is emphasized,

לפי"ז איז מובן אז בפורים איז מודגש ע"ד דער ענין המודגש בשבת פ' פרה,

English translation 378

that specifically "outside the camp" one effects the elevation of transformation and reaches into the "face of the Tent of Meeting".

אז "מחוץ למחנה" דוקא טוט מען אויף דעם עילוי פון אתהפכא און מ'דערגייט ביז אין "פני אוהל מועד".

English translation 379

Therefore,

דעריבער,

English translation 380

on this Shabbos that comes after Purim and is also Parshas Parah –

בשבת זה וואס קומט נאך פורים און איז אויך פ' פרה –

English translation 381

the matter stands with extra emphasis.

שטייט דער ענין בהדגשה יתירה.

English translation 382

About this there is also a lesson from Parshas Parah for a great and old person

עד"ז איז אויך דא א הוראה פון פ' פרה פאר א גדול וזקן

English translation 383

(as emphasized in the Megillah that it pertains not only to "young children and women" and "youth",

(כמודגש אין דער מגילה אז ס'איז נוגע ניט נאר "טף ונשים" און "נער",

English translation 384

but also "and until the elder"):

נאר אויך "ועד זקן"):

English translation 385

A great and old man can mean that he is not found "outside the camp",

א גדול וזקן קען מיינען אז ער געפינט זיך ניט "מחוץ למחנה",

English translation 386

because there was no destruction and exile by him. As known, the discourse in the name of the Alter Rebbe that by a unique individual there was no destruction.

ווייל ביי אים איז ניט געווען קיין חורבן וגלות. כידוע דער מאמר בשם אדה"ז 63 אז בא יחידי סגולה איז קיין חורבן ניט געווען.

English translation 387

He must know that he too is "outside the camp" in exile,

דארף ער וויסן זיין אז אויך ער איז "מחוץ למחנה" אין גלות,

English translation 388

and through his service in the exile itself, an elevation can come about by him,

און ע"י עבודתו בגלות עצמה קען ביי אים ווערן אן עלי',

English translation 389

until he reaches "before the Tent of Meeting".

ביז ער זאל דערגיין אין "פני אוהל מועד".

English translation 390

And as it was by Rabbi Shimon bar Yochai –

און ווי ס'איז געווען בא רשב"י –

English translation 391

whom they bring as an example that by him there was no destruction –

וואס מ'ברענגט אים אלס דוגמא 63 אז ביי אים איז ניט געווען קיין חורבן –

English translation 392

that together with this, we see that by him there was the greatest exile,

אז ביחד עם זה זעט מען אז ביי אים איז געווען א גלות הכי גדול,

English translation 393

more than all his colleagues:

מער פאר אלע זיינע חברים:

English translation 394

Rabbi Yossi would be exiled to Tzipori,

ר' יוסי יגלה לציפורי,

English translation 395

Rabbi Yehuda would be elevated,

ר' יהודה יתעלה,

English translation 396

but not so Rabbi Shimon bar Yochai, who had to hide for twelve years in a cave,

משא"כ רשב"י האט זיך געדארפט באהאלטן י"ב שנה אין מערה,

English translation 397

and afterwards an additional thirteen years.

און דערנאך א שנה י"ג נוספת 64.

English translation 398

And to such an extent,

ועד כדי כך,

English translation 399

that it affected the fulfillment of his commandments,

אז דאס האט אנגערירט קיום המצוות שלו,

English translation 400

as explained in Likkutei Torah on our parshah.

כמבואר בלקו"ח פרשתנו 65.

English translation 401

Which certainly they learned about this in Likkutei Torah of this week's parshah.

וואס זיכער האט מען וועגן דעם געלערנט אין לקו"ת פון היינטיקער פרשה.

English translation 402

After they spoke about the new edition of Likkutei Torah with the Biurim etc., they were certain –

לאחרי ווי מ'האט גערעדט 66 וועגן דער הוצאה חדשה פון לקו"ת מיט מ"מ וכו' איז מען געווען זיכער –

English translation 403

and would that it indeed was so in practice –

והלואי אז אזוי איז טאקע געווען בפועל –

English translation 404

that they would learn each week at least the beginning of Likkutei Torah of the week!

אז מ'וועט לערנען יעדער וואך עכ"פ די התחלה פון לקו"ת פון דער וואך!

English translation 405

I see that there are those who look at me with astonished eyes:

כ'זע אז עס זיינען דא אזוינע וואס קוקן מיר אָן מיט עינים תמוהות:

English translation 406

How does such a claim and even a certainty come to me at all, that after they aroused regarding this Likkutei Torah, the arousal should last until now! This is after all a matter that was spoken about at a certain time,

ווי קומט ביי מיר בכלל אזא קס"ד און נאך א זיכערקייט אז לאחרי ווי מ'האט מעורר געווען וועגן דעם לקו"ת זאל זיך די התעוררות אנהאלטן ביז איצטער! דאס איז דאך א זאך וואס מ'האט גערעדט בזמן מסויים,

English translation 407

and afterwards they even did me a favor and made a farbrengen and aroused regarding the study of Likkutei Torah,

און דערנאך האט מען מיר נאך געטאן א טובה און געמאכט א התוועדות און מעורר געווען וועגן לימוד בלקו"ת,

English translation 408

but afterwards it should continue?!...

אבער דערנאך זאל עס נאך נמשך ווערן?!...

English translation 409

In any case –

עכ"פ –

English translation 410

why should I be the one who arouses the opposite of black bile? The Alter Rebbe says in Torah Or that when one is by nature a melancholic,

וואס דארף איך זיין דער וואס איז מעורר היפך פון מרה לבנה. דער אלטער רבי זאגט אין תו"א 67 אז בשעת איינער איז בטבע א מרה שחורה'ניק,

English translation 411

he should utilize this for diligence and persistence in Torah study,

זאל ער דאס אויסנוצן אין התמדה ושקידה בלימוד התורה,

English translation 412

and all the more so that others should study Torah.

ועאכו"כ אז אנדערע זאלן לערנען תורה.

English translation 413

The main thing is,

דער עיקר איז,

English translation 414

that from now on, everyone should study at least the beginning, a few lines, in Likkutei Torah of the parshah.

אז מכאן ולהבא זאל יעדערער לערנען עכ"פ די התחלה א פאר שורות אין לקו"ת פון דער פרשה].

English translation 415

And regarding our subject –

ובנוגע לעניננו –

English translation 416

it is brought in Likkutei Torah of our parshah –

ברענגט זיך אין לקו"ת דפרשתנו –

English translation 417

and one did not need to study the entire Likkutei Torah of our parshah for this,

און מ'האט אויף דעם ניט געדארפט לערנען די גאנצע לקו"ת דפרשתנו,

English translation 418

because it is only a few lines at the beginning of the parshah –

ווייל ס'איז נאר עטלעכע שורות בתחלת הפרשה –

English translation 419

that being in the cave affected the fulfillment of the commandments of Rabbi Shimon bar Yochai.

אז זייענדיק במערה האט עס אנגערירט קיום המצוות פון רשב"י.

English translation 420

And nevertheless, they say that by Rabbi Shimon bar Yochai there was no destruction!

און אעפ"כ זאגט מען אז בא רשב"י איז ניט געווען קיין חורבן!

English translation 421

We see that even by Rabbi Shimon bar Yochai,

זעט מען אז אפילו בא רשב"י,

English translation 422

by whom indeed there was truly no destruction,

וואס ביי אים איז טאקע באמת ניט געווען קיין חורבן,

English translation 423

by him too there was the matter of "outside the camp";

איז ביי אים אויך געווען דער ענין פון "מחוץ למחנה";

English translation 424

All the more so regarding the old and great ones now.

עאכו"כ בנוגע צו זקנים וגדולים איצטער.

English translation 425

And consequently, the service must be in "outside the camp" and specifically through this one brings about an additional elevation –

און במילא דארף זיין די עבודה אין "מחוץ למחנה" און דורך דעם דוקא טוט מען אויף נאך אן עילוי –

English translation 426

that one reaches "before the Tent of Meeting".

אז מ'דערגרייכט אין "פני אוהל מועד".

English translation 427

From this is understood the lesson of this Shabbat of Parshas Parah,

דערפון איז מובן דער לימוד פון דעם שבת פ' פרה,

English translation 428

the Shabbat after Purim:

דער שבת נאך פורים:

English translation 429

After a child stormed on Purim,

לאחרי ווי א קינד האט געשטורעמט בפורים,

English translation 430

he was during the reading of the Megillah and thereby roared with all his storm when he heard "this wicked Haman",

ער איז געווען בשעת קריאת המגילה און האט דערביי געגראַיגערט מיטן גאנצן שטורעם ווען ער האט דערהערט "המן הרע הזה" 68,

English translation 431

including "this evil inclination" - one could seemingly think that afterwards there is a descent,

כולל דעם "יצר הרע הזה" - קען מען לכאורה מיינען אז דערנאך ווערט א ירידה,

English translation 432

Because after Purim it is no longer applicable to read the Megillah,

ווייל נאך פורים איז שוין ניט שייך לייענען די מגילה,

English translation 433

and it is no longer a state of "until he does not know",

און ס'איז מערניט א מצב פון "עד דלא ידע",

English translation 434

and it is generally the weekdays,

און ס'איז בכלל ימי החול,

English translation 435

and even the Torah reading was only on Monday and Thursday,

און אפילו קריאת התורה איז נאר געווען ביום שני ויום חמישי,

English translation 436

and even on this Shabbat, the matter of reading the Megillah is also not applicable. And on the contrary - from last Shabbat, the five-year-old knows the great caution that must be on Shabbat regarding carrying the Megillah from one domain to another.

און אפילו בשבת זה איז אויך ניט שייך דער ענין פון מקרא מגילה. ואדרבה - פון לעצטן שבת ווייסט דער בן חמש די זהירות גדולה וואס דארף זיין בשבת בנוגע טלטול המגילה מרשות לרשות

English translation 437

Regarding carrying the Megillah on Shabbat in one domain in order to study from the Megillah as a study in Torah - there is room to permit. Because there is no necessity that he specifically study the Megillah on Shabbat from a Chumash,

בנוגע טלטול המגילה בשבת ברשות אחת בכדי לערנען אין דער מגילה ווי א לימוד אין תורה - יש מקום להתיר 69. ווייל ס'איז ניטא קיין הכרח אז ער זאל לערנען בשבת די מגילה דוקא אין א חומש,

English translation 438

he can study it from a kosher Megillah;

ער קען עס לערנען אין א מגילה כשרה;

English translation 439

but regarding caution about carrying from a public domain to a private domain or from a private domain to a public domain - he must be guarded with utmost caution,

אבער בנוגע צו זהירות אויף טלטול מרשות הרבים לרשות היחיד אדער מרשות היחיד לרשות הרבים - דארף ער זיין אפגעהיט בתכלית הזהירות,

English translation 440

as understood and simple] -

כמובן וכפשוט] -

English translation 441

This is seemingly a descent on this Shabbat relative to Purim.

איז דאס לכאורה א ירידה בשבת זה לגבי פורים.

English translation 442

One says to him,

זאגט מען אים,

English translation 443

on the contrary:

אדרבה:

English translation 444

On Shabbat, "Vayechulu" is aroused in all the matters of the past week,

בשבת טוט זיך אויף "ויכולו" בכל הענינים דשבוע העבר,

English translation 445

all the more so in the matters of Purim which was on Sunday of the week

עאכו"כ בעניני פורים וואס איז געווען ביום ראשון דשבוע

English translation 446

(and their beginning is interwoven in their end and their end in their beginning),

(און נעוץ תחלתן בסופן וסופן בתחלתן),

English translation 447

and "Vayechulu" with both interpretations,

און "ויכולו" מיט ביידע פירושים,

English translation 448

both from below upward and the drawing down of delight from above downward,

סיי מלמטלמ"ע און סיי המשכת תענוג מלמעלמ"ט,

English translation 449

and especially when one stands on Shabbat itself — in the time of Ratzon d'Ratzin,

ובפרט ווען מ'שטייט בשבת עצמו - בזמן רעוא דרעוין,

English translation 450

the simple delight.

תענוג הפשוט.

English translation 451

In addition to this, that in general there must be ascending in holiness,

נוסף לזה אז בכלל דארף זיין מעלין בקודש 70,

English translation 452

consequently, however high the service in Purim was,

במילא ווי הויך ס'איז געווען די עבודה בפורים,

English translation 453

one must become elevated higher when the Shabbat after it arrives.

דארף מען נתעלה ווערן העכער ווען עס קומט דער שבת שלאח"ז.

English translation 454

And the elevation of Shabbat relative to the days of Purim is prominently emphasized in this Shabbat — being Shabbat Parah,

און די עלי' בשבת לגבי ימי הפורים איז מודגש בגלוי בשבת זה - זייענדיק שבת פרה,

English translation 455

when a Jew has special powers to accomplish a special and new matter in his service:

ווען א איד האט כחות מיוחדים צו אויפטאן אן ענין מיוחד וחדש בעבודתו:

English translation 456

being "outside the camp",

זייענדיק "מחוץ למחנה",

English translation 457

in exile in the footsteps of Mashiach,

בגלות בעקבתא דמשיחא,

English translation 458

on the contrary,

איז אדרבה,

English translation 459

from this very "outside the camp" he can transform all matters,

פון דעם "מחוץ למחנה" גופא קען ער מהפך זיין כל הענינים,

English translation 460

and reach "before the Tent of Meeting",

און דערגרייכן אין "פני אוהל מועד",

English translation 461

the innerness of the Tent of Meeting.

דער פנימיות פון אוהל מועד.

English translation 462

And from this "we are remembered and we do" in this matter — thus the instruction is drawn throughout the entire year,

און פון דעם "נזכרים ונעשים" בענין זה - ווערט אזוי נמשך די הוראה בכל השנה,

English translation 463

and this teaching applies to all years.

ומשנה זו לכל השנים.

English translation 464

The aforementioned matter — that there must be ascending in holiness even after one has reached a high level in service — is also emphasized in Parshat Shemini:

ענין הנ"ל - אז עס דארף זיין מעלין בקודש אפילו לאחרי ווי מ'האלט ביי א דרגא נעלה בעבודה - איז אויך מודגש אין פ' שמיני:

English translation 465

At the beginning of Parshat Shemini, it speaks about the fact that after they had prepared the entire Mishkan and the vessels of the Mishkan and had already performed the service during the seven days of the inauguration,

אין אנהויב פון פ' שמיני רעדט זיך וועגן דעם אז לאחרי ווי מ'האט גרייט דעם גאנצן משכן וכלי המשכן און מ'האט שוין געטאן די עבודה בשבעת ימי המילואים,

English translation 466

which themselves are indeed most elevated matters — nevertheless,

וואס זיי אליין זיינען דאך ענינים נעלים ביותר - אעפ"כ,

English translation 467

it was only on the eighth day of the inauguration that the Mishkan was erected and they performed an even higher level in service,

איז ערשט ביום השמיני למילואים געווען הקמת המשכן און מ'האט געטאן נאך א העכערע דרגא בעבודה,

English translation 468

and only then did an even greater elevation come:

און ערשט דעמולט איז צוגעקומען נאך אן עילוי נעלה יותר:

English translation 469

"And the glory of the L-rd appeared to all the people,

"וירא כבוד ה' אל כל העם,

English translation 470

and fire came forth from before the L-rd",

ותצא אש מלפני ה'" 71,

English translation 471

and it was fulfilled that "the Shechinah shall rest upon the work of your hands".

און ס'איז מקויים געווארן אז "תשרה שכינה במעשה ידיכם" 72.

English translation 472

That is, after the elevated service from below upward,

ד.ה. לאחרי עבודה הנעלית מלמטלמ"ע,

English translation 473

then on the eighth day of the inauguration there was the drawing down from above downward,

איז דערנאך געווארן ביום השמיני למילואים די המשכה מלמעלמ"ט,

English translation 474

the elevation of the world,

אתעדל"ע,

English translation 475

which is even higher than all the matters that were until then.

וואס איז נאך העכער פאר אלע ענינים וואס זיינען געווען ביז דעמולט.

English translation 476

One sees from this,

זעט מען דערפון,

English translation 477

that even after one had reached a high level in Purim,

אז אפילו לאחרי ווי מ'האט געהאלטן ביי א דרגא גבוהה בפורים,

English translation 478

then when the Shabbat after it arrives,

איז דערנאך ווען עס קומט דער שבת שלאח"ז,

English translation 479

Shabbat of Parshat Shemini — there can and must be an even more elevated elevation.

שבת פ' שמיני - קען און דארף זיין אן עלי' נעלית יותר.

English translation 480

And through the fact that one performs the service of the Parah,

און דורך דעם וואס מ'טוט די עבודה פון פרה,

English translation 481

that "outside the camp" one reaches "before the Tent of Meeting" — one then dances from Parshat Parah into Parshat HaChodesh,

אז "מחוץ למחנה" דערגרייכט מען אין "פני אוהל מועד" - טאנצט מען דערנאך אריין פון פ' פרה אין פ' החודש,

English translation 482

the matter of the month and the moon,

דער ענין פון חודש ולבנה,

English translation 483

that Israel are compared to and count by the moon,

וואס ישראל דומין ומונין ללבנה 73,

English translation 484

"that they are destined to be renewed like it" in the true and complete redemption,

"שהם עתידים להתחדש כמותה" 74 בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 485

Which is also connected to Parshat Shekalim. Because from the month of Nissan begins the new chamber of the new shekalim for purchasing the communal offerings in the Holy Temple,

וואס איז אויך פארבונדן מיט פ' שקלים. ווייל מחודש ניסן הויבט זיך אן די לשכה חדשה פון די שקלים חדשים אויף קויפן די קרבנות ציבור אין ביהמ"ק,

English translation 486

the third Holy Temple,

ביהמ"ק השלישי,

English translation 487

Which stands ready and prepared above,

וואס ער שטייט מוכן ומזומן למעלה,

English translation 488

and only needs to descend below,

און דארף נאר יורד זיין למטה 75,

English translation 489

therefore there are no restrictions as to when it can descend,

דעריבער זיינען ניטא די הגבלות ווען ער קען יורד זיין,

English translation 490

this can be on Shabbat and at night etc.

דאס קען זיין בשבת און בלילה וכו' 76.

English translation 491

In order to avoid questions etc.,

בכדי באווארענען שאלות וכו',

English translation 492

as usual — it will be interpreted in actual deed,

כרגיל - וועט מען אויסטייטשן אין מעשה בפועל,

English translation 493

for the deed is the main thing,

וואס המעשה הוא העיקר,

English translation 494

the instruction from the above discussion and also from the discussion in the farbrengen of Purim.

די הוראה פון המדובר לעיל און אויך פון המדובר אין דער התוועדות פון פורים.

English translation 495

One of the matters that was discussed in the farbrengen of Purim is regarding the matter of "with a multitude of people is the King's glory" in connection with the reading of the Megillah,

איינער פון די ענינים וואס מ'האט גערעדט אין דער התוועדות פון פורים איז וועגן דעם ענין פון "ברב עם הדרת מלך" 77 בקשר מיט מקרא מגילה,

English translation 496

that even when there are together sixty myriads of Israel

אז אפילו בשעת עס זיינען דא צוזאמען ששים ריבוא מישראל

English translation 497

(similar to what was in Parshat Pekudei *77 "six hundred thousand and three thousand and five hundred and fifty"),

(ע"ד ווי ס'איז געווען בפ' פקודי *77 "שש מאות אלף ושלשת אלפים וחמש מאות וחמשים"),

English translation 498

nevertheless it is a mitzvah that if others go to read the Megillah, one should also join them to the sixty myriads from the aspect of "with a multitude of people is the King's glory".

אעפ"כ איז א מצוה אז אויב אנדערע גייען לייענען די מגילה זאל מען אויך זיי מצרף זיין צו די ששים ריבוא מצד "ברב עם הדרת מלך" 78.

English translation 499

And this is not only a benefit for the people who joined,

און דאס איז ניט נאר א טובה פאר די מענטשן וואס זיינען צוגעקומען,

English translation 500

and for those who brought them — but also for "the King's glory".

און פאר די וואס האבן זיי צוגעבראכט - נאר אויך פאר "הדרת מלך".

English translation 501

The instruction from this is simply:

די הוראה דערפון איז בפשטות:

English translation 502

One must draw in as many Jews as possible to fulfill the mitzvot in general,

מ'דארף אריינציען וואס מער אידן צו מקיים זיין מצוות בכלל,

English translation 503

and in a time-dependent matter. In the days before Purim, one needed to draw in as many Jews as possible to fulfill the mitzvot of Purim,

ובענין שהזמן גרמא. אין די טעג פאר פורים האט מען געדארפט אריינציען וואס מער אידן צו מקיים זיין די מצוות פון פורים,

English translation 504

and standing on the day of Shabbat — one must draw in Jews

און שטייענדיק ביום השבת - דארף מען אריינציען אידן

English translation 505

(who are not yet there)

(וואס האלטן נאך ניט דערביי)

English translation 506

into the matter of the holiness of Shabbat and the delight of Shabbat in their fullness,

אין דעם ענין פון קדושת שבת ותענוג שבת בשלימותם,

English translation 507

through the fact that one influences them that they should have knowledge in this — consequently they will be able to fulfill it in fullness.

דורך דעם וואס מ'פועל'ט אויף זיי אז זיי זאלן האבן א ידיעה אין דעם - במילא וועלן זיי עס קענען מקיים זיין בשלימות.

English translation 508

And so it must also be from the perspective of the recipient,

און אזוי דארף אויך זיין מצד המקבל,

English translation 509

that he must endeavor to provide another Jew with a mitzvah. As is known that "more than the householder does for the poor,

אז ער דארף זיך משתדל זיין צושטעלן א צווייטן אידן א מצוה. כידוע אז "יותר ממה שבעה"ב עושה עם העני,

English translation 510

the poor does for the householder" *78 the poor must also do his part so that the householder can receive from him

העני עושה עם הבעה"ב" *78 דארף דער עני אויך טאן מצדו אז דער בעה"ב זאל קענען באקומען פון אים

English translation 511

(the poor)

(דעם עני)

English translation 512

a favor by influencing him

א טובה דורך משפיע זיין צו אים

English translation 513

(the householder).

(צום בעה"ב).

English translation 514

As this is regarding the mitzvot of Purim:

ווי דאס איז בנוגע צו די מצוות פון פורים:

English translation 515

One fulfills gifts to the poor only if one actually gives charity to two poor people. But if they refuse to take,

מ'איז מקיים מתנות לאביונים דוקא אויב מ'גיט בפועל צדקה צו צוויי אביונים. אויב זיי זאגן זיך אבער אפ פון נעמען,

English translation 516

one does not fulfill the mitzvah

איז מען ניט מקיים די מצוה

English translation 517

[If he gives it to a charity treasurer it will eventually reach the poor,

[אויב ער גיט עס אפ א גבאי צדקה וועט עס סוכ"ס אנקומען צו אביונים,

English translation 518

but when he gives directly to the poor,

אבער ווען ער גיט אליין צו אביונים,

English translation 519

they can refuse it).

קענען זיי זיך דערפון אפזאגן).

English translation 520

It is not intentional, heaven forbid,

ס'איז ניט במזיד ח"ו,

English translation 521

but rather forced,

נאר באונס,

English translation 522

but we do not say it is as if he did it.

אבער כמאן דעבד לא אמרינן 79.

English translation 523

Therefore there must be an effort also on the part of the recipient that he should do his part so that the other can fulfill a mitzvah.

דעריבער דארף זיין א השתדלות אויך מצד המקבל אז ער זאל טאן זיין חלק בכדי אז יענער זאל קענען מקיים זיין א מצוה.

English translation 524

And so too in several matters.

וכיו"ב בכמה ענינים.

English translation 525

Of course,

זעלבסטפארשטענדלעך,

English translation 526

being on Shabbat,

שטייענדיק בשבת,

English translation 527

one must do all these matters in a manner permitted on Shabbat;

דארף מען טאן אין די אלע ענינים באופן המותר בשבת;

English translation 528

but even on Shabbat there are certainly permitted ways to act in this.

אבער אויך בשבת זיינען זיכער דא אופנים המותרים ווי מ'קען טאן אין דעם.

English translation 529

And as explained in many places that specifically regarding essential matters one must be careful not to do them on Shabbat,

וכמבואר בכ"מ אז דוקא בנוגע ענינים עיקריים דארף מען באווארענען אז מ'זאל זיי ניט טאן בשבת,

English translation 530

because due to their importance one might think that this, heaven forbid, overrides Shabbat.

ווייל מצד זייער חשיבות קען מען מיינען אז דאס איז ח"ו דוחה שבת.

English translation 531

As it is brought regarding the mitzvah of charity:

ווי עס ברענגט זיך בנוגע צו מצות הצדקה:

English translation 532

The commentators of the Talmud ask why the entire tractate Shabbat begins with the matter of carrying from domain to domain,

מפרשי הש"ס פרעגן 80 פארוואס הויבט זיך אן גאנץ מסכת שבת מיטן ענין פון הוצאה מרשות לרשות,

English translation 533

which in the order of labors in the Mishnah and the order in the Torah is also Torah - is this counted last? And furthermore, the first example given for this is specifically from the householder carrying out

וואס אין סדר המלאכות שבמשנה 81 וואס סדר אין תורה איז אויך תורה 82 - איז דאס גערעכנט לבסוף? און דערצו איז די ערשטע דוגמא וואס מ'גיט אויף דעם איז דוקא פון הוצאת הבעה"ב

English translation 534

(the rich)

(העשיר)

English translation 535

to the poor?

להעני 83?

English translation 536

And it is explained,

און מ'איז מסביר 83,

English translation 537

that because charity is an important mitzvah,

אז מצד דעם וואס צדקה איז א מצוה חשובה,

English translation 538

"equivalent to all the mitzvot" and "brings the redemption near",

"שקולה כנגד כל המצוות" 84 און "מקרבת את הגאולה" 85,

English translation 539

a householder might think,

קען א בעה"ב מיינען,

English translation 540

since through charity is "the revival of the poor person's soul",

וויבאלד אז דורך צדקה איז "החיית נפש העני" 86,

English translation 541

it is a matter of life-threatening danger,

ס'איז אן ענין של פקו"נ,

English translation 542

which even a doubt of life-threatening danger and even a hundred doubts etc. overrides Shabbat,

וואס אפילו א ספק פקו"נ ואפילו מאה ספיקות וכו' איז פקו"נ דוחה שבת 87,

English translation 543

consequently he must run to fulfill the mitzvah,

במילא דארף ער לויפן צו מקיים זיין די מצוה,

English translation 544

because "it is a mitzvah to run...

ווארום "מצוה 88 לרוץ...

English translation 545

for every matter of mitzvah it is said 'we will pursue to know the Lord'" - consequently he might think that because of this he can carry from domain to domain to give a poor person food or another need.

לכל דבר מצוה שנאמר 89 נרדפה לדעת את ה'" - במילא קען ער טראכטן אז צוליב דעם קען ער מוציא זיין מרשות לרשות צו געבן אן עני מזון אדער אן אנדער צורך.

English translation 546

Therefore the tractate begins with this to warn against carrying even for a householder to the poor,

דעריבער הויבט זיך דערמיט אן די מסכת צו באווארענען הוצאה אפילו פאר א בעה"ב להעני,

English translation 547

that a householder in particular must be careful about this. It is understood that if it is a life-threatening danger - then it certainly overrides Shabbat. But in general one must be careful that even for a good thing,

אז א בעה"ב בפרט דארף זיין זהיר בזה. פארשטייט זיך אז אויב דאס איז פקו"נ - איז דאס דעמולט אוודאי דוחה שבת. אבער בכלל דארף מען זיין זהיר אז אפילו צוליב א דבר טוב,

English translation 548

giving charity and the like,

נתינת הצדקה וכיו"ב,

English translation 549

one should not, heaven forbid, transgress a prohibition on Shabbat.

זאל מען ח"ו ניט עובר זיין אויף אן איסור בשבת.

