English translation — שיחת ש"פ פקודי, מבה"ח וער"ח אדר שני, פ' שקלים ה'תשד"מ.

English translation 1

It is the Shabbat of blessing the month of Adar Sheni. And in addition to this, it is also Parshat Shekalim.

ס'איז שבת מברכים ראש חודש אדר שני. ובהוספה על זה איז דאס אויך פרשת שקלים.

English translation 2

The concept of Shabbat Mevarchim HaChodesh in relation to the concept of Parshat Shekalim is that the frequent 1 is compared to the less frequent,

דער ענין פון שבת מברכים החודש לגבי הענין דפ' שקלים איז דאך תדיר 1 לגבי אינו תדיר כ"כ,

English translation 3

because Shabbat Mevarchim HaChodesh occurs twelve times a year,

ווייל שבת מברכים החודש איז דאך דא י"ב פעמים בשנה,

English translation 4

and in this year

ובשנה זו

English translation 5

(a leap year) –

(א שנה מעוברת) –

English translation 6

thirteen times

י"ג פעמים

English translation 7

(including Shabbat Mevarchim Chodesh Tishrei,

(כולל שבת מברכים חודש תשרי,

English translation 8

which is also a Shabbat Mevarchim,

וואס ער איז אויך א שבת מברכים,

English translation 9

which the Holy One, blessed be He, Himself blesses,

וועלכן הקב"ה בעצמו מברכו,

English translation 10

according to the teaching of the Baal Shem Tov 2];

כתורת הבעש"ט 2];

English translation 11

whereas Parshat Shekalim is only once a year.

משא"כ פ' שקלים איז נאר איין מאל אין יאר.

English translation 12

Along with this, there is an advantage specifically in a less frequent matter,

ביחד עם זה איז דא א מעלה דוקא אין א דבר שאינו תדיר,

English translation 13

Parshat Shekalim,

פ' שקלים,

English translation 14

over a more frequent matter,

לגבי א דבר חדיר יותר,

English translation 15

Shabbat Mevarchim:

שבת מברכים:

English translation 16

because it is not so frequent,

וויבאלד ס'איז ניט אזוי תדיר,

English translation 17

therefore it is more beloved. As is the nature of the lower man,

דערפאר גופא איז דאס חביב יותר. כטבע פון אדם התחתון,

English translation 18

because so it is in the Supernal Man,

דערפאר וואס אזוי איז דאס באדם העליון,

English translation 19

that a new thing,

אז א דבר חדש,

English translation 20

"as something new" 3,

"כחדשה" 3,

English translation 21

and even more –

און נאכמער –

English translation 22

"new things" 4,

"חדשים" 4,

English translation 23

affects a person more and is more beloved to him

פועל'ט מער אויף א מענטשן און איז ביי אים חביב יותר

English translation 24

("all run toward it" 3).

("הכל רצים לקראתה" 3).

English translation 25

In addition to these two matters on this Shabbat –

נוסף צו די צוויי ענינים בשבת זה –

English translation 26

Shabbat Mevarchim and Parshat Shekalim,

שבת מברכים ופ' שקלים,

English translation 27

there are additional matters due to the unique determination of this year:

זיינען דא נאך ענינים מצד קביעות המיוחדת דשנה זו:

English translation 28

It is Shabbat Parshat Pekudei,

ס'איז שבת פ' פקודי,

English translation 29

and Shabbat Mevarchim HaChodesh itself is –

און שבת מברכים החודש גופא איז –

English translation 30

"tomorrow is the New Moon." And as discussed many times, the advantage of "tomorrow is the New Moon,"

"מחר חודש". וכמדובר כמ"פ די מעלה פון "מחר חודש",

English translation 31

that then there is no interval of time between Shabbat Mevarchim Rosh Chodesh and that which the Shabbat blesses

אז דעמולט איז ניטא קיין הפסק זמן צווישן שבת מברכים ראש חודש און דאס וואס דער שבת בענטשט

English translation 32

(Rosh Chodesh itself),

(ראש חודש אליין),

English translation 33

which shows that there is no interruption in the quality of a secondary matter,

וואס דאס ווייזט אז ס'איז ניטא קיין הפסק באיכות פון א דבר שני,

English translation 34

an extraneous matter,

א דבר צדדי,

English translation 35

(even a good matter –

(אפילו א דבר טוב –

English translation 36

but not in this matter (Rosh Chodesh)).

אבער ניט בענין זה (ראש חודש)).

English translation 37

As discussed many times that the deed is the main thing 5,

כמדובר כמ"פ אז המעשה הוא העיקר 5,

English translation 38

one must derive a practical instruction in actual deed from all these matters on this day,

דארף מען ארויסנעמען הוראה במעשה בפועל פון די אלע ענינים ביום זה,

English translation 39

and also –

און אויך –

English translation 40

from the combination of all these matters together

פון צירוף כל ענינים אלו ביחד

English translation 41

(because they all come together on this day).

(וויבאלד אז זיי קומען אלע צוזאמען ביום זה).

English translation 42

Blessing Adar Sheni is a matter in itself –

מברכים אדר שני איז אן ענין בפ"ע –

English translation 43

so when they all come together, one can derive an instruction from all the matters together,

איז ווען זיי קומען אלע צוזאמען קען מען ארויסלערנען א הוראה פון אלע ענינים ביחד,

English translation 44

as follows.

כדלקמן.

English translation 45

That is, in addition to that each of the aforementioned matters is a matter in itself –

ד.ה. אז נוסף לזה וואס יעדער ענין הנ"ל איז אן ענין בפ"ע –

English translation 46

Parshat Shekalim is a matter in itself,

פ' שקלים איז אן ענין בפ"ע,

English translation 47

Parshat Pekudei is a matter in itself,

פ' פקודי איז אן ענין בפ"ע,

English translation 48

Mechar Chodesh is a matter in itself,

מחר חודש איז אן ענין בפ"ע,

English translation 49

Shabbat Mevarchim is a matter in itself,

שבת מברכים איז אן ענין בפ"ע,

English translation 50

and Shabbat

און שבת

English translation 51

Shabbat Mevarchim HaChodesh Adar Sheni is the Shabbat Mevarchim of the month of Adar Stam,

שבת מברכים החודש אדר שני איז דער שבת מברכים פון חודש אדר סתם,

English translation 52

the primary month of Adar,

דער חודש אדר העיקרי,

English translation 53

as discussed many times 6 that according to the majority of halachic authorities 7, Adar Rishon is the "month of intercalation added to the year" 8,

כמדובר כמ"פ 6 אז לדעת רוב הפוסקים 7 איז אדר ראשון דער "חודש העיבור שניתוסף על השנה" 8,

English translation 54

and Adar Sheni

און אדר שני

English translation 55

(the one close to Nissan)

(הסמוך לניסן)

English translation 56

is the regular month of Adar as in all years

איז דער חודש אדר הרגיל כבכל השנים

English translation 57

(Adar Stam).

(אדר סתם).

English translation 58

Therefore, one celebrates Purim with the reading of the Megillah and all the matters specifically in Adar Sheni.

דעריבער פראוועט מען פורים מיט מקרא מגילה וכל הענינים דוקא באדר שני.

English translation 59

As is known 10, the practical difference from this in simple halachah regarding a Bar Mitzvah and the like,

כידוע 10 די נפק"מ מזה בפשטות בהלכה בנוגע צו א בר-מצוה וכיו"ב,

English translation 60

that if one was born in the month of Adar in a simple year,

אז אויב נולד בחודש אדר בשנה פשוטה,

English translation 61

his Bar Mitzvah is in Adar Sheni,

איז זיין בר-מצוה אין אדר שני,

English translation 62

because that is the primary month of Adar.

ווייל דאס איז דער עיקר חודש אדר.

English translation 63

Along with this, it is understood,

ביחד עם זה איז מובן,

English translation 64

that in a leap year

אז אין א שנה מעוברת

English translation 65

(when there are two Adars),

(ווען עס זיינען דא שני אדרים),

English translation 66

even though the additional month

איז אע"פ וואס דער חודש הנוסף

English translation 67

(the month of intercalation)

(חודש העיבור)

English translation 68

is Adar Rishon,

איז אדר ראשון,

English translation 69

and Adar Sheni is the regular month of Adar,

און אדר שני איז דער חודש אדר הרגיל,

English translation 70

nevertheless, there is also an elevation in Adar Sheni

קומט דעמולט אויך צו אַן עילוי אין אדר שני

English translation 71

(in relation to the month of Adar in other years) –

(לגבי חודש אדר בשאר השנים) –

English translation 72

because then it turns out that Adar Sheni

ווייל דעמולט קומט אויס אז אדר שני

English translation 73

(Adar Stam)

(אדר סתם)

English translation 74

is the thirteenth month of the year

איז דער חודש הי"ג בשנה

English translation 75

(in the order of the months),

(בסדר החדשים),

English translation 76

not the twelfth month as in other years. And the explanation of this:

ניט דער חודש הי"ב כבשאר השנים. והביאור בזה:

English translation 77

The lunar year ostensibly consists specifically of twelve months,

שנת הלבנה באשטייט לכאורה פון י"ב חדשים דוקא,

English translation 78

as explained in many places 11

כמבואר בכ"מ 11

English translation 79

(and the Tzemach Tzedek explains this at length 12)

(און דער צ"צ איז דאס מבאר בארוכה 12)

English translation 80

that the twelve months correspond to the twelve constellations 13 which correspond to the twelve diagonal boundaries,

אז די י"ב חדשים זיינען כנגד די י"ב מזלות 13 וועלכע זיינען כנגד די י"ב גבולי אלכסון,

English translation 81

and the diagonal boundaries are specifically twelve 14. As the Tzemach Tzedek explains 15 that there are twelve diagonal boundaries because the six upper extremities are doubled,

און גבולי אלכסון זיינען דוקא י"ב 14. ווי דער צ"צ איז מבאר 15 אז עס זיינען דא י"ב גבולי אלכסון ווייל ו' קצוות העליונים כפולים המה,

English translation 82

and the diagonal comes from the inter-inclusion of the attributes with the opposite attribute, etc.,

און דער אלכסון קומט מצד התכללות המדות מיט דער מדה הפכית וכו',

English translation 83

thus it is exactly twelve

במילא איז דאס י"ב בדיוק

English translation 84

(it is not possible that there should be thirteen, etc.).

(ניט שייך אז עס זאל זיין י"ג וכיו"ב).

English translation 85

And therefore there are also twelve months as explained there.

און דערפאר זיינען אויך דא י"ב חדשים כמבואר שם.

English translation 86

And correspondingly, the twelve months correspond to the twelve tribes 16

ועד"ז זיינען די י"ב חדשים כנגד די י"ב שבטים 16

English translation 87

("the tribes of Yah" *16)

("שבטי י-ה" *16)

English translation 88

which are also exactly – twelve

וואס זיינען אויך בדיוק – י"ב

English translation 89

(not thirteen),

(ניט י"ג),

English translation 90

twelve tribes in the four camps

י"ב שבטים בד' דגלים

English translation 91

(three tribes for each camp 17),

(שלשה שבטים לכל דגל 17),

English translation 92

corresponding to the four directions of the world 18,

כנגד ד' רוחות העולם 18,

English translation 93

and the tribe of Levi is not counted.

און מ'רעכנט ניט שבט לוי.

English translation 94

From this it is understood,

דערפון איז מובן,

English translation 95

that the month of Adar Sheni, being a thirteenth month,

אז חודש אדר שני זייענדיק א חודש הי"ג,

English translation 96

is a distinct and separate matter from the concept of the months which are specifically set in twelve.

איז אן ענין מובדל ובפ"ע פון ענין החדשים וואס שטעלן זיך אויס דוקא בי"ב.

English translation 97

On the other hand –

לאידך גיסא –

English translation 98

it is not the interpretation that the thirteenth month has no connection to the other twelve months,

איז ניט דער פירוש אז דער חודש הי"ג האט קיין שייכות ניט מיט די אנדערע י"ב חדשים,

English translation 99

rather certainly it has a connection to them,

נאר זיכער האט ער מיט זיי א שייכות,

English translation 100

because it is also a lunar month,

ווייל ס'איז אויך א חודש הלבנה,

English translation 101

only a thirteenth month.

נאר א חודש הי"ג.

English translation 102

Now, in the month of Adar Sheni there are two matters:

ד.ה. אז אין חודש אדר שני זיינען דא צוויי ענינים:

English translation 103

Together with this that the month of Adar Sheni is a month of the moon like the rest of the twelve months,

צוזאמען דערמיט וואס חודש אדר שני איז אַ חודש הלבנה כשאר הי"ב חדשים,

English translation 104

and in addition –

און דערצו –

English translation 105

Adar Stam,

אדר סתם,

English translation 106

it also has within it the superiority of a thirteenth month,

האט ער אין זיך אויך דער עילוי פון א חודש הי"ג,

English translation 107

which is a matter in itself from the other months.

וואס איז אן ענין בפ"ע פון די אנדערע חדשים.

English translation 108

And it is similar to the tribe of Levi19:

וע"ד ווי שבט לוי 19:

English translation 109

On one hand, the tribe of Levi was separate from the other twelve tribes. When one counts the tribes,

פון איין זייט איז שבט לוי געווען באזונדער פון די אנדערע י"ב שבטים. בשעת מ'רעכנט די שבטים,

English translation 110

one counts Reuben,

רעכנט מען ראובן,

English translation 111

Shimon –

שמעון –

English translation 112

and one skips over Levi –

און מ'היפט איבער לוי –

English translation 113

Yehudah,

יהודה,

English translation 114

etc., also counting Menasheh and Ephraim

א.א.וו. רעכענענדיק אויך מנשה ואפרים

English translation 115

(resulting in twelve tribes),

(קומט אויס י"ב שבטים),

English translation 116

and the camp of Levi was not included in the four flags of the rest of the twelve tribes,

און מחנה לוי איז ניט געווען כלול אין די ד' דגלים פון שאר הי"ב שבטים,

English translation 117

but rather in a physical place of separation from the camp of Israel

נאר בהפסק מקום גשמי פון מחנה ישראל

English translation 118

(the twelve tribes),

(י"ב שבטים),

English translation 119

which indicates a separation in spiritual matters. Because the role of the tribe of Levi was different from that of the other tribes –

וואס דאס ווייזט אויף א הפסק ברוחניות הענינים. ווייל דער תפקיד פון שבט לוי איז געווען אן אנדערער ווי פון די אנדערע שבטים –

English translation 120

they carried the Ark and worked in the holy service, etc.,

זיי האבן געטראגן דעם ארון און געארבעט בעבודת הקודש כו',

English translation 121

and as it is written20 "You and the Ark of Your strength",

און ווי עס שטייט 20 "אתה וארון עוזך",

English translation 122

which refers to the Most High with the tribe of Levi

וואס דאס גייט אויפן אויבערשטן מיט שבט לוי

English translation 123

(the bearers of the Ark).

(נושאי הארון).

English translation 124

Together with this, the tribe of Levi is also connected to the rest of the tribes,

ביחד עם זה איז שבט לוי אויך פארבונדן מיט שאר השבטים,

English translation 125

as it says earlier in the verse "Arise, Hashem, to Your resting place, You and the Ark of Your strength",

ווי עס שטייט פריער אין פסוק "קומה ה' למנוחתך אתה וארון עוזך",

English translation 126

and "Your resting place" was in the entire camp of Israel,

וואס "מנוחתך" איז געווען בכל מחנה ישראל,

English translation 127

also of the twelve tribes.

אויך פון די י"ב שבטים.

English translation 128

It follows,

קומט אויס,

English translation 129

that the month of Adar Sheni has a special superiority:

אז חודש אדר שני האט אן עילוי מיוחד:

English translation 130

In addition to the superiority that it has as the month of Adar

נוסף להעילוי וואס ער האט אלס חודש אדר

English translation 131

(and particularly the regular month of Adar (not the month of intercalation),

(ובפרט חודש אדר הרגיל (ניט חודש העיבור),

English translation 132

like the month of Adar in other years) –

ווי חודש אדר בשאר השנים) –

English translation 133

that then "one increases in joy"21,

אז דעמולט איז "מרבין בשמחה" 21,

English translation 134

and "my mazal is strong"22 and "my mazal is mighty"23,

און "בריא מזלי'" 22 און "תקיף מזלי'" 23,

English translation 135

like the two known versions, both of which are true

ווי די צוויי גירסאות הידועות וואס ביידע זיינען אמת

English translation 136

[not only "these and those are the words of the living God"24,

[ניט נאר "אלו ואלו דברי אלקים חיים" 24,

English translation 137

because here there is no dispute from the outset),

ווייל דא איז מלכתחילה ניט קיין מחלוקת),

English translation 138

and it is the Adar adjacent to Nissan,

און ס'איז דער אדר הסמוך לניסן,

English translation 139

then the reading of the Megillah etc. takes place,

דעמולט איז מקרא מגילה וכו',

English translation 140

and it is "connecting redemption to redemption

און ס'איז "מיסמך גאולה לגאולה

English translation 141

(to Nissan)

(דניסן)

English translation 142

"25,

" 25,

English translation 143

etc. –

וכו' –

English translation 144

the month also has the superiority in this year

האט דער חודש אויך דעם עילוי בשנה זו

English translation 145

(a leap year)

(א שנה מעוברת)

English translation 146

that it is a thirteenth month,

אז ער איז א חודש הי"ג,

English translation 147

separate and elevated from the twelve months

נבדל ונעלה פון די י"ב חדשים

English translation 148

(similar to the tribe of Levi).

(ע"ד שבט לוי).

English translation 149

And in addition to this –

ונוסף לזה –

English translation 150

simply:

בפשטות:

English translation 151

Every month has a preparation for itself from the month preceding it,

יעדער חודש האט א הכנה צו זיך פון דעם חודש שלפניו,

English translation 152

when

וואס דעמולט

English translation 153

(at the end of the month)

(בסוף החודש)

English translation 154

it is the Shabbat Mevarchim when one blesses the coming month.

איז דער שבת מברכים ווען מ'בענטשט דעם חודש הבא.

English translation 155

In a simple year, it is Shabbat Mevarchim of the month of Adar,

בשנה פשוטה איז שבת מברכים חודש אדר,

English translation 156

and the entirety of the preparation for the month of Adar –

און כללות ההכנה צו חודש אדר –

English translation 157

in the month of Shevat.

בחודש שבט.

English translation 158

However, in a leap year, it is Shabbat Mevarchim of Adar Sheni,

משא"כ בשנה מעוברת איז שבת מברכים אדר שני,

English translation 159

and the entirety of the preparation for the month of Adar Sheni –

און כללות ההכנה צו חודש אדר שני –

English translation 160

in the month of Adar Rishon. And it is understood that the preparation for Adar Sheni in the month of Shevat is not similar to the preparation in the month of Adar

בחודש אדר ראשון. ומובן אז די הכנה לאדר שני בחודש שבט אינה דומה צו דער הכנה בחודש אדר

English translation 161

(Rishon),

(ראשון),

English translation 162

when "my mazal is strong" and "my mazal is mighty",

ווען "בריא מזלי'" און "תקיף מזלי'",

English translation 163

and "when Adar enters

און "משנכנס אדר

English translation 164

(including –

(כולל –

English translation 165

Adar Rishon)

אדר ראשון)

English translation 166

one increases in joy".

מרבין בשמחה".

English translation 167

That is, in addition to that which at all times the service of man must be with joy,

ד.ה. נוסף על זה וואס בכל זמן דארף עבודת האדם זיין מתוך שמחה,

English translation 168

"Serve Hashem with joy",

"עבדו את ה' בשמחה",

English translation 169

in the month of Adar Rishon the increase of joy is particularly emphasized,

איז בחודש אדר ראשון מודגש במיוחד ריבוי השמחה,

English translation 170

"A good heart makes a constant feast"26

"טוב לב משתה תמיד" 26

English translation 171

(as the Rema27 writes in the laws connected to Adar Rishon),

(ווי דער רמ"א 27 שרייבט בההלכות פארבונדן מיט אדר ראשון),

English translation 172

as discussed above28 the superiority of the joy in Adar Rishon.

כמדובר לעיל 28 דער עילוי פון דער שמחה באדר ראשון.

English translation 173

It is therefore understood that when the preparation for Adar Sheni is in such an elevated month

איז דערפון מובן אז בשעת די הכנה לאדר שני איז אין אזא חודש נעלה

English translation 174

(Adar Rishon),

(אדר ראשון),

English translation 175

then Adar Sheni is in an even higher manner,

איז דער אדר שני אויף נאך א העכערן אופן,

English translation 176

"one ascends in holiness"29 and "going from strength to strength"30 according to the level and strength where one stood previously in Adar Rishon;

מעלין בקודש 29 והליכה מחיל אל חיל 30 לפי"ע דער דרגא וחיל וואו מ'איז געשטאנען לפנ"ז באדר ראשון;

English translation 177

when the "strength" is Adar Rishon –

בשעת דער "חיל" איז אדר ראשון –

English translation 178

then the going from strength to strength,

איז דער הליכה מחיל אל חיל,

English translation 179

(in Adar Sheni)

(באדר שני)

English translation 180

is also higher.

אויך א העכערער.

English translation 181

And Shabbat Mevarchim of Adar Sheni is the intermediary between Adar Rishon and Adar Sheni.

און שבת מברכים אדר שני איז דער ממוצע צווישן אדר ראשון ואדר שני.

English translation 182

The lesson from all these matters mentioned above that come together on this day

די הוראה פון די אלע ענינים הנ"ל וואס קומען צוזאמען ביום זה

English translation 183

(Shabbat Mevarchim of Adar Sheni,

(שבת מברכים אדר שני,

English translation 184

Parshat Shekalim,

פ' שקלים,

English translation 185

Parshat Pekudei,

פ' פקודי,

English translation 186

tomorrow is Rosh Chodesh):

מחר חודש):

English translation 187

One of the special matters on Rosh Chodesh Adar

איינער פון די ענינים מיוחדים בראש חודש אדר

English translation 188

(Sheni –

(שני –

English translation 189

Adar Stam in a leap year)

אדר סתם בשנה מעוברת)

English translation 190

is –

איז –

English translation 191

that "on the first of Adar they announce about the shekalim and about the kilayim"31. Since it precedes shekalim to kilayim,

אז "באחד באדר משמיעין על השקלים ועל הכלאים" 31. וויבאלד אז ער איז מקדים שקלים צו כלאים,

English translation 192

it is understood that this has a precedence in content32,

איז מובן אז דאס האט א קדימה בתוכן 32,

English translation 193

one must precede speaking about shekalim.

דארף מען מקדים זיין רעדן וועגן שקלים.

English translation 194

Therefore, one reads Parshat Shekalim on Shabbat Mevarchim of Rosh Chodesh Adar

וואס דערפאר לייענט מען פ' שקלים בשבת מברכים ראש חודש אדר

English translation 195

(Sheni)

(שני)

English translation 196

(or on Shabbat Rosh Chodesh Adar),

(אדער בשבת ר"ח אדר),

English translation 197

in memory of the Temple when Jews brought shekalim in the month of Adar for the Mishkan and Temple33.

לזכר המקדש ווען אידן האבן געבראכט שקלים בחודש אדר פארן משכן ומקדש 33.

English translation 198

In the service of man, the entirety of the matter of shekalim contains several matters:

בעבודת האדם האט אין זיך דער כללות ענין השקלים כמה ענינים:

English translation 199

First of all, this is the matter of charity. Regarding which matter that one only gave the shekalim for charity, this is an elevated matter.

קודם כל איז דאס דער ענין הצדקה. אויף וועלכן ענין מ'האט נאר אפגעגעבן די שקלים לצדקה איז דאס אן ענין נעלה.

English translation 200

Regarding tzedakah itself, they used the shekalim,

אין צדקה גופא האט מען גענוצט די שקלים,

English translation 201

the machatzit hashekel

מחצית השקל

English translation 202

(which they would announce on the first of Adar)

(שהיו משמיעין עליהם באחד באדר)

English translation 203

in the time of the Beit HaMikdash –

בזמן ביהמ"ק –

English translation 204

to purchase

פאר קויפן

English translation 205

(each and every year)

(בכל שנה ושנה)

English translation 206

the communal offerings that were offered in the Beit HaMikdash

די קרבנות ציבור וואס מ'האט מקריב געווען אין ביהמ"ק

English translation 207

(and they began purchasing the offerings anew in the month of Nissan,

(וואס די קרבנות האט מען אנגעהויבן קויפן מחדש בחודש ניסן,

English translation 208

and for this they took money from the shekalim which they would announce on the first of Adar34),

און מ'האט דערפאר גענומען געלט פון די שקלים שהיו משמיעין עליהם באחד באדר 34),

English translation 209

as is also discussed in the current haftarah

ווי עס רעדט זיך אויך אין דער היינטיקער הפטורה

English translation 210

(of Parshat Shekalim)

(פון פ' שקלים)

English translation 211

*34 regarding the money that was given for "bedek habayit."

*34 וועגן די געלט וואס מ'האט געגעבן פאר "בדק הבית".

English translation 212

And the shekalim that were brought in the time of the Mikdash correspond to the shekalim of machatzit hashekel,

וואס די שקלים וואס מ'האט געבראכט בזמן המקדש זיינען ע"ד די שקלים מחצית השקל,

English translation 213

(terumat hashekalim)

(תרומת שקלים)

English translation 214

that were brought in the time of the Mishkan –

וואס מ'האט געבראכט בזמן המשכן –

English translation 215

"This they shall give, everyone who passes among those counted..."35, in order "to purchase from them communal offerings"36,

"זה יתנו כל העובר על הפקודים גו'" 35. בכדי "לקנות מהן קרבנות ציבור" 36,

English translation 216

as we read in Parshat Shekalim,

ווי מ'לייענט אין פ' שקלים,

English translation 217

and corresponding to this they

און עד"ז האט מען

English translation 218

(in the time of the Mishkan)

(בזמן המשכן)

English translation 219

also brought shekalim

אויך געבראכט שקלים

English translation 220

(terumat ha'adanim)

(תרומת אדנים)

English translation 221

for the construction of the Mishkan itself36,

פאר בנין המשכן אליין 36,

English translation 222

It follows that the shekalim are not merely ordinary tzedakah,

קומט אויס אז די שקלים זיינען ניט נאר צדקה סתם,

English translation 223

but rather tzedakah for the most elevated matter

נאר צדקה אויף אן ענין הכי נעלה

English translation 224

(which is an advantage in tzedakah itself) –

(וואס דאס איז א יתרון אין צדקה גופא) –

English translation 225

the building of the Mishkan and Mikdash and the offerings in the Mishkan and Mikdash.

בנין המשכן ומקדש און די קרבנות אין משכן ומקדש.

English translation 226

In the Mishkan and Mikdash themselves, there are indeed several levels and modes,

אין משכן ומקדש גופא זיינען דאך פאראן כמה דרגות ואופנים,

English translation 227

and the tzedakah of the shekalim for the Mishkan and Mikdash was for a high level in the Mishkan and Mikdash –

און די צדקה פון די שקלים אויפן משכן ומקדש איז געגאנגען אויף א הויכער דרגא אין משכן ומקדש –

English translation 228

as they are in their perfection.

ווי זיי זיינען בשלימותם.

English translation 229

As is emphasized

ווי ס'איז מודגש

English translation 230

(the levels in the Mishkan and Mikdash)

(די דרגות אין משכן ומקדש)

English translation 231

in our parshah

אין פרשתנו

English translation 232

(Parshat Pekudei)

(פ' פקודי)

English translation 233

regarding the Mishkan –

בנוגע צום משכן –

English translation 234

and this is the connection with which Shabbat is Parshat Pekudei:

וואס דאס איז דער קשר דערמיט וואס דער שבת איז פ' פקודי:

English translation 235

At the end of the parshah37 it discusses that "in the first month... on the first of the month

בסוף הפרשה 37 רעדט זיך אז "בחודש הראשון גו' באחד לחודש

English translation 236

(with all the interpretations thereof)

(מיט אלע פירושים שבזה)

English translation 237

the Mishkan was erected." And this was on the eighth day of the milu'im,

הוקם המשכן". וואס דאס איז געווען ביום השמיני למילואים,

English translation 238

after the seven days of milu'im when Moshe served in the Mishkan38.

לאחרי די שבעת ימי המילואים ווען משה האט משמש געווען במשכן 38.

English translation 239

And Rashi39 explains the difference between the Mishkan during the seven days of milu'im and on the eighth day of milu'im when the Mishkan was erected:

און רש"י 39 איז מסביר דעם חילוק צווישן דעם משכן בשבעת ימי המילואים און ביום השמיני למילואים ווען הוקם המשכן:

English translation 240

"All seven days of milu'im that Moshe erected the Mishkan and served in it and dismantled it each day –

"כל שבעת ימי המילואים שהעמידו משה למשכן ושמש בו ופרקו בכל יום –

English translation 241

the Shechinah did not rest there, etc.",

לא שרתה בו שכינה כו'",

English translation 242

and on the eighth day of milu'im, through the offerings and service of Aharon, "the Shechinah will rest among you"40,

און ביום השמיני למילואים ע"י קרבנות ועבודתו של אהרן "תשרה שכינה בכם" 40,

English translation 243

therefore Moshe said "May it be His will that the Shechinah rest upon the work of your hands"41.

דערפאר האט משה געזאגט "יהי רצון שתשרה שכינה במעשה ידיכם" 41.

English translation 244

From this we see levels in the permanence of the Mishkan42:

דערפון זעט מען דרגות אין תוקף המשכן 42:

English translation 245

During the seven days of milu'im there was also a complete Mishkan and Moshe offered offerings there and performed the service,

בשבעת ימי המילואים איז אויך געווען א גאנצער משכן און משה האט דארטן מקריב געווען קרבנות און געטאן די עבודה,

English translation 246

and nevertheless, there was not yet the resting of the Shechinah and the aspect of permanence and eternity connected with it. And on the contrary:

ואעפ"כ איז דעמולט ניט געווען השראת השכינה און ענין הקביעות והנצחיות פארבונדן דערמיט. ואדרבה:

English translation 247

"All seven days of milu'im that Moshe erected the Mishkan and served in it and dismantled it each day",

"כל ז' ימי המילואים שהעמידו משה למשכן ושמש בו ופרקו בכל יום",

English translation 248

i.e., not merely not eternity,

ד.ה. ניט גלאט ניט נצחיות,

English translation 249

but rather the opposite of eternity,

נאר דער היפך פון נצחיות,

English translation 250

"dismantled it each day." Moreover:

"פרקו בכל יום". נאכמער:

English translation 251

It could have been at least "dismantled" each twenty-four-hour period,

עס האט דאך געקענט זיין עכ"פ "פרקו" יעדן מעת לעת,

English translation 252

which would have at least been an intermediate level in the eternity of the Mishkan,

וואס דעמולט וואלט עכ"פ געווען א דרגא ממוצעת בנצחיות המשכן,

English translation 253

over the course of an entire twenty-four-hour period,

במשך פון א גאנצן מעת לעת,

English translation 254

"and it was evening and it was morning";

"ויהי ערב ויהי בוקר";

English translation 255

but in practice it was "dismantled it each day",

אבער בפועל איז געווען "פרקו בכל יום",

English translation 256

i.e., on that same day he erected the Mishkan and dismantled it –

ד.ה. באותו יום עצמו האט ער מעמיד געווען המשכן און אים מפרק געווען –

English translation 257

the absolute opposite of eternity.

היפך בתכלית פון נצחיות.

English translation 258

And on the eighth day of milu'im there was the erection of the Mishkan in its perfection

וביום השמיני למילואים איז געווען הקמת המשכן בשלימותו

English translation 259

("its erection for permanence"43),

("הקמתו לעמדה" 43),

English translation 260

as a Mishkan,

אלס א משכן,

English translation 261

because then the resting of the Shechinah in the Mishkan occurred,

וויבאלד אז דעמולט איז געווארן השראת השכינה בהמשכן,

English translation 262

connected with Moshe Rabbeinu whose handiwork is eternal,

פארבונדן מיט משה רבינו וואס מעשה ידיו נצחיים,

English translation 263

therefore the Mishkan is forever eternal44.

דערפאר איז דער משכן אלעמאל נצחי 44.

English translation 264

And regarding our matter:

ובנוגע לעניננו:

English translation 265

In addition to the fact that the giving of the shekalim contains the superiority of tzedakah in general,

נוסף לזה וואס נתינת השקלים האט אין זיך דעם עילוי פון צדקה בכלל,

English translation 266

it is a tzedakah that is for the Mishkan and Mikdash,

איז דאס א צדקה וואס איז נאך פארן משכן ומקדש,

English translation 267

and in the Mishkan and Mikdash itself –

און אין משכן ומקדש גופא –

English translation 268

as it stands in its perfection,

ווי ער שטייט בשלימותו,

English translation 269

in an eternal manner.

באופן נצחי.

English translation 270

The lesson from this –

די הוראה דערפון –

English translation 271

and with a preface:

ובהקדים:

English translation 272

The concept of shekalim,

דער ענין פון שקלים,

English translation 273

like all concepts in the Torah,

ווי אלע ענינים בתורה,

English translation 274

is an eternal concept relevant to the service of man every single day.

איז אן ענין נצחי השייך לעבודת האדם בכל יום ויום.

English translation 275

And although "each day does its work"45,

ואע"פ אז "כל יומא ויומא עביד עבידתי'" 45,

English translation 276

each day has its unique service,

יעדער טאג האט זיין עבודה מיוחדת,

English translation 277

and the service connected with shekalim is specifically in Parshat Shekalim –

און די עבודה פארבונדן מיט שקלים איז במיוחד בפ' שקלים –

English translation 278

nevertheless, the concept of shekalim

אעפ"כ איז דער ענין השקלים

English translation 279

(like all concepts in the Torah)

(אזוי ווי אלע ענינים בתורה)

English translation 280

is eternal and continuous every day

נצחי ותמידי בכל יום

English translation 281

(not specifically in Parshat Shekalim),

(ניט דוקא בפ' שקלים),

English translation 282

i.e., that this must permeate the service of man every day,

ד.ה. אז דאס דארף דורכנעמען עבודת האדם בכל יום,

English translation 283

that his service every day should be in accordance with the lesson of the concept of shekalim

אז זיין עבודה בכל יום זאל זיין בהתאם צו דעם לימוד פון ענין השקלים

English translation 284

(as will be explained).

(כדלקמן).

English translation 285

Of course, simply:

כמובן בפשטות:

English translation 286

Although "each day does its work",

אע"פ וואס "כל יומא ויומא עביד עבידתי'",

English translation 287

it is not the meaning that one day and its work has no connection with another day and its work,

איז ניט דער פירוש אז איין טאג ועבודתו האט קיין שייכות ניט מיט א צווייטן טאג ועבודתו,

English translation 288

but all days are included and unified with each other. And on the contrary:

נאר אלע טעג זיינען בהתכללות ומתאחדים זה עם זה. ואדרבה:

English translation 289

The main thing in every day are the things that are common in every day –

דער עיקר בכל יום זיינען די דברים המשתווים שבכל יום –

English translation 290

each day consists of "and there was evening and there was morning" etc.,

יעדער טאג באשטייט פון "ויהי ערב ויהי בוקר" 46 וכו',

English translation 291

and in addition there is an additional thing in each day,

און דערצו איז דא א דבר נוסף בכל יום,

English translation 292

its special work that "does its work".

זיין עבודה מיוחדת וואס "עביד עבידתי'".

English translation 293

Therefore, also the special work

דעריבער האט אויך די עבודה מיוחדת

English translation 294

(does its work)

(עביד עבידתי')

English translation 295

in each day has a connection and influence on the other days.

בכל יום א שייכות והשפעה אויף שאר הימים.

English translation 296

All the more so a matter in the Torah –

עאכו"כ אן ענין שבתורה –

English translation 297

like Shekalim and the like –

ווי שקלים וכיו"ב –

English translation 298

which is eternal and perpetual for all times.

וואס איז נצחי ותמידי על כל הזמנים.

English translation 299

Together with this:

ביחד עם זה:

English translation 300

Although the special work

אע"פ וואס די עבודה מיוחדת

English translation 301

(does its work)

(עביד עבידתי')

English translation 302

on a particular day is drawn and has an influence on the other days,

ביום מסויים ווערט נמשך און האט א השפעה אויף שאר הימים,

English translation 303

it stands, however, openly and with greater emphasis on that day

שטייט זי אבער בגלוי ובהדגשה יתירה אין דעם טאג

English translation 304

(more than on the other days of the year).

(מער ווי אין די אנדערע ימי השנה).