English translation 550

But nevertheless,

אבער אעפ"כ,

English translation 551

as mentioned,

כאמור,

English translation 552

there are certainly permitted ways on Shabbat to influence other Jews regarding the fulfillment of all the commandments of the Torah.

זיינען זיכער דא אופנים המותרים בשבת ווי מ'קען משפיע זיין צו אנדערע אידן בנוגע לקיום כל התומ"צ.

English translation 553

And regarding practical application - in a matter that is time-dependent:

ובנוגע לפועל - בענין שהזמן גרמא:

English translation 554

As discussed earlier, thirty days before Passover one must begin studying the laws. That is, starting from Purim,

ווי גערעדט פריער 90 איז שוין שלשים יום קודם הפסח דארף מען אנהויבן לערנען די הלכות. דאס הייסט אנהויבנדיק פון פורים 91,

English translation 555

as the Alter Rebbe says in his Shulchan Aruch

ווי דער אלטער רבי זאגט בשו"ע שלו 92

English translation 556

[As discussed about this,

[ווי גערעדט וועגן דעם,

English translation 557

and with G-d's help we will add to this later].

ובעזרת השם וועט מען שפעטער מוסיף זיין בזה].

English translation 558

And also - that at this time the matter of giving "wheat money" also begins.

און אויך - אז דעמולט הויבט זיך אויך אָן דער ענין פון געבן "מעות חטים" 93.

English translation 559

And as discussed many times,

וכמדובר כמ"פ,

English translation 560

just as every mitzvah draws other mitzvot,

אזוי ווי כל מצוה איז גורר אנדערע מצוות 94,

English translation 561

so too the work in "Operation Passover",

אזוי איז אויך דער טאן אין "מבצע פסח",

English translation 562

the mitzvot connected with Passover - this draws more mitzvot until all mitzvot. And in general all mitzvot are included in the operations:

די מצוות פארבונדן מיט פסח - איז דאס גורר נאך מצוות ביז אלע מצוות. ובכלל זיינען אלע מצוות כלול אין די מבצעים:

English translation 563

Educating oneself and educating others,

חינוך עצמו וחינוך הזולת,

English translation 564

and before that - love of Israel to the point of unity of Israel,

ולפנ"ז - אהבת ישראל ביז אין אן אופן פון אחדות ישראל,

English translation 565

Torah,

תורה,

English translation 566

tefillin,

תפילין,

English translation 567

charity, mezuzah,

צדקה מזוזה,

English translation 568

a house full of books 'Yavneh and its sages',

בית מלא ספרים 'יבנה וחכמי',

English translation 569

family purity,

טהרת המשפחה,

English translation 570

kashrut of food and drink,

כשרות האכו"ש,

English translation 571

lighting Shabbat and holiday candles,

הדלקת נרות שבת ויו"ט,

English translation 572

and that every Jew should receive a letter in one of the general Torah scrolls,

און אז יעדער איד זאל באקומען אן אות אין איינער פון די ספרי תורה הכלליים,

English translation 573

etc.

וכו'.

English translation 574

And being on Shabbat Parah and on the Shabbat after Purim - one has additional powers to act in all these matters with greater vigor and strength.

און שטייענדיק בשבת פרה און אין דעם שבת נאך פורים - האט מען נאכמער כחות צו טאן אין די אלע ענינים ביתר שאת וביתר עוז.

English translation 575

On this Shabbat there comes an additional matter - its determination from the days of the month - that it is on the 23rd of Adar II

אין דעם שבת קומט צו נאך אן ענין - קביעותו מצד ימי החודש - אז ס'איז בכ' אדר שני

English translation 576

(as above).

(כנ"ל).

English translation 577

There must also be a lesson and instruction from this.

דארף אויך דערפון זיין א לימוד והוראה.

English translation 578

In Megillat Taanit it is told what happened on various days. It states there that on the 23rd of Adar was the story of Choni the Circle-Maker,

אין מגילת תענית ווערט דערציילט וואס עס האט פאסירט בכו"כ ימים. שטייט דארטן 95 אז בכ' אדר איז געווען דער סיפור מיט חוני המעגל,

English translation 579

as also recounted at length in the Talmud.

כמסופר גם בארוכה אין ש"ס 96.

English translation 580

There must be a lesson from this also in the month of Adar of this year

דארף דערפון זיין א הוראה אויך בכ' אדר זה

English translation 581

(as is implied from the story that this was in Adar adjacent to Nisan,

(ווי ס'איז משמע פון דעם סיפור אז דאס איז געווען כ' אדר הסמוך לניסן,

English translation 582

as follows).

כדלקמן).

English translation 583

And although "the Scroll of Fasting was annulled",

ואע"פ אז "בטלה מגילת תענית" 97,

English translation 584

it was only annulled regarding a day of fasting and eulogizing etc.,

איז נאר בטלה בנוגע ליום תענית והספד כו',

English translation 585

but being a part of Torah it is eternal,

אבער זייענדיק א חלק פון תורה היא נצחית 98,

English translation 586

eternal also as

נצחית אויך אלס

English translation 587

(Torah from the term)

(תורה מלשון 99)

English translation 588

teaching - there must be from it an eternal lesson,

הוראה 98 - דארף דערפון זיין א הוראה נצחית,

English translation 589

including the details that are told about the occurrences in the month of Adar.

כולל פון די פרטים וואס ווערן דערציילט וועגן די פאסירונגען בכ' אדר.

English translation 590

What happened in the month of Adar?

וואס האט פאסירט בכ' אדר?

English translation 591

"A story: They said to Choni HaMe'agel, 'Pray that rain should fall.'

"מעשה שאמרו לו לחוני המעגל התפלל שירדו גשמים,

English translation 592

He said to them, 'Go and bring in the Passover ovens so that they do not become soft

אמר להם צאו והכניסו תנורי פסחים בשביל שלא ימוקו

English translation 593

(which are in the courtyards and are made of clay and are movable so that they should not become soft from the rains)'

(שהם בחצרות ושל חרס הם ומטלטלין הן שלא ימוקו בגשמים 100)

English translation 594

From this it is implied that it was in Adar adjacent to Nisan:

דערפון איז משמע אז ס'איז געווען באדר הסמוך לניסן:

English translation 595

In addition to that which one need not newly establish that it was a leap year,

נוסף לזה וואס מ'דארף ניט מחדש זיין אז ס'איז געווען א שנה מעוברת,

English translation 596

because then one would need a proof for this - even if it is said that it was a leap year,

ווייל דעמולט דארף מען דערצו א ראי' - איז אפילו באם נאמר אז ס'איז געווען א שנה מעוברת,

English translation 597

it is implied from this that Choni HaMe'agel warned that "Go and bring in the Passover ovens so that they do not become soft" that it was in Adar adjacent to Nisan,

איז משמע דערפון וואס חוני המעגל האט באווארנט אז "צאו והכניסו תנורי פסחים שלא ימוקו" אז ס'איז געווען באדר הסמוך לניסן,

English translation 598

because if it was in the first Adar - what is the warning that they should bring in the Passover ovens,

ווייל אויב ס'איז געווען אין דעם ערשטן אדר - וואס איז אזוי די באווארעניש אז מ'זאל מכניס זיין די תנורי פסח,

English translation 599

they still have more than thirty days,

מ'האט דאך נאך מער ווי שלשים יום,

English translation 600

they can make new ovens and the like],

קען מען מאכן נייע תנורות וכיו"ב],

English translation 601

He prayed and rain did not fall. What did he do?

התפלל ולא ירדו גשמים. מה עשה,

English translation 602

He drew a circle and stood inside it and said before the Master of the Universe, "Your children have turned their faces to me,

עג עוגה ועמד בתוכה ואמר לפני רבש"ע בניך שמו פניהם עלי,

English translation 603

for I am like a member of the household before You.

שאני כבן בית לפניך,

English translation 604

I swear by Your great name that I will not move from here until You have mercy on Your children",

נשבע אני בשמך הגדול שאיני זז מכאן עד שתרחם על בניך",

English translation 605

and then "the rain began to drip",

און דעמולט "התחילו גשמים מנטפין",

English translation 606

His students said, "We seem to see that the rain is falling only to absolve your oath." Choni HaMe'agel said to the Almighty, "I did not ask for this" and he asked that the rain should go as needed,

האבן תלמידיו געזאגט "כמדומין אנו שאין גשמים יורדין אלא להתיר שבועתך". האט חוני המעגל געזאגט דעם אויבערשטן "לא כך שאלתי" און ער האט געבעטן עס זאלן גיין גשמים ווי מ'דארף האבן,

English translation 607

then "it began to fall with fury",

איז "התחילו לירד בזעף",

English translation 608

His students further said to him, "We seem to see that the rain is falling only to destroy the world." Choni HaMe'agel said,

האבן אים תלמידיו ווייטער געזאגט "כמדומין אנו שאין גשמים יורדין אלא לאבד העולם". האט חוני המעגל געזאגט,

English translation 609

"I did not ask for this, but rather rains of favor, blessing, and generosity",

"לא כך שאלתי אלא גשמי רצון ברכה ונדבה",

English translation 610

and then "they fell in their proper manner".

און דעמולט איז "ירדו כתיקונן".

English translation 611

One must understand what is the lesson from this for every individual in this time:

דארף מען פארשטיין וואס איז די הוראה דערפון פאר כאו"א בזמן הזה:

English translation 612

Choni HaMe'agel was indeed a Tanna,

חוני המעגל איז דאך געווען א תנא,

English translation 613

and even in his time he was exceptional,

און אפילו בזמנו איז ער געווען אויסנאם,

English translation 614

as is understood from what Shimon ben Shetach later said to him, "You act petulantly before the Omnipresent and He does your will for you, like a son who acts petulantly toward his father and he does his will for him." So how can every individual in this time learn from the conduct of Choni HaMe'agel?!

ווי פארשטאנדיק דערפון וואס שמעון בן שטח האט צו אים דערנאך געזאגט 101 "אתה מתחטא לפני המקום ועושה לך רצונך כבן שמתחטא על אביו ועושה לו רצונו". איז ווי קען כאו"א בזמן הזה זיך אפלערנען פון הנהגת חוני המעגל?!

English translation 615

But since this is written in Torah, it is certainly an eternal lesson for every individual,

אבער וויבאלד אז דאס שטייט אין תורה איז דאס זיכער א הוראה נצחית פאר כאו"א,

English translation 616

in the manner of "Prophecy that was needed for generations was written, and that which was not needed was not written",

ע"ד ווי "נבואה שהוצרכה לדורות נכתבה ושלא הוצרכה לא נכתבה" 102,

English translation 617

and especially since it is written with the sharp expressions that Shimon ben Shetach said to him etc.

ובפרט אז עס שטייט מיט די שארפע לשונות וואס שמעון בן שטח האט אים געזאגט וכו'.

English translation 618

And the lesson from this must be for "from youth to elder, infants and women",

און די הוראה דערפון דארף זיין פאר "מנער ועד זקן טף ונשים",

English translation 619

for all Jews.

פאר אלע אידן.

English translation 620

In general, the story must be understood:

בכללות הסיפור דארף מען פארשטיין:

English translation 621

Choni HaMe'agel was indeed a soul in a body in this physical world,

חוני המעגל איז דאך געווען א נשמה בגוף בעוה"ז הגשמי,

English translation 622

and when they came to him to ask that he pray that rain should fall,

און בשעת מ'איז צו אים געקומען בעטן אז ער זאל מתפלל זיין עס זאל גיין רעגן,

English translation 623

and he prayed for rains,

און ער האט געבעטן גשמים,

English translation 624

he meant by this simply - that they need rains not merely for the sake of rains,

האט ער דערמיט געמיינט בפשטות - אז מ'דארף האבן גשמים ניט גלאט צוליב גשמים,

English translation 625

but rather rains here below in this physical world in a manner that from this there should be growth in the fields,

נאר גשמים דא למטה בעוה"ז הגשמי באופן אז דערפון זאל וואקסן אין די שדות,

English translation 626

as Choni HaMe'agel knew the verse "And I will give your rains in their time, and the land will give its produce and the tree of the field will give its fruit" - so what was the initial assumption of Choni HaMe'agel that initially he effected through his prayer that it should drip,

ווי חוני המעגל האט געוואוסט דעם פסוק 103 "ונתתי גשמיכם בעתם ונתנה הארץ יבולה ועץ השדה יתן פריו" - טאָ וואס איז געווען די הוה אמינא פון חוני המעגל אז לכתחילה האט ער גע'פועל'ט בתפלתו עס זאל גיין טיפין,

English translation 627

and only when his students informed him that it is not good this way,

און ערשט ווען תלמידיו האבן אים מודיע געווען אז ס'איז ניט גוט אזוי,

English translation 628

he further prayed,

האט ער ווייטער געבעטן,

English translation 629

and then "it began to fall with fury",

און דעמולט "התחילו לירד בזעף",

English translation 630

and his students needed to arouse him again,

און זיינע תלמידים האבן אים נאכאמאל געדארפט מעורר זיין,

English translation 631

and only then did he pray for "rains of favor etc."?!

און ערשט דעמולט האט ער געבעטן "גשמי רצון כו'"?!

English translation 632

So too is the same question regarding Above:

אזוי איז אויך די זעלבע שאלה אויף למעלה:

English translation 633

When one prays for rain,

בשעת מ'בעט רעגן,

English translation 634

they know Above for what it is needed,

ווייסט מען דאך למעלה אויף וואס מ'דארף עס האבן,

English translation 635

because of "and the land will give its produce etc." - so why did they initially send drips,

צוליב "ונתנה הארץ יבולה גו'" - היינט פארוואס האט מען לכתחילה געשיקט טיפין,

English translation 636

and then "with fury",

און דערנאך "בזעף",

English translation 637

and only after the request of Choni HaMe'agel did they send "rains of favor etc."?!

און ערשט לאחרי בקשת חוני המעגל האט מען געשיקט "גשמי רצון כו'"?!

English translation 638

The lesson from this story:

די הוראה פון דעם סיפור:

English translation 639

Although the story is about the conduct of Choni HaMe'agel,

אע"פ וואס דער סיפור איז וועגן הנהגת חוני המעגל,

English translation 640

it is, however, after he opened the way with such conduct,

איז אבער לאחרי ווי ער האט אויפגעעפנט דעם וועג בהנהגה כזו,

English translation 641

something similar applies to every person,

איז מעין זה שייך לכאו"א,

English translation 642

by virtue of the "Choni HaMe'agel" within him.

מצד דעם "חוני המעגל" שבו.

English translation 643

This is analogous to what is said regarding Moshe Rabbeinu,

ע"ד מ"ש 104 בנוגע למשה רבינו,

English translation 644

that since every Jew has within him "an aspect of Moshe Rabbeinu, peace be upon him",

אז וויבאלד יעדער איד האט אין זיך "מבחינת משה רבינו ע"ה",

English translation 645

therefore regarding the Moshe within him, "fear is a small matter".

איז לגבי משה שבו איז "יראה מילתא זוטרתי היא" 105.

English translation 646

Similarly regarding the conduct of Choni HaMe'agel,

עד"ז בנוגע צו הנהגת חוני המעגל,

English translation 647

that by virtue of the "Choni HaMe'agel" within every person, one can do something similar to his conduct. And one mitzvah brings another mitzvah - this will then bring one to reach higher levels,

אז מצד דעם "חוני המעגל" שבכאו"א קען מען טאן מעין פון הנהגתו. און מצוה גוררת מצוה - דאס וועט דערנאך ברענגען אז מ'זאל צוקומען צו העכערע דרגות,

English translation 648

until "my deeds" will reach the deeds of my forefathers Avraham, Yitzchak, and Yaakov,

ביז אז "מעשי" וועלן דערגרייכן למעשה אבותי אברהם יצחק ויעקב,

English translation 649

about which "every single Jew is obligated to say: When will my deeds reach the deeds of my forefathers, etc."

וואס "כל אחד ואחת מישראל חייב לומר מתי יגיעו מעשי למעשה אבותי כו'" 106.

English translation 650

So the lesson from the conduct of Choni HaMe'agel for every person is:

איז די הוראה פון הנהגת חוני המעגל לכאו"א:

English translation 651

Every Jew has a "positive commandment to pray, etc., asking for his needs that he requires".

יעדער איד האט א "מצות עשה להתפלל כו' שואל צרכיו שהוא צריך להם" 107.

English translation 652

And this applies even regarding a child,

און דאס רעדט זיך אפילו וועגן א קינד,

English translation 653

who must do it by way of education. And especially according to the opinion that education is a commandment incumbent upon the child himself.

וואס ער דארף עס טאן מצד חינוך. ובפרט לויט דער דיעה 108 אז חינוך איז א מצוה המוטלת אויפן קינד אליין.

English translation 654

{From Hilchos Talmud Torah of the Alter Rebbe it seems that the Alter Rebbe does not hold this way,

{פון הל' ת"ת לאדה"ז 109 איז משמע אז דער אלטער רבי האלט ניט אזוי,

English translation 655

but there is such an opinion from the great ones of Israel, and "these and those are the words of the living G-d",

אבער ס'איז דא אזא דיעה פון גדולי ישראל און "אלו ואלו דברי אלקים חיים" 110,

English translation 656

and the Alter Rebbe also took into account the great ones of Israel, etc. ].

וואס אויך דער אלטער רבי האט זיך גערעכנט מיט די גדולי ישראל כו' 111].

English translation 657

A child must also ask the Almighty for the things he needs.

דארף אויך א קינד בעטן בא דעם אויבערשטן אויף די זאכן וואס ער דארף האבן.

English translation 658

And this asking for human needs is not something that is only from the person himself,

און דאס בעטן על צרכי האדם איז ניט א זאך וואס איז נאר מצד דעם מענטשן אליין,

English translation 659

rather the Jew asks for it because the Torah wants him to have these needs.

נאר דער איד בעט עס ווייל תורה וויל ער זאל האבן די צרכים.

English translation 660

On the contrary - with a child this is even more straightforward than with an adult:

ואדרבה - ביי א קינד איז דאס נאך מער גלאטיק ווי ביי אן ערוואקסענעם:

English translation 661

With a child,

ביי א קינד,

English translation 662

due to his simplicity,

מצד זיין פשטות,

English translation 663

a prayer in the manner of "a thief at the entrance of a tunnel calls out to the Merciful One" is not applicable. A child will not ask the Almighty for something that is contrary to His will.

איז ניט שייך א תפלה באופן פון "גנבא 112 אפום מחתרתא רחמנא קרי'" 113. א קינד וועט ניט בעטן דעם אויבערשטן א זאך וואס איז היפך הרצון.

English translation 664

Not so an adult,

משא"כ אן ערוואקסענער,

English translation 665

who already has intellect, etc. - the "clever one" comes to him and persuades him, and specifically by virtue of his intellect he finds rationalizations to conduct himself improperly, and along with this to pray to G-d that he should have success in this!

וואס האט שוין שכל וכו' - קומט צו אים דער "קלוגינקער" און רעדט אים איין און דוקא מצד זיין שכל געפינט ער הסברות אויף דעם אז ער זאל זיך פירן שלא כדבעי און ביחד עם זה מתפלל זיין לה' ער זאל האבן הצלחה אין דעם!

English translation 666

The story of Choni HaMe'agel teaches:

לערנט דער סיפור פון חוני המעגל:

English translation 667

When a Jew has a need according to the Torah, he must stand with all his might and ask for it from the Almighty,

בשעת א איד האט א צורך ע"פ תורה דארף ער זיך שטעלן מיטן גאנצן תוקף און דאס בעטן בא דעם אויבערשטן,

English translation 668

"like a child who importunes his father", because this is a need that he requires according to the Torah,

"כבן שהוא מתחטא על אביו 114 " ווייל דאס איז א צורך וואס ער דארף האבן ע"פ תורה,

English translation 669

and about Jews it is said "you are children to the L-rd your G-d" even during the time of exile,

און אויף אידן זאגט מען "בנים אתם לה' אלקיכם" 115 אפילו בזמן הגלות,

English translation 670

therefore when he lacks something according to the Torah,

במילא ווען עס פעלט אים עפעס ע"פ תורה,

English translation 671

he must stand with all his might and demand it from the Almighty. And if it does not happen the first time - ask a second time,

דארף ער זיך שטעלן מיטן גאנצן תוקף און דאס מאנען בא דעם אויבערשטן. און אויב עס גייט ניט איין מאל - בעטן א צווייטן מאל,

English translation 672

a third time,

א דריטער מאל,

English translation 673

a fourth time, etc.

א פערטער מאל וכו'.

English translation 674

A commitment and oath as was with Choni HaMe'agel,

א התחייבות ושבועה ווי ס'איז געווען בא חוני המעגל,

English translation 675

that "I will not move from here until You have mercy on Your children" - this applies specifically to Choni HaMe'agel,

אז "איני זז מכאן עד שתרחם על בניך" - איז דאס שייך דוקא צו חוני המעגל,

English translation 676

and not to every person;

און ניט לכאו"א;

English translation 677

but the essential matter that one should ask and demand with force that the Almighty give him his needs according to the Torah - this applies and every Jew must do it.

אבער דער עצם ענין אז מ'זאל בעטן און מאנען מיט א תוקף אז דער אויבערשטער זאל אים געבן זיינע צרכים ע"פ תורה - דאס איז שייך און דארף טאן יעדער איד.

English translation 678

And further, we have the lesson from the conduct of Choni HaMe'agel:

און ווייטער האט מען די הוראה פון הנהגת חוני המעגל:

English translation 679

One must not only ask and demand that the Almighty give all needs according to the Torah,

מ'דארף ניט נאר בעטן און מאנען אז דער אויבערשטער זאל געבן אלע צרכים ע"פ תורה,

English translation 680

but one must also ask that the influence be according to the measure and manner of the vessels of the receiving person:

נאר מ'דארף אויך בעטן אז די השפעה זאל זיין לפי ערך ולפי אופן די כלים פון דעם אדם המקבל:

English translation 681

If after his prayer the Almighty gives him only drop by drop

אויב לאחרי תפלתו גיט אים דער אויבערשטער נאר טיפין טיפין

English translation 682

(like "rain that drips")

(ווי "גשמים מנטפין")

English translation 683

- he does not stop and continues to pray with force that the Almighty give him as much as he needs.

- האלט ער זיך ניט איין און ער בעט ווייטער מיט א תוקף אז דער אויבערשטער זאל אים געבן וויפל ער דארף האבן.

English translation 684

And if the Almighty gives him "an abundance of good" more than he can contain

און אויב דער אויבערשטער גיט אים "רוב הטובה" מער וויפל ער קען פארנעמען

English translation 685

("with fury")

("בזעף")

English translation 686

- he also does not stop and prays that he be given less,

- האלט ער זיך אויך ניט איין און ער בעט אז מ'זאל אים געבן ווייניקער,

English translation 687

according to the measure of his vessels. Because "the shy person does not learn". Even if for whatever reason he has not yet learned so much Torah and fulfilled mitzvos with beauty as much as was expected of him from Above - he also asks,

לפי ערך זיינע כלים. ווייל "לא הביישן למד" 116. אפילו אויב ער האט מאיזה סיבה שתהי' נאך ניט געלערנט אזויפיל תורה און מקיים געווען מצוות בהידור וויפל מ'האט פון אים ערווארט מלמעלה - בעט ער אויך,

English translation 688

that they should not wait until he broadens his vessels,

אז מ'זאל ניט ווארטן ביז ער וועט פארברייטערן זיינע כלים,

English translation 689

rather they should give him immediately according to the measure of his current vessels.

נאר מ'זאל אים גלייך געבן לפי ערך זיינע איצטיקע כלים.

English translation 690

And furthermore:

און נאכמער:

English translation 691

After that we have the study of Choni HaMe'agel,

לאחרי ווי מ'האט דעם לימוד פון חוני המעגל,

English translation 692

who did not ask immediately that the influence should be according to the value of the vessels

וואס ער האט ניט געבעטן גלייך אז די השפעה זאל זיין לפי ערך הכלים

English translation 693

(and only after that did he ask for it)

(און ערשט לאחרי זה האט ער עס געבעטן)

English translation 694

— now every Jew already asks immediately and expresses in his prayer that the influence should be according to the value of his vessels,

- איז איצטער בעט שוין יעדער איד גלייך און טייטשט אויס בתפלתו אז די השפעה זאל זיין לפי ערך זיינע כלים,

English translation 695

and together with this he asks for it with force.

וביחד עם זה בעט ער עס מיט א תוקף.

English translation 696

The explanation regarding that which Choni HaMe'agel initially did not ask for rains according to the value of the vessels of the recipients:

דער ביאור אין דעם וואס חוני המעגל האט מלכתחילה ניט געבעטן גשמים לפי"ע כלי המקבלים:

English translation 697

From the perspective of the level of Choni HaMe'agel, the influence of rains in whatever manner it would be would have been good for him. Whether it would come drop by drop or "with fury,"

מצד דרגת חוני המעגל וואלט השפעת הגשמים באיזה אופן שיהי' געווען גוט פאר אים. אויב עס וואלט געגאנגען טיפין טיפין אדער "בזעף",

English translation 698

or in a moderate measure — it would have been equal for him. Therefore, from his own perspective, he did not ask in a specific manner;

אדער במדה בינונית - וואלט עס פאר אים געווען בשוה. האט ער דעריבער מצדו ניט געבעטן באופן מסויים;

English translation 699

but after his students came to him and said that according to the vessels of the people, drop by drop is too little and "with fury" is too much,

אבער לאחרי ווי תלמידיו זיינען געקומען צו אים און געזאגט אז לויט די כלים פון די מענטשן איז טיפין צו ווייניק און "בזעף" צופיל,

English translation 700

he asked for rains according to the value of their vessels.

האט ער געבעטן גשמים לפי ערך זייערע כלים.

English translation 701

And regarding this, the answer is also concerning Above:

ועד"ז איז אויך דער ענטפער בנוגע למעלה:

English translation 702

From the perspective of Above, the influence can be in a manner of drop by drop or in a manner of "fury,"

מצד למעלה קען די השפעה זיין באופן של טיפין אדער באופן של "זעף",

English translation 703

because this is how one sees the matter from the perspective of Above.

ווייל אזוי זעט מען דעם ענין מצד למעלה.

English translation 704

So the question is:

אי איז די שאלה:

English translation 705

Above, ostensibly one knows what is happening below on the level of the recipients

למעלה ווייסט מען דאך לכאורה וואס עס טוט זיך למטה בדרגת המקבלים

English translation 706

(that drop by drop is too little for them and with fury is too much)

(אז טיפין איז פאר זיי צו ווייניק און בזעף איז צופיל)

English translation 707

— the Torah says:

- זאגט תורה:

English translation 708

Not necessarily!

לאו דוקא!

English translation 709

It is written "I will go down now and see if according to its cry." And ostensibly,

עס שטייט 117 "ארדה נא ואראה הכצעקתה". ולכאורה,

English translation 710

why is it necessary to be "I will go down,"

פארוואס דארף זיין "ארדה",

English translation 711

Above one sees and knows what is happening below?

למעלה זעט מען און מ'ווייסט דאך וואס עס טוט זיך למטה?

English translation 712

So the explanation in this is:

איז די הסברה בזה:

English translation 713

Above one sees the lower realm in a different manner than one sees it when one comes down and stands on the level of the lower realm.

למעלה זעט מען דעם מטה באופן אחר ווי מ'זעט אים בשעת מ'קומט אראפ און מ'שטייט בדרגת המטה 118.

English translation 714

And this is no contradiction to faith in God. Because Above one sees the true good of the lower realm,

און דאס איז קיין סתירה ניט צו אמונת ה'. ווייל למעלה זעט מען די טובה האמיתית פון דעם מטה,

English translation 715

consequently one wants to give him, as he is in this world now, the true good,

במילא וויל מען אים געבן ווי ער איז אין עוה"ז איצטער דעם טוב האמיתי,

English translation 716

spiritual reward

שכר רוחני

English translation 717

(the World to Come according to the interpretation that the World to Come refers to the Garden of Eden)

(עוה"ב לויט דעם פירוש 119 אז עוה"ב גייט אויף גן עדן)

English translation 718

of which "one hour of tranquility in the World to Come is better than all the life of this world,"

וואס "יפה שעה אחת של קורת רוח בעוה"ב מכל חיי העוה"ז" 120,

English translation 719

or concealed kindnesses,

אדער חסדים מכוסים,

English translation 720

and the like.