English translation 305

And on the contrary:

ואדרבה:

English translation 306

The special work elevates the entire day,

די עבודה מיוחדת טוט אויף אן עילוי בכל היום כולו,

English translation 307

also in the common matters of each day. For example, as the Gemara says that the special matters on the day of Shabbat,

אויך אין די ענינים השווים שבכל יום. בדוגמא ווי די גמרא 47 זאגט אז די ענינים מיוחדים ביום השבת,

English translation 308

and so it is understood regarding Yom Kippur,

ועד"ז מובן בנוגע ליוהכ"פ 48,

English translation 309

"once a year",

"אחת בשנה" 49,

English translation 310

and so regarding Parshat Shekalim

ועד"ז פ' שקלים

English translation 311

(which is once a year) –

(וואס איז אחת בשנה) –

English translation 312

they "benefit",

זיינען "אהני",

English translation 313

they elevate also the matters of that day which exist also on other days

זיי טוען אויף אן עילוי אויך אין די ענינים שביום זה וואס זיינען דא אויך בימים אחרים

English translation 314

(like the daily offering and the like).

(ווי דער קרבן תמיד וכיו"ב).

English translation 315

And this is so regarding every single day,

און דאס איז אזוי בנוגע לכל יום ויום,

English translation 316

because each day has its special work,

ווייל יעדער טאג האט זיין עבודה מיוחדת,

English translation 317

as understood from the fact that each day has its "song of the day" "that the Levites would say in the Temple",

כמובן דערפון וואס יעדער טאג האט זיין "שיר של יום" "שהיו הלויים אומרים במקדש" 50,

English translation 318

therefore each day has its special work,

דערפאר וואס יעדער טאג האט זיין עבודה מיוחדת,

English translation 319

the song of each day of the week,

שיר של כל יום בשבוע,

English translation 320

and the song of the Shabbat day,

און שיר של יום השבת,

English translation 321

the song of Rosh Chodesh etc.

שיר של ראש חודש וכו'.

English translation 322

And all the more so on days when one sees openly special works,

ועאכו"כ אין ימים ווען מ'זעט בגלוי עבודות מיוחדות,

English translation 323

like the day of Shabbat,

ווי יום השבת,

English translation 324

Yom Kippur and the like.

יוהכ"פ וכיו"ב.

English translation 325

And so it is understood regarding the special matters of this day –

ועד"ז מובן בנוגע צו די ענינים מיוחדים ביום זה –

English translation 326

Shabbat Mevarchim Rosh Chodesh Adar Sheni,

שבת מברכים ר"ח אדר שני,

English translation 327

Parshat Shekalim,

פ' שקלים,

English translation 328

Parshat Pekudei,

פ' פקודי,

English translation 329

Machar Chodesh –

מחר חודש –

English translation 330

all matters that come out in the special works of this day:

אלע ענינים וואס קומען ארויס אין עבודות מיוחדות ביום זה:

English translation 331

Because it is Shabbat Mevarchim HaChodesh, an additional prayer is added

צוליב דעם וואס ס'איז שבת מברכים החודש קומט צו א תפלה נוספת

English translation 332

(which is not present on other Shabbatot).

(וואס איז ניטא בשאר השבתות).

English translation 333

Because of Shabbat Parshat Shekalim –

צוליב שבת פ' שקלים –

English translation 334

there is added

קומט צו

English translation 335

(even before the Mussaf prayer)

(נאך פאר תפלת מוסף)

English translation 336

a reading in the Torah

א קריאה בתורה

English translation 337

(Parshat Shekalim)

(פ' שקלים)

English translation 338

with a blessing before and after,

בברכה לפני' ולאחרי',

English translation 339

and also a special Haftarah. Because of "Machar Chodesh" one does not say "Tzidkatcha Tzedek" at Minchah,

און אויך א הפטורה מיוחדת. צוליב "מחר חודש" זאגט מען ניט קיין "צדקתך צדק" צו מנחה 51,

English translation 340

and before this

און לפנ"ז

English translation 341

(before the Mussaf prayer)

(פאר תפלת מוסף)

English translation 342

there is added

קומט צו

English translation 343

(because of this)

(צוליב דעם)

English translation 344

in the Haftarah.

אין דער הפטורה 52.

English translation 345

And since on this day there are these special works –

און וויבאלד אז ביום זה זיינען דא די עבודות מיוחדות –

English translation 346

this "benefits" the other matters of this day,

איז דאס "אהני" צו שאר הענינים ביום זה,

English translation 347

also the common matters of all days.

אויך די ענינים השווים שבכל הימים.

English translation 348

On the other hand –

לאידך גיסא –

English translation 349

as mentioned –

כאמור –

English translation 350

the special work of this day

ווערט די עבודה מיוחדת ביום זה

English translation 351

(Shabbat Parshat Shekalim etc.)

(שבת פ' שקלים וכו')

English translation 352

is drawn to the rest of the days of the year and regarding all the works entirely.

נמשך לשאר ימי השנה ובנוגע לכל העבודות כולן.

English translation 353

The special lesson of Parshat Shekalim and Shabbat Mevarchim Adar Sheni and Parshat Pekudei –

די הוראה מיוחדת פון פ' שקלים ושבת מברכים אדר שני ופ' פקודי –

English translation 354

which is learned in all the works of all the days of the year:

וואס מ'לערנט אפ בכל העבודות דכל ימי השנה:

English translation 355

I need to know that with each and every work of his –

א איך דארף וויסן אז מיט יעדער עבודה ועבודה שלו –

English translation 356

he builds a Mishkan and Mikdash for Hashem! And a Mishkan and Mikdash in perfection –

בויט ער אויף א משכן ומקדש לה'! און א משכן ומקדש בשלימות –

English translation 357

eternal;

נצחי;

English translation 358

and in a manner of charity,

און אין אן אופן של צדקה,

English translation 359

which is "equivalent to all the mitzvot" and "brings the redemption closer",

וואס איז "שקולה כנגד כל המצוות" 53 און איז "מקרבת את הגאולה" 54,

English translation 360

as the Alter Rebbe explains the matter and the reason for this in Tanya,

ווי דער אלטער רבי איז מבאר הענין והטעם לזה בתניא 55,

English translation 361

because through the mitzvah of charity

ווייל ע"י מצות הצדקה

English translation 362

(more than all other mitzvot)

(מער פאר אלע אנדערע מצוות)

English translation 363

"the entire animal soul ascends to Hashem",

איז "כל נפש החיונית עולה לה'",

English translation 364

"since with this money he could have purchased the life of his soul, behold he gives the life of his soul to Hashem",

"הואיל ובמעות אלו הי' יכול לקנות חיי נפשו הרי נותן חיי נפשו לה'",

English translation 365

That is, he separates the simple soul –

ד.ה. ער איז מפריד ק"נ –

English translation 366

the animal soul,

די נפש החיונית,

English translation 367

and through this the totality of the vitality of this world –

ועי"ז כללות חיות עוה"ז –

English translation 368

from the lowest level

פון מטה מטה

English translation 369

(the three completely impure shells)

(גקה"ט)

English translation 370

and elevates the simple soul to holiness,

און איז מעלה ק"ן לקדושה,

English translation 371

through which darkness is transformed into light from the simple soul to holiness

וואס דורך דעם ווערט אתהפכא חשוכא לנהורא פון ק"ן לקדושה

English translation 372

(for also the kelipat nogah relative to holiness is darkness),

(וואס אויך קליפת נוגה לגבי קדושה איז חושך),

English translation 373

until through this one completely nullifies the lowest level

ביז אז דורך דעם איז מען מבטל לגמרי דער מטה מטה

English translation 374

(the three completely impure shells)

(גקה"ט)

English translation 375

"for their nourishment and vitality from holiness now is through the intermediate kelipat nogah between them",

"כי יניקתן וחיותן מהקדושה עכשיו היא ע"י קליפת נוגה הממוצעת ביניהן",

English translation 376

it becomes "and the spirit of impurity I will remove from the land",

עס ווערט "ואת רוח הטומאה אעביר מן הארץ" 56,

English translation 377

the complete nullification of the lowest level

דער ביטול לגמרי פון מטה מטה

English translation 378

(since they cannot suckle from holiness through the kelipat nogah).

(וויבאלד זיי קענען ניט יונק זיין מקדושה ע"י ק"נ).

English translation 379

And since this

און וויבאלד אז דאס

English translation 380

(the elevation of the animal soul and simple soul in holiness,

(עליית נפש החיונית וק"ן בקדושה,

English translation 381

and through this the nullification of the lowest level)

ועי"ז ביטול המטה מטה)

English translation 382

is accomplished through the mitzvah of charity more than through other mitzvot –

ווערט אויפגעטאן ע"י מצות הצדקה מערער ווי ע"י אנדערע מצוות –

English translation 383

therefore it "brings the redemption closer",

דערפאר איז זי "מקרבת את הגאולה",

English translation 384

when it will be "and the spirit of impurity I will remove from the land",

ווען עס וועט זיין "ואת רוח הטומאה אעביר מן הארץ",

English translation 385

as explained in Tanya there at length.

כמבואר בתניא שם בארוכה.

English translation 386

That is, through charity, a redemption is brought about for a Jew

ד.ה. אז ע"י צדקה טוט אויף א איד א גאולה

English translation 387

(particular)

(פרטית)

English translation 388

every single day –

בכל יום ויום –

English translation 389

the redemption of elevation and transformation from the side of impurity,

די גאולה ועלי' ואתהפכא פון ק"נ,

English translation 390

until the general redemption through the nullification of the staff downward,

ביז די גאולה כללית ע"י ביטול המטה מטה,

English translation 391

"and the spirit of impurity I will remove from the land."

"ואת רוח הטומאה אעביר מן הארץ".

English translation 392

And even though one might argue –

ואע"פ אז איינער קען טענה'ן –

English translation 393

he has already yesterday and the day before etc. built a Sanctuary and Temple for G‑d through his service,

ער האט דאך שוין נעכטן און אייערנעכטן כו' געבויט א משכן ומקדש לה' ע"י עבודתו,

English translation 394

and given charity etc. –

און געגעבן צדקה וכו' –

English translation 395

nevertheless, when Shabbat of Parashat Shekalim etc. arrives,

איז אבער ווען עס קומט שבת פ' שקלים וכו',

English translation 396

when at that time it comes into the service of man according to Torah

וואס דעמולט קומט צו אין עבודת האדם ע"פ תורה

English translation 397

(in prayer and Torah reading etc.),

(אין תפלה וקריאת התורה כו'),

English translation 398

the matter stands at that time in revelation and with greater emphasis,

שטייט דער ענין דעמולט בגלוי ובהדגשה יתירה,

English translation 399

and in a manner that this "benefits" all other matters of the day, including the matters that are equal to other days. But on the other hand –

ובאופן אז דאס איז "אהני" לשאר כל עניני היום אויך די ענינים השווים לשאר הימים. אבער לאידך –

English translation 400

this is not only for this day,

איז דאס ניט נאר על יום זה,

English translation 401

rather from this one must learn and take strength to perform the service –

נאר דערפון דארף מען אפלערנען און נעמען כח אויף טאן די עבודה –

English translation 402

that in all of man's service every single day of the year he should feel that he is thereby building an eternal Sanctuary and Temple,

אז בכל עבודת האדם בכל יום ויום מימי השנה זאל ער מרגיש זיין אז ער בויט דערמיט אויף א משכן ומקדש נצחי,

English translation 403

and in a manner of charity,

ובאופן של צדקה,

English translation 404

elevating the side of impurity into holiness,

מעלה ק"ן בקדושה,

English translation 405

and through this he brings closer the redemption because he nullifies the power of the staff downward,

און דורך דעם איז ער מקרב את הגאולה ווייל ער איז מבטל דער כח פון מטה מטה,

English translation 406

"and the spirit of impurity I will remove from the land."

"ואת רוח הטומאה אעביר מן הארץ".

English translation 407

And regarding this very matter comes the lesson of "Tomorrow is the New Moon":

און אין דערויף גופא קומט צו די הוראה פון "מחר חודש":

English translation 408

This same thing can be in a manner that on Shabbat Mevarchim of Adar Sheni,

הנ"ל גופא קען דאך זיין אין אן אופן אז בשבת מברכים אדר שני,

English translation 409

Parashat Shekalim,

פ' שקלים,

English translation 410

he accepts upon himself the good resolution to perform the service in the aforementioned manner,

נעמט ער אן די החלטה טובה צו טאן די עבודה באופן הנ"ל,

English translation 411

but time can pass until the resolution is actualized. "Tomorrow is the New Moon" teaches,

אבער עס קען געווערן זמן ביז די החלטה קומט אראפ בפועל. לערנט "מחר חודש",

English translation 412

that from the resolution until the fulfillment of the resolution in actuality must not be in a manner of "in its time,"

אז פון דער החלטה ביזן קיום ההחלטה בפועל דארף זיין ניט באופן פון "בעתה" 57,

English translation 413

that it takes a span of time,

אז ס'געווערט א משך זמן,

English translation 414

rather "I will hasten it" –

נאר "אחישנה" 57 –

English translation 415

immediately from the resolution on Shabbat Mevarchim of Adar Sheni and Parashat Shekalim one enters

גלייך פון דער החלטה בשבת מברכים אד"ש ופ' שקלים גייט מען אריין

English translation 416

(without any interval of time),

(אָן קיין הפסק זמן),

English translation 417

beginning already on Motza'ei Shabbat Kodesh,

אנהויבנדיק שוין במוצאי שבת קודש,

English translation 418

and then on Sunday –

און דערנאך ביום ראשון –

English translation 419

into the work of Rosh Chodesh Adar Sheni,

אין דער ארבעט בראש חודש אדר שני,

English translation 420

the service of giving the half-shekel etc.

די עבודה פון נתינת מחצית השקל וכו'.

English translation 421

Furthermore:

נאכמער:

English translation 422

Motza'ei Shabbat

מוצאי שבת

English translation 423

(at least its beginning)

(עכ"פ בהתחלתו)

English translation 424

still has the matter of Shabbat itself,

האט מען נאך דעם ענין פון שבת אליין,

English translation 425

as the Alter Rebbe explains in his revealed book –

ווי דער אלטער רבי איז מבאר בספר הנגלה שלו –

English translation 426

Shulchan Aruch –

שולחן ערוך 58 –

English translation 427

the meaning of the meal of "Melaveh Malkah" on Motza'ei Shabbat,

דעם פירוש אין סעודת "מלוה מלכה" במוצאי שבת,

English translation 428

that at that time one has together with oneself "Shabbat the Queen,"

אז מ'האט דעמולט צוזאמען מיט זיך "שבת המלכה" 59,

English translation 429

Shabbat Malketa,

שבת מלכתא,

English translation 430

and one escorts her in a manner "in the way one escorts the king";

און מ'איז איר מלוה אין אן אופן "כדרך שמלוין את המלך";

English translation 431

on the other hand –

לאידך גיסא –

English translation 432

the meal of "Melaveh Malkah" is specifically after Havdalah. It follows in our case

איז סעודת "מלוה מלכה" דוקא לאחרי הבדלה. קומט אויס בנדו"ד

English translation 433

("Tomorrow is the New Moon") –

("מחר חודש") –

English translation 434

that immediately on Motza'ei Shabbat one has both the matter of Shabbat of Parashat Shekalim and the resolutions that one accepts at that time,

אז גלייך במוצאי שבת האט מען סיי דעם ענין פון שבת פ' שקלים און די החלטות וואס מ'נעמט דעמולט אן,

English translation 435

and also Rosh Chodesh Adar Sheni,

און סיי ראש חודש אד"ש,

English translation 436

the actual fulfillment of the resolutions.

דער קיום בפועל פון די החלטות.

English translation 437

And even though the first day of Rosh Chodesh

ואע"פ אז דער ערשטער טאג ראש חודש

English translation 438

(which comes without an interval after Shabbat)

(וואס ער קומט בלי הפסק זמן נאך שבת)

English translation 439

is still the thirtieth day of the month of Adar Rishon

איז נאך אלץ יום השלשים בחודש אדר ראשון

English translation 440

(not of Adar Sheni),

(ניט אחד באדר),

English translation 441

nevertheless, it is called together with this Rosh Chodesh Adar Sheni which is close to Nissan

רופט מען דאס אבער אן ביחד עם זה ראש חודש אדר שני הסמוך לניסן

English translation 442

(which connects redemption to redemption).

(וואס מיסמך גאולה לגאולה).

English translation 443

And since this is the lesson for every Jew from Parashat Shekalim etc.,

און וויבאלד אז דאס איז די הוראה צו יעדן אידן פון פ' שקלים כו',

English translation 444

it is understood that one has the powers for this,

איז מובן אז מ'האט אויף דעם די כחות,

English translation 445

because "I do not ask etc. except according to their power,"

ווייל "איני מבקש כו' אלא לפי כחן" 60,

English translation 446

and powers to do this perfectly,

און כחות אויף טאן דאס בשלימות,

English translation 447

with joy and a good heart.

מתוך שמחה וטוב לבב.

English translation 448

And especially since this concerns Shabbat Mevarchim of Adar Sheni,

ובפרט אז דאס רעדט זיך וועגן שבת מברכים אדר שני,

English translation 449

which in the month of Adar in general

וואס בחודש אדר בכלל

English translation 450

(in all years)

(בכל השנים)

English translation 451

is "they increase in joy."

איז "מרבין בשמחה".

English translation 452

All the more so in

עאכו"כ ב

English translation 453

(Shabbat Mevarchim)

(שבת מברכים)

English translation 454

Adar Sheni which comes after the preparation of the month of Adar Rishon

אדר שני וואס קומט לאחרי די הכנה פון חודש אדר ראשון

English translation 455

(not the month of Shevat),

(ניט חודש שבט),

English translation 456

where already at that time there was "they increase in joy,"

וואס שוין דעמולט איז געווען "מרבין בשמחה",

English translation 457

and a greater emphasis on "a good heart, a feast continually,"

און א הדגשה יתירה אויף "טוב לב משתה תמיד",

English translation 458

as the Rema brings in the laws regarding Adar Rishon and Purim Katan,

ווי דער רמ"א ברענגט אין די הלכות בנוגע אדר ראשון ופורים קטן,

English translation 459

as discussed above the superiority in this –

כמדובר לעיל דער עילוי בזה –

English translation 460

after this preparation, the joy in Adar Sheni must be even greater,

איז לאחרי הכנה זו דארף די שמחה באדר שני זיין נאך מער,

English translation 461

ascending in holiness and going from strength to strength regarding the joy in Adar Rishon

מעלין בקודש והליכה מחיל אל חיל לגבי די שמחה באדר ראשון

English translation 462

(as above section 64).

(כנ"ל ס"ד).

English translation 463

The aforementioned lesson from Parashat Shekalim etc. –

די הוראה הנ"ל פון פ' שקלים כו' –

English translation 464

that in man's service every day he builds an eternal Sanctuary and Temple and in a manner of charity,

אז בעבודת האדם בכל יום בויט ער אויף א משכן ומקדש נצחי ובאופן של צדקה,

English translation 465

he brings every day the particular redemption through charity,

ער ברענגט בכל יום די גאולה פרטית ע"י צדקה,

English translation 466

until the general redemption –

ביז די גאולה כללית –

English translation 467

is actually understood from the Gemara and the ruling of the Rambam:

איז אייגענטלעך פארשטאנדיק פון גמרא 61 און פס"ד הרמב"ם 62:

English translation 468

"Every person must see himself –

"צריך כל אדם שיראה עצמו –

English translation 469

always –

לעולס 63 –

English translation 470

all the entire year as if he is half meritorious etc.,

כל השנה כולה כאילו חציו זכאי כו',

English translation 471

and likewise the entire world half meritorious etc.,

וכן כל העולם חציו זכאי כו',

English translation 472

he performed one mitzvah

עשה מצוה אחת

English translation 473

(one action,

(א מעשה אחד,

English translation 474

one speech,

דיבור אחד,

English translation 475

one thought)

מחשבה אחת)

English translation 476

behold he tipped the scale for himself and for the entire world to the side of merit and brought for him and for them salvation and deliverance."

הרי הכריע את עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות וגרם לו ולהם תשועה והצלה".

English translation 477

That is, that every single day

ד.ה. אז בכל יום ויום

English translation 478

("all the entire year")

("כל השנה כולה")

English translation 479

every person can and must tip the scale for himself and for the entire world and bring for him and for them salvation and deliverance –

קען און דארף יעדער מענטש מכריע זיין זיך ואת כל העולם כולו און ברענגען לו ולהם תשועה והצלה –

English translation 480

redemption.

גאולה.

English translation 481

As we also say in the daily prayer in the blessing of redemption –

ווי מ'זאגט אויך בתפלת כל יום בברכת גאולה –

English translation 482

"Redeem us" –

"גאלנו" 64 –

English translation 483

And even though on Shabbat and Yom Tov we do not say it,

ואע"פ אז שבת ויו"ט זאגט מען עס ניט,

English translation 484

we do say the matter of redemption in a different formulation –

זאגט מען אבער ענין הגאולה אין אן אנדער נוסח –

English translation 485

"May our eyes behold Your return to Zion with mercy" –

"ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים" –

English translation 486

whose point in this is also redemption.

וואס די נקודה בזה איז אויך גאולה.

English translation 487

And together with this:

וביחד עם זה:

English translation 488

When Shabbat Parashat Shekalim comes,

ווען עס קומט שבת פ' שקלים,

English translation 489

Shabbat Mevarchim of the first of Adar

שבת מברכים אחד באדר

English translation 490

(when they announce about the shekalim),

(ווען משמיעים על השקלים),

English translation 491

the matter stands revealed and with extra emphasis,

שטייט דער ענין בגלוי ובהדגשה יתירה,

English translation 492

with greater strength and greater vigor,

ביתר שאת וביתר עוז,

English translation 493

until then it "benefits" the other matters,

ביז אז דעמולט איז דאס "אהני" לשאר הענינים,

English translation 494

as above.

כנ"ל.

English translation 495

And as an example, like the redemption from Egypt:

ובדוגמא ווי גאולת מצרים:

English translation 496

We mention the Exodus from Egypt every single day and twice a day,

מזכירין יציאת מצרים בכל יום ויום 65 ופעמיים ביום 66,

English translation 497

as it says in the Mishnah, "In every generation and every single day a person is obligated to see himself as if he himself went out of Egypt today,"

ווי עס שטייט אין משנה 67 "בכל דור ודור וכל יום ויום 68 חייב אדם לראות את עצמו כאילו הוא יצא היום 68 ממצרים",

English translation 498

and as explained at length in Chassidus how the Exodus from Egypt must be every day in the service of man.

וכמבואר בארוכה בחסידות 69 ווי יצי"מ דארף זיין בכל יום בעבודת האדם.

English translation 499

Nevertheless, when the holiday of Pesach comes, it is with much greater storm,

אעפ"כ ווען עס קומט חג הפסח איז דאס מיט א סך א גרעסערער שטורעם,

English translation 500

we conduct the Seder with all the matters connected to it.

מ'פראוועט דעם סדר מיט די אלע ענינים הקשורים בזה.

English translation 501

The "clever one" comes and argues with the person:

קומט דער "קלוגינקער" און טענה'ט מיט דעם מענטשן:

English translation 502

What is suddenly all the commotion and novelty of Shabbat Parashat Shekalim and Shabbat Mevarchim of the second Adar,

וואס איז מיטאמאל דער גאנצער טומל וחידוש פון שבת פ' שקלים און שבת מברכים אדר שני,

English translation 503

that then one must storm into the matter of building a permanent Mishkan and Mikdash and bringing closer the redemption through charity –

אז דעמולט דארף מען שטורעמען אין דעם ענין פון בויען א משכן ומקדש נצחי און מקרב זיין את הגאולה ע"י צדקה –

English translation 504

Chassidus explains that every single day there must be the Exodus from Egypt,

חסידות איז מבאר אז בכל יום ויום דארף זיין יציאת מצרים,

English translation 505

and as the aforementioned Mishnah statement –

וכדבר משנה הנ"ל –

English translation 506

and "one who errs in a Mishnah statement returns,"

וואס "טעה בדבר משנה חוזר" 70,

English translation 507

it is from the outset not possible to have an error in the Mishnah –

ס'איז מלכתחילה ניט שייך קיין טעות אין משנה –

English translation 508

that "in every generation and every single day a person is obligated to see himself as if he himself went out of Egypt today"!

אז "בכל דור ודור וכל יום ויום חייב אדם לראות את עצמו כאילו הוא יצא היום ממצרים"!

English translation 509

If one goes to argue with the "clever one" –

איז גיין זיך אויס'טענה'ן מיטן "קלוגינקן" –

English translation 510

there is no end to the matter,

איז אין לדבר סוף,

English translation 511

because he is not after the truth,

ווייל ער איז דאך ניט אויסן דעם אמת,

English translation 512

but the intention of all his questions and difficulties is only to cool off the person and to delay him with questions from doing what he needs to do,

נאר די כוונה פון זיינע אליי שאלות וקושיות איז נאר צו אפקילן דעם מענטשן און אים דערוויילע אפהאלטן מיט די שאלות פון טאן וואס ער דארף טאן,

English translation 513

consequently, if one will argue with him, he will find questions on all matters,

במילא אז מ'וועט זיך טענה'ן מיט אים וועט ער געפינען שאלות אויף אלע ענינים,

English translation 514

with proofs from Chassidus etc.;

מיט ראיות פון חסידות וכו';

English translation 515

Therefore, first and foremost –

איז לכל לראש –

English translation 516

one must do the service in actual deed and not occupy oneself with arguments and bargaining with the evil inclination.

דארף מען טאן די עבודה במעשה בפועל און זיך ניט פארנעמען מיט שקו"ט און דינגעריי מיטן יצר.

English translation 517

And for oneself one must know the answer,

און פאר זיך דארף מען וויסן דער ענטפער,

English translation 518

that there is no contradiction:

אז ס'איז קיין סתירה ניט:

English translation 519

Every single day the service must indeed be,

בכל יום ויום דארף טאקע זיין די עבודה,

English translation 520

afterwards, when special times of the year come, the service stands with more emphasis,

דערנאך ווען עס קומען זמנים מיוחדים בשנה שטייט די עבודה מער בהדגשה,

English translation 521

and it must be that they go from strength to strength,

און עס דארף זיין ילכו מחיל אל חיל,

English translation 522

and one must do even more in it.

און מ'דארף נאכמער טאן אין דעם.

English translation 523

For example, as we see regarding the redemption from Egypt,

ע"ד ווי מ'זעט בנוגע צו גאולת מצרים,

English translation 524

as above:

כנ"ל:

English translation 525

Even though the Torah of Truth says that every single day a person is obligated to see himself as if he himself went out of Egypt today,

אע"פ וואס תורת אמת זאגט אז בכל יום ויום חייב אדם לראות את עצמו כאילו הוא יצא היום ממצרים,

English translation 526

meaning that it must be so with truth,

ד.ה. אז עס דארף אזוי זיין מיט אן אמת,

English translation 527

and "to see himself,"

און "לראות את עצמו",

English translation 528

not his brother,

ניט זיין ברודער,

English translation 529

his child,

זיין קינד,

English translation 530

his father and the like,

זיין פאטער וכיו"ב,

English translation 531

but he himself –

נאר ער אליין –

English translation 532

nevertheless, we see in practice that when Pesach comes for the Seder, it is with a greater storm,

אעפ"כ זעט מען בפועל אז ווען עס קומט פסח צום סדר איז דאס מיט א גרעסערער שטורעם,

English translation 533

to the extent that one prepares for Pesach already for a period of time beforehand

ביז אז מ'גרייט זיך צו פסח שוין א משך זמן לפנ"ז

English translation 534

(thirty days and the like).

(שלשים יום 71 וכיו"ב).

English translation 535

Likewise regarding all matters in the service of man,

עד"ז בנוגע צו אלע ענינים בעבודת האדם,

English translation 536

that every single day it must be "as new,"

אז בכל יום ויום דארף עס זיין "כחדשה" 3,

English translation 537

until truly "new." The totality of the order of service must be from the light to the heavy,

ביז "חדשים" 4 ממש. כללות סדר העבודה דארף זיין מן הקל אל הכבד,

English translation 538

first "as new,"

פריער "כחדשה",

English translation 539

afterwards he comes to "new";

דערנאך קומט ער צו צו "חדשים";

English translation 540

But in what context is this said? When speaking about one who is not yet a five-year-old,

אבער במה דברים אמורים בשעת מ'רעדט וועגן איינעם וואס איז נאך ניט קיין בן חמש,

English translation 541

he first learns in Rashi on the Torah "as new," afterwards he comes to "new." But after he is already a five-year-old and has already learned the entire Rashi on the Torah,

לערנט ער פריער אין פרש"י על התורה "כחדשה" דערנאך קומט ער צו צו "חדשים". אבער לאחרי ווי ער איז שוין א בן חמש און האט שוין געלערנט גאנץ פרש"י על התורה,

English translation 542

then when he learns anew "In the beginning God created the heavens and the earth" and the other matters and commandments in the Torah –

איז דעמולט ווען ער לערנט מחדש "בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ" ושאר הענינים וציווים בתורה –

English translation 543

he already knows that this must be for him truly "new."

ווייסט ער שוין אז דאס דארף ביי אים זיין "חדשים" ממש.

English translation 544

Consequently, even if he did the service yesterday,

במילא אפילו אויב ער האט נעכטן געטאן די עבודה,

English translation 545

when a new day comes, he must do it again –

איז ווען עס קומט א נייער טאג דארף ער אין דעם נאכאמאל טאן –

English translation 546

"Every single day they shall be in your eyes as new." And on the contrary –

"בכל יום ויום יהיו בעיניך חדשים" 4. ואדרבה –

English translation 547

it must be that they go from strength to strength and ascend in holiness.

עס דארף זיין ילכו מחיל אל חיל ומעלין בקודש.

English translation 548

All the more so when speaking about a special matter in the service of man,

עאכו"כ בשעת מ'רעדט וועגן אן ענין מיוחד בעבודת האדם,

English translation 549

like the Exodus from Egypt,

ווי יציאת מצרים,

English translation 550

which has a special time in the year when it comes out in revelation and with extra emphasis with a storm

וואס האט א זמן מיוחד בשנה ווען דאס קומט ארויס בגלוי ובהדגשה יתירה מיט א שטורעם

English translation 551

(even though the matter exists in the service of every single day) –

(אע"פ וואס דער ענין איז דא בעבודת כל יום ויום) –

English translation 552

then it must certainly be "new."

דארף עס דעמולט זיכער זיין "חדשים".

English translation 553

And likewise it is understood regarding the instruction of Parashat Shekalim and Shabbat Mevarchim of the second Adar etc.

ועד"ז מובן בנוגע צו די הוראה פון פ' שקלים ושבת מברכים אד"ש וכו'.

English translation 554

That this is the answer to the question that one can ask:

וואס דאס איז דער ענטפער אויף די שאלה וואס מ'קען פרעגן:

English translation 555

Why do we make a special farbrengen on this Shabbos and speak and arouse and trouble the congregation for several hours that one must now particularly do in all these matters and bring the Geulah –

וואס מאכט מען א ספעציעלע התוועדות בשבת זו און מ'רעדט און מ'איז מעורר און מ'מאטערט דעם עולם כמה שעות אז מ'דארף איצטער במיוחד טאן אין די אלע ענינים און ברענגען די גאולה –

English translation 556

On the last Shabbos Mevarchim we also made a farbrengen and spoke about the same matters,

לעצטן שבת מברכים האט מען דאך אויך געמאכט א התוועדות און גערעדט וועגן די זעלבע ענינים,

English translation 557

That one must increase in the fulfillment of Torah and mitzvos,

אז מ'דארף מוסיף זיין בקיום תומ"צ,

English translation 558

Do in the campaigns,

טאן אין די מבצעים,

English translation 559

In "Ve'ahavta l'rei'acha kamocha –

אין "ואהבת לרעך כמוך –

English translation 560

This is a great principle in the Torah" etc.?!

זה כלל גדול בתורה" 72 וכו'?!

English translation 561

One answers him:

זאגט מען אים:

English translation 562

Thus has the Almighty created the world,

אזוי האט דער אויבערשטער באשאפן די וועלט,

English translation 563

That each day a person must do his avodah,

אז בכל יום דארף א מענטש טאן עבודתו,

English translation 564

And nevertheless his avodah each day must be "chadashim",

און אעפ"כ דארף עבודתו בכל יום זיין "חדשים",

English translation 565

Until that he must constantly go from strength to strength,

ביז אז ער דארף שטענדיק גיין מחיל אל חיל,

English translation 566

An ascent to a higher level,

אן עלי' צו א העכערער חיל,

English translation 567

Ma'alin ba'kodesh.

מעלין בקודש.

English translation 568

But the main point, primarily, is as mentioned –

אבער דער עיקר לכל לראש איז כאמור –

English translation 569

Not the deliberation and the arguing with the yetzer,

ניט די שקו"ט און דער אויס'טענה'ן זיך מיטן יצר,

English translation 570

Rather the actual deed. And after one will do the actual deed that one must do, one will eventually also transform the yetzer. As it is stated regarding Yaakov and Eisav –

נאר די מעשה בפועל. און לאחרי ווי מ'וועט טאן דער מעשה בפועל וואס מ'דארף טאן וועט מען סו"ס אויך מהפך זיין דעם יצר. ווי עס שטייט בנוגע צו יעקב ועשו –

English translation 571

"He broadened the way for him etc. And when will he go? In the days of Moshiach, as it is said, 'And saviors shall ascend Mount Zion etc.'":

"הרחיב 73 לו הדרך כו' ואימתי ילך בימי המשיח שנאמר 74 ועלו מושיעים בהר ציון גו'":

English translation 572

The pnimiyus and truth of the yetzer will be revealed,

עס וועט נתגלה ווערן דער פנימיות ואמת פון דעם יצר,

English translation 573

As it is stated in the Zohar,

ווי עס שטייט אין זהר 75,

English translation 574

And briefly in Tanya,

ובקיצור אין תניא 76,

English translation 575

That the inner intention of the yetzer is to bring out the powers of man with greater excellence and greater strength –

אז פנימיות כוונת היצר איז צו ארויסברענגען די כחות האדם ביתר שאת ויתר עוז –

English translation 576

This will be revealed in actuality.

וועט דאס נתגלה ווערן בפועל.

English translation 577

And may it be His will that we should primarily do in actual deed,

ויה"ר אז מ'זאל לכל לראש טאן במעשה בפועל,

English translation 578

And even if one has questions and difficulties etc. –

און אפילו אויב מ'האט שאלות וקשיות וכו' –

English translation 579

This should not prevent the doing in actuality,

זאל דאס ניט אפהאלטן דעם טאן בפועל,

English translation 580

As the law is simply,

ווי דער דין איז בפשטות,

English translation 581

That a passing mitzvah etc. supersedes Torah study,

אז א מצוה עוברת כו' איז דוחה תלמוד תורה 77,

English translation 582

Even a true deliberation in Torah,

אפילו א שקו"ט אמיתית בתורה,

English translation 583

All the more so a deliberation with the yetzer. Until as the Yerushalmi says that Rashbi,

עאכו"כ א שקו"ט מיטן יצר. ביז ווי דער ירושלמי 78 זאגט אז רשב"י,

English translation 584

For whom "his Torah is his craft",

וואס ביי אים איז "תורתו אומנתו" 79,

English translation 585

Stopped to make a sukkah and lulav,

הפסיק לעשיית סוכה ולולב 80,

English translation 586

And the Yerushalmi wonders how it could even be a possibility that Rashbi was not occupied with making a sukkah etc.

און דער ירושלמי וואונדערט ווי קען גאר זיין א קס"ד אז רשב"י האט זיך ניט עוסק געווען בעשיית סוכה וכו'

English translation 587

(Not just sitting in the sukkah).

(ניט נאר ישיבה בסוכה).

English translation 588

And after one performs the passing mitzvah in actuality and properly –

ולאחרי ווי מ'טוט אפ די מצוה עוברת בפועל וכדבעי –

English translation 589

And when does one know that this is proper,

וואס ווען ווייסט מען אז דאס איז כדבעי,

English translation 590

When he brings through this Moshiach Tzidkeinu! As the Alter Rebbe brings in a maamar

ווען ער ברענגט דורך דעם משיח צדקנו! ווי דער אלטער רבי ברענגט אין א מאמר

English translation 591

(Already printed),

(שוין געדרוקט 81),

English translation 592

That "It is brought in the Tikkunim that even if there were one tzaddik who repents with complete teshuvah in his generation, Moshiach would come",

אז "איתא בתיקונים 82 שאפי' אם הי' צדיק א' חוזר בתשובה שלימה בדורו הי' בא משיח",

English translation 593

At the time that a Jew does his avodah properly, he brings Moshiach Tzidkeinu –

בשעת איין איד טוט עבודתו כדבעי ברענגט ער משיח צדקנו –

English translation 594

Then, at that time, one can occupy himself with the deliberation,

איז אָט דעמולט קען מען זיך פארנעמען מיט די שקו"ט,

English translation 595

The questions and difficulties and answers,

די שאלות וקשיות ותירוצים,

English translation 596

And one will understand it with chochmah, binah, and daas!

און מ'וועט עס פארשטיין בחכמה בינה ודעת!

English translation 597

But the questions must not prevent one from doing in actuality.

אבער די שאלות טארן ניט אפהאלטן פון זיין טאן בפועל.

English translation 598

And as mentioned,

וכאמור,

English translation 599

Since "I do not ask etc. except according to their ability", one certainly has the abilities to do the avodah and in perfection,

וויבאלד אז "איני מבקש כו' אלא לפי כחן" האט מען זיכער די כחות טאן די עבודה ובשלימות,

English translation 600

With joy and goodness of heart,

מתוך שמחה וטוב לבב,

English translation 601

And with great joy since it is Shabbos Mevarchim Adar Sheini,

ומתוך שמחה גדולה וויבאלד אז ס'איז שבת מברכים אדר שני,

English translation 602

Certainly from the joy that must be in Adar Rishon

במכ"ש פון די שמחה וואס דארף זיין באדר ראשון

English translation 603

(As above).

(כנ"ל).

English translation 604

And through the avodah with joy –

און ע"י די עבודה מתוך שמחה –

English translation 605

Joy breaks through barriers,

איז שמחה פורץ גדר 83,

English translation 606

All barriers,

אלע גדרים,

English translation 607

Also the barriers of the yetzer and the questions,

אויך די גדרים פון דעם יצר און די שאלות,

English translation 608

Until –

ביז –

English translation 609

"The breaker went up before them",

"עלה הפורץ לפניהם" 84,

English translation 610

This is King Moshiach,

דא מלכא משיחא 85,

English translation 611

Speedily in our days, literally,

במהרה בימינו ממש,

English translation 612

Immediately.

בעגלא דידן.

English translation 613

In the matter of the giving of the shekalim about which they announce on the first of Adar,

אין דעם ענין פון נתינת השקלים אויף וועלכע משמיעים עליהם באחד באדר,

English translation 614

Regarding which we read in Parshas Shekalim –

וועגן וועלכע מ'לייענט בפ' שקלים –

English translation 615

"When you take the sum of the children of Israel etc." –

"כי תשא את ראש בני ישראל וגו'" –

English translation 616

We find a thing and its opposite:

געפינט מען א דבר והיפוכו:

English translation 617

They gave a "machatzit hashekel",

מ'האט געגעבן א "מחצית השקל",

English translation 618

A half shekel,

א האלבער שקל,

English translation 619

On the other hand, the Rambam rules that "He does not give it in many times, today a little and tomorrow a little,

ולאידך גיסא פסק'נט דער רמב"ם 86 אז "אינו נותנו בפעמים רבות היום מעט ולמחר מעט,

English translation 620

Rather he gives it all at once in one time",

אלא נותנו כולו כאחת בפעם אחת" 87,

English translation 621

I.e., in perfection.

ד.ה. בשלימות.

English translation 622

That this

וואס דאס

English translation 623

(The ruling of the Rambam)

(פס"ד הרמב"ם)

English translation 624

Is indeed a novelty:

איז דאך א חידוש:

English translation 625

Even though regarding dedications and one who vows to charity in general there is the prohibition of "Do not delay"

אע"פ וואס בא הקדשות און הנודר לצדקה בכלל איז דא דער לאו פון "בל תאחר"

English translation 626

("When you vow a vow to the L-rd your G-d, do not delay to pay it"),

("כי תדור נדר לה"א לא תאחר לשלמו") 88,

English translation 627

that after one has promised and vowed a specific sum to a dedication or to charity, one may not delay giving it. But there is no obligation that one must give the entire sum of charity in one single giving at once. For there are opinions on this matter how much time must pass until one transgresses "Do not delay"

אז לאחרי ווי מ'האט מבטיח ונודר געווען א סכום מסויים להקדש אדער לצדקה טאר מען ניט אפלייגן דאס אפצוגעבן. אבער ס'איז ניטא קיין חיוב אז מ'דארף אפגעבן דער גאנצער סכום צדקה בנתינה אחת בבת אחת. ביז אז עס זיינען דא דיעות 89 בזה וויפל זמן דארף געווערן ביז מ'איז עובר אויף "בל תאחר"

English translation 628

(when one did not specify a time),

(ווען מ'האט ניט מפרש געווען א זמן),

English translation 629

whether three pilgrimage festivals or not.

צי שלשה רגלים אדער ניט.

English translation 630

[As we learn it from offerings and holy things,

[ווי מ'לערנט עס אפ פון קרבנות וקדשים,

English translation 631

where there are these two opinions whether "Do not delay" applies at one festival or at three festivals etc.).

וואס דארטן זיינען דא די צוויי דיעות 90 צי "בל תאחר" איז חל ברגל אחת אדער בשלשה רגלים וכו').

English translation 632

Consequently, according to these opinions it is certainly understood that one can give it gradually,

במילא איז לדיעות אלו זיכער מובן אז מ'קען עס אפגעבן ביסלעכווייז,

English translation 633

not all at once.

ניט בבת אחת.

English translation 634

All the more so if one gives the charity on the same day that one promised it –

עאכו"כ אויב מ'גיט אפ די צדקה באותו יום ווען מ'האט עס מבטיח געווען –

English translation 635

then it is according to all opinions that there is no transgression even if one does not give the entire thing in one single giving at once.

איז דעמולט לכו"ע אז אין למעלה ממנו אפילו אויב מ'גיט ניט אפ די גאנצע זאך בנתינה אחת בבת אחת.

English translation 636

However, regarding the half-shekel, the Rambam innovates that "he does not give it in many times etc.,

משא"כ בא מחצית השקל איז דער רמב"ם מחדש אז "אינו נותנו בפעמים רבות כו',

English translation 637

but rather gives it entirely as one in a single time".

אלא נותנו כולו כאחת בפעם אחת".

English translation 638

There are those who argue about this,

עס זיינען דא די וואס קריגן זיך אויף דעם 91,

English translation 639

and they ask what is the source of the Rambam –

און מ'פרעגט וואס איז מקור הרמב"ם 92 –

English translation 640

but nevertheless there is a principle that "These and those are words of the living G-d",

אבער אעפ"כ איז דאך א כלל אז "אלו ואלו דברי אלקים חיים" 24,

English translation 641

and this everyone says,

און דאס זאגן אלע,

English translation 642

also those who disagree in the matter,

אויך די חולקים בדבר,

English translation 643

that also the second opinion

אז אויך דער דיעה השני'

English translation 644

(about which they argue)

(אויף וועלכע זיי קריגן זיך)

English translation 645

is "words of the living G-d",

איז "דברי אלקים חיים",

English translation 646

only regarding practical halachah in actuality they say that one must conduct oneself in the second manner.

נאר בנוגע להלכה למעשה בפועל זאגן זיי אז מ'דארף זיך פירן באופן שני.

English translation 647

As it was in the dispute between Beit Shammai and Beit Hillel –

ווי ס'איז געווען בא מחלוקת ב"ש וב"ה –

English translation 648

about which the Gemara says "These and those are words of the living G-d" –

וואס אויף דעם זאגט די גמרא "אלו ואלו דברי אלקים חיים" –

English translation 649

that certainly each one held that the words of his colleague are "words of the living G-d" –

אז זיכער האט יעדערער געהאלטן אז דברי חבירו איז "דברי אלקים חיים" –

English translation 650

even though "Beit Shammai in the place of Beit Hillel is not a ruling" –

אע"פ וואס "ב"ש במקום ב"ה אינה משנה" 93 –

English translation 651

therefore "affection and friendship prevail between them,

וואס דערפאר איז "חיבה 94 וריעות נוהגים זה בזה,

English translation 652

to fulfill what is stated, 'Truth and peace love'",

לקיים מה שנאמר 95 האמת והשלום אהבו",

English translation 653

only regarding practical halachah they argued.

נאר בנוגע להלכה בפועל האבן זיי זיך געקריגט.

English translation 654

Therefore it is understood that when one can conduct oneself in practice according to both opinions

דעריבער איז מובן אז בשעת מ'קען זיך פירן בפועל לויט ביידע דיעות

English translation 655

(in spiritual service and the like) –

(בעבודה רוחנית וכיו"ב) –

English translation 656

one must certainly do so,

דארף מען זיכער אזוי טאן,

English translation 657

because "These and those are words of the living G-d".

וויבאלד אז "אלו ואלו דברי אלקים חיים".

English translation 658

And as explained and discussed many times the explanations in this until it is according to the revealed aspect.

וכמבואר ומדובר כמ"פ די ביאורים בזה ביז ווי דאס איז ע"פ נגלה.

English translation 659

It is understood that so it is also regarding the ruling of the Rambam that the half-shekel "he gives it entirely as one in a single time",

איז מובן אז אזוי איז עס אויך בנוגע לפס"ד הרמב"ם אז מחצית השקל "נותנו כולו כאחת בפעם אחת",

English translation 660

that even according to those who argue about this it is "words of the living G-d",

אז אפילו לויט די וואס קריגן אויף דעם איז דאס "דברי אלקים חיים",

English translation 661

and if one can conduct oneself thus in spiritual service, one must certainly conduct oneself thus.

און אויב מ'קען זיך אזוי פירן בעבודה רוחנית דארף מען זיך זיכער אזוי פירן.

English translation 662

It follows according to the Rambam –

קומט אויס לויטן רמב"ם –

English translation 663

as above –

כנ"ל –

English translation 664

that in the half-shekel there is a thing and its opposite:

אז אין מחצית השקל איז א דבר והיפוכו:

English translation 665

On one side "he gives it entirely as one in a single time",

פון איין זייט "נותנו כולו כאחת בפעם אחת",

English translation 666

i.e., in completeness,

ד.ה. בשלימות,

English translation 667

and on the other side one gives "a half-shekel",

ולאידך גיסא גיט מען "מחצית השקל",

English translation 668

a half thing!

א האלבע זאך!

English translation 669

As is known that the emphasis is specifically "half-shekel",

כידוע אז די הדגשה איז דוקא "מחצית השקל",

English translation 670

not that it is ten gerahs. As we see the law in the Shulchan Aruch regarding giving shekels today –

ניט דאס וואס ס'איז עשר גרה. ווי מ'זעט דעם דין אין שו"ע 96 בנוגע לנתינת שקלים היום –

English translation 671

that "one should give before Purim half of the coin fixed in that place and in that time

אז "יש ליתן קודם פורים מחצית מן המטבע הקבוע באותו מקום ובאותו זמן

English translation 672

[in the manner of "coin of the country")

[ע"ד "חמר מדינה" 97)

English translation 673

as a remembrance of the half-shekel that they would give in Adar",

זכר למחצית השקל שהיו נותנין באדר",

English translation 674

as the actual custom of Israel –

כמנהג ישראל בפועל –

English translation 675

which is Torah,

וואס תורה היא 98,

English translation 676

so that it receives the force of a positive commandment and a negative commandment

ביז אז דאס באקומט דעם תוקף פון א מצות עשה ומצות לא תעשה

English translation 677

(according to the ruling of the Rambam) –

(כפס"ד הרמב"ם 99) –

English translation 678

that one gives three coins of half-shekel

אז מ'גיט דריי מטבעות מחצית השקל

English translation 679

(of that country)

(פון אותה המדינה)

English translation 680

on the Fast of Esther. One does not give three times ten coins of the country's currency,

בתענית אסתר 100. מ'גיט ניט דריי מאל עשר מטבעות פון מעות המדינה,

English translation 681

but specifically three halves of the coin in that country.

נאר דוקא דריי מחצית פון דער מטבע באותה המדינה.

English translation 682

And the explanation of this thing and its opposite in the half-shekel –

והביאור אין דעם דבר והיפוכו במחצית השקל –

English translation 683

and with a preface of the explanation of the entire matter of the half-shekel in the service of man:

ובהקדים ביאור כללות הענין דמחצית השקל בעבודת האדם:

English translation 684

Regarding this half-shekel that was brought in the month of Adar to buy with it the offerings of the Holy Temple, it was first commanded about this at the time of the Tabernacle –

אויף דעם מחצית השקל וואס מ'האט געבראכט בחודש אדר צו קויפן דערמיט די קרבנות ביהמ"ק איז דעם ערשטן מאל אנגעזאגט געווארן אויף דעם בזמן המשכן –

English translation 685

"When you lift up the head of the children of Israel etc., this they shall give, everyone who passes through the census, a half-shekel etc." This is one of the three contributions that were then commanded about them,

"כי תשא את ראש בנ"י גו' זה יתנו כל העובר על הפקודים מחצית השקל גו'". וואס דאס איז איינע פון די שלש תרומות וואס מ'האט דעמולט אויף זיי אנגעזאגט,

English translation 686

as our Rabbis of blessed memory say,

ווי רז"ל זאגן 101,

English translation 687

and Rashi brings it down in his commentary at the beginning of Parshat Terumah

און רש"י ברענגט עס אראפ בפירושו בריש פ' תרומה

English translation 688

(and also on the verse at the beginning of Parshat Tisa):

(און אויך עה"פ בריש פ' תשא 102):

English translation 689

"Three contributions were stated in this portion,

"שלש תרומות נאמרו בפרשה הזאת,

English translation 690

the contribution of the sockets,

תרומת אדנים,

English translation 691

the contribution of the shekels,

תרומת שקלים,

English translation 692

and the contribution of the Tabernacle,

ותרומת המשכן,

English translation 693

one, the contribution of a beka per head from which the sockets were made etc.,

א' תרומת בקע לגלגלת שנעשו מהם האדנים כו',

English translation 694

and one, the contribution of the altar, a beka per head for the coffers to buy from them public offerings,

ואחת תרומת המזבח בקע לגלגלת לקופות לקנות מהן קרבנות ציבור,

English translation 695

and one, the contribution of the Tabernacle, the donation of each individual etc."

ואחת תרומת המשכן נדבת כל אחד וא'".

English translation 696

By the way:

דרך אגב:

English translation 697

The reason why Rashi explains already at the beginning of Parshat Terumah the function of the Terumat Shekalim,

דער טעם פארוואס רש"י איז מפרש שוין בריש פ' תרומה דער תפקיד פון תרומת שקלים,

English translation 698

"to purchase with them communal offerings",

"לקנות עמהן קרבנות ציבור",

English translation 699

even though the command regarding this donation is only in Parshat Tisa – one could say:

אע"פ וואס דער ציווי על תרומה זו איז ערשט בפ' תשא – י"ל:

English translation 700

Because in Parshat Tetzaveh

וויבאלד אז בפ' חצוה

English translation 701

(and at the end of Parshat Pekudei)

(ובסוף פ' פקודי)

English translation 702

it discusses the offering of sacrifices in the Mishkan –

רעדט זיך וועגן הקרבת קרבנות אין משכן –

English translation 703

a question could arise for a five-year-old studying Scripture:

קען ווערן א שאלה באם בן חמש למקרא:

English translation 704

From where did they take money or animals for the sacrifices

פון וואנעט האט מען גענומען געלט אדער בעלי חיים אויף די קרבנות

English translation 705

(since he has not yet learned in Parshat Tisa (which comes after Parshat Tetzaveh) about the Terumat Shekalim for communal offerings)?

(ווייל ער האט נאך ניט געלערנט בפ' תשא (וואס קומט נאך פ' תצוה) וועגן תרומת שקלים פאר קרבנות ציבור)?

English translation 706

Granted, regarding the Mishkan itself and the vessels of the Mishkan and the priestly garments etc. –

בשלמא בנוגע דעם משכן אליין וכלי המשכן ובגדי כהונה וכו' –

English translation 707

it states at the beginning of Parshat Terumah

שטייט בריש פ' תרומה

English translation 708

(immediately at the start of the topic concerning the Mishkan)

(גלייך בתחלת הענין וועגן משכן)

English translation 709

from where they obtained it,

פון וואנעט מ'האט עס באקומען,

English translation 710

that the Jews donated gold, silver, copper, turquoise wool, and purple wool etc. for all these items;

אז אידן האבן מנדב געווען זהב וכסף ונחושת ותכלת וארגמן וכו' פאר די אלע זאכן;

English translation 711

but it does not state from where they took money etc. for sacrifices.

אבער עס שטייט ניט פון וואנעט מ'האט גענומען געלט כו' פאר קרבנות.

English translation 712

Therefore, Rashi writes immediately at the beginning of the topic –

דעריבער שרייבט רש"י גלייך בתחלת הענין –

English translation 713

at the beginning of Parshat Terumah

בריש פ' תרומה

English translation 714

(before Parshat Tetzaveh) –

(פאר פ' תצוה) –

English translation 715

that there was a "donation for the altar...

אז ס'איז געווען "תרומת המזבח..

English translation 716

to purchase from them communal offerings",

לקנות מהן קרבנות ציבור",

English translation 717

so that the five-year-old understands when he later learns Parshat Tetzaveh about the offering of sacrifices in the Mishkan –

וואס דערמיט פארשטייט דער בן חמש ווען ער לערנט דערנאך פ' תצוה וועגן הקרבת הקרבנות במשכן –

English translation 718

with what the sacrifices were purchased.

מיט וואס מ'האט געקויפט די קרבנות.

English translation 719

And behold,

והנה,

English translation 720

the communal offerings –

די קרבנות ציבור –

English translation 721

which were purchased with the shekels

וועלכע מ'האט געקויפט מיט די שקלים

English translation 722

(the half-shekel) –

(מחצית השקל) –

English translation 723

are inherently inclusive of the entirety of man's service:

זיינען אין זיך כולל כללות עבודת האדם:

English translation 724

The main part of the communal offerings is the daily continual offering of the morning and of the afternoon, which was offered every day. And it is explained in various places,

דער עיקר פון די קרבנות ציבור איז דער קרבן תמיד של שחר ושל בין הערביים וועלכע מ'האט מקריב געווען בכל יום. ומבואר בכ"מ,

English translation 725

that the daily offerings in the morning and in the afternoon –

אז די תמידים בשחרית ובין הערביים –

English translation 726

at the beginning of the day and at the end of the day –

בתחלת היום ובסוף היום –

English translation 727

include within themselves the service of the entire day in between. They gave strength for the service throughout the day and night,

זיינען כולל אין זיך עבודת כל היום בינתיים. זיי האבן געגעבן כח אויף דער עבודה במשך כל היום והלילה,

English translation 728

and also –

און אויך –

English translation 729

they are the gate through which the service throughout the day is elevated.

זיי זיינען דער שער דורך וועלכן עס ווערט נתעלה די עבודה במשך כל היום.

English translation 730

And as the Alter Rebbe explains in Iggeret HaTeshuvah, that the "daily offering of the morning atoned for the sins of the night, and the daily offering of the afternoon for those of the day,

און ווי דער אלטער רבי איז מבאר אין אגה"ת 103 אז דער "תמיד של שחר הי' מכפר על עבירות הלילה ותמיד של בין הערביים על של יום,

English translation 731

and likewise day after day forever".

וכן מדי יום ביום לעולם".

English translation 732

And as the Gemara says, "If you see a Torah scholar who committed a sin at night, do not harbor thoughts about him during the day".

וע"ד ווי די גמרא 104 זאגט "אם ראית ת"ח שעבר עבירה בלילה אל תהרהר אחריו ביום".

English translation 733

Similarly, in the present time –

עד"ז איז אויך בזמן הזה –

English translation 734

through the service of prayer, which was instituted in place of the daily offerings,

ע"י עבודת התפלה וואס במקום תמידין תקנום 105,

English translation 735

the morning prayer and the afternoon prayer

תפלת שחרית ותפלת מנחה

English translation 736

(between the evenings):

(בין הערביים):

English translation 737

the prayer of the day is the foundation of all the service of the day,

תפלת היום איז דער יסוד פון כל עבודת היום,

English translation 738

from the beginning of the day until the end of the day,

מתחלת היום ביז סוף היום,

English translation 739

"Man goes forth to his work and to his labor until the evening". As is known, prayer is the "gate of heaven",

"יצא אדם לפעלו ולעבודתו עדי ערב" 106. כידוע אז תפלה איז "שער השמים" 107,

English translation 740

just as specifically through sacrifices there is a "pleasing aroma to the Lord",

ע"ד ווי דוקא ע"י קרבנות ווערט "ריח ניחוח לה'" 108,

English translation 741

and through this one can serve the entirety of the service of the Lord properly etc.

און דורך דעם קען מען עובד זיין כללות עבודת ה' כדבעי כו'.

English translation 742

And just as the daily offering of the morning is the foundation for the service of the entire day,

וכשם ווי דער תמיד של שחר איז דער יסוד לעבודת כל היום,

English translation 743

so too is the morning prayer the foundation and beginning of all the service of the day. Therefore, the order of the day is that one begins with prayer,

אזוי איז אויך תפלת שחרית דער יסוד והתחלה פון כל עבודת היום. דערפאר איז סדר היום אז מ'הויבט אן מיט תפלה,

English translation 744

"to the synagogue",

"ביהכנ"ס",

English translation 745

and only from there does one go "to the study hall",

און ערשט דערפון גייט מען "לביהמ"ד" 109,

English translation 746

and then "conduct yourself with them in the way of the world",

און דערנאך "הנהג בהן מנהג דרך ארץ" 110,

English translation 747

"All your deeds should be for the sake of Heaven" and "In all your ways know Him". Because prayer is the foundation of the service of the Lord –

"כל מעשיך יהיו לשם שמים" 111 און "בכל דרכיך דעהו" 112. ווייל תפלה איז דער יסוד פון עבודת ה' –

English translation 748

in the study of Torah and the fulfillment of the commandments,

בלימוד התורה וקיום המצוות,

English translation 749

"the gate of heaven"

"שער השמים"

English translation 750

(as above).

(כנ"ל).

English translation 751

And similarly, the prayer at the end of the day elevates the service of the entire day,

ועד"ז איז די תפלה בסוף היום מעלה עבודת כל היום,

English translation 752

and gives strength for the subsequent service etc.

און גיט כח אויף דער ווייטערדיקער עבודה כו'.

English translation 753

It is also known that through the offering of sacrifices in general, the elevation occurs in all matters of the world –

וידוע אויך אז ע"י הקרבת הקרבנות בכלל ווערט די עלי' בכל עניני העולם –

English translation 754

as explained in Tanya, "Through the sacrifices, all the animal life ascended to the Lord through one animal, and all the plant life through one tenth of an ephah of fine flour mixed with oil etc.",

כמבואר בתניא 113 "בקרבנות הי' כל החי עולה לה' ע"י בהמה אחת וכל הצומח ע"י עשרון סלת אחד בלול בשמן כו'",

English translation 755

as he also explains in the later parts of Tanya, "the concept of the elevations of the upper worlds through an arousal from below in the offering of one bird, a young pigeon or a turtledove, upon the altar, or a handful of the meal-offering".

ווי ער איז אויך מבאר אין די ווייטערדיקע חלקים בתניא 114 "ענין עליות עולמות העליוני' באתערותא דלתתא בהקרבת עוף אחד בן יונה או תור ע"ג המזבח או קומץ מנחה".

English translation 756

Thus we see that the sacrifices

זעט מען אז די קרבנות

English translation 757

(communal)

(ציבור)

English translation 758

in the Holy Temple are the foundation and include the entirety of man's service.

בביהמ"ק זיינען דער יסוד און כולל כללות עבודת האדם.

English translation 759

And since the communal offerings that were offered in the Holy Temple were purchased with the half-shekel that the Jews gave,

און וויבאלד אז מ'האט געקויפט די קרבנות ציבור שהקריבו בביהמ"ק מיטן מחצית השקל וואס אידן האבן געגעבן,

English translation 760

it follows,

קומט אויס,

English translation 761

that the half-shekel is a general matter connected to the entirety of man's service.

אז דער מחצית השקל איז אן ענין כללי פארבונדן מיט כללות עבודת האדם.

English translation 762

And regarding this, it is explained there in Tanya, that through the fifth of charity –

וע"ז המבואר שם בתניא אז ע"י דעם חומש פון צדקה –

English translation 763

and shekels are also a matter of charity

וואס שקלים איז ענינם אויך צדקה

English translation 764

(as above, section 5) –

(כנ"ל ס"ה) –

English translation 765

"the fifth elevates with it all the four parts to the Lord to be a dwelling place for His presence, as is known from the statement of our Rabbis, of blessed memory, that the commandment of charity is equivalent to all the sacrifices, and through the sacrifices, all the animal life ascended to the Lord through one animal etc."

איז דער "חומש מעלה עמו כל הארבע ידות 115 לה' להיות מכון לשבתו ית' כנודע מאמר רז"ל 116 שמצות צדקה שקולה כנגד כל הקרבנו' ובקרבנות הי' כל החי עולה לה' ע"י בהמה אחת כו'".

English translation 766

And based on this, one will understand why in the half-shekel there is this thing and its opposite –

ועפ"ז וועט מען פארשטיין פארוואס אין מחצית השקל איז דא דער דבר והיפוכו –

English translation 767

On one hand, "he does not give it in many times, a little today and a little tomorrow,

פון איין זייט "אינו נותנו בפעמים רבות היום מעט ולמחר מעט,

English translation 768

but rather gives it all at once in one time",

אלא נותנו כולו כאחת בפעם אחת",

English translation 769

in completeness,

בשלימות,

English translation 770

and together with this –

וביחד עם זה –

English translation 771

specifically a half-shekel –

דוקא א מחצית השקל –

English translation 772

because the two movements and feelings must be in the totality of man's service in "I was created to serve my Creator":

ווייל די ביידע תנועות והרגשים דארפן זיין בכללות עבודת האדם אין "אני נבראתי לשמש את קוני" 117:

English translation 773

He must perform his service in completeness,

ער דארף טאן עבודתו בשלימות,

English translation 774

"all at once in one time",

"כולו כאחת בפעם אחת",

English translation 775

and together with this he must feel that he is only a "half".

וביחד עם זה דארף ער מרגיש זיין אז ער איז נאר א "מחצית".

English translation 776

And the explanation of this is:

והביאור בזה:

English translation 777

Since "I was created to serve my Creator",

וויבאלד אז "אני נבראתי לשמש את קוני",

English translation 778

and moreover "I was not created except to serve my Creator",

און נאכמער "אני לא נבראתי אלא לשמש את קוני" 118,

English translation 779

it is understood that the entire existence of the man must be to completely give himself over to the service of G-d,

איז מובן אז די גאנצע מציאות פון דעם מענטשן דארף זיין אויף זיך איגנאנצן אוועקגעבן לעבודת ה',

English translation 780

and he himself must perform his service in its completeness

און ער אליין דארף טאן עבודתו בשלימותה

English translation 781

(because for this he was created).

(וואס צוליב דעם יאז ער באשאפן געווארן).

English translation 782

And it is obvious that another cannot do this for him,

און פשיטא אז א צווייטער קען דאס פאר אים ניט טאן,

English translation 783

but rather he himself must do it in completeness,

נאר ער אליין דארף עס טאן בשלימות,

English translation 784

because for this he was created.

ווייל צוליב דעם איז ער באשאפן געווארן.

English translation 785

He cannot think that he will do half of the service and another will do the other half,

ער קען ניט מיינען אז ער וועט טאן א האלבע עבודה און א צווייטער וועט טאן די צווייטע האלבע,

English translation 786

or that the One Above will complete it and so forth.

אדער דער אויבערשטער וועט עס משלים זיין וכיו"ב.

English translation 787

Since he was created with his role to serve his Creator,

וויבאלד מ'האט אים באשאפן מיט זיין תפקיד לשמש את קונו,

English translation 788

he must do it in completeness.

דארף ער עס טאן בשלימות.

English translation 789

Therefore, in the half-shekel it is emphasized

דעריבער איז מודגש אין א מחצית השקל

English translation 790

(which is a general matter in the totality of man's service)

(וואס איז אן ענין כללי בכללות עבודת האדם)

English translation 791

the first point –

די ערשטע נקודה –

English translation 792

that "he does not give it in many times, a little today and a little tomorrow,

אז "אינו נותנו בפעמים רבות היום מעט ולמחר מעט,

English translation 793

but rather gives it all at once in one time":

אלא נותנו כולו כאחת בפעם אחת":

English translation 794

He must perform his service in completeness,

ער דארף טאן עבודתו בשלימות,

English translation 795

not only in the manner of "with all your heart and with all your soul",

ניט נאר באופן פון "בכל לבבך ובכל נפשך",

English translation 796

but also "with all your might",

נאר אויך "בכל מאדך" 119,

English translation 797

with his property. And in general –

בל"ג שלו 120. ובכללות –

English translation 798

until the manner of self-sacrifice.

ביז באופן של מסירת נפש.

English translation 799

And when he performs his service in such a manner, this also expresses itself in time –

ובשעת ער טוט עבודתו באופן כזה דריקט זיך דאס אויך אויס בזמן –

English translation 800

that he does it in one point in time –

אז ער טוט עס אין איין נקודה בזמן –

English translation 801

"he gives it all at once in one time":

"נותנו כולו כאחת בפעם אחת":

English translation 802

When his service is only based on intellectual calculations,

בשעת אז עבודתו איז נאר ע"פ חשבונות בשכל,

English translation 803

then the service comes out little by little,

דעמולט קומט ארויס די עבודה לאט לאט,

English translation 804

with intervals of time,

בהפסק זמן,

English translation 805

"a little today and a little tomorrow";

"היום מעט ולמחר מעט";

English translation 806

but when he is taken up with the single point of self-sacrifice,

משא"כ בשעת ער איז דורכגענומען מיט דער נקודה אחת פון מס"נ,

English translation 807

that is, it is indeed one point,

ז. א דאס טאקע א נקודה אחת,

English translation 808

but the point includes his entire existence,

אבער די נקודה איז כולל כל מציאותו,

English translation 809

his 248 limbs and 365 sinews,

רמ"ח אבריו ושס"ה גידיו,

English translation 810

without distinction. Therefore, because it is one point,

בלי חילוק. דערפאר וואס דאס איז א נקודה אחת,

English translation 811

the service expresses itself in time –

דריקט זיך די עבודה אויס בזמן –

English translation 812

that he does it in the manner of "he gives it all at once in one time".

אז ער טוט עס באופן פון "נותנו כולו כאחת בפעם אחת".

English translation 813

On the other hand, there must be a second feeling in man's service:

לאידך גיסא דארף זיין א צווייטער הרגש בעבודת האדם:

English translation 814

"Were it not for the Holy One, blessed be He, helping him, he could not overcome it",

"אלמלא הקב"ה עוזרו אין יכול לו" 121,

English translation 815

that is, that he is no more than a "half",

ד.ה. אז ער איז מערניט ווי א "מחצית",

English translation 816

because the very fact that he has the strength to perform his service in completeness comes from the One Above. And as emphasized in that same statement of our Sages, may their memory be blessed –

ווייל דאס גופא וואס ער האט כח צו טאן עבודתו בשלימות קומט פון דעם אויבערשטן. וכמודגש במאמחז"ל הנ"ל גופא –

English translation 817

"I was not created except to serve my Creator":

"אני לא נבראתי אלא לשמש את קוני":

English translation 818

The very fact that his essence is to serve his Creator is because the One Above created him with this role and gave him the powers to carry it out. And simply –

דאס גופא וואס ענינו איז לשמש את קונו איז דערפאר וואס דער אויבערשטער האט אים באשאפן מיט דעם תפקיד און אים געגעבן די כחות דאס דורכצופירן. ובפשטות –

English translation 819

that the One Above created him with the powers, tools, and attributes etc. to perform his service.

אז דער אויבערשטער האט אים באשאפן מיט די כחות וכלים ותכונות כו' צו טאן עבודתו.

English translation 820

As in the statement of our Sages, may their memory be blessed, and as in the statement of our Sages, may their memory be blessed –

כמאחז"ל 122 וכמאחז"ל 123 –

English translation 821

"Who preceded Me that I should repay?",

"מי הקדימני ואשלם",

English translation 822

that the One Above says:

אז דער אויבערשטער זאגט:

English translation 823

"Who made for Me a sukkah before I gave him a place,

"מי עשה לי סוכה עד שלא נתתי לו מקום,

English translation 824

who made for Me a lulav before I gave him funds etc.",

מי עשה לי לולב עד שלא נתתי לו דמים כו'",

English translation 825

and so forth regarding all the commandments.

וכיו"ב בנוגע כל המצוות.

English translation 826

Therefore, there is the second point in the half-shekel –

דעריבער איז דא די צווייטע נקודה במחצית השקל –

English translation 827

that it is no more than a "half":

אז דאס איז ניט מער ווי א "מחצית":

English translation 828

He must feel in his service that it is not "my power and the might of my hand",

ער דארף מרגיש זיין בעבודתו אז ס'איז ניט "כחי ועוצם ידי" 124,

English translation 829

but rather that he is no more than a half and the other "half" is the One Above

נאר אז ער איז ניט מער ווי א האלבער און דער צווייטער "האלב" איז דער אויבערשטער

English translation 830

(so to speak).

(כביכול).

English translation 831

But together with this –

אבער ביחד עם זה –

English translation 832

as above:

כנ"ל:

English translation 833

After the One Above created him and gave him the powers to perform his service –

לאחרי ווי דער אויבערשטער האט אים באשאפן און געגעבן די כחות צו טאן עבודתו –

English translation 834

he must, in his "half", perform his service in completeness,

דארף ער אין זיין "מחצית" טאן עבודתו בשלימות,

English translation 835

until the manner of "with all your might",

ביז באופן פון "בכל מאדך",

English translation 836

with his property,

בל"ג,

English translation 837

self-sacrifice.

מס"נ.

English translation 838

Until that through this he becomes a partner with the Holy One, blessed be He, in the work of creation –

ביז אז ער זאל ווערן דורך דעם א שותף להקב"ה במעשה בראשית 125 –

English translation 839

an equal partner, so to speak, with the One Above. And his "half" should become one thing with the One Above,

א גלייכער שותף כביכול מיטן אויבערשטן. און זיין "מחצית" זאל ווערן איין זאך מיטן אויבערשטן,

English translation 840

consequently,

במילא,

English translation 841

even though he is a "half", he can

אע"פ וואס ער איז א "מחצית" קען ער

English translation 842

(together with this)

(ביחד עם זה)

English translation 843

perform his service in completeness,

טאן עבודתו בשלימות,

English translation 844

with his property,

בל"ג,

English translation 845

since he is one thing with the One Above

וויבאלד אז ער איז איין זאך מיטן אויבערשטן

English translation 846

(the other "half").

(דער צווייטער "מחצית").

English translation 847

That is, even though an "I" is indeed only a "half",

ד.ה. אע"פ וואס א איך איז טאקע נאר א "מחצית",

English translation 848

nevertheless, together with this, he can perform his service in its completeness, with his property

איז ביחד עם זה קען ער טאן עבודתו בשלימותו, בל"ג

English translation 849

(with all your might),

(בכל מאדך),

English translation 850

until that through this he becomes, as it were, like the other partner

ביז אז דורך דעם ווערט ער בדוגמא ווי דער צווייטער שותף

English translation 851

(the One Above),

(דער אויבערשטער),

English translation 852

and this very thing also comes through the Holy One, blessed be He.

און דאס גופא קומט אויך ע"י הקב"ה.

English translation 853

And as is known, the teaching of the Maggid is brought in the Reshimot of the Tzemach Tzedek on Tehillim,

וכידוע תורת הרב המגיד 126 געבראכט אין די רשימות הצ"צ אויף תהלים 127,

English translation 854

and at length in the continuation of Torat Chayim on the verse "Make for yourself two trumpets",

ובארוכה בהמשך תער"ב 128 עה"פ 129 "עשה לך שתי חצוצרות",

English translation 855

that Jews and the Most High are like "two half-forms" and "each one by itself is not complete and is only half a form",

אז אידן און דער אויבערשטער זיינען ווי "שתי חצאי צורות" "וכ"א בעצמו אינו בשלימות ואינו רק חצי צורה",

English translation 856

each one of them is an equal "half",

יעדערער פון זיי איז א "מחצית" שוה,

English translation 857

two equal partners,

צוויי גלייכע שותפים,

English translation 858

and just as a Jew must reach the Most High

און אזוי ווי א איד דארף אנקומען צום אויבערשטן

English translation 859

("Who has preceded Me, that I should pay him?"),

("מי הקדימני ואשלם"),

English translation 860

so must the Most High, as it were, reach Jews

דארף דער אויבערשטער כביכול אנקומען צו אידן

English translation 861

(a partner with the Holy One, blessed be He, in the work of creation).

(שותף להקב"ה במעשה בראשית).

English translation 862

And both "half-forms" become one thing,

און ביידע "חצאי צורות" ווערן איין זאך,

English translation 863

"and they shall become one flesh",

"והיו לבשר אחד" 130,

English translation 864

for through the Torah, Yisrael and the Holy One, blessed be He, are entirely one.

ווייל דורך אורייתא ווערט ישראל וקוב"ה כולא חד 131.