וכיו"ב.

English translation 721

But when one comes down below, one sometimes sees that the vessel of the recipient is not yet ready to receive the true good

בשעת אבער מ'קומט אראפ למטה זעט מען אמאל אז כלי המקבל איז נאך ניט גרייט צו מקבל זיין דער טוב האמיתי

English translation 722

(spiritual reward and the like, therefore),

(שכר רוחני וכיו"ב דעריבער),

English translation 723

"they cannot bear it" from the perspective of the body, etc. — one sees then that one must give him for the time being according to his value,

"אין יכולין לסבול" מצד הגוף כו' - זעט מען דעמולט אז מ'דארף אים דערוויילע געבן לפי ערכו,

English translation 724

in physicality and the like.

בגשמיות וכיו"ב.

English translation 725

This is the reason why one asks in the prayer — "and Your good treasure for us," etc.,

וואס דאס איז דער טעם פארוואס מ'בעט אין דער תפלה - "ואוצרך הטוב לנו" כו',

English translation 726

for ostensibly one should only say "and Your good treasure,"

דלכאורה דארף מען נאר זאגן "ואוצרך הטוב",

English translation 727

because the One Above knows by Himself what is "good for us"?

ווייל דער אויבערשטער ווייסט דאך אליין וואס עס איז "טוב לנו"?

English translation 728

— Only that from the manner of looking from Above, one sees the true good of the created being,

- נאר מצד דער אופן ווי מ'קוקט מלמעלה זעט מען דעם טוב האמיתי פון דעם נברא,

English translation 729

but sometimes the vessels of the created being cannot absorb such a lofty influence,

אבער אמאל קענען די כלים פון דער נברא ניט אויפנעמען אזא השפעה נעלית,

English translation 730

therefore one asks "good for us,"

דעריבער בעט מען "טוב לנו",

English translation 731

that the One Above should give what is "good" according to the level and the vessels of the recipient.

אז דער אויבערשטער זאל געבן וואס איז עס "טוב" לויט דער דרגא און די כלים פון דעם מקבל.

English translation 732

The question becomes:

ווערט די שאלה:

English translation 733

How will the concealed kindnesses be drawn down? The Alter Rebbe explains

ווי וועלן נמשך ווערן די חסדים מכוסים? איז דער אלטער רבי מבאר 121

English translation 734

(as discussed earlier)

(ווי גערעדט פריער 122)

English translation 735

regarding the matters that are in the portion of Bechukotai,

בנוגע די ענינים וואס שטייען אין פ' בחוקותי,

English translation 736

that one draws down the concealed kindnesses through letters that are ostensibly undesirable,

אז מ'איז ממשיך די חסדים מכוסים דורך אותיות וואס זיינען לכאורה בלתי רצויות,

English translation 737

through this the revealed and apparent good is actually drawn down below.

ווערט דורך דעם נמשך בפועל למטה טוב הנראה והנגלה.

English translation 738

And just as the aforementioned instruction from the conduct of Choni HaMe'agel is regarding a request of an individual person concerning his private needs,

וכשם ווי די הוראה הנ"ל פון הנהגת חוני המעגל איז בנוגע צו א בקשה פון אן איש פרטי בנוגע לצרכיו הפרטיים,

English translation 739

a private field and the like — all the more so that from this there is an instruction regarding the general needs of all Jews,

א שדה פרטית וכיו"ב - עאכו"כ אז דערפון איז א הוראה בנוגע די צרכים כלליים פון אלע אידן,

English translation 740

that one must ask for this with the greatest force,

אז מ'דארף אויף דעם בעטן מיט א תוקף הכי גדול,

English translation 741

and together with this — ask according to the value of the vessels of the recipients.

וביחד עם זה - בעטן לפי ערך כלי המקבלים.

English translation 742

This includes and especially — the general request and demand regarding the entirety of Israel that even though one finds oneself in double and multiplied darkness of exile,

וואס דאס איז כולל ובמיוחד - די בקשה ותביעה כללית בנוגע צו כלל ישראל אז אע"פ וואס מ'געפינט זיך אין חושך כפול ומכופל פון גלות,

English translation 743

one should have tranquility of soul and tranquility of body to study Torah and fulfill commandments,

זאל מען האבן מנוחת הנפש ומנוחת הגוף צו לערנען תורה און מקיים זיין מצוות,

English translation 744

until the most general and essential request for the most general and essential need — the true and complete redemption.

ביז צו דער בקשה הכי כללית ועיקרית אויף דעם צורך הכי כללי ועיקרי - די גאולה האמיתית והשלימה.

English translation 745

One has the instruction from the conduct of Choni HaMe'agel,

האט מען די הוראה פון הנהגת חוני המעגל,

English translation 746

that one must ask for this with the greatest force.

אז מ'דארף אויף דעם בעטן מיט א תוקף הכי גדול.

English translation 747

And this all Jews must ask,

און דאס דארפן בעטן אלע אידן,

English translation 748

"from youth to elder, infants and women":

"מנער ועד זקן טף ונשים":

English translation 749

both for children — as one sees in practice that they ask for this with innocence and simplicity. And also for adults.

סיי פאר קינדער - ווי מ'זעט בפועל אז זיי בעטן אויף דעם מיט א תמימות ובפשטות. און סיי פאר ערוואקסענע.

English translation 750

Unfortunately, there are such adults who consider themselves great and elders and hold that by them there is no darkness of the exile. They hold that they are like Rabbi Shimon bar Yochai, by whom there was no destruction.

ליידער זיינען דא אזוינע ערוואקסענע וואס האלטן זיך פאר גדולים וזקנים און האלטן אז בא זיי איז ניטא קיין חושך הגלות. זיי האלטן אז זיי זיינען בדוגמא ווי רשב"י וואס ביי אים איז ניט געווען קיין חורבן

English translation 751

(as above, section 11);

(כנ"ל סי"א);

English translation 752

As long as they can learn Torah and fulfill commandments - they convince themselves that there is no darkness of the exile,

אבי זיי קענען לערנען תורה און מקיים זיין מצוות - רעדן זיי זיך איין אז ס'איז ניטא קיין חושך הגלות,

English translation 753

everything is good for them and it can be for them "I will walk in the stubbornness of my heart",

ס'איז זיי אלץ גוט און עס קען ביי זיי זיין "בשרירות לבי אלך" 123,

English translation 754

also in matters of Torah and commandments, Heaven forbid -

אויך בעניני תומ"צ ר"ל -

English translation 755

the compassion upon them is even greater,

איז אויף זיי דער רחמנות נאך גרעסער,

English translation 756

because they do not even feel that they lie in the darkness of the exile,

ווייל זיי זיינען אפילו ניט מרגיש אז זיי ליגן אין חושך הגלות,

English translation 757

and this very thing they connect with Torah and commandments, Heaven forbid!

און דאס גופא פארבינדן זיי מיט תומ"צ, ר"ל!

English translation 758

There is a merit-based explanation for this from the Baal Shem Tov:

ס'איז דא אויף דעם א לימוד זכות פון בעש"ט 124:

English translation 759

In the time of the Baal Shem Tov there were Jews who would "twist" in their business not according to Torah in order to create more money from the gentiles for whom they worked. The Baal Shem Tov argued in their merit:

בזמנו של הבעש"ט זיינען געווען אידן וואס פלעגן "דרייען" אין זייער מסחר ניט ע"פ תורה בכדי צו שאפן מערער געלט פון די גוים פאר וועלכע זיי האבן געארבעט. האט דער בעש"ט אויף זיי מלמד זכות געווען:

English translation 760

Since the Jew wants that his daughter should make a match with a young man who is a scholar and a genius,

וויבאלד אז דער איד וויל אז זיין טאכטער זאל טאן א שידוך מיט א בחור א למדן און א גאון,

English translation 761

he must support his son-in-law on "board" so that the son-in-law can sit and learn Torah - therefore he "twisted" in the business not according to Torah in order to have more money and to be able to marry off his daughters to scholars etc.

דארף ער דאך אויסהאלטן זיין איידעם אויף "קעסט" בכדי דער איידעם זאל קענען זיצן און לערנען תורה - דעריבער האט ער "געדרייט" אין דעם מסחר ניט ע"פ תורה בכדי צו האבן מערער געלט און צו קענען חתונה מאכן זיינע טעכטער צו לומדים וכו'.

English translation 762

Or similarly - that one needs to have the money to pay for the education of children.

אדער כיו"ב - אז מ'דארף האבן די געלט אויף צאלן פאר דעם חינוך פון קינדער.

English translation 763

And similarly in several matters.

וכיו"ב בכמה ענינים.

English translation 764

And regarding this there is also now - that there are those who lie in the darkness of the exile,

ועד"ז איז אויך דא איצטער - אז עס זיינען דא אזוינע וואס ליגן אין חושך הגלות,

English translation 765

they "lie" in debt like the plague of the state, Heaven forbid.

זיי "ליגן" אין געלט כמכת המדינה ר"ל.

English translation 766

And they convince themselves that this very money is used for matters of holiness,

און מ'רעדט זיך נאך איין אז די געלט גופא נוצט מען פאר עניני קדושה,

English translation 767

as if one is like Rabbi Shimon bar Yochai,

כאילו ווי מ'איז ווי רשב"י,

English translation 768

above the matter of the destruction!...

העכער פאר ענין החורבן!...

English translation 769

For Rabbi Shimon bar Yochai - who is true - he was indeed above the destruction,

בא רשב"י - וואס אמיתי הוא - ער איז טאקע געווען העכער פארן חורבן,

English translation 770

even though by him there was also a very great exile

אע"פ וואס ביי אים איז אויך געווען א גלות גדולה ביותר

English translation 771

(as above, section 11),

(כנ"ל סי"א),

English translation 772

and by him it was "his Torah was his craft," standing here with self-sacrifice during "the entire year and no extraneous thought arose for them, Heaven forbid",

און ביי אים איז געווען "תורתו אומנתו" 125 זייענדיק דא געשטאנען במס"נ במשך "כל השנה כולה ולא עלה להם מחשבת חוץ ח"ו" 133,

English translation 773

that is, during all the changes,

ד.ה. במשך כל השינויים,

English translation 774

as is known that "shanah" is from the term "shinui" (change),

כידוע אז שנה איז מלשון "שינוי" 134,

English translation 775

this includes all changes of the times

דאס איז כולל כל שינויי הזמנים

English translation 776

(as discussed above).

(כמדובר לעיל 135).

English translation 777

Incidentally:

דרך אגב:

English translation 778

One asked about this that ostensibly "shanah" is from the term "mishnah" (repetition),

מ'האט אויף דעם געפרעגט 136 אז לכאורה איז שנה מלשון "משנה" 137,

English translation 779

that it repeats itself,

אז עס חזר'ט זיך איבער,

English translation 780

repeats and changes each year,

חוזר ושונה בכל שנה,

English translation 781

so how does one say that "shanah" is from the term "shinui" and it even includes all changes?

היינט ווי זאגט מען אז שנה איז מלשון שינוי און ס'איז גאר כולל כל השינויים?

English translation 782

The answer is - simply:

איז דער ענטפער - בפשטות:

English translation 783

Torah is in a manner of "a hammer that shatters a rock",

תורה איז אין אן אופן פון "פטיש 138 יפוצץ סלע" 139,

English translation 784

that in every matter in Torah there are many interpretations,

אז אין יעדער ענין בתורה זיינען פאראן כו"כ פירושים 140,

English translation 785

even opposite interpretations. And on the contrary - it is rare that one finds only one interpretation in a matter.

ביז אויך פירושים הפכים. ואדרבה - ס'איז זעלטן וואס מ'געפינט נאר איין פירוש אין אן ענין.

English translation 786

Similarly regarding names,

עד"ז בנוגע צו שמות,

English translation 787

including the name "shanah":

כולל דעם שם "שנה":

English translation 788

There are several interpretations of "shanah",

עס זיינען דא כמה פירושים אין "שנה",

English translation 789

and among them - one interpretation that it is from the term "mishnah",

ומהם - איין פירוש אז ס'איז מלשון "משנה",

English translation 790

and a second interpretation that it is from the term "shinui".

און א צווייטער פירוש אז ס'איז מלשון "שינוי".

English translation 791

And even though ostensibly these are two opposite interpretations,

און אע"פ וואס לכאורה זיינען דאס צוויי פירושים הפכיים,

English translation 792

one finds their parallel in many matters - opposite interpretations in the same matter. For example regarding the name "Reuven":

געפינט מען דוגמתם בכו"כ ענינים - פירושים הפכיים אין דעם זעלבן ענין. לדוגמא בנוגע לשם "ראובן":

English translation 793

In the verse it states that "Reuven" is because Leah said "for Hashem has seen my affliction, for now my husband will love me." Rashi comes on the verse

אין פסוק 141 שטייט אז "ראובן" איז על שם וואס לאה האט געזאגט "כי ראה ה' בעניי' כי עתה יאהבני אישי". קומט רש"י עה"פ

English translation 794

(whose meaning is the plain meaning of the text)

(וואס ענינו איז פשוטו של מקרא)

English translation 795

and interprets another interpretation in the name,

און איז מפרש נאך א פירוש אין דעם נאמען,

English translation 796

and even an opposite interpretation - "Our rabbis interpreted: she said, see the difference between my son and my father-in-law's son who sold the birthright to Jacob and this one did not sell it to Joseph and did not contest him etc." Which is exactly the opposite of the reason in the verse:

און גאר א פירוש הפכי - "רבותינו פירשו אמרה ראו מה בין בני לבן חמי שמכר הבכורה ליעקב וזה לא מכרה ליוסף ולא ערער עליו כו'". וואס דאס איז פונקט פארקערט ווי דער טעם אין פסוק 142:

English translation 797

In the verse it states that "she called his name Reuven" - "for Hashem has seen my affliction etc." specifically from the aspect of Hashem's seeing

אין פסוק שטייט אז "ותקרא שמו ראובן" - "כי ראה ה' בעניי גו'" דוקא מצד ראיית ה'

English translation 798

(but others do not see this).

(אבער אנדערע זעען דאס ניט).

English translation 799

However, the interpretation that Rashi brings is,

משא"כ דער פירוש וואס רש"י ברענגט איז,

English translation 800

that it was a seeing by people in the world.

אז ס'איז געווען א ראי' פון אנשים בעולם.

English translation 801

And similarly regarding many matters in Torah.

ועד"ז בנוגע לכו"כ ענינים בתורה.

English translation 802

Returning to our matter:

אומקערנדיק זיך לעניננו:

English translation 803

Through the fact that Jews ask with force for the most essential need - the true and complete redemption - the Most High fulfills this immediately,

דורך דעם וואס אידן בעטן מיט א תוקף פארן צורך הכי עיקרי - די גאולה האמיתית והשלימה - איז דאס דער אויבערשטער מקיים מיד,

English translation 804

and it comes in its completeness immediately and at once. Because after Choni HaMa'agel asked in order and gradation and did not immediately ask according to the capacity of the Jews at that time - now Jews already ask not in a manner of little by little,

און דאס קומט בשלימותה תיכף ומיד. ווייל לאחרי ווי חוני המעגל האט געבעטן בסדר והדרגה און ניט גלייך געבעטן לפי"ע הכלים פון די אידן דעמולט - איז איצטער בעטן שוין אידן ניט באופן פון טיפין טיפין,

English translation 805

but rather the entire redemption all at once,

נאר די גאנצע גאולה אויף איין מאל,

English translation 806

together with all the promises,

צוזאמען מיט אלע יעודים,

English translation 807

including "and kings shall be your nursemaids and their princesses your nursing mothers",

כולל "והיו מלכים אומניך ושרותיהם מיניקותיך" 143,

English translation 808

And immediately the verse "May our eyes behold Your return to Zion with mercy" will be fulfilled,

און ס'ווערט גלייך מקויים דער "ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים",

English translation 809

souls in bodies,

נשמות בגופים,

English translation 810

and with joy and a good heart.

ובשמחה ובטוב לבב.

English translation 811

In connection with Purim,

בקשר מיט פורים,

English translation 812

there is a most perplexing Gemara

איז דא א גמרא תמוהה ביותר

English translation 813

(which was mentioned earlier)

(וועלכע מ'האט פריער דערמאנט 144)

English translation 814

connected to "a person is obligated to become intoxicated on Purim until he does not know." It will now be explained.

פארבונדן מיט "חייב 145 אינש לבסומי בפוריא עד דלא ידע" 146. וועט מען עס איצטער מבאר זיין.

English translation 815

Prima facie, this should have been discussed at the Purim farbrengen or at another appropriate time - however, since it is a most perplexing story,

לכאורה האט מען דאס געדארפט רעדן אין דער התוועדות פון פורים אדער ביי אן אנדער געלעגנהייט כיו"ב - וויבאלד אבער אז ס'איז א סיפור תמוה ביותר,

English translation 816

to the extent that in several editions of "Ein Yaakov" it was not included. And although I did not find an explicit reason for this,

ועד כדי כך אז אין כמה דפוסים פון "עין יעקב" האט מען דאס ניט אריינגעשטעלט. ואע"פ וואס איך האב ניט געפונען א טעם מפורש על זה,

English translation 817

it appears that this is due to the concern that evil students might drink from it,

ווייזט אויס אז דאס איז צוליב דעם חשש שמא ישתו ממנו תלמידים הרעים 147,

English translation 818

it was not included - therefore they did not want to discuss it publicly.

האט מען עס ניט אריינגעשטעלט - דעריבער האט מען ניט געוואלט וועגן דעם דעמולט רעדן.

English translation 819

Because at the time of the event, the words were translated into other languages,

ווייל בשעת מעשה האט מען איבערגעזעצט די רייד אויף אנדערע שפראכן,

English translation 820

and furthermore, efforts were made that the words should also reach non-Jews,

און דערצו האט מען זיך משתדל געווען אז די רייד זאלן נאך אויך דערגיין צו גויים,

English translation 821

and there are those who understand Yiddish but are not yet capable of understanding, etc. - therefore they did not want to bring the perplexing Gemara and ask questions upon it and explain it,

ועד"ז זיינען דא אזוינע וואס פארשטייען אידיש אבער זיי האלטן נאך ניט בא פארשטיין וכו' - דעריבער האט מען ניט געוואלט ברענגען די גמרא תמוהה און פרעגן אויף דעם שאלות און דאס מבאר זיין,

English translation 822

lest there be those who will only hear the questions and then go to sleep,

טאמער עס וועלן זיין אזוינע וואס וועלן נאר הערן די שאלות דערנאך גיין שלאפן,

English translation 823

or because of "darkness shall cover the earth" they will only grasp onto the questions and not hear the explanation,

אדער מצד דעם "החושך יכסה ארץ" וועט מען זיך נאר אנכאפן אויף די שאלות און ניט הערן דעם ביאור,

English translation 824

or they will not be pleased with the explanation - they will remain with great perplexities, etc.

אדער זיי וועט ניט געפעלן ווערן דעם ביאור - וועלן זיי בלייבן מיט תמיהות גדולות וכו'.

English translation 825

Therefore, they did not speak about it from the outset.

דערפאר האט מען וועגן דעם מלכתחילה ניט גערעדט.

English translation 826

Now we will speak about it. And although there are parts of the farbrengens that are translated - for the aforementioned reason, this part should not be translated,

וועט מען איצטער רעדן וועגן דעם. און אע"פ וואס עס זיינען דא חלקים פון די התוועדויות וואס מ'זעצט איבער - איז מפני טעם הנ"ל זאל מען דעם חלק ניט איבערזעצן,

English translation 827

and it should remain only in the Holy Tongue,

און ס'זאל בלייבן נאר בלשון הקודש,

English translation 828

or at least as discussed - only in Yiddish.

אדער עכ"פ כמדובר - נאר אויף אידיש.

English translation 829

The Gemara relates in Megillah:

די גמרא דערציילט אין מגילה 148:

English translation 830

"Rabbah and Rabbi Zeira made a Purim feast together and became intoxicated,

"רבה ורבי זירא עבדו סעודת פורים בהדי הדדי ואיבסום,

English translation 831

Rabbah arose and slaughtered Rabbi Zeira,

קם רבה שחטי' לרבי זירא,

English translation 832

the next day he begged for mercy and revived him,

למחר בעי רחמי ואחיי',

English translation 833

the following year he said

לשנה אמר

English translation 834

(Rabbah to Rabbi Zeira)

(רבה לר' זירא)

English translation 835

Let the master come and we will make a Purim feast together,

ניתי מר ונעביד סעודת פורים בהדי הדדי,

English translation 836

he said to him

אמר לי'

English translation 837

(Rabbi Zeira)

(ר' זירא)

English translation 838

Not at every hour does a miracle occur."

לא בכל שעתא ושעתא מתרחיש ניסא".

English translation 839

It is entirely incomprehensible:

איז אינגאנצן ניט מובן:

English translation 840

A) What is the entire matter that "Rabbah arose and slaughtered Rabbi Zeira" - how could Rabbah do such a thing as bloodshed, Heaven forbid?!

א) וואס איז דאס בכלל דער גאנצער ענין אז "קם רבה שחטי' לר' זירא" - ווי קומט צו רבה טאן אזא זאך פון שפיכות דמים ר"ל?!

English translation 841

And especially since Rabbah was a Kohen,

ובפרט אז רבה איז געווען א כהן,

English translation 842

a man of kindness,

איש החסד 149,

English translation 843

he descended from the house of Eli.

ער שטאמט פון בית עלי 150.

English translation 844

B) Rashi explains "and they became intoxicated" - "they became drunk"

ב) רש"י איז מפרש "ואיבסום" - "נשתכרו"

English translation 845

(plural form).

(לשון רבים).

English translation 846

That is, that both became drunk. What is the necessity and source for this? Prima facie, one could say that only Rabbah, who "slaughtered Rabbi Zeira," became drunk,

ד.ה. אז ביידע זיינען געווארן שיכור. וואס איז דער הכרח ומקור לזה? לכאורה קען מען זאגן אז נאר רבה וואס "שחטי' לר' זירא" איז געווארן שיכור,

English translation 847

but from where do we derive that Rabbi Zeira also became drunk?

אבער פון וואנעט נעמט מען אז אויך ר' זירא איז געווארן שיכור?

English translation 848

C) Why was it only "the next day he begged for mercy and revived him" - was he quiet the entire night after doing such a thing?!

ג) פארוואס איז ערשט "למחר בעי רחמי ואחיי'" - צי דען איז ער א גאנצע נאכט געווען רואיק נאכן אפטאן אזא זאך?!

English translation 849

D) After Rabbah did such a thing on this Purim - how does it occur to him at all that after a year on Purim he should again go to Rabbi Zeira and say to him:

ד) לאחרי ווי רבה האט אפגעטאן אזא זאך בפורים זה - ווי קומט צו אים בכלל א קס"ד אז איבער-א-יאר פורים זאל ער ווידער קומען צו גיין צו ר' זירא'ן און אים זאגן:

English translation 850

Listen - just as a year ago we had a joyous Purim,

הער זיך איין - אזוי ווי פאר-א-יארן האבן מיר געהאט א פריילעכן פורים,

English translation 851

so "let the master come and we will make a Purim feast together" - come and let us celebrate Purim again together?!!

איז "ניתי מר ונעביד סעודת פורים בהדי הדדי" - קום און לאמיר פראווען נאכאמאל פורים צוזאמען?!!

English translation 852

And what does Rabbi Zeira answer him? Not that he rejects it because of what happened a year ago,

און וואס ענטפערט אים ר' זירא? ניט אז ער איז דאס שולל מצד דעם וואס עס איז געווען פאר-א-יארן,

English translation 853

rather he says to him "Not at every hour does a miracle occur,"

נאר ער זאגט אים "לא בכל שעתא ושעתא מתרחיש ניסא",

English translation 854

that is, were it not for this,

ד.ה. לולא זה,

English translation 855

if he is certain that a miracle will indeed occur again - it is indeed a proper thing that one should go and celebrate Purim together again,

אויב ער איז זיכער אז ס'וועט יע טרעפן נאכאמאל א נס - איז טאקע א גלייכע זאך אז מ'זאל גיין נאכאמאל פראווען פורים צוזאמען,

English translation 856

and that such a thing should happen again that Rabbah should slaughter Rabbi Zeira!!

און עס זאל נאכאמאל קומען צו אזא זאך אז רבה זאל שחט'ן ר' זירא'ן!!

English translation 857

How could Rabbi Zeira cause Rabbah to stumble into a transgression,

ווי קומט צו ר' זירא אז ער זאל מכשיל זיין רבה'ן אין אן איסור,

English translation 858

especially such a severe transgression of bloodshed?!

בפרט אזא איסור חמור פון שפיכות דמים?!

English translation 859

One sees that it is a most perplexing Gemara. There are explanations of it in the manner of the secret, how it is in spiritual matters, etc. - but since it does not depart from its simple meaning,

זעט מען אז ס'איז א גמרא תמוהה ביותר. עס זיינען דא אין דעם ביאורים ע"ד הסוד ווי דאס איז ברוחניות הענינים וכו' - אבער וויבאלד אז אין ענין יוצא מידי פשוטו,

English translation 860

there must be an explanation that this is how the event occurred also in physical matters.

דארף אין דעם זיין א ביאור אז אזוי איז געווען די מעשה אויך בגשמיות הענינים.

English translation 861

I had a doubt whether I should also discuss this now. But since the father writes about this in the letters of Kabbalah etc.,

מיר איז געווען א ספק צי איך זאל וועגן דעם אויך איצטער רעדן. אבער היות אז דער טאטע שרייבט וועגן דעם באותיות הקבלה וכו' 151,

English translation 862

we will also discuss this. And as mentioned,

וועט מען אויך רעדן וועגן דעם. און כאמור,

English translation 863

this must be an explanation not in spiritual matters,

דאס דארף זיין א ביאור ניט ברוחניות הענינים,

English translation 864

because in a matter that deviates from its simple meaning. And as mentioned,

ווייל אין ענין יוצא מידי פשוטו. און כאמור,

English translation 865

one should not translate it into English and the like.

מ'זאל עס ניט איבערזעצן אויף ענגליש וכיו"ב.

English translation 866

And the explanation of this is also connected to Parshat Shemini

און דער ביאור בזה איז אויך פארבונדן מיט פ' שמיני

English translation 867

(for the determination of Purim in this year is in this Parsha).

(וואס קביעות פורים בשנה זו איז בפ' זו).

English translation 868

And since "a woman chatters with her companion,"

און וויבאלד אז "איתתא בהדי שותא פילכא" 152,

English translation 869

that a person connects every matter with an issue that concerns him - we will also connect it with a matter connected specifically with Chabad.

אז א מענטש פארבינדט יעדער זאך מיט אן ענין וואס איז אים נוגע - וועט מען עס אויך פארבינדן מיט אן ענין פארבונדן מיט חב"ד במיוחד.

English translation 870

When the Alter Rebbe came to the Maggid, the Maggid arranged that the Alter Rebbe should study with Rabbi Avraham the Angel. The Alter Rebbe would study with him the revealed part of the Torah,

ווען דער אלטער רבי איז געקומען צום מגיד האט דער מגיד איינגעשטעלט אז דער אלטער רבי זאל לערנען מיט ר' אברהם המלאך. דער אלטער רבי וועט מיט אים לערנען נגלה דתורה,

English translation 871

and the Angel would study with the Alter Rebbe the teachings of Chassidut of the Baal Shem Tov.

און דער מלאך וועט מיטן אלטן רבי'ן לערנען תורת החסידות פון בעש"ט.

English translation 872

And it was agreed that the Angel would study Chassidut with the Alter Rebbe for as much time as the Alter Rebbe would study the revealed part with the Angel.