English translation 865

The lesson from this in the study of Torah and the fulfillment of the mitzvot:

די הוראה דערפון אין לימוד התורה וקיום המצוות:

English translation 866

Every Jew must study Torah in its completeness with all his toil,

יעדער איד דארף לערנען תורה בשלימותה מיט דער גאנצער יגיעה,

English translation 867

until the Torah is called by his name. He might think that he will study a little Torah,

ביז אז די תורה זאל זיין נקראת על שמו 132. ער קען מיינען אז ער וועט לערנען א ביסל תורה,

English translation 868

and study from where would it come,

און לערנען מהיכי תיתי,

English translation 869

and he will come with his little Torah to the Garden of Eden –

און ער וועט קומען מיט זיין ביסל תורה אין גן עדן –

English translation 870

"and his learning in his hand",

"ולמודו בידו" 133,

English translation 871

and the Most High will complete the rest. They tell him:

און דער אויבערשטער וועט משלים זיין די איבעריקע. זאגט מען אים:

English translation 872

He must labor with all his powers and study Torah in its completeness,

ער דארף הארעווען מיט אלע זיינע כחות און לערנען תורה בשלימותה,

English translation 873

until it is called by his name. For this reason he says in the blessing of the Torah –

ביז אז דאס זאל זיין נקראת על שמו. וואס דערפאר זאגט ער בברכת התורה –

English translation 874

"and He gave us His Torah",

"ונתן לנו את תורתו",

English translation 875

it has become the Torah of the Jews,

דאס איז געווארן די תורה פון אידן,

English translation 876

so that they should labor in it until the Torah is called by his name. "And his learning in his hand",

בכדי אז זיי זאלן אין דעם הארעווען ביז אז די תורה זאל זיין נקראת על שמו. "ולמודו בידו" 133,

English translation 877

and the Most High will complete the rest,

און דער אויבערשטער וועט משלים זיין די איבעריקע,

English translation 878

they tell him:

זאגט מען אים:

English translation 879

He must labor with all his powers and study Torah in its completeness,

ער דארף הארעווען מיט אלע זיינע כחות און לערנען תורה בשלימותה,

English translation 880

until it is called by his name. For this reason he says in the blessing of the Torah –

ביז אז דאס זאל זיין נקראת על שמו. וואס דערפאר זאגט ער בברכת התורה –

English translation 881

"and He gave us His Torah",

"ונתן לנו את תורתו",

English translation 882

it has become the Torah of the Jews,

דאס איז געווארן די תורה פון אידן,

English translation 883

so that they should labor in it until the Torah is called by his name. On the other hand:

בכדי אז זיי זאלן אין דעם הארעווען ביז אז די תורה זאל זיין נקראת על שמו. לאידך גיסא:

English translation 884

He must know that the Most High is the "Giver of the Torah",

דארף ער וויסן אז דער אויבערשטער איז דער "נותן התורה",

English translation 885

"He gave us His Torah",

"נתן לנו את תורתו",

English translation 886

and whoever gives, gives with a generous eye.

וכל הנותן בעין יפה נותן 134.

English translation 887

So too in the fulfillment of the mitzvot:

אזוי אויך בקיום המצוות:

English translation 888

He must fulfill mitzvot not only "with all your heart and with all your soul",

ער דארף מקיים זיין מצוות ניט נאר "בכל לבבך ובכל נפשך",

English translation 889

but also "with all your might" –

נאר אויך "בכל מאדך" –

English translation 890

in completeness. If the "with all your might" is lacking,

בשלימות. אויב עס פעלט דער "בכל מאדך",

English translation 891

then even if with him there is "with all your soul" and even "with all your heart –

איז אפילו אויב ביי אים איז "בכל נפשך" און אפילו "בכל לבבך –

English translation 892

with both your inclinations",

בשני יצריך" 135,

English translation 893

also the matter of the transformation of the evil inclination –

אויך דער ענין פון אתהפכא פון יצר הרע –

English translation 894

since, however, the "with all your might" is lacking,

וויבאלד אבער עס פעלט דער "בכל מאדך",

English translation 895

the Gemara in Berachot says, according to the explanation of Chassidus on this –

זאגט די גמרא אין ברכות 136 כפירוש החסידות בזה 137 –

English translation 896

that he is in the category of "they do not do the will of the Omnipresent".

אז ער איז בבחי' "אין עושין רצונו של מקום".

English translation 897

And as is known, the explanation in Chassidus of "they do the will of the Omnipresent",

וכידוע דער פירוש אין חסידות 138 אין "עושין רצונו של מקום",

English translation 898

that he creates a new will above,

אז ער מאכט אויף א רצון חדש למעלה,

English translation 899

like "May it be His will" through prayer. For this comes about above specifically through the fact that with a Jew there is an analogue of the matter of a new will in his service –

ע"ד ווי "יהי רצון" ע"י תפלה 139. וואס דאס ווערט למעלה דוקא דורך דעם וואס ביי א אידן איז דא דוגמת הענין פון רצון חדש בעבודתו –

English translation 900

that he serves his service beyond his own measure and limitation,

אז ער איז עובד עבודתו למעלה ממדידה והגבלה שלו,

English translation 901

"with all your might",

"בכל מאדך",

English translation 902

he becomes similar to the second partner

ווערט ער דעמולט ווי דער צווייטער שותף

English translation 903

(the Most High),

(דער אויבערשטער),

English translation 904

and he creates in the Most High, as it were, a new will

און ער טוט אויף אין דעם אויבערשטן כביכול א רצון חדש

English translation 905

(he does the will of the Omnipresent).

(עושה רצונו של מקום).

English translation 906

On the other hand, a Jew must know that "Who has preceded Me, that I should pay him?",

לאידך גיסא דארף א איד וויסן אז "מי הקדימני ואשלם",

English translation 907

the Most High is the One Who created all things in the world with which he fulfills mitzvot.

דער אויבערשטער איז דער וואס האט באשאפן כל הדברים בעולם מיט וועלכע ער איז מקיים מצוות.

English translation 908

And based on this, it is understood why in the half-shekel there are these two matters

ועפ"ז איז מובן פארוואס אין מחצית השקל זיינען דא די ביידע ענינים

English translation 909

(a thing and its opposite) –

(א דבר והיפוכו) –

English translation 910

that "he gives it entirely at once in one time",

אז "נותנו כולו כאחת בפעם אחת",

English translation 911

in completeness,

בשלימות,

English translation 912

and it is a "half-shekel" –

און ס'איז א "מחצית השקל" –

English translation 913

because the half-shekel

ווייל מחצית השקל

English translation 914

(with which the communal offerings are purchased,

(מיט וועלכע מ'קויפט די קרבנות ציבור,

English translation 915

the perpetual offerings)

תמידין)

English translation 916

is a general matter in the service of man,

איז אן ענין כללי בעבודת האדם,

English translation 917

and in the service of man these two matters must be present,

און אין עבודת האדם דארפן זיין די ביידע ענינים,

English translation 918

as explained above at length.

כנ"ל בארוכה.

English translation 919

And after the two points are explicitly emphasized in the half-shekel –

ולאחרי ווי ס'איז מודגש בגלוי די צוויי נקודות אין מחצית השקל –

English translation 920

the beginning and foundation of all the services

התחלת ויסוד כל העבודות

English translation 921

(for with it the communal offerings are purchased,

(ווייל דערמיט קויפט מען די קרבנות ציבור,

English translation 922

the daily morning offering, etc.) –

דער תמיד של שחרית כו') –

English translation 923

one need not emphasize it in every single service –

דארף מען עס שוין ניט מדגיש זיין בכל עבודה ועבודה –

English translation 924

for "does the Tanna, like a peddler, list and go on?"

ווייל "אטו תנא כי רוכלא ליחשיב וליזיל" 140.

English translation 925

And this is like what is explained in the Tanya regarding the intention for its own sake in the study of Torah,

וע"ד המבואר בתניא 141 בנוגע צו כוונה לשמה בלימוד התורה,

English translation 926

that when one studies Torah for many consecutive hours "he should contemplate this aforementioned preparation

אז בשעת מ'לערנט תורה הרבה שעות רצופות "יש לו להתבונן בהכנה זו הנ"ל

English translation 927

(study for its own sake, etc.)

(לימוד לשמה כו')

English translation 928

every hour, at least, because in every hour there is a different flow, etc., for in every hour a different combination of the twelve combinations of the Name Havayah, blessed be He, rules.

בכל שעה ושעה עכ"פ כי בכל שעה ושעה היא המשכה אחרת כו' כי בכל שעה שולט צירוף אחד מי"ב צירופי שם הוי' ב"ה".

English translation 929

And also this is like the blessing of the Torah which one recites at the beginning of the day,

און אויך ע"ד ברכת התורה וואס מ'מאכט בתחלת היום,

English translation 930

which is already sufficient for the study of Torah throughout the entire day.

וואס דאס איז שוין מספיק אויף לימוד התורה במשך כל היום כולו.

English translation 931

And the reason is that he comes to a new type of Torah,

וסיידן ער קומט צו א נייער סוג בתורה,

English translation 932

like the reading of the Torah

ווי קריאת התורה

English translation 933

(the Written Torah),

(תושב"כ),

English translation 934

then one must make a new blessing before and after

וואס דעמולט דארף מען מאכן א נייע ברכה לפני' ולאחרי'

English translation 935

(and the morning blessing of the Torah is not sufficient)

(און ס'איז ניט מספיק ברכת התורה בבוקר)

English translation 936

. Therefore, the law regarding one who ascends to the Torah after he has already made the blessing of the Torah –

142. וואס דערפאר איז דער דין 143 בנוגע צו העולה לתורה לפני זה וואס ער האט געמאכט ברכת התורה –

English translation 937

that since in the blessing of the Torah at the time he ascends to the Torah, it includes two hundred maneh,

אז וויבאלד בברכת התורה בשעת ער איז עולה לתורה איז יש בכלל מאתיים מנה 144,

English translation 938

he does not need to make the blessing of the Torah for the entire day afterwards.

דארף ער דערנאך ניט מאכן ברכת התורה על כל היום.

English translation 939

However, if he ascends to the Torah after the blessing of the Torah,

משא"כ אויב ער איז עולה לתורה לאחרי ברכת התורה,

English translation 940

since this is a new type of Torah,

וויבאלד דאס איז א נייער סוג בתורה,

English translation 941

he must make another blessing before and after,

דארף ער מאכן נאך א ברכה לפני' ולאחרי',

English translation 942

even though he does not know what is said.

אע"פ וואס לא ידע מאי קאמר 145].

English translation 943

And likewise regarding the half-shekel:

ועד"ז בנוגע צו מחצית השקל:

English translation 944

Since this is the foundation and beginning of all service,

וויבאלד דאס איז יסוד והתחלת כל העבודה,

English translation 945

therefore, after it is emphasized in this the two aforementioned points in the service of man, one does not need to emphasize them in every individual service.

איז לאחרי ווי ס'איז מודגש בזה די ביידע נקודות הנ"ל בעבודת האדם דארף מען עס ניט מדגיש זיין בכל עבודה ועבודה פרטית.

English translation 946

That is, that in every service throughout the entire year, both aforementioned points must be present –

ד.ה. אז בכל עבודה ועבודה במשך כל השנה כולה דארפן זיין ביידע נקודות הנ"ל –

English translation 947

the completeness of the service,

שלימות העבודה,

English translation 948

and "half" –

און "מחצית" –

English translation 949

but the special time of the year when this stands with extra emphasis is on the Shabbat of Parshat Shekalim,

אבער דער זמן מיוחד בשנה ווען דאס שטייט בהדגשה יתירה איז בשבת פ' שקלים,

English translation 950

and from this one takes strength that it should be so in the service of man during the rest of the days of the year.

און דערפון נעמט מען כח אז עס זאל אזוי זיין בעבודת האדם בשאר ימי השנה.

English translation 951

And through this that a Jew does his service in accordance with the study of the half-shekel –

ועי"ז וואס א איד טוט עבודתו בהתאם מיטן לימוד פון מחצית השקל –

English translation 952

he does his service with completeness in a manner of without limit,

ער טוט עבודתו בשלימות באופן של בל"ג,

English translation 953

self-sacrifice,

מס"נ,

English translation 954

"gives it all at once in one time",

"נותנו כולו כאחת בפעם אחת",

English translation 955

that is, it takes him entirely through one point and therefore it comes out in time as a giving "all at once in one time"

ד.ה. עס נעמט אים אינגאנצן דורך בנקודה אחת און דעריבער קומט עס ארויס בזמן אין א נתינה "כולו כאחת בפעם אחת"

English translation 956

(without an interruption of time),

(בלי הפסק זמן),

English translation 957

and together with this he is like a "half" –

וביחד עם זה איז ער ווי א "מחצית" –

English translation 958

he brings about what the half-shekel in its simple sense brings about,

טוט ער אויף דאס וואס מחצית השקל כפשוטו טוט אויף,

English translation 959

the purchase of communal offerings in the third Holy Temple,

קניית קרבנות ציבור בביהמ"ק השלישי,

English translation 960

and also in a manner of at once,

און אויך אין אן אופן פון בבת אחת,

English translation 961

"all at once in one time"

"כולו כאחת בפעם אחת"

English translation 962

(as the giving of the half-shekel must be),

(אזוי ווי נתינת מחצית השקל דארף זיין),

English translation 963

that is, that as soon as he does his service in the manner of giving the "half-shekel", there becomes "at one time"

ד.ה. אז גלייך ווי ער טוט עבודתו באופן פון נתינת "מחצית השקל" ווערט "בפעם אחת"

English translation 964

(without an interruption of time in between)

(בלי הפסק זמן בינתיים)

English translation 965

the standing of the third Holy Temple with its offerings,

עמידת ביהמ"ק השלישי מיט די קרבנות שבו,

English translation 966

and not only without a spiritual interruption,

און ניט נאר בלי הפסק רוחני,

English translation 967

but also without a physical interruption –

נאר אויך בלי הפסק גשמי –

English translation 968

that the Holy Temple immediately descends below ten handbreadths,

אז דער ביהמ"ק איז גלייך יורד למטה מעשרה טפחים,

English translation 969

There is no limitation of "no building of the Holy Temple at night" and no building of the Holy Temple overrides Shabbat and Festivals,

ס'איז ניטא די הגבלה פון "אין בנין ביהמ"ק בלילה" 146 און אין בנין ביהמ"ק דוחה שבת ויו"ט 147,

English translation 970

because all these limitations apply specifically when building by human hand,

ווארום די אלע הגבלות זיינען דווקא כשבונים בידי אדם,

English translation 971

but "the future Temple that we await is built and perfected; it will be revealed and come from heaven".

אבער "מקדש העתיד שאנו מצפין בנוי ומשוכלל הוא יגלה ויבוא משמים" 148.

English translation 972

And likewise, there is no limitation of impurity of priests and the like,

ועד"ז איז ניט פאראן די הגבלה פון טומאת כהנים וכיו"ב,

English translation 973

as explained in the halachic authorities.

כמבואר בפוסקים 149.

English translation 974

And it is also understood from the Gemara and the ruling of the Rambam mentioned above

וכמובן אויך מגמרא ופס"ד רמב"ם הנ"ל

English translation 975

(section 11)

(סי"א)

English translation 976

"Every person must see himself –

"צריך כל אדם שיראה עצמו –

English translation 977

always –

לעולם –

English translation 978

the entire year – as if half is meritorious etc.,

כל השנה כולה כאילו חציו זכאי כו',

English translation 979

and likewise the entire world is half meritorious etc.,

וכן כל העולם חציו זכאי כו',

English translation 980

if he performs one mitzvah, behold he tips the scale of himself and the entire world to the side of merit and brings salvation and deliverance to himself and to them":

עשה מצוה אחת הרי הכריע את עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות וגרם לו ולהם תשועה והצלה":

English translation 981

From the wording "always",

פון לשון "לעולם",

English translation 982

"the entire year" it is understood –

"כל השנה כולה" איז מובן –

English translation 983

that this can be at literally any time,

אז דאס קען זיין בכל זמן ממש,

English translation 984

by day and by night,

ביום ובלילה,

English translation 985

on Shabbat and on Festivals,

בשבת וביו"ט,

English translation 986

including at this very moment on the day of Shabbat

כולל ברגע זו ממש ביום השבת

English translation 987

(not looking at the apparent limitations of techumim,

(ניט קוקנדיק אויף די הגבלות לכאורה פון תחומין 150,

English translation 988

and exertion even though the essence of Shabbat is delight),

און טירחא אע"פ וואס שבת ענינה עונג),

English translation 989

all the more so on Shabbat itself –

עאכו"כ בשבת עצמו –

English translation 990

at the time of the supernal will!

בזמן רעוא דרעוין!

English translation 991

So the question is as above:

איי איז די שאלה כנ"ל:

English translation 992

We have already spoken so many times about the fact that we can and must bring Mashiach "now",

מ'האט שוין גערעדט כו"כ פעמים וועגן דעם אז מ'קען און מ'דארף ברענגען משיח "נאו",

English translation 993

and about increasing involvement in the campaigns and in all 613 mitzvot etc.,

און וועגן הוספה אין התעסקות אין די מבצעים און אין אלע תרי"ג מצוות וכו',

English translation 994

why must we trouble Jews again and not let them sleep by making another gathering and speaking about this again;

איז צוליב וואס דארף מען נאכאמאל מאטערן אידן און זיי ניט לאזן שלאפן דורך מאכן נאכאמאל א התוועדות און ווידער רעדן וועגן דעם;

English translation 995

are these not matters that everyone understands on their own?

דאס זיינען דאך ענינים וואס יעדערער פארשטייט אליין?

English translation 996

So this is a "question" on the Rambam:

איז דאס א "שאלה" אויפן רמב"ם:

English translation 997

The Rambam is the one who calls out to every Jew –

דער רמב"ם איז דער וואס שרייט צו יעדן אידן –

English translation 998

as a law for generations –

אלס א הלכה לדורות –

English translation 999

once and again and yet again –

איין מאל און נאכאמאל און ווידער אמאל –

English translation 1000

look at yourself and see:

קוק זיך צו און זע:

English translation 1001

at every single moment

בכל רגע ורגע

English translation 1002

("always",

("לעולם",

English translation 1003

"the entire year")

"כל השנה כולה")

English translation 1004

you can tip the scale of yourself and the entire world and bring salvation and deliverance for yourself and for the entire world!!

קענסטו מכריע זיין זיך אליין און די גאנצע וועלט און ברענגען תשועה והצלה פאר זיך און פאר דער גאנצער וועלט!!

English translation 1005

In the language of the Rambam:

בלשון הרמב"ם:

English translation 1006

"Every person must see himself –

"צריך כל אדם שיראה עצמו –

English translation 1007

always –

לעולם –

English translation 1008

the entire year – as if half is meritorious etc.,

כל השנה כולה כאילו חציו זכאי כו',

English translation 1009

and likewise the entire world is half meritorious etc.,

וכן כל העולם חציו זכאי כו',

English translation 1010

if he performs one mitzvah, behold he tips the scale of himself and the entire world to the side of merit and brings salvation and deliverance to himself and to them".

עשה מצוה אחת הרי הכריע את עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות וגרם לו ולהם תשועה והצלה".

English translation 1011

"Every person",

"כל אדם",

English translation 1012

which includes all Jews literally,

וואס דאס איז כולל אלע אידן ממש,

English translation 1013

both men and women

סיי אנשים סיי נשים

English translation 1014

(when the Rambam writes "person" in his book of laws it also refers to a woman),

(ווען דער רמב"ם שרייבט "אדם" בספר הלכות שלו מיינט עס אויך אן אשה 151),

English translation 1015

both minors,

סיי טף,

English translation 1016

both "our youths",

סיי "בנערינו",

English translation 1017

both "our elders",

סיי "בזקנינו",

English translation 1018

both "our sons" and "our daughters",

סיי "בבנינו" סיי "בבנותינו" 152,

English translation 1019

and moreover –

ואדרבה –

English translation 1020

"From the mouths of infants and sucklings You have established strength because of Your foes, to silence the enemy and the avenger" –

"מפי עוללים ויונקים יסדת עוז למען צורריך להשבית אויב ומתנקם" 153 –

English translation 1021

can at every single moment

קען בכל רגע ורגע

English translation 1022

("forever",

("לעולם",

English translation 1023

"the entire year")

"כל השנה כולה")

English translation 1024

tip the balance for himself and also for the entire world and thereby bring salvation and deliverance!

מכריע זיין עצמו און אויך כל העולם כולו און דארט ברענגען תשועה והצלה!

English translation 1025

And although it is said to a person once –

ואע"פ וואס מ'זאגט עס צו א מענטשן איין מאל –

English translation 1026

the Rambam writes that "the entire year" –

שרייבט דער רמב"ם אז "כל השנה כולה" –

English translation 1027

"forever",

"לעולם",

English translation 1028

i.e., at every single moment –

ד.ה. בכל רגע ורגע –

English translation 1029

a person must look at it that way. Therefore,

דארף א מענטש אזוי קוקן. דעריבער,

English translation 1030

even if it is said to him once in one moment,

אפילו אויב מ'זאגט עס אים איין מאל ברגע אחד,

English translation 1031

the Rambam calls out to him again in the next moment,

שרייט עס צו אים דער רמב"ם נאכאמאל ברגע שלאח"ז,

English translation 1032

and again at every single moment throughout the entire year!

און ווידער אמאל בכל רגע ורגע במשך כל השנה כולה!

English translation 1033

And the main point is,

און דער עיקר איז,

English translation 1034

that a person can indeed at every single moment bring down salvation and deliverance for himself and for the entire world. As mentioned above –

אז דער מענטש קען טאקע בכל רגע ורגע אראפברענגען תשועה והצלה פאר זיך און פאר כל העולם כולו. כאמור לעיל –

English translation 1035

by day or by night,

ביום אדער בלילה,

English translation 1036

on Shabbat and on Yom Tov.

בשבת וביו"ט.

English translation 1037

All the more so when one stands on Shabbat Parshat Shekalim and Shabbat Mevarchim Adar Sheni,

עאכו"כ ווען מ'שטייט בשבת פ' שקלים און שבת מברכים אדר שני,

English translation 1038

and at that very time –

און דעמולט גופא –

English translation 1039

in the time of Ratzon of Ratzon.

בזמן רעוא דרעוין.

English translation 1040

And the service itself he can perform in several ways –

און די עבודה גופא קען ער דאך טאן אויף כמה אופנים –

English translation 1041

with a sour face,

מיט א זויערן פנים,

English translation 1042

in a sleepy manner and so forth.

פארשלאפענערהייט וכיו"ב.

English translation 1043

The month of Adar teaches him that "they increase in joy" –

לערנט אים חודש אדר אז "מרבין בשמחה" –

English translation 1044

he must do it with joy and with abundant joy.

ער דארף עס טאן בשמחה און מיט שמחה בריבוי.

English translation 1045

And this becomes the immediate preparation for "and eternal joy upon their heads",

און דאס ווערט די הכנה קרובה צו "ושמחת עולם על ראשם" 154,

English translation 1046

in the true and complete redemption,

בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1047

speedily in our days literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 1048

Maamar (like a sicha)

מאמר (כעין שיחה)

English translation 1049

beginning "Ki Tisa et Rosh Bnei Yisrael etc."

ד"ה כי תשא את ראש בני ישראל גו'.

English translation 1050

It is also customary to study a topic in Rashi's commentary on our parshah,

ס'איז אויך רגיל אפצולערנען אן ענין אין פירוש רש"י בפרשתנו,

English translation 1051

and a topic in the notes of my father on the Zohar of our parshah.

און אן ענין אין די הערות פון טאטן אויפן זהר דפרשתנו.

English translation 1052

We will dwell on a topic that is difficult in our parshah, which has already been discussed before and has been printed,

וועט מען זיך אפשטעלן אויף אן ענין וואס איז שווער בפרשתנו וואס מ'האט וועגן דעם שוין אמאל גערעדט 155 און ס'איז שוין געדרוקט 156,

English translation 1053

but at that time it was not according to the simple interpretation,

אבער דעמולט איז דאס ניט געווען ע"ד הפשט,

English translation 1054

but according to the halachic interpretation and according to the mystical interpretation. And as discussed many times, possibly one hundred and one or one hundred times,

נאר ע"ד ההלכה וע"ד הסוד. וכמדובר כו"כ פעמים אפשר מאה ואחת אדער מאה פעמים,

English translation 1055

in any case many times, that a difficulty according to the simple interpretation cannot be answered with an answer according to the halachic interpretation or according to the mystical interpretation!...

עכ"פ א סך מאל אז א שוועריקייט ע"ד הפשט קען מען ניט פארענטפערן מיט א תירוץ ע"ד ההלכה אדער ע"ד הסוד!...

English translation 1056

And in addition, in this matter there is also a "blatant difficulty"

און דערצו איז אין דעם ענין אויך דא א "קלאָץ קשיא"

English translation 1057

(in the plain sense of the verse),

(בפשוטו של מקרא),

English translation 1058

on which we did not dwell at that time. And also in this there is a great wonder why no one pays attention to a "blatant difficulty"

אויף וועלכער מ'האט זיך דעמולט ניט געשטעלט. און אויך אין דעם איז א פלא גדול פארוואס קיינער איז ניט משים לב צו א "קלאָץ קשיא"

English translation 1059

(as discussed many times)

(כמדובר כמ"פ)

English translation 1060

which is not just like a "splinter between your teeth" but like a "beam between your eyes" - a whole "blatant

וואס איז ניט נאר ווי א "קיסם בין שיניך" 157 נאר ווי א "קורה בין עיניך" 157 - א גאנצער "קלאָץ

English translation 1061

(difficulty) "!

(קשיא) "!

English translation 1062

We dwelt on the question of the commentators on our parshah:

מ'האט זיך געשטעלט אויף דער שאלה פון מפרשים 158 בפרשתנו:

English translation 1063

At the beginning of the parshah we see that Moshe Rabbeinu gave an account of what was made from the silver and copper of the donations for the Mishkan,

אין אנהויבס פרשה זעט מען אז משה רבינו האט געגעבן א חשבון דערפון וואס מ'האט געמאכט פון דעם כסף ונחושת של נדבת המשכן,

English translation 1064

but regarding gold he did not give any account and he only said before giving the account of silver and copper in general "All the gold that was used for the work in all the work of the holy place, and the gold of the wave offering was twenty-nine talents etc."

אבער בנוגע צו זהב האט ער ניט געגעבן קיין חשבון און ער האט נאר געזאגט 159 איידער ער גיט דעם חשבון פון כסף ונחושת באופן כללי "כל הזהב העשוי למלאכה בכל מלאכת הקודש ויהי זהב התנופה תשע ועשרים ככר וגו'".

English translation 1065

This is a question also in the plain sense of the verse:

וואס דאס איז א שאלה אויך בפשוטו של מקרא:

English translation 1066

It is understood simply according to the simple interpretation why Moshe needed to give a detailed account of what was made from the donations of the Mishkan so that they would not suspect him in this.

ס'איז מובן בפשטות ע"ד הפשט פארוואס משה האט געדארפט געבן א חשבון פרטי דערפון וואס מ'האט געמאכט פון נדבות המשכן בכדי מ'זאל אים ניט חושד זיין בזה.

English translation 1067

According to this, why did he not give a detailed account of the gold,

לפי"ז פארוואס האט ער ניט געגעבן קיין חשבון פרטי פון דעם זהב,

English translation 1068

which is the most valuable thing

וואס איז דאך די טייערסטע זאך

English translation 1069

(more valuable than silver and copper)?!

(טייערער פאר כסף ונחושת)?!

English translation 1070

The Kli Yakar answers

דער כלי יקר ענטפערט

English translation 1071

(as was brought),

(ווי מ'האט געבראכט),

English translation 1072

that as soon as all the work of the Mishkan was completed

אז ווי נאר מ'האט פארענדיקט אלע מלאכות המשכן

English translation 1073

(in general and in particular)

(בכלל ובפרט)

English translation 1074

and everything that needed to be made from silver and copper,

און אלץ וואס מ'האט געדארפט מאכן פון כסף ונחושת,

English translation 1075

in order that they not suspect him, Moshe

איז בכדי מ'זאל אים ניט חושד זיין האט משה

English translation 1076

(even before the priestly garments were made, in which there was gold)

(נאך איידער מ'האט געמאכט די בגדי כהונה אין וועלכע ס'איז געווען זהב)

English translation 1077

wanted to give an account of the silver and copper and he did not want to wait with the account until the priestly garments would be made and only then give the account of the gold together with the silver and copper.

געוואלט געבן א חשבון פון דעם כסף ונחושת און ער האט ניט געוואלט ווארטן מיטן חשבון ביז מ'וועט מאכן די בגדי כהונה און ערשט דאן געבן דעם חשבון פון דעם זהב צוזאמען מיטן כסף ונחושת.

English translation 1078

And as for why he did not make an account of the gold immediately after the completion of the making of the priestly garments,

און דאס וואס ער האט ניט געמאכט קיין חשבון פונעם זהב תיכף נאכן גמר עשיית בגדי כהונה,

English translation 1079

he explains based on the words of the Midrash:

איז ער מבאר ע"פ דברי המדרש 160:

English translation 1080

"When Moshe came to give an account for each and every item, one thousand seven hundred and seventy-five shekels were missing from the weight,

"כשבא משה לתת חשבון על כל דבר ודבר חסר מן המשקל אלף ושבע מאות וחמשה ושבעים שקלים,

English translation 1081

and he forgot and did not know what he had done with them,

ושכח ולא הי' יודע מה עשה מהם,

English translation 1082

a heavenly voice went forth and said: 'And the one thousand seven hundred and seventy-five he made into hooks for the pillars, to fulfill what is said: Not so My servant Moshe, in all My house he is faithful.'"

יצאה בת קול ואמרה ואת האלף ושבע המאות וחמשה ושבעים עשה ווים לעמודים לקיים מה שנאמר 161 לא כן עבדי משה בכל ביתי נאמן הוא".

English translation 1083

The explanation: Although the Bat Kol was regarding silver

ד.ה. אע"פ אז דער בת קול איז געווען וועגן כסף

English translation 1084

(not gold),

(ניט זהב),

English translation 1085

however, since the Jews saw that from heaven they testified about Moses,

וויבאלד אבער אז אידן האבן געזען אז מן השמים איז מען מעיד אויף משה'ן,

English translation 1086

they no longer needed a calculation for gold.

האבן זיי שוין ניט געדארפט א חשבון אויף זהב.

English translation 1087

But according to the simple meaning, one cannot answer like this:

אבער ע"ד הפשוט קען מען אזוי ניט ענטפערן:

English translation 1088

A) If the answer why Moses did not give a detailed account of the gold is because of the Bat Kol, Rashi should have written this!

א) אויב דער ענטפער פארוואס משה האט ניט געגעבן א חשבון מפורט אויפן זהב איז מצד דעם בת קול האט דאס רש"י געדארפט שרייבן!

English translation 1089

B) And the main point:

ב) ועיקר:

English translation 1090

It is the opposite of the simple meaning to say that "he forgot

ס'איז היפוך הפשט צו זאגן אז "שכח

English translation 1091

(Moses)

(משה)

English translation 1092

and he did not know what he did with them"

ולא הי' יודע מה עשה מהם"

English translation 1093

(and they had to resort to a Bat Kol):

(און מ'האט געדארפט אנקומען צו א בת קול):

English translation 1094

Moses our teacher, after all, sacrificed himself for the atonement of the Jews for the sin of the calf

משה רבינו האט זיך דאך מוסר נפש געווען אויף דער כפרה פון אידן אויפן חטא העגל

English translation 1095

(as we learned earlier),

(ווי מ'האט פריער געלערנט),

English translation 1096

and the Tabernacle is

און דער משכן איז

English translation 1097

(as Rashi explains)

(ווי רש"י איז מפרש 162)

English translation 1098

"a testimony for Israel that the Holy One, blessed be He, forgave them for the incident of the calf, etc.",

"עדות לישראל שויתר להם הקב"ה על מעשה העגל כו'",

English translation 1099

and in addition "the difficult matter they shall bring to Moses" etc. So how does it come that Moses our teacher forgot for what he used "one thousand seven hundred and seventy-five" shekels?!

און דערצו "את הדבר הקשה יביאון אל משה" 163 וכו' היינט ווי קומט עס אז משה רבינו זאל פארגעסן אויף וואס ער האט גענוצט "אלף ושבע מאות וחמשה ושבעים" שקלים?!

English translation 1100

Furthermore:

נאכמער:

English translation 1101

According to the Midrash, it turns out that not only Moses forgot,

לויטן מדרש קומט אויס אז ניט נאר משה האט פארגעסן,

English translation 1102

but also Bezalel and Oholiab and all the wise-hearted,

נאר אויך בצלאל און אהליאב וכל חכמי לב,

English translation 1103

about whom the verse emphasizes that the Most High placed in them "wisdom and understanding, etc." all forgot for what they used the one thousand nine hundred and seventy-five shekels!

וואס דער פסוק איז מדגיש אז דער אויבערשטער האט אין זיי אריינגעגעבן "חכמה ותבונה גו'" 164 האבן אלע פארגעסן אויף וואס מ'האט גענוצט די אלף ותשע"ה שקלים!

English translation 1104

It is entirely the opposite of the simple meaning to say so.

ס'איז אינגאנצן היפך הפשט אזוי צו זאגן.

English translation 1105

Consequently, the question remains according to the simple meaning:

במילא בלייבט די שאלה ע"ד הפשט:

English translation 1106

Why did Moses not give a detailed account of the gold as he gave of the silver and copper in order to clear himself of suspicion?

פארוואס האט משה ניט אפגעגעבן א חשבון מפורט אויפן זהב ווי ער האט אפגעגעבן אויפן כסף ונחושת בכדי להוציא עצמו מן החשד?

English translation 1107

And to say that he did not want to wait with making the account of the silver and copper until they finish making the priestly garments

און זאגן אז ער האט ניט געוואלט ווארטן מיטן מאכן דעם חשבון הכסף והנחשות ביז מ'וועט פארטיג מאכן די בגדי כהונה

English translation 1108

(as above)

(כנ"ל)

English translation 1109

one does not find, however, that after the completion of the making of the priestly garments he should make an account

געפינט מען אבער ניט אז נאכן גמר עשיית בגדי כהונה זאל ער יע מאכן א חשבון

English translation 1110

(and one cannot answer that because there was the Bat Kol he no longer needed to make the account,

(און מ'קען ניט פארענטפערן אז וויבאלד ס'איז געווען דער בת קול האט ער שוין ניט געדארפט מאכן דעם חשבון,

English translation 1111

for this is not according to the simple meaning,

ווייל דאס איז ניט ע"ד הפשט,

English translation 1112

as above).

כנ"ל).

English translation 1113

And in addition to this:

ונוסף לזה:

English translation 1114

If Moses wanted here to immediately give the account of silver and copper

אויב משה האט דא געוואלט גלייך געבן דעם חשבון אויף כסף ונחושת

English translation 1115

(even though he cannot yet give the account of the gold,

(אע"פ וואס ער קען נאך ניט געבן דעם חשבון הזהב,

English translation 1116

before they made the golden garments)

איידער מ'האט געמאכט די בגדי זהב)

English translation 1117

the order of Moses' speech should have been

האט סדר אמירת משה געדארפט זיין

English translation 1118

(as the order is in such a case):

(ווי דער סדר איז בכגון דא):

English translation 1119

He should begin giving the account of the matters for which he can now make an account, silver and copper,

ער זאל אנהויבן געבן דעם חשבון אויף די ענינים וואס ער קען פון זיי איצטער מאכן א חשבון כסף ונחשות,

English translation 1120

and after this he should say that regarding the gold, so much gold came in

ולאחרי זה זאל ער זאגן אז בנוגע צום זהב איז אריינגעקומען כך וכך זהב

English translation 1121

(and later he will make the account for it)

(און שפעטער וועט ער אויף דעם מאכן דעם חשבון)

English translation 1122

so that they should not suspect him that, behold,

בכדי מ'זאל אים ניט חושד זיין אז אהא,

English translation 1123

he does not mention the gold. But it is entirely not customary in such a case that one should first of all mention the gold for which he is not now giving a detailed account!

ער דערמאנט ניט וועגן דעם זהב. אבער ס'איז לגמרי ניט רגיל בכגון דא אז מ'זאל לכל לראש דערמאנען וועגן דעם זהב אויף וועלכן ער גיט איצטער ניט אפ קיין חשבון מפורט!

English translation 1124

And one cannot say according to the simple meaning

און מ'קען ניט זאגן ע"ד הפשט

English translation 1125

(as above),

(כנ"ל),

English translation 1126

that Moses indeed mentioned the gold after the silver and copper,

אז משה האט טאקע דערמאנט דעם זהב לאחרי הכסף והנחושת,

English translation 1127

but the Torah placed it earlier

אבער תורה האט עס געשטעלט פריער

English translation 1128

(because of its importance)

(מצד חשיבותו)

English translation 1129

for from the plain sense of the verses it is implied that the order of the verses corresponds to the order of Moses' speech. And if it were so, Rashi should have informed us.

ווייל פון פשטות הכתובים איז משמע אז דער סדר הכתובים איז בהתאם צו סדר דיבורו של משה. און אויב ס'וואלט אזוי געווען וואלט עס רש"י געדארפט באווארענען.

English translation 1130

And nevertheless, Rashi does not address the question that is according to the simple meaning,

ואעפ"כ באווארנט ניט רש"י די שאלה וואס איז ע"ד הפשט,

English translation 1131

although other commentators

כאטש אנדערע מפרשים

English translation 1132

(who are not according to the simple meaning for a five-year-old studying Scripture)

(וואס זיינען ניט ע"ד הפשט פאר א בן חמש למקרא)

English translation 1133

ask the question.

פרעגן די שאלה.

English translation 1134

The Saadia Gaon answers:

דער רס"ג ענטפערט 165:

English translation 1135

"For the Scripture gave us a root

"כי הכתוב נתן לנו שרש

English translation 1136

(foundation),

(יסוד),

English translation 1137

that the Menorah with its vessels was a talent,

שהמנורה עם כלי' ככר,

English translation 1138

and behold, for each plank was half a talent,

והנה יהי' לכל קרש חצי ככר,

English translation 1139

and the Menorah a talent,

והמנורה ככר,

English translation 1140

and the Ark and the Cover a talent,

והארון והכפורת ככר,

English translation 1141

and the Table and the Golden Altar a talent,

והשלחן ומזבח הזהב ככר,

English translation 1142

and two talents for the four pillars of the Curtain,

ושני ככרות לארבעה עמודי הפרכת,

English translation 1143

and the rest of the shekels for the rest of the vessels",

ושאר השקלים לשאר הכלים",

English translation 1144

it turns out that since Moses stated the total how much gold came in,

קומט אויס אז וויבאלד משה האט געזאגט דעם סך-הכל וויפל זהב איז אריינגעקומען,

English translation 1145

"twenty-nine talents, etc.",

"תשע ועשרים ככר גו'",

English translation 1146

the Jews themselves can already make the calculation that all this had to be used for the aforementioned vessels.

קענען שוין די אידן אליין מאכן דעם חשבון אז מ'האט דאס אלץ געדארפט נוצן אויף די כלים הנ"ל.

English translation 1147

But this is not sustained according to the plain meaning,

אבער דאס איז ניט אויסגעהאלטן ע"ד הפשט,

English translation 1148

because:

ווייל 166:

English translation 1149

In order to make vessels from the gold that the Jews donated,

בכדי צו מאכן כלים פון דעם זהב וואס אידן האבן מנדב געווען,

English translation 1150

they had to melt the gold and make the vessels from it or plate other vessels with it, etc.

האט מען דאך געדארפט צולאזן דעם זהב און דערפון מאכן די כלים אדער מצפה זיין דערמיט אנדערע כלים וכו'.

English translation 1151

In order to know how much gold is needed to make these vessels and to plate, etc.,

וואס אויף צו וויסן וויפל זהב מ'דארף האבן בכדי צו מאכן אט די כלים און מצפה זיין וכו',

English translation 1152

one must have an accountant who knows how to calculate it, etc.,

דארף מען האבן א בעל חשבון וואס ווייסט ווי דאס אויסצורעכענען וכו',

English translation 1153

but not everyone can do this. Consequently, not all Jews knew the account of what the "twenty-nine talents of gold" went for,

אבער ניט יעדערער קען דאס טאן. במילא האבן ניט אלע אידן געוואוסט דעם חשבון אויף וואס ס'איז אוועק די "תשע ועשרים ככר גו'" זהב,

English translation 1154

Moses had to make an account of the gold just as of the silver and copper.

האט משה געדארפט מאכן דעם חשבון אויפן זהב אזוי ווי אויפן כסף ונחושת.

English translation 1155

And nevertheless, Rashi does not mention it.

און אעפ"כ באווארנט עס ניט רש"י.

English translation 1156

Also, the Saadia Gaon

איז אויך דער רס"ג

English translation 1157

(whose method of study is not according to the plain meaning)

(וואס דרך לימודו איז ניט ע"ד הפשט)

English translation 1158

comes to explain it,

קומט עס פארענטפערן,

English translation 1159

all the more so that Rashi should have explained it for a five-year-old studying Scripture.

עאכו"כ אז רש"י האט עס געדארפט פארענטפערן פאר א בן חמש למקרא.

English translation 1160

Furthermore, there is a "blatant difficulty" regarding the entire matter:

דערצו איז דא א "קלאץ קשיא" בכללות הענין:

English translation 1161

Earlier it states regarding the donations for the Tabernacle by Israel, "And the work was sufficient for all the work, etc., and there was extra."

פריער שטייט בנוגע צון נדבות המשכן ע"י ישראל 167 "והמלאכה היתה דים לכל המלאכה גו' והותר".

English translation 1162

The question arises:

ווערט די שאלה:

English translation 1163

After Moses gave an account of what was used for the Tabernacle and the vessels of the Tabernacle, he should also have given an account of what he did with the "and there was extra,"

לאחרי ווי משה האט געגעבן א חשבון דערפון וואס מ'האט גענוצט פארן משכן וכלי המשכן האט ער אויך געדארפט אפגעבן א חשבון וואס ער האט געטאן מיטן "והותר",

English translation 1164

in order to clear himself from suspicion?!

בכדי להוציא את עצמו מן החשד?!

English translation 1165

The Ramban answers:

דער רמב"ן 168 ענטפערט:

English translation 1166

"And the surplus

"ולא היתה היתרון

English translation 1167

("and there was extra")

("והותר")

English translation 1168

was not a significant matter to recount in the portion of 'These are the accounts' what was done with it, etc."

דבר חשוב שיספר בפרשת אלה פקודי מה עשו בה כו'".

English translation 1169

But: (a)

אבער: (א)

English translation 1170

The question of why Moses did not give an account of the "and there was extra" is a question for a five-year-old, consequently Rashi must explain it in his commentary. And Rashi does not even allude to the answer of the Ramban.

די שאלה פארוואס משה האט ניט געגעבן א חשבון פון דעם "והותר" איז א שאלה באם בן חמש במילא דארף עס רש"י בפירושו פארענטפערן. און רש"י איז אפילו ניט מרמז צו דעם ענטפער פון רמב"ן.

English translation 1171

(b) The plain meaning of the verses that "the people were restrained from bringing, for the work was sufficient, etc., and there was extra" is to express that the generosity of the Jews was so great that they brought more than was needed for the Tabernacle. One must therefore say that the "and there was extra"

(ב) פשטות הכתובים אז "מרבים העם להביא מדי העבודה גו' והמלאכה היתה דים גו' והותר" איז דאך צו ארויסברענגען אז נדבת הלב פון די אידן איז געווען אזויפיל אז זיי האבן געבראכט מערער וויפל מ'האט געדארפט פארן משכן. מוז מען דאך זאגן אז דער "והותר"

English translation 1172

(according to the plain meaning)

(ע"ד הפשט)

English translation 1173

was not a small, insignificant thing,

איז ניט געווען א דבר קטן אן קיין חשיבות,

English translation 1174

but rather it had significance,

נאר דאס האט געהאט א חשיבות,

English translation 1175

at least something relative to the totality of the donations of Israel,

עכ"פ עפעס בערך צו כללות נדבת ישראל,

English translation 1176

and therefore the "and there was extra" can express the wonder of how much the Jews brought at that time.

און דערפאר קען דער "והותר" ארויסברענגען די הפלאה דערפון וויפל אידן האבן דעמולט געבראכט.

English translation 1177

Rashi should have explained why Moses did not give any account of the "and there was extra."

האט רש"י געדארפט פארענטפערן פארוואס משה האט ניט געגעבן קיין חשבון אויף דעם "והותר".

English translation 1178

The Ramban, in part of his commentary

דער רמב"ן בחלק מפירושו

English translation 1179

(including in it the verse the part that he interprets,

(כולל אים דעם פסוק דעם חלק וואס ער איז מפרש,

English translation 1180

that "and there was extra" is not a significant matter)

אז "והותר" איז ניט קיין דבר חשוב)

English translation 1181

is also among the plain-sense interpreters of Scripture,

איז אויך פון פשטני המקרא,

English translation 1182

but he is not as much according to the plain meaning as Rashi, who teaches a five-year-old studying Scripture. And his answer here is indeed not according to the plain meaning for a five-year-old

אבער ער איז ניט אזויפיל ע"ד הפשט ווי פרש"י וואס לערנט מיט א בן חמש למקרא. און זיין ענטפער דא איז טאקע ניט ע"ד הפשט פאר א בן חמש

English translation 1183

(as above).

(כנ"ל).

English translation 1184

And furthermore:

און דערצו:

English translation 1185

Since the Ramban must dwell on this and seek an answer,

וויבאלד אז דער רמב"ן דארף זיך אפשטעלן אויף דעם און זוכן אן ענטפער,

English translation 1186

certainly Rashi should have explained it for a five-year-old.

האט זיכער רש"י געדארפט דאס פארענטפערן פאר א בן חמש.

English translation 1187

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1188

In the notes on the Zohar of our portion, he dwells on what is stated in the Zohar:

אין די הערות אויפן זהר דפרשתנו 169 שטעלט ער זיך אויף דעם וואס עס שטייט אין זהר 170:

English translation 1189

"The ark opened and said, 'This is My resting place forever, etc.' Rabbi Yisa said, 'This verse the Congregation of Israel said to the Lord, etc.,

"פתח ארונא ואמר 171 זאת מנוחתי עדי עד גו'. ר' ייסא אמר האי קרא כנסת ישראל אמרה לי' כו',

English translation 1190

Rabbi Chizkiyah said, 'The Holy One, blessed be He, said to the Lord regarding the Congregation of Israel, etc.'"

רבי חזקי' אמר קודשא בריך הוא אמר לי' על כנסת ישראל כו'".

English translation 1191

And he explains that the three opinions in the Zohar regarding who said the verse "This is My resting place forever" correspond to the three sefirot Netzach, Hod, and Yesod:

און ער איז מבאר אז די דריי דיעות אין זהר ווער עס האט געזאגט דעם פסוק "זאת מנוחתי עדי עד" זיינען כנגד די דריי ספירות נצח הוד ויסוד:

English translation 1192

Rabbi Yisa is in the aspect of Hod..

ר' ייסא הוא בחי' הוד..

English translation 1193

And the Congregation of Israel is in Hod,

ומל' כנס"י איהי בהוד,

English translation 1194

therefore he holds that the Congregation of Israel,

לכן ס"ל שכנס"י,

English translation 1195

Malchut,

מלכות,

English translation 1196

said to the Lord, etc.

אמרה לי' כו'.

English translation 1197

And Rabbi Chizkiyah is in the aspect of Netzach,

ור' חזקי' הוא בחי' נצח,

English translation 1198

and Zeir Anpin is in Netzach,

וז"א איהו בנצח,

English translation 1199

therefore he holds that the Holy One, blessed be He, Zeir Anpin,

לכן ס"ל שקוב"ה, ז"א,

English translation 1200

said to the Lord, etc.

אמר לי' כו'.

English translation 1201

And the first opinion that the ark said this,

והדעה הראשונה שהארון אמר זה,

English translation 1202

the ark is Yesod of Zeir Anpin.

הארון הוא יסוד ז"א.

English translation 1203

He does not, however, explain the lesson from this in the service of man,

ער איז אבער ניט מבאר די הוראה דערפון בעבודת האדם,

English translation 1204

because that is not the subject of this book,

ווייל ניט דאס איז דער ענין פון דעם ספר,

English translation 1205

its subject is to explain and reconcile the language of the Zohar according to Kabbalah, etc.

ענינו איז צו מבאר ומשווה זיין די לשונות הזהר ע"פ קבלה וכו'.

English translation 1206

But from every matter in the Torah

אבער פון יעדער ענין אין תורה

English translation 1207

(from the word "lesson")

(מלשון הוראה 172)

English translation 1208

there must be a lesson primarily in fulfilling man's purpose, "I was created to serve my Maker." One must also derive a lesson from the matter explained in this note.

דארף זיין א הוראה בעיקר מילוי תפקיד האדם אני נבראתי לשמש את קוני. דארף מען אויך ארויסנעמען א הוראה פון דעם ענין המבואר בהערה זו.

English translation 1209

And as will be explained below, a wonderful matter in this, and with the introduction:

וכפי שיתבאר לקמן אן ענין נפלא בזה ובהקדים:

English translation 1210

The three opinions in the Zohar on this verse "This is My resting place forever"

די דריי דיעות בזהר זה אין דעם פסוק "זאת מנוחתי עדי עד"

English translation 1211

(Who said it)

(ווער עס האט עס געזאגט)

English translation 1212

One must also connect it with what is explained in Likkutei Torah in our portion regarding "These are the accounts of the Tabernacle, the Tabernacle of Testimony etc."

יש לקשר אויך עם המבואר בלקו"ת בפרשתנו 173 בענין "אלה פקודי המשכן משכן העדות וגו'",

English translation 1213

So this is also from the expression "And you came with ornaments of legs"

אז דאס איז אויך מלשון "ותבואי בעדי עדיים" 174,

English translation 1214

And one of the explanations of Rashi

און איינער פון די פירושים ברש"י

English translation 1215

(on the verse)

(עה"פ)

English translation 1216

In this is "the language of testimony

בזה איז "לשון עד

English translation 1217

(language of eternity)

(לשון נצחיות)

English translation 1218

Like 'Trust in the Lord forever.' So based on this it is understood that 'ornaments of legs' is analogous to the language in this verse 'This is My resting place forever.'

כמו בטחו בה' עדי עד" 175. וואס עפ"ז איז מובן אז "בעדי עדיים" איז ע"ד הלשון בפסוק זה "זאת מנוחתי עדי עד".

English translation 1219

And accordingly, just as in "This is My resting place forever" there are three opinions,

וע"ד ווי אין "זאת מנוחתי עדי עד" זיינען דא דריי דיעות,

English translation 1220

Three levels Netzach Hod Yesod, so too in "ornaments of legs" there are three levels,

דריי דרגות נצח הוד יסוד אזוי אויך אין "עדי עדיים" זיינען דא דריי דרגות,

English translation 1221

As explained in Likkutei Torah there:

כמבואר בלקו"ת שם 176:

English translation 1222

"That is to say, 'ornaments' one,

"י"ל עדי א',

English translation 1223

'of legs' two

עדיים ב'

English translation 1224

(for the plural minimum is two)...

(דמיעוט רבים שנים 177)...

English translation 1225

That is also the union of Chochmah and Binah,

דהיינו ג"כ יחוד חכמה בינה,

English translation 1226

Which is the source of the drawing down from the aspect of 'He made darkness His secret place' which is the aspect of Keter. And this is the matter of the union of Yud-Hei drawn down through the fulfillment and observance of the Levitical laws",

שמקור ההמשכה מבחי' ישת 178 חושך סתרו שהוא בחי' כתר. וזהו ענין יחוד י"ה הנמשך ע"י קיום ושמירת הל"ת",

English translation 1227

As explained earlier in the discourse that "the Tabernacle of Testimony" is the aspect of the union of Yud-Hei.

כמבואר פריער אין דעם מאמר אז "משכן העדות" איז בחי' יחוד י"ה.

English translation 1228

And as explained in many places that when there is a union of two aspects, the union of Yud-Hei,

וכמבואר בכ"מ אז בשעת ס'איז דא א יחוד פון צוויי בחינות יחוד י"ה,

English translation 1229

The union of Chochmah and Binah,

יחוד חכמה ובינה,

English translation 1230

There are in this three levels:

זיינען דא אין דעם דריי דרגות:

English translation 1231

The two things that become unified,

די צוויי דברים וואס ווערן נתאחד,

English translation 1232

And the thing that unifies and unites them which is above both of them.

און דער דבר המאחד ומיחד אותם וואס איז למעלה משניהם.

English translation 1233

[And although he explains here in Likkutei Torah two levels,

[ואע"פ אז ער איז מבאר דא בלקו"ת צוויי דרגות,

English translation 1234

The union of Yud-Hei and the union of Vav-Hei,

יחוד י"ה ויחוד ו"ה,

English translation 1235

And within this itself the union of Yud with Hei,

ובזה גופא יחוד יו"ד בה"א,

English translation 1236

And the union of Vav with Hei (two levels) it is however necessary that in this there is a third level that is above both of them which unites them both. In our matter, the aspect of Keter which unites Chochmah and Binah (Yud-Hei)].

און יחוד וא"ו בה"א (צוויי דרגות) איז אבער בהכרח אז אין דעם איז דא א דריטע דרגא שלמעלה משניהם וואס איז זיי ביידן מאחד. בעניננו די בחינה פון כתר וואס איז מאחד חכמה ובינה (י"ה)].

English translation 1237

And one must connect this also with the verse

ויש לקשר זה אויך מיטן פסוק

English translation 1238

(cited in Likkutei Torah from Rashi,

(המובא בלקו"ת פון פרש"י,

English translation 1239

as above)

כנ"ל)

English translation 1240

"Trust in the Lord forever",

"בטחו בה' עדי עד",

English translation 1241

Which is also analogous to "This is My resting place forever",

וואס איז אויך ע"ד "זאת מנוחתי עדי עד",

English translation 1242

As explained in the commentaries on the Zohar of the middle Rebbe and of the Tzemach Tzedek and in many places the matter in this,

כמבואר בביאורי הזהר פון דעם מיטעלן רבי'ן 179 און פון צ"צ 180 ובכ"מ דער ענין בזה,

English translation 1243

That there are several levels in trust. And in general, three levels.

אז עס זיינען דא כמה דרגות בבטחון. ובכללות ג' דרגות 181.

English translation 1244

And accordingly, as explained in many places,

וע"ד המבואר בכ"מ,

English translation 1245

Also in the discourse beginning "When you take" the crown that was reviewed earlier,

אויך אין דעם מאמר ד"ה כי תשא עטר"ת 182 וואס מ'האט פריער גע'חזר'ט,

English translation 1246

Regarding faith, for trust is indeed a foundation in faith, that there are in this three levels,

בנוגע לאמונה וואס בטחון איז דאך א יסוד אין אמונה אז עס זיינען דא בזה דריי דרגות,

English translation 1247

Faith in the One who fills all worlds,

אמונה בממכ"ע,

English translation 1248

In the One who encompasses all worlds,

בסוכ"ע,

English translation 1249

And in a level that is above both of them.

און אין א דרגא וואס איז למעלה משניהם.

English translation 1250

And likewise it is explained in many places 183 that there are also in general three levels in providence * (connects with this the matter of trust) which is also a foundation in faith:

ועד"ז איז מבואר בכ"מ 183 אז עס זיינען אויך דא בכללות דריי דרגות אין השגחה *183 פארבינדט דערמיט דעם ענין הבטחון) וואס איז אויך א יסוד אין אמונה:

English translation 1251

There is a providence in the aspect of "I will surely hide My face"

ס'איז דא א השגחה בבחי' "הסתר אסתיר פני" 184

English translation 1252

[From which one derives "Esther from the Torah"]

[וואס דערפון לערנט מען אפ "אסתר מן התורה" 185]

English translation 1253

That is, that the providence is in concealment,

ד.ה. אז די השגחה איז בהעלם,

English translation 1254

But it is still providence. And the intention in this is that there should be a transformation of darkness to light. A higher level in providence "The eyes of the Lord are upon the righteous",

אבער ס'איז אויך א השגחה. והכוונה בזה איז אז עס זאל זיין אתהפכא חשוכא לנהורא. א העכערע דרגא אין השגחה "עיני ה' את צדיקים" 186,

English translation 1255

With two eyes,

בב' עינים,

English translation 1256

And a higher level in providence "The eye of the Lord is toward those who fear Him",

און א העכערע דרגא בהשגחה "עין ה' אל יריאיו 187,

English translation 1257

With one eye.

בעין אחת.

English translation 1258

And this is also in accordance and in connection with the three levels mentioned above in "This is My resting place forever".

ואת דאס איז אויך בהתאם ובקשר מיט די דריי דרגות הנ"ל אין "זאת מנוחתי עדי עד".

English translation 1259

And one must connect this also with the commentary of the Ramak in Or HaChamah on the Zohar here,

ויש לקשר זה אויך מיט פירוש הרמ"ק אין אור החמה לזהר כאן,

English translation 1260

Regarding the three opinions as to who said "This is My resting place forever":

בנוגע די דריי דיעות ווער עס האט געזאגט "זאת מנוחתי עדי עד":

English translation 1261

"The matter is that there are three modes of conduct,

"הענין כי שלשה הנהגות הם,

English translation 1262

The first is the holy conduct that Israel conducts in the Land of Israel even if the Shechinah is not upon them etc.,

הא' הנהגה קדושה שישראל הם מתנהגים בא"י אפילו שלא תהי' שכינה על גביהן כו',

English translation 1263

And then the world is conducted by Metatron the prince of the world,

ואז העולם מתנהג במטטרו"ן שר העולם,

English translation 1264

The days of the week,

ימות החול,

English translation 1265

And this is the opinion of the Tanna Kamma that the Ark said to me",

והיינו דעת ת"ק דארון אמרה לי'",

English translation 1266

For Metatron is generally of the level of Beriah Yetzirah Asiyah.

וואס מט"ט איז בכלל די דרגא פון בי"ע.

English translation 1267

"The second is the conduct of the Shechinah by itself and not through Metatron,

"הב' היא הנהגת השכינה ע"י ולא ע"י מטטרו"ן,

English translation 1268

And this is the opinion of Rabbi Yissa who said the Congregation of Israel said to me".

וזוהי דעת ר' ייסא דקאמר כנסת ישראל אמרה לי'".

English translation 1269

That is, the aspect of Malchut. "The third is the praiseworthy conduct of Israel when the light of Tiferet unites with the light of the Shechinah etc.,

ד.ה. בחי' מלכות. "הג' היא הנהגת ישראל המשובחת כאשר אור התפארת תתיחד באור השכינה כו',

English translation 1270

And then the conduct is in mercy,

ואז ההנהגה ברחמים,

English translation 1271

And this is the opinion of Rabbi Chizkiyah who said the Holy One blessed be He said to me".

והיינו דעת ר' חזקי' דקאמר קב"ה אמר לי'".

English translation 1272

That is, the three opinions correspond to Beriah Yetzirah Asiyah,

ד.ה. די דריי דיעות זיינען כנגד בי"ע,

English translation 1273

Malchut of Atzilut and Tiferet.

מלכות דאצילות און תפארת.

English translation 1274

And one may say that this also has a connection with what is explained in the discourses of the eve of Rosh Chodesh regarding "And you will be remembered when your dwelling place is remembered":

ויש לומר אז דאס האט אויך א קשר עם המבואר בדרושי מחר חודש בענין "ונפקדת כי יפקד מושבך" 188:

English translation 1275

In these discourses it is explained that "And you will be remembered when your dwelling place is remembered" is the matter that through the concealment and deficiency of the moon

אין די דרושים 189 איז מבואר אז "ונפקדת כי יפקד מושבך" איז דער ענין אז ע"י העלם וחסרון הלבנה

English translation 1276

("your dwelling place is remembered")

("יפקד מושבך")

English translation 1277

On the eve of Rosh Chodesh,

בערב ראש חודש,

English translation 1278

Afterwards comes the rebirth of the moon anew

ווערט דערנאך לידת הלבנה מחדש

English translation 1279

("and you will be remembered"),

("ונפקדת"),

English translation 1280

On Rosh Chodesh,

מחר חודש,

English translation 1281

Through the union of the sun and the moon on Rosh Chodesh.

ע"י יחוד שימשא וסיהרא בראש חודש.

English translation 1282

And in the service of man:

ובעבודת האדם:

English translation 1283

Through the service of self-nullification

ע"י עבודת הביטול

English translation 1284

("your dwelling place is remembered")

("יפקד מושבך")

English translation 1285

There is drawn down a lofty drawing down from above

ווערט נמשך א המשכה נעלית מלמעלה

English translation 1286

("and you will be remembered"),

("ונפקדת"),

English translation 1287

Analogous to the union of the sun and the moon.

ע"ד יחוד שמשא וסיהרא.

English translation 1288

One does not however pay attention to this,

מ'איז אבער ניט משים לב דערצו,

English translation 1289

That although ostensibly it speaks here about two matters, the sun and the moon,

אז אע"פ וואס לכאורה רעדט זיך דא וועגן צוויי ענינים שמשא וסיהרא,

English translation 1290

The service of self-nullification and the drawing down from above, this is connected with a third level:

עבודת הביטול און די המשכה מלמעלה איז דאס פארבונדן מיט א דריטער דרגא:

English translation 1291

As mentioned above,

כמדובר לעיל,

English translation 1292

then at the time when two things become unified, it is necessarily that there is a third matter that is above both of them, which unifies them. So too in this matter:

אז בשעת צוויי זאכן ווערן נתאחד איז בהכרח אז ס'איז דא א דריטער ענין שלמעלה משניהם המאחד אותם. אזוי אויך בענין זה:

English translation 1293

Since there is a unification of the sun and the moon,

וויבאלד אז עס ווערט יחוד שימשא וסיהרא,

English translation 1294

one must say that there is a third level that is above the sun and the moon, which unifies them.

מוז מען זאגן אז ס'איז דא א דריטע דרגא שלמעלה מישמשא וסיהרא המאחדת אותם.

English translation 1295

And correspondingly in avodah:

ועד"ז בעבודה:

English translation 1296

Since there is the avodah of bittul and through it the drawing down from above,

וויבאלד אז ס'איז דא די עבודת הביטול און עי"ז די המשכה מלמעלה,

English translation 1297

one must say that there is a third drawing down that is higher than both of them, the it'aruta de-le'ela that comes before the avodah of bittul, which gives strength that he should perform the avodah,

מוז מען זאגן אז ס'איז דא א דריטע המשכה וואס איז העכער משניהם די אתעדל"ע וואס קומט לפני עבודת הביטול וואס גיט כח אז ער זאל טאן די עבודה,

English translation 1298

and afterwards the it'aruta de-le'ela that is drawn down through the bittul.

און דערנאך די אתעדל"ע הנמשך ע"י הביטול.

English translation 1299

And correspondingly this is also regarding the machatzit hashekel:

ועד"ז איז אויך בנוגע צו מחצית השקל:

English translation 1300

Since it is said that there are "two half-forms",

וויבאלד אז מ'זאגט אז עס זיינען דא "שתי חצאי צורות",

English translation 1301

each of which completes the other

וואס כל אחד איז משלים דעם צווייטן

English translation 1302

(as mentioned above, section 20),

(כמדובר לעיל ס"כ),

English translation 1303

there must be a third,

מוז זיין א דריטע,

English translation 1304

higher level that unifies both of them.

העכערע דרגא וואס איז מאחד את שניהם.

English translation 1305

And it can be said that these three levels are analogous to the three levels on Rosh Hashanah explained in various places: "Malchiyot, Zichronot, and Shofarot". Malchiyot is from memaleh kol almin,

וי"ל אז די דריי דרגות זיינען בדוגמא ווי די דריי דרגות בראש השנה המבואר בכ"מ 190 "מלכיות זכרונות ושופרות". מלכיות איז ממכ"ע,

English translation 1306

Zichronot is sovev kol almin,

זכרונות איז סוכ"ע,

English translation 1307

and Shofarot is the level of "kulla kameih kela chashiv",

און שופרות איז די דרגא פון כולא קמי' כלא חשיב,

English translation 1308

or "lo chashiv"

אדער לא חשיב

English translation 1309

(without the letter kaf of comparison)

(אן א כ"ף הדמיון)

English translation 1310

which is higher than memaleh and sovev and unifies both of them. As it is brought in various places, the three levels of memaleh kol almin,

191 וואס איז העכער פאר ממלא וסובב און איז זיי ביידן מאחד. ווי עס ברענגט זיך בכ"מ 192 די דריי דרגות פון ממכ"ע,

English translation 1311

sovev kol almin, and kulla kameih kela chashiv,

סוכ"ע און כולא קמי' כלא חשיב,

English translation 1312

which is above sovev and memaleh and unifies them.

שלמעלה מסובב וממלא ומאחד אותן.

English translation 1313

And based on this, there is yet a connection of all these matters to this Shabbat, as in all of them there are these three levels mentioned above in the Zohar of Parshat Pekudei

וואס עפ"ז האט מען נאך א קשר פון די אלע ענינים בשבת זה ווי אין זיי אלע זיינען דא די דריי דרגות הנ"ל אין דעם זהר דפ' פקודי

English translation 1314

(according to what is explained in the notes there),

(ע"פ המבואר בהערות לשם),

English translation 1315

in Likkutei Torah of Parshat Pekudei,

בלקו"ת פ' פקודי,

English translation 1316

regarding the matter of "machar chodesh",

בענין מחר חודש,

English translation 1317

and regarding the matter of machatzit hashekel

און בענין מחצית השקל

English translation 1318

(Parshat Shekalim).

(פ' שקלים).

English translation 1319

And from this there must be a lesson in the avodah of man,

און דערפון דארף זיין א הוראה בעבודת האדם,

English translation 1320

as will be explained below.

כפי שיתבאר לקמן.

English translation 1321

And first and foremost, the lesson from this is in connection with the matter of the farbrengen,

ולכל לראש איז די הוראה דערפון בקשר מיט ענין ההתוועדות,

English translation 1322

including the farbrengen:

כולל די התוועדות:

English translation 1323

When there is a farbrengen, it is necessarily that there are at least two,

בשעת ס'איז דא א התוועדות איז בהכרח אז עס זיינען דא לכל הפחות צוויי,

English translation 1324

with fewer than two it is not possible to make a farbrengen. And each of the two participants has within himself a multitude of details and details of details.

מיט ווייניקער ווי צוויי איז ניט שייך צו מאכן א התוועדות. און יעדערער פון די צוויי מתוועדים האט אין זיך א ריבוי פרטים ופרטי פרטים.

English translation 1325

And the intention of the farbrengen is that the two or more participants should become unified,

און די כוונה פון דער התוועדות איז אז די צוויי אדער מערערע מתוועדים זאלן נתאחד ווערן,

English translation 1326

and each should both influence the other and learn from the other,

און יעדערער זאל סיי משפיע זיין אויף דעם צווייטן און סיי לערנען פון דעם צווייטן,

English translation 1327

as our Sages said: "Who is wise? One who learns from every person",

כמאחז"ל 193 "איזהו חכם הלומד מכל אדם",

English translation 1328

that is, every person has matters from which all others can learn.

ד.ה. יעדער מענטש האט אין זיך ענינים וואס אלע אנדערע קענען זיך דערפון אפלערנען.

English translation 1329

As this is actually regarding all created beings in the world,

ווי דאס איז אייגנטלעך בנוגע צו כל הנבראים שבעולם,

English translation 1330

that through contemplation upon them one can learn from everything about the greatness of Hashem: "How great are Your works, Hashem",

אז דורך התבוננות בהם קען מען זיך פון אלץ אפלערנען בגדלות ה' "מה רבו מעשיך ה'" 194,

English translation 1331

"How great are Your deeds, Hashem",

"מה גדלו מעשיך ה'" 195,

English translation 1332

"His understanding is beyond number".

"לתבונתו אין מספר" 196.

English translation 1333

All the more so when speaking about people that one meets,

עאכו"כ ווען מ'רעדט וועגן מענטשן וואס מ'טרעפט,

English translation 1334

all the more so Jews,

עאכו"כ אידן,

English translation 1335

"a close nation",

"עם קרובו" 197,

English translation 1336

and even more "adam" from the term "adameh la'elyon",

און נאכמער "אדם" על שם "אדמה לעליון" 198,

English translation 1337

which is even more than "a close nation",

וואס דאס איז נאכמער ווי "עם קרובו",

English translation 1338

a matter of closeness,

אן ענין של קירוב,

English translation 1339

but he is "adameh la'elyon".

נאר ער איז אדמה לעליון.

English translation 1340

Therefore, when two or more Jews gather together in a farbrengen,

דעריבער ווען צוויי אדער מערער אידן קלייבן זיך צוזאמען אין א התוועדות,

English translation 1341

even when primarily some of them are recipients from one,

איז אפילו ווען בעיקר זיינען כמה מהם מקבל פון איינעם,

English translation 1342

there are details that each influences to the others and details that each receives from the others.

זיינען דא פרטים וואס יעדערער איז משפיע צו די אנדערע און פרטים וואס יעדערער איז מקבל פון די אנדערע.

English translation 1343

And since a farbrengen must have at least two, it is necessarily that there is also a third drawing down

און וויבאלד אז א התוועדות מוז האבן עכ"פ צוויי איז בהכרח אז ס'איז דא אויך א דריטער המשכה

English translation 1344

(it'aruta de-le'ela)

(אתעדל"ע)

English translation 1345

that is above both of them and gives strength that their unification should be even stronger, as in the verse "He makes peace in His high places",

וואס איז למעלה משניהם און גיט כח אז זייער יחוד זאל זיין נאך שטארקער "ע"ד "עושה 199 שלום במרומיו 200,

English translation 1346

and also an it'aruta de-le'ela that comes out through the unification,

און אויך אן אתעדל"ע וואס קומט ארויס ע"י היחוד,

English translation 1347

which is higher than the participants,

וואס איז העכער פאר די אנשים המתוועדים,

English translation 1348

and according to the well-known teaching of the Alter Rebbe, that when Jews gather together in a Chassidic farbrengen,

וכתורת אדה"ז הידוע 201 אז בשעת אידן קלייבן זיך צוזאמען אין א חסיד'ישן פארברענגען,

English translation 1349

it effects a nachat ruach to the Almighty, an it'aruta de-le'ela that is drawn down through the farbrengen and unification of two or more people.

פועל'ט עס א נחת רוח באם אויבערשטן אן אתעדל"ע וואס ווערט נמשך ע"י התוועדות ויחוד פון צוויי אדער מערערע מענטשן.

English translation 1350

And as it is written: "Bless us, our Father, all of us as one, with the light of Your countenance",

וכמ"ש 202 "ברכנו אבינו כולנו כאחד באור פניך",

English translation 1351

when there is the "all of us as one", then "bless us, our Father, etc., with the light of Your countenance" comes.

בשעת ס'איז דא דער "כולנו כאחד" ווערט "ברכנו אבינו גו' באור פניך".

English translation 1352

From this it is also understood regarding the "gathering" that takes place before this Shabbat,

דערפון איז אויך מובן בנוגע צו דער "פגישה" וואס קומט פֿאָר דעם שבת,

English translation 1353

where several Jews have gathered together in a farbrengen in order to accept good resolutions in the observance of Torah and mitzvot, etc.

וואס כמה אידן האבן זיך צוזאמענגעקליבן אין א התוועדות בכדי צו אננעמען החלטות טובות בקיום תומ"צ וכו'.

English translation 1354

The intention in this is as mentioned above, in order that they should become united,

איז די כוונה בזה כנ"ל בכדי אז זיי זאלן נתאחד ווערן,

English translation 1355

and according to the rule that "Who is wise? One who learns from every person," each one of them should both influence

וע"פ הכלל אז "איזהו חכם הלומד מכל אדם" זאל יעדערער פון זיי סיי משפיע זיין

English translation 1356

(in several details)

(בכמה פרטים)

English translation 1357

upon the others and also receive

אויף די אנדערע און סיי מקבל זיין

English translation 1358

(in several details)

(בכמה פרטים)

English translation 1359

from the others.

פון די אנדערע.

English translation 1360

As mentioned above, that every created being and person in general,

כנ"ל אז יעדער נברא און מענטש בכלל,

English translation 1361

all the more so a person of understanding,

עאכו"כ אדם אדמה לעיון,

English translation 1362

possesses matters from which all others can learn.

פאַרמאָגט ענינים וואס אלע אנדערע קענען זיך פון אים לערנען.

English translation 1363

All the more so when many Jews of distinct types gather together.

עאכו"כ בשעת עס קלייבן זיך צוזאמען כו"כ אידן פון באזונדערע סוגים.

English translation 1364

And through this that each one learns from the other, they help one another in accepting good resolutions in Torah, commandments, and in all good matters.

און דורך דעם וואס יעדערער לערנט פון דעם צווייטן ווערט דער איש את רעהו יעזורו 203 אין אננעמען די החלטות טובות בתומ"צ ובכל ענינים טובים.

English translation 1365

And in addition, a third matter is also drawn forth, an effusion from above which is higher than the participants and gives them more power to unite,

און דערצו ווערט אויך נמשך א דריטער ענין א המשכה מלמעלה וואס איז העכער פאר די מתוועדים און גיט זיי מער כח זיך צו מאחד זיין,

English translation 1366

and also an effusion and satisfaction above which is drawn forth through their having gathered together.

און אויך א המשכה ונחת רוח למעלה וואס ווערט נמשך עי"ז וואס זיי האבן זיך צוזאמענגעקליבן.

English translation 1367

This matter also has a connection with the current Torah portion of Pekudei,

דער ענין האט אויך א קשר מיט היינטיקע פרשה פ' פקודי,

English translation 1368

and of Shekalim:

און פ' שקלים:

English translation 1369

The matter of "These are the accounts of the Tabernacle, etc.,"

דער ענין פון "אלה פקודי המשכן גו'",

English translation 1370

that they counted and made the calculation and total of all the worldly items

וואס מ'האט געציילט און געמאכט דעם חשבון וסך-הכל פון די אלע עניני העולם

English translation 1371

(gold,

(זהב,

English translation 1372

silver and copper, etc.)