און ס'איז געווען אפגערעדט אז דער מלאך וועט לערנען חסידות מיטן אלטן רבי'ן אזויפיל צייט וויפל דער אלטער רבי וועט מיטן מלאך לערנען נגלה 153.

English translation 873

And it is known that the Alter Rebbe used to turn the clock so that Rabbi Avraham the Angel would study with him more time of Chassidut. And these so-called "stolen" hours were especially precious to the Alter Rebbe,

וידוע 154 אז דער אלטער רבי פלעגט דרייען דעם זייגער בכדי אז ר' אברהם המלאך זאל מיט אים לערנען מערער זמן חסידות. און די אזוי גערופענע "גע'גנב'טע" שעות זיינען באם אלטן רבי'ן געווען ספעציעל טייער,

English translation 874

with the explanation that "stolen waters are sweet." And when they later asked the Alter Rebbe - how is this possible? The Alter Rebbe answered that thus it is written in the Zohar on the verse "You shall not steal":

מיט דער הסברה 155 אז "מים גנובים ימתקו" 156. און בשעת מ'האט דערנאך געפרעגט באם אלטן רבי'ן - היתכן? האט דער אלטער רבי געענטפערט אז אזוי שטייט אין זהר 157 עה"פ 158 "לא תגנוב":

English translation 875

"Were it not for the reason, it would be forbidden even to steal the mind of the master in Torah,"

"אי לאו דפסקא טעמא הוה אסיר אפילו למגנב דעתא דרבי' באורייתא" 159,

English translation 876

meaning that sometimes there is a situation where there can be "you shall steal,"

ד.ה. אז אמאל איז דא א מציאות וואו עס קען זיין "תגנוב",

English translation 877

in matters of Torah.

במילי דאורייתא.

English translation 878

Chassidim relate in the name of Chassidim

דערציילן חסידים מפי חסידים

English translation 879

[- from my father-in-law I did not hear it,

[- פון שווער האב איך עס ניט געהערט,

English translation 880

but since Chassidim relate this in the name of Chassidim,

אבער וויבאלד אז חסידים דערציילן דאס מפי חסידים,

English translation 881

it is presumably true],

איז דאס מסתמא אמת],

English translation 882

that once,

אז אמאל,

English translation 883

after Rabbi Avraham the Angel had studied with the Alter Rebbe a sublime matter in Chassidut,

לאחרי ווי ר' אברהם המלאך האט געלערנט מיטן אלטן רבי'ן אן ענין נעלה אין חסידות,

English translation 884

Rabbi Avraham the Angel saw that the Alter Rebbe was eating a bagel with butter. The Angel asked him - how is it that after studying such a sublime matter, he should sit down to eat a bagel with butter? The Alter Rebbe answered him,

האט ר' אברהם המלאך געזען ווי דער אלטער רבי עסט א בייגל מיט פוטער. האט דער מלאך ביי אים געפרעגט - ווי קומט עס אז לאחרי ווי מ'האט געלערנט אזא ענין נעלה זאל ער זיך זעצן עסן א בייגל מיט פוטער? האט אים דער אלטער רבי געענטפערט,

English translation 885

since he had felt that from the wondrous delight he had received through studying this sublime matter, he would soon come to...

היות אז ער האט מרגיש געווען אז פון דעם תענוג נפלא וואס ער האט באקומען דורך לערנען דעם ענין נעלה קומט ער באלד צו...

English translation 886

expiring in soul-fainting,

אויסגיין בכלות הנפש,

English translation 887

and "He did not create it for chaos - He formed it to be inhabited,"

און "לא תהו בראה - לשבת יצרה" 160,

English translation 888

one must have lights in vessels,

מ'דארף האבן אורות בכלים,

English translation 889

he therefore took to eating a bagel with butter in order to restrain himself from soul-fainting!

האט ער גענומען עסן א בייגל מיט פוטער בכדי זיך אפהאלטן פון כלות הנפש*!

English translation 890

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 891

The Angel is the one who studied with the Alter Rebbe the sublime matter in Chassidut - why did he not come to soul-fainting?

דער מלאך איז דאך דער וואס האט געלערנט מיטן אלטן רבי'ן דעם ענין נעלה בחסידות - פארוואס איז ער ניט געקומען צו כלות הנפש?

English translation 892

And one may say the explanation of this - according to the explanation of the difference between the Angel and the Alter Rebbe:

ויש לומר הביאור בזה - ע"פ ביאור החילוק צווישן דעם מלאך און דעם אלטן רבי'ן:

English translation 893

Rabbi Avraham the Angel, his level was like his name - "the Angel,"

ר' אברהם המלאך איז דרגתו געווען כשמו - "המלאך",

English translation 894

as the disciples of the Maggid

ווי די תלמידי המגיד האבן אים

English translation 895

(who)

(וואס האבן)

English translation 896

called him

אנגערופן

English translation 897

(and the name remained thus also for later)

(און דער שם איז אזוי געבליבן אויך אויף ווייטער)

English translation 898

it is certainly precise and it must be "precise in the name":

161 איז עס זיכער מדוייק און עס דארף זיין "דייק בשמא" 162:

English translation 899

he was indeed a soul in a body and had children and conducted rabbinate etc.,

ער איז טאקע געווען א נשמה בגוף און האט געהאט קינדער און געפירט ראבייסטווע וכו',

English translation 900

but together with this, the level of his service was similar to the level of an angel,

אבער ביחד עם זה איז דרגת עבודתו געווען בדוגמת דרגת המלאך,

English translation 901

that he was above this world. For an angel has lofty and broad vessels to be able to contain lofty revelations etc.

אז ער איז געווען העכער פאר עוה"ז 163. וואס א מלאך האט כלים נעלים ורחבים צו קענען מכיל זיין גילויים נעלים כו'.

English translation 902

Therefore, when he studied the sublime matter with the Alter Rebbe,

דעריבער בשעת ער האט געלערנט דעם ענין נעלה מיטן אלטן רבי'ן,

English translation 903

his vessels - being similar to the vessels of an angel - could bear the delight of the lofty contemplation of the greatness of God,

האבן זיינע כלים - זייענדיק בדוגמת די כלים פון א מלאך - געקענט סובל זיין דעם תענוג פון די התבוננות נעלית אין גדלות הא-ל,

English translation 904

"Know the God of your father,"

"דע את אלקי אביך" 164,

English translation 905

and consequently he did not expire in soul-fainting.

און במילא איז ער ניט אויסגעגאנגען בכלות הנפש.

English translation 906

However, the Alter Rebbe, his essence was primarily to toil below in this physical world. But not like the service of an angel. There are wondrous descriptions of the Alter Rebbe,

משא"כ דער אלטער רבי איז ענינו בעיקר געווען אויפטאן למטה בעוה"ז הגשמי 163. אבער ניט ווי עבודת המלאך. עס שטייען תוארים נפלאים אויפן אלטן רבי'ן,

English translation 907

but it is not written anywhere that he was like an angel. On the contrary - everywhere his service is emphasized specifically in this world,

אבער עס שטייט ניט ערגעץ-וואו אז ער איז געווען ווי א מלאך. ואדרבה - אומעטום איז מודגש עבודתו דוקא בעוה"ז,

English translation 908

in practical action,

במעשה בפועל,

English translation 909

even to making penitents. And in general, being a Rebbe, his body needed to have at least some value relative to his recipients.

ביז צו מאכן בעלי תשובה. ובכלל זייענדיק א רבי האט זיין גוף געדארפט האבן עפעס עכ"פ אן ערך צו מקבלים שלו.

English translation 910

Therefore,

דעריבער,

English translation 911

at the time that he heard and contemplated the lofty matters that the angel had taught him,

בשעת ער האט געהערט און זיך מתבונן געווען אין די ענינים נעלים וואס דער מלאך האט מיט אים דעמולט געלערנט,

English translation 912

and this was at the beginning of the period when he came to the Maggid,

און דאס איז געווען זייענדיק ערשט בתחלת הזמן ווען ער איז געקומען צום מגיד,

English translation 913

and then he first heard about the fact that he is a "new soul" etc. - from his contemplation of this he became unified with the matter in which he contemplated the greatness of God,

און דעמולט האט ער ערשט געהערט וועגן דעם אז ער איז א "נשמה חדשה" 165 וכו' - איז מצד זיין התבוננות בזה איז ער נתאחד געווארן מיטן ענין אין וואס ער האט זיך מתבונן געווען בגדלות הא-ל,

English translation 914

"Know the God of your father,"

"דע את אלקי אביך",

English translation 915

as is known that through the perfection of intellect one becomes unified with the matter itself,

כידוע אז דורך שלימות הדעת ווערט מען נתאחד מיטן ענין אליין,

English translation 916

and he attained a wondrous delight - and this unification and wondrous delight almost caused him to expire in the expiration of the soul *165,

און ער איז צוגעקומען צו א תענוג נפלא - און דער התאחדות ותענוג נפלא האט כמעט גע'פועל'ט אז ער זאל אויסגיין בכלות הנפש *165,

English translation 917

not having the vessels as the angel had.

ניט האבנדיק די כלים ווי עס האט געהאט דער מלאך.

English translation 918

But since the Alter Rebbe knew that the intention is specifically "to dwell within it,"

אבער וויבאלד אז דער אלטער רבי האט געוואוסט אז די כוונה איז דוקא "לשבת יצרה",

English translation 919

a soul in a body below in this world - he needed to restrain himself from the expiration of the soul. Therefore, he took to eat the bagel with butter,

א נשמה בגוף למטה בעוה"ז - האט ער זיך געדארפט אפהאלטן פון כלות הנפש. דעריבער האט ער גענומען עסן דעם בייגל מיט פוטער,

English translation 920

which has a grasp in the physicality of the world.

וואס האט א תפיסה בגשמיות העולם.

English translation 921

In this most wondrous explanation - that the matter in this is

אין דעם פירוש נפלא מן הנפלא - אז דער ענין אין דעם איז

English translation 922

(not a sin in its simple sense, heaven forbid,

(ניט א חטא כפשוטו ח"ו,

English translation 923

but rather that)

נאר אז)

English translation 924

Nadav and Avihu attained such great desire and devotion etc. in the Supernal One "until the expiration of their souls from them."

נדב ואביהוא זיינען צוגעקומען צו אזא גרויסער תשוקה און דביקות וכו' אין דעם אויבערשטן "עד כלות נפשותם מהם".

English translation 925

And this means "and they died before the Lord,"

און דאס מיינט "וימותו לפני ה'",

English translation 926

"in their drawing near before the Lord and they died,"

"בקרבתם לפני ה' וימותו" 169,

English translation 927

that from their closeness and devotion to God they expired in the expiration of the soul,

אז מצד זייער קירוב ודביקות בה' זיינען זיי אויסגעגאנגען בכלות הנפש,

English translation 928

"and they died."

"וימותו".

English translation 929

And this is the matter that is stated in the Sages, of blessed memory,

און דאס איז דער ענין וואס עס שטייט אין חז"ל 170,

English translation 930

that "drunk with wine they entered the Sanctuary" therefore "and fire went out from before the Lord and consumed them":

אז "שתויי יין נכנסו למקדש" דערפאר "ותצא אש מלפני ה' ותאכל אותם":

English translation 931

it is explained in Chassidus that the matter of "drunk with wine they entered the Sanctuary,"

ס'איז מבואר בחסידות 171 אז דער ענין פון "שתויי יין נכנסו למקדש",

English translation 932

is not simply drunk with wine, heaven forbid,

איז ניט גלאט געטרונקען וויין ח"ו,

English translation 933

rather wine is its matter "wine entered, a secret emerged,"

נאר יין איז ענינו "נכנס יין יצא סוד" 172,

English translation 934

i.e., that the drinking of wine causes that through his contemplation in Divinity the secret and inwardness etc. is revealed;

ד.ה. אז שתיית יין טוט אויף אז ע"י התבוננות שלו באלקות ווערט נתגלה דער סוד ופנימיות כו' 173;

English translation 935

And since Nadav and Avihu,

און וויבאלד אז נדב ואביהוא,

English translation 936

seeing the great revelations in the Tabernacle previously,

זעענדיק די גרויסע גילויים אין משכן לפנ"ז,

English translation 937

wanted to attain a most lofty devotion in Divinity,

האבן געוואלט צוקומען צו א דביקות נעלית ביותר באלקות,

English translation 938

through contemplation of the greatness of God,

דורך התבוננות בגדלות הא-ל,

English translation 939

"Know the God of your father,"

"דע את אלקי אביך",

English translation 940

and through this become one thing with the Supernal One - therefore "drunk with wine they entered the Sanctuary,"

און דורך דעם ווערן איין זאך מיטן אויבערשטן - דערפאר איז "שתויי יין נכנסו למקדש",

English translation 941

in order to reveal their inwardness

בכדי צו מגלה זיין די פנימיות שלהם

English translation 942

(a secret emerged)

(יצא סוד)

English translation 943

and attain the Supernal inwardness,

און דערגרייכן די פנימיות דלמעלה,

English translation 944

and that they should be able to attain closeness and devotion to the Supernal One.

און זיי זאלן קענען צוקומען בקירוב ודביקות צום אויבערשטן.

English translation 945

Until Moshe said to Aharon "I knew that the House would be sanctified through those known to the Omnipresent, and I thought it would be either through me or through you,

ביז אז משה האט געזאגט לאהרן "יודע הייתי שיתקדש הבית במיודעיו של מקום והייתי סבור או בי או בך,

English translation 946

now I see that they are greater than me and than you,"

עכשיו רואה אני שהם גדולים ממני וממך" 174,

English translation 947

from the aspect of the superiority of the devotion and expiration of the soul to which Nadav and Avihu attained.

מצד דער מעלה פון דער דביקות וכלות הנפש צו וועלכע נדב ואביהוא זיינען צוגעקומען.

English translation 948

The question arises:

ווערט די שאלה:

English translation 949

Moshe and Aharon had also previously offered incense in the Tabernacle etc. - why did they not attain the devotion until the expiration of the soul?

משה ואהרן האבן דאך לפנ"ז אויך מקטיר געווען קטורת אין משכן וכו' - פארוואס זיינען זיי ניט צוגעקומען צו דער דביקות עד כלות הנפש?

English translation 950

The explanation in this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 951

Moshe and Aharon were on a higher level than Nadav and Avihu

משה ואהרן זיינען געווען אויף א העכערער דרגא ווי נדב ואביהוא

English translation 952

(as explained in many places).

(כמבואר בכ"מ).

English translation 953

In the simple sense of the matter:

כפשטות הענין:

English translation 954

Nadav and Avihu were the sons of Aharon and also the sons of Moshe,

נדב ואביהוא זיינען געווען בני אהרן און אויך בני משה,

English translation 955

as the Sages, of blessed memory, said on the verse "And these are the generations of Aharon and Moshe etc. Nadav and Avihu etc.,"

כדחז"ל עה"פ 175 "ואלה תולדות אהרן ומשה גו' נדב ואביהוא גו'",

English translation 956

"they are called the generations of Moshe because he taught them Torah etc.,"

"נקראו תולדות משה לפי שלמדן תורה כו'",

English translation 957

i.e., that they were a level below

ד.ה. אז זיי זיינען געווען א דרגא למטה

English translation 958

(generations)

(תולדות)

English translation 959

of Moshe and Aharon.

ממשה ואהרן.

English translation 960

Therefore, Moshe and Aharon had broad vessels to be able to contain the great influxes at the time of the offering of the incense and not expire in the expiration of the soul from the wondrous delight.

דעריבער האבן משה ואהרן געהאט כלים רחבים צו קענען פארנעמען די גרויסע המשכות בשעת הקטרת הקטורת און ניט אויסגיין בכלות הנפש מצד דעם תענוג נפלא.

English translation 961

However, Nadav and Avihu,

משא"כ נדב ואביהוא,

English translation 962

being on a level lower,

זייענדיק בדרגא למטה יותר,

English translation 963

their vessels could not contain this,

האבן זייערע כלים דאס ניט געקענט פארנעמען,

English translation 964

therefore they expired in the expiration of the soul.

דעריבער זיינען זיי אויסגעגאנגען בכלות הנפש.

English translation 965

And this is the explanation of "and they brought before the Lord a strange fire,"

און דאס איז דער פירוש אין "ויקריבו לפני ה' אש זרה",

English translation 966

not "strange" for deficiency, heaven forbid,

ניט "זרה" לגריעותא ח"ו,

English translation 967

rather "strange" relative to the regular order of service in the Tabernacle by Moshe and Aharon,

נאר "זרה" לגבי סדר עבודה הרגילה אין משכן ע"י משה ואהרן,

English translation 968

whose matter of the service of the Tabernacle was to effect below in the world,

וואס ענינה דעבודת המשכן איז געווען צו פועל'ן למטה בעולם,

English translation 969

not a running and expiration of the soul above beyond the world without a return below. And relative to this service, the service of Nadav and Avihu in a running above until the expiration of the soul - was a "strange fire."

ניט רצוא וכלות הנפש למעלה מעולם אָן א שוב למטה. און לגבי עבודה זו איז עבודת נדב ואביהוא ברצוא למעלה ביז כלות הנפש - געווען אן "אש זרה".

English translation 970

But since it was still before the command "do not drink wine or strong drink,"

אבער וויבאלד אז ס'איז נאך געווען פאר דער ציווי "יין ושכר אל תשת" 176,

English translation 971

there could still be a place for such a conduct,

האט נאך געקענט זיין אן אָרט פאר אזא הנהגה,

English translation 972

"drunk with wine they entered the Sanctuary,"

"שתויי יין נכנסו למקדש",

English translation 973

and it should be a running without return;

און עס זאל זיין רצוא בלי שוב;

English translation 974

but after the command was given, the absolute order in the service of man became that there must be a running and return,

אבער לאחרי ווי ס'איז געווען דער ציווי איז געווארן דער סדר המוחלט בעבודת האדם אז ס'מוז זיין רצוא ושוב,

English translation 975

"he entered in peace and went out in peace"

"נכנס בשלום ויצא בשלום"

English translation 976

(as it was by Rabbi Akiva).

(ווי ס'איז געווען ביי ר' עקיבא) 177.

English translation 977

Therefore,

דעריבער,

English translation 978

in the time of the old Rebbe

בזמן פון אלטן רבי'ן

English translation 979

(which is after the command)

(וואס איז לאחרי הציווי)

English translation 980

he needed to take a bagel with butter that would hold him back from going out in utter self-nullification,

האט ער געדארפט נעמען א בייגל מיט פוטער וואס זאל אים אפהאלטן פון אויסגיין בכלות הנפש,

English translation 981

since the intention is specifically ratzo vashov,

וויבאלד אז די כוונה איז דוקא רצוא ושוב,

English translation 982

to act in the world as a soul in a body.

אויפטאן אין וועלט אלס א נשמה בגוף.

English translation 983

Based on this, one will also understand the explanation of the story of the Gemara with Rabbah and Rabbi Zeira:

עפ"ז וועט מען אויך פארשטיין ביאור סיפור הגמרא מיט רבה ור' זירא:

English translation 984

Throughout all the days of the year, the order of "to become intoxicated until one does not know" must not be,

בכל ימי השנה טאר ניט זיין דער סדר פון "לבסומי עד דלא ידע",

English translation 985

one should drink wine until he becomes drunk. Until even on Yom Tov when there is an obligation of joy,

מ'זאל טרינקען וויין עד שישתכר. ביז אז אפילו ביו"ט ווען ס'איז דא א חיוב שמחה,

English translation 986

the court would send out agents to make sure that the joy would be within limits.

פלעגט ב"ד ארויסשיקן שלוחים צו מאכן זיכער אז די שמחה זאל זיין בהגבלה 178.

English translation 987

And so too in this time,

ועד"ז בזמן הזה,

English translation 988

a Jew must "send out" his own "judges and officers you shall appoint for yourself in all your gates,"

דארף א איד "ארויסשיקן" זיינע אייגענע "שופטים ושוטרים תתן לך בכל שעריך" 179,

English translation 989

in the gates that are in the body of a person - to make sure that his joy is within limits and he does not come to drunkenness and "until he does not know."

אין די שערים שבגוף האדם 180 - צו מאכן זיכער אז שמחתו איז בהגבלה און ער קומט ניט צו שכרות ו"עד דלא ידע".

English translation 990

However, when it comes to Purim, it is "a person is obligated to become intoxicated on Purim until he does not know." That the intention in this is not for the sake of drunkenness, heaven forbid,

משא"כ ווען עס קומט פורים איז "חייב אינש לבסומי בפוריא עד דלא ידע". וואס די כוונה אין דעם איז ניט לשם שכרות ח"ו,

English translation 991

but as above regarding Nadav and Avihu,

נאר כנ"ל בנוגע לנדב ואביהוא,

English translation 992

that "drunk with wine, they entered the Sanctuary,"

אז "שתויי יין נכנסו למקדש",

English translation 993

because wine reveals the secret and innerness

ווייל יין איז מגלה דעם סוד ופנימיות

English translation 994

("wine enters, a secret emerges"),

("נכנס יין יצא סוד"),

English translation 995

meaning that through the drinking of wine, one enters deeper into the innerness and secret of contemplation of G-dliness,

ד.ה. אז דורך שתיית יין גייט מען אריין טיפער אין דער פנימיות וסוד פון התבוננות באלקות,

English translation 996

"know the G-d of your father,"

"דע את אלקי אביך",

English translation 997

and one comes to a higher attachment with the matter in which one has knowledge

און מ'קומט צו א העכערע דביקות מיט דעם ענין אין וועלכע מ'האט א ידיעה

English translation 998

(as above that through daat, the connection of the knower with the known is made).

(כנ"ל אז דורך דעת ווערט דער חיבור פון דעם יודע מיטן ידוע).

English translation 999

Until one comes to "until he does not know,"

ביז מ'קומט צו "עד דלא ידע",

English translation 1000

even higher than attachment from the aspect of daat

נאך העכער פאר דביקות מצד הדעת

English translation 1001

[which is one of the reasons for "a person is obligated to become intoxicated,"

[וואס דאס איז פון די טעמים אויף "חייב אינש לבסומי",

English translation 1002

because since one must reach "until he does not know,"

ווייל וויבאלד מ'דארף צוקומען צו "עד דלא ידע",

English translation 1003

above daat,

למעלה מדעת,

English translation 1004

mere drinking is not sufficient for this,

איז אויף דעם ניט מספיק סתם שתי',

English translation 1005

rather it must be "to become intoxicated").

נאר עס דארף זיין "לבסומי").

English translation 1006

And continuing to the obligation "to become intoxicated on Purim until he does not know," the Gemara relates the story with Rabbah and Rabbi Zeira,

ובהמשך צום חיוב "לבסומי בפוריא עד דלא ידע" דערציילט די גמרא דעם סיפור מיט רבה ור' זירא,

English translation 1007

"Rabbah and Rabbi Zeira made a Purim feast together and they became intoxicated,"

"רבה ורב זירא עבדו סעודת פורים בהדי הדדי ואיבסום",

English translation 1008

"they became drunk":

"נשתכרו":

English translation 1009

Rabbah and Rabbi Zeira both wanted to celebrate the joy of Purim,

רבה און ר' זירא האבן ביידע געוואלט פראווען שמחת פורים,

English translation 1010

including the obligation of "to become intoxicated until he does not know,"

כולל דעם חיוב פון "לבסומי עד דלא ידע",

English translation 1011

to reach through the wine - wine enters, a secret emerges - deeper into the secret and innerness in contemplation of G-dliness,

צוקומען ע"י היין - נכנס יין יצא סוד - טיפער אין דער סוד ופנימיות בהתבוננות באלקות,

English translation 1012

until "until he does not know,"

ביז צו "עד דלא ידע",

English translation 1013

a level above and beyond in attachment to G-dliness.

א דרגא למעלה מעלה בדביקות אין אלקות.

English translation 1014

And it is understood that in "to become intoxicated"

ומובן אז אין "לבסומי"

English translation 1015

(in the matter of the revelation of innerness through the wine and the attachment to which one reaches until "until he does not know")

(אין דעם ענין פון גילוי הפנימיות ע"י היין און די דביקות צו וועלכער מ'דערגרייכט ביז "עד דלא ידע")

English translation 1016

- there are levels according to the measure of the service and the vessels of each and every one.

- זיינען פאראן דרגות לפי ערך העבודה און די כלים פון כל אחד ואחד.

English translation 1017

Thus, there were also differences in levels between Rabbah and Rabbi Zeira in this,

אזוי זיינען אויך אין דעם געווען חילוקי דרגות צווישן רבה ור' זירא,

English translation 1018

and as hinted in their names:

וכמרומז בשמם:

English translation 1019

Rabbah simply means - a matter of greatness. And Rabbi Zeira means - Zeira,

רבה מיינט בפשטות - אן ענין של גדלות. און ר' זירא מיינט - זעירא 181,

English translation 1020

smallness. And correspondingly, it is understandable that by Rabbah, the joy of Purim and contemplation of G-dliness and revelation of innerness was in a more elevated manner than by Rabbi Zeira,

קטנות 182. ובהתאם לזה איז פארשטאנדיק אז בא רבה איז שמחת פורים און התבוננות באלקות וגילוי הפנימיות געווען באופן נעלה יותר ווי בא ר' זירא,

English translation 1021

because he is connected with greatness and has great vessels etc. in relation to the level of Rabbi Zeira

וויבאלד אז ער איז פארבונדן מיט גדלות און האט גרויסע כלים וכו' ביחס צו דרגת ר' זירא

English translation 1022

(Zeira).

(זעירא).

English translation 1023

Nevertheless, there is the obligation on Purim of "sending portions, a man to his fellow, and gifts to the poor,"

אעפ"כ איז דאך דא דער חיוב בפורים פון "משלוח מנות איש לרעהו ומתנות לאביונים",

English translation 1024

that a greatest of the great and a poor person

אז א גדול שבגדולים און אן אביון

English translation 1025

(a smallest of the small)

(א קטן שבקטנים)

English translation 1026

should become united,

זאלן זיך מתאחד זיין,

English translation 1027

and the great one should give "gifts" to the "poor person" - therefore "Rabbah and Rabbi Zeira made a Purim feast together,"

און דער גדול זאל געבן "מתנות" דעם "אביון" - דעריבער איז "רבה ורב זירא עבדו סעודת פורים בהדי הדדי",

English translation 1028

they both sat together and became united to celebrate Purim together,

זיי האבן זיך ביידע געזעצט צוזאמען און מתאחד געווען צו פראווען צוזאמען פורים,

English translation 1029

"and they became intoxicated,"

"ואיבסום",

English translation 1030

"they became drunk," both of them,

"נשתכרו" שניהם,

English translation 1031

because the intention of both of them was for the revelation of innerness through the wine and the contemplation etc.

ווייל כוונת שניהם איז געווען צו גילוי הפנימיות ע"י היין וההתבוננות כו'.

English translation 1032

And Rabbah wanted to elevate Rabbi Zeira

און רבה האט געוואלט אויפהויבן ר' זירא'ן

English translation 1033

(Zeira)

(זעירא)

English translation 1034

to his more elevated level in contemplation and attachment to Him

צו דרגתו הנעלית יותר אין התבוננות ודביקות בה'

English translation 1035

(in the manner of gifts to the poor).

(ע"ד מתנות לאביונים).

English translation 1036

Therefore, Rashi explains that "and they became intoxicated" means - "they became drunk," both of them,

דעריבער איז רש"י מפרש אז "ואיבסום" מיינט - "נשתכרו" שניהם,

English translation 1037

because the intention of their celebration of Purim was in order to fulfill the "to become intoxicated on Purim until he does not know,"

ווייל די כוונה פון זייער פראווען פורים איז געווען בכדי צו מקיים זיין דעם "לבסומי בפוריא עד דלא ידע",

English translation 1038

and to reach an elevated level in attachment to Him.

און צוקומען צו א דרגא נעלית בדביקות לה'.

English translation 1039

The Gemara further relates: "Rabba arose and slaughtered Rabbi Zeira."