כסף ונחושת וכו')

English translation 1373

that were used in the Tabernacle for spiritual matters:

וואס מ'האט גענוצט אין משכן ברוחניות הענינים:

English translation 1374

The intention of the entirety of the creation of the world is indeed in order to make in the world a Tabernacle and Sanctuary for God,

די כוונה פון כללות בריאת העולם איז דאך בכדי מאכן אין דער וועלט א משכן ומקדש לה',

English translation 1375

a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms,

א דירה לו ית' בתחתונים 204,

English translation 1376

which they began to do by building a Tabernacle in the desert by taking the good and choice things of the world: gold, silver,

וואס דאס האט מען אנגעהויבן טאן דורך בויען א משכן אין מדבר דורך נעמען די דברים טובים ומובחרים שבעולם זהב, כסף,

English translation 1377

copper,

נחושת,

English translation 1378

turquoise wool,

תכלת,

English translation 1379

purple wool, etc., and gathering them together, uniting them, and from them building a Tabernacle

ארגמן וכו' און זיי צוזאמענקלייבן ומאחד זיין און פון זיי בויען א משכן

English translation 1380

(and the vessels of the Tabernacle) for God.

(וכלי המשכן) לה'.

English translation 1381

And the unification of the worldly items to make a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms, comes out even more when they count all these things: "These are the accounts of the Tabernacle, etc." And this is accomplished specifically by Moses our teacher

און דער התאחדות פון די עניני העולם צו מאכן א דירה לו ית' בתחתונים קומט ארויס נאכמער בשעת מ'ציילט די אלע זאכן "אלה פקודי המשכן גו'". און דאס ווערט אויפגעטאן דוקא ע"י משה רבינו

English translation 1382

("which were done at the word of Moses")

("אשר פוקד על פי משה" 205)

English translation 1383

because he had the power to accomplish it. And through this unification, it is connected with an effusion from a level above the participants, as mentioned above.

ווייל ער האט בכח דאס אויפטאן. און דורך דער התאחדות איז פארבונדן מיט א המשכה פון א דרגא שלמעלה פון די מתוועדים, כנ"ל

English translation 1384

In order that the service of uniting the worldly items and from them making a Tabernacle and Sanctuary for God should be easier, beforehand they unite all Jews together through their counting them: "When you take the sum of the children of Israel according to their numbers, etc.," the count of the children of Israel,

בכדי אז די עבודה פון מאחד זיין די עניני העולם און פון זיי מאכן א משכן ומקדש לה' זאל זיין לייכטער איז מען לפנ"ז מאחד אלע אידן צוזאמען דורך דעם וואס מ'ציילט זיי "כי תשא את ראש בני ישראל לפקודיהם גו'" 206 מנין בני ישראל,

English translation 1385

through which Jews become even more strongly united together

וואס דורך דעם ווערן אידן נאך שטארקער נתאחד צוזאמען 207

English translation 1386

(since they count them all together in one count).

(וויבאלד מ'ציילט זיי אלע צוזאמען אין איין מנין).

English translation 1387

And this unity is also accomplished by Moses our teacher, because he has the power to accomplish it.

און דער אחדות ווערט אויך אויפגעטאן ע"י משה רבינו ווייל ער האט עס בכח צו אויפטאן.

English translation 1388

And when Jews stand in open unity

און בשעת אידן שטייען באחדות בגלוי

English translation 1389

(through their counting)

(ע"י מנינם)

English translation 1390

then there is drawn forth from above the "Bless us, our Father"

ווערט דעמולט נמשך מלמעלה דער "ברכנו אבינו"

English translation 1391

(as mentioned above),

(כנ"ל),

English translation 1392

which also gives greater power that one should be able to unite the worldly items and from them make a Tabernacle and Sanctuary for God.

וואס דאס גיט אויך מערער כח אז מ'זאל קענען מאחד זיין עניני העולם און פון זיי מאכן א משכן ומקדש לה'.

English translation 1393

And in continuation of the above, they will also give a beverage from the gathering as participation in the gathering in connection with the "meeting,"

ובהמשך להנ"ל וועט מען אויך געבן משקה פון דער התוועדות אלס השתתפות אין דער התוועדות בקשר מיט דער "פגישה",

English translation 1394

and one should distribute a portion of the beverage now here

און מ'זאל טיילן א חלק פון דער משקה איצטער דא

English translation 1395

(since it is Shabbat),

(וויבאלד אז ס'איז שבת 208),

English translation 1396

and the rest and the main part is at the gathering of the "meeting" on the conclusion of this Shabbat,

והשאר והעיקר בא דער התוועדות פון דער "פגישה" במוצאי שבת זה,

English translation 1397

and tomorrow, etc.,

און מארגן וכו',

English translation 1398

And this should further help that that gathering should be successful in accordance with what was discussed above,

און דאס זאל נאכמער ארויסהעלפן אז יענער התוועדות זאל זיין בהצלחה בהתאם להמדובר לעיל,

English translation 1399

and in both directions: from below upward and from above downward

און אין ביידע כיוונים מלמטלמ"ע און מלמעלמ"ט

English translation 1400

(as explained in the discourses, the two modes in Machatzit HaShekel,

(כמבואר אין די דרושים 209 די ביידע אופנים אין מחצית השקל,

English translation 1401

from below upward and from above downward):

מלמטלמ"ע און מלמעלמ"ט):

English translation 1402

From below upward, through the fact that Jews below gather together,

מלמטלמ"ע עי"ז וואס אידן למטה קלייבן זיך צוזאמען,

English translation 1403

where each one individually has the power to tip "himself and the entire world to the scale of merit and bring to himself and to them salvation and deliverance,"

וואס יעדערער בפ"ע האט בכח צו מכריע זיין "את עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות ומביא לו ולהם תשועה והצלה",

English translation 1404

all the more so when they gather together and each one contributes to the other,

עאכו"כ ווען סיי קלייבן זיך צוזאמען און יעדערער גיט צו אין דעם צווייטן,

English translation 1405

a man helps his fellow, etc.;

איש את רעהו יעזורו כו';

English translation 1406

and from above downward, the effusion from above downward of the unifying power which comes from a place that is higher than the assembled people and unites them: "He Who makes peace in His high places,"

און מלמעלמ"ט די המשכה מלמעלמ"ט פון דעם כח המאחד וואס קומט פון אן ארט וואס איז העכער פון די אנשים המתוועדים און איז זיי מאחד "עושה שלום במרומיו",

English translation 1407

and also the effusion that comes forth through the gathering: "Bless us, our Father,"

און אויך די המשכה וואס קומט ארויס ע"י דער התוועדות "ברכנו אבינו",

English translation 1408

the satisfaction above.

דער נחת רוח למעלה.

English translation 1409

May it be His will that then, through all these matters, one should further hasten the "These are the accounts of the Tabernacle, the Tabernacle of Testimony," which also alludes to the third Holy Temple, may it be built speedily in our days,

ויה"ר אז ע"י כל ענינים אלו זאל מען נאכמער צואיילן דעם "אלה פקודי המשכן משכן העדות" וואס איז מרמז אויך אויפן ביהמ"ק השלישי לע"ל,

English translation 1410

which includes within itself the previous Temples and the Tabernacle, as is understood from the words of our Sages and Rashi's commentary,

וואס איז כולל אין זיך די פריערדיקע מקדשים און דעם משכן כמובן מדברי חז"ל 210 ופרש"י

English translation 1411

(and from this it is understood that this is the simple meaning of the verse that pertains to the understanding of a five-year-old studying the Bible)

(וואס מזה מובן אז דאס איז פשוטו של מקרא השייך צום פארשטאנד פון א בן חמש למקרא)

English translation 1412

at the beginning of our portion:

בהתחלת פרשתנו:

English translation 1413

"These are the accounts of the Tabernacle, the Tabernacle of Testimony" "the Tabernacle, Tabernacle twice, a hint to the Temple that was pledged as collateral through two destructions,"

"אלה פקודי המשכן משכן העדות" "המשכן משכן שני פעמים רמז למקדש שנתמשכן בשני חורבנין" 211,

English translation 1414

For since the verse hints at the destruction of the Temple with the expression "Tabernacle that was pledged as collateral," it is understood

ווארום וויבאלד דער פסוק איז מרמז דעם חורבן המקדש מיטן לשון "משכן שנתמשכן" איז מובן,

English translation 1415

that "destructions" does not mean that they

אז "חורבנין" מיינט ניט אז זיי

English translation 1416

(the first and second Holy Temples)

(ביהמ"ק ראשון ושני)

English translation 1417

will, Heaven forbid, become nullified and discontinued,

וועלן ח"ו בטל ונפסק ווערן,

English translation 1418

but rather it is in a manner of a pledge:

נאר עס איז אין אן אופן פון משכון:

English translation 1419

A pledge does not mean that the item ceases to exist,

א משכון איז ניט דער פירוש אז דאס ווערט אויס מציאות,

English translation 1420

but rather it goes out of the possession of the borrower and is found temporarily with the lender, and ultimately it is returned completely to the borrower.

נאר ער גייט ארויס פון רשות לווה און געפינט זיך באם מלוה צייטווייליק און סוף סוף ווערט ער אומגעקערט גאנצערהייט צום לווה.

English translation 1421

So too is it in the matter at hand,

אזוי איז אויך בנדו"ד,

English translation 1422

that the Temple

אז דער מקדש

English translation 1423

(first and second)

(ראשון ושני)

English translation 1424

is only "pledged as collateral

ווערט נאר "נתמשכן

English translation 1425

(through two destructions)

(בשני חורבנין)

English translation 1426

" and afterwards it is returned to the Jewish people as the third Holy Temple in the future.

" און נאכדעם ווערט ער אומגעקערט צו אידן דער ביהמ"ק השלישי דלעתיד.

English translation 1427

That is to say, that the third Holy Temple includes within itself the previous Temples,

ד.ה. אז דער ביהמ"ק השלישי איז כולל אין זיך די פריערדיקע מקדשים,

English translation 1428

and therefore when one has the third Holy Temple, it means that the pledge of the first and second Temple is

און דערפאר ווען מ'האט דעם ביהמ"ק השלישי הייסט עס אז דער משכון פון דעם מקדש ראשון ושני ווערט

English translation 1429

(not renewed, but rather)

(ניט נתחדש, נאר)

English translation 1430

returned.

אומגעקערט.

English translation 1431

And it is understood that the third Holy Temple also includes the Tabernacle in the wilderness - from the simple meaning of the verse in the second verse:

וכמובן אז דער ביהמ"ק השלישי איז אויך כולל דעם משכן המדבר - פון פשוטו של מקרא בפסוק שני 212:

English translation 1432

"The Sanctuary, O Lord, which Your hands have established" Rashi explains,

"מקדש אד' כוננו ידיך" 213 איז רש"י מפרש,

English translation 1433

that this speaks about the third Holy Temple that will be built with two hands,

אז דאס רעדט זיך וועגן דער ביהמ"ק השלישי וואס וועט זיין געבויט בשתי ידים,

English translation 1434

"And when will it be built with two hands? At the time when the Lord will reign forever and ever, in the future to come, when all sovereignty is His." The question arises:

"ואימתי יבנה בשתי ידים בזמן שה' 214 ימלוך לעולם ועד לעתיד לבא שכל המלוכה שלו". ווערט די שאלה:

English translation 1435

At first glance,

לכאורה,

English translation 1436

why does one tell the Jewish people a not good tidings that the Temple in its completeness

פארוואס זאגט מען די אידן א בשורה בלתי טובה אז דער מקדש בשלימותה

English translation 1437

(with two hands)

(בשתי ידים)

English translation 1438

will only be built in the future to come?

וועט ערשט געבויט ווערן לע"ל?

English translation 1439

The answer to this is:

איז דער ענטפער אויף דעם:

English translation 1440

According to the simple explanation

ע"ד הפשט

English translation 1441

(and Rashi does not need to protect the five-year-old from this at all)

(און רש"י דארף עס גאר ניט באווארענען פאר דעם בן חמש)

English translation 1442

is that if they had been worthy, immediately after the Exodus from Egypt there would have been the future redemption and the building of the third Holy Temple:

איז אילו זכו וואלט גלייך נאך יצי"מ געווען די גאולה העתידה ובנין ביהמ"ק השלישי:

English translation 1443

If they had been worthy, the Jewish people, immediately upon leaving Egypt, would have entered the Land of Israel

אילו זכו וואלטן אידן גלייך ארויסגייענדיק פון מצרים אריינגעגאנגען אין ארץ ישראל

English translation 1444

(within three days,

(במשך ג' ימים,

English translation 1445

as per Rashi's commentary),

כפרש"י 215),

English translation 1446

into the future redemption,

אין די גאולה העתידה,

English translation 1447

at which time the eternal Holy Temple of the future would have been immediately built

וואס דעמולט וואלט גלייך אויפגעבויט געווארן דער ביהמ"ק הנצחי דלעתיד

English translation 1448

("The Sanctuary, O Lord, which Your hands have established"),

("מקדש אד' כוננו ידיך"),

English translation 1449

and this would have included the Tabernacle, etc.

און דאס וואלט כולל געווען דעם משכן וכו'.

English translation 1450

But since they were not worthy,

אבער היות אז לא זכו,

English translation 1451

and the third Holy Temple has not yet been built, the Jewish people must in the meantime perform their service and all that is incumbent upon them during the time of exile in order to hasten the true and complete redemption and the building of the third Holy Temple.

און דער ביהמ"ק השלישי איז נאך ניט אויפגעבויט געווארן דארפן אידן בינתיים טאן עבודתם וכל התלוי בהם בזמן הגלות צו מזרז זיין די גאולה האמיתית והשלימה ובנין ביהמ"ק השלישי.

English translation 1452

In connection with the "Melaveh Malkah" of Motzaei Shabbat for the benefit of "Hatzalah," this is the place to mention a few words about this.

בקשר * מיט דער "מלוה מלכה" דעם מוצאי שבת לטובת "הצלה" 216 איז כאן המקום צו דערמאנען א פאר ווערטער וועגן דעם.

English translation 1453

Since we are still in exile,

וויבאלד אז מ'געפינט זיך נאך אין גלות,

English translation 1454

in the well-known expression

בלשון הידוע

English translation 1455

(in connection with Purim)

(בקשר מיט פורים)

English translation 1456

"We are still servants of Achashverosh," one must first arrive at the matter of healing,

217 "אכתי עבדי אחשורוש אנן" דארף מען דערוויילע אנקומען צו דעם ענין הרפואה,

English translation 1457

"and he shall surely heal." But in this very matter there exist,

"ורפא ירפא" 218. אבער בזה גופא זיינען פאראן,

English translation 1458

as is known,

כידוע,

English translation 1459

two approaches

צוויי אופנים

English translation 1460

(also during the time of exile):

(אויך בזמן הגלות):

English translation 1461

(a) After one has already become ill, Heaven forbid,

(א) לאחרי ווי איינער איז שוין געווארן א חולה ר"ל,

English translation 1462

one must come to a doctor and healing remedies in order to cure him. (b)

דארף מען אנקומען צו א רופא און סממנים המרפאים בכדי אים אויסהיילן. (ב)

English translation 1463

Before he becomes ill, one takes certain steps that prevent that there should be any illness from the outset.

איידער ער ווערט א חולה נעמט מען געוויסע שריט וואס באווארענען אז מלכתחילה זאל ניט זיין קיין חולי.

English translation 1464

Analogous to what is said regarding the Lord "I will not place upon you

ע"ד מ"ש 219 בנוגע לה' "לא אשים עליך

English translation 1465

(from the outset)

(מלכתחילה)

English translation 1466

any of the diseases of Egypt, for I am the Lord your Healer." And something similar applies to a human being, as the Rambam writes in the Laws of Dispositions, after he writes how a person should conduct himself in order to be healthy: "Anyone who conducts himself according to these paths that we have instructed, I am guarantor for him that he will not come to illness all his days...

כי אני ה' רופאך". ומעין זה שייך בא בשר ודם ווי דער רמב"ם שרייבט בהל' דיעות 220 לאחרי ווי ער שרייבט ווי א מענטש דארף זיך אויפפירן בכדי זיין געזונט "כל המנהיג עצמו בדרכים אלו שהורינו אני ערב לו שאינו בא לידי חולי כל ימיו...

English translation 1467

and he has no need for a doctor, etc."

ואין צריך לרופא כו'".

English translation 1468

And it can be said that so too is it in greater subtlety regarding the knowledge and contemplation that there exists the reality of healing and doctors in the world:

וי"ל אז אזוי איז אויך בדקות יותר בנוגע צו דער ידיעה והתבוננות אז ס'איז דא מציאות הרפואה ורופאים בעולם:

English translation 1469

When a person knows that somewhere there exists the reality of healing and a doctor,

בשעת א מענטש ווייסט אז ערגעץ וואו איז דא די מציאות פון רפואה און א רופא,

English translation 1470

it brings about in him peace of mind, etc., and it helps, and sometimes also prevents that he should remain healthy,

פועל'ט עס ביי אים מנוחת הנפש כו' און עס העלפט ולפעמים גם באווארנט אז ער זאל בלייבן געזונט,

English translation 1471

and not come to a situation where one needs healing.

און ניט קומען צו א מצב ווען מ'נויטיקט זיך אין היילונג.

English translation 1472

And based on this, it can be said that in this very matter

ועפ"ז י"ל אז אין דעם גופא

English translation 1473

(the prevention from the outset of not coming to illness through the knowledge that there is a doctor, etc.)

(די באווארעניש מלכתחילה ניט קומען לידי חולי ע"י הידיעה אז ס'איז דא א רופא וכו')

English translation 1474

is further enhanced through the fact that there exists the reality of "Hatzalah":

ווערט נאכמער אויפגעטאן דורך דעם וואס ס'איז דא די מציאות פון "הצלה":

English translation 1475

Even when one knows that there is a reality of medicine and a doctor in the world,

אפילו ווען מ'ווייסט אז ס'איז דא מציאות הרפואה והרופא בעולם,

English translation 1476

nevertheless, because the doctor and medicine are not in proximity of place to the person,

איז אבער וויבאלד אז דער רופא און רפואה געפינט זיך לאו בסמיכות מקום צו דעם מענטשן,

English translation 1477

he does not have complete calmness and peace of mind;

האט ער ניט די פולע רואיקייט און מנוחת הנפש;

English translation 1478

When he knows, however, that there is an "ambulance car" of "Hatzalah" that can bring the person swiftly to the doctor and medicine, this itself effects in him a peace of mind and calmness that prevents that one does not come initially to such a situation,

בשעת ער ווייסט אבער אז ס'איז דא א "אמבולאנס-קאר" פון "הצלה" וואס קען פירן דעם מענטשן בזריזות צו דעם רופא ורפואה פועל'ט דאס גופא ביי אים א מנוחת הנפש און רואיקייט וואס באווארנט אז מ'קומט מלכתחילה ניט צו אזא מצב,

English translation 1479

knowing that he has "bread in his basket"

וויסנדיק אז ער האט "פת בסלו" 221

English translation 1480

In addition to this:

נוסף לזה:

English translation 1481

When he goes out into the street and sees before his eyes that here stands a "Hatzalah car,"

בשעת ער גייט ארויס אין גאס און זעט פאר די אויגן אז אט שטייט א "הצלה קאר",

English translation 1482

this teaches him and this prevents that he should obey what his doctor,

לערנט דאס אים 222 און דאס באווארנט אז ער זאל פאָלגן וואס זיין דאקטער,

English translation 1483

permission has been given

שניתנה רשות

English translation 1484

(and power from the Torah)

(וכח מן התורה)

English translation 1485

to a doctor to heal, has told him today and yesterday etc. how he should conduct himself,

לרופא לרפאות 223 האט אים היינט און נעכטן כו' געזאגט ווי ער זאל זיך פירן,

English translation 1486

he should not be a glutton and a drunkard etc., seeing before his eyes that if he will, Heaven forbid, not conduct himself thus, then here is this "Hatzalah car" that can, Heaven forbid, bring him to the doctor,

ער זאל ניט זיין קיין זולל וסובא וכיו"ב זעענדיק פאר די אויגן אז אויב ער וועט זיך ח"ו אזוי ניט פירן איז אט דא די "הצלה קאר" וואס קען אים ר"ל פירן צום דאקטער,

English translation 1487

consequently it prevents that "initially I will not place upon you."

במילא באווארנט עס אז "מלכתחילה" לא "אשים עליך".

English translation 1488

This is like the parable brought in the books of Mussar

ע"ד המשל המובא בספרי מוסר

English translation 1489

[- and alluded to in the books of Chassidus (although in Chassidus one does not speak about sad things)],

[- ומרומז בספרי חסידות (הגם אז אין חסידות רעדט מען ניט וועגן אומעטיקע זאכן)],

English translation 1490

that when one sees before his eyes the undesirable thing that can result from a certain action, it prevents initially that one should conduct himself properly.

אז בשעת מ'זעט פאר די אויגן דעם דבר בלתי רצוי וואס קען ארויסקומען פון א פעולה מסוימת באווארנט עס מלכתחילה אז מ'זאל זיך פירן כדבעי.

English translation 1491

And in addition to all this and the main point:

ונוסף על כל זה ועיקר:

English translation 1492

When Jews conduct themselves overall properly in the fulfillment of their Torah and mitzvos,

בשעת אידן פירן זיך אויף בכלל כדבעי בקיום תומ"צ שלהם,

English translation 1493

and in accordance with the ruling of the Rambam "every person should see himself throughout the entire year as if he is half meritorious etc.,

ובהתאם לפס"ד הרמב"ם 224 "צריך כל אדם שיראה עצמו כל השנה כולה כאילו חציו זכאי כו',

English translation 1494

and likewise the entire world is half meritorious etc.,

וכן כל העולם 225 חציו זכאי כו',

English translation 1495

he performed one mitzvah, behold he tipped himself and the entire world to the scale of merit and brought about for himself and for them salvation and rescue" this prevents that one needs initially to come

עשה מצוה אחת הרי הכריע את עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות וגרם לו ולהם תשועה והצלה" באווארנט דאס אז מ'דארף מלכתחילה ניט אנקומען

English translation 1496

("I will not place upon you")

("לא אשים עליך")

English translation 1497

to the matter of "Hatzalah" through flesh and blood!

צו דעם ענין פון "הצלה" ע"י בשר ודם!

English translation 1498

But because one is still in exile, one still needs a "Hatzalah" and a "Hatzalah car." And consequently this is also connected with great expenses to maintain it,

אבער וויבאלד אז מ'געפינט זיך נאך אין גלות דארף מען נאך א "הצלה" און א "הצלה קאר". ובמילא איז דאס אויך פארבונדן מיט הוצאות רבות צו דאס אויסהאלטן,

English translation 1499

paying taxes etc.

צאָלן מסים וכו'.

English translation 1500

And since "Hatzalah" is an essential matter because "whoever sustains one soul of Israel, Scripture considers it as if he sustained an entire world,"

און היות אז "הצלה" איז א ענין עיקרי ווייל "כל המקיים נפש אחת מישראל מעלה עליו הכתוב כאילו קיים עולם מלא" 226,

English translation 1501

and not merely an entire world,

און ניט סתם אן עולם מלא,

English translation 1502

but rather like Adam the first,

נאר אזוי ווי אדם הראשון,

English translation 1503

the work of the hands of the Holy One, blessed be He, therefore one must find advice on how to raise money for this.

יציר כפיו של הקב"ה 227 דעריבער דארף מען געפינען עצות ווי צו שאפן געלט פאר דעם.

English translation 1504

So one of the ways in this country is to make a commotion by making an "appeal" with publicity etc.,

איז איינע פון די וועגן במדינה זו צו מאכן א טומל דורך מאכן אן "אפיל" מיט א פרסום וכו',

English translation 1505

which effects a stir among everyone,

וואס דאס פועל'ט א שטורעם ביי אלעמען,

English translation 1506

that they should come and participate because one wants to help out in a matter that saves lives,

אז מ'זאל קומען און זיך משתתף זיין ווייל מ'וויל ארויסהעלפן אין אן ענין וואס איז מציל נפשות,

English translation 1507

for even one soul is an entire world.

וואס אפילו נפש אחת איז אן עולם מלא.

English translation 1508

And regarding our matter, one makes the "appeal" for "Hatzalah" at the Melaveh Malkah meal of Motzaei Shabbos.

ובנוגע לעניננו מאכט מען דעם "אפיל" פאר "הצלה" בסעודת מלוה מלכה דעם מוצאי שבת.

English translation 1509

Therefore, one will also give drink from the farbrengen for the Melaveh Malkah meal as a participation in this from the farbrengen and all those gathered here.

דעריבער וועט מען אויך געבן משקה פון דער התוועדות פאר דער סעודת מלוה מלכה אלס השתתפות בזה פון דער התוועדות און די אלע המתוועדים כאן.

English translation 1510

And may it be His will that very soon all Jews should have the primary rescue, to go out of exile and go to our holy land,

ויה"ר אז בקרוב ממש זאלן אלע אידן האבן הצלה העיקרית ארויסגיין פון גלות און גיין לארצנו הקדושה,

English translation 1511

taking along the "Hatzalah car" that will bring healthy people with healthy good deeds,

מיטנעמענדיק די "הצלה קאר" וואס וועט פירן געזונטע מענטשן מיט געזונטע מעשים טובים,

English translation 1512

in the manner of "bring all your brethren etc. on horses and chariots etc. as the children of Israel bring the offering in a pure vessel to the House of the Lord"

בדוגמא ווי "הביאו את כל אחיכם גו' בסוסים וברכב גו' כאשר יביאו בני ישראל את המנחה בכלי טהור בית ה'" 228

English translation 1513

And although then one will not need to come to this "Hatzalah car"

און אע"פ אז דעמולט וועט מען ניט דארפן אנקומען צו דעם "הצלה קאַר"

English translation 1514

(because all will be healthy and as the Rambam wrote)

(ווייל אלע וועלן זיין געזונט וכמש"כ הרמב"ם 229)

English translation 1515

nevertheless, because the "Hatzalah car" saved souls of Israel, and even one is an entire world,

איז אבער וויבאלד אז די "הצלה קאַר" האט מציל געווען נפשות מישראל וואס אפילו איינער איז אן עולם מלא,

English translation 1516

one will not be able to leave it in the diaspora when all Jews will go to the land of Israel,

וועט מען עס ניט קענען איבערלאזן אין חוץ לארץ בשעת אלע אידן וועלן גיין לארץ ישראל,

English translation 1517

one will take it along.

מ'וועט עס מיטנעמען.

English translation 1518

And it can be said in the manner of the statement of our Rabbis, of blessed memory, that in the future one will take along the synagogues and study halls

וי"ל בדוגמא מאמר רז"ל 230 אז לע"ל וועט מען מיטנעמען די בתי כנסיות ובתי מדרשות

English translation 1519

(to differentiate)

(להבדיל)

English translation 1520

that are in the diaspora to the land of Israel. And the reason for this is not because in the land of Israel there is a lack of synagogues and study halls; there are many synagogues and study halls there;

שבחו"ל קיין ארץ ישראל. וואס דער טעם לזה איז דאך ניט ווייל אין ארץ ישראל פעלן בתי כנסיות ובתי מדרשות דארטן זיינען פאראן א ריבוי בתי כנסיות ובתי מדרשות;

English translation 1521

rather, one cannot leave in the diaspora the synagogues and study halls in which Jews prayed and studied during the time of exile

נאר אז מ'קען ניט איבערלאזן אין חוץ לארץ די בתי כנסיות ובתי מדרשות אין וועלכע אידן האבן געדאוונט און געלערנט בזמן הגלות

English translation 1522

(when Jews go to the land of Israel),

(ווען אידן גיין אין ארץ ישראל),

English translation 1523

Regarding the "Hatzalah car"

עד"ז י"ל בנוגע צו דער "הצלה קאַר"

English translation 1524

(be it different)

(להבדיל)

English translation 1525

and all similar matters,

וכל כיו"ב 231,

English translation 1526

since this has saved even one soul from Israel, one cannot leave it in the Diaspora,

אז וויבאלד דאס האט מציל געווען אפילו א נפש אחת מישראל קען מען דאס ניט איבערלאזן אין חו"ל,

English translation 1527

we will take it along together with healthy Jews and good deeds.

מען וועט עס מיטנעמען צוזאמען מיט געזונטע אידן און געזונטע מעשים טובים.

English translation 1528

And although ultimately we will arrive in the Land of Israel "with the clouds of heaven,"

ואע"פ אז לע"ל וועט מען דאך אנקומען אין ארץ ישראל "עם ענני שמיא" 232,

English translation 1529

one does not need to arrive in a "car" and the like; we will "place" also the "car" upon the clouds and together with it fly to the Land of Israel!

דארף מען דאך ניט אנקומען צו א "קאר" וכיו"ב וועט מען "ארויפלייגן" אויך די "קאר" אויף די עננים און צוזאמען מיט איר פליען לארץ ישראל!

English translation 1530

However, since

וויבאלד אבער אז

English translation 1531

(as is known the saying)

(כידוע הפתגם)

English translation 1532

"Until the inn one also needs a little drink," we will give a "little drink" from the farbrengen for the Melaveh Malkah meal at the conclusion of this Shabbat for "Hatzalah" as participation in the Melaveh Malkah,

"ביז דער קרעטשמע דארף מען אויך האבן א א ביסל משקה" וועט מען געבן א "ביסל משקה" פון דער התוועדות פאר דער סעודת מלוה מלכה במוצאי שבת זה פאר "הצלה" אלס השתתפות אין דער מלוה מלכה,

English translation 1533

and since it is Shabbat, one should distribute a little drink here now,

און וויבאלד אז ס'איז שבת זאל מען טיילן א ביסל משקה דא איצטער 233,

English translation 1534

and the rest and the main part later at the Melaveh Malkah meal.

והשאר והעיקר שפעטער בא סעודת מלוה מלכה.

English translation 1535

And may it be His will that all this be a close preparation for the time when it will be "entirely drink,"

ויה"ר אז דאס אלעס זאל זיין א הכנה קרובה צו דעם זמן ווען עס וועט זיין "כולה משקה" 234,

English translation 1536

in the true and complete redemption,

בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1537

And all Jews,

און אלע אידן,

English translation 1538

in health and joy,

געזונטערהייט און פריילעכערהייט,

English translation 1539

will go to our holy land, the completeness of the nation,

וועלן גיין לארצנו הקדושה שלימות העם,

English translation 1540

"with our young and with our old, with our sons and with our daughters,"

"בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו" 235,

English translation 1541

together with the completeness of all matters, "their silver and their gold with them," including

צוזאמען מיט שלימות כל הענינים "כספם וזהבם אתם" 236, כולל

English translation 1542

(also)

(אויך)

English translation 1543

"silver and gold" in spirituality, awe and love

"כסף וזהב" ברוחניות דחילו ורחימו

English translation 1544

(love and fear),

(אהבה ויראה) 237,

English translation 1545

which is the root of all commandments:

וואס דאס איז דער שרש צו אלע מצוות:

English translation 1546

love is the root of the 248 positive commandments and fear is the root of the 365 negative commandments

אהבה איז שרש רמ"ח מצות עשה און יראה שרש שס"ה לא תעשה

English translation 1547

(as explained in Tanya,

(כמבואר בתניא 238,

English translation 1548

and also in the education of a minor)

און אויך בחינוך קטן)

English translation 1549

the completeness of the Torah and its commandments,

שלימות התורה ומצוותי',

English translation 1550

go to the Land of Israel,

גיין לארץ ישראל,

English translation 1551

the completeness of the land,

שלימות הארץ,

English translation 1552

and there specifically in the "city of the great King,"

און דארטן גופא אין "קרית מלך רב" 239,

English translation 1553

Jerusalem the holy city and to the Temple Mount,

ירושלים עיר הקודש ולהר הבית,

English translation 1554

and to the third Holy Temple,

ולביהמ"ק השלישי,

English translation 1555

"the Sanctuary, O Lord, which Your hands have established,"

"מקדש אד' כוננו ידיך" 240,

English translation 1556

And speedily in our days, literally.

ובמהרה בימינו ממש.

English translation 1557

[His Holy Honor, the Rebbe, may he live for many good years, gave a bottle of drink to the honorable R. Y.L.B., may he live, for the Melaveh Malkah in connection with "Hatzalah";

[כ"ק אדמו"ר שליט"א נתן בקבוק משקה להר"ר י.ל.ב. שיחי' עבור המלוה מלכה בקשר עם "הצלה";

English translation 1558

and to Professor Y.C., may he live, for the "meeting"].

ולפרופ' י.ח. שיחי' עבור ה"פגישה"].

English translation 1559

The explanation

דער ביאור

English translation 1560

(according to the simple meaning)

(ע"ד הפשט)

English translation 1561

why Moses did not give an account of the gold is simple, and a five-year-old studying Scripture understands it by himself,

פארוואס משה האט ניט געגעבן קיין חשבון פון דעם זהב איז בפשטות און א בן חמש למקרא פארשטייט עס אליין,

English translation 1562

therefore Rashi does not need to explain it:

דערפאר דארף עס רש"י ניט באווארענען:

English translation 1563

The reason why a treasurer must give an account of public gold and silver, etc., is simply in order to clear himself of suspicion,

דער טעם פארוואס א גזבר דארף אפגעבן א חשבון אויף זהב וכסף כו' ציבורי איז בפשטות בכדי להוציא עצמו מן החשד,

English translation 1564

as mentioned above.

כנ"ל.

English translation 1565

From this it is understood that this is only when it is possible that one might suspect him of this;

מזה מובן אז דאס איז נאר ווען ס'איז שייך מ'זאל אים חושד זיין בזה;

English translation 1566

but when the public sees openly that it is not possible that he could have taken from this gold,

אבער בשעת דער ציבור זעט בגלוי אז ס'איז ניט שייך אז ער זאל האבן גענומען פון דעם זהב,

English translation 1567

for example when one sees that that for which he used the gold possesses much more gold, twice as much and the like, than the public donated,

ווי לדוגמא בשעת מ'זעט אז דאס אויף וואס ער האט גענוצט דעם זהב פאַרמאָגט א סך מער זהב צוויי מאל אזויפיל וכיו"ב ווי דער ציבור האט מנדב געווען,

English translation 1568

then from the outset there is no place for suspicion,

דעמולט איז מלכתחילה ניטא קיין מקום לחשד,

English translation 1569

consequently he does not need to give an account for this.

במילא דארף ער דעמולט אויף דעם ניט אפגעבן א חשבון.

English translation 1570

So it was also regarding the donations of gold:

אזוי איז אויך געווען בנוגע צו נדבות הזהב:

English translation 1571

Moses did not need to give the Jews a detailed account of what he did with the gold:

משה האט ניט געדארפט געבן אידן א חשבון מפורט וואס ער האט געטאן מיט דעם זהב:

English translation 1572

because he told the Jews how much gold came in

ווייל ער האט געזאגט די אידן וויפל זהב איז אריינגעקומען

English translation 1573

(through their donation)

(ע"י נדבתם)

English translation 1574

and in addition they saw what was made from this gold:

און דערצו האבן זיי געזען וואס מען האט געמאכט פון דעם זהב:

English translation 1575

the vessels of the Tabernacle,

כלי המשכן,

English translation 1576

the covering of the Ark,

ציפוי הארון,

English translation 1577

the Ark cover

כפורת

English translation 1578

(pure gold),

(זהב טהור),

English translation 1579

the Cherubim,

כרובים,

English translation 1580

the rings,

טבעות,

English translation 1581

the covering of the Table and its details and vessels

ציפוי השולחן ופרטי' וכלי'

English translation 1582

(of pure gold),

(פון זהב טהור),

English translation 1583

the Menorah and its vessels

מנורה וכלי'

English translation 1584

(a talent of pure gold),

(ככר זהב טהור),

English translation 1585

the Golden Altar and its details and vessels,

מזבח הזהב ופרטי' וכלי',

English translation 1586

and the covering of the planks with gold,

און ציפוי הקרשים בזהב,

English translation 1587

each of which was ten cubits in length,

שכל אחד מהם עשר אמות ארכו,

English translation 1588

and there were forty-eight planks,

און עס זיינען געווען ארבעים ושמונה קרשים,

English translation 1589

consequently it is understood that one needed to have a very large amount of gold to overlay forty-eight planks, each ten cubits in length, from all sides around and around

במילא איז מובן אז מ'האט געדארפט האבן גאר א סך זהב צו מצפה זיין מ"ח קרשים יעדערער עשר אמות ארכו פון אלע זייטן ארום און ארום

English translation 1590

(- regarding the thickness of the planks, this was not of gold)

(- בנוגע לעובי הקרשים איז דאס געווען ניט פון זהב)

English translation 1591

for all of which one needs a great abundance of gold,

וואס אויף דעם אלעם דארף מען האבן א ריבוי גדול זהב,

English translation 1592

much more than what the Jews donated *,

א סן מער וויפל די אידן האבן מנדב געווען *,

English translation 1593

"twenty-nine talents and..."

"תשע ועשרים ככר גו'"

English translation 1594

The Jews themselves saw and understood simply that for this the gold that they donated was not at all sufficient,

האבן די אידן אליין געזען און פארשטאנען בפשטות אז אויף דעם איז כלל ניט גענוג דער זהב וואס זיי האבן מנדב געווען,

English translation 1595

and Moses had to add much gold,

און משה האט נאך געדארפט צולייגן א סך זהב,

English translation 1596

consequently there is no place for concern,

במילא אין שום מקום לחשש,

English translation 1597

because Moses added more in order to be able to make all these things of gold!

ווייל משה האט נאך צוגעלייגט בכדי קענען מאכן די אלע זאכן פון זהב!

English translation 1598

If Moses had not said at all how much gold came in,

אויב משה וואלט בכלל ניט געזאגט וויפל זהב איז אריינגעקומען,

English translation 1599

one could still have suspected him,

וואלט מען אים נאך געקענט חושד זיין,

English translation 1600

because perhaps more came in than was used;

ווייל אפשר איז אריינגעקומען מערער וויפל מ'האט גענוצט;

English translation 1601

but after Moses said how much gold came in,

אבער לאחרי ווי משה האט געזאגט וויפל זהב איז אריינגעקומען,

English translation 1602

the Jews themselves saw and understood that this does not suffice for what was made from it,

האבן די אידן אליין געזען און פארשטאנען אז דאס קומט ניט צו דעם וואס מ'האט דערפון געמאכט,

English translation 1603

and certainly Moses added to it.

און זיכער האט משה דערצו צוגעלייגט.

English translation 1604

[According to the response of R. Saadiah Gaon (as above, section 27) that one could calculate from seeing the vessels of gold how much gold was used, one needs for this someone who knows arithmetic to know how much gold is needed to cast vessels of such and such gold;

[לויט דעם ענטפער פון רס"ג (כנ"ל סכ"ז) אז מ'האט געקענט אויס'חשבונ'ען פון זען די כלים פון זהב וויפל זהב מ'האט גענוצט דארף מען אויף דעם האבן איינער וואס קען חשבון צו וויסן וויפל זהב דארף מען אויסגיסן פאר כלים פון כך וכך זהב;

English translation 1605

However, according to the aforementioned answer,

משא"כ לויט דעם תירוץ הנ"ל,

English translation 1606

one does not need to come to a mathematician; everyone saw plainly that it was not at all comparable to the donations of gold relative to what was made from it].

דארף מען ניט אנקומען צו א בעל חשבון יעדערער האט געזען בפשטות אז ס'איז שלא בערך כלל נדבות הזהב לגבי דאס וואס מ'האט דערפון געמאכט].

English translation 1607

A "stubborn one" can still ask:

אן "עקשן" קען נאך פרעגן:

English translation 1608

From where did Moses have to add? Rashi already answered earlier on the verse "Carve for yourself" that "Moses became very wealthy,"

פון וואנעט האט משה געהאט צו צולייגן? בארוואנט עס רש"י שוין פריער עה"פ 241 "פסל לך" אז "נתעשר משה הרבה",

English translation 1609

consequently he had gold with which to complete the making of the vessels.

במילא האט ער געהאט זהב אויף וואס מ'האט געדארפט משלים זיין עשיית הכלים.

English translation 1610

Based on this, the precision in the verse is also understood, where earlier it says "All the gold that was used for the work in all the work of the sanctuary,"

עפ"ז איז אויך מובן דער דיוק אין פסוק וואס פריער שטייט "כל הזהב העשוי למלאכה בכל מלאכת הקודש",

English translation 1611

and afterwards when he gives the account, he apparently repeats a different wording "And the gold of the offering was twenty-nine talents etc.,"

און דערנאך ווען ער גיט דעם חשבון חזר'ט ער לכאורה איבער א צווייטן לשון "ויהי זהב התנופה תשע ועשרים ככר גו'",

English translation 1612

which seemingly is superfluous,

דלכאורה איז דאס איבעריק,

English translation 1613

and it should have only said "All the gold that was used for the work in all the work of the sanctuary was twenty-nine talents etc."?

און עס האט געדארפט נאר שטיין "כל הזהב העשוי למלאכה בכל מלאכת הקודש תשע ועשרים ככר גו'"?

English translation 1614

Rather, since "all the gold that was used for the work" was much more than "the gold of the offering was twenty-nine talents" that the Israelites donated

נאר היות אז דער "כל הזהב העשוי למלאכה" איז געווען א סך מער ווי דער "זהב התנופה תשע ועשרים ככר" וואס אידן האבן מנדב געווען

English translation 1615

(and Moses added the remainder)

(און משה האט צוגעלייגט די איבעריקע)

English translation 1616

therefore the verse cannot say that "all the gold used for the work" was "twenty-nine talents,"

דעריבער קען דער פסוק ניט זאגן אז "כל הזהב עשוי למלאכה" איז "תשע ועשרים ככר",

English translation 1617

rather the verse divides it into two matters.

נאר דער פסוק צוטיילט עס אויף צוויי ענינים.

English translation 1618

And that which also regarding copper it says afterwards "and the copper of the offering"

און דאס וואס אויך בא נחושת שטייט דערנאך 242 "ונחושת התנופה"

English translation 1619

(even though all the copper the Israelites themselves donated,

(אע"פ וואס די גאנצע נחושת האבן די אידן אליין מנדב געווען,

English translation 1620

and therefore Moses gave an account for it)

און דערפאר האט משה אויף דעם אפגעגעבן א חשבון)

English translation 1621

is because since the verse already uses the wording regarding gold,

איז דאס דערפאר וואס וויבאלד דער פסוק נוצט שוין דער לשון בא זהב,

English translation 1622

it uses it afterwards also regarding copper. Or another answer that one can give for this.

נוצט ער עס דערנאך אויך בא נחושת. אדער אן אנדער תירוץ וואס מ'קען אויף דעם געבן.

English translation 1623

However, the question still remains why Moses did not make an account of what happened with the "surplus"?

עס בלייבט נאך אבער די שאלה פארוואס משה האט ניט געמאכט א חשבון וואס איז געווארן מיט דעם "והותר"?

English translation 1624

The answer to this is that Rashi himself addresses it. And based on this, one will understand another precision in the verse there:

איז דער ענטפער אויף דעם באווארנט רש"י אליין. ועפ"ז וועט מען פארשטיין נאך א דיוק אין פסוק דארטן:

English translation 1625

When the wise-hearted said to Moses "The people are bringing more than enough for the work,"

בשעת די חכמי לב האבן געזאגט משה'ן "מרבים העם להביא מדי העבודה" 243,

English translation 1626

the verse says "And Moses commanded, and they proclaimed throughout the camp, saying: Let no man or woman make any more work for the offering of the sanctuary,"

זאגט דער פסוק 244 "ויצו משה ויעבירו קול במחנה לאמר איש ואשה אל יעשו עוד מלאכה לתרומת הקודש",

English translation 1627

and then "And the people were restrained from bringing." Rashi explains:

און דעמולט איז "ויכלא העם מהביא". איז רש"י מפרש:

English translation 1628

"And they were restrained: an expression of prevention." With this he reveals a novelty here:

"ויכלא לשון מניעה". וואס דערמיט טוט ער דא אויף א חידוש:

English translation 1629

In Targum Onkelos he translates "and the people were restrained" as "and the people ceased." The meaning of this is,

אין תרגום אונקלוס טייטשט ער "ויכלא העם" "ופסק עמא". וואס דער פירוש אין דעם איז,

English translation 1630

that they had been bringing until now,

אז זיי האבן ביז איצטער געבראכט,

English translation 1631

and when they heard "let no man make any more work" they stopped and ceased bringing. But Rashi explains that "and they were restrained" is not an expression of cessation,

און בשעת זיי האבן געהערט "אל יעשו עוד מלאכה" האבן זיי מפסיק געווען און אויפגעהערט ברענגען. אבער רש"י איז מפרש אז "ויכלא" איז ניט לשון הפסק,

English translation 1632

rather "an expression of prevention,"

נאר "לשון מניעה",

English translation 1633

which means not that they ceased in the bringing,

וואס מיינט ניט אז זיי האבן מפסיק געווען אין די הבאה,

English translation 1634

rather that they held themselves back.

נאר אז זיי האבן זיך אפגעהאלטן.

English translation 1635

That is, they continued

ד.ה. אז זיי האבן ממשיך געווען

English translation 1636

(as before)

(ווי פריער)

English translation 1637

bringing their donation,

ברענגען נדבתם,

English translation 1638

only when they heard that "let no man make any more work,"

נאר בשעת זיי האבן געהערט אז "אל יעשו עוד מלאכה",

English translation 1639

they held themselves back from giving the remainder of what they had brought,

האבן זיי זיך אפגעהאלטן פון אפגעבן דאס איבעריקע וואס זיי האבן געבראכט,

English translation 1640

they took back what they had brought more than was needed. And how did they know how much was surplus and consequently how much they should hold themselves back from giving? They knew this from that which "they proclaimed throughout the camp" which said "let no man make any more work,"

זיי האבן צוריקגענומען דאס וואס זיי האבן געבראכט מערער וויפל מ'האט געדארפט. און ווי האבן זיי געוואוסט וויפל איז איבעריק און במילא וויפל זיי זאלן זיך אפהאלטן פון אפגעבן האבן זיי דאס געוואוסט דערפון וואס "ויעבירו קול במחנה" וואס האט געזאגט "אל יעשו עוד מלאכה",

English translation 1641

the proclamation stated exactly how much they should hold themselves back from giving.

האט דער קול געזאגט וויפל בדיוק זיי זאלן זיך אפהאלטן פון געבן.

English translation 1642

And based on this, Rashi explains the wording of the scripture "and they were restrained" and not "and they ceased" or "and they stopped."

וואס עפ"ז פארענטפערט רש"י לשון הכתוב "ויכלא" און ניט "ויפסק" אדער "ויחדל".

English translation 1643

Based on this, it is also understood,

עפ"ז איז אויך מובן,

English translation 1644

that that which it says afterwards "And the work was sufficient for all the work etc. and there was surplus,"

אז דאס וואס עס שטייט דערנאך "והמלאכה היתה דים לכל המלאכה גו' והותר",

English translation 1645

does not mean like "and they left over" which is stated regarding the manna,

מיינט ניט ווי "ויותירו" וואס שטייט בא דעם מן 245,

English translation 1646

that they actually left over manna "until morning,"

אז מ'האט בפועל איבערגעלאזן מן "עד בוקר",

English translation 1647

rather that from the perspective of the work of bringing,

נאר אז מצד מלאכת ההבאה,

English translation 1648

that is, according to the will of the donors, they brought "sufficient" and "surplus,"

ד.ה. כפי רצון המנדבים האבן זיי געבראכט "דים" "והותר",

English translation 1649

and if they had actually given it, it would have been "surplus,"

און אויב זיי וואלטן עס אפגעגעבן בפועל וואלט עס געווען "והותר",

English translation 1650

but in actuality "and the people were restrained: an expression of prevention,"

אבער בפועל "ויכלא העם לשון מניעה",

English translation 1651

they held themselves back from actually giving it,

זיי האבן זיך אפגעהאלטן פון דאס אפגעבן בפועל,

English translation 1652

consequently in actuality nothing remained.

במילא איז בפועל גארניט געבליבן.

English translation 1653

And in particular, when the word "and there was surplus" stands as a matter unto itself in the verse,

ובפרט אז דער ווארט "והותר" שטייט אלס אן ענין בפ"ע אין דעם פסוק,

English translation 1654

with an etnachta pause:

בהפסק אתנחתא:

English translation 1655

Beforehand stands one matter: "and the work was sufficient for all the work to do it,"

פריער שטייט איין ענין "והמלאכה היתה דים לכל המלאכה לעשות אותה",

English translation 1656

and then an etnachta, and after that a matter: "and there was surplus,"

און דערנאך אן אתנחתא און נאך אן ענין "והותר",

English translation 1657

that is, that this does not directly connect with "and the work was sufficient,"

ד.ה. אז דאס קומט ניט ממש צוזאמען מיט "והמלאכה היתה דים",

English translation 1658

which speaks about that which the Jews actually gave,

וואס רעדט זיך וועגן דעם וואס די אידן האבן אפגעגעבן בפועל,

English translation 1659

and then "and there was surplus" from the aspect of the work of bringing,

און דערנאך "והותר" מצד מלאכת ההבאה,

English translation 1660

how much they wanted to give but actually refrained from giving.

וויפל זיי האבן געוואלט אפגעבן אבער בפועל זיך אפגעהאלטן פון געבן.

English translation 1661

And one must elaborate on this, etc.

ויש להאריך בזה וכו'.

English translation 1662

The explanation in the matter connected with the notes on the Zohar:

דער ביאור אין דעם ענין הקשור מיט די הערות אויפן זהר:

English translation 1663

As discussed previously, there are generally three levels: Filling,

ווי גערעדט פריער זיינען בכללות פאראן דריי דרגות ממלא,

English translation 1664

Surrounding, and that which is above Surrounding and Filling,

סובב און מה שלמעלה מסובב וממלא,

English translation 1665

which, relative to this level, is "everything before Him is considered as nothing,"

וואס לגבי דרגא זו איז כולא קמי' כלא חשיב,

English translation 1666

or "not considered"

אדער לא חשיב

English translation 1667

(without a comparative "like").

(אָן א כ"ף הדמיון).

English translation 1668

As this is in faith, as explained in Likkutei Torah, the discourse "And You Shall Know,"

ווי דאס איז אין אמונה כמבואר בלקו"ת ד"ה וידעת 246,

English translation 1669

and in the discourse "When You Elevate," the section "Atarah"

און אין ד"ה כי תשא עטר"ת

English translation 1670

(as above),

(כנ"ל),

English translation 1671

and in many places, there is faith in the Filling,

ובכ"מ 247 ס'איז דא אמונה אין ממלא,

English translation 1672

faith in the Surrounding,

אמונה אין סובב,

English translation 1673

and faith in that which is above both of them,

און אמונה אין מה שלמעלה משניהם,

English translation 1674

"everything before Him (is)"

כולא קמי' (כ)

English translation 1675

"not considered":

לא חשיב:

English translation 1676

Israel are "believers, children of believers,"

ישראל זיינען "מאמינים בני מאמינים" 248,

English translation 1677

which refers to the faith of the souls of Israel in the aspect of Filling and Surrounding.

וואס דאס גייט אויף די אמונה פון נש"י בבחי' ממכ"ע וסוכ"ע.

English translation 1678

And in this itself, the essence of faith is in the Filling. And particularly after the giving of the Torah, when it was then revealed that "You have been shown to know"

ובזה גופא איז עיקר האמונה אין ממלא. ובפרט לאחרי מתן תורה וואס דעמולט האט זיך אויפגעטאן אז "אתה הראת לדעת" 249

English translation 1679

(which is drawn down to all Jews throughout all the generations thereafter),

(וואס דאס ווערט נמשך צו אלע אידן במשך כל הדורות לאח"ז),

English translation 1680

that there should be knowledge and feeling in the aspect of Filling,

אז עס זאל זיין א ידיעה והרגשה בבחי' ממלא,

English translation 1681

consequently, one does not need to come to faith regarding the Filling. Rather, the essence of faith is in the aspect of the Surrounding, which is not felt or grasped, etc.

במילא דארף מען אויף ממלא ניט אזוי אנקומען לאמונה. נאר עיקר האמונה איז בבחי' סובב וואס איז ניט נרגש ומושג כו'.

English translation 1682

And the explanation:

והביאור:

English translation 1683

Regarding the matter of the Filling, that there is a Supreme One who created the world and He vitalizes the world

אויף דעם ענין פון ממכ"ע אז ס'איז דא אן אויבערשטער וואס האט באשאפן די וועלט און ער איז מחי' די וועלט

English translation 1684

(as a soul vitalizes a body),

(ווי א נשמה איז מחי' א גוף)

English translation 1685

one does not need to come to faith,

דארף מען ניט אנקומען צו אמונה 250,

English translation 1686

because human intellect understands this,

ווייל דאס פארשטייט שכל האדם,

English translation 1687

it is in the aspect of comprehension:

דאס איז בבחי' השגה:

English translation 1688

through contemplation of the intellect upon the creations in the world, he understands that there is a Supreme One who vitalizes them: "How great are Your works, O Lord" and "How great are Your works, O Lord,"

ע"י התבוננות השכל אין די נבראים שבעולם פארשטייט ער אז ס'איז דא אן אויבערשטער וואס איז זיי מחי' "מה רבו מעשיך ה'" ו"מה גדלו מעשיך ה'",

English translation 1689

"When I see Your heavens, the work of Your fingers." As the Rambam writes: "And what is the way to love Him and fear Him? At the time that a person contemplates His works and His wondrous, great creations, and sees from them His wisdom which has no comparison, etc.,

"כי אראה שמיך מעשה אצבעותיך" 251. ווי דער רמב"ם שרייבט 252 "והאיך היא הדרך לאהבתו וליראתו בשעה שיתבונן האדם במעשיו וברואיו הנפלאים הגדולים ויראה מהן חכמתו שאין לה ערך כו',

English translation 1690

immediately he loves and praises, etc., to know the great Name,"

מיד הוא אוהב ומשבח כו' לידע השם הגדול",

English translation 1691

and this is the "way to love Him and fear Him,"

און דאס איז דער "דרך לאהבתו וליראתו",

English translation 1692

all the more so to have faith in the Lord.

עאכו"כ צו האבן אמונה בה'.

English translation 1693

Afterwards, one comes to a higher level of faith in the Surrounding.

דערנאך קומט מען צו א העכערע דרגא אמונה אין סוכ"ע.

English translation 1694

And the essence of faith is specifically in the Surrounding:

וואס עיקר האמונה איז דוקא אין סובב:

English translation 1695

after contemplation upon the Filling, the intellect itself compels that there must be faith that the Creator of the world is incomparably higher than the world and than intellect, etc. *252,

לאחרי ההתבוננות בממכ"ע איז דער שכל עצמו מכריח אז ס'דארף זיין אמונה אז דער בורא העולם איז שלא בערך העכער פאר די וועלט און פאר שכל כו' *252,

English translation 1696

because through contemplation of the world, the intellect compels that the world did not make itself,

ווייל דורך התבוננות אין וועלט איז דער שכל מכריח אז די וועלט האט זיך אליין ניט אויפגעמאכט,

English translation 1697

rather it is a creation,

נאר זי איז א נברא,

English translation 1698

and his intellect is a creation,

און זיין שכל איז א נברא,

English translation 1699

and through this he then comes to the conclusion that it is necessary to say that it was created ex nihilo,

ועי"ז קומט ער דערנאך צו דער מסקנא אז מוכרח לומר אז ס'איז באשאפן געווארן יש מאין,

English translation 1700

consequently it is inevitable that the Creator of the world and intellect, etc., has no likeness and is incomparable entirely to the creations, and "this is not the essence of Divinity from which the worlds come into being, etc."

במילא איז בהכרח אז דער בורא העולם והשכל כו' האט קיין דמיון ניט און איז שלא בערך כלל צו די נבראים און "לא זה היא עיקר האלקות מה שהעולמות מתהווים ממנו כו'" 253.

English translation 1701

This is the faith in the Surrounding,

וואס דאס איז די אמונה אין סוכ"ע,

English translation 1702

that the Supreme One is higher than the world, etc.;

אז דער אויבערשטער איז העכער פאר וועלט כו';

English translation 1703

but this is still faith in the Surrounding of all worlds,

אבער דאס איז פארט אמונה בסובב כל עלמין,

English translation 1704

that is, that this has some relation to worlds, because even this faith in the Surrounding comes through

ד.ה. אז דאס האט עפעס אן ערך צו עלמין ווייל אויך דער אמונה בסובב קומט ע"י

English translation 1705

(and is a part of)

(און איז א חלק פון)

English translation 1706

the intellect of the created being.

שכל הנברא.

English translation 1707

Afterwards, there is the highest level in faith in the aspect of "everything before Him (is)"

דערנאך איז דא די העכסטע דרגא איו אמונה אין בחי' כולא קמי' (כ)

English translation 1708

"not considered." This is the level of the faith of Abraham, "the head of faith,"

לא חשיב. וואס דאס איז די דרגא פון די אמונה פון אברהם "ראש אמנה" 254,

English translation 1709

as it states in the Midrash: "This is Abraham, of whom it is written, 'and he believed in the Lord,'" he was the head of all believers, that is, faith in the aspect that is above Surrounding and Filling,

ווי עס שטייט אין מדרש 255 "זה אברהם שכתוב בו והאמין בה'" ער איז געווען ראש לכל המאמינים ד. ה. אמונה אין די בחינה שלמעלה מסובב וממלא,

English translation 1710

"everything before Him (is)"

כולא קמי' (כ)

English translation 1711

"not considered,"

לא חשיב,

English translation 1712

which is inherently higher than all matters and creations, etc.

וואס איז לכתחילה העכער פאר אלע ענינים ונבראים כו'.

English translation 1713

This level in faith is also compelled by intellect:

וואס די דרגא באמונה איז אויך שכל מחייב:

English translation 1714

after contemplation, the intellect compels that the Supreme One is entirely higher than all matters,

לאחרי התבוננות איז דער שכל מחייב אז דער אויבערשטער איז העכער לגמרי פאר אלע ענינים,

English translation 1715

also than Surrounding and Filling, that He is

אויך פאר סובב וממלא אז ער איז

English translation 1716

(in the language of the Rambam)

(בלשון הרמב"ם 256)

English translation 1717

"the truth of His existence," which "all existences, etc., exist only from the truth of His existence."

"אמתת המצאו" וואס "כל הנמצאים כו' לא נמצאו אלא מאמתת המצאו" 257.

English translation 1718

And it is explained that the three opinions in the Zohar of our portion

וי"ל אז די דריי דיעות אין זהר פרשתנו

English translation 1719

(who said "This is My rest forever")

(ווער עס האט געזאגט "זאת מנוחתי עדי עד")

English translation 1720

according to the explanation of the Ramak in Ohr HaChaim, they correspond to the three levels mentioned above: BiYA

כפירוש הרמ"ק באוה"ח זיינען בהתאם צו די דריי דרגות הנ"ל: בי"ע

English translation 1721

(the opinion that the Ark said it)

(דער דיעה אז דער ארון האט עס געזאגט)

English translation 1722

is the aspect of Memaleh Kol Almin.

איז בחי' ממכ"ע.

English translation 1723

Malchut of Atzilut

מלכות דאצילות

English translation 1724

(the opinion that Knesset Yisrael said it)

(דער דיעה אז כנס"י האט עס געזאגט)

English translation 1725

is the aspect of Sovev Kol Almin

איז בחי' סוכ"ע

English translation 1726

(in relation to BiYA).

(לגבי בי"ע).

English translation 1727

And Tiferet

און תפארת

English translation 1728

(the opinion that the Holy One, blessed be He, said it),

(דער דיעה אז קוב"ה האט עס געזאגט),

English translation 1729

the end of the Emanator, blessed be He, is the aspect that is above Sovev and Memaleh, all is as nothing before Him (k)

סוף המאציל ב"ה איז די בחי' שלמעלה מסובב וממלא כולא קמי' (כ)

English translation 1730

is not considered.

לא חשיב.

English translation 1731

These three levels in faith are also present in service:

די דריי דרגות באמונה זיינען אויך דא בעבודה:

English translation 1732

The faith in the aspect of Sovev Kol Almin and Memaleh Kol Almin are two levels in self-nullification,

די אמונה בבחי' סוכ"ע וממכ"ע זיינען צוויי דרגות אין ביטול 258,

English translation 1733

a self-nullification relative to worlds

א ביטול בערך צו עולמות

English translation 1734

(nullification of the entity),

(ביטול היש),

English translation 1735

and a self-nullification not relative to worlds

און א ביטול שלא בערך העולמות

English translation 1736

(nullification of existence).

(ביטול במציאות).

English translation 1737

And then there is the third level in self-nullification, that which is above Sovev and Memaleh, is an even higher level in self-nullification,

און דערנאך איז דא די דריטע דרגא בביטול שלמעלה מסובב וממלא איז נאך א העכערע דרגא אין ביטול,

English translation 1738

regarding which all is as nothing before Him, not considered,

וואס לגבי' איז כולא קמי' כלא חשיב,

English translation 1739

until it is truly not considered.

ביז לא חשיב ממש.

English translation 1740

And it is also understood that there is a great difference when the self-nullification of Memaleh is towards Sovev,

ומובן אויך אז ס'איז דא א חילוק גדול בשעת דער ביטול פון ממלא איז כלפי סובב,

English translation 1741

or the self-nullification of Memaleh is towards the level that is above Sovev and Memaleh,

אדער דער ביטול פון ממלא איז כלפי די דרגא שלמעלה מסובב וממלא,

English translation 1742

all is as nothing before Him (k)

כולא קמי' (כ)

English translation 1743

not considered,

לא חשיב,

English translation 1744

for then it is a self-nullification to the ultimate degree,

וואס דעמולט איז דאס א ביטול בתכלית,

English translation 1745

it is in no way comparable to the self-nullification regarding Sovev Kol Almin

אינו דומה כלל צו דער ביטול לגבי סובב כל עלמין

English translation 1746

(which is also relative to worlds).

(וואס איז אויך בערך צו עלמין).

English translation 1747

And in the letters of the discourses of Machar Chodesh:

ובאותיות פון דרושי מחר חודש:

English translation 1748

as discussed earlier,

ווי גערעדט פריער,

English translation 1749

that through this that there is the self-nullification of the moon,

אז עי"ז וואס ס'איז דא דער ביטול פון סיהרא,

English translation 1750

"Your dwelling place will be visited,"

"יפקד מושבך",

English translation 1751

there emerges the "and you will be visited,"

קומט ארויס דער "ונפקדת",

English translation 1752

an efflux from above,

המשכה מלמעלה,

English translation 1753

the unification of the sun and the moon. And this indicates that there is the third level that is above the sun and the moon, which unites them.

יחוד שימשא וסיהרא. וואס דאס ווייזט אז ס'איז דא די דריטע דרגא שלמעלה משימשא וסיהרא המאחד אותם 259.

English translation 1754

It is therefore understood that the self-nullification of the moon is not

איז מובן אז דער ביטול פון סיהרא איז ניט

English translation 1755

(only)

(נאר)

English translation 1756

towards the sun,

צו שימשא,

English translation 1757

but towards the level that is above both of them,

נאר צו די דרגא שלמעלה משניהם,

English translation 1758

which unites them,

המאחד אותם,

English translation 1759

and therefore the efflux is also incomparably higher than from the aspect of the sun alone,

און דערפאר איז אויך די המשכה שלא בערך העכער ווי פון בחי' שימשא אליין,

English translation 1760

because it comes from the level that is above both of them.

ווייל דאס קומט פון די דרגא שלמעלה משניהם.

English translation 1761

As this was in the simple meaning of the verses regarding this matter:

ווי דאס איז געווען בפשטות הכתובים בענין זה:

English translation 1762

The "Your dwelling place will be visited" brought about not only the remembrance of Saul, that he remembered David

דער "יפקד מושבך" האט ארויסגעבראכט ניט נאר זכרון שאול אז ער האט זיך דערמאנט אויף דוד'ן

English translation 1763

("and you will be visited"),

("ונפקדת"),

English translation 1764

but this brought about and revealed even most sublime matters

נאר דאס האט ארויסגעבראכט און מגלה געווען נאך ענינים נעלים ביותר

English translation 1765

(as their matter is explained in the discourses)

(כמבואר ענינם אין די דרושים)

English translation 1766

the shooting of the arrows,

זריקת החצים,

English translation 1767

the making of the covenant with Jonathan,

דער כריתת ברית מיט יהונתן,

English translation 1768

until the matter of "until David became great" etc.

ביז דער ענין פון "עד דוד הגדיל" 260 וכו'.

English translation 1769

And in the service of man:

ובעבודת האדם:

English translation 1770

The aspect of Memaleh Kol Almin is connected with the service of "turn away from evil,"

בחי' ממכ"ע איז פארבונדן מיט דער עבודה פון "סור מרע",

English translation 1771

and Sovev Kol Almin with the service of "do good,"

און סוכ"ע מיט דער עבודה פון "עשה טוב",

English translation 1772

and the aspect that is above both of them is complete nullification of existence.

און די בחי' שלמעלה משניהם ביטול במציאות לגמרי 261.

English translation 1773

"Turn away from evil" is "that he should turn away from evil to the ultimate degree, so that he should not cause a blemish etc., that he should not desire to separate from His unity and Oneness, blessed be He...

"סור מרע" איז "שיהי' סור מרע בתכלית שלא יפגום כו' שלא ירצה להפרד מיחודו ואחדותו ית'...

English translation 1774

it is the aspect of Memaleh Kol Almin":

הוא בחי' ממכ"ע":

English translation 1775

When a person knows that "the whole earth is full of His glory"

בשעת דער מענטש ווייסט אז "מלא כל הארץ כבודו" 262

English translation 1776

(i.e., Memaleh Kol Almin),

(ד. ה. ממלא כל עלמין),

English translation 1777

that he finds himself in the king's palace, it is understandable that he will not do anything contrary to the king's will. He does not need to attain faith in Sovev Kol Almin for this,

אז ער געפינט זיך בביתו של המלך איז פארשטאנדיק אז ער וועט ניט טאן קיין דבר היפך רצון המלך. ער דארף אויף דעם ניט אנקומען צו אמונה בסוכ"ע,

English translation 1778

which is above worlds.

שלמעלה מעולמות.

English translation 1779

But together with this it is understood that from the aspect of Memaleh

אבער ביחד עם זה איז מובן אז מצד ממלא

English translation 1780

(alone)

(אליין)

English translation 1781

he has only the "turn away from evil,"

איז ביי אים דא נאר דער "סור מרע",

English translation 1782

he does not do contrary to the king's will,

ער טוט ניט היפך רצון המלך,

English translation 1783

but it can be "that he diminishes in commandments and does good,

אבער עס קען זיין "שהוא ממעט במצות ועשה טוב,

English translation 1784

exerts himself in Torah and prayer," because since he has only the feeling from the aspect of Memaleh,

לייגע את עצמו בתורה ותפלה" ווארום וויבאלד ער האט נאר דעם הרגש מצד ממלא,

English translation 1785

that he finds himself in the king's palace,

אז ער געפינט זיך בביתו של המלך,

English translation 1786

the aspect of Memaleh that is relative to worlds, it is only necessary that he do as much as is incumbent from the aspect of the level of "turn away from evil,"

בחי' ממלא שבערך העולמות איז נאר בהכרח אז ער זאל טאן וויפל ס'מאנט זיך מצד די דרגא "סור מרע",

English translation 1787

but more than this he does not need to add.

אבער מער דארף ער ניט צוגעבן.

English translation 1788

However, the self-nullification connected with Sovev,

משא"כ דער ביטול פארבונדן מיט סובב,

English translation 1789

which is above worlds, brings about that he should do an addition and innovation in his service, "do good,"

וואס איז למעלה מעולמות ברענגט ארויס אז ער זאל טאן א הוספה וחידוש בעבודתו "עשה טוב",

English translation 1790

and through this there is drawn "the efflux from the aspect of Sovev Kol Almin to be drawn and illuminate in the aspect of inwardness in the aspect of Memaleh Kol Almin.

ועי"ז ווערט נמשך "ההמשכה מבחי' סוכ"ע להיות נמשך ומאיר בבחי' פנימיות בבחי' ממכ"ע.

English translation 1791

And according to what is explained in Chinuch Katan

וע"ד המבואר אין חינוך קטן

English translation 1792

(and in many places)

(ובכ"מ)

English translation 1793

that "the roots of the service of God and its foundations are awe and love,

אז "שרשי עבודת ה' ויסודותי' הן דחילו ורחימו,

English translation 1794

awe is the root and foundation for turning away from evil,

היראה שרש ויסוד לסור מרע,

English translation 1795

and love for doing good and fulfilling all positive commandments of the Torah and of the Rabbis":

והאהבה לועשה טוב וקיום כל מ"ע דאוריית' ודרבנן":

English translation 1796

From the aspect of awe of God, a person will indeed guard himself from doing any matter contrary to the will of God,

מצד יראת ה' וועט א מענטש זיך טאקע אפהיטן פון טאן איזה דבר היפך רצון ה',

English translation 1797

"turn away from evil,"

"סור מרע",

English translation 1798

whether he loves Him or not

צי ער האט אים ליב אדער ניט

English translation 1799

(God forbid);

(ח"ו);

English translation 1800

however, from the aspect of love of God,

משא"כ מצד אהבת ה',

English translation 1801

when he loves the Supreme One, he will add in his service, "do good."

בשעת ער האט ליב דעם אויבערשטן וועט ער מוסיף זיין בעבודתו "עשה טוב".

English translation 1802

Afterwards there is the service that emerges from the aspect of the level above Sovev and Memalei,

דערנאך איז דא די עבודה וואס קומט ארויס מצד די דרגא שלמעלה מסובב וממלא,

English translation 1803

for even though he has completely turned away from evil and also done good completely...

ווארום "אע"פ שהוא סר מרע בתכלית וגם ועשה טוב בתכלית...

English translation 1804

nevertheless, he can still be in the category of yesh and davar,

עכ"ז יכול להיות עדיין בבחי' יש ודבר,

English translation 1805

and also even love is still in the category of yesh mi she'ohev, and specifically from the feeling that he desires to be included and cleave to the Essence of the Ein Sof, blessed be He, which is infinitely higher than the aspect of Memalei Kol Almin and Sovev Kol Almin, which is not within the category of worlds at all, and this is connected with the self-nullification to the level of "emet ha'metziuto,"

וגם אפילו אהבה עדיין הוא בבחי' יש מי שאוהב" און דוקא מצד ההרגש "שירצה ליכלל ולדבק בעצמות אוא"ס ב"ה שהוא למעלה מעלה מבחי' ממכ"ע וסוכ"ע שאינו בגדר עלמין כלל" וואס דאס איז פארבונדן מיט דער ביטול צו די דרגא פון "אמתת המצאו",

English translation 1806

as mentioned, one effects self-nullification in actual reality completely,

כנ"ל פועל'ט מען ביטול במציאות לגמרי,

English translation 1807

everything before Him is considered as nothing,

כולא קמי' כלא חשיב,

English translation 1808

until the self-nullification of lo chashiv.

ביז דער ביטול פון לא חשיב.

English translation 1809

According to the above, a wonderful lesson from "Mechor Chodesh" is understood, with an introduction:

ע"פ הנ"ל איז מובן א הוראה נפלאה פון "מחר חודש" ובהקדים:

English translation 1810

Regarding the matter of "Mechor Chodesh," there is another matter to which one does not pay attention:

בענין "מחר חודש" איז דא נאך אן ענין אויף וועלכע מ'איז ניט משים לב:

English translation 1811

"Mechor Chodesh" is not only when the eve of Rosh Chodesh is Shabbat

"מחר חודש" איז ניט נאר ווען ערב ראש חודש איז שבת

English translation 1812

(when the haftarah of "Mechor Chodesh" is recited),

(ווען מ'זאגט דער הפטורה פון "מחר חודש"),

English translation 1813

rather, every eve of Rosh Chodesh is "Mechor Chodesh"!

נאר כל ערב ראש חודש איז "מחר חודש"!

English translation 1814

And on the contrary:

ואדרבה:

English translation 1815

From the simple meaning of the verses it is implied that the incident of "And Yehonatan said to him, 'Tomorrow is the new moon, etc.'"

פון פשטות הכתובים איז משמע אז דער מעשה פון "ויאמר לו יהונתן מחר חודש גו'"

English translation 1816

(the haftarah of "Mechor Chodesh" on Shabbat)

(די הפטורה פון "מחר חודש" בשבת)

English translation 1817

that "Mechor Chodesh" occurred during the weekdays.

איז דער "מחר חודש" געווען בימי החול.

English translation 1818

Only when the eve of Rosh Chodesh is Shabbat, then it is most emphasized in a special haftarah.

נאר ווען ערב ר"ח איז שבת דעמולט איז דאס מודגש ביותר אין א הפטורה מיוחדת.

English translation 1819

And one can explain this according to what was discussed above

וי"ל הביאור בזה ע"ד המדובר לעיל

English translation 1820

(section 11 and onward)

(סי"א ואילך)

English translation 1821

that although there is the Exodus from Egypt every day,

אז אע"פ וואס ס'איז דא יציאת מצרים בכל יום,

English translation 1822

it stands, however, openly and with extra emphasis at a specific time of the year, on the holiday of Pesach at the Seder,

שטייט עס אבער בגלוי ובהדגשה יתירה בזמן מסויים בשנה בחג הפסח באם סדר,

English translation 1823

when there is the "ahani" in the matter of Yetziat Mitzrayim.

ווען ס'איז דא דער "אהני" אין דעם ענין פון יצי"מ.

English translation 1824

Similarly regarding "Mechor Chodesh":

עד"ז בנוגע "מחר חודש":

English translation 1825

"Mechor Chodesh" exists every month.

"מחר חודש" איז דא בכל חודש וחודש.