דערציילט ווייטער די גמרא - "קם רבה שחטי' לר' זירא":

English translation 1040

Rabba elevated himself to a more exalted level

רבה האט זיך אויפגעהויבן צו א דרגא נעלית יותר

English translation 1041

(than his regular level)

(ווי דרגתו הרגילה)

English translation 1042

in contemplation of Divinity,

בהתבוננות באלקות,

English translation 1043

"Know the God of your father,"

"דע את אלקי אביך",

English translation 1044

and he also wished to elevate Rabbi Zeira to his level.

און ער האט געוואלט אויפהויבן אויך ר' זירא'ן צו דרגתו,

English translation 1045

He taught him and revealed to him the exalted and hidden matters in the knowledge of "the God of your father" according to his understanding

האט ער מיט אים געלערנט און מגלה געווען די ענינים נעלים וסתומים בידיעת "אלקי אביך" לפי הבנתו

English translation 1046

(of Rabba,

(של רבה,

English translation 1047

greatness)

גדלות)

English translation 1048

- this caused that "he slaughtered Rabbi Zeira,"

- האט דאס גורם געווען אז "שחטי' לר' זירא",

English translation 1049

that Rabbi Zeira, whose vessels are smaller (Zeira), should expire in soul-consumption due to the great revelation and wondrous delight.

אז ר' זירא וואס כליםשלו זיינען קלענער - זעירא) זאל אויסגיין בכלות הנפש מצד דעם גילוי רב ותענוג נפלא.

English translation 1050

And this is the precision of "Rabba arose,"

און דאס איז דער דיוק "קם רבה",

English translation 1051

for ostensibly what difference does it make whether it was while standing,

דלכאורה למאי נפק"מ צי ס'איז געווען שטייענדיקערהייט,

English translation 1052

or while sitting,

צי זיצנדיקערהייט,

English translation 1053

or while lying down. Rather, this expresses the content of the matter,

צי ליגנדיקערהייט. נאר דאס גיט ארויס דער תוכן הענין,

English translation 1054

that standing on Purim and taking wine

אז שטייענדיק בפורים און נעמענדיק יין

English translation 1055

(which reveals the innermost aspect)

(שמגלה הפנימיות)

English translation 1056

Rabba elevated himself to a more exalted level in contemplation of Divinity,

האט זיך רבה אויפגעהויבן צו א דרגא נעלית יותר בהתבוננות באלקות,

English translation 1057

and with this he also wished to elevate Rabbi Zeira to his level - this caused that "he slaughtered Rabbi Zeira."

און ער האט דערמיט געוואלט אויך אויפהויבן ר' זירא לדרגתו - האט עס גורם געווען אז "שחטי' לר' זירא".

English translation 1058

That is, that "he slaughtered Rabbi Zeira" does not mean that he harmed him with his hands, heaven forbid,

ד.ה. אז "שחטי' לר' זירא" מיינט ניט אז ער האט אים מזיק געווען בידים ח"ו,

English translation 1059

but rather that by revealing to him matters that are most exalted relative to the value of his level of contemplation, Rabba elevated him to a most exalted level,

נאר אז דורך מגלה זיין צו אים ענינים נעלים ביותר לפי ערך דרגת ההתבוננות שלו האט רבה אים אויפגעהויבן לדרגא נעלית ביותר,

English translation 1060

higher than his vessels,

העכער פאר זיינע כלים,

English translation 1061

and through this he effected upon him soul-consumption.

און דורך דעם האט ער אויף אים גע'פועל'ט כלות הנפש.

English translation 1062

And it is known that the matter of slaughter

וכידוע אז ענין השחיטה

English translation 1063

("he slaughtered") is,

("שחטי'") איז,

English translation 1064

as the Gemara says in Chullin, "There is no 'and he slaughtered' except 'and he drew,'"

ווי די גמרא זאגט אין חולין 183 "אין ושחט אלא ומשך" 184,

English translation 1065

that one elevates the thing being slaughtered to a higher level,

אז מ'הויבט אויף דעם דבר הנשחט צו א העכערער מדריגה,

English translation 1066

[Which provides an explanation for the permission of slaughtering an animal, etc., in its simple sense. For ostensibly, through this one causes pain to the living creature,

[וואס דאס גיט א הסבר אויף היתר שחיטת בהמה כו' כפשוטה. דלכאורה איז מען דורך דעם מצער דעם בעל חי,

English translation 1067

and causing pain to living creatures is forbidden? However, because the matter of slaughter is "and he drew,"

און צער בעלי חיים איז אסור 185? וויבאלד אבער אז דער ענין פון שחיטה איז "ומשך",

English translation 1068

that one elevates the thing being slaughtered to a higher level than it was previously,

אז מ'הויבט אויף דעם דבר הנשחט צו א העכערע מדריגה ווי ער איז געווען פריער,

English translation 1069

for through the fact that one slaughters the animal, a person subsequently eats it and it becomes blood and flesh like his flesh,

ווייל דורך דעם וואס מ'שחט די בהמה עסט עס דערנאך אן אדם און דאס ווערט דם ובשר כבשרו 186,

English translation 1070

it turns out that the animal (a species of living being) ascends into the species of man - therefore one is permitted to eat it].

קומט אויס אז די בהמה (מין החי) איז עולה אין מין האדם - דעריבער מעג מען דאס עסן 185].

English translation 1071

And this is the explanation of "Rabba arose and slaughtered Rabbi Zeira":

און דאס איז דער פירוש אין "קם רבה שחטי' לר' זירא":

English translation 1072

He elevated him and drew him to his level

ער האט אים אויפגעהויבן ומושך געווען צו זיין דרגא

English translation 1073

(Rabba,

(רבה,

English translation 1074

greatness),

גדלות),

English translation 1075

which is incomparably higher than the level of Rabbi Zeira

וואס דאס איז שלא בערך העכער פאר דרגת ר' זירא

English translation 1076

(Zeira)

(זעירא)

English translation 1077

*186 - a change in quality

*186 - א שינוי באיכות

English translation 1078

(Rabba and Zeira in quality)

(רבה וזעירא באיכות)

English translation 1079

- this caused him soul-consumption because it was higher than his vessels.

- האט עס ביי אים גורם געווען כלות הנפש וויבאלד ס'איז געווען העכער פאר זיינע כלים.

English translation 1080

Because Rabba had greater vessels

וויבאלד אז רבה האט געהאט גרעסערע כלים

English translation 1081

(for Rabba is from the term greatness)

(ווייל רבה איז מלשון גדלות)

English translation 1082

than Rabbi Zeira

פאר ר' זירא'ן

English translation 1083

(Zeira),

(זעירא),

English translation 1084

he was able to receive the exalted revelation and not expire from the delight,

האט ער געקענט מקבל זיין דער גילוי נעלה און ניט אויסגיין פון דעם תענוג,

English translation 1085

but the vessels of Rabbi Zeira could not contain it. So he expired in soul-consumption.

אבער די כלים פון ר' זירא האבן עס ניט געקענט פארנעמען. איז ער אויסגעגאנגען בכלות הנפש.

English translation 1086

And it is said specifically "Rabba arose and slaughtered Rabbi Zeira,"

און מ'זאגט אז דוקא "קם רבה שחטי' לר' זירא",

English translation 1087

that Rabba elevated him and effected in him soul-consumption,

אז רבה האט אים אויפגעהויבן און אין אים גע'פועל'ט כלות הנפש,

English translation 1088

not that Rabbi Zeira himself arrived at this level

ניט אז ר' זירא איז אליין צוגעקומען צו אט דער דרגא

English translation 1089

(like Nadav and Avihu who themselves arrived at soul-consumption)

(ווי נדב ואביהוא וואס זיי אליין זיינען צוגעקומען צו כלות הנפש)

English translation 1090

- because after the command "Do not drink wine or strong drink,"

- ווייל לאחרי ווי מ'האט דעם ציווי "יין ושכר אל תשת",

English translation 1091

the order was established that a person may not bring himself to a state of ratzo without a shov,

איז איינגעשטעלט געווארן דער סדר אז א מענטש טאר זיך ניט ברענגען צו א מצב פון רצוא אן א שוב,

English translation 1092

therefore Rabbi Zeira himself was not permitted to arrive at this,

דעריבער האט ר' זירא אליין ניט געטארט צוקומען לזה,

English translation 1093

but Rabba effected it in him.

נאר רבה האט עס אין אים גע'פועל'ט.

English translation 1094

The elevation that Rabba effected that Rabbi Zeira should expire in soul-consumption - lasted throughout the entire time of Purim,

דער עילוי וואס רבה האט גע'פועל'ט אז ר' זירא זאל אויסגיין בכלות הנפש - האט אנגעהאלטן במשך כל הזמן דפורים,

English translation 1095

for on Purim there is an order of "a person is obligated to become intoxicated until he does not know." Therefore Rabba did nothing during the night;

ווייל בפורים איז א סדר פון "חייב אינש לבסומי עד דלא ידע". דעריבער האט רבה גארניט געטאן במשך הלילה;

English translation 1096

When, however, it came to "the next day,"

בשעת ס'איז אבער געקומען "למחר",

English translation 1097

in the morning after Purim,

אויף מארגן נאך פורים,

English translation 1098

when the regular order in the service of man returns,

וואס דעמולט קערט זיך אום דער סדר הרגיל בעבודת האדם,

English translation 1099

ratzo vashov,

רצוא ושוב,

English translation 1100

and Rabba saw that Rabbi Zeira was lacking as a soul in a body that acts in this physical world,

און רבה האט דערזען אז עס פעלט ר' זירא אלס א נשמה בגוף וואס פועל'ט אין עוה"ז הגשמי,

English translation 1101

and consequently the matters that Rabbi Zeira needs to accomplish while being a soul in a body in this physical world are lacking - he had to bring back the soul of Rabbi Zeira in a shov in his body, in his body, in a manner that he could accomplish in this world.

ובמילא פעלן די ענינים וואס ר' זירא דארף אויפטאן זייענדיק א נשמה בגוף אין עוה"ז הגשמי - האט ער געמוזט צוריקברענגען נשמתו של ר' זירא אין א שוב בגוף שלו אין זיין גוף באופן אז ער זאל קענען אויפטאן בעוה"ז.

English translation 1102

Therefore it is "beg mercy and revive him." The precise wording is specifically "beg mercy,"

דערפאר איז "בעי רחמי ואחיי'". דער דיוק איז דוקא "בעי רחמי",

English translation 1103

because since Rabbi Zeira attained a higher level - cleaving to G-dliness until he expired in utter self-nullification - one must have a great effort to bring it about that Rabbi Zeira should "agree" to descend back to his previous level as a soul in a body that acts in this world.

ווייל היות אז ר' זירא איז צוגעקומען צו א העכערע מדריגה - דביקות באלקות ביז ער איז אויסגעגאנגען בכלות הנפש - דארף מען האבן א השתדלות גדולה צו פועל'ן אז ר' זירא זאל "מסכים" זיין צוריק יורד זיין למדריגתו הקודמת אלס א נשמה בגוף שפעל בעוה"ז.

English translation 1104

He needed to attain "beg mercy" in order to bring about "and revive him." That he should revive him.

האט ער געדארפט אנקומען צו "בעי רחמי" בכדי צו פועל'ן "ואחיי'". ער זאל אים באלעבן.

English translation 1105

Since on that Purim, Rabbah and Rabbi Zeira attained such an elevated level in the service of G-d through the "becoming intoxicated until one does not know,"

וויבאלד אז בפורים זה זיינען רבה ור' זירא צוגעקומען צו אזא דרגא נעלית בעבודת ה' ע"י דער "לבסומי עד דלא ידע",

English translation 1106

and thereby they had both virtues,

און מ'האט דערביי געהאט ביידע מעלות,

English translation 1107

both utter self-nullification

סיי כלות הנפש

English translation 1108

(Rabbi Zeira)

(דר' זירא)

English translation 1109

and afterwards return

און סיי דערנאך שוב

English translation 1110

(through that which "beg mercy and revive him") -

(עי"ז וואס "בעי רחמי ואחיי'") -

English translation 1111

Therefore "the next year,"

דעריבער "לשנה",

English translation 1112

the following year on Purim,

איבער-א-יאר פורים,

English translation 1113

Rabbah said to Rabbi Zeira - "Let the master come and we will make the Purim feast together,"

האט רבה געזאגט ר' זירא'ן - "ניתי מר ונעביד סעודת פורים בהדי הדדי",

English translation 1114

since last Purim they attained such a level and afterwards there was also the return - let us go again to celebrate Purim together.

וויבאלד לעצטן פורים איז מען צוגעקומען צו אזא דרגא און דערנאך איז אויך געווען דער שוב - לאמיר גיין נאכאמאל פראווען פורים צוזאמען.

English translation 1115

That is to say, not only did Rabbah not need to apologize to Rabbi Zeira for that which "he slaughtered Rabbi Zeira,"

ד.ה. ניט נאר וואס רבה האט זיך ניט געדארפט אנטשולדיקן פאר ר' זירא'ן אויף דעם וואס "שחטי' לר' זירא",

English translation 1116

but on the contrary - he even brought him to a level higher than he was on his own.

נאר אדרבה - ער האט אים נאך געבראכט צו א דרגא נעלה יותר ווי ער איז געווען מצד עצמו.

English translation 1117

As in the aforementioned story with the Alter Rebbe and the angel - the angel did not need, so to speak, to justify himself and the like to the Alter Rebbe for that which he taught him elevated matters that almost brought him to expire in utter self-nullification!

אזוי ווי אין דעם סיפור הנ"ל מיטן אלטן רבי'ן און דעם מלאך - דער מלאך האט זיך ניט געדארפט כביכול פארענטפערן וכיו"ב פארן אלטן רבי'ן אויף דעם וואס ער האט מיט אים געלערנט ענינים נעלים וואס האבן אים כמעט געבראכט צו אויסגיין בכלות הנפש!

English translation 1118

But Rabbi Zeira answered Rabbah,

האט אבער ר' זירא געענטפערט רבה'ן,

English translation 1119

that "not at every hour does a miracle occur":

אז "לא בכל שעתא ושעתא מתרחיש ניסא":

English translation 1120

Last year on Purim it indeed succeeded that after Rabbi Zeira expired in utter self-nullification there was "beg mercy and revive him." But who knows if he will expire again in utter self-nullification, will one be able to bring it about again upon him that he should want to descend back below. He himself certainly will not be able to bring it about.

פאר-א-יארן פורים איז טאקע געלונגען אז לאחרי ווי ר' זירא איז אויסגעגאנגען בכלות הנפש איז געווען "בעי רחמי ואחיי'". אבער ווער ווייסט אויב ער וועט אויסגיין נאכאמאל בכלות הנפש וועט מען קענען נאכאמאל פועל'ן אויף אים אז ער זאל וועלן צוריק יורד זיין למטה. ער אליין וועט עס זיכער ניט קענען פועל'ן.

English translation 1121

As our Sages said, "a prisoner cannot free himself from prison,"

כמאחז"ל 187 "אין חבוש מתיר עצמו מבית האסורים",

English translation 1122

and this applies to a positive matter;

ועד"ז למעליותא;

English translation 1123

and regarding Rabbah and the like - who knows if he will be able to bring it about,

ובנוגע צו רבה'ן וכיו"ב - איז ווער ווייסט צי וועט ער עס קענען פועל'ן,

English translation 1124

because "not at every hour does a miracle occur" that one can bring it about that someone who expired in cleaving to G-dliness in utter self-nullification should want to descend back into a body below.

ווארום "לא בכל שעתא ושעתא מתרחיש ניסא" אז מ'זאל קענען פועל'ן אז איינער וואס איז אויסגעגאנגען בדביקות לאלקות בכלות הנפש זאל וועלן צוריק יורד זיין אין א גוף למטה.

English translation 1125

And since Rabbi Zeira has his role here below as a soul in a body,

און וויבאלד אז ר' זירא האט זיין תפקיד דא למטה אלס א נשמה בגוף,

English translation 1126

and he will need to accomplish several matters in his life in this world,

און ער וועט דארפן נאך אויפטאן כמה ענינים בחיים שלו בעוה"ז,

English translation 1127

to study the Jerusalem Talmud etc. - therefore he said that it is not worthwhile to go again to celebrate Purim together because perhaps then they will not be able to bring him back down into a body that acts in this world.

לערנען ירושלמי 188 וכו' - דעריבער האט ער געזאגט אז ס'איז ניט כדאי נאכאמאל צו גיין פראווען פורים צוזאמען ווייל אפשר וועט מען דעמולט אים ניט קענען צוריק אראפברענגען אין א גוף שפעל בעוה"ז.

English translation 1128

And according to the above, all the details are understandable.

וע"פ הנ"ל זיינען פארשטאנדיק די אלע פרטים.

English translation 1129

Since this is a story in Torah from the aspect of instruction - one must understand what is the instruction from it for each and every one.

וויבאלד אז דאס איז א סיפור אין תורה מלשון הוראה - דארף מען פארשטיין וואס איז די הוראה דערפון פאר כאו"א.

English translation 1130

At first glance,

דלכאורה,

English translation 1131

according to the above it turns out that this is a matter of the highest level - utter self-nullification - which applies specifically to the greatest individuals in the generations of the past - Nadav and Avihu,

ע"פ הנ"ל קומט אויס אז דאס איז אן ענין הכי נעלה - כלות הנפש - וואס איז שייך דוקא צו אנשים גדולים ביותר בדורות שלפנ"ז - נדב ואביהוא,

English translation 1132

and afterwards - Rabbi Zeira,

ולאח"ז - ר' זירא,

English translation 1133

and afterwards - the Alter Rebbe;

ולאח"ז - דער אלטער רבי;

English translation 1134

but how does this apply today to the individuals of our generation?

אבער ווי איז דאס שייך היינט צו אנשים שבדורנו זה?

English translation 1135

There is a story about the Modzhitzer,

איז דא א סיפור וועגן דעם מאדזשיצער,

English translation 1136

the grandfather of the present Modzhitzer - where one sees a semblance and example of this matter,

דער זיידע פון דעם היינטיקן מאדזשיצער - וואו מ'זעט מעין ובודגמת ענין זה,

English translation 1137

and specifically in these latter generations:

און דוקא בדורות אלו האחרונים:

English translation 1138

The Modzhitzer, a good Jew,

דער מאדזשיצער גוטער איד,

English translation 1139

the grandfather of the present Modzhitzer,

דער זיידע פון דעם היינטיקן מאדזשיצער,

English translation 1140

was once not healthy, G-d forbid,

איז אמאל געווען ניט געזונט ר"ל,

English translation 1141

and the doctors said that he needed a surgery,

און די דאקטוירים האבן געזאגט אז ער דארף האבן א ניתוח,

English translation 1142

an operation. "Operation." And for this purpose they needed to travel to Berlin to the doctors. But together with this, the doctors said that from the perspective of the state of his physical health they do not know if his heart will be able to withstand the pain etc. of the "operation,"

אן אפעראציע. "אפעריישען". און לשם זה האט מען געדארפט פאָרן קיין בערלין צו די דאקטוירים. אבער ביחד עם זה האבן די דאקטוירים געזאגט אז מצד מצב בריאות הגוף שלו ווייסן זיי ניט צי זיין הארץ וועט קענען אויסהאלטן דעם צער וכו' פון דער "אפעריישען",

English translation 1143

and on the other hand,

ולאידך,

English translation 1144

it is a certain thing that he needs the "surgery."

איז א זיכערע זאך אז ער דארף האבן דעם "ניתוח".

English translation 1145

The Modzhitzer was a master of melody,

דער מאדזשיצער איז געווען א בעל מנגן,

English translation 1146

immersed in melodies and composed melodies. So when they told him about what the doctors were saying, he proposed that before the "operation" they should let him sing a melody and wait until he would become absorbed,

געלעגן אין ניגונים און מחבר געווען ניגונים. איז בשעת מ'האט אים דערציילט וועגן דעם וואס די דאקטוירים זאגן - האט ער מציע געווען אז פאר דער "אפעראציע" זאל מען אים לאזן זינגען א ניגון און ווארטן ביז ער וועט זיך אריינטיפן,

English translation 1147

immersing and entering entirely into the depth of the melody,

אריינלייגן און אריינגיין אינגאנצן אין עובי הניגון,

English translation 1148

and then they should perform the operation on him,

און דעמולט זאל מען אויף אים מאכן די אפעראציע,

English translation 1149

and because he would be so immersed in the melody, he would not feel the surgery.

און מצד דעם וואס ער וועט זיין אזוי אריינגעלייגט אין דעם ניגון וועט ער ניט מרגיש זיין דעם ניתוח.

English translation 1150

And so it was: before the surgery he began to sing one of his melodies in which he would become enraptured, and when the doctors saw that he was entirely immersed in the depth of the melody,

וכך הוה - פארן ניתוח האט ער אנגעהויבן זינגען איינעם פון זיינע ניגונים אין וועלכען ער פלעגט זיך קאָכן און בשעת די דאקטוירים האבן אויף אים געזען אז ער איז אינגאנצן אריין אין עובי הניגון,

English translation 1151

they performed the surgery,

האבן זיי געמאכט דעם ניתוח,

English translation 1152

and he felt no pain at all during it,

און ער האט דערביי גארניט מרגיש געווען קיין צער,

English translation 1153

consequently, it did not harm him regarding the condition of his heart!

במילא האט עס אים ניט געשאדט מצד מצב הלב שלו!

English translation 1154

This story of the conduct of the Modzhitzer is not necessarily connected with a matter of holiness, but rather it demonstrates how a person has the power to lie and become enraptured in something of his own,

וואס דער סיפור פון דער הנהגה פון מאדזשיצער פארבינדט מען ניט דוקא מיט אן ענין של קדושה - נאר מ'ברענגט דערמיט ארויס ווי א מענטש האט דעם כח צו ליגן און זיך קאָכן אין זיינער א זאך,

English translation 1155

and through this to detach himself from all other things and sensations, etc.

און דורך דעם זיך אפרייסן פון אלע אנדערע זאכן און הרגשים וכו'.

English translation 1156

And this is a story that occurred in these generations.

און דאס איז א סיפור וואס איז געווען בדורות אלו.

English translation 1157

One sees from this how a person, even in these generations, can attain something akin to the aforementioned matter of the soul's yearning, to become elevated above all matters in the world that occur around him.

זעט מען דערפון ווי א מענטש אויך בדורות אלו קען צוקומען צו מעין הענין המדובר לעיל וועגן כלות הנפש - נתעלה ווערן העכער פאר אלע ענינים בעולם וואס טוען זיך ארום אים.

English translation 1158

As we see until this very day in every person,

ווי מ'זעט עד"ז בא יעדן מענטשן,

English translation 1159

and especially in Jews,

ובפרט בא אידן,

English translation 1160

that there are matters in which he lies and becomes enraptured,

אז עס זיינען דא זאכן אין וועלכע ער ליגט און קאָכט זיך,

English translation 1161

and because of this he can detach himself from all matters around him.

און מצד דעם קען ער זיך אפרייסן פון אלע זאכן ארום אים.

English translation 1162

Similar to the above and not exactly the same was also in a story with the Rebbe

ע"ד הנ"ל ולא ממש איז אויך געווען אין א סיפור מיטן רבי'ן

English translation 1163

(the Maharash) of blessed memory:

(מהורש"ב) נ"ע:

English translation 1164

The Rebbe

דער רבי

English translation 1165

(the Maharash)

(מהורש"ב)

English translation 1166

of blessed memory once traveled together with his son, His Holiness, my master and teacher, the Rebbe, abroad,

נ"ע איז אמאל געפארן צוזאמען מיט זיין זון כ"ק מו"ח אדמו"ר מחוץ למדינה,

English translation 1167

to Vienna. And they stayed there in a hotel. Naturally,

אין ווין. און מ'איז דארטן איינגעשטאנען אין א האָטעל. זעלבסטפארשטענדלעך,

English translation 1168

they had separate rooms,

האבן זיי געהאט באזונדערע צימערן,

English translation 1169

but adjacent and connected to each other.

נאר בסמיכות ומחובר זה לזה.

English translation 1170

Once the son-in-law entered his father's room,

איין מאל איז דער שווער אריין אין זיין פאטער'ס חדר,

English translation 1171

and saw him sitting on a sofa,

און האט געזען ווי ער זיצט אויף א סאפע,

English translation 1172

a large soft bench,

א גרויסער ווייכער ביינקל,

English translation 1173

deeply absorbed and motionless

פארטרעטערהייט ובלי נוע

English translation 1174

(he saw from his open eyes that he was deeply engrossed in thought).

(ער האט געזען אויף זיינע אפענע אויגן אז ער איז טיף פארטראכט).

English translation 1175

A half hour later he entered again and saw his father sitting in the same state as before, motionless. An hour later he entered once more, also then without any change.

א האלבע שעה שפעטער איז ער ווידער אריין און זעט ווי זיין פאטער זיץ אין דעם זעלבן מצב ווי פריער בלי נוע. א שעה שפעטער איז ער ווייטער אמאל אריין - אויך דעמולט אָן א שינוי.

English translation 1176

And so it continued for a few hours. And after those few hours he entered again and saw his father rousing himself from his deep thought.

און אזוי האט זיך עס געצויגן א פאָר שעה. ולאחרי די פאר שעה איז ער נאכאמאל אריין און האט געזען ווי זיין פאטער כאפט זיך אויף פון זיין פארטראכטקייט.

English translation 1177

Afterwards, the Rebbe of blessed memory began to ask him such tangential questions,

דערנאך האט אים דער רבי נ"ע אנגעהויבן פרעגן אזוינע שאלות מן הצד,

English translation 1178

that the son-in-law understood from this that his father had lost his connection to time and place,

אז דער שווער האט דערפון פארשטאנען אז זיין פאטער האט פארלארן זיין קשר מיט זמן ומקום,

English translation 1179

and wanted to find out what day it was and where they were located, etc.

און וויל אויסגעפינען וועלכן טאג דאס איז און וואו מ'געפינט זיך וכו'.

English translation 1180

The son-in-law pretended not to know, since he had seen him in such a state and he knew that his father did not know in what time and place they were located, and delicately he also answered him in such a manner that he would know in what time and place they were located.

דער שווער האט זיך געמאכט ניט וויסנדיק - אז ער האט אים געזען אין אזא מצב און אז ער ווייסט אז זיין פאטער ווייסט ניט אין וועלכן זמן ומקום מ'געפינט זיך און איידעלערהייט האט ער אים אויך געענטפערט אין אזא אופן אז ער זאל וויסן אין וועלכן זמן ומקום מ'געפינט זיך.

English translation 1181

And some say,

ויש אומרים,

English translation 1182

that then the Rebbe of blessed memory was contemplating the foundation of the well-known discourse of the year 5672.

אז דעמולט האט דער רבי נ"ע געטראכט דעם יסוד פון דעם המשך הידוע פון תרע"ב.

English translation 1183

One sees from this how through deep contemplation upon an intellectual matter one can detach oneself and stand above the time and place of the world.

זעט מען דערפון ווי דורך התבוננות עמוקה אין אן ענין שכלי קען מען זיך אפרייסן און שטיין העכער פון זמן ומקום העולם.

English translation 1184

And although this is not exactly like the soul's yearning of Rabbi Zeira,

וואס אע"פ אז דאס איז ניט פונקט ווי כלות הנפש פון ר' זירא'ן,

English translation 1185

nevertheless the matters are close to saying that it is analogous to it.

אבל קרובים הדברים לומר אז ס'איז בדוגמא לזה.

English translation 1186

For here too we have a story not from ancient times,

וואס אויך דא האט מען א סיפור ניט פון אמאליקע צייטן,

English translation 1187

but from the last few decades, of how one can become elevated above the time and place of the world.

נאר אין די לעצטע צענדליקער יארן - ווי מ'קען נתעלה ווערן העכער פאר זמן ומקום העולם.

English translation 1188

Give to the wise and he will become wiser still.

ותן לחכם ויחכם עוד.

English translation 1189

And the main point is that one should learn from this the lesson regarding oneself,

און דער עיקר איז אז מ'זאל דערפון ארויסלערנען די הוראה בנוגע צו זיך,

English translation 1190

that according to one's own level one should have the feeling

אז לפי ערך דער אייגענער דרגא זאל מען האבן דעם הרגש

English translation 1191

(at least potentially)

(עכ"פ בכח)

English translation 1192

of "when will my deeds reach the deeds of my forefathers," akin to and analogous to how it was with Rabbi Akiva,

פון "מתי יבוא לידי ואקיימנו" מעין ובדוגמא ווי ס'איז געווען בא רבי עקיבא'ן 169,

English translation 1193

And this is no contradiction to this that the service must be specifically in a manner of return,

און דאס איז קיין סתירה ניט לזה אז די עבודה דארף זיין דוקא באופן של שוב,

English translation 1194

in the world - as we see by Rabbi Akiva,

בעולם - ווי מ'זעט בא רבי עקיבא'ן,

English translation 1195

that by him there were both things,

אז ביי אים זיינען געווען ביידע זאכן,

English translation 1196

the running and the return

דער רצוא און דער שוב

English translation 1197

[see above (section 32) regarding Rabbi Zeira]

[ע"ד הנ"ל (סל"ב) בנוגע ר' זירא]

English translation 1198

- "He entered in peace and departed in peace":

- "נכנס בשלום ויצא בשלום":

English translation 1199

Even though he "departed in peace",

אע"פ וואס "יצא בשלום",

English translation 1200

in settlement, return

בהתיישבות, שוב

English translation 1201

(since he "entered in peace")

(וויבאלד אז "נכנס בשלום")

English translation 1202

- he was, however, in actuality entered the orchard,

- איז ער אבער בפועל אריין אין פרדס,

English translation 1203

and there he benefited from the revelation of Divinity etc.

און האט דארטן נהנה געווען פון גילוי אלקות וכו'.

English translation 1204

That is, that by him there was the running above. And together with this he "departed in peace",

ד.ה. אז ביי אים איז געווען דער רצוא למעלה. וביחד עם זה איז "יצא בשלום",

English translation 1205

return in this world.

שוב בעולם הזה.

English translation 1206

And even if not everyone in this time can come in actuality to this level in service,

ואפילו אויב ניט יעדערער בזמן הזה קען קומען בפועל צו דער דרגא בעבודה,

English translation 1207

one should at least think how one has it in potential,

זאל מען עכ"פ טראכטן ווי מ'האט עס בכח,

English translation 1208

and in the place where a person's thought is, there he is found. And this will already bring that one will come to it in actuality in completeness.

ובמקום שמחשבתו של אדם שם הוא שנמצא. און דאס וועט שוין ברענגען אז מ'וועט דערצו קומען בפועל בשלימות.

English translation 1209

And as is known the question that Rabbi Leib Mianovitch

וכידוע די שאלה וואס ר' ליב מיאנאוויטש

English translation 1210

(the brother of the Alter Rebbe)

(דער ברודער פון אלטן רבי'ן)

English translation 1211

asked the Alter Rebbe - how is one connected to these high levels in service. And the Alter Rebbe answered him

האט געפרעגט באם אלטן רבי'ן - ווי איז מען שייך צו די הויכע דרגות אין עבודה. און דער אלטער רבי האט אים געענטפערט 190

English translation 1212

(with the teaching of the Maggid)

(מיט תורת המגיד)

English translation 1213

with that which it is written "And I will remove the heart of stone from your flesh and I will give you a heart of flesh",

דערמיט וואס עס שטייט 191 "והסירותי את לב האבן מבשרכם ואתן לכם לב בשר",

English translation 1214

and not "the brain of stone" - because in this time a person must himself do the service with the "brain of stone",

און ניט "את מוח האבן" - ווייל בזמן הזה דארף א מענטש אליין טאן די עבודה מיטן "מוח האבן",

English translation 1215

through learning and contemplating in the matters with the intellect that is in his brain,

דורך לערנען און זיך מתבונן זיין אין די ענינים בשכל שבמוח שלו,

English translation 1216

even if he does not thereby reach his heart,

אפילו אויב ער האלט דערביי ניט בלב שלו,

English translation 1217

and afterwards in the future to come it will be "And I will remove the heart of stone",

און דערנאך לע"ל וועט זיין "והסירותי את לב האבן",

English translation 1218

the Supreme One will remove the "heart of stone",

דער אויבערשטער וועט אראפנעמען דעם "לב האבן",

English translation 1219

and the matters will also penetrate his heart,

און די ענינים וועלן אויך דורכנעמען זיין לב,

English translation 1220

and the heart flies to all sides - his entire existence,

וליבא פליג לכולא שייפין 192 - כל מציאותו,

English translation 1221

And it will be "Your teacher will no longer be hidden",

און עס וועט זיין "לא יכנף עוד מוריך" 193,

English translation 1222

"to enter into the clefts of the rocks and into the crevices of the crags from before the fear of the Lord and from the splendor of His majesty etc.",

"לבוא בנקרות הצורים ובסעיפי הסלעים מפני פחד ה' ומהדר גאונו גו'" 194,

English translation 1223

and together with this - souls in bodies,

וביחד עם זה - נשמות בגופים,

English translation 1224

that is, both matters of running

ד.ה. ביידע ענינים פון רצוא

English translation 1225

(no longer be hidden etc.) and return

(לא יכנף גו') ושוב

English translation 1226

(souls in bodies)

(נשמות בגופים)

English translation 1227

together,

ביחד,

English translation 1228

And speedily in our days, literally.

ובמהרה בימינו ממש.

English translation 1229

Discourse (like a talk)

מאמר (כעין שיחה)

English translation 1230

beginning "And the Lord spoke etc. This is the statute etc."

ד"ה וידבר ה' גו' זאת חוקת גו'.

English translation 1231

It is also customary to study a matter in the commentary of Rashi on our portion,

ס'איז אויך רגיל אפלערנען אן ענין אין פירוש רש"י דפרשתנו,

English translation 1232

in that which Rashi explains,

אין דעם וואס רש"י איז מפרש,

English translation 1233

or why Rashi does not explain a matter that requires elucidation in the plain meaning of the verse;

אדער פארוואס רש"י איז ניט מפרש אן ענין הדורש ביאור בפשוטו של מקרא;

English translation 1234

And also a matter in the glosses of my father on the Zohar of our portion,

און אויך אן ענין אין די הערות פון טאטן אויפן זהר דפרשתנו,

English translation 1235

and to explain the practical difference from it in actual deed etc.

און מבאר זיין דער נפק"מ דערפון במעשה בפועל וכו'.

English translation 1236

When one learns in our portion that the Supreme One tells the Jewish people through Moses and Aaron "This is the animal which you shall eat etc." - immediately a "hard question" is aroused:

ווען מ'לערנט בפרשתנו 195 אז דער אויבערשטער זאגט אן אידן ע"י משה ואהרן "זאת החי' אשר תאכלו וגו'" - ווערט גלייך נתעורר א "קלאץ קשיא":

English translation 1237

The Giving of the Torah

מתן תורה

English translation 1238

(which is discussed in chapter Yitro)

(וואס רעדט זיך נאך אין פ' יתרו)

English translation 1239

was a length of time before that which is said in our portion,

איז געווען א משך זמן לפני האמור בפרשתנו,

English translation 1240

and there the Jewish people were already told "And you shall be to Me a kingdom of priests and a holy nation",

און דארטן זיינען אידן שוין אנגעזאגט געווארן "ואתם תהיו לי ממלכת כהנים וגוי קדוש",

English translation 1241

the Supreme One should have there immediately told them in what their distinctiveness and holiness is expressed - first and foremost in that which they may eat and what not,

האט דער אויבערשטער דארטן זיי געדארפט גלייך אנזאגן אין וואס דריקט זיך אויס זייער אויסגעטיילטקייט וקדושה - לכל לראש אין דעם וואס זיי מעגן עסן און וואס ניט,

English translation 1242

Because this is indeed from the first things that the Jewish people did after the Giving of the Torah.

ווארום דאס איז דאך פון די ערשטע זאכן וואס אידן האבן געטאן נאך מ"ת.

English translation 1243

After the Giving of the Torah at the time of "Return etc. to your tents",

לאחרי מ"ת בשעת "שובו גו' לאהליכם" 196,

English translation 1244

and from the first things one eats. True indeed they were the generation of the wilderness,

און פון די ערשטע זאכן עסט מען. אמת טאקע זיי זיינען געווען דור המדבר,

English translation 1245

the most elevated men,

אנשים הכי נעלים 197,

English translation 1246

but they nevertheless ate. They should have been immediately told what they may eat and what not. The laws of Shabbat are relevant when Shabbat comes. The laws of tefillin are relevant only tomorrow morning - unlike the laws of kashrut which are relevant immediately.

אבער זיי האבן פארט געגעסן. האט מען זיי געדארפט גלייך אנזאגן וואס זיי מעגן עסן און וואס ניט. דיני שבת איז נוגע ווען עס קומט שבת. דיני תפילין איז נוגע ערשט מארגן אינדערפרי - משא"כ דיני כשרות איז נוגע גלייך.

English translation 1247

Nevertheless, one sees that only in chapter Shemini,

אעפ"כ זעט מען אז ערשט בפ' שמיני,

English translation 1248

several portions after chapter Yitro,

כו"כ פרשיות נאך פ' יתרו,

English translation 1249

does the Supreme One tell the Jewish people the laws of kashrut.

זאגט אן דער אויבערשטער אידן די דיני כשרות.

English translation 1250

With which laws does the Torah begin at the start of chapter Mishpatim

מיט וועלכע הלכות הויבט אן תורה בריש פ' משפטים

English translation 1251

(after the Giving of the Torah)

(נאך מ"ת)

English translation 1252

- with "When you acquire a Hebrew slave etc."! As the commentators question,

- מיט "כי תקנה עבד עברי גו'" 198! ווי מפרשים 199 שטעלן זיך,

English translation 1253

that ostensibly this is a matter that is not so common,

אז לכאורה איז דאס אן ענין שאינו רגיל כ"כ,

English translation 1254

one needs for this so many conditions,

מ'דארף אויף דעם האבן כו"כ תנאים,

English translation 1255

first that one should steal,

ערשטנס איינער זאל גנב'נען,

English translation 1256

and one should catch him,

און מ'זאל אים כאפן,

English translation 1257

and sell him as a Hebrew slave;

און פארקויפן אלס אן עבד עברי;

English translation 1258

on the other hand - there are so many laws that are incomparably more common and relevant to daily life,

ולאידך - זיינען דא כו"כ דינים וואס זיינען שלא בערך מער רגיל ונוגע בחיי יום יום,

English translation 1259

and nevertheless the Torah begins specifically with the laws of a Hebrew slave!

ואעפ"כ הויבט אן תורה דוקא מיט דיני עבד עברי!

English translation 1260

And likewise regarding the laws of kashrut of eating - a matter that is relevant every single day - and nevertheless the Supreme One does not tell it until a length of time later. And Rashi does not address the question.

ועד"ז אויך בנוגע לדיני כשרות האכילה - א דבר הנוגע בכל יום ויום - ואעפ"כ זאגט עס ניט אן דער אויבערשטער ביז א משך זמן שפעטער. און רש"י באווארנט ניט די שאלה.

English translation 1261

One cannot answer that in truth the Supreme One told this after the Giving of the Torah,

מ'קען ניט ענטפערן אז באמת האט דער אויבערשטער דאס אנגעזאגט נאך מ"ת,

English translation 1262

and nevertheless it is written in chapter Shemini because "there is no earlier and later in the Torah" - because Rashi himself rejects this answer:

ואעפ"כ שטייט עס אין פ' שמיני ווייל "אין מוקדם ומאוחר בתורה" 200 - ווייל רש"י אליין איז שולל דעם תירוץ:

English translation 1263

On the verse "Speak to the children of Israel, saying: This is the animal etc." Rashi explains:

עה"פ "דברו אל בנ"י לאמר זאת החי' גו'" איז רש"י מפרש:

English translation 1264

"Speak to the children of Israel - make them all equal to be messengers in this speech because they were equal in silence and accepted upon themselves the decree of the Place with love,"

"דברו אל בנ"י - את כולם השוה להיות שלוחים בדבור זה לפי שהושוו בדמימה וקבלו עליהם גזירת המקום באהבה",

English translation 1265

and it says before this "And Aaron was silent." It follows that the command "This is the animal etc." came specifically in continuation of the silence that was on the eighth day of the inauguration.

ווי עס שטייט לפנ"ז 201 "וידום אהרן". קומט אויס אז ציווי "זאת החי' גו'" איז געקומען דוקא בהמשך צו די דמימה וואס איז געווען ביום שמיני למילואים.

English translation 1266

That is, a short year after the Giving of the Torah

ד.ה. א קארגער יאר נאך מ"ת

English translation 1267

[The Giving of the Torah was in the month of Sivan,

[מ"ת איז געווען בחודש סיון 202,

English translation 1268

and the establishment of the Tabernacle on the first of Nissan],

און הקמת המשכן בר"ח ניסן 203],

English translation 1269

and they waited the entire time to tell the Jews the laws of kashrut which seemingly pertain to them every day from immediately after the Giving of the Torah?!

און מ'האט געווארט די גאנצע צייט מיט אנזאגן אידן דיני כשרות וואס איז זיי לכאורה נוגע בכל יום פון גלייך נאך מ"ת?!

English translation 1270

In continuation of the aforementioned that the generation of the desert were on an exceedingly lofty level

בהמשך להנזכר אז דור המדבר זיינען געווען במדריגה נעלית ביותר

English translation 1271

(and nevertheless they still ate)

(ואעפ"כ האבן זיי פארט געגעסן)

English translation 1272

- one finds that also regarding the generation of the desert there was the sublime elevation of "being intoxicated,"

- געפינט מען אז אויך בנוגע צום דור המדבר איז געווען דער עילוי נעלה פון "לבסומי",

English translation 1273

the intensity of the yearning and attachment to Divinity,

דער תוקף הרצוא ודביקות באלקות,

English translation 1274

as discussed earlier regarding Nadav and Avihu and Rabbi Zeira etc.:

ווי גערעדט פריער בנוגע צו נדב ואביהוא און ר' זירא כו':

English translation 1275

It is known the story of the Gemara about Rabbah bar bar Chanah in the desert and the dead of the desert that he saw there. The Gemara relates:

ס'איז ידוע סיפור הגמרא 204 וועגן רבה בר בר חנה אין מדבר און די מתי מדבר וואס ער האט דארטן געזען. דערציילט די גמרא:

English translation 1276

"He showed me the dead of the desert; I went and saw them, and they appeared like those who are intoxicated etc.,"

"אחוי לך מתי מדבר אזלי חזיתינהו ודמו כמאן דמיבסמי כו'",

English translation 1277

that is, as if they are intoxicated with wine.

ד.ה. אזוי ווי זיי זיינען מבושם ביין.

English translation 1278

As it says in the Gemara regarding Rabbah and Rabbi Zeira "and they became intoxicated,"

ע"ד ווי עס שטייט אין גמרא בנוגע רבה ור' זירא "ואיבסום",

English translation 1279

and Nadav and Avihu "entered the Sanctuary drunk with wine."

און נדב ואביהוא "שתויי יין נכנסו למקדש".

English translation 1280

The question arises,

ווערט די שאלה,

English translation 1281

what is the wonder in this that "they appeared like those who are intoxicated,"

וואס איז שוין דער הפלאה בזה אז "דמו כמאן דמיבסמי",

English translation 1282

seemingly it is not comparable to the wonder that he saw that they remained completely as giants etc.?

לכאורה קומט עס ניט צו דער הפלאה אז ער האט געזען ווי זיי זיינען געבליבן גאנץ אלס ענקים וכו'?

English translation 1283

It is explained elsewhere the elevation in this - that "and they became intoxicated" indicates the intensity of the yearning of the people of the generation of the desert in their attachment to Him,

איז מבואר במקום אחר 205 דער עילוי בזה - אז "ואיבסום" ווייזט אויף דער תוקף הרצוא פון די אנשי דור המדבר בדביקותם בה',

English translation 1284

through contemplation in the wonder of Divinity,

ע"י ההתבוננות אין דער הפלאה פון אלקות,

English translation 1285

"Know the God of your father" in a most sublime manner became for them a wondrous yearning to the Most High,

"דע את אלקי אביך" באופן נעלה ביותר איז בא זיי געווארן א רצוא נפלא צו דעם אויבערשטן,

English translation 1286

"they became intoxicated,"

"דמיבסמי",

English translation 1287

and they became unified with Divinity,

און זיי זיינען נתאחד געווארן מיט אלקות,

English translation 1288

until a manner of "until one does not know,"

ביז באופן פון "עד דלא ידע",

English translation 1289

as explained above at length regarding the elevation of Nadav and Avihu and Rabbi Zeira etc.

כמבואר לעיל בארוכה בנוגע דער עילוי פון נדב ואביהוא און ר' זירא כו'.

English translation 1290

And this is also in accordance with the well-known interpretation of our Rabbis of blessed memory "The generation of the desert have no portion in the World to Come" - "that they have no need for the World to Come,"

און דאס איז אויך בהתאם צו דער פירוש הידוע 206 במארז"ל 207 "דור המדבר אין להם חלק לעוה"ב" - "שאין להם צורך בעוה"ב",

English translation 1291

that is, that they are above the World to Come,

ד.ה. אז זיי זיינען העכער פאר עוה"ב,

English translation 1292

therefore this is not a reward for them. Reward is applicable to say only regarding something that one lacks and he cannot reach it on his own,

דעריבער איז דאס פאר זיי ניט קיין שכר. שכר איז שייך זאגן דוקא אויף א זאך וואס פעלט איינעם און ער קען אליין דערצו ניט אנקומען,

English translation 1293

and that is an achievement for him;

און דאס איז פאר אים אן אויפטו;

English translation 1294

but when one is above the reward - the World to Come - it is not possible to say that this is a reward for him.

משא"כ בשעת מ'איז העכער פאר דער שכר - עוה"ב - איז ניט שייך זאגן אז דאס איז פאר אים א שכר.

English translation 1295

In connection with the gathering of the women and daughters of Israel that takes place in these days,

בקשר מיט דעם כנס פון נשי ובנות ישראל וואס קומט פאר בימים אלו,

English translation 1296

and its conclusion is tomorrow

און סיומו איז מארגן

English translation 1297

(as also discussed last Shabbat)

(ווי גערעדט אויך לעצטן שבת 208)

English translation 1298

one has in this a lesson also from the portion of Parah where the virtue of women is also emphasized

האט מען אין דעם א לימוד אויך פון פ' פרה וואו ס'איז אויך מודגש די מעלה פון נשים

English translation 1299

(as we had in this a lesson from Purim,

(ע"ד ווי מ'האט געהאט אין דעם א לימוד פון פורים,

English translation 1300

that Purim was primarily connected with Esther,

אז פורים איז געווען בעיקר פארבונדן מיט אסתר,

English translation 1301

the virtue of women,

מעלת הנשים,

English translation 1302

as discussed recently at length].

כמדובר דעמולט בארוכה].

English translation 1303

Regarding that the "Red Heifer" was a female

אויף דעם וואס דער "פרה אדומה" איז געווען א נקבה

English translation 1304

("Heifer,"

("פרה",

English translation 1305

not "bull"),

ניט "פר"),

English translation 1306

not like the other offerings males or females - it says in the Midrash,

ניט ווי שאר הקרבנות זכרים אדער נקבות - שטייט אין מדרש 209,

English translation 1307

and brought in Rashi on the Torah,

און געבראכט בפרש"י על התורה 210,

English translation 1308

from which it is understood that it is the plain meaning of the verse - "A parable of the son of a maidservant who soiled the palace of the king,

וואס דערפון איז מובן אז ס'איז פשוטו של מקרא - "משל לבן שפחה שטינף פלטין של מלך,

English translation 1309

they said: Let his mother come and clean the excrement,

אמרו תבוא אמו ותקנח הצואה,

English translation 1310

so let the heifer come and atone for the calf."

כך תבוא פרה ותכפר על העגל".

English translation 1311

The concept in the service of man:

דער ענין אין עבודת האדם:

English translation 1312

It is known the explanation of the Ramban regarding the matter of offerings - including the Red Heifer which Scripture calls a sin-offering - that the one who brings an offering must at the time of the act consider himself that what is done with the offering is because "it is fitting for him that his blood be spilled and his body burned were it not for the kindness of the Creator who took from him a substitute...

ס'איז ידוע הסברת הרמב"ן 211 בענין הקרבנות - כולל פרה אדומה דחטאת קרי' רחמנא 212 - אז דער וואס ברענגט א קרבן דארף בשעת מעשה באטראכטן זיך אז דאס וואס מ'טוט מיט דעם קרבן איז ווייל "ראוי לו שישפוך דמו וישרף גופו לולא חסד הבורא שלקח ממנו תמורה...

English translation 1313

his blood instead of his blood, a soul instead of a soul etc."

דמו תחת דמו נפש תחת נפש כו'".

English translation 1314

The intention of an offering is,

די כוונה פון א קרבן איז,

English translation 1315

that a person should sacrifice himself to the Most High. As the Alter Rebbe explains that it says "When a man from among you brings an offering to the Lord"

אז דער מענטש זאל זיך מקריב זיין צום אויבערשטן. ווי דער אלטער רבי איז מבאר 213 אז עס שטייט 214 "אדם כי יקריב מכם קרבן לה'"

English translation 1316

(not "a man from among you when he brings"),

(ניט "אדם מכם כי יקריב"),

English translation 1317

"from you literally,

"מכם ממש,

English translation 1318

that he should sacrifice the soul of the man below to the Lord";

שיקריב את נפש האדם שלמטה לה'";

English translation 1319

only in His mercies the Holy One, blessed be He, substituted the physical sacrifice for the sacrifice of the animal etc.,

נאר ברחמיו של הקב"ה האט דער אויבערשטער פארביטן די הקרבה גשמית אויף הקרבת הבהמה כו' 215,

English translation 1320

but the sacrifice must arouse him that he should sacrifice his soul to the Lord.

אבער די הקרבה דארף אים מעורר זיין אז ער זאל זיין נפש מקריב זיין לה'.

English translation 1321

It is therefore understood that what each type of offering has its own laws and particular details is because they are specifically suited to the purpose of that offering - i.e., what the offering is meant to accomplish in the person bringing it,

דערפון איז פארשטאנדיק אז דאס וואס יעדער סוג קרבן האט זיינע דינים ופרטים מיוחדים איז ווייל זיי דוקא זיינען מתאים צום תכלית פון דעם קרבן - ד.ה. וואס דער קרבן דארף אויפטאן אין דעם אדם המקריב,

English translation 1322

in the offering of his soul to G-d

בהקרבת נפשו לה'

English translation 1323

(which has been substituted for the offering)

(וואס איז פארביטן געווארן פאר דעם קרבן)

English translation 1324

. And all these details in the offering "mirror" themselves and "express" themselves in the soul of the person.

216. און די אלע פרטים אין דעם קרבן "שפיגלן" זיך אפ און "דריקן" זיך אויס אין נפש האדם.

English translation 1325

And accordingly it is understood regarding the red heifer which comes to atone for the sin of the golden calf,

ועד"ז מובן בנוגע צו דעם פרה אדומה וואס קומט לכפר אויפן חטא העגל,

English translation 1326

that the details in this offering are in accordance with the purpose of the offering,

אז די פרטים אין דעם קרבן זיינען בהתאם צום תכלית פון דעם קרבן,

English translation 1327

that it should atone for the sin of the golden calf. And the details in the offering must "mirror themselves" and "express themselves" in the person.

אז ער זאל מכפר זיין אויפן חטא העגל. און די פרטים אין דעם קרבן דארפן זיך "אפשפיגלען" און "אויסדריקן" אין דעם מענטשן.

English translation 1328

From this it is also understood regarding that which the "red heifer" was specifically a female

דערפון איז אויך מובן בנוגע לזה וואס דער "פרה אדומה" איז געווען דוקא א נקבה

English translation 1329

("heifer"):

("פרה"):

English translation 1330

because it comes to atone for the sin of the golden calf,

וויבאלד זי קומט מכפר זיין אויפן חטא העגל,

English translation 1331

which is analogous to "excrement",

וואס איז בדוגמת "צואה",

English translation 1332

it must

דארף זי

English translation 1333

(the red heifer)

(דער פרה אדומה)

English translation 1334

be analogous to a mother who specifically is the one who cleans the excrement of her child,

זיין בדוגמא ווי אן אם וואס דוקא זי איז מקנח צואת בנה,

English translation 1335

as is known:

כנ"ל:

English translation 1336

"A parable of a maidservant's son who soiled the king's palace,

"משל לבן שפחה שטינף פלטין של מלך,

English translation 1337

they said let his mother come and clean the excrement,

אמרו תבוא אמו ותקנח הצואה,

English translation 1338

so let a heifer come and atone for the calf".

כך תבוא פרה ותכפר על העגל".

English translation 1339

As we see in practice that specifically the heifer

ווי מ'זעט בפועל אז דוקא דער פרה

English translation 1340

(the mother)

(דער אם)

English translation 1341

cleans the excrement of the calves,

איז מקנח הצואה פון די עגלות,

English translation 1342

and not the bull

און ניט דער פר

English translation 1343

(the father).

(דער אב).

English translation 1344

The father brings food and the like,

דער אב ברענגט עסן וכיו"ב,

English translation 1345

but who actually cleans the calves is the mother.

אבער ווער איז מקנח בפועל די עגלות איז דאס דער אם.

English translation 1346

And accordingly this is

ועד"ז איז דאס

English translation 1347

(by way of distinction)

(להבדיל)

English translation 1348

also regarding a mother in the simple sense among human beings,

אויך בנוגע צו אן אם כפשוטו בא בני אדם,

English translation 1349

as follows.

כדלקמן.

English translation 1350

And at the time when the red heifer was offered

ובשעת מ'האט מקריב געווען דעם פרה אדומה

English translation 1351

(to atone for the calf),

(לכפר על העגל),

English translation 1352

the Jewish people had to consider that the heifer was being offered in their place,

האבן אידן געדארפט זיך באטראכטן ווי מ'איז מקריב דער פרה במקומם,

English translation 1353

in order to clean and atone for their sin

בכדי לקנח ומכפר זיין אויף זייער חטא

English translation 1354

(the calf).

(העגל).

English translation 1355

That is, that together with the offering of the heifer, the Jewish people also did repentance and offered their souls to G-d.

ד.ה. אז ביחד עם הקרבת הפרה האבן אידן אויך תשובה געטאן ומקריב געווען נפשם לה'.

English translation 1356

And therefore through the red heifer there was completeness of atonement for the Jewish people:

און דעריבער איז דורך פרה אדומה געווארן שלימות הכפרה פאר אידן:

English translation 1357

Not only did the heifer substitute for them and spare them the pain they would have had to have,

ניט נאר וואס דער פרה האט זיי פארביטן און פארשפארט דער צער וואס זיי האבן געדארפט האבן,

English translation 1358

through atoning

דורך מכפר זיין

English translation 1359

(cleaning the excrement)

(מקנח זיין הצואה)

English translation 1360

for the sin of the golden calf in the past;

פון חטא העגל בעבר;

English translation 1361

and not only is the atonement in a manner that "one does not mention to him the matter nor half a matter etc.",

און ניט נאר איז די כפרה אין אן אופן אז "אין מזכירין לו דבר ולא חצי דבר כו'" 217,

English translation 1362

rather every Jew became "satisfied and beloved before Him, blessed be He, as before the sin",

נאר יעדער איד איז געווארן "מרוצה וחביב לפניו ית' כקודם החטא" 218,

English translation 1363

and moreover - they became even higher than before the sin,

און נאכמער - זיי זיינען געווארן נאך העכער ווי קודם החטא,

English translation 1364

like the level of repentance.

כמעלת התשובה.

English translation 1365

And all the more so that this effected upon the Jewish people

ועאכו"כ אז דאס האט גע'פועל'ט אויף אידן

English translation 1366

(not only correction of the past,

(ניט נאר תיקון העבר,

English translation 1367

but also)

נאר אויך)

English translation 1368

from now and onward,

מכאן ולהבא,

English translation 1369

that there should not be among them any matter of "excrement".

אז בא זיי זאל ניט זיין אן ענין של "צואה".

English translation 1370

For this is the main aspect of repentance

וואס דאס איז עיקר ענין התשובה

English translation 1371

(which must be the intention of the person at the time when an offering is brought for him)

(וואס דאס דארף דאך זיין כוונת האדם בשעת מ'איז פאר אים מקריב א קרבן)

English translation 1372

- from now and onward. Regret over the past is also a part of repentance,

- מכאן ולהבא. חרטה על העבר איז אויך א חלק פון תשובה,

English translation 1373

but the main aspect of repentance is from now and onward. And this effects that the person should become a new reality.

אבער עיקר התשובה איז מכאן ולהבא. און דאס פועל'ט אז דער אדם זאל ווערן א מציאות חדשה.

English translation 1374

As is known, the accomplishment of repentance in relation to the service of the righteous - as explained in the books,

כידוע דער אויפטו פון תשובה לגבי עבודת הצדיקים - כמבואר בספרים,

English translation 1375

and especially in Chassidus - that a righteous person, however high he reaches,

ובפרט אין חסידות - אז א צדיק ווי הויך ער דערגייט,

English translation 1376

this is all "from strength to strength" within his very reality;

איז דאס אלץ "מחיל אל חיל" 219 במציאותו גופא;

English translation 1377

but through repentance the person becomes a new reality.

משא"כ ע"י תשובה ווערט דער אדם א נייער מציאות.

English translation 1378

Based on the above - that the red heifer was a female because it comes to atone for the sin of the golden calf,

ע"פ הנ"ל - אז דער פרה אדומה איז געווען א נקבה ווייל דאס קומט מכפר זיין אויפן חטא העגל,

English translation 1379

like a mother who cleans the excrement of her child - it is understood that the reflection and actual expression of the red heifer and the atonement for the sin of the golden calf in human beings

ווי אן אם איז מקנח צואת בנה - איז פארשטאנדיק אז דער אפשפיגלונג און אויסדרוק בפועל פון דעם פרה אדומה וכפרת חטא העגל אין בני אדם

English translation 1380

(upon whom it atones)

(אויף וועלכע זי איז מכפר)

English translation 1381

is - in the mother

איז - אין דער אם

English translation 1382

(not the father),

(ניט דער אב),

English translation 1383

who specifically is the one who cleans the excrement of the child.

וואס דוקא זי איז מקנח צואת הבן.

English translation 1384

Consequently it follows,

במילא קומט אויס,

English translation 1385

that also in this time when there is no red heifer in practice to clean the negative things,

אז אויך בזמן הזה ווען ס'איז ניטא דער פרה אדומה בפועל צו מקנח זיין די ניט גוטע זאכן,

English translation 1386

the sin of the golden calf,

דער חטא העגל,

English translation 1387

this is primarily the role of a mother to accomplish - as expressed in the parable,

איז דאס בעיקר דער תפקיד פון א מוטער דאס אויפצוטאן - ווי ארויסגעגעבן אין דעם משל,

English translation 1388

"A parable of a maidservant's son who soiled the king's palace,

"משל לבן שפחה שטינף פלטין של מלך,

English translation 1389

they said let his mother come and clean the excrement,

אמרו תבוא אמו ותקנח הצואה,

English translation 1390

so let the heifer come and atone for the calf".

כך תבוא הפרה ותכפר על העגל".

English translation 1391

And based on this one will understand the special lesson of the portion of Parah for the women and daughters of Israel now.

ועפ"ז וועט מען פארשטיין דער לימוד מיוחד פון פ' פרה פאר נשי ובנות ישראל איצטער.

English translation 1392

And the explanation of this:

והביאור בזה:

English translation 1393

Until the true and complete redemption when "and the spirit of impurity I will remove from the land",

ביז די גאולה האמיתית והשלימה ווען "ואת רוח הטומאה אעביר מן הארץ" 220,

English translation 1394

there is still in the world an impression of the sin of the golden calf,

איז נאך דא בעולם א רושם פון דעם חטא העגל,

English translation 1395

a matter of "excrement"

אן ענין של "צואה"

English translation 1396

(as per the above parable regarding the sin of the golden calf),

(כמשל הנ"ל אויפן חטא העגל),

English translation 1397

which must be "wiped away".

וועלכע מ'דארף "אפשווישן".

English translation 1398

And as it is written "on the day I visit, I will visit etc." - "there is no calamity that comes upon Israel that does not contain some payment for the sin of the calf".

און ווי עס שטייט 221 "ביום פקדי ופקדתי גו'" - אין פורענות באה על ישראל שאין בה קצת מפרעון עון העגל".

English translation 1399

And so there is an impression of this in every Jew:

ועד"ז איז דא א רושם דערפון בא יעדן אידן:

English translation 1400

Even if one speaks about a person who has no impression from the sin of the calf in actuality - there is also in him the matter of "excrement" in a natural way - as explained in Tanya that "the quality of the Beinoni is the quality of every person, and after every person one should draw",

אפילו אויב מ'רעדט וועגן א מענטש וואס האט ניט קיין רושם פון חטא העגל בפועל - איז ביי אים אויך דא דער ענין פון "צואה" בדרך הטבע - כמבואר בתניא 222 אז "מדת הבינוני הוא מדת כל אדם ואחרי' כל אדם ימשוך",

English translation 1401

And even though "he never committed a transgression in his life and will never commit one",

ואע"פ וואס "לא עבר עבירה מימיו ולא יעבור מעולם" 223,

English translation 1402

"The evil in the left chamber of the Beinoni is in its full strength as at its origin etc. and is not displaced from its place at all etc.",

איז "הרע שבחלל השמאלי בבינוני הוא בתוקפו כתולדתו כו' ולא נדחה ממקומו כלל כו'" 224,

English translation 1403

Only "it has no control and dominion to spread into the limbs of the body etc.",

נאר "אין לו שליטה וממשלה להתפשט באברי הגוף כו'" 225,

English translation 1404

And regarding him it is possible that after his prayer "this evil returns and awakens in the left chamber and desires a desire etc.,

און ביי אים איז שייך אז לאחרי תפלתו איז "הרע הזה חוזר וניעור בחלל השמאלי ומתאוה תאוה כו',

English translation 1405

Only it cannot bring its desire from potential to actuality etc. because the brain rules over the heart etc." And therefore a Beinoni "is called a wicked person, as our Sages of blessed memory said, even if the entire world tells you that you are righteous, be in your own eyes like a wicked person." And therefore "they adjure him: be righteous and do not be etc.",

רק אינו יכול להוציא תאותו מכח אל הפועל כו' כי המוח שליט על הלב כו'". און דעריבער איז א בינוני "נקרא כרשע כמארז"ל 226 אפילו כל העולם אומרים לך צדיק אתה הי' בעיניך כרשע" 227. און דערפאר איז "משביעים אותו תהי צדיק ואל תהי כו'" 228,

English translation 1406

"Because not every person merits to be a righteous person etc.,

"משום שאין כל אדם זוכה להיות צדיק כו',

English translation 1407

And therefore they adjure him a second time: do not be wicked, at least, for in this matter of choice and permission is given to every person etc." As explained in Tanya there at length.

ולכן משביען שנית אל תהי רשע עכ"פ שבזה משפט הבחירה והרשות נתונה לכל אדם וכו'" 229. כמבואר בתניא שם בארוכה.

English translation 1408

All the more so when one speaks about a person who is lower than the level of Beinoni,

עאכו"כ ווען מ'רעדט וועגן א מענטש וואס איז נידעריקער פאר בחי' בינוני,

English translation 1409

And transgresses, Heaven forbid, a sin in its simple sense,

און איז עובר ר"ל אויף אן עבירה כפשוטה,

English translation 1410

One certainly sees in him an impression of the sin of the calf.

זעט מען ביי אים זיכער א רושם פון חטא העגל.

English translation 1411

And how it

און ווי עס

English translation 1412

(the sin of the calf)

(דער חטא העגל)

English translation 1413

expresses itself in this time - that one bows to silver and gold and money,

דריקט זיך אויס בזמן הזה - אז מ'בוקט זיך צו כסף וזהב און געלט,

English translation 1414

And to envy, desire, and honor and the like.

און צו קנאה תאוה וכבוד וכיו"ב.

English translation 1415

Therefore one must have the matter of the "Red Heifer" which should atone for the "sin of the calf",

דעריבער דארף מען האבן דער ענין פון "פרה אדומה" וואס זאל מכפר זיין אויפן "חטא העגל",

English translation 1416

A parable to the mother of the son of a king who cleans the excrement. Which in this time is done primarily through the mother:

משל לאמו של בן מלך וואס איז מקנח הצואה. וואס בזמן הזה טוט זיך דאס אויף בעיקר ע"י האם:

English translation 1417

As one sees in actuality,

ווי מ'זעט בפועל,

English translation 1418

That the mother is the main one who occupies herself with cleaning the children in the physical sense.

אז דער אם איז דער עיקר וואס פארנעמט זיך מיט מקנח זיין די קינדער בגשמיות.

English translation 1419

And so also in the spiritual sense:

ועד"ז אויך ברוחניות:

English translation 1420

First and foremost, the mother - "the mainstay of the home" - is the one who occupies herself primarily with the education of the children,

לכל לראש איז דער מוטער - "עקרת הבית" - דער וואס פארנעמט זיך בעיקר מיט חינוך הילדים,

English translation 1421

And when a child sometimes does something not good,

און בשעת א קינד טוט אמאל א ניט גוטע זאך,

English translation 1422

She is the main one who occupies herself with wiping away and cleansing and rectifying the not good thing in the child.

איז זי דער עיקר וואס פארנעמט זיך מיט אפשווישן און אפרייניקן און מתקן זיין דער ניט גוטער זאך בא דעם קינד.

English translation 1423

And furthermore:

און נאכמער:

English translation 1424

The "and she cleans the excrement" through the mother is not only regarding wiping away the not good things of the past,

דער "ותקנח הצואה" ע"י האם איז ניט נאר בנוגע צו אפווישן די ניט גוטע זאכן שבעבר,

English translation 1425

But primarily - she educates the children in a manner that from now on they should conduct themselves properly.

נאר בעיקר - זי איז מחנך די קינדער אין אן אופן אז מכאן ולהבא זאלן זיי זיך אויפפירן כדבעי.

English translation 1426

Which also corresponds with the above that the parable of the mother who cleans the excrement of her son is to the Red Heifer which atones for the sin of the calf

וואס דאס איז אויך מתאים עם הנ"ל אז דער משל האם המקנח את צואת בנה לפרה אדומה המכפר על חטא העגל

English translation 1427

(Even though the sin of the calf was in the past)

(אע"פ וואס חטא העגל איז געווען בעבר)

English translation 1428

- Because the essence of the matter of repentance

- ווייל עיקר ענין התשובה

English translation 1429

(Which must be the intention of the person when a sacrifice is offered for him)

(וואס דאס דארף דאך זיין כוונת האדם בעת מ'איז פאר אים מקריב א קרבן)

English translation 1430

Is from now on,

איז מכאן ולהבא,

English translation 1431

And this brings about that the person should become a new reality,

און דאס פועל'ט אז דער אדם זאל ווערן א מציאות חדשה,

English translation 1432

As above.

כנ"ל.

English translation 1433

And furthermore:

און נאכמער:

English translation 1434

Not only does the mother clean the undesirable things of the past,

ניט נאר וואס דער מוטער איז מקנח די דברים בלתי רצויים שבעבר,

English translation 1435

And brings about for the future that the child should be proper

און פועל'ט אויף מכאן ולהבא אז דער קינד זאל זיין כדבעי

English translation 1436

[Just as the Red Heifer accomplished regarding the sin of the calf in the past]

[אזוי ווי דער פרה אדומה האט אויפגעטאן בנוגע צו חטא העגל בעבר]

English translation 1437

- But furthermore:

- נאר נאכמער:

English translation 1438

She "cleans" also the matter of the "excrement" which exists

זי איז "מקנח" אויך דער ענין ה"צואה" וואס איז דא

English translation 1439

(In potential)

(בכח)

English translation 1440

In the nature of man from his birth

בטבע האדם מתולדתו

English translation 1441

("The evil in the left chamber" which is "in its full strength as at its origin"),

("הרע שבחלל השמאלי" וואס איז "בתוקפו כתולדתו"),

English translation 1442

That is, she prevents that the child should from the outset come to have "excrement" in actuality.

ד.ה. אז זי באווארנט אז דער קינד זאל מלכתחילה ניט קומען צו האבן "צואה" בפועל.

English translation 1443

Through this, that immediately when the child is born she influences him - by hanging holy pictures and holy names around the child,

דורך דעם וואס גלייך ווען דער קינד ווערט געבארן באווירקט זי אים - דורך אויפהענגען ציורים קדושים ושמות קדושים ארום דעם קינד,

English translation 1444

And by singing to the child - as is the custom of Jewish mothers in previous generations - that even though there are raisins and almonds, Torah is the best merchandise.

און דורך זינגען צום קינד - כמנהג אמהות בישראל בדורות שלפנ"ז - אז אע"פ וואס עס זיינען דא ראזשינקעס און מאנדלען איז תורה די בעסטע סחורה.

English translation 1445

And even though the child does not know what raisins and almonds are,

ואע"פ אז דער קינד ווייסט ניט וואס זיינען ראזשינקעס און מאנדלען,

English translation 1446

And all the more so,

ועאכו"כ,

English translation 1447

Does not know what Torah and merchandise are - this is only externally,

ניט וואס איז תורה און סחורה - איז דאס אבער נאר בחיצוניות,

English translation 1448

But internally he feels it and it affects him in actuality,

אבער בפנימיות איז ער דאס מרגיש און דאס פועל'ט אויף אים בפועל,

English translation 1449

So that when he grows older and his father teaches him Torah,

אז בשעת ער וועט עלטער ווערן און אביו מלמדו תורה,

English translation 1450

He will ask that he learn more Torah with him.

וועט ער בעטן אז ער זאל מיט אים לערנען מער תורה.

English translation 1451

That is, that immediately when the child is born,

ד.ה. אז גלייך ווי דער קינד ווערט געבארן,

English translation 1452

His mother has an influence on him that will affect him throughout all the days of his life,

האט זיין מוטער אויף אים א השפעה וואס וועט ווירקן אויף אים במשך כל ימי חייו,

English translation 1453

As it is said "Train a youth according to his way, even when he grows old he will not depart from it" - consequently it prevents from the outset that the child should have any "excrement" upon him.

כמ"ש 230 "חנוך לנער ע"פ דרכו גם כי יזקין לא יסור ממנו" - במילא באווארנט עס מלכתחילה אז דער קינד זאל אויף זיך ניט האבן קיין "צואה".

English translation 1454

Furthermore:

נאכמער:

English translation 1455

The mother acts upon the child

דער מוטער פועל'ט אויף דעם קינד

English translation 1456

(and cleanses him in a manner that initially he has no "excrement")

(און איז אים "מקנח" באופן אז מלכתחילה האט ער ניט קיין "צואה")

English translation 1457

Even before the birth of the child - during the nine months of pregnancy by conducting herself at that time in the appropriate manner,

נאך פאר הולדת הולד - במשך די תשעה ירחי לידה דורך פירן זיך דעמולט באופן המתאים,

English translation 1458

as is known. And even before that - by ensuring that the conception is proper,

כידוע. און נאך לפנ"ז - דורך דעם וואס זי מאכט זיכער אז דער עיבור איז כדבעי,

English translation 1459

through observing family purity;

ע"י היטן טהרת המשפחה;

English translation 1460

and also through the kashrut of eating and drinking,

און אויך ע"י כשרות האכילה ושתי',

English translation 1461

through which the "whiteness" of the father and the "redness" of the mother are proper, etc.

וואס דורך דעם איז דער "לובן" פון דעם אב און דער "אודם" פון דעם אם כדבעי כו' 231.

English translation 1462

And even before that - through lighting candles,

און נאך לפנ"ז - דורך הדלקת נרות,

English translation 1463

a burning candle,

נר דלוק,

English translation 1464

"A candle of mitzvah and Torah is light."

"נר מצוה ותורה אור" 232.

English translation 1465

All of which has an influence afterwards upon the child,

וואס דאס אלץ האט א השפעה דערנאך אויפן קינד,

English translation 1466

and establishes his life so that when he grows up he should initially not bow to any money,

און שטעלט איין זיין לעבן אז ווען ער וואקסט אויף זאל ער לכתחילה זיך ניט בוקן צו קיין געלט,

English translation 1467

envy, lust, honor, and the like,

קנאה תאוה וכבוד וכיו"ב,

English translation 1468

but rather he should conduct himself properly in the way of Torah and mitzvot.

נאר ער זאל זיך פירן כדבעי בדרך התורה והמצוות.

English translation 1469

From this is understood the unique lesson of the portion of the Red Heifer for the convention that is now taking place of the women and daughters of Israel - the responsibility that they have in establishing homes in Israel and educating the children in the straight path.

דערפון איז מובן דער לימוד מיוחד פון פ' פרה פאר דעם כנס וואס קומט איצטער פאר פון נשי ובנות ישראל - די אחריות וואס זיי האבן אין אויפשטעלן בתים בישראל און מחנך זיין די קינדער בדרך ישרה.

English translation 1470

In addition to the instruction of Purim regarding the greatness of the virtue of women - as discussed last Shabbat.

נוסף צו די הוראה פון פורים בגודל מעלת הנשים - כמדובר לעצטן שבת.

English translation 1471

And since we are soon coming

און וויבאלד אז מ'קומט באלד

English translation 1472

(tomorrow)

(מארגן)

English translation 1473

to the conclusion of this convention - one must know,

צום סיום פון דעם כנס - דארף מען וויסן,

English translation 1474

that the conclusion of every matter of holiness

אז דער סיום פון יעדער דבר שבקדושה,

English translation 1475

is not an end and finish, Heaven forbid,

איז ניט א גמר וסוף ח"ו,

English translation 1476

but rather it is merely a preparation to begin the service on a higher level and degree.

נאר דאס איז בלויז א הכנה צו אנהויבן די עבודה אויף א העכערער שלב ודרגא.

English translation 1477

As it is in Torah - that He looked into the Torah and created the world - that at the conclusion of a tractate one says, "May it be Your will, Hashem, my God, just as You helped me to conclude tractate Berachot

ווי דאס איז אין תורה - וואס אסתכל באורייתא וברא עלמא 233 - אז בסיום מסכת זאגט מען "יהי רצון מלפניך ה' אלקי כשם שעזרתני לסיים מסכת ברכות

English translation 1478

(for example)

(לדוגמא)

English translation 1479

so may You help me to begin other tractates and books, etc."

כן תעזרני להתחיל מסכתות וספרים אחרים כו'".

English translation 1480

And for this very reason a conclusion is made - in order that afterwards one should come to a higher level and degree.

און דערפאר גופא מאכט מען א סיום - בכדי אז מ'זאל דערנאך צוקומען צו א העכערער שלב ודרגא.

English translation 1481

Until one comes to the conclusion of all tractates - the conclusion of the Order of Purities,

ביז מ'קומט צו דעם סיום פון אלע מסכתות - סיום סדר טהרות,

English translation 1482

which signifies the matter of "And the spirit of impurity I will remove from the land":

וואס באדייט דער ענין פון "ואת רוח הטומאה אעביר מן הארץ":

English translation 1483

"Hashem will give strength to His people, Hashem will bless His people with peace,"

"ה' עוז לעמו יתן ה' יברך את עמו בשלום" 234,

English translation 1484

"There is no strength except Torah,"

"אין עוז אלא תורה" 235,

English translation 1485

and Torah brings peace to the world. And also in this the two aforementioned extremes are emphasized - that there exists an opposite reality

און תורה טוט אויף שלום בעולם. וואס אויך אין דעם איז מודגש די צוויי קצוות הנ"ל - אז ס'איז דא א מציאות הפכי

English translation 1486

("excrement")

("צואה")

English translation 1487

in the world and in man

בעולם ובאדם

English translation 1488

(at least potentially),

(בכח עכ"פ),

English translation 1489

and together with this the mother ensures that it should not come out in actuality - because the matter of peace itself emphasizes that even though there is a place contrary to peace,

וביחד עם זה באווארנט דער מוטער אז ס'זאל ניט ארויסקומען בפועל - ווייל דער ענין פון שלום גופא איז מדגיש אז אע"פ וואס ס'איז דא אן ארט אויף היפך השלום,

English translation 1490

the matter of peace prevails between them,

ווערט דער ענין השלום ביניהם,

English translation 1491

Until there is the completeness of peace - when "And the spirit of impurity I will remove from the land" - that the entire existence of an opposite thing that can bring to the opposite of peace is nullified,

ביז עס ווערט דער שלימות השלום - ווען "ואת רוח הטומאה אעביר מן הארץ" - אז ס'ווערט בטל דער גאנצער מציאות פון א דבר הפכי וואס קען ברענגען צו היפך השלום,

English translation 1492

it becomes "redeemed in peace" in completeness,

עס ווערט "פדה בשלום" בשלימות,

English translation 1493

initially there is no matter of "conflict,"

לכתחילה ניטא דער ענין פון "קרב",

English translation 1494

as the Mitteler Rebbe explains.

ווי דער מיטעלער רבי איז מבאר 236.

English translation 1495

And there is completeness also in all matters - completeness of the people,

און מ'האט שלימות אויך אין אלע ענינים - שלימות העם,

English translation 1496

"with our sons and our daughters, with our young men and our elders,"

"בבנינו ובבנותינו גו' בנערינו ובזקנינו" 237,

English translation 1497

as is emphasized on Purim that "from youth to elder, children and women" stand together "on one day,"

ווי ס'איז מודגש בפורים אז "מנער ועד זקן טף ונשים" שטייען צוזאמען "ביום אחד",

English translation 1498

together with the completeness of Torah,

צוזאמען מיט שלימות התורה,

English translation 1499

together with the completeness of the land,

צוזאמען מיט שלימות הארץ,

English translation 1500

"a good and spacious land,"

"ארץ טובה ורחבה" 238,

English translation 1501

until "Hashem your God will enlarge your border,"

ביז "ירחיב ה' אלקיך את גבולך" 239,

English translation 1502

And even before that there is a state of "And for all the children of Israel there was light in their dwellings,"

און נאך לפנ"ז ווערט א מצב פון "לכל בני ישראל הי' אור במושבותם" 240,

English translation 1503

as it was already in the exile of Egypt,

ווי ס'איז געווען נאך אין גלות מצרים,

English translation 1504

until the light was with the Jews when entering the houses of Egypt,

ביז אז דער אור איז געווען מיט די אידן אריינגייענדיק בבתי מצרים,

English translation 1505

in order that they should be able to see the vessels and afterwards fulfill the mitzvah of "And you shall empty Egypt" by telling the Egyptians "I saw it

בכדי זיי זאלן קענען זען די כלים און דערנאך מקיים זיין די מצוה פון "ונצלתם את מצרים" 241 דורך זאגן די מצריים "אני ראיתיו

English translation 1506

(the vessels)

(די כלים)

English translation 1507

in your house and it is in such and such place";

בביתך ובמקום פלוני הוא" 242;

English translation 1508

Together with this there had to be Egyptians,

ביחד עם זה האבן געדארפט זיין מצריים,

English translation 1509

and that they should have vessels,

און אז זיי זאלן האבן כלים,

English translation 1510

and the Jews should not take the vessels at the time they saw them in the houses of the Egyptians during the plague of darkness - because then afterwards the Jews could not fulfill the mitzvah of "And you shall empty Egypt" at the time of the Exodus from Egypt. But on the other hand - by the Jews there already shone light at that time in order that they should be able to see where the vessels lay as a preparation and qualification to fulfill afterwards the mitzvah.

און די אידן זאל ניט נעמען די כלים בשעת זיי האבן זיי געזען בבתי המצריים בשעת מכת חושך - ווייל דעמולט קענען דערנאך די אידן ניט מקיים זיין די מצוה פון "ונצלתם את מצרים" בשעת יציאת מצרים. אבער לאידך - בא די אידן האט שוין דעמולט געלויכטן אור בכדי זיי זאלן קענען זען וואו די כלים ליגן אלס הכנה והכשרה צו מקיים זיי דערנאך די מצוה.

English translation 1511

And from a state of "And for all the children of Israel there was light in their dwellings" one enters into the redemption with joy and with a good heart,

און פון א מצב פון "ולכל בנ"י הי' אור במושבותם" גייט מען אריין אין די גאולה בשמחה ובטוב לבב,

English translation 1512

with completeness of all matters

מיט שלימות כל הענינים

English translation 1513

(as above),

(כנ"ל),

English translation 1514

In the true and complete redemption through our righteous Moshiach.

בגאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו.

English translation 1515

In the notes of the Tatte on the Zohar of our portion there are two notes:

אין די הערות פון טאטן אויפן זהר דפרשתנו זיינען פאראן צוויי הערות:

English translation 1516

In the first note, he questions what is stated in the Zohar, beginning of our portion, "And it was on the eighth day etc.,

אין דער ערשטער הערה שטעלט ער זיך אויף דעם וואס עס שטייט אין זהר ריש פרשתנו 243 "ויהי ביום השמיני וגו',

English translation 1517

Rabbi Yitzchak opened, 'When the morning stars sang together, and all the sons of God shouted for joy etc.' And he explains "the connection of this opening here,

ר' יצחק פתח ברן 244 יחד כוכבי בקר ויריעו כל בני אלקים וכו'". און ער איז מבאר "השייכות דהפתיחה הזאת הכא,

English translation 1518

and why specifically Rabbi Yitzchak opened with it,"

ולמה ר' יצחק דוקא פתח בה",

English translation 1519

the connection between Rabbi Yitzchak and "And it was on the eighth day"

דער קשר צווישן ר' יצחק מיט "ויהי ביום השמיני"

English translation 1520

(as will be explained later, section 47).

(כדלקמן סמ"ז).

English translation 1521

In the second note, he questions a second Zohar passage,

אין דער צווייטער הערה שטעלט ער זיך אויף א צווייטן מאמר הזהר,

English translation 1522

and within the words he explains that which is stated in the Zohar, that Rabbi Yehudah "taught me three matters regarding the cup of blessing" - that the cup of blessing is the aspect of kindness,

און בתוך הדברים איז ער מבאר 245 דאס וואס עס שטייט אין זהר אז ר' יהודה "אולפינא מני' ג' מלין בכסא דברכה" - אז כוס של ברכה איז בחי' החסד,

English translation 1523

and he connects it with the four cups of Passover,

און ער פארבינדט עס מיט די ד' כוסות דפסח,

English translation 1524

which correspond to wisdom, understanding, kindness, and might,

וואס זיינען כנגד חו"ב וחו"ג,

English translation 1525

i.e., that the third cup - which is the cup of blessing - is kindness etc.

ד.ה. אז דער כוס הג' - וואס איז כוס של ברכה - איז חסד וכו'.

English translation 1526

He explains the topics

ער איז מבאר די ענינים

English translation 1527

(in his usual manner)

(כדרכו)

English translation 1528

in the letters of Kabbalah,

באותיות הקבלה,

English translation 1529

and in part - also according to Chassidus;

ובמקצת - אויך ע"פ חסידות;

English translation 1530

one must still understand the connection of the topics in these two notes with the portion of the Red Heifer,

מ'דארף נאך אבער פארשטיין דער קשר פון די ענינים אין די צוויי הערות מיט פ' פרה,

English translation 1531

because since in this year the portion of the Red Heifer occurs in the portion of Shemini, there must be a connection between the portion of the Red Heifer and that which is explained in the notes on the Zohar of the portion of Shemini,

ווייל היות אז בשנה זו קומט אויס פ' פרה בפ' שמיני דארף זיין א קשר צווישן פ' פרה און המבואר אין די הערות על הזהר פ' שמיני,

English translation 1532

and as the father explains the concept of Shemini

און ווי דער טאטע איז מבאר דער ענין פון שמיני

English translation 1533

(in the first note).

(אין די ערשטע הערה).

English translation 1534

And from this there must also be a practical ramification in the service of G-d.

און דערפון דארף אויך זיין א נפק"מ בפועל אין עבודת ה'.

English translation 1535

And as will be explained later.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1536

The explanation of why Rashi does not ask why the laws of kashrut are only stated in our portion,

דער ביאור פארוואס רש"י באווארנט ניט פארוואס דיני כשרות ווערן ערשט אנגעזאגט בפרשתנו,

English translation 1537

a length of time after the giving of the Torah:

א משך זמן נאך מתן תורה:

English translation 1538

If one is a five-year-old studying Scripture, this is initially not a question. Because since the Jews were then in the desert and they ate only "manna"

באם בן חמש למקרא איז דאס מלכתחילה קיין שאלה ניט. ווייל היות אז אידן זיינען דעמולט געווען אין מדבר און זיי האבן געגעסן נאר "מן"

English translation 1539

(bread)

(לחם)

English translation 1540

and "quail"

און "שליו"

English translation 1541

(meat)

(בשר)

English translation 1542

from heaven

מן השמים

English translation 1543

(as the five-year-old has already learned earlier),

(ווי דער בן חמש האט שוין פריער געלערנט 246),

English translation 1544

And the five-year-old knows by himself that in the desert there are no cattle and animals etc.,

און דער בן חמש ווייסט אליין אז אין מדבר זיינען ניטא קיינע בהמות וחיות כו',

English translation 1545

there is no camel, hare, or hyrax etc.,

דארטן איז ניטא קיין גמל שפן וארנבת וכו',

English translation 1546

and likewise there is no sea there,

ועד"ז איז דארטן ניטא קיין ים,

English translation 1547

consequently there are no fish,

במילא זיינען ניטא קיינע דגים,

English translation 1548

and likewise there is no eagle there,

ועד"ז איז דארט ניטא קיין נשר,

English translation 1549

and the other matters enumerated in the portion.

ושאר הענינים אויסגערעכנט אין דער פרשה.

English translation 1550

[And regarding "snake, serpent, and scorpion" which were in the desert,

[און בנוגע צו "נחש שרף ועקרב" וואס זיינען געווען אין מדבר,

English translation 1551

as the five-year-old knows by himself (even though it is stated in the verse only later in the book of Deuteronomy) - this is initially not a question,

ווי דער בן חמש ווייסט אליין (אע"פ וואס אין פסוק שטייט עס ערשט שפעטער אין חומש דברים 247) - איז דאס מלכתחילה קיין שאלה ניט,

English translation 1552

because:

ווייל:

English translation 1553

The five-year-old sits in a sukkah on the festival of Sukkot,

דער בן חמש זיצט אין א סוכה בחג הסוכות,

English translation 1554

and one tells him that this is "so that your generations may know that I caused the children of Israel to dwell in sukkot - clouds - when I brought them out of the land of Egypt",

און מ'זאגט אים אז דאס איז "למען 248 ידעו דורותיכם כי בסוכות - עננים 249 - הושבתי את בנ"י בהוציאי אותם מארץ מצרים",

English translation 1555

and one also explains to him that the clouds caused that there should be no "snake, serpent, and scorpion" in the place where the Jews were in the desert].

און מ'איז אים אויך מסביר 250 אז די עננים האבן גע'פועל'ט אז עס זאל ניט זיין קיין "נחש שרף ועקרב" במקום וואו די אידן זיינען געווען במדבר].

English translation 1556

Consequently,

במילא,

English translation 1557

as long as the Jews were in the desert

כל זמן אידן זיינען געווען אין מדבר

English translation 1558

(before they came to the land of Israel,

(איידער זיי זיינען געקומען לארץ ישראל,

English translation 1559

or to an inhabited place near the land of Israel),

אדער למקום ישוב סמוך לארץ ישראל),

English translation 1560

and they had the manna and quail,

און האבן געהאט דעם מן און שליו 251,

English translation 1561

and the other cattle and animals were not there - the laws of kashrut in our portion were not applicable.

ושאר הבהמות וחיות זיינען דארטן ניט געווען - זיינען ניט געווען נוגע די דיני כשרות שבפרשתנו.

English translation 1562

[And that which is stated that the Jews, while in the desert, bought items from the merchants of the nations of the world - this was only near the end of the forty years,

[און דאס וואס עס שטייט אז אידן זייענדיק אין מדבר האבן געקויפט זאכן פון תגרי אוה"ע 252 - איז דאס ערשט געווען קרוב לסוף הארבעים שנה,

English translation 1563

when they came to Sihon and Og etc.].

ווען זיי זיינען געקומען צו סיחון ועוג כו'].

English translation 1564

And even though the Jews had with them in the desert "very heavy flocks and cattle and livestock" which they took with them when leaving Egypt - it is nevertheless understood simply,

ואע"פ אז אידן האבן געהאט מיט זיך אין מדבר "צאן ובקר מקנה כבד מאד" וואס זיי האבן מיט זיך מיטגענומען ארויסגייענדיק פון מצרים 253 - איז אבער פארשטאנדיק בפשטות,

English translation 1565

that when they had manna and quail from heaven,

אז בשעת זיי האבן געהאט מן ושליו מן השמים,

English translation 1566

which was tasty and sufficient for their needs,

וואס איז געווען געשמאק און גענוג פאר זייערע צרכים,

English translation 1567

and they did not have to pay money for it - they did not eat from their own animals.

און זיי האבן אויף דעם ניט געדארפט צאלן געלט - האבן זיי ניט גענומען עסן פון זייערע אייגענע בהמות 254.

English translation 1568

And even if there were such ones - the Torah does not need to warn against insanity.

און אפילו אויב עס זיינען געווען אזוינע - דארף תורה ניט באווארענען משוגעת.

English translation 1569

One can still ask a question on this explanation - that from Rashi himself it follows that one cannot say the aforementioned explanation:

מ'קען נאך אבער פרעגן א שאלה אויף דעם ביאור - אז פון רש"י אליין קומט אויס אז מ'קען ניט זאגן דעם ביאור הנ"ל:

English translation 1570

At the end of our portion

בסוף פרשתנו

English translation 1571

(at the end of the laws of kashrut)

(בסוף פון די דיני כשרות)

English translation 1572

it is stated "This is the law of the animal and the bird and every living soul that swarms in the water etc., to distinguish between the impure and the pure etc." Rashi explains:

שטייט 255 "זאת תורת הבהמה והעוף וכל נפש חי' הרומשת במים גו' להבדיל בין הטמא ובין הטהור גו'". איז רש"י מפרש:

English translation 1573

"Between the impure and the pure - one might say between a donkey and a cow,

"בין הטמא ובין הטהור - צ"ל בין חמור לפרה,

English translation 1574

but are they not already specified?

והלא כבר מפורשים הם,

English translation 1575

Rather, between that which is impure for you and that which is pure for you, between one whose half of the windpipe was slaughtered and one whose majority was slaughtered."

אלא בין טמאה לך לטהורה לך בין נשחט חציו של קנה לנשחט רובו".

English translation 1576

It follows that the laws of kashrut are not only regarding kosher and non-kosher cattle and animals etc.,

קומט אויס אז די דיני כשרות איז ניט נאר בנוגע צו די כשר'ע און ניט כשר'ע בהמות וחיות כו',

English translation 1577

but also regarding the laws of slaughter for kosher cattle etc.

נאר אויך בנוגע לדיני שחיטה פאר בהמות כו' כשרות.

English translation 1578

Consequently, the Jewish people immediately after the giving of the Torah should have known the laws of shechitah in order to know how to eat the quail which is a "species of fowl" and requires shechitah. And especially since the Jewish people needed to eat meat every Shabbat and so forth?

במילא האבן אידן גלייך נאך מ"ת געדארפט וויסן דיני שחיטה בכדי וויסן ווי צו עסן די שליו וואס איז "מין עוף" 256 און דארף האבן שחיטה. ובפרט אז אידן האבן געדארפט עסן בשר בכל שבת וכיו"ב?

English translation 1579

This is not a question at all:

איז דאס קיין שאלה ניט:

English translation 1580

Because the five-year-old has not yet learned that fowl

ווייל דער בן חמש האט נאך ניט געלערנט אז עופות

English translation 1581

(including quail)

(כולל שליו)

English translation 1582

require shechitah; he has only learned that regarding animals there is the matter of shechitah,

דארפן האבן שחיטה ער האט נאר געלערנט אז בא בהמות איז דא דער ענין השחיטה,

English translation 1583

as he learned from Joseph that "and slaughter the slaughter and prepare,"

ווי ער האט געלערנט בא יוסף 257 אז "וטבוח טבח והכן",

English translation 1584

and regarding this came those of Isaac. But he does not yet know that fowl require shechitah.

ועד"ז בא אילו של יצחק 258. אבער ער ווייסט נאך ניט אז עופות דארפן האבן שחיטה.

English translation 1585

And even though the five-year-old goes to perform kapparot on the eve of Yom Kippur - this is: (a)

נואע"פ אז דער בן חמש גייט שלאגן כפרות ערב יוהכ"פ - איז: (א)

English translation 1586

After he performs kapparot, it is not necessarily that he remains to see how one slaughters the fowl,

לאחרי ווי ער שלאגט כפרות איז לאו דוקא אז ער בלייבט זען ווי מ'איז שוחט דעם עוף,

English translation 1587

especially since the custom is to go perform kapparot very early,

בפרט אז מ'פירט זיך גיין שלאגן כפרות גאר פרי 259,

English translation 1588

consequently he then goes straight to sleep! (b)

במילא גייט ער דערנאך גלייך שלאפן! (ב)

English translation 1589

Even if he does see it - this could be a matter of rabbinic decree,

אפילו אויב ער זעט עס יע - קען דאס זיין מדברי סופרים,

English translation 1590

or according to custom).

אדער ע"פ מנהג).

English translation 1591

Based on this, it is understood that immediately after the giving of the Torah there was no need to announce to the Jewish people the laws of kashrut,

עפ"ז איז מובן אז גלייך נאך מ"ת איז ניט געווען קיין צורך צו אנזאגן אידן די דיני כשרות,

English translation 1592

including the laws of shechitah,

כולל דיני שחיטה,

English translation 1593

in our portion - because it did not yet pertain to them. Therefore, it was not announced to them.

שבפרשתנו - וויבאלד ס'איז זיי נאך ניט נוגע. דערפאר האט מען עס זיי ניט אנגעזאגט.

English translation 1594

And only after they announced matters that are dependent on time,

און ערשט לאחרי ווי מ'האט אנגעזאגט ענינים שהזמן גרמא,

English translation 1595

and the first opportunity came to announce regarding the laws of kashrut,

און עס קומט דער ערשטער געלעגנהייט צו אנזאגן וועגן דיני כשרות,

English translation 1596

and there was a special situation

און ס'איז געווען א מצב מיוחד

English translation 1597

(after "they were silenced" on the eighth day of the inauguration)

(לאחרי ווי "הושוו בדמימה" ביום שמיני למילואים)

English translation 1598

- then the Torah says it at that time - even though it does not pertain until the Jewish people arrive in the land of Israel or in proximity to it,

- זאגט עס דעמולט תורה אן - אע"פ וואס ס'איז ניט נוגע ביז אידן וועלן אנקומען צו ארץ ישראל אדער בסמיכות לה,

English translation 1599

as we see regarding several commandments concerning mitzvot dependent on the land that they are announced during the forty years in the desert even though they do not pertain until later.

ווי מ'זעט בנוגע לכמה ציוויים אויף מצוות התלויות בארץ אז זיי ווערן אנגעזאגט במשך די ארבעים שנה במדבר אע"פ וואס זיי זיינען ניט נוגע ביז שפעטער.

English translation 1600

And according to the above explanation, several more questions are answered.

וע"פ ביאור הנ"ל זיינען פארענטפערט נאך כמה שאלות.

English translation 1601

The connection of the matters discussed in the notes on the Zohar with the portion of Parah:

דער קשר פון די ענינים המדוברים אין די הערות על הזהר מיט פ' פרה:

English translation 1602

The father explains the connection of "Rabbi Yitzchak opened with 'When the morning stars sang together and all the sons of God shouted for joy'" with the portion of Shemini,

דער טאטע איז מבאר דער שייכות פון "ר' יצחק פתח ברן יחד כוכבי בקר ויריעו כל בני אלקים" מיט פ' שמיני,

English translation 1603

"And it was on the eighth day":

"ויהי ביום השמיני":

English translation 1604

"On the eighth day"

"ביום השמיני"

English translation 1605

(of the inauguration)

(למילואים)

English translation 1606

there were both matters of chesed and gevurah

זיינען געווען ביידע ענינים פון חסד וגבורה

English translation 1607

[ratzo vashov]:

[רצוא ושוב]:

English translation 1608

The descent of the fire from above is the matter of chesed. Also, that which is stated on the eighth day "and all the people saw and sang" is chesed. And afterwards on the eighth day there was the death of the sons of Aharon, Nadav and Avihu,

ירידת האש מלמעלה איז דער ענין פון חסד. אזוי אויך דאס וואס שטייט ביום השמיני "וירא כל העם וירונו" 260 איז חסד. און דערנאך ביום השמיני איז געווען מיתת בני אהרן נדב ואביהוא,

English translation 1609

which is the aspect of gevurot.

וואס דאס איז בחי' גבורות.

English translation 1610

And these two matters of chesed and gevurah on the eighth day are connected with the two matters in the verse with which "Rabbi Yitzchak opened":

און די צוויי ענינים פון חסד וגבורה ביום השמיני זיינען פארבונדן מיט די צוויי ענינים אין דעם פסוק מיט וועלכע "ר' יצחק פתח":

English translation 1611

"And all the people sang is like 'when the morning stars sang together,'"

"וירונו כל העם הוא כמו ברן יחד כוכבי בקר",

English translation 1612

the aspect of chesed,

בחי' חסד,

English translation 1613

"and they sang is like 'sang.' And that which Nadav and Avihu died then, who are the aspect of gevurot, is like 'and all the sons of God shouted for joy,'

"וירונו הוא כמו ברן". "ומה שמתו אז נדב ואביהוא שהם בחי' גבורות הוא כמו וע"ד ויריעו כל בני אלקים,

English translation 1614

for the gevurot and judgments were broken."

שנשברו הגבורות והדינין".

English translation 1615

And he also connects this with the matter of "Shemini" itself

און ער איז דאס אויך מקשר מיט דער ענין פון "שמיני" אליין

English translation 1616

(that both of the above matters both occurred "on the eighth day")

(וואס די ביידע ענינים הנ"ל זיינען ביידע געווען "ביום השמיני")

English translation 1617

- which also contains within itself both matters - chesed,

- וואס האט אין זיך אויך די ביידע ענינים - חסד,

English translation 1618

and gevurah,

און גבורה,

English translation 1619

"Shemini also alludes to Binah, the eighth sefirah from below upward,

"שמיני רומז ג"כ על בינה ספירה הח' מלמטה למעלה,

English translation 1620

and it is the aspect of gevurot of Binah, etc."

והוא בחי' גבורות דבינה כו'".

English translation 1621

And afterwards he also connects this with the author of the discourse - Rabbi Yitzchak:

און דערנאך איז ער דאס אויך מקשר מיטן בעל המאמר - ר' יצחק:

English translation 1622

"And the author of the opening is specifically Rabbi Yitzchak,

"ובעל הפתיחה הוא ר' יצחק דוקא,

English translation 1623

who is the aspect of gevurot, as his name is Yitzchak,

שהוא בחי' גבורות כשמו יצחק,

English translation 1624

and his numerical value is 208, which is eight times the name Havayah,

ומספרו הוא ח"פ הוי',

English translation 1625

therefore he is connected to the eighth day. And we must add to this - that the head and crown

לכן הוא שייך ליום השמיני נויש להוסיף בזה - אז דער ראש וכתר

English translation 1626

(the first letter)

(ראש התיבה)

English translation 1627

of 'Yitzchak' is a yud,

פון "יצחק" איז א יו"ד,

English translation 1628

which alludes to the 'eight crowns' that were taken on the eighth day],

וואס איז מרמז אויף די "יו"ז עטרות" שנטלו ביום השמיני 261],

English translation 1629

and thus it is like Nadav and Avihu who are the aspect of gevurot, etc." And Yitzchak is also connected with chesed

וא"כ הוא ע"ד נדב ואביהוא שהם בחי' גבורות כו'". און יצחק איז אויך פארבונדן מיט חסד

English translation 1630

(the second matter in "on the eighth day,"

(דער צווייטער ענין אין "ביום השמיני",

English translation 1631

"and the people sang, etc.,"

"וירונו העם גו'",

English translation 1632

and "when the morning stars sang together")

און "ברן יחד כוכבי בקר")

English translation 1633

- "for his name Yitzchak is from the term laughter and delight,

- "ששמו יצחק הוא מלשון צחוק ותענוג,

English translation 1634

it is like 'and they sang,'

הוא ע"ד כמו וירונו,

English translation 1635

which is the matter of laughter and delight, etc." "Therefore, he

שהו"ע צחוק ותענוג כו'". "לכן הוא

English translation 1636

(Rabbi Yitzchak)

(ר' יצחק)

English translation 1637

specifically opened this opening of 'when the morning stars sang together and all the sons of God shouted,' etc.,

דוקא פתח הפתיחה הזאת ברן יחד כוכבי בקר ויריעו כו',

English translation 1638

for to him and to his aspect this belongs."

כי לו ולבחינתו שייך זה".

English translation 1639

And one may connect this also with the portion of Parah:

ויש לקשר זה אויך מיט פ' פרה:

English translation 1640

In the matter of the red heifer, there were also both matters of chesed and gevurah - the burning of the heifer is gevurah,

אין מעשה פרה אדומה זיינען אויך געווען די ביידע ענינים פון חסד וגבורה - שריפת הפרה איז גבורה,

English translation 1641

and "and he shall put upon it living water into a vessel" is the matter of chesed,

און "ונתן עליו מים חיים אל כלי" 262 איז דער ענין פון חסד,

English translation 1642

as explained in Chassidus discourses,

כמבואר במאמרי חסידות,

English translation 1643

as discussed also above in this discourse that was reviewed from Likkutei Torah and the year 5678.

כמדובר אויך לעיל אין דעם מאמר 263 וואס מ'האט גע'חזר'ט פון לקו"ת 264 און תרע"ח 265.

English translation 1644

And the red heifer is also connected with the service of teshuvah,

און פרה אדומה איז אויך פארבונדן מיט עבודת התשובה,

English translation 1645

until complete teshuvah which brings to "before they call, I will answer."

ביז תשובה שלימה וואס ברענגט צו "טרם יקראו ואני אענה" 266.

English translation 1646

What is the connection with Isaac

וואס דאס איז דער קשר מיט יצחק

English translation 1647

(the author of the discourse in the Zohar)

(דער בעל המאמר אין זהר)

English translation 1648

- because the essence of Isaac is specifically connected with repentance,

- ווייל ענינו של יצחק איז במיוחד פארבונדן מיט תשובה,

English translation 1649

as explained in various places.

כמבואר בכ"מ.

English translation 1650

And therefore Isaac specifically was a new reality - because through repentance one becomes a new reality:

און דערפאר איז יצחק דוקא געווען א מציאות חדשה - ווייל דורך תשובה ווערט מען א מציאות חדשה:

English translation 1651

By Abraham it was "Abraham, Abraham, with a pause in the cantillation,"

ביי אברהם איז געווען "אברהם אברהם 267 פסיק טעמא" 268,

English translation 1652

but he remained the same Abraham.

אבער ער איז געבליבן דער זעלבער אברהם.

English translation 1653

And the same applies regarding Jacob.

ועד"ז בנוגע ליעקב.

English translation 1654

However, regarding Isaac it states that at the time of the Binding "the soul of Isaac flew out and departed,"

משא"כ אויף יצחק שטייט 269 אז בשעת העקידה "פרחה ויצאה נשמתו של יצחק",

English translation 1655

and afterwards there was for him the resurrection of the dead.

און ס'איז דערנאך געווען ביי אים תחיית המתים.

English translation 1656

And the new reality of Isaac was not only in his time at the Binding,

און דער מציאות חדשה פון יצחק איז ניט נאר געווען בזמנו בשעת העקידה,

English translation 1657

rather this is drawn down continuously,

נאר דאס ווערט נמשך תמיד,

English translation 1658

as it is stated in the teachings of our Rabbis, of blessed memory, on the verse "And I will remember My covenant with Jacob, and also My covenant with Isaac, and also My covenant with Abraham I will remember" - "And why is remembrance not stated regarding Isaac? Rather, the ashes of Isaac are seen before the congregation and placed upon the altar."

כמ"ש ברז"ל 270 עה"פ 271 "וזכרתי את בריתי יעקוב ואף את בריתי יצחק ואף את בריתי אברהם אזכור" - "ולמה לא נאמרה זכירה ביצחק? אלא אפרו של יצחק נראה לפני צבור ומונח על גבי המזבח".

English translation 1659

Regarding this is what is explained in the second note of my father

עד"ז איז המבואר אין דער צווייטער הערה פון טאטן

English translation 1660

(on the Zohar of our portion)

(על הזהר דפרשתנו)

English translation 1661

concerning the four cups of Passover and the third cup

בענין ד' כוסות של פסח און דער כוס הג'

English translation 1662

(kindness)

(חסד)

English translation 1663

connected with the portion of the Red Heifer:

פארבונדן מיט פ' פרה:

English translation 1664

The general connection between them is - that both by the Red Heifer and by Passover it states "This is the statute" - "This is the statute of the Torah" and "This is the statute of the Passover" - because both are general matters in the service of man,

קשר כללי ביניהם איז - אז סיי בא פרה און סיי בא פסח שטייט "זאת חוקת" - "זאת חוקת התורה" און "זאת חוקת הפסח" 272 - ווייל ביידע זיינען ענינים כלליים בעבודת האדם,

English translation 1665

therefore it states "This is the statute of the Torah" without specification.

דערפאר שטייט "זאת חוקת התורה" סתם.

English translation 1666

And the same applies regarding "This is the statute of the Passover,"

ועד"ז בנוגע צו "זאת חוקת הפסח",

English translation 1667

as explained in various places.

כמבואר בכ"מ 273.

English translation 1668

The connection between them in more detail:

דער קשר ביניהם בפרטיות יותר:

English translation 1669

It states in the Yalkut,

עס שטייט אין ילקוט,

English translation 1670

brought in Chassidus

געבראכט בחסידות

English translation 1671

(as discussed above (section 6))

(כמדובר לעיל (ס"ו))

English translation 1672

that the Red Heifer corresponds to the four exiles.

אז פרה אדומה איז כנגד די ד' גליות.

English translation 1673

That the four exiles correspond to the four cups of Passover. Consequently, it follows that the Red Heifer is connected with the four cups.

וואס די ד' גליות זיינען כנגד די ד' כוסות דפסח 274. במילא קומט אויס אז פרה אדומה איז פארבונדן מיט די ד' כוסות.

English translation 1674

And specifically, the portion of the Red Heifer is connected with the third cup - as is known the sign

ובמיוחד איז פ' פרה פארבונדן מיטן כוס הג' - כידוע דער סימן

English translation 1675

(as above section 2)

(כנ"ל ס"ב)

English translation 1676

that among the four portions we do not interrupt between the third portion and the fourth

אז בהד' פרשיות אין מפסיקים בין פרשה הג' והד'

English translation 1677

(the portion of the Red Heifer and the portion of the New Moon)

(פרשה פרה ופרה החודש)

English translation 1678

just as by the four cups "between the third and the fourth one should not drink." It follows that the third portion,

אזוי ווי בא די ד' כוסות איז "בין השלישית לרביעית לא ישתה". קומט אויס אז דער פרשה הג',

English translation 1679

the portion of the Red Heifer,

פ' פרה,

English translation 1680

corresponds to the third cup - kindness. And together with this, the third cup is also connected with might,

איז כנגד דער כוס הג' - חסד. וביחד עם זה איז דער כוס הג' אויך פארבונדן מיט גבורות,

English translation 1681

as explained in the note of my father. In addition to what "between the third and the fourth one should not drink,"

כמבואר אין דער הערה פון טאטן. נוסף לזה וואס "בין השלישית לרביעית לא ישתה",

English translation 1682

that is, that from the third cup - kindness,

ד.ה. אז פון דער כוס ג' - חסד,

English translation 1683

one goes directly without interruption into the fourth cup - might.

גייט מען גלייך אריין אן הפסק אין כוס הד' - גבורה.

English translation 1684

And may it be His will that just as one goes directly from the portion of the Red Heifer into the portion of the New Moon and we do not interrupt between them - so too may it be in its simple sense:

ויה"ר אז אזוי ווי מ'גייט אריין גלייך פון פ' פרה אין פ' החודש און אין מפסיקים ביניהם - זאל אזוי אויך זיין כפשוטו:

English translation 1685

that there should be "connecting redemption to redemption,"

אז עס זאל זיין "מסמך גאולה לגאולה",

English translation 1686

and one should go directly from the portion of the Red Heifer into the matter of "This month is for you" connected with the redemption from Egypt and the future redemption,

און מ'זאל אריינגיין גלייך פון פ' פרה אין דער ענין פון "החודש הזה לכם" פארבונדן מיט גאולת מצרים און די גאולה העתידה,

English translation 1687

and then we will have the tenth Red Heifer,

און מ'וועט דעמולט האבן די פרה העשירית 275,

English translation 1688

and sing the tenth song,

און זינגען דעם שירה העשירית 276,

English translation 1689

and in a manner of alacrity,

ובאופן של זריזות,

English translation 1690

immediately and at once - "now."

תיכף ומיד - "נאו".

English translation 1691

The Rebbe, our master, teacher, and rabbi, may he live for many good days, Amen, began to sing "We want Moshiach now."

כ"ק אדמו"ר שליט"א התחיל לנגן "ווי וואָנט משיח נאו".

English translation 1692

Afterwards he instructed the shaliach tzibbur, may he live, to sing "May it be Your will, etc., that the Holy Temple be built speedily in our days, and grant us our portion in Your Torah."

אח"כ צוה להש"צ שי' לנגן "יה"ר כו' שיבנה ביהמ"ק ב"ב ותן חלקנו בתורתך".

English translation 1693

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 1694

Those who need to make a final blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 1695

will certainly make a final blessing.

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה.

English translation 1696

Here is the place to mention again about giving "money for wheat" for Passover. And whoever is zealous is praiseworthy, and whoever increases is praiseworthy.

כאן המקום נאכאמאל דערמאנען וועגן געבן "מעות חטים" פאר פסח. וכל הזריז הרי זה משובח וכל המרבה הרי זה משובח.

English translation 1697

And from the alacrity and increase may come the true and complete redemption in a manner of alacrity - "I will hasten it,"

און פון דער זריזות און ריבוי זאל קומען די גאולה האמיתית והשלימה באופן של זריזות - "אחישנה" 277,

English translation 1698

and alacrity according to our understanding,

וזריזות לויט אונזער פארשטאנד,

English translation 1699

that is, "now,"

ד.ה. "נאו",

English translation 1700

and in a manner of increase - out of expansiveness,

און באופן של ריבוי - מתוך הרחבה,

English translation 1701

from His full, open, holy, and expansive hand,

מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה,

English translation 1702

and as it states in the Siddur that the Baal Shem Tov prayed - "the overflowing"

און ווי עס שטייט אין סידור וואס דער בעש"ט האט געדאוונט - "הגדושה"

English translation 1703

(with a gimel),

(מיט א גימ"ל),

English translation 1704

and go to our holy land,

און גיין לארצנו הקדושה,

English translation 1705

"a good and expansive land,"

"ארץ טובה ורחבה",

English translation 1706

and in a manner of "the Lord your God will expand your border,"

ובאופן פון "ירחיב ה"א את גבולך",

English translation 1707

and speedily in our days, literally.

ובמהרה בימינו ממש.