English translation 1826

That is, in service, that on every eve of Rosh Chodesh

ד.ה. בעבודה אז בכל ערב ראש חודש

English translation 1827

(when the moon is in concealment)

(ווען דער לבנה איז בהעלם)

English translation 1828

the service of self-nullification is emphasized

איז מודגש עבודת הביטול

English translation 1829

("yifkod moshavcha"),

("יפקד מושבך"),

English translation 1830

through which afterwards the drawing down emerges on Rosh Chodesh

וואס עי"ז קומט דערנאך ארויס די המשכה בראש חודש

English translation 1831

("venifkadeta"),

("ונפקדת"),

English translation 1832

the birth of the moon,

מולד הלבנה,

English translation 1833

through the union of the sun and the moon.

ע"י יחוד שימשא וסיהרא.

English translation 1834

But during the weekdays, the self-nullification is not in perfect completeness regarding the aspect of kula kamei

אבער בימי החול איז דער ביטול ניט בתכלית השלימות לגבי בחי' כולא קמי'

English translation 1835

(kula chashivei,

(כולא חשיבי,

English translation 1836

therefore when "Mechor Chodesh" falls on the day of Shabbat, then it stands in completeness and openly, the self-nullification in totality, because Shabbat is the "ahani" in the service of self-nullification and teshuvah of "Mechor Chodesh," because "Shabbat" [spells] "tashuv,"

מש"א ווען "מחר חודש" פאַלט אויס ביום השבת שטייט דעמולט בשלימות ובגלוי דער ביטול בתכלית ווייל שבת איז "אהני" אין עבודת הביטול והתשובה פון "מחר חודש" ווייל "שבת אותיות תשב" 263,

English translation 1837

teshuvah ila'ah,

תשובה עילאה 264,

English translation 1838

which is from within joy,

וואס איז מתוך שמחה 265,

English translation 1839

consequently it is the "ahani" and it effects an elevation in "ki yifkod moshavcha," the self-nullification and teshuvah in "Mechor Chodesh" from its aspect (in every month when it is not on Shabbat),

במילא איז דאס "אהני" און עס טוט אויף אן עילוי אין "כי יפקד מושבך" דער ביטול ותשובה ב"מחר חודש" מצ"ע (בכל חודש ווען ס'איז ניט בשבת),

English translation 1840

that the self-nullification and teshuvah on Shabbat is in a more elevated manner (teshuvah ila'ah), self-nullification in totality. Therefore, there comes then an emphasis and addition in the matter of "Mechor Chodesh" (regarding "Mechor Chodesh" during the weekdays), that the haftarah of "Mechor Chodesh" is recited.

אז דער ביטול ותשובה בשבת איז באופן נעלה יותר (תשובה עילאה) ביטול בתכלית. דעריבער קומט צו דעמולט א הדגשה והוספה בענין "מחר חודש" (לגבי "מחר חודש" בימי החול) אז מ'זאגט די הפטורה פון "מחר חודש".

English translation 1841

And this becomes the immediate preparation for the "day that is entirely Shabbat and rest for the life of the worlds" in the seventh millennium,

און דאס ווערט די הכנה קרובה צו דעם "יום שכולו שבת ומנוחה לחיי העולמים" 266 באלף השביעי,

English translation 1842

And even before this, one has the "to'omeha chayim zachu,"

און נאך לפנ"ז האט מען דעם "טועמי' חיים זכו" 267,

English translation 1843

one tastes "from every dish and dish,"

מען איז טועם "מכל תבשיל ותבשיל" 268,

English translation 1844

until one also has the redemption itself

ביז אז מ'האט אויך די גאולה עצמה

English translation 1845

(before the day that is entirely Shabbat in the seventh millennium),

(לפני דעם יום שכולו שבת באלף השביעי),

English translation 1846

because there is the matter of tosafot Shabbat some time before the day that is entirely Shabbat.

ווייל ס'איז דא דער ענין פון תוספות שבת כמה זמן לפני היום שכולו שבת.

English translation 1847

And the melancholic ones who want to make calculations and look at the clock how much time is the measure of tosafot Shabbat, etc., it is known what the Ba'al HaTurim writes in his commentary and brings with it an actual incident:

און די מרה-שחורה'ניקעס וואס ווילן מאכן חשבונות און קוקן אויפן זייגער וויפל צייט איז דער שיעור פון תוספות שבת וכו' איז ידוע דאס וואס דער ב"ח שרייבט בפירושו 269 און ברענגט דערביי א מעשה בפועל:

English translation 1848

"One must greatly advance the entrance of Shabbat before the beginning of sunset...

"צריך להקדים הרבה בהכנסת שבת מקמי התחלת שקיעה...

English translation 1849

In the days of the early ones in Crimea, they would advance the evening prayer and Kriat Shema on Shabbat eve while the day was still so great that the rabbi of the city, who was among the great early ones, he and all the dignitaries of the community with him, went for a walk after the meal of the Shabbat meal, etc., and they would return to their homes before nightfall."

בימי הקדמונים בקרימ"ש היו מקדימין בתפילת ערבית וק"ש בע"ש בעוד היום גדול כ"כ שהי' רב העיר שהי' מהגדולים הקדמונים הוא וכל טובי הקהל עמו הלכו לטייל אחר אכילה של סעודת שבת כו' והיו חוזרים לבתיהם קודם הלילה".

English translation 1850

That is, that the entrance of Shabbat was to such an extent while the day was still great,

ד.ה. אז הכנסת שבת איז געווען עד כדי כך בעוד היום גדול,

English translation 1851

that they then prayed Kabbalat Shabbat and made Kiddush and ate the Shabbat meal and Birkat HaMazon,

אז זיי האבן דעמולט געדאוונט קבלת שבת און געמאכט קידוש און געגעסן סעודת שבת און ברכת המזון,

English translation 1852

and afterwards there was still time to go for a walk,

און דערנאך איז נאך געווען צייט צו גיין שפאצירן,

English translation 1853

and return to their homes,

און צוריקקומען לבתיהם,

English translation 1854

and after all this it was still "before nightfall"!

ולאחרי כל זה איז דאס נאך געווען "קודם הלילה"!

English translation 1855

Similarly, it is understood regarding tosafot Shabbat for the day that is entirely Shabbat, that already now, on Shabbat eve,

עד"ז מובן בנוגע צו תוספות שבת ליום שכולו שבת אז שוין איצטער בערב שבת,

English translation 1856

the sixth millennium,

אלף הששי,

English translation 1857

while the day is still great, the entrance of Shabbat will begin,

בעוד היום גדול וועט זיך אנהויבן הכנסת שבת,

English translation 1858

and one prays Kabbalat Shabbat and the evening prayer,

און מ'דאוונט קבלת שבת און תפלת ערבית,

English translation 1859

and afterwards every Jew goes to eat the Shabbat meal

און דערנאך גייט יעדער איד עסן סעודת שבת

English translation 1860

(the day that is entirely Shabbat)

(יום שכולו שבת)

English translation 1861

the meal of the Leviathan and the wild ox, and one makes Kiddush on preserved wine, and afterwards Birkat HaMazon,

סעודת לויתן ושור הבר 270 און מ'מאכט קידוש על יין המשומר 271 און דערנאך ברכת המזון,

English translation 1862

and afterwards every Jew stands in a state of rest,

און דערנאך שטייט יעדער איד במצב של מנוחה,

English translation 1863

"under his vine and under his fig tree,"

"תחת גפנו ותחת תאנתו" 272,

English translation 1864

"and the day is still great"!

"ועוד היום גדול"!

English translation 1865

[The Rebbe, the Admor Shlita, gave a bottle of mashke to the T. P.R. Shiy. for the printing of the Tanya which is discussed below in the interior (see note 2).]

[כ"ק אדמו"ר שליט"א נתן בקבוק משקה להת' פ.ר. שיחי' עבור הדפסת התניא שאודותו מדובר לקמן בפנים (סנ"ב)].

English translation 1866

After lengthy discussion, one must mention a fundamental matter that the time calls for:

לאחרי אריכות הדיבור דארף מען דערמאנען וועגן אן ענין עיקרי שהזמן גרמא:

English translation 1867

Standing on Shabbat Mevarchim of the month of Adar Sheni,

שטייענדיק בשבת מברכים החודש אדר שני,

English translation 1868

which Shabbat also blesses the coming Shabbat which blesses Ta'anit Esther,

וואס דער שבת בענטשט אויך שבת הבא וועלכע בענטשט תענית אסתר,

English translation 1869

until the Shabbat which blesses Purim Gadol

ביז דער שבת וואס בענטשט פורים גדול

English translation 1870

(as the Alter Rebbe calls it in his Siddur)

(ווי דער אלטער רופט עס אן בסידורו 273)

English translation 1871

and we attend to communal matters on Shabbat.

און מפקחין על עסקי ציבור בשבת 274

English translation 1872

One must already begin preparing for "Mivtza Purim" so that it should be in an orderly and organized manner,

דארף מען שוין אנהויבן צוגרייטן צו "מבצע פורים" אז ס'זאל זיין באופן סדר ומסודר,

English translation 1873

so that "all the Jews" "in every province and province,"

אזוי אז "כל היהודים" "בכל מדינה ומדינה",

English translation 1874

in every place and place, all "from youth to elder, infants and women" should be drawn into the "one day" of Purim,

בכל מקום ומקום זאלן אלע "מנער ועד זקן טף ונשים" 275 אריינגעצויגן ווערן אין דעם "ביום אחד" 275 פון פורים,

English translation 1875

and fulfill all the mitzvot connected with Purim.

און מקיים זיין די אלע מצוות פארבונדן מיט פורים,

English translation 1876

And in a manner of "for the Jews there was light and joy and gladness and honor,"

ובאופן פון "ליהודים היתה אורה ושמחה וששון ויקר" 276,

English translation 1877

both the simple interpretation, for a verse does not depart from its plain meaning,

סיי דער פירוש הפשוט דאין מקרא יוצא מידי פשוטו,

English translation 1878

and including the interpretations of the Midrashim of our Sages of blessed memory on this:

און כולל פירושי מדרשי חז"ל בזה 277:

English translation 1879

"Light, this is Torah, etc." until "honor, these are tefillin."

"אורה זו תורה כו'" ביז "ויקר אלו תפילין".

English translation 1880

And "the entire Torah is compared to tefillin." And all this in a manner of "until one does not know,"

ו"הוקשה כל התורה כולה לתפילין" 278. וכל זה באופן פון "עד דלא ידע" 279,

English translation 1881

self-sacrifice.

מסירת נפש 280.

English translation 1882

And from one matter to another, one should also increase in involvement in the mivtzaim:

ומענין לענין אויך מוסיף זיין אין דער התעסקות בהמבצעים:

English translation 1883

Mivtza Chinuch,

מבצע חינוך,

English translation 1884

oneself and others. Mivtza Ahavat Yisrael, up to a manner of Achdut Yisrael. Mivtza Torah. Mivtza Tefillin. Mivtza Mezuzah. Mivtza Tzedakah. A house full of books shall be built and its sages. Mivtza Kashrut of food, drink, and utensils.

עצמו והזולת. מבצע אהבת ישראל ביז באופן פון אחדות ישראל. מבצע תורה. מבצע תפילין. מבצע מזוזה. מבצע צדקה. בית מלא ספרים יבנה וחכמי'. מבצע כשרות האכו"ש.

English translation 1885

Mivtza Taharat HaMishpachah. Mivtza Nerot Shabbat and Yom Tov.

מבצע טהרת המשפחה. מבצע נרות שבת ויו"ט.

English translation 1886

And the mivtza that every Jew should receive a letter in the general Sifrei Torah.

און דער מבצע אז יעדער איך זאל באקומען אן אות אין די ספרי תורה הכללים..

English translation 1887

And also the mivtza that until now it was not explicitly emphasized that one should print and study the book Tanya

און אויך דער מבצע אע"פ וואס ביז איצטער האט מען עס ניט מדגיש געווען בפירוש אז מ'זאל אפדרוקן און לערנען אין דעם ספר התניא

English translation 1888

(the Written Torah of Chassidus)

(תושב"כ דתורת החסידות 281)

English translation 1889

in every city and town where Jews live,

בכל עיר ועיירה 282 וואו עס וואוינען אידן,

English translation 1890

even ten Jews,

אפילו צען אידן,

English translation 1891

even two Jews,

אפילו צוויי אידן,

English translation 1892

even one Jew,

אפילו איין איד,

English translation 1893

because "even one" who sits and occupies himself with Torah, the Shechinah dwells there, as it is said, "In every place where I cause My name to be mentioned, I will come to you and bless you."

ווייל "אפילו אחד" יושב ועוסק בתורה איז שכינה שרוי' שם שנאמר 283 "בכל מקום אשר אזכיר את שמי אבוא אליך וברכתיך" 284,

English translation 1894

That is, that at the time he studies Torah, the Shechinah dwells there, even though he is only one,

ד.ה. אז בשעת ער לערנט תורה איז שכינה שרוי' שם אע"פ וואס ער איז נאר איינער,

English translation 1895

or perhaps specifically because he is alone and studies Torah and is not affected by his surroundings,

אדער אפשר דוקא דערפאר וואס ער איז איינער אליין און לערנט תורה און ווערט ניט נתפעל פון דעם ארום,

English translation 1896

including also in this that he prints in his place the book Tanya,

כולל אויך בזה אז ער דרוקט אפ במקומו דעם ספר התניא,

English translation 1897

and studies in it in his place,

און לערנט אין אים במקומו,

English translation 1898

and disseminates it,

און איז דאס מפיץ,

English translation 1899

and through this he also comes to influence non-Jews that they should fulfill their seven mitzvot of Bnei Noach, etc.

און עי"ז קומט אויך צו אין השפעה אויף ניט אידן אז זיי זאלן מקיים זיין זייער ז' מצוות דבני נח 285 וכו'.

English translation 1900

And may it be His will that we snatch the last days of exile and complete the "Mivtza Tanya" by completing the printing of the book Tanya in every place and place where there are Jews

ויה"ר אז מ'זאל אריינכאפן די לעצטע טעג פון גלות און פארענדיקן דער "מבצע תניא" דורך משלים זיין אפדרוקן דעם ספר התניא בכל מקום ומקום וואו עס זיינען דא אידן

English translation 1901

(even one Jew)

(אפילו איין איד)

English translation 1902

and it has not yet been printed there.

און מ'האט עס נאך דארטן ניט געדרוקט.

English translation 1903

And fortunate is their portion and great is their merit of all those who have been occupied and will continue to be occupied in the printing of the books of Tanya,

ואשרי חלקם וגודל זכותם פון אלע די וואס האבן זיך עוסק געווען און וועלן אויך ווייטער זיך עוסק זיין אין דער הדפסה פון די ספרי התניא,

English translation 1904

its dissemination and actual study in this, etc.,

דער הפצה דערפון און לימוד בפועל בזה וכו',

English translation 1905

the greatness of the merit of doing in the dissemination of the wellsprings of the Baal Shem Tov outward,

דער גודל הזכות פון טאן אין הפצת המעינות דהבעש"ט חוצה 286,

English translation 1906

as explained in the approbation of the Moreinu HaRav Rabbi Yehudah Leib HaKohen to the book Tanya,

כמפורש בהסכמת מהור"ר ר' יהודא ליב הכהן לספר התניא,

English translation 1907

that through the book Tanya, "Yisrael

אז דורך ספר התניא איז "ישמח ישראל

English translation 1908

(the Baal Shem Tov)

(הבעש"ט)

English translation 1909

rejoices when His holy words are revealed." And in addition, the Torah of the Baal Shem Tov in a manner of "they shall be sustained from it,"

בהגלות דברי קדשו". און דערצו תורת הבעש"ט אין אן אופן פון יתפרנסון מיני' 287,

English translation 1910

in Chochmah, Binah, Daat.

אין חכמה בינה דעת.

English translation 1911

And one could say:

ויש לומר:

English translation 1912

In the manner that was spoken regarding Kabbalah and Chassidus,

ע"ד ווי מ'האט גערעדט 288 בנוגע צו קבלה און חסידות,

English translation 1913

that Chassidus is not

אז חסידות איז ניט

English translation 1914

(merely)

(נאר)

English translation 1915

an explanation of Kabbalah,

א ביאור אויף קבלה 289,

English translation 1916

but a new matter in and of itself,

נאר אן ענין חדש בפ"ע,

English translation 1917

so too it is close to certain,

אזוי אויך איז קרוב לודאי,

English translation 1918

and in the future to come it is certain that the Torah of Chassidus Chabad is not merely an explanation of the Torah of the Baal Shem Tov, but

ואת"ל ודאי אז תורת חסידות חב"ד איז ניט נאר א ביאור אויף תורת הבעש"ט, נאר

English translation 1919

(also)

(אויך)

English translation 1920

a new matter in and of itself,

אן ענין חדש בפ"ע,

English translation 1921

which was innovated in the manner of "a new Torah shall go forth from Me" through the Alter Rebbe,

שנתחדשה ע"ד "תורה חדשה מאתי תצא" 290 ע"י דעם אלטן רבי'ן,

English translation 1922

a new soul,

א נשמה חדשה 291,

English translation 1923

and his name is "Shneur,"

ושמו "שניאור",

English translation 1924

both lights of the revealed part of Torah and the hidden part of Torah,

ביידע אורות פון נגלה דתורה און נסתר התורה 292,

English translation 1925

and both together in one name. And this is drawn into the second name "Zalman" in the vernacular,

און ביידע צוזאמען אין איין נאמען 293. און דאס ווערט נמשך אין שם השני "זלמן" בלע"ז,

English translation 1926

not in the Holy Tongue,

ניט בלשון הקודש,

English translation 1927

that is, it is drawn into the lowest of low worlds,

ד.ה. עס ווערט נמשך אין עולם למטה מטה,

English translation 1928

and also "Zalman" is the letters of "lizman" (for time),

און אויך "זלמן" איז אותיות "לזמן" 294,

English translation 1929

that is, it is drawn into time and place of this world.

ד. ה. עס ווערט נמשך אין זמן ומקום פון עוה"ז 295.

English translation 1930

That this is what the Rebbes intended with each one, that one should study the revealed aspect of the Torah together with Chassidus

וואס דאס איז וואס די רביים האבן געמאנט בא יעדערן אז מ'זאל לערנען נגלה דתורה צוזאמען מיט חסידות

English translation 1931

(the inner dimension of the Torah),

(פנימיות התורה),

English translation 1932

in a manner that they are one thing,

באופן ווי זיי זיינען איין זאך,

English translation 1933

not in the manner of "Torah Temimah."

אין אן אופן פון תורה תמימה 296.

English translation 1934

[This is similar to the concept of the leap year,

[ע"ז ובדוגמת הענין פון שנת העיבור,

English translation 1935

whose essence is to unify the course of the moon and the course of the sun,

וואס ענינה איז צו מאחד זיין מהלך הלבנה ומהללך החמה 297,

English translation 1936

so that it becomes a "complete year,"

אזוי אז עס ווערט א "שנה תמימה" 298,

English translation 1937

all the more so when it is a full leap year].

עאכו"כ ווען ס'איז א שנה מעוברת שלימה 299].

English translation 1938

Like a body and soul that become one thing, as is known from the words of the Zohar that the revealed aspect of the Torah and the inner dimension of the Torah are "the body of the Torah" and "the soul of the Torah."

ווי א גוף ונשמה וואס ווערן איין זאך כידוע דברי הזהר 300 אז נגלה דתורה און פנימיות התורה זיינען "גופי תורה" ו"נשמתא דאורייתא".

English translation 1939

And a healthy person in perfection must have both a body and a soul, and they should be together; so too, one must study both the revealed aspect of the Torah

און א געזונטער מענטש בשלימות דארף האבן סיי א גוף און סיי א נשמה און זיי זאלן זיין ביחד אזוי אויך דארף מען לערנען סיי נגלה דתורה

English translation 1940

(the body of the Torah)

(גופי תורה)

English translation 1941

and the inner dimension of the Torah

און סיי פנימיות התורה

English translation 1942

(the soul of the Torah)

(נשמתא דאורייתא)

English translation 1943

as they are together,

ווי זיי זיינען ביחד,

English translation 1944

for specifically then is this in perfection. And especially according to what is stated in the Zohar, Parshas Acharei, that through the hidden aspect of the Torah

וואס דוקא דעמולט איז דאס בשלימות. ובפרט ע"פ מ"ש בזהר פ' אחרי 301 אז דורך סתים דאורייתא

English translation 1945

(the study of the inner dimension of the Torah)

(לימוד פנימיות התורה)

English translation 1946

the hidden aspect of Israel becomes bound with the hidden aspect of the Holy One, blessed be He.

ווערט סתים דישראל פארבונדן מיט סתים דקוב"ה.

English translation 1947

And to extend the study of the revealed aspect and Chassidus into the world, to the outside,

און ממשיך זיין דער לימוד הנגלה והחסידות אין וועלט לע"ז,

English translation 1948

"to the outside." For through this one binds the world even more openly with the Above.

"לזמן". וואס דורך דעם פארבינדט מען נאכמער בגלוי די וועלט מיטן אויבערשטן.

English translation 1949

From this is understood the greatness of the concept of the spreading forth of the wellsprings in general,

וואס דערפון איז מובן דער גודל הענין פון הפצת המעינות בכלל,

English translation 1950

including and especially the printing and dissemination of the book of Tanya in every place, the revelation of the Essence and Being in the inner dimension of the Torah!

כולל ובמיוחד הדפסת והפצת ספר התניא בכל מקום מקום דער גילוי פון עצמות ומהות אין פנימיות התורה!

English translation 1951

Therefore, one should seize and complete in the final days of exile the final matters, not "remnants," Heaven forbid,

דעריבער זאל מען אריינכאפן און פארענדיקן אין די לעצטע טעג פון גלות די לעצטע ענינים ניט "שיריים" ח"ו,

English translation 1952

for these are primary matters in the time of exile,

ווייל דאס זיינען ענינים עיקריים בזמן הגלות,

English translation 1953

including that one should with alacrity print the book of Tanya in all the places where Jews live, where it has not yet been printed.

כולל אז מ'זאל בזריזות אפדרוקן דעם ספר התניא בכל המקומות וואו עס וואוינען אידן וואו מ'האט עס נאך ניט געדרוקט.

English translation 1954

And to do this, as mentioned,

און טאן דאס כאמור,

English translation 1955

with alacrity,

בזריזות,

English translation 1956

in the manner of "Snatch and eat, snatch and drink,"

באופן פון "חטוף ואכול חטוף ואישתי" 302,

English translation 1957

and in the manner of "And you shall spread forth to the west and to the east and to the north and to the south";

ובאופן פון "ופרצת ימה וקדמה וצפונה ונגבה" 303;

English translation 1958

but together with this, with order,

אבער ביחד עם זה מיט א סדר,

English translation 1959

as discussed above, that together with this that the service must be beyond measure and limitation, it must, first and foremost, be with order.

כמדובר לעיל 304 אז ביחד עם זה אז די עבודה דארף זיין למעלה ממדידה והגבלה דארף עס לכל לראש זיין מיט א סדר.

English translation 1960

And this is similar to the matter of the Ark, in which were the tablets that were engraved

וע"ד ווי ס'איז געווען באם ארון וואס אין אים זיינען געווען די לוחות החקוקות

English translation 1961

(not in the manner of writing),

(ניט באופן של כתיבה),

English translation 1962

which is the concept of the inner dimension of the Torah, that "the place of the Ark is not within the measure," without measure and limit together:

וואס דאס איז דער ענין פון פנימיות התורה 305 אז "מקום ארון אינו מן המדה" 306 בל"ג און גבול צוזאמען:

English translation 1963

According to the Torah, the Ark was required to have a measurement and limitation,

ע"פ תורה האט דער ארון געדארפט האבן א מדידה והגבלה,

English translation 1964

"Two and a half cubits its length, and a cubit and a half its width, and a cubit and a half its height,"

"אמתיים וחצי ארכו ואמה וחצי רחבו ואמה וחצי קומתו" 307,

English translation 1965

and specifically through this it was

און דוקא דורך דעם איז ער

English translation 1966

(simultaneously)

(בבת אחת)

English translation 1967

"not within the measure."

געווען "אינו מן המדה" 308.

English translation 1968

So too, the printing of the books of Tanya must indeed be with alacrity and beyond measure and limitation,

אזוי אויך די הדפסת ספרי התניא דארף טאקע זיין בזריזות ולמעלה ממדידה והגבלה,

English translation 1969

but together with this, first and foremost, with order:

אבער ביחד עם זה לכל לראש מיט א סדר:

English translation 1970

Those who print the book of Tanya must do so with the permission of the administration of "Karnei Hod Torah,"

די וואס דרוקן דעם ספר התניא דארפן עס טאן ברשות פון הנהלת "קרני הוד תורה" 309,

English translation 1971

the acronym "Kehot,"

ר"ת "קה"ת",

English translation 1972

according to what is stated "And to him shall be the gathering of the nations," for both the name

ע"פ מ"ש 310 "ולו יקהת עמים" וואס סיי דער נאמען

English translation 1973

("Karni Hod Torah")

("קרני הוד תורה")

English translation 1974

and the acronym

און סיי דער ר"ת

English translation 1975

("Kehot")

("קה"ת")

English translation 1976

were given by His Holiness, our master, teacher, and Rebbe,

האט געגעבן כ"ק מו"ח אדמו"ר,

English translation 1977

the Nasi of our generation.

נשיא דורנו.

English translation 1978

And together with this, one should do it with the greatest alacrity and force, and in every single place,

וביחד עם זה זאל מען עס טאן מיט די שנעלסטע זריזות ותוקף ובכל מקום ומקום,

English translation 1979

and surely this will arrive more easily than one had imagined.

און זיכער וועט דאס אנקומען לייכטער ווי מ'האט זיך פֿאָרגעשטעלט.

English translation 1980

And whoever increases, behold, this is praiseworthy. And whoever hastens, behold, this is praiseworthy.

וכל המרבה הרי זה משובח. וכל המקדים הרי זה משובח.

English translation 1981

And in connection with the printing of the book of Tanya, this is the place to announce good tidings regarding this:

ובקשר מיט הדפסת ספר התניא איז כאן המקום לבשר א בשורה טובה בזה:

English translation 1982

On a small, forsaken island, several Jewish families were found. The book of Tanya was printed there. And on that Friday, it was brought here, into the four cubits of His Holiness, our master, teacher, and Rebbe, the Nasi of our generation,

אויף א קליינער פארווארפענער אינזעל האט מען געפונען עטלעכע אידישע משפחות. האט מען דארטן אפגעדרוקט דעם ספר התניא. און צו דעם ערב שבת האט מען עס געבארכט אהערצו אין די ד' אמות פון כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו,

English translation 1983

where he was occupied for several years in the study of the revealed aspect of the Torah and Chassidus,

וואו ער האט זיך עוסק געווען כמה שנים אין לימוד התורה נגלה און חסידות,

English translation 1984

and in the service of prayer,

און אין עבודת התפלה,

English translation 1985

and in the great study that leads to action, the fulfillment of the commandments. And holiness does not move from its place

און אין תלמוד גדול שמביא לידי מעשה 311 קיום המצוות. וקדושה לא זזה ממקומה 312

English translation 1986

(from the four cubits),

(פון די ד' אמות),

English translation 1987

for this is connected with the Divine Presence, which does not move from its place,

ווייל דאס איז פארבונדן מיט שכינה שלא זזה ממקומה,

English translation 1988

as per the ruling of the Rambam in the book "Hilchos Beis HaBechirah":

כפס"ד הרמב"ם בספר "הלכות הלכות" 313:

English translation 1989

"The sanctity of the Sanctuary, etc., is because of the Divine Presence,

"קדושת המקדש כו' מפני השכינה,

English translation 1990

and the Divine Presence is never nullified."

ושכינה אינה בטלה" 314.

English translation 1991

And may it be His will that through an increase in the spreading forth of the wellsprings outward,

ויה"ר אז דורך הוספה בהפצת המעינות חוצה,

English translation 1992

including the printing of the book of Tanya in every place, this will further hasten the coming of the Master, the King Moshiach.

כולל הדפסת ספר התניא בכל מקום וועט דאס נאכמער צואיילן דעם אתי מר דא מלכא משיחא 286.

English translation 1993

And from "These are the accounts of the Tabernacle, the Tabernacle of Testimony" one comes to "And He called to Moses, and God spoke to him from the Tent of Meeting" in the Tabernacle, the drawing down of Divinity below in this world.

און פון "אלה פקודי המשכן משכן העדות" קומט מען צו "ויקרא אל משה וידבר ה' אליו מאוהל מועד" אין משכן המשכת אלקות למטה בעוה"ז.

English translation 1994

Which began at the Giving of the Torah

וואס דאס האט זיך אנגעהויבן בא מתן תורה

English translation 1995

(after the nullification of the decree that the upper ones shall not descend to the lower ones, etc.)

(נאך ביטול הגזירה דעליונים לא ירדו לתחתונים כו' 315)

English translation 1996

And primarily in the Tabernacle,

ובעיקר אין משכן,

English translation 1997

as it is stated here that the Almighty spoke with Moses from the Tent of Meeting. And the perfection of the dwelling of the Divine Presence below will be in the future, in the Third Holy Temple,

ווי עס שטייט דא אז דער אויבערשטער האט גערעדט מיט משה'ן מאוהל מועד. און דער שלימות המשכת השכינה למטה וועט זיין לע"ל בביהמ"ק השלישי,

English translation 1998

in the true and complete redemption,

בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1999

which comes immediately and at once,

וואס קומט תיכף ומיד,

English translation 2000

without any preparations

בלי שום הכנות

English translation 2001

(as discussed above in section 23).

(כמדובר לעיל סכ"ג).

English translation 2002

And as the Alter Rebbe explains that exile and redemption are analogous to conception and birth

און ווי דער אלטער רבי איז מבאר 316 אז גלות און גאולה זיינען בדוגמת עיבור ולידה

English translation 2003

[also connected to the leap year],

[אויך פארבונדן מיט שנת העיבור],

English translation 2004

as it is also stated in the prophecy of redemption

ווי עס שטייט אויך אין נבואת הגאולה

English translation 2005

(in the Haftarah of Shabbat Rosh Chodesh),

(אין די הפטורה פון שבת ראש חודש) 317,

English translation 2006

that the redemption will be in a manner of birth: "Before she travailed, she gave birth,

אז די גאולה וועט זיין אין אן אופן פון לידה "בטרם תחיל ילדה,

English translation 2007

before her pain came, she was delivered of a male child,

בטרם יבוא חבל לה והמליטה זכר,

English translation 2008

Who has heard such a thing? Who has seen such things?

מי שמע כזאת מי ראה כאלה,

English translation 2009

Shall a land be born in one day? Shall a nation be brought forth at once?

היוחל ארץ ביום אחד אם יולד גוי פעם אחת,

English translation 2010

For as soon as Zion travailed, she also brought forth her children,"

כי חלה גם ילדה ציון את בני'",

English translation 2011

meaning that in the future redemption, the birth will be without birth pangs,

ד.ה. אז בגאולה העתידה וועט זיין דער לידה אָן קיין חבלי לידה 318,

English translation 2012

"Before she travailed, she gave birth,"

"בטרם תחיל ילדה",

English translation 2013

and as it is also written in *318 "Break forth into joy and sing together, you who have not travailed."

וכמ"ש גם *318 "פצחי רינה וצהלי לא חלה",

English translation 2014

As the Mitteler Rebbe writes in Shaarei Teshuvah that the birth pangs of exile have already been experienced more than enough, therefore the birth in the future redemption

ווי דער מיטעלער רבי שרייבט אין שערי תשובה 319 אז מ'האט שוין יוצא געווען חבלי הגלות די והותר במילא וועט דער לידה בגאולה העתידה

English translation 2015

(from the conception of exile)

(פון עיבור הגלות)

English translation 2016

will be without birth pangs,

זיין אן חבלי לידה,

English translation 2017

and in a manner of immediately and at once, without preparations,

ובאופן פון תיכף ומיד אן הכנות,

English translation 2018

"in one day,"

"ביום אחד",

English translation 2019

"all together they will leave their place of exile and come to Zion."

"כולם כאחד יצאו ממקום גלותם ובאו לציון" 320.

English translation 2020

Which is also connected to the printing of the Tanya:

וואס דאס איז אויך פארבונדן מיט הדפסת התניא:

English translation 2021

Before birth, it is "they administer an oath to him: Be righteous and do not be wicked, etc.,"

לפני הלידה איז דאך "משביעין אותו תהי צדיק ואל תהי כו'" 321,

English translation 2022

as the beginning of the book of Tanya. And also the reprinting of the Tanya is a matter of "birth," bringing it forth into the world.

כהתחלת ספר התניא. און אויך הדפסת התניא מחדש איז אן ענין של "לידה" הוצאה לאור העולם.

English translation 2023

And through our deeds and service during the time of exile, we hasten further that the birth of the future redemption should come,

וע"י מעשינו ועבודתינו בזמן הגלות איז מען נאכמער ממהר אז עס זאל קומען דער לידה פון גאולה העתידה,

English translation 2024

and in a manner of "I will hasten it,"

ובאופן פון "אחישנה" 322,

English translation 2025

immediately and at once,

תיכף ומיד,

English translation 2026

"in one day,"

"ביום אחד",

English translation 2027

because now we are already at the end of the conception

ווייל איצטער האלט מען שוין בסוף העיבור

English translation 2028

(the end of the time of exile).

(סוף זמן הגלות).

English translation 2029

And even though, ostensibly, one must have a preparation for Jews to prepare themselves for the transition from the state of double and multiplied darkness of exile

ואע"פ אז לכאורה דארף מען דאך האבן א הכנה אז אידן זאלן זיך צוגרייטן צו דעם איבערגאנג פון דעם מצב פון חושך כפול ומכופל פון גלות

English translation 2030

(conception)

(עיבור)

English translation 2031

to the state in the days of Mashiach, birth. As this is regarding any transition from one state to a completely different state,

צו דער מצב בימות המשיח לידה. ווי דאס איז בנוגע צו יעדער איבערגאנג פון איין מצב צו א מצב שונה לגמרי,

English translation 2032

that one must have a preparation for it also in time,

אז מ'דארף דערצו האבן א הכנה אויך בזמן,

English translation 2033

so that the transition should be gradual, etc.

אז דער איבערגאנג זאל זיין לאט לאט כו'.

English translation 2034

And as the Gemara relates regarding Rabbi Tzadok,

וע"ד ווי די גמרא 323 דערציילט בנוגע צו ר' צדוק,

English translation 2035

that after he fasted for several years,

אז לאחרי ווי ער האט געפאסט כמה שנים,

English translation 2036

they had to gradually accustom him to eating, etc.

האט מען אים צובריסלעך געדארפט איינגעוואוינען צו אכילה כו'

English translation 2037

Nevertheless, the birth of the future redemption will be "in one day,"

אעפ"כ וועט דער לידה פון די גאולה העתידה זיין "ביום אחד",

English translation 2038

(because the preparations for this transition will be accomplished by the Holy One, Blessed be He)

(ע"י ווייל די הכנות צו דעם איבערגאנג וועלן אויפגעטאן ווערן הקב"ה)

English translation 2039

in a single glance.

בסקירה אחת 324.

English translation 2040

And simply, that immediately and at once will be the birth of the redemption: "For as soon as Zion travailed, she also brought forth her children";

ובפשטות אז תיכף ומיד וועט זיין דער לידה פון דער גאולה "כי חלה גם ילדה ציון את בני'";

English translation 2041

immediately and at once one will realize that one finds oneself in the Holy Land, through the fact that all Jews are brought "like a cloud they fly, and like doves to their cotes,"

תיכף ומיד וועט מען זיך געבן א כאפ אז מ'געפינט זיך אין ארץ הקודש דורך דעם וואס מ'ברענגט אלע אידן "כעב תעופינה וכיונים אל ארובותיהם" 325,

English translation 2042

all Jews without exception,

אלע אידן אָן אויסנאם,

English translation 2043

"with our young and with our old, etc., with our sons and with our daughters,"

"בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו",

English translation 2044

And "awake and sing, you who dwell in the dust," and His Holiness, my father-in-law, the Rebbe, the Nasi of our generation, at their head,

ו"הקיצו ורננו שוכני עפר" 326 און כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו בראשם,

English translation 2045

and Mashiach our righteousness at their head,

און משיח צדקנו בראשם,

English translation 2046

In the true and complete redemption,

בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 2047

immediately and at once,

תיכף ומיד,

English translation 2048

and in all seventy languages "now,"

און אויף אלע שבעים לשון "נאו",

English translation 2049

speedily in our days, literally,

במהרה בימינו ממש,

English translation 2050

and in our time, soon.

ובעגלא דידן.

English translation 2051

His Holiness, the Rebbe, Shlita, instructed the Chazzan, Shlit"a, to sing "Yehi Ratzon, etc., that the Holy Temple be built speedily in our days, and grant us our portion in Your Torah."

כ"ק אדמו"ר שליט"א צוה להש"ץ שי' לנגן "יה"ר כו' שיבנה ביהמ"ק ב"ב ותן חלקנו בתורתך".

English translation 2052

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 2053

Those who need to make an after-blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 2054

will certainly make an after-blessing.

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה.