English translation — שיחת ש"פ וארא, מבה"ח שבט, כ"ה טבת ה'תשד"מ.

English translation 1

It is a farbrengen connected with Shabbat Mevarchim the month of Shevat,

ס'איז דאך א התוועדות פארבונדן מיט שבת מברכים חודש שבט,

English translation 2

as indicated by the Rebbe, my father-in-law, that on every Shabbat Mevarchim a farbrengen should be held1.

ווי אנגעוויזן פון כ"ק מו"ח אדמו"ר אז בכל שבת מברכים זאל מען מאכן א התוועדות 1.

English translation 3

In addition to what every Shabbat Mevarchim has in common,

נוסף לזה וואס יעדער שבת מברכים האט א צד השווה,

English translation 4

that it blesses the month,

וואס ער בענטשט דעם חודש,

English translation 5

each month itself,

האט אין זיך יעדער חודש,

English translation 6

and consequently each Shabbat Mevarchim the month,

ובמילא יעדער שבת מברכים החודש,

English translation 7

has its unique aspect. The distinction of Shabbat Mevarchim the month of Shevat is first and foremost —

זיין ענין מיוחד. די אויסגעטיילטקייט פון שבת מברכים חודש שבט איז לכל לראש –

English translation 8

when speaking about the enactment to farbrengen then —

בשעת מ'רעדט וועגן דער תקנה צו פארברענגען דעמולט –

English translation 9

in that then is the day of the passing of the one who publicized the enactment,

דערמיט וואס דעמולט איז דער יום ההסתלקות פון דעם מפרסם התקנה,

English translation 10

the Rebbe, my father-in-law —

כ"ק מו"ח אדמו"ר –

English translation 11

on the tenth of Shevat.

ביו"ד שבט.

English translation 12

And it is also emphasized, as is known, that the twelve months of the year correspond to the twelve constellations2,

וכמודגש אויך בהידוע אז די י"ב חדשי השנה זיינען כנגד די י"ב מזלות 2,

English translation 13

each month has its particular constellation,

יעדער חודש האט זיין מזל מיוחד,

English translation 14

and correspond to the twelve tribes,

וכנגד די ו"ב שבטים,

English translation 15

as the Tzemach Tzedek explains at length, printed in Ohr HaTorah3

ווי דער צ"צ איז דאס מבאר בארוכה געדרוקט אין אוה"ת 3

English translation 16

(and he says that the intercalated month corresponds to the tribe of Levi)

(און ער זאגט אז דער חודש העיבור איז כנגד שבט לוי)

English translation 17

4. And the month of Shevat

4. און חודש שבט

English translation 18

(the eleventh month)

(דער עלפטער חודש)

English translation 19

corresponds to Yosef5;

איז כנגד יוסף 5;

English translation 20

then "his constellation prevails"6. In this one sees the emphasis in the month of Shevat in connection with the one who passed away in this month,

דעמולט איז "מזלו גובר" 6. וואס דערביי זעט מען די הדגשה בחודש שבט בקשר מיטן בעל ההסתלקות דחודש זה,

English translation 21

whose name is Yosef.

ששמו יוסף.

English translation 22

But the connection of the month of Shevat with

אבער די שייכות פון חודש שבט מיט

English translation 23

(the tribe of)

(שבט)

English translation 24

Yosef existed even before the passing:

יוסף איז געווען אפילו פאר דער הסתלקות:

English translation 25

already at the creation of the world there were twelve diagonal boundaries,

גלייך בשעת בריאת העולם זיינען געווען י"ב גבולי אלכסון,

English translation 26

which are double the six directions,

וועלכע זיינען כפליים פון די ששה מדותי,

English translation 27

concerning which it is written "Six days did Hashem make the heavens and the earth." And corresponding to the twelve diagonal boundaries are the twelve months and the twelve tribes7. It follows that already then the month of Shevat was connected with Yosef.

אויף וועלכע עס שטייטס "ששת ימים עשה ה' את השמים ואת הארץ". וכנגד די י"ב גבולי אלכסון זיינען די י"ב חדשים און די י"ב שבטים 7. קומט אויס אז שוין דעמולט איז חודש שבט געווען פארבונדן מיט יוסף.

English translation 28

All the more so after the passing —

עאכו"כ לאחרי דער הסתלקות –

English translation 29

and consequently the yahrtzeit of the Rebbe, my father-in-law, in the month of Shevat —

ובמילא די הילולא פון כ"ק מו"ח אדמו"ר בחודש שבט –

English translation 30

then there was added

איז דעמולט נאכמער צוגעקומען

English translation 31

(in a revealed way)

(בגלוי)

English translation 32

to this connection of the month of Shevat with Yosef.

אין דעם קשר פון חודש שבט מיט יוסף.

English translation 33

And on Shabbat Mevarchim the month of Shevat, one blesses Rosh Chodesh Shevat,

ובשבת מברכים חודש שבט בענטשט מען ראש חודש שבט,

English translation 34

which includes within itself all the days of the month

וואס ער איז כולל אין זיך כל ימי החודש

English translation 35

(just as the head includes within itself all the limbs of the body)9,

(ווי דער ראש איז כולל אין זיך כל איברי הגוף) 9,

English translation 36

and particularly the day of the yahrtzeit,

ובפרט דעם יום ההילולא,

English translation 37

and one blesses it,

און ער בענטשט אים,

English translation 38

as Chassidus explains10 that blessing is from the term drawing down,

ווי חסידות איז מבאר 10 ברכה מלשון המשכה,

English translation 39

with one of the proofs for this from the verse "the one who buries the vine"11.

מיט איינער פון די ראיות אויף דעם ממ"ש "המבריך את הגפן" 11.

English translation 40

The above is regarding Shabbat Mevarchim Shevat in every year;

האמור לעיל איז בנוגע שבת מברכים שבט בכל שנה ושנה;

English translation 41

in addition, there are also particular matters in Shabbat Mevarchim Shevat of each year. And among them:

דערצו זיינען אויך דא ענינים מיוחדים בשבת מברכים שבט דכל שנה. ומהם:

English translation 42

Shabbat Mevarchim the month of Shevat can occur in several Torah portions. And in this year it occurs on Shabbat Parshat Va'eira.

שבת מברכים חודש שבט קען אויסקומען בכמה פרשיות שבתורה. ובשנה זו קומט ער אויס בשבת פ' וארא.

English translation 43

And according to the teaching of the Baal Shem Tov12 that yesterday

וע"פ תורת דה"ווקה 12 וואס נעכטן

English translation 44

(the 24th of Tevet)

(כ"ד טבת)

English translation 45

was his yahrtzeit, one must live with the time,

איז געווען זיין יום ההילולא דארף מען לעבן מיט דער צייט,

English translation 46

with the weekly portion that is studied at that time,

מיט פרשת השבוע וואס מ'לערנט אין דער צייט,

English translation 47

and in our case —

ובעניננו –

English translation 48

with Parshat Va'eira.

מיט פ' וארא.

English translation 49

"Va'eira" means —

"וארא" מיינט –

English translation 50

I appeared. The content of this is the matter of sight,

איך האב זיך באוויזן. דער תוכן בזה איז דער ענין פון ראי',

English translation 51

that one should see. The lesson from this is:

אז מ'זאל זען. די הוראה דערפון איז:

English translation 52

the service of a Jew must be with utmost perfection,

די עבודה פון א אידן דארף זיין בתכלית השלימות,

English translation 53

until the level of sight,

ביז באופן של ראי',

English translation 54

so that with him there should be "Va'eira". And since "I appeared to Avraham, to Yitzchak, and to Yaakov etc."13 "I appeared to the Patriarchs"

אז ביי אים זאל זיין "וארא". און וויבאלד אז "וארא אל אברהם אל יצחק ואל יעקב גו'" 13 "וארא אל האבות"

English translation 55

(as Rashi explains) —

(ווי רש"י איז מפרש) –

English translation 56

the children,

האבן די בנים,

English translation 57

every Jew in all generations,

יעדער איד בכל הדורות,

English translation 58

surely have the powers that there should also be with them "Va'eira" just as there was "I appeared to the Patriarchs".

זיכער די כחות אז בא זיי זאל אויך זיין "וארא" אזוי ווי ס'איז געווען "וארא אל האבות".

English translation 59

That is:

דאס הייסט:

English translation 60

Although the Alter Rebbe explains in Tanya14,

אע"פ וואס דער אלטער רבי איז מבאר אין תניא 14,

English translation 61

and at greater length in Shulchan Aruch,

און נאכמער בארוכה אין שו"ע,

English translation 62

that the main aspect of the mitzvot is the physical action,

אז עיקר ענין המצוות איז מעשה בפועל,

English translation 63

and when one fulfills the mitzvah in action,

און בשעת מ'איז מקיים די מצוה בפועל,

English translation 64

even if one had no intentions during it,

הגם אז מ'האט דערביי ניט געהאט קיינע כוונות,

English translation 65

one has the main aspect;

האט מען עיקר הענין;

English translation 66

but if one intends all the intentions but the physical action is lacking,

משא"כ אויב מ'איז מכוון אלע כוונות אבער עס פעלט די מעשה בפועל,

English translation 67

the main aspect is lacking —

פעלט עיקר הענין –

English translation 68

all this is regarding the mitzvah;

איז דאס אלץ בנוגע דער מצוה;

English translation 69

but regarding the person himself,

אבער בנוגע דעם איזן,

English translation 70

since he is a child of Avraham, Yitzchak, and Yaakov,

איז היות אז ער איז א בן אברהם יצחק ויעקב,

English translation 71

a child of the Patriarchs —

א בן צו די אבות –

English translation 72

it is demanded of him that in his service there should be the matter of sight

מאנט מען פון אים אז בעבודתו זאל זיין דער ענין הראי'

English translation 73

("Va'eira"),

("וארא"),

English translation 74

just as there was "I appeared to the Patriarchs".

אזוי ווי ס'איז געווען "וארא אל האבות".

English translation 75

That is, in addition to the physical action, there must be with him revelation —

ד. ה. אז נוסף צו דער מעשה בפועל דארף ביי אים זיין גילויים –

English translation 76

understanding and comprehension in the matter,

הבנה והשגה אין דער זאך,

English translation 77

until the level of sight,

ביז באופן של ראי',

English translation 78

until the sight of wisdom,

ביז ראי' דחכמה,

English translation 79

which is the ultimate perfection,

וואס דאס איז תכלית השלימות,

English translation 80

as explained in many places15 that through sight one has the ultimate certainty in the thing seen.

כמבואר בכ"מ 15 אז ע"י הראי' האט מען תכלית ההתאמתות אין דעם דבר הנראה.

English translation 81

Where is it found in the revealed

וואו שטייט עס אין נגלה

English translation 82

(that sight is the ultimate certainty)?

(אז ראי' איז תכלית ההתאמתות)?

English translation 83

[As discussed many times, every matter in the inner dimension of Torah is found in the revealed,

[כמדובר כמ"פ אז יעדער ענין אין פנימיות התורה שטייט אין נגלה,

English translation 84

because they are one thing. As understood from the very name that they are called the revealed of Torah and the inner dimension of Torah,

ווארום זיי זיינען איין זאך. כמובן פון דעם עצם שם אז זיי הייסן נגלה דתורה און פנימיות התורה,

English translation 85

the hidden of Torah —

נסתר דתורה –

English translation 86

it is understood that it is one thing,

איז מובן אז ס'איז איין זאך,

English translation 87

and this is the inner dimension and hidden of the revealed matter].

און דאס איז די פנימיות ונסתר פון דער דבר הנגלה].

English translation 88

It stands in the revealed that hearing is not like seeing. And this also pertains to halacha,

שטייט אין נגלה אז אינו דומה שמיעה לראי' 16. און דאס איז נוגע אויך בהלכה,

English translation 89

that therefore "a witness cannot become a judge",

אז דערפאר איז "אין עד נעשה דיין" 17,

English translation 90

because "since they saw him, they cannot find merit for him":

וויל "כיון דחזיוהו כו' לא מצו חזו לי' זכותא":

English translation 91

When the judge hears

בשעת דער דיין הערט

English translation 92

(hearing)

(שמיעה)

English translation 93

about this from witnesses,

וועגן דעם פון עדים,

English translation 94

and a true hearing,

און א שמיעה אמיתית,

English translation 95

because it is a hearing according to the Torah –

ווארום ס'איז דאך א שמיעה ע"פ תורה –

English translation 96

hearing from kosher witnesses,

שמיעה פון עדים כשרים,

English translation 97

and there was "and you shall investigate and inquire and ask thoroughly etc." and so on –

און ס'איז געווען "וחקרת ודרשת ושאלת היטב וגו'" 18 וכו' –

English translation 98

nevertheless, from the aspect of hearing, it still leaves room for the judge to find merit in him,

איז אבער מצד השמיעה לאזט עס נאך אן ארט אז דער דיין זאל אין אים געפינען א זכות,

English translation 99

and that there should be "and the congregation shall judge etc. and the congregation shall save etc.";

און עס זאל זיין "ושפטו העדה גו' והצילו העדה גו'" 19;

English translation 100

but not so when he sees it with his own eyes,

משא"כ בשעת ער זעט עס מיט די אייגענע אויגן,

English translation 101

even if that one has merit,

איז אפילו אויב יענער האט א זכות,

English translation 102

"they cannot find merit for him" because the verification that comes from seeing is so strong that it does not allow him to find any merit in that one.

"לא מצו חזו לי' זכותא" וויבאלד אז די התאמתות שמצד הראי' איז אזוי שטארק אז דאס לאזט אים ניט געפינען אין יענעם קיין זכות.

English translation 103

Here it is speaking of one who has merit that can be found in him so that there should be "and they shall save",

דא רעדט זיך אז יענער האט א זכות וואס מ'קען אין אים געפינען בכדי ס'זאל זיין "והצילו",

English translation 104

because if not,

ווייל אויב ניט,

English translation 105

what is the novel point that through seeing one cannot find any merit in him:

איז מאי קמ"ל אז ע"י הראי' קען מען אין יענעם ניט געפינען קיין זכות:

English translation 106

Even if he only hears about it, he will not find any merit in him

אפילו אויב ער הערט נאר וועגן דעם וועט ער אין יענעם ניט געפינען קיין זכות

English translation 107

(because he has no merit);

(וויבאלד אז ער האט ניט קיין זכות);

English translation 108

Rather, certainly it is speaking here that that one has merit,

נאר זיכער רעדט זיך דא אז יענער האט א זכות,

English translation 109

and in this lies the practical difference between seeing and hearing:

און אין דעם באשטייט די נפק"מ פון ראי' ושמיעה:

English translation 110

If the judge only hears about it,

אויב דער דיין הערט נאר וועגן דעם,

English translation 111

he can find that merit in him,

קען ער אין יענעם געפינען דעם זכות,

English translation 112

but not so if he sees the deed,

משא"כ אויב ער זעט די מעשה,

English translation 113

"they cannot find merit for him",

"לא מצו לי' זכותא",

English translation 114

due to the ultimate verification that comes through seeing.

מצד תכלית ההתאמתות וואס קומט ע"י הראי'.

English translation 115

So too in our case –

אזוי אויך בנדו"ד –

English translation 116

the lesson of "Va'eira":

די הוראה פון "וארא":

English translation 117

In the service of a Jew, there must be not only action in practice,

בעבודתו פון א אידן דארף זיין ניט נאר מעשה בפועל,

English translation 118

but also the inner service within this,

נאר אויך עבודה פנימית שבזה,

English translation 119

understanding and comprehension,

הבנה והשגה,

English translation 120

and not only in a manner of hearing,

און ניט נאר באופן של שמיעה,

English translation 121

but –

נאר –

English translation 122

seeing.

ראי'.

English translation 123

For since regarding the Most High there was "Va'eira",

ווארום היות אז בא דעם אויבערשטן איז געווען "וארא",

English translation 124

the Most High revealed Himself,

דער אויבערשטער האט זיך באוויזן,

English translation 125

this is certainly so that also by a Jew there should be seeing –

איז דאס דאך בכדי אז אויך ביי א אידן זאל זיין ראי' –

English translation 126

in accordance with the saying of our sages "just as He came to see, so He came to be seen".

ע"ד מאחז"ל 20 "כדרך שבא לראות כך בא ליארות".

English translation 127

And it is demanded of a Jew,

און מ'מאנט עס פון א אידן,

English translation 128

and he has the power for this from the fact that it was so with his forefathers,

און ער האט דעם כח אויף דעם דערפון וואס אזוי איז געווען בא זיינע אבות,

English translation 129

that "I appeared to the forefathers". As Rashi explains

אז "וארא אל האבות". ווי רש"י איז מפרש

English translation 130

(as above):

(כנ"ל):

English translation 131

Even though the verse states "I appeared to Abraham, to Isaac, and to Jacob",

אע"פ וואס אין פסוק שטייט "וארא אל אברהם אל יצחק ואל יעקב",

English translation 132

Rashi explains "I appeared to the forefathers". And the explanation of this:

איז רש"י מפרש "וארא אל האבות". והביאור בזה:

English translation 133

The three forefathers,

די דריי אבות,

English translation 134

Abraham, Isaac, and Jacob,

אברהם יצחק ויעקב,

English translation 135

have in themselves two matters: (a)

האבן אין זיך צוויי ענינים: (א)

English translation 136

The unique matter of each one individually.

דעם ענין מיוחד פון יעדערן בפ"ע.

English translation 137

As per the saying of our sages that the forefathers are the chariot,

כמאחז"ל 21 אז האבות הן הן המרכבה,

English translation 138

each one of them has his line of service as a chariot to God. Each one of them is a separate leg in the chariot –

האט יעדערער פון זיי זיין קו העבודה אלס מרכבה לה'. יעדערער פון זיי איז א רגל בפ"ע אין דער מרכבה –

English translation 139

Abraham is one leg,

אברהם איז איין רגל,

English translation 140

Isaac a second leg and Jacob a third leg

יצחק א צווייטער רגל און יעקב א דריטער רגל

English translation 141

[and Rachel or David is the fourth leg,

[און רחל 22 אדער דוד *22 דער פערטער רגל,

English translation 142

as explained in various places]; (b)

כמבואר בכ"מ]; (ב)

English translation 143

The common point among them –

די נקודה משותפת שביניהם –

English translation 144

that they are all three

וואס זיי זיינען אלע דריי

English translation 145

(the same thing -)

(די זעלבע זאך -)

English translation 146

forefathers.

אבות.

English translation 147

When one says only the names of the forefathers themselves,

בשעת מ'זאגט נאר די נעמען פון די אבות אליין,

English translation 148

Abraham, Isaac, and Jacob,

אברהם יצחק ויעקב,

English translation 149

the unique matter of each one of them is emphasized. When one says the expression Abraham our father,

איז מודגש דער ענין מיוחד שבכל אחד מהם. בשעת מ'זאגט דעם לשון אברהם אבינו,

English translation 150

Isaac our father,

יצחק אבינו,

English translation 151

Jacob our father –

יעקב אבינו –

English translation 152

one emphasizes the common point among them –

איז מען מדגיש די נקודה משותפת ביניהם –

English translation 153

that they are forefathers.

אז זיי זיינען אבות.

English translation 154

And their meaning and content as "forefathers"

און דער באדייט און תוכן זייערער אלס "אבות"

English translation 155

(common point among them)

(נקודה משותפת שביניהם)

English translation 156

is –

איז –

English translation 157

as its name:

כשמו:

English translation 158

"Forefathers" means that they have children,

"אבות" באדייט אז זיי האבן בנים,

English translation 159

i.e., that in them there is "he will command his children and his household after him, and they shall keep the way of the Lord to do righteousness and justice".

ד.ה. אז בא זיי איז דא דער "יצוה את בניו ואת ביתו אחריו ושמרו דרך הוי' לעשות צדקה ומשפט" 23.

English translation 160

Based on this, the emphasis of Rashi in writing "I appeared to the forefathers" is understood:

עפ"ז איז מובן די הדגשה פון רש"י מיט שרייבן "וארא אל האבות":

English translation 161

In the matter of "Va'eira", the common point of the forefathers is emphasized –

אין דעם ענין פון "וארא" איז מודגש די נקודה משותפת פון די אבות –

English translation 162

how they are fathers to children. And just as there was "I appeared to the forefathers",

ווי זיי זיינען אבות לבנים. וכשם ווי ס'איז געווען "וארא אל האבות",

English translation 163

it gives power that it should be so also with the children –

גיט עס כח אז אזוי זאל אויך זיין בא די בנים –

English translation 164

every Jew in every generation.

יעדער איד בכל דור ודור.

English translation 165

And as explained in Torah Or that in the aspect of the forefathers

וכמבואר בתו"א *23 אז בחי' האבות

English translation 166

(unlike the aspect of the tribes)

(משא"כ בחי' השבטים)

English translation 167

there is "in every time, in every person, for behold, we call none 'forefathers' except the three,

איז דא "בכל זמן בכל אדם כי הנה אין קורין אבות אלא לשלשה 24,

English translation 168

and the matter is that the aspect of the forefathers is an inheritance for their children after them in every generation... for they

והענין שבחי' האבות היא ירושה לבניהם אחריהם בכל דור ודור... שהם

English translation 169

(the forefathers)

(האבות)

English translation 170

are the root and source of all souls of Israel". And as explained in Tanya that the forefathers bequeath to the children of Israel a concealed love etc.

שרש ומקור כל נשמות ישראל". וכמבואר בתניא *24 אז די אבות זיינען מוריש לבנ"י אהבה מסותרת כו'.

English translation 171

It follows that the matters that were with the forefathers,

קומט אויס אז די ענינים וואס זיינען געווען בא די אבות,

English translation 172

including "I appeared to the forefathers",

כולל "וארא אל האבות",

English translation 173

also give power that it should be so with the children –

גיבן אויך כח אז אזוי זאל זיין בא די בנים –

English translation 174

every Jew.

יעדער איד.

English translation 175

And as per the saying "the deeds of the forefathers are a sign for the children",

וכמאמר 25 מעשה אבות סימן לבנים,

English translation 176

the deed of the forefathers is a sign and giving of power that it should be so also with their children.

די מעשה אבות איז א סימן ונתינת כח אז אזוי זאל אויך זיין בא זייערע בנים.

English translation 177

As is known, there are two manners of simanim (signs)

כידוע אז עס זיינען פאראן צוויי אופנים בסימנים

English translation 178

(as explained in the sources regarding halachah): *25: (a)

(כמבואר בכ"מ בנוגע להלכה) *25: (א)

English translation 179

A sign that clarifies. For example –

א סימן המברר. לדוגמא –

English translation 180

Regarding a found object:

בנוגע למציאה:

English translation 181

When one gives a sign that the found object is his item, the meaning is not that through this sign the item acquires a connection to him,

בשעת איינער גיט א סימן אז די מציאה איז זיינע א זאך. איז ניט דער פשט אז דורך דעם סימן באקומט די זאך צו אים א שייכות,

English translation 182

but only that the sign clarifies that this is his item. (b)

נאר בלויז אז דער סימן איז מברר אז דאס איז זיין זאך. (ב)

English translation 183

A sign that effects that the item should be thus. As brought regarding the practical difference in halachah.

א סימן וואס מאכט אויף אז אזוי זאל זיין די זאך. ווי געבראכט בנוגע לנפק"מ בהלכה.

English translation 184

Maaseh Avot siman l’banim (the deeds of the fathers are a sign for the children) is a sign according to the second manner –

מעשה אבות סימן לבנים איז א סימן לויט דעם צווייטן אופן –

English translation 185

It effects and gives power that the deeds of the fathers should be in the children. And on the contrary:

דאס טוט אויף און גיט כח אז בא די בנים זאל זיין די מעשה אבות. ואדרבה:

English translation 186

The deeds were in the fathers in order that they should be a sign for the children, and in the children the deeds should be.

די מעשים זיינען געווען בא די אבות בכדי עס זאל זיין סימן לבנים און בא די בנים זאלן זיין די מעשים.

English translation 187

And just as by the fathers it was “And I appeared to the fathers”,

וכשם ווי בא די אבות איז געווען "וארא אל האבות",

English translation 188

this is a sign for the children,

איז דאס סימן לבנים,

English translation 189

it effects and gives power that it should be so also by the children –

דאס טוט אויף און גיט כח אז אזוי זאל אויך זיין בא די בנים –

English translation 190

every Jew in every generation,

יעדער איד בכל דור,

English translation 191

including a child of five for Mikra (Scripture)

כולל א בן חמש למקרא

English translation 192

(with which Rashi learns “And I appeared to the fathers”)

(מיט וועלכן רש"י לערנט "וארא אל האבות")

English translation 193

and a simple person, etc.

און אן איש פשוט וכו'.

English translation 194

Those who ask questions ask:

פרעגן די וואס פרעגן שאלות:

English translation 195

How can one liken oneself to the fathers?

ווי קען מען זיך גלייכן צו די אבות?

English translation 196

Furthermore:

נאכמער:

English translation 197

Rashi explains that “And I appeared to Abraham etc. with the name El Shaddai” refers

רש"י איז מפרש אז "וארא אל אברהם וגו' בא-ל שד-י" באציט זיך

English translation 198

(also)

(אויך)

English translation 199

to what Moshe had previously said, “Why have You done evil to this people”,

צו דעם וואס משה האט פריער געזאגט 26 "למה הרעותה לעם הזה",

English translation 200

“The Holy One, blessed be He, said to him, ‘Woe for those who are lost and are not found,

"אמר לו הקב"ה חבל על דאבדין ולא משתכחין,

English translation 201

I have cause to lament over the death of the fathers. Many times I appeared to them with the name El Shaddai, and they did not ask Me what My name is,

יש לי להתאונן על מיתת האבות הרבה פעמים נגליתי עליהם בא-ל שד-י ולא אמרו לי מה שמך,

English translation 202

and you said, ‘What is His name? What shall I say to them?’”,

ואתה אמרת מה שמו מה אומר אליהם",

English translation 203

and the fathers “did not question My attributes, and you said, ‘Why have You done evil’”. Now, how can one say that every Jew in this time can effect the deeds of the fathers

און די אבות "לא הרהרו אחר מדותי ואתה אמרת למה הרעותה". היינט ווי קען מען זאגן אז יעדער איד בזמן הזה קען אויפטאן מעשה אבות

English translation 204

(because Maaseh Avot siman l’banim) –

(ווייל מעשה אבות סימן לבנים) –

English translation 205

when Moshe Rabbeinu could not attain to this?!

בשעת משה רבינו האט דערצו ניט געקענט דערגרייכן?!

English translation 206

It turns out that one is grappling with Moshe Rabbeinu and with the great ones of Israel –

עס קומט אויס אז מ'טשעפעט זיך מיט משה רבינו און מיט גדולי ישראל –

English translation 207

when one says that every simple person can attain to Maaseh Avot!

בשעת מ'זאגט אז יעדער איש פשוט קען דערגרייכן צו מעשה אבות!

English translation 208

To this, the Tana d’vei Eliyahu answers:

ענטפערט דאס דער תנא דבי אליהו 27:

English translation 209

“Every single Jew is obligated to say, ‘When will my deeds reach the deeds of my fathers, Avraham, Yitzchak, and Yaakov’”.

"כל אחד ואחד מישראל חייב לומר מתי יגיעו מעשי למעשי אבותי אברהם יצחק ויעקב".

English translation 210

And this is not only a matter related to speech,

און דאס איז ניט נאר אן ענין הנוגע לדיבור,

English translation 211

that “every single one is obligated to say” thus,

אז "כל אחד ואחד חייב לומר" אזוי,

English translation 212

but regarding actual deed –

נאר בנוגע למעשה בפועל –

English translation 213

as emphasized in this statement, “When will my deeds reach”.

כמודגש במאמר זה "מתי יגיעו מעשי".

English translation 214

And if one wants to have a rationale for this and has a question on it, etc. –

און טאמער מ'וויל אויף דעם האבן הסברה און מ'האט אויף דעם א קשיא וכיו"ב –

English translation 215

this is a question on the Tana d’vei Eliyahu and on Eliyahu. And since soon the redemption will come –

איז דאס א קשיא אויפן תנא דבי אליהו און אויף אליהו. און וויבאלד אז באלד קומט די גאולה –

English translation 216

then Eliyahu will be the herald of the redemption,

וועט דאך דעמולט זיין אליהו דער מבשר הגאולה,

English translation 217

one will be able to ask him about this!

וועט מען ביי אים דאס קענען פרעגן!

English translation 218

Continuing from the above –

בהמשך להנ"ל –

English translation 219

there is a strong question in the words of Rashi, “Woe for those who are lost etc.”,

איז דא א קלאץ קשיא אין דברי רש"י "חבל על דאבדין כו'",

English translation 220

to which one does not pay attention:

אויף וועלכע מ'איז ניט משים לב:

English translation 221

In the speech of the Holy One, blessed be He, to Moshe, “And I appeared to Abraham etc.” –

בדיבורו של הקב"ה למשה "וארא אל אברהם וגו'" –

English translation 222

the Almighty says to Moshe Rabbeinu that he should tell the Jews, “And I will take you out from under the burdens of Egypt, and I will rescue you etc., and I will redeem you etc., and I will take you”

זאגט אן דער אויבערשטער צו משה רבינו אז ער זאל אנזאגן די אידן "והוצאתי אתכם מתחת סבלות מצרים והצלתי אתכם גו' וגאלתי אתכם גו' ולקחתי אתכם" 28

English translation 223

[the four expressions corresponding to the four cups],

[די פיר לשונות כנגד די ד' כוסות 29],

English translation 224

and “And I will bring you etc.”

און "והבאתי אתכם גו' 30 "

English translation 225

[corresponding to the fifth cup],

[כנגד דעם כוס החמישי],

English translation 226

and it is speaking of how Moshe is the one who will take the Jews out of Egypt

און עס רעדט זיך ווי משה איז דער וואס וועט ארויסנעמען די אידן ממצרים

English translation 227

(by the mission of the Holy One, blessed be He).

(בשליחות הקב"ה).

English translation 228

That is, a greatness the greatest in Moshe,

ד.ה. א גדלות הכי גדולה במשה,

English translation 229

that he is the one who takes the Jews out of Egypt!

אז ער איז דער וואס נעמט ארויס די אידן פון מצרים!

English translation 230

Now, how does it accord with what Rashi writes regarding this very matter,

היינט ווי שטימט עס דערמיט וואס רש"י שרייבט בענין זה גופא,

English translation 231

that the Almighty says to Moshe, “Woe for those who are lost and are not found etc.

אז דער אויבערשטער זאגט משה'ן "חבל על דאבדין ולא משתכחין כו'

English translation 232

(the fathers)

(די אבות)

English translation 233

did not question My attributes” unlike Moshe Rabbeinu;

לא הרהרו אחר מדותי" משא"כ משה רבינו;

English translation 234

it is a contradiction from within:

ס'איז דאך א סתירה מיני' ובי':

English translation 235

Just now we speak of the greatest quality of Moshe Rabbeinu, that he is the one who takes the Jews out of Egypt

אט רעדט מען וועגן דער מעלה הכי גדולה פון משה רבינו אז ער איז דער וואס נעמט ארויס די אידן פון מצרים

English translation 236

(by the mission of the Holy One, blessed be He) –

(בשליחותו של הקב"ה) –

English translation 237

and here Rashi says that the Almighty tells Moshe his deficiency, “Woe for those who are lost and are not found etc.”?!

און דא זאגט רש"י אז דער אויבערשטער זאגט משה'ן חסרונו "חבל על דאבדין ולא משתכחין וכו'"?! ו

English translation 238

Furthermore:

נאכמער:

English translation 239

Regarding this very matter, the verse continues –

בענין זה גופא איז דער פסוק ממשיך –

English translation 240

“And I appeared to Avraham, to Yitzchak, and to Yaakov with the name El Shaddai, and My name Hashem I did not make known to them”,

"וארא אל אברהם אל יצחק ואל יעקב בא-ל שד-י ושמי הוי' לא נודעתי להם",

English translation 241

“I was not known to them in My true attribute etc.”,

"לא נכרתי להם במדת אמתית שלי כו'" 31,

English translation 242

unlike to Moshe, the Almighty says, “Therefore say to the children of Israel, ‘I am Hashem’”,

משא"כ למשה זאגט דער אויבערשטער "לכן אמור לבני ישראל אני הוי'" 32,

English translation 243

as explained in Chassidus, that by the fathers the name Hashem was not revealed, unlike to Moshe in Egypt,

כמבואר בחסידות 33 אז בא די אבות איז ניט נתגלה געווארן שם הוי' משא"כ למשה במצרים,

English translation 244

and especially at the giving of the Torah,

ובפרט בא מתן תורה,

English translation 245

it was revealed. From this emerges the superiority of Moshe over the fathers –

איז דאס יע נתגלה געווארן. קומט דערפון אויס מעלת משה לגבי האבות –

English translation 246

this is seemingly a contradiction to what Rashi emphasizes regarding the superiority of the fathers over Moshe,

איז דאס לכאורה א סתירה דערצו וואס רש"י איז מדגיש במעלת האבות לגבי משה,

English translation 247

“Woe for those who are lost etc.”,

"חבל על דאבדין כו'",

English translation 248

and the fathers “did not question My attributes” unlike Moshe?!

און די אבות "לא הרהרו אחר מדותי" משא"כ משה?!

English translation 249

That is, it is a twofold contradiction:

ד.ה. אז ס'איז א צווייענדיקע סתירה:

English translation 250

Both regarding Moses and regarding the Patriarchs. Regarding Moses –

סיי בנוגע למשה און סיי בנוגע להאבות. בנוגע למשה –

English translation 251

it is speaking here of his superiority, that specifically to him the name Havayah was revealed, unlike to the Patriarchs,

רעדט זיך דאך דא במעלתו אז דוקא צו אים איז נתגלה געווארן שם הוי' משא"כ צו די אבות,

English translation 252

and together with this Rashi says that the Almighty tells him "It is a pity on those who are lost, etc.,"

וביחד עם זה זאגט רש"י אז דער אויבערשטער זאגט אים "חבל על דאבדין כו'",

English translation 253

a deficiency relative to the Patriarchs. And regarding the Patriarchs –

א חסרון לגבי די אבות. ובנוגע צו די אבות –

English translation 254

the verse emphasizes that "My name Havayah I did not make known to them"

איז דער פסוק מדגיש אז "שמי הוי' לא נודעתי להם"

English translation 255

(only the name El Shaddai)

(נאר שם א-ל שד-י)

English translation 256

and Rashi emphasizes their virtue that "they did not question My ways"

און רש"י איז מדגיש מעלתם אז "לא הרהרו אחר מדותי"

English translation 257

(unlike Moses),

(משא"כ משה),

English translation 258

as the commentators ask the questions.

ווי מפרשים פרעגן די שאלות.

English translation 259

And Rashi apparently does not warn a sharp student about the answer to the question.

און רש"י באווארנט לכאורה ניט פאר א תלמיד ממולח דעם תירוץ אויף דער שאלה.

English translation 260

The explanation of this –

דער ביאור בזה –

English translation 261

in the "wine of Torah" that is in Rashi's commentary –

ב"יינה של תורה" 34 שבפרש"י –

English translation 262

That in general, a commentary in Rashi for a sharp student does not need to be so explicit.

וואס בכלל דארף א פירוש אין רש"י פאר א תלמיד ממולח ניט זיין אזוי בפירוש.

English translation 263

All the more so if this is the "wine of Torah":

עאכו"כ אויב דאס איז "יינה של תורה":

English translation 264

Rashi's commentary "And I appeared to the Patriarchs" contains within itself another commentary

פירוש רש"י "וארא אל האבות" אנטהאלט אין זיך נאך א פירוש

English translation 265

[according to the "wine of Torah",

[ע"פ "יינה של תורה",

English translation 266

the inner aspect of the matters,

פנימיות הענינים,

English translation 267

or if one wishes, this is according to the way of allusion,

אדער אויב מ'וויל איז דאס ע"ד הרמז,

English translation 268

and if one wishes, this is even according to the way of the plain meaning and openly in Rashi's commentary] –

און אויב מ'וויל איז דאס גאר ע"ד הפשט ובגלוי אין פירוש רש"י] –

English translation 269

this emphasizes a matter that the Patriarchs do not have,

דאס איז מדגיש אן ענין וואס די אבות האבן ניט,

English translation 270

and specifically the children now have it:

און דוקא די בנים איצטער האבן דאס:

English translation 271

When one tells someone that in his ancestors there was a situation of such and such,

בשעת מ'זאגט איינעם אז בא זיינע אבות איז געווען א מצב כך וכך,

English translation 272

this emphasizes that in his ancestors in their time there indeed was such a situation,

איז דאס מדגיש אז בא זיינע אבות בזמנם איז טאקע געווען אזא מצב,

English translation 273

but now they are only ancestors,

אבער איצטער זיינען זיי נאר אבות,

English translation 274

they are not present,

זיי זיינען ניטא,

English translation 275

only the children are present,

נאר די בנים זיינען דא,

English translation 276

consequently, to perform the present service, it is not sufficient what he had such ancestors and what they did their service in their time,

במילא אויף אויפטאן די איצטיקע עבודה איז ניט מספיק דאס וואס ער האט געהאט אזוינע אבות און וואס זיי האבן געטאן עבודתם בזמנם הם,

English translation 277

rather now the children must perform the service in a manner appropriate to this time.

נאר איצטער דארפן די בנים טאן די עבודה באופן המתאים לזמן זה.

English translation 278

He can claim that his ancestors had the greatest virtues,

ער קען טענה'ן אז זיינע אבות האבן געהאט מעלות הכי גדולות,

English translation 279

and he has lineage, etc. –

און ער האט יחוס וכו' –

English translation 280

but with this he cannot fulfill the service that is required now,

אבער דערמיט קען ער ניט יוצא זיין אויפטאן די עבודה וואס מאנט זיך איצטער,

English translation 281

in order to perform the service in actuality,

בכדי אויפטאן די עבודה בפועל,

English translation 282

he must

דארף ער

English translation 283

(the child)

(דער בן)

English translation 284

perform the service that is required now. He has for this the power indeed from his ancestors,

טאן די עבודה וואס מאנט זיך איצטער. ער האט דערויף דעם כח טאקע פון זיינע אבות,

English translation 285

but he must do it in actuality.

אבער ער דארף עס טאן בפועל.

English translation 286

So too regarding the emphasis "And I appeared to the Patriarchs":

אזוי אויך בנוגע צו דער הדגשה "וארא אל האבות":

English translation 287

When the Almighty tells Moses that "And I appeared" was "to the Patriarchs," it is emphasized in this,

בשעת דער אויברשטער זאגט משה'ן אז "וארא" איז געווען "אל האבות" איז מודגש בזה,

English translation 288

that to the Patriarchs in their time there indeed was "And I appeared",

אז צו די אבות בזמנם איז טאקע געווען "וארא",

English translation 289

but now they are only ancestors,

אבער איצטער זיינען זיי נאר אבות,

English translation 290

that is, that in this generation they are not present,

ד.ה. אז בדור זה זיינען זיי ניטא,

English translation 291

and Moses

און משה

English translation 292

(from the children of the Patriarchs)

(פון די בנים של האבות)

English translation 293

is indeed present in this physical world,

איז יע דא בעוה"ז,

English translation 294

and now it is required that one must take out the Jews from Egypt,

און איצטער מאנט זיך אז מ'דארף ארויסנעמען די אידן פון מצרים,

English translation 295

consequently, for this it is not sufficient what the Patriarchs did in their time,

במילא איז אויף דעם ניט מספיק דאס וואס די אבות האבן געטאן בזמנם,

English translation 296

rather Moses our teacher,

נאר משה רבינו,

English translation 297

who finds himself now in this physical world,

וואס ער געפינט זיך איצטער בעוה"ז,

English translation 298

he must exert himself,

דארף ער זיך משתדל זיין,

English translation 299

and he has the powers,

און ער האט די כחות,

English translation 300

to take out the Jews from Egypt.

צו ארויסנעמען די אידן פון מצרים.

English translation 301

If the Patriarchs were in this generation –

אויב די אבות וואלטן געווען בדור זה –

English translation 302

perhaps their service would be to take out the Jews from Egypt,

וואלט אפשר עבודתם געווען צו ארויסנעמען די אידן ממצרים,

English translation 303

but since they are not present,

אבער היות אז זיי זיינען ניטא,

English translation 304

and Moses is indeed present –

און משה איז יע דא –

English translation 305

he must do this in actuality.

דארף ער דאס טאן בפועל.

English translation 306

It is not sufficient that he had elevated parents,

ס'איז ניט מספיק אז ער האט געהאט געהויבענע עלטערן,

English translation 307

such a father and such a mother and such a grandfather and grandmother –

אזא טאטן און אזא מאמען און אזא זיידע און באבע –

English translation 308

because now one must take out the Jews from Egypt,

ווייל איצטער דארף מען ארויסנעמען די אידן פון מצרים,

English translation 309

"Tafaru da palchu",

"טאפארו דא פאלחו" 35,

English translation 310

for this it is not sufficient what was in the time of the Patriarchs,

איז אויף דעם ניט מספיק וואס עס איז געווען בזמן האבות,

English translation 311

and "The Torah is not in heaven" –

און "תורה לא בשמים היא" 36 –

English translation 312

one must take out Jews from Egypt in this physical world,

מ'דארף ארויסנעמען אידן פון מצרים בעוה"ז הגשמי,

English translation 313

consequently you must involve yourself in this and do all that depends on you to take them out of Egypt!

במילא דארפסטו זיך אין דעם אריינלייגן און טאן כל התלוי בך זיי צו ארויסנעמען פון מצרים!

English translation 314

Jews are suffering in Egypt –

אידן מאטערן זיך אין מצרים –

English translation 315

you cannot rely on the Patriarchs

קענסטו זיך ניט פארלאזן אויף די אבות

English translation 316

(who are now not present),

(וועלכע זיינען איצטער ניטא),

English translation 317

rather you must take them out from there!

נאר זו דארפסט זיי פון דארטן ארויסנעמען!

English translation 318

Specifically Moses,

דוקא משה,

English translation 319

who found himself in this physical world

וואס ער האט זיך געפונען בעוה"ז

English translation 320

(a soul in a body)

(א נשמה בגוף)

English translation 321

together with the Jews in the exile of Egypt,

צוזאמען מיט די אידן שבגלות מצרים,

English translation 322

and he experienced the suffering of the Jews,

און ער האט מיטגעלעבט מיטן צער פון אידן,

English translation 323

as it is said "In all their affliction, He was afflicted",

ע"ד מ"ש "בכל צרתם לו צר" 37,

English translation 324

it is specifically he

איז דוקא ער

English translation 325

(unlike the Patriarchs who were not then present)

(משא"כ די אבות וואס זיינען דעמולט ניט געווען)

English translation 326

must exert himself to take out the Jews from Egypt.

דארף זיך משתדל זיין צו ארויסנעמען די אידן פון מצרים.

English translation 327

And to such an extent did Moses experience with them,

ועד כדי כך האט משה מיט זיי מיטגעלעבט,

English translation 328

that the exile and suffering of the Jews in Egypt affected him personally,

אז דער גלות און צער פון אידן במצרים האט אים אליין אנגערירט,

English translation 329

and he had to flee out of fear not only of gentiles but of Jews in Egypt.

און ער האט געדארפט אנטלויפן מצד פחד ניט נאר פאר גוים נאר פאר אידן במצרים 38.

English translation 330

And it is understood the greatness of the suffering that this caused Moses:

ומובן דער גודל הצער וואס דאס האט פארשאפט משה'ן:

English translation 331

He had to flee from his birthplace,

ער האט געדארפט אנטלויפן ממקום הולדתו,

English translation 332

from his father and mother,

פון זיין טאטן און מאמען,

English translation 333

brother and sister,

ברודער און שוועסטער,

English translation 334

and family and tribe,

און משפחה און שבט,

English translation 335

and run to Midian,

און לויפן אין מדין,

English translation 336

and there –

און דארטן –

English translation 337

to Jethro. Which is the ultimate opposite of Moses our teacher:

צו יתרו. וואס דאס איז דער תכלית ההיפך פון משה רבינו:

English translation 338

There is a Midrash that states "A fool believes everything" — this is Moses,

אין מדרש 39 שטייט "פתי יאמין לכל דבר" 40 זה משה,

English translation 339

because with him the concept of faith in its completeness shone,

ווייל ביי אים האט געלויכטן דער ענין פון אמונה בשלימותה,

English translation 340

therefore he is "a fool believes everything." And to such an extent —

במילא איז ער "פתי יאמין לכל דבר". ועד כדי כך –

English translation 341

that it does not bother him that in the Torah it should be written about him this way. And on the contrary:

אז אים ארט ניט אז אין תורה זאל אזוי שטיין וועגן אים. ואדרבה:

English translation 342

This is after all the Torah of Moses,

דאס איז דאך תורת משה,

English translation 343

"Remember the Torah of Moses My servant,"

"זכרו תורת משה עבדי" 41,

English translation 344

and nevertheless it did not bother him that in the Midrash —

ואעפ"כ האט אים ניט געארט אז אין מדרש –

English translation 345

which is a part of the Torah of Moses

וואס איז א חלק פון תורת משה

English translation 346

(which he received from Sinai) —

(שקיבל מסיני) –

English translation 347

it should state that "a fool believes everything" — this is Moses.

זאל שטיין אז "פתי יאמין לכל דבר" זה משה.

English translation 348

However, regarding Jethro it states that he had to do with every idolatry in the world,

משא"כ בנוגע צו יתרו שטייט אז ער האט געהאט צו טאן מיט כל עבודה זרה שבעולם,

English translation 349

and not only had to do,

און ניט נאר געהאט צו טאן,

English translation 350

but he was a priest in this —

נאר ער איז געווען א כהן בזה –

English translation 351

the ultimate opposite of the faith of Moses! It is therefore understandable the great experience of Moses needing to flee from his birthplace to Midian to Jethro! And in addition, Moses was in exile in Midian for forty years

דער תכלית ההיפך פון אמונת משה! איז דאך פארשטאנדיק די גרויסע איבערלעבעניש פון משה'ן דארפנדיק אנטלויפן ממקום הולדתו קיין מדין צו יתרו'ן! און דערצו איז משה געווען אין גלות מדין במשך ארבעים שנה

English translation 352

(as known the opinions on this in Seder HaDorot),

(כידוע די דיעות בזה אין סדר הדורות 44),

English translation 353

and it is explained in many places the power of forty years

ומבואר בכ"מ דער תוקף פון ארבעים שנה

English translation 354

("forty years of understanding" etc.).

("בן ארבעים לבינה" 45 וכו').

English translation 355

From this one sees how much Moses our teacher,

זעט מען דערפון אויף וויפל משה רבינו,

English translation 356

being in that generation,

זייענדיק בדור ההוא,

English translation 357

shared in the suffering of the Jews in the exile of Egypt. And therefore specifically he

האט מיטגעלעבט מיטן צער פון אידן בגלות מצרים. און דעריבער איז דוקא ער

English translation 358

(and not the Patriarchs who were then not present)

(און ניט די אבות וואס זיינען דעמולט ניט געווען)

English translation 359

must endeavor to take the Jews out of Egypt.

דארף זיך משתדל זיין ארויסנעמען די אידן פון מצרים.

English translation 360

And this is the emphasis of "And I appeared to the Patriarchs":

און דאס איז די הדגשה פון "וארא אל האבות":

English translation 361

that the Patriarchs are now not here,

אז די אבות זיינען איצטער ניטא,

English translation 362

and now it is incumbent upon the children —

און איצטער מאנט זיך בא די בנים –

English translation 363

including Moses —

כולל משה –

English translation 364

that they should do the service that is required now,

אז זיי זאלן טאן די עבודה וואס פאדערט זיך איצטער,

English translation 365

in our matter —

בעניננו –

English translation 366

that one should actually take the Jews out of Egypt,

אז מ'זאל בפועל ארויסנעמען די אידן פון מצרים,

English translation 367

which Moses must do

וואס דאס דארף טאן משה

English translation 368

(and he cannot rely in this upon the Patriarchs).

(און ער קען זיך דערביי ניט פארלאזן אויף די אבות).

English translation 369

On the other hand —

לאידך גיסא –

English translation 370

"And I appeared to the Patriarchs" also contains the interpretation

אנטהאלט אין זיך "וארא אל אבות" אויך דעם פירוש

English translation 371

(as above section 63)

(כנ"ל ס"ג)

English translation 372

that what the children do

אז דאס וואס די בנים טוען אויף

English translation 373

(in their generation),

(בדור שלהם),

English translation 374

also the innovation in service that is required in their time

אויך דער חידוש בעבודה וואס פאדערט זיך בזמנם

English translation 375

(in our case —

(בנדו"ד –

English translation 376

the matter of the Exodus from Egypt),

דער ענין פון יצי"מ),

English translation 377

this itself is in the power of the Patriarchs, from the aspect that every Jew has within him the three Patriarchs,

איז דאס גופא בכח פון די אבות מצד דעם וואס יעדער איד האט אין זיך די שלשה אבות,

English translation 378

and the deeds of the Patriarchs are a sign for the children,

און מעשה אבות סימן לבנים,

English translation 379

because "a son is the leg of his father,"

ווייל "ברא כרעא דאבוה" 46,

English translation 380

and "a father merits a son who is handsome, etc., wise,"

און "האב זוכה לבן בנוי וכו' בחכמה" 47,

English translation 381

and likewise a daughter,

ועד"ז א טאכטער,

English translation 382

and from the powers that the son inherits from his father he has the ability to perform his service in his time.

ומצד די כחות וואס דער בן איז יורש מאביו האט ער די אפשריות צו אויפטאן עבודתו בזמנו.

English translation 383

But on the second side:

אבער פון דער צווייטער זייט:

English translation 384

In the generation of the son

בדורו פון דעם בן

English translation 385

(when the Patriarchs are not present)

(ווען עס זיינען ניטא די אבות)

English translation 386

the son must do the service that is required in this time

דארף דער בן טאן די עבודה וואס פאדערט זיך בזמן זה

English translation 387

(and cannot rely in this on his lineage).

(און קען זיך דערביי ניט פארלאזן אויף זיין יחוס).

English translation 388

True, he has for this the powers of the Patriarchs,

אמת טאקע ער האט אויף דעם כחות פון די אבות,

English translation 389

but he

אבער ער

English translation 390

(the son)

(דער בן)

English translation 391

must bring them from potential to actual.

דארף זיי ארויסברענגען מן הכח אל הפועל.

English translation 392

It follows that in "And I appeared to the Patriarchs" two matters are emphasized: (a)

קומט אויס אז אין "וארא אל האבות" זיינען מודגש צוויי ענינים: (א)

English translation 393

The service of the children comes from the power of the Patriarchs. (b)

די עבודה פון די בנים קומט בכח האבות. (ב)

English translation 394

And on the other hand —

ולאידך –

English translation 395

now the Patriarchs are not present,

איצטער זיינען ניטא די אבות,

English translation 396

therefore one must appeal to the children that they should do the service that is required now,

דעריבער דארף מען אנקומען צו די בנים אז זיי זאלן טאן די עבודה וואס פאדערט זיך איצטער,

English translation 397

in this matter —

בענין זה –

English translation 398

to take Jews out of Egypt.

צו ארויסנעמען אידן פון מצרים.

English translation 399

Based on this, one will understand the answer to the aforementioned difficult question:

עפ"ז וועט מען פארשטיין דעם ענטפער אויף דער קלאץ קשיא הנ"ל:

English translation 400

According to the above, the content of "And I appeared to Abraham, etc., with the name El Shaddai, and My name Havayah I did not make known to them" is understood,

ע"פ הנ"ל איז מובן דער תוכן פון "וארא אל אברהם גו' בא-ל שד-י ושמי הוי' לא נודעתי להם",

English translation 401

however to Moses the name Havayah was revealed,

משא"כ למשה איז יע נתגלה געווארן שם הוי',

English translation 402

"My true attribute":

"מדה אמתית שלי":

English translation 403

It is not the interpretation that in the time of the Patriarchs there was one revelation,

ס'איז ניט דער פירוש אז בזמן האבות איז געווען איין גילוי,

English translation 404

and afterwards in the time of Moses a new revelation was innovated —

און דערנאך בזמן משה איז נתחדש געווארן א גילוי חדש –

English translation 405

of the name Havayah,

פון שם הוי',

English translation 406

Rather, what was revealed to Moses

נאר דאס וואס איז נתגלה געווארן למשה

English translation 407

(and what is revealed throughout all the generations)

(און וואס ווערט נתגלה במשך כל הדורות)

English translation 408

is all one continuum from the Patriarchs,

איז אלץ איין המשך פון די אבות,

English translation 409

because it is all in their power. Only in the time of the Patriarchs the revelation of the name Havayah was only in potential,

ווייל ס'איז אלץ בכחם. נאר בזמן האבות איז דער גילוי פון שם הוי' געווען נאר בכח,

English translation 410

and now

און איצטער

English translation 411

(in Egypt,

(במצרים,

English translation 412

and especially at the Giving of the Torah)

ובפרט בא מ"ת)

English translation 413

through the children it is revealed in actuality.

ע"י הבנים ווערט עס נתגלה בפועל.

English translation 414

That is:

דאס הייסט:

English translation 415

"And I appeared to the Patriarchs etc." speaks generally —

"וארא אל האבות גו'" רעדט זיך בכלל –

English translation 416

that by the Patriarchs there was

אז בא די אבות איז געווען

English translation 417

(in potential)

(בכח)

English translation 418

a revelation of Divinity,

גילוי אלקות,

English translation 419

a revelation of all matters in Divinity. Afterwards it continues in particularity and in actuality —

א גילוי פון אלע ענינים באלקות. דערנאך איז ער ממשיך בפרטיות ובפועל –

English translation 420

that in actuality, in the time of the Patriarchs there was only the revelation of El Shaddai,

אז בפועל איז בזמן האבות געווען נאר דער גילוי פון א-ל שד-י,

English translation 421

and in the time of Moses there was revealed in actuality

און בזמן משה איז נתגלה געווארן בפועל

English translation 422

(which was also in potential by the Patriarchs)

(וואס איז אויך געווען בכח בא די אבות)

English translation 423

the revelation of the name Havayah.

דער גילוי פון שם הוי'.

English translation 424

Yes

יא

English translation 425

On the other hand:

לאידך גיסא:

English translation 426

Even though the revelations and services through the children in the time of Moses

אע"פ וואס די גילויים און עבודות ע"י הבנים בזמן משה

English translation 427

(and in all times)

(ובכל הזמנים)

English translation 428

are in the power of the Patriarchs,

איז בכח האבות,

English translation 429

nevertheless the son must bring them from potential to actual,

דארף דאס אבער דער בן ארויסברענגען מן הכח אל הפועל,

English translation 430

and upon him lies the responsibility and mission to do the service that is required in his time

און אויף אים ליגט די אחריות ושליחות צו טאן די עבודה וואס פאדערט זיך בזמן שלו

English translation 431

According to this, it is understood how the two things correspond with each other,

עפ"ז איז מובן ווי די ביידע זאכן שטימען צוזאמען,

English translation 432

that we speak. In this portion regarding the greatness of Moses

אז מ'רעדט. בפרשה זו וועגן מעלת משה

English translation 433

(that he took out the Jews from Egypt and with him there was the revelation of the name Havayah,

(אז ער האט ארויסגענומען די אידן ממצרים און ביי אים איז געווען גילוי שם הוי',

English translation 434

unlike with the Patriarchs),

משא"כ אצל האבות),

English translation 435

and together with this Rashi says that the Almighty tells him "It is a pity on those who are lost and are not found, I must lament over the death of the Patriarchs etc."

וביחד עם זה זאגט רש"י אז דער אויבערשטער זאגט אים "חבל על דאבדין ולא משתכחין יש לי להתאונן על מיתת אבות כו'".

English translation 436

And regarding this concerning the Patriarchs,

ועד"ז בנוגע להאבות,

English translation 437

Rashi emphasizes their greatness –

איז רש"י מדגיש מעלתם –

English translation 438

"It is a pity on those who are lost etc.",

"חבל על דאבדין כו'",

English translation 439

and "they did not question My attributes",

און "לא הרהרו אחר מדותי",

English translation 440

and together with this the verse says that "My name Havayah I did not make known to them":

וביחד עם זה זאגט דער פסוק אז "שמי הוי' לא נודעתי להם":

English translation 441

On one hand

פון איין זייט

English translation 442

(in general and in potential)

(בכללות ובכח)

English translation 443

the greatness of the Patriarchs is emphasized –

איז מודגש מעלת האבות –

English translation 444

"And I appeared to the Patriarchs" –

"וארא אל האבות" –

English translation 445

that with them were in potential all the flows and revelations of Divinity,

אז בא זיי זיינען געווען בכח אלע המשכות וגילויים פון אלקות,

English translation 446

and that all revelations and flows

און אז אלע גילויים והמשכות

English translation 447

(also the revelation of "I am Havayah")

(אויך דער גילוי פון "אני הוי'")

English translation 448

through the service of their children is all a continuation of the service of the Patriarchs,

ע"י העבודה פון זייערע בנים איז אלץ א המשך פון עבודת האבות,

English translation 449

because it is all in their potential. Therefore Rashi emphasizes here their greatness –

ווייל ס'איז אלץ בכחם. דעריבער איז רש"י דא מדגיש מעלתם –

English translation 450

"It is a pity on those who are lost etc.",

"חבל על דאבדין כו'",

English translation 451

"they did not question My attributes",

"לא הרהרו אחר מדותי",

English translation 452

unlike with the children –

משא"כ בא די בנים –

English translation 453

Moses –

משה –

English translation 454

it can be that there is a lack in this matter.

קען זיין אז עס פעלט אין דעם ענין.

English translation 455

On the other hand –

לאידך גיסא –

English translation 456

when we speak in detail and in actuality –

בשעת מ'רעדט בפרטיות ובפועל –

English translation 457

the greatness of the children is emphasized:

איז מודגש די מעלה פון די בנים:

English translation 458

"And I appeared to the Patriarchs" emphasizes that the Patriarchs are gone,

"וארא אל האבות" איז מדגיש אז די אבות זיינען ניטא,

English translation 459

but there are children who inherit all the powers of the Patriarchs,

אבער עס זיינען דא בנים וועלכע ירש'נען אלע כחות פון די אבות,

English translation 460

and now one must reach them and the responsibility lies upon them, consequently they certainly have the powers for this –

און איצטער דארף מען צו זיי אנקומען און עס ליגט אויף זיי די אחריות במילא האבן זיי זיכער די כחות אויף דעם –

English translation 461

to carry out the service that is required in this generation

צו דורכפירן די עבודה וואס פאדערט זיך בדור זה

English translation 462

(taking out the Jews from Egypt),

(ארויסנעמען אידן ממצרים),

English translation 463

by bringing from potential to actuality that which is with them as an inheritance from the Patriarchs.

דורך ארויסברענגען מן הכח אל הפועל דאס וואס בא זיי איז דא בירושה פון די אבות.

English translation 464

And moreover:

ואדרבה:

English translation 465

they add upon this the revelation of the name Havayah,

זיי טוען נאך אויף דעם גילוי פון שם הוי',

English translation 466

a true knowledge of Divinity,

ידיעה אמיתית באלקות,

English translation 467

higher than the revelation that was in the time of the Patriarchs.

העכער פאר דער גילוי וואס איז געווען בזמן האבות.

English translation 468

It turns out that with the children there is an additional greatness

קומט אויס אז בא די בנים איז דא א מעלה יתירה

English translation 469

(in their time)

(בזמנם)

English translation 470

relative to the Patriarchs,

לגבי האבות,

English translation 471

because for the service in this generation the service of the Patriarchs in their time is not sufficient,

ווייל אויף דער עבודה בדור זה איז ניט מספיק עבודת האבות בזמנם,

English translation 472

rather for this one must reach the children,

נאר אויף דעם דארף מען אנקומען צו די בנים,

English translation 473

specifically in this matter –

בנדו"ד –

English translation 474

taking out the Jews from Egypt through Moses,

ארויסנעמען אידן ממצרים ע"י משה,

English translation 475

and specifically then the revelation of the name Havayah occurs which was not with the Patriarchs.

און דוקא דעמולט ווערט דער גילוי פון שם הוי' וואס איז ניט געווען בא די אבות.

English translation 476

And even though the Patriarchs are now gone,

ואע"פ אז די אבות זיינען איצטער ניטא,

English translation 477

this is seemingly a deficiency,

איז דאס לכאורה א חסרון,

English translation 478

as the Almighty says to Moses "It is a pity on those who are lost and are not found, I must lament over the death of the Patriarchs etc.",

ווי דער אויבערשטער זאגט משה'ן "חבל על דאבדין ולא משתכחין יש לי להתאונן על מיתת האבות כו'",

English translation 479

and "they did not question My attributes" –

און "לא הרהרו אחר מדותי" –

English translation 480

it is rather:

איז אדרבה:

English translation 481

the very thing that is said to the children that the Patriarchs are gone and therefore there can be a lack

דאס גופא וואס מ'זאגט די בנים אז די אבות זיינען ניטא און דערפאר קען פעלן

English translation 482

(seemingly why is this said to them),

(דלכאורה פארוואס זאגט מען דאס זיי),

English translation 483

is in order to bring out in them the powers

איז בכדי ארויסצוברענגען בא זיי די כחות

English translation 484

(from potential to actuality)

(מן הכח אל הפועל)

English translation 485

so that they should be like their Patriarchs:

אז זיי זאלן זיין ווי זייערע אבות:

English translation 486

Through the fact that the children hear that "It is a pity on those who are lost and are not found etc." and that the Patriarchs "did not question My attributes" –

דורך דעם וואס די בנים דערהערן אז "חבל על דאבדין ולא משתכחין כו'" און אז די אבות "לא הרהרו אחר מדותי" –

English translation 487

they seek within themselves the "they did not question My attributes",

זוכן זיי אין זיך דעם "לא הרהרו אחר מדותי",

English translation 488

and the rectification for the loss

און דעם תיקון אויף דער אבידה

English translation 489

("It is a pity on those who are lost etc."),

("חבל על דאבדין כו'"),

English translation 490

and through this there is opened within them the "they did not question etc." and service in perfection just as with the Patriarchs,

און דורך דעם ווערט בא זיי אויפגעטאן דער "לא הרהרו כו'" און עבודה בשלימות אזוי ווי בא די אבות,

English translation 491

until nothing is lacking

ביז אז עס פעלט ניט קיין זאך

English translation 492

(consequently there is no "It is a pity on those who are lost etc."),

(במילא איז ניטא קיין "חבל על דאבדין כו'"),

English translation 493

because "just as his offspring are alive, so too he is alive". And moreover:

ווייל "מה זרעו בחיים אף הוא בחיים" 48. ואדרבה:

English translation 494

through the fact that initially there was "It is a pity on those who are lost etc.",

דורך דעם וואס לכתחילה איז געווען "חבל על דאבדין כו'",

English translation 495

it brings out the advantage of light from darkness

ברענגט עס ארויס דעם יתרון האור מן החושך

English translation 496

(an elevation relative to the Patriarchs).

(אן עילוי לגבי די אבות).

English translation 497

And according to this the difficulty of the commentators is resolved

ועפ"ז זיינען מתורץ קושיית המפרשים

English translation 498

(mentioned above)

(הנ"ל)

English translation 499

in the contradiction at the beginning of our portion that together with the greatness of Moses Rashi emphasizes the greatness of the Patriarchs relative to him,

בהסתירה בריש פרשתנו אז צוזאמען מיט מעלת משה איז רש"י מדגיש מעלת האבות לגבי',

English translation 500

and together with the greatness of the Patriarchs the greatness of Moses relative to them is emphasized,

און צוזאמען מיט מעלת האבות איז מודגש מעלת משה לגביהם,

English translation 501

and more.

ועוד.

English translation 502

The lesson in service from all the above:

די הוראה בעבודה מכל הנ"ל:

English translation 503

In every Jew in his service there must be the matter of "And I appeared" –

בא יעדן אידן בעבודתו דארף זיין דער ענין פון "וארא" –

English translation 504

in a manner of seeing.

באופן של ראי'.

English translation 505

Even when he performs the practical commandments,

אפילו בשעת ער טוט מעשה המצוות,

English translation 506

he can nevertheless do this only with his power of action,

קען ער דאך דאס טאן נאר מיט כח המעשה שלו,

English translation 507

and it should not permeate his other powers –

און עס זאל ניט דורכנעמען שאר כחותיו –

English translation 508

but then one does not see the accomplishment of a person. As explained in Chassidus that for the matter of action the animal soul within a person is sufficient,

אבער דעמולט זעט מען ניט דעם אויפטו פון א בן אדם. כמבואר בחסידות אז אויף ענין המעשה איז מספיק די בהמה שבאדם,

English translation 509

because also an animal performs the matter of action,

ווייל אויך א בהמה טוט ענין המעשה,

English translation 510

when it walks it kicks pebbles

בשעת זי גייט ווארפט זי שפענדלעך

English translation 511

(pebbles)

(צרורות)

English translation 512

and through this matters are added

און דורך דעם ווערן ניתוסף ענינים

English translation 513

(laws)

(הלכות)

English translation 514

in the Torah;

אין תורה *48;

English translation 515

a person also has intellect –

א בן אדם האט אויך שכל –

English translation 516

consequently one demands from him that also when he performs the practical commandments this should be permeated also with his intellect and understanding and comprehension

במילא מאנט מען פון אים אז אויך בשעת ער טוט מעשה המצוות זאל דאס זיין דורכגענומען אויך מיט זיין שכל והבנה והשגה שלו

English translation 517

(and his other powers),

(ושאר כחותיו),

English translation 518

until it is in a manner of seeing,

ביז באופן של ראי',

English translation 519

not only hearing

ניט נאר שמיעה

English translation 520

(which also hearing –

(וואס אויך שמיעה –

English translation 521

"we will hear" –

"נשמע" –

English translation 522

is from the term understanding and comprehension).

איז מלשון הבנה והשגה).

English translation 523

And every Jew has for this the powers of the Patriarchs,

און יעדער איד האט אויף דעם די כחות פון די אבות,

English translation 524

which in them was "And I appeared." As discussed above that every Jew has within himself the Patriarchs,

וואס בא זיי איז געווען "וארא". כמדובר לעיל אז יעדער איד האט אין זיך די אבות,

English translation 525

and "Each and every one of Israel is obligated to say: When will my deeds reach the deeds of my Patriarchs Abraham, Isaac, and Jacob"

און "כל אחד ואחד מישראל חייב לומר מתי יגיעו מעשי למעשי אבותי אברהם יצחק ויעקב"

English translation 526

(as above from Tanna Devei Eliyahu).

(כנ"ל פון תנדב"א).

English translation 527

Additionally, there is another precision in "And I appeared to the Patriarchs":

דערביי קומט צו נאך א דיוק אין "וארא אל האבות":

English translation 528

When one calls Abraham, Isaac, and Jacob by the name "Patriarchs" –

בשעת מ'רופט אן אברהם יצחק ויעקב בשם "אבות" –

English translation 529

as we also say it in prayer "our Patriarchs,"

ווי מ'זאגט עס אויך בתפלה "אבותינו",

English translation 530

and not grandfathers or great-grandfathers,

און ניט זיידעס אדער עלטער-זיידעס,

English translation 531

it also means –

באדייט עס אויך –

English translation 532

that we have a connection to them not through intermediaries

אז מ'האט צו זיי א שייכות ניט ע"י ממוצעים

English translation 533

(all the generations in between),

(די אלע דורות בינתיים),

English translation 534

but they themselves are our Patriarchs,

נאר זיי אליין זיינען אונזערע אבות,

English translation 535

like one's own fathers.

ווי די אייגענע פאטערס.

English translation 536

As is understood simply by a child of five years of age studying Scripture:

ווי עס פארשטייט בפשטות א בן חמש למקרא:

English translation 537

When one tells him that they are called "Patriarchs" he understands that this is like his father,

בשעת מ'זאגט אים אז זיי הייסן "אבות" פארשטייט ער אז דאס איז אזוי ווי זיין אב,

English translation 538

his father.

זיין פאטער.

English translation 539

That is, that he has three fathers –

ד.ה. אז ער האט דריי פאטער'ס –

English translation 540

Abraham, Isaac, and Jacob,

אברהם יצחק ויעקב,

English translation 541

and in addition also his father literally, as his name is in the Holy Tongue.

און דערצו אויך זיין פאטער כפשוטו ווי זיין נאמען איז בלשון הקודש.

English translation 542

And the same applies regarding the four Matriarchs.

ועד"ז בנוגע די ד' אמהות.

English translation 543

This further emphasizes that every matter that was in the Patriarchs exists in every single Jew –

וואס דאס איז נאכמער מדגיש ווי יעדער ענין וואס איז געווען בא די אבות איז דא בכאו"א מישראל –

English translation 544

because they have a direct connection

ווייל זיי האבן א שייכות ישרה

English translation 545

(without intermediaries)

(אן ממוצעים)

English translation 546

with every Jew; they themselves are the Patriarchs of every Jew,

מיט יעדן אידן זיי אליין זיינען די אבות פון יעדן אידן,

English translation 547

just like his own father from whom he inherits all matters.

אזוי ווי זיין אייגענער אב פון וועמען ער ירש'נט כל הענינים.

English translation 548

Consequently, the question falls away,

במילא פאלט אראפ די שאלה,

English translation 549

how can one compare oneself to the Patriarchs,

ווי קען מען זיך גלייכן צו די אבות,

English translation 550

and how is it possible to accomplish more than Moses and the great ones of Israel,

און ווי איז שייך אויפטאן מער פאר משה און פאר גדולי ישראל,

English translation 551

and actually, the question is with a child:

און אייגנטלעך איז די שאלה ביי א קינד:

English translation 552

how can he compare himself to himself when he will grow up and be an adult and obligated in commandments –

ווי קען ער זיך גלייכן צו זיך אליין ווען ער וועט אויסוואקסן און זיין א גדול ומחוייב במצוות –

English translation 553

because Abraham, Isaac, and Jacob are the Patriarchs of every individual Jew,

ווייל אברהם יצחק ויעקב זיינען די אבות פון יעדן אידן בפרט,

English translation 554

consequently, every Jew equally has a direct connection

במילא האט יעדער איד בשוה א שייכות ישרה

English translation 555

(without intermediaries)

(אן ממוצעים)

English translation 556

with the Patriarchs,

מיט די אבות,

English translation 557

and can accomplish what his personal Patriarchs accomplished!

און קען אויפטאן דאס וואס זיינע פערזענלעכע אבות האבן אויפגעטאן!

English translation 558

And the same applies regarding the study of Torah:

וע"ד ווי דאס איז בנוגע צו לימוד התורה:

English translation 559

Although regarding Torah the Rambam writes in his introduction to his book Yad HaChazakah the order of the transmission of the Torah from generation to generation from Moses until Rav Ashi, forty generations –

אע"פ אז בנוגע לתורה שרייבט דער רמב"ם בהקדמתו לספרו יד החזקה סדר קבלת התורה מדור לדור פון משה ביז רב אשי ארבעים דורות –

English translation 560

the meaning of this is not that when a Jew in later generations studies Torah it is as if he studies the Torah of Rav Ashi,

איז ניט דער פירוש בזה אז בשעת א איד בדורות שלאח"ז לערנט תורה איז דאס כאילו ווי ער לערנט רב אשי'ס תורה,

English translation 561

but rather he studies the Torah of Moses which he received at Sinai,

נאר ער לערנט תורת משה שקיבל מסיני,

English translation 562

and when he studies it is as if he stands at Mount Sinai –

און בשעת ער לערנט איז דאס כאילו ווי ער שטייט במעמד הר סיני –

English translation 563

as our Sages said: "Just as there [it was] with awe and fear, trembling and quaking, so too here [it must be] with awe and fear, trembling and quaking,"

כמאחז"ל 49 "מה להלן באימה וביראה ברתת ובזיע אף כאן באימה וביראה ברתת ובזיע",

English translation 564

because whoever reads and reviews Torah, the Holy One, blessed be He, reads and reviews opposite him,

ווייל כל הקורא ושונה בתורה הקב"ה קורא ושונה כנגדו 50,

English translation 565

and as much as he

און וויפל ער

English translation 566

(the person studying)

(דער אדם הלומד)

English translation 567

invests himself and demands in his study of Torah,

לייגט זיך אריין און פארלאנגט בלימוד תורתו,

English translation 568

so much is given to him –

אזויפיל גיט מען אים –

English translation 569

"opposite him." When he demands everything

"כנגדו". בשעת ער פארלאנגט אלץ

English translation 570

(as it was at the time of the Giving of the Torah) –

(אזוי ווי ס'איז געווען בשעת מתן תורה) –

English translation 571

everything is given to him "opposite him."

גיט מען אים אלץ "כנגדו".

English translation 572

The same applies in our matter regarding "our Patriarchs" which we say in prayer –

עד"ז איז אויך בעניננו בנוגע צו "אבותינו" וואס מ'זאגט בחפלה –

English translation 573

that this is without intermediaries,

אז דאס איז אן ממוצעים,

English translation 574

but rather one receives directly from the Patriarchs themselves. And when one begins the Amidah prayer with "Blessed are You, Hashem, our God and God of our Patriarchs,"

נאר מ'באקומט דירעקט פון די אבות אליין. ובשעת מ'הויבט אן תפלת העמידה מיט "ברוך אתה ה' אלקינו ואלקי אבותינו",

English translation 575

this helps so that all the requests that one asks afterwards are certainly fulfilled.

העלפט דאס אז די אלע בקשות וואס מ'בעט דערנאך ווערן זיכער מקויים.

English translation 576

Parenthetical remark:

מאמר המוסגר:

English translation 577

There are those who ask "questions" –

עס זיינען דא די וואס פרעגן "שאלות" –

English translation 578

they ask questions on matters that are connected with the text of the prayer:

פרעגן זיי שאלות אויף ענינים וואס זיינען פארבונדן מיט נוסח התפלה:

English translation 579

They bring a proof from the prayer "The shoot of David Your servant, may it sprout forth speedily,"

וואס ברענגט מען א ראי' פון דער תפלה "את צמח דוד עבדך מהרה תצמיח",

English translation 580

"For Your salvation we hope all day" –

"לישועתך קוינו כל היום" –

English translation 581

Jews have been praying thus for more than nine hundred years and it has not yet been fulfilled,

אידן זיינען אזוי מתפלל שוין מער ווי ניינצן הונדערט יאר און ס'איז נאך ניט מקויים געווארן,

English translation 582

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 583

there has been the exact opposite of this?!

ס'איז געווען דער תכלית ההיפך דערפון?!

English translation 584

Firstly –

איז ערשטנס –

English translation 585

this is a claim against the simple faith of a Jew, Heaven forbid!

דאס איז א טענה נגד אמונה פשוטה פון א אידן ר"ל!

English translation 586

And secondly –

און צווייטנס –

English translation 587

this is similar to a question that the Shelah already asked,

איז דאס ע"ד ווי א שאלה וואס דער של"ה האט שוין געפרעגט 51,

English translation 588

but he does not remain with a question,

אבער ער בלייבט ניט ביי א שאלה,

English translation 589

like them,

ווי זיי,

English translation 590

but rather he gives an answer to it:

נאר ער גיט אויף דעם א תירוץ:

English translation 591

He asks:

ער פרעגט:

English translation 592

"This matter that our Sages said, 'The Holy One, blessed be He, does not despise the prayer of the many,' is seemingly difficult to understand, for our eyes see that it is not so, for the prayer of eighteen [blessings] all of Israel prays it three times every day, and many times redemption is mentioned in the prayer,

"דבר זה שארז"ל אין הקב"ה מואס בתפילת רבים יש לתמוה לכאורה דהא עינינו רואות שאין כן שהרי תפילת י"ח כל ישראל מתפללין אותה ג"פ בכל יום וכמה פעמי' מוזכר בהתפילה הגאולה,

English translation 593

'See, please, our affliction, etc., the shoot of David, etc.,'

ראה נא בענינו כו את צמח כו',

English translation 594

and this is more than one thousand six hundred and fifty-four years that we have been in exile, and our prayer is unanswered?" And the answer is explained there.

וזה יותר מאלף ותקנ"ד שנה שאנו בגלות וסתם תפילתנו"? וכמבואר שם התירוץ.

English translation 595

And the explanation of the matter is:

ותוכן הענין הוא:

English translation 596

That the prayers are fulfilled and they effect in spirituality,

די תפלות ווערן יע מקויים און זיי פועל'ן ברוחניות,

English translation 597

and not in a spirituality that has no connection to the person praying,

און ניט ברוחניות וואס האט קיין שייכות ניט צו דעם אדם המתפלל,

English translation 598

but rather this effects below regarding his soul. And this is not a secondary matter,

נאר דאס פועל'ט למטה בנוגע לנשמתו. וואס דאס איז ניט קיין ענין טפל,

English translation 599

but rather his very essence,

נאר גאר זיין עיקר,

English translation 600

because Jews make their soul primary and their body secondary. And if he has a proper intensity –

ווייל אידן עושים נשמתם עיקר וגופם טפל 52. און אויב ער האט א תוקף כדבעי –

English translation 601

it effects also in the physicality of the world literally.

פועל'ט עס אויך בגשמיות העולם כפשוטו.

English translation 602

The Shelah HaKadosh

דער של"ה

English translation 603

[who was a halachic decisor,

[וואס ער איז געווען א פוסק,

English translation 604

a kabbalist, etc.]

א מקובל וכו']

English translation 605

had the fortune that he lived before those who ask such questions in order to provoke.

האט געהאט א גליק וואס ער האט געלעבט פאר די וואס פרעגן אזוינע שאלות על מנת לקנטר.

English translation 606

טו

English translation 607

But now they ask such questions!

אבער איצטער פרעגט מען אזוינע שאלות!

English translation 608

Not only do the questions have no place,

ניט נאר וואס די שאלות האבן ניט קיין ארט,

English translation 609

but they even do it in a "silken spoon" –

נאר מ'טוט עס נאך אן אין א "זיידענער זופיצע" –

English translation 610

that this is even connected to "the honor of the Torah"...

אז דאס איז גאר פארבונדן מיט "כבוד התורה"...

English translation 611

This is like "the parable of one who seizes the head of a king, etc." –

וואס דאס איז "כמשל האוחז בראשו של מלך כו'" –

English translation 612

I do not wish to mention the continuation of the parable,

איך וויל ניט דערמאנען המשך המשל,

English translation 613

especially since it is already printed in the Tanya...

בפרט אז ס'איז שוין געדרוקט אין תניא 53...

English translation 614

One takes Torah and the honor of the Torah,

מ'נעמט תורה און כבוד התורה,

English translation 615

and uses them in order to provoke,

און מ'נוצט עס אויס על מנת לקנטר 54,

English translation 616

and the opposite of "a potion of life"!

און אויף היפך פון "סם חיים" 55!

English translation 617

And not only does he himself do it,

און ניט נאר וואס ער אליין טוט עס,

English translation 618

but he also educates students in this way. And it is understood the magnitude of the decline to which this brings himself, and all the more so the students!

נאר אזוי איז ער מחנך תלמידים. וואס ס'איז מובן דער גודל הירידה צו וואס דאס ברענגט זיך אליין ועאכו"כ די תלמידים!

English translation 619

All the more so the students –

עאכו"כ די תלמידים –

English translation 620

because when one educates students in this way, this is even worse than if the conduct is only regarding oneself:

ווייל ווען מ'איז אזוי מחנך תלמידים איז דאס נאך ערגער ווי אויב די הנהגה איז נאר בנוגע צו זיך אליין:

English translation 621

Regarding oneself –

בנוגע צו זיך אליין –

English translation 622

it is indeed "the outcast shall not be cast out,"

איז דאך "לא ידח ממנו נדח" 56,

English translation 623

surely a spirit from on high will be aroused upon him and he will strike himself "we have sinned, etc."

וועט זיכער זיין יערה עליו רוח ממרום און ער וועט זיך קלאפן "אשמנו כו'"

English translation 624

(not on Shabbat)

(ניט שבת)

English translation 625

for his previous conduct;

אויף זיין הנהגה קודמת;

English translation 626

but regarding the students whom he educated in this way –

משא"כ בנוגע צו די תלמידים וואס ער האט אזוי מחנך געווען –

English translation 627

his repentance does not help,

העפלט ניט זיין תשובה,

English translation 628

because what does his repentance help regarding students who go around and use Torah in order to provoke?!

ווייל וואס העלפט זיין תשובה בנוגע צו תלמידים וואס דרייען זיך ארום און נוצן אויס תורה על מנת לקנטר?!

English translation 629

Even though one has no claim against him regarding himself

אע"פ וואס מ'האט ניט קיין טענה צו אים בנוגע צו זיך

English translation 630

(because he has repented),

(ווייל עשה תשובה),

English translation 631

but one has a claim against him –

אבער מ'האט צו אים א טענה –

English translation 632

why did he teach the students to follow the method of using Torah in order to provoke!...

פארוואס האט ער אויסגעלענרט די תלמידים צו גיין מיט דער שיטה פון אויסנוצן תורה על מנת לקנטר!...

English translation 633

Consequently,

במילא,

English translation 634

as long as he does not effect upon the students that they should retract from this method –

איז כל זמן וואס ער פועל'ט ניט אויף די תלמידים אז זיי זאלן חוזר זיין משיטה זו –

English translation 635

the matter is not rectified.

ווערט דער ענין ניט נתתקן.

English translation 636

Regarding our subject –

בנוגע לעניננו –

English translation 637

"And I appeared to the Patriarchs" –

"וארא אל האבות" –

English translation 638

every Jew has the potential that his service should be in a manner of seeing,

האט יעדער איד בכח אז עבודתו זאל זיין באופן של ראי',

English translation 639

and that he should attain the level of the Patriarchs,

און אז ער זאל צוקומען צו דער דרגא פון די אבות,

English translation 640

that "they did not ponder My attributes," etc.

אז "לא הרהרו אחר מדותי" וכו'.

English translation 641

For every Jew is a child of the Patriarchs,

ווארום יעדער איד איז א בן צו די אבות,

English translation 642

and he must say "when will my deeds reach the deeds of my Patriarchs,"

און ער דארף זאגן "מתי יגיעו מעשי למעשי אבותי",

English translation 643

even a five-year-old for Scripture,

אפילו א בן חמש למקרא,

English translation 644

even a simple person. Who is even less than a five-year-old:

אפילו אן איש פשוט. וואס ער איז נאך ווייניקער פאר א בן חמש:

English translation 645

a five-year-old has at least already learned letters and vowels,

א בן חמש האט עכ"פ שוין געלערנט אותיות ונקודות,

English translation 646

and from the time he began to speak his father teaches him Torah,

און משהתחיל לדבר אביו מלמדו תורה 57,

English translation 647

as is ruled in the laws of Talmud Torah;

ווי אפגע'פסק'נט אין הל' תלמוד תורה 58;

English translation 648

but a simple person –

משא"כ אן איש פשוט –

English translation 649

he knows nothing at all,

ווייסט דערוויילע גארניט,

English translation 650

he is like an infant who has emerged into the world.

ער איז אזוי ווי א תינוק שיצא לאויר העולם.

English translation 651

And therefore every Jew can attain that his service should be in a manner of seeing –

און דעריבער קען יעדער איד צוקומען אז עבודתו זאל זיין באופן של ראי' –

English translation 652

as it was "And I appeared to the Patriarchs."

ווי ס'איז געווען "וארא אל האבות".

English translation 653

And on the contrary –

ואדרבה –

English translation 654

now there is an advantage in the "And I appeared" which every Jew can reach relative to the "And I appeared to the Patriarchs" in their time:

איצטער איז דא אן עילוי אין דער "וארא" צו וועלכן יעדער איך קען דערגרייכן לגבי דעם "וארא אל האבות" בזמנם:

English translation 655

Then,

דעמולט,

English translation 656

before the giving of the Torah,

פאר מתן תורה,

English translation 657

the revelation of G-dliness

איז גילוי אלקות

English translation 658

("And I appeared")

("וארא")

English translation 659

was with an order,

געווען מיט א סדר,

English translation 660

and earlier

און פריער

English translation 661

(in the time of the Patriarchs)

(בזמן האבות)

English translation 662

the "And I appeared" was only with El Shaddai,

איז געווען דער "וארא" נאר בא-ל שד-י,

English translation 663

afterward in Egypt and especially at the giving of the Torah there was the revelation of Havayah;

דערנאך במצרים ובפרט בא מ"ת איז געווען דער גילוי פון הוי';

English translation 664

but now,

משא"כ איצטער,

English translation 665

after the giving of the Torah,

נאך מתן תורה,

English translation 666

after the nullification of the decree "the upper ones shall not descend below and the lower ones shall not ascend above" –

לאחר ביטול הגזירה "דעליונים לא ירדו למטה ותחתונים לא יעלו למעלה" 59 –

English translation 667

it is "I said you are angels" in the lower ones:

איז "אני אמרתי אלקים אתם" 60 בתחתונים:

English translation 668

at the moment a Jew merely decides –

בשעת א איד איז נאר מחליט –

English translation 669

he receives everything that exists in the upper ones as he is situated in the lower ones –

באקומט ער אלץ וואס איז דא בעליונים ווי ער געפינט זיך בתחתונים –

English translation 670

both El Shaddai,

סיי א-ל שד-י,

English translation 671

and Havayah,

סיי הוי',

English translation 672

"I am Havayah."

"אני הוי'".

English translation 673

And it becomes –

און עס ווערט –

English translation 674

in a manner of "I will hasten it" –

באופן פון "אחישנה" 61 –

English translation 675

"And I will take out, etc., and I will rescue, etc., and I will redeem, etc., and I will take, etc., and I will bring you to the land, etc.,"

"והוצאתי גו' והצלתי גו' וגאלתי גו' ולקחתי גו' והבאתי אתכם אל הארץ גו'",

English translation 676

a good and spacious land,

ארץ טובה ורחבה,

English translation 677

speedily in our days literally,

במהרה בימינו ממש,

English translation 678

and not "in our days" in the plural,

און ניט "בימינו" לשון רבים,

English translation 679

but without any delay –

נאר אן א אן אריכות –

English translation 680

in one day,

ביום אחד,

English translation 681

in an instant,

ברגע כמימרא,

English translation 682

and with joy and a good heart.

ובשמחה ובטוב לבב.

English translation 683

Another special matter on the Shabbat of blessing, Shabbat of the fixed month of this year –

נאך אן ענין מיוחד בשבת מברכים שבת בקביעות שנה זו –

English translation 684

that the eve of Shabbat was the 24th of Tevet,

אז ערב שבת איז געווען כ"ד טבת,

English translation 685

the day of the yahrzeit of the old Rebbe.

דער יום ההילולא פון דעם אלטן רבי'ן.

English translation 686

And according to the words of our Sages, of blessed memory, that "one who toiled on the eve of Shabbat will eat on Shabbat" –

וע"פ דברי חז"ל 62 אז "מי שטרח בערב שבת יאכל בשבת" –

English translation 687

it is understood that the "will eat" of this Shabbat of blessing of Shevat is from the toil of the 24th of Tevet. It is therefore understood that the "will eat" is in a most elevated manner,

איז מובן אז דער "יאכל" פון דעם שבת מברכים שבט איז פון דעם טרח בכ"ד טבת. איז דאך פארשטאנדיק אז דער "יאכל" איז באופן נעלה ביותר,

English translation 688

and as follows.

וכדלקמן.

English translation 689

May He

יז

English translation 690

And even though then "whoever toiled on the eve of Shabbat" in the broad sense means –

ואע"פ אז "מי שטרח בערב שבת" במובן הרחב מיינט –

English translation 691

all the six days of the week before Shabbat,

אלע ששת ימי השבוע פאר שבת,

English translation 692

including the first day of the week,

כולל יום ראשון בשבוע,

English translation 693

but in the precise and particular sense it means primarily the actual eve of Shabbat,

איז אבער במובן מצמוצם ובפרטיות מיינט עס בעיקר ערב שבת ממש,

English translation 694

the sixth day. And on the contrary:

יום הששי. ואדרבה:

English translation 695

the preparations for Shabbat during all the days of the week themselves come from the power of the actual eve of Shabbat

די הכנות צו שבת בכל ימי השבוע גופא קומען מכח דערב שבת ממש

English translation 696

[similar to how the prayers of all the week come from the power of the prayer of Shabbat].

[ע"ד ווי די תפלות דכל השבוע קומען בכח פון תפלת שבת].

English translation 697

Therefore the law is that one who runs in the public domain on the actual eve of Shabbat

דעריבער איז דער דין 63 אז הרץ ברשות הרבים בערב שבת ממש

English translation 698

(the sixth day)

(יום ששי)

English translation 699

is "with permission"

איז "ברשות"

English translation 700

(and therefore he is exempt for any damage he causes because of his running),

(און דערפאר איז ער פטור אויף א היזק וואס ער מאכט צוליבן לויפן),

English translation 701

because specifically then is the primary preparation for Shabbat.

ווייל דוקא דעמולט איז דער עיקר הכנה צו שבת.

English translation 702

One might argue that also on the first day of the week he ran in the public domain as a preparation for Shabbat,

איינער קען טענה'ן אז אויך ביום ראשון בשבוע איז ער געלאפן ברשות הרבים אלס הכנה לשבת,

English translation 703

and he conducts himself like Shammai

און ער פירט זיך ווי שמאי 64

English translation 704

[not like Hillel –

[ניט ווי הלל –

English translation 705

that "Blessed is the Lord day by day" *64],

אז "ברוך ה' יום יום" *64],

English translation 706

but then one must know whether he does it because he conducts himself like a Tanna and runs as a preparation for Shabbat,

אבער דעמולט דארף מען וויסן צי ער טוט עס ווייל ער פירט זיך ווי א תנא און לויפט אלס הכנה לשבת,

English translation 707

or he does it to make a few cents,

אדער ער טוט עס צו מאכן א פאר סענט,

English translation 708

a few kopecks,

א פאר קאפקעס,

English translation 709

a few dollars,

א פאר דאלער,

English translation 710

or a few million!

צי א פאר מיליאן!

English translation 711

Also during the days of the week before this one might argue,

אויך בימי השבוע לפנ"ז קען איינער טענה'ן,

English translation 712

and especially in our times,

ובפרט בימינו אלו,

English translation 713

that he is preparing for Shabbat by means of preparing Shabbat foods and then putting them into a cold place to keep them fresh,

אז ער איז מכין לשבת דורך דעם וואס ער גרייט צו מאכלי שבת און דערנאך לייגט ער עס אריין אין א קאלטן ארט צו האלטן דאס פריש,

English translation 714

all the more so if "that which befell you on the way" –

עאכו"כ אויב "אשר קרך בדרך" 65 –

English translation 715

he freezes it,

ער פארפרירט עס,

English translation 716

and when the eve of Shabbat comes he takes it out for Shabbat.

און ווען עס קומט ערב שבת נעמט ער עס ארויס אויף שבת.

English translation 717

One must then know, however, from where the cold comes. And especially according to the known fact that regarding the showbread there was the quality of "hot on the day it was taken",

דארף מען דעמולט אבער וויסן פון וואנעט נעמט זיך די קעלט. ובפרט ע"פ הידוע אז בא לחם הפנים איז געווען די מעלה פון "חם ביום הלקחו" 66,

English translation 718

one sees that it is a virtue that each day one should have a fresh food item from that day

זעט מען אז ס'איז א מעלה אז בכל יום זאל מען האבן א פרישן דבר מאכל פון יענעם טאג

English translation 719

(not frozen from before).

(ניט פארפרארן פון פריער).

English translation 720

However, when he runs in the public domain on the actual eve of Shabbat

משא"כ בשעת ער לויפט ברה"ר בערב שבת ממש

English translation 721

(the sixth day)

(יום ששי)

English translation 722

and is then preparing foods –

און איז דעמולט מכין מאכלים –

English translation 723

the Shulchan Aruch rules that all of Israel is presumed to be of kosher status,

פסק'נט שו"ע אז כל ישראל בחזקת כשרות 67,

English translation 724

and this he runs on the eve of Shabbat as a preparation for Shabbat,

און דאס לויפט ער בערב שבת אלס הכנה לשבת,

English translation 725

because on the sixth day is the primary time of preparation for Shabbat.

ווייל ביום ששי איז עיקר זמן ההכנה לשבת.

English translation 726

And in this year it is the eve of Shabbat Mevarchim of the month of Shevat –

ובשנה זו איז ערב שבת מברכים חודש שבט –

English translation 727

the 24th of Tevet,

כ"ד טבת,

English translation 728

the day of the hillula of the old Rebbe. Consequently it turns out that the "he will eat" on this Shabbat is from the "he toiled" and the service on the 24th of Tevet.

דער יום ההילולא פון דעם אלטן רבי'ן. במילא קומט אויס אז דער "יאכל" בשבת זו איז פון דעם "טרח" און דער עבודה בכ"ד טבת.

English translation 729

One will understand the elevation in this according to the explanation of the elevation of the 24th of Tevet:

וועט מען פארשטיין דער עילוי בזה ע"פ ביאור העילוי דכ"ד טבת:

English translation 730

On the 24th of Tevet there is a wondrous matter to which one does not pay attention –

אין כ"ד טבת איז דא אן ענין נפלא צו וועלכן מ'איז ניט משים לב –

English translation 731

connected with the daily portion of Tehillim of that day, as is known the enactment –

הקשור מיטן שיעור תהלים פון דעם טאג כידוע די תקנה –

English translation 732

which goes back to the old Rebbe –

וואס גייט צוריק ביזן אלטן רבי'ן –

English translation 733

regarding the recitation of the daily portion of Tehillim as divided according to the days of the month]:

וועגן אמירת שיעור תהלים כפי שנחלק לימי החודש]:

English translation 734

In the daily portion of Tehillim of the 24th

אין דעם שיעור תהלים דכ"ד

English translation 735

(in the month,

(בחודש,

English translation 736

including the 24th) of Tevet,

כולל כ"ד) טבת,

English translation 737

the day of the hillula of the old Rebbe,

יום ההילולא פון דעם אלטן רבי'ן,

English translation 738

one recites Hallel

זאגט מען הלל

English translation 739

(and not half Hallel,

(און ניט חצי הלל,

English translation 740

but complete Hallel)

נאר הלל) שלם

English translation 741

(only in Hallel as one recites it on festivals and Rosh Chodesh the Men of the Great Assembly added a blessing before it and after it).

(נאר אין הלל ווי מ'זאגט עס ביו"ט ור"ח האבן אנשי כנסת הגדולה צוגעגעבן א ברכה לפני' ולאחרי').

English translation 742

In this one immediately sees the connection of this daily portion of Tehillim with the day of the hillula

דערביי זעט מען גלייך די שייכות פון דעם שיעור תהלים מיטן יום ההילולא

English translation 743

(of the 24th of Tevet):

(דכ"ד טבת):

English translation 744

"Hallel" and "hillula" are from the same root. Only "Hallel" is in the holy tongue,

"הלל" און "הילולא" זיינען פון דעם זעלבן שרש. ננאר "הלל" איז בלשון הקודש,

English translation 745

and "hillula" is in the Aramaic language,

און "הילולא" איז בלשון ארמי,

English translation 746

but it is known that also the Aramaic language has a virtue

אבער ידוע 68 אז אויך לשון ארמי האט א מעלה

English translation 747

(not only because Jacob was in Aram for twenty years, but)

(ניט נאר דערפאר וואס יעקב איז געווען אין ארם צוואנציק יאר, נאר)

English translation 748

because it is close to the holy tongue).

ווייל ס'איז קרוב ללשון הקודש).

English translation 749

As even a simple person understands:

ווי עס פארשטייט אפילו אן איש פשוט:

English translation 750

he sees simply that "hillula" contains within it the letters of "Hallel",

ער זעט בפשטות אז "הילולא" האט אין זיך די אותיות פון "הלל",

English translation 751

he understands that they have a connection between them. He further asks about this,

פארשטייט ער אז זיי האבן א שייכות צווישן זיך. פרעגט ער זיך נאך וועגן דעם,

English translation 752

and one tells him,

און מ'זאגט אים,

English translation 753

that they indeed have a connection,

אז זיי האבן טאקע א שייכות,

English translation 754

and one explains to him the connection:

און מ'איז אים מסביר די שייכות:

English translation 755

"hillula" means wedding

"הילולא" איז דער טייטש חתונה

English translation 756

(as explained regarding Lag BaOmer),

(ע"ד המבואר 69 בנוגע צו ל"ג בעומר),

English translation 757

which is a matter of joy,

וואס איז אן ענין של שמחה,

English translation 758

similar to the matter of Hallel which is connected with joy.

ע"ד דער ענין פון הלל וואס איז פארבונדן מיט שמחה.

English translation 759

The elevation of Hallel is simply:

דער עילוי פון הלל איז דאך בפשטות:

English translation 760

Among the matters in reciting Hallel is to express praise and thanksgiving to the Most High for the miracles that He performed. And to such an extent that the Gemara says "one who recites Hallel every day, this is etc." the opposite of praise and thanksgiving,

פון די ענינים אין אמירת הלל איז צו אויסדריקן א שבח והודי' צום אויבערשטן פאר די נסים וואס ער האט געטאן. ועד כדי כך אז די גמרא 70 זאגט "הקורא הלל בכל יום הרי זה כו'" היפך פון שבח והודי',

English translation 761

because if one recites it every day this diminishes the praise and thanksgiving for miracles. From this it is understood,

ווייל אויב מ'זאגט עס בכל יום איז דאס ממעט אין דעם שבח והודי' אויף נסים 71. דערפון איז מובן,

English translation 762

since that one recites Hallel on

וויבאלד אז מ'זאגט הלל אין

English translation 763

(the daily portion of Tehillim of)

(דעם שיעור תהלים פון)

English translation 764

the day of the hillula of the 24th of Tevet

דעם יום ההילולא פון כ"ד טבת

English translation 765

(the content of the matter of hillula is also Hallel) –

(וואס תוכן ענין הילולא איז אויך הלל) –

English translation 766

this emphasizes that the 24th of Tevet is connected with a matter of a miracle for which one recites praise and thanksgiving

איז דאס מדגיש אז כ"ד טבת איז פארבונדן מיט אן ענין של נס אויף וועלכן מ'זאגט שבח והודי'

English translation 767

(not as on every day,

(ניט ווי בכל יום,

English translation 768

when "one who recites Hallel" is the opposite of this).

ווען "הקורא הלל" איז דאס דער היפך דערפון).

English translation 769

And even then there is no recitation of Hallel, as it is said in the daily portion of Tehillim, one does not make a blessing before it and after it.

והגם אז אין אמירת הלל ווי מ'זאגט עס אין שיעור תהלים מאכט מען ניט קיין ברכה לפני' ולאחרי'

English translation 770

(Which the Men of the Great Assembly instituted) – it can be said: (a)

(שתקנו אנשי כנה"ג) – י"ל: (א)

English translation 771

Before reciting Tehillim one does say the "Yehi Ratzon",

פאר אמירת תהלים זאגט מען דאך דעם "יהי רצון",

English translation 772

at least the abbreviated one,

עכ"פ הקצר,

English translation 773

at least one has this intention

עכ"פ מ'איז דאס מכוון

English translation 774

(if one does not say it).

(אויב מ'זאגט עס ניט).

English translation 775

This is the blessing before Hallel. (b)

איז דאס ע"ז הברכה לפני הלל. (ב)

English translation 776

In that one does not make a blessing for Hallel when one recites it in the daily portion of Tehillim

אין דעם וואס מ'מאכט ניט קיין ברכה פאר הלל בשעת מ'זאגט עס אין דעם שיעור תהלים

English translation 777

(the 24th of Tevet)

(דכ"ד טבת)

English translation 778

there is still an advantage over Hallel with a blessing –

איז נאך דא אן עילוי לגבי הלל מיט א ברכה –

English translation 779

like the explanation in Torah Or, the reason why one does not make a blessing

ע"ד המבואר בתו"א 72 דער טעם פארוואס מ'מאכט ניט קיין ברכה

English translation 780

(according to our custom)

(לפי מנהגנו)

English translation 781

on the tefillin of the head

אויף תפילין של ראש

English translation 782

(when there is no interruption between the tefillin of the arm and the tefillin of the head),

(ווען ס'איז ניטא קיין הפסק בין תפילין של יד ושל ראש),

English translation 783

and likewise on the laying of tefillin according to Rabbeinu Tam –

ועד"ז אויף הנחת תפילין דר"ת –

English translation 784

because the drawing down through it is from a place that is higher than the place where the speech of a person

ווייל די המשכה על ידה איז פון אן ארט וואס איז העכער פאר דעם ארט וואו דיבורו של אדם

English translation 785

(in his blessing)

(בברכתו)

English translation 786

can reach.

קען דערגרייכן.

English translation 787

Like the evening prayer –

ע"ד תפלת ערבית 73 –

English translation 788

it is optional.

רשות 74.

English translation 789

Furthermore:

נאכמער:

English translation 790

It can be said that the advantage of reciting Hallel within the daily portion of Tehillim

י"ל אז דער עילוי פון אמירת הלל בהשיעור תהלים

English translation 791

(the 24th of Tevet)

(דכ"ד טבת)

English translation 792

is even greater than reciting Hallel in general

איז נאך גרעסער ווי אמירת הלל סתם

English translation 793

(not within Tehillim):

(ניט אין תהלים):

English translation 794

Regarding Tehillim which King David,

בנוגע צו תהלים וואס דוד המלך,

English translation 795

David, King Messiah –

דוד מלכא משיחא –

English translation 796

"the sweet singer of Israel"

"נעים זמירות ישראל" 75

English translation 797

(for all Jews throughout all the generations) –

(פאר אלע אידן במשך כל הדורות) –

English translation 798

said,

האט געזאגט,

English translation 799

האט ער

English translation 800

(David)

(דוד)

English translation 801

requested "May the words of my mouth be for favor." It is stated upon this in the Midrash "They shall be made for generations and the words of my mouth shall be written for generations and engraved for generations... (v)

געבעטן "יהיו לרצון אמרי פי" 76. שטייט אויף דעם אין מדרש 77 "יעשו לדורות ויכתבו לדורות אמרי פי ויחוקקו לדורות... (ו)

English translation 802

They shall read in them and receive reward for them like [the study of the laws of] negaim and ohalot."

יהיו קורין בהן ונוטלין שכר עליהם כנגעים ואהלות".

English translation 803

And although this was a request and prayer of David,

וואס אע"פ אז דאס איז געווען א בקשה ותפלה פון דוד'ן,

English translation 804

it can be said like the explanation regarding "And you shall love the L-rd your G-d" that this is both in the sense of a command and in the sense of a promise –

י"ל ע"ז המבואר 78 בנוגע צו "ואהבת את ה' אלקיך" 79 אז דאס איז סיי מלשון ציווי און סיי מלשון הבטחה –

English translation 805

that "May the words of my mouth be for favor" and "They shall read in them and receive reward for them like [the study of the laws of] negaim and ohalot",

אז "יהיו לרצון אמרי פי". "יהיו קורין בהן ונוטלין שכר עליהם כנגעים ואהלות",

English translation 806

was both a request and prayer and a promise that it would be so in actuality.

איז געווען סיי א בקשה ותפלה און סיי א הבטחה אז אזוי וועט זיין בפועל.

English translation 807

From this is understood the greatness of the advantage of reading the "words of my mouth" in the Book of Tehillim,

דערפון איז מובן דער גודל העילוי פון קריאת "אמרי פי" בספר תהלים,

English translation 808

including Hallel

כולל הלל

English translation 809

(in the daily portion of Tehillim of the 24th of Tevet),

(בהשיעור תהלים דכ"ד טבת),

English translation 810

because David

ווארום דוד

English translation 811

(requests and)

(בעט און)

English translation 812

promises that the reading of the "words of my mouth"

איז מבטיח אז די קריאה ב"אמרי פי"

English translation 813

(and the reward for this)

(און דער שכר על זה)

English translation 814

is like the study of "negaim and ohalot".

איז ווי לימוד "נגעים ואהלות".

English translation 815

That is, study of the highest and deepest subjects in Torah, and Torah as it is connected with the world,

ד.ה. לימוד אין די העכסטע און טיפסטע ענינים בתורה. און תורה ווי זי איז פארבונדן מיט עולם,

English translation 816

and the world after the sin of the Tree of Knowledge

און אן עולם לאחר חטא עץ הדעת

English translation 817

(which specifically now are the subjects of negaim and ohalot relevant).

(וואס דוקא דעמולט זיינען שייך די ענינים פון נגעים ואהלות).

English translation 818

For at first glance –

דלכאורה –

English translation 819

if David had wanted that the reading of the "words of my mouth" should be considered

אויב דוד האט געוואלט אז קריאת "אמרי פי" זאל זיין נחשב

English translation 820

(only)

(נאר)

English translation 821

like study of the deepest subjects in Torah

ווי לימוד אין די טיפסטע ענינים בתורה

English translation 822

(but not specifically Torah as it is connected with emphasis with the world after the sin of the Tree of Knowledge),

(אבער לאו דוקא תורה ווי זי איז פארבונדן בהדגשה מיט עולם לאחרי חטא עה"ד),

English translation 823

he would have had to say that it should be

האט ער געדארפט זאגן אז דאס זאל זיין

English translation 824

(not "like negaim and ohalot", but)

(ניט "כנגעים ואהלות", נאר)

English translation 825

"like nezikin",

"כנזיקין",

English translation 826

because "one who wishes to become wise

ווייל "הרוצה שיחכים

English translation 827

(true wisdom,

(אמת'ע חכמה,

English translation 828

the wisdom of Torah)

חכמת התורה)

English translation 829

should occupy himself with monetary laws",

יעסוק בדיני ממונות" 80,

English translation 830

rather he wanted that it should be considered like the study of the part of Torah that is connected with worldly matters with emphasis as it is after the sin of the Tree of Knowledge,

נאר ער האט געוואלט אז דאס זאל זיין נחשב אזוי ווי לימוד חלק התורה הקשור עם עניני העולם בהדגשה ווי דאס איז לאחרי חטא עה"ד,

English translation 831

which is most emphasized in "negaim and ohalot"

וואס דאס איז ביותר מודגש אין "נגעים ואהלות"

English translation 832

(matters of impurity).

(עניני טומאה).

English translation 833

And in "ohalot" even more than in "negaim":

און אין "אהלות" נאכמער ווי אין "נגעים":

English translation 834

Specifically regarding the impurity of a corpse

דוקא בנוגע צו טומאת מת

English translation 835

(ohalot)

(אהלות)

English translation 836

"the face of Moses became wrinkled",

איז "נתכרכמו פניו של משה" 81,

English translation 837

and Solomon said about this "I said I would be wise, but it is far from me",

און שלמה האט אויף דעם געזאגט "אחכמה והיא רחוקה ממני" 82,

English translation 838

but regarding the impurity of negaim he did not say this.

משא"כ בנוגע טומאת נגעים האט ער דאס ניט געזאגט.

English translation 839

One sees from this the greatness of the advantage of reciting Tehillim,

זעט מען דערפון דעם גודל העילוי פון אמירת תהלים,

English translation 840

that through this one accomplishes as with the study of Torah in the subjects of negaim and ohalot:

אז דורך דעם טוט מען אויף אזוי ווי מיטן לימוד בתורה בעניני נגעים ואהלות:

English translation 841

Just as through the study of the Torah of negaim and ohalot,

כשם ווי ע"י לימוד התורה דנגעים ואהלות,

English translation 842

it is in a manner of understanding and comprehension that one understands intellectually the subjects of negaim and ohalot

איז דאס באופן של הבנה והשגה אז מ'פארשטייט בשכל די ענינים פון נגעים ואהלות

English translation 843

(also ohalot,

(אויך אהלות,

English translation 844

the impurity of a corpse).

טומאת מת).

English translation 845

And through the study of Torah in this one rectifies the matters in the world

און דורך דער לימוד בתורה בזה איז מען מתקן די ענינים בעולם

English translation 846

(which came about as a result of the sin of the Tree of Knowledge) –

(וואס זיינען געקומען מצד חטא עה"ד) –

English translation 847

so too one accomplishes this through the recitation of Tehillim.

אזוי אויך טוט מען דאס אויף ע"י אמירת תהלים.

English translation 848

From this is understood also the advantage of reciting Hallel within Tehillim

דערפון איז מובן אויך דער עילוי פון אמירת הלל אין תהלים

English translation 849

(in the daily portion of the 24th of Tevet)

(בהשיעור דכ"ד טבת)

English translation 850

over the general recitation of Hallel.

לגבי סתם אמירת הלל.

English translation 851

And it can be said further:

וי"ל נאכמער:

English translation 852

Through the recitation of Tehillim one accomplishes more than through the study of Torah

ע"י אמירת תהלים טוט מען אויף נאכמער ווי ע"י לימוד התורה

English translation 853

(negaim and ohalot),

(נגעים ואהלות),

English translation 854

and in addition, the recitation of Tehillim is also relevant to all Jews

און דערצו איז אמירת תהלים אויך שייך צו אלע אידן

English translation 855

(but not so the study of Torah,

(משא"כ לימוד התורה,

English translation 856

and especially in the subjects of negaim and ohalot) –

ובפרט בעניני נגעים ואהלות) –

English translation 857

It is known that the stories of the Baal Shem Tov

כידוע די סיפורי הבעש"ט

English translation 858

(some of them told by the Rebbe, my father-in-law, the Rebbe,

(כמה מהם דערציילט ע"י כ"ק מו"ח אדמו"ר,

English translation 859

and already printed and published,

און שוין געדרוקט ונתפרסם,

English translation 860

consequently this is a lesson for the public)

במילא איז דאס א הוראה לרבים)

English translation 861

regarding that which the Baal Shem Tov marveled before his students at the greatness of the elevation of reciting Tehillim by simple people,

וועגן דעם וואס דער בעש"ט האט מפליא געווען לפני תלמידיו דער גודל העילוי פון אמירת תהלים ע"י אנשים פשוטים,

English translation 862

to the extent that this accomplishes more than the Torah of the students.

ביז אז דאס פועל'ט מער ווי די תורה פון די תלמידים.

English translation 863

That is, their recitation of Tehillim accomplishes not only more than ordinary Torah,

ד.ה. אז זייער אמירת תהלים פועל'ט ניט נאר מער פאר סתם תורה,

English translation 864

but more than the Torah of the students of the Baal Shem Tov,

נאר מער פאר תורתם פון תלמידי הבעש"ט,

English translation 865

which implies the greatness of their Torah –

שמובן די גדלות פון תורתם –

English translation 866

Torah for its own sake,

תורה לשמה,

English translation 867

and in the manner of "bless Him in the Torah first,"

ובאופן פון "ברכו בתורה תחלה" 83,

English translation 868

the perfection of knowledge in the Giver of the Torah,

שלימות הידיעה אין נותן התורה 84,

English translation 869

and nevertheless the recitation of Tehillim of the simple people accomplished more for this very level in Torah!

ואעפ"כ האט אמירת תהלים פון די אנשים פשוטים גע'פועל'ט מער פאר אט דער דרגא בתורה!

English translation 870

It is customary at a farbrengen connected with the twenty-fourth of Tevet to speak about a topic in the books of the Baal HaHillula –

ס'איז רגיל אין א התוועדות פארבונדן מיט כ"ד טבת צו רעדן אן ענין אין די ספרים פון דעם בעל ההילולא –

English translation 871

in whose books and Torah the Baal HaHillula himself is revealed,

וואס בספריו ותורתו גיט זיך ארויס דער בעל ההילולא אליין,

English translation 872

as is known what the Rebbe

כידוע וואס דער רבי

English translation 873

(the Maharash)

(מהורש"ב)

English translation 874

of blessed memory said before his passing: "I am going to heaven,

נ"ע האט געזאגט לפני הסתלקותו 85 "איך גיי אין הימל,

English translation 875

the writings I leave for you,"

די כתבים לאז איך פאר אייך",

English translation 876

for in the "writings" he gave himself over

ווארום אין די "כתבים" האט ער זיך אליין אריינגעגעבן

English translation 877

(as discussed many times).

(כמדובר כמ"פ).

English translation 878

And this is the same content of the language of our Sages regarding the Holy One, blessed be He, and Torah in general –

וואס דאס איז דער זעלבער תוכן פון לשון חז"ל בנוגע להקב"ה ותורה בכלל 86 –

English translation 879

"I wrote and gave over My very self."

"אנא נפשי כתבית יהבית".

English translation 880

The books of the Baal HaHillula, after which he is called by everyone, are –

די ספרים פון דעם בעל ההילולא על שם וועלכע ער ווערט אנגערופן בפי כולם זיינען –

English translation 881

the Book of Tanya and the Shulchan Aruch. And after this he is called "the Baal HaTanya and HaShulchan Aruch"

דער ספר התניא און דער שולחן ערוך. ועל שם זה ווערט ער אנגערופן "בעל התניא והשולחן ערוך" 87

English translation 882

[and we have already spoken about the connection of the beginning and end of these two books].

[און מ'האט שוין אמאל גערעדט וועגן דער קשר פון התחלה וסוף פון די ביידע ספרים 88].

English translation 883

And one should connect the beginning and head of these two books –

ויש לקשר די התחלה וראש פון די ביידע ספרים –

English translation 884

according to an acronym at the beginning of the Book of Tanya

ע"פ א ראשי תיבות בתחלת ספר התניא

English translation 885

[for the matter of acronyms is also according to the revealed Torah, as we see in many places in the Talmud,

[וואס ענין הראשי תיבות איז אויך ע"פ נגלה 89 ווי מ'זעט בכמה מקומות בש"ס,

English translation 886

that one gives a sign (at the beginning or end of the topic) with an acronym of the subjects discussed in this topic or of the authors of the statement (not necessarily a sign from the beginning or end of the word,

אז מ'גיט א סימן (בתחלת אדער בסוף הסוגיא) מיט ראשי תיבות פון די ענינים המדוברים בסוגיא זו אדער פון די בעלי המימרא (לאו דוקא א סימן פון תחלת אדער סוף התיבה,

English translation 887

but sometimes also from the middle of the word)].

נאר אמאל אויך פון אמצע התיבה)].

English translation 888

And although in general it is not proper to state hints and acronyms, etc.,

והגם אז בכלל איז ניט קיין ענין צו זאגן רמזים און ראשי תיבות כו',

English translation 889

but one may do so when from it one can derive an arousal or a lesson in divine service. And as follows.

אבער מ'קען דאס טאן בשעת דערפון קען מען ארויסנעמען א התעוררות אדער א הוראה בעבודה. וכדלקמן.

English translation 890

Regarding the order of study,

בנוגע סדר הלימוד,

English translation 891

whether one begins to learn first the Shulchan Aruch of the Alter Rebbe,

צי מ'הויבט אן לערנען פריער שו"ע אדה"ז,

English translation 892

or first the Book of Tanya –

אדער פריער ספר התניא –

English translation 893

one can say both ways:

קען מען זאגן אויף ביידע אופנים:

English translation 894

Simply, one begins to learn first the Shulchan Aruch,

בפשטות הויבט מען אן פריער לערנען שו"ע,

English translation 895

because first of all a child needs knowledge of the practical law, how he should conduct himself. Beginning in the morning –

ווייל צום אלעם ערשטן דארף א קינד האבן ידיעת המעשה ווי ער זאל זיך אויפפירן. אנהויבנדיק בבוקר –

English translation 896

washing of the hands,

נטילת ידים,

English translation 897

the morning blessings,

ברכות השחר,

English translation 898

study of Torah, and so forth.

לימוד התורה וכיו"ב.

English translation 899

Afterwards one teaches him Tanya,

דערנאך לערנט מען מיט אים תניא,

English translation 900

the inner dimension of these matters,

די פנימיות פון ענינים אלו,

English translation 901

and how "the matter is very near to you, in your mouth and in your heart, to do it."

און ווי "קרוב 90 אליך הדבר מאד בפיך ובלבבך לעשותו" 91.

English translation 902

Or one can say the opposite:

אדער מ'קען זאגן פארקערט:

English translation 903

The first thing that a child does upon awakening in the morning,

דער ערשטער זאך וואס א קינד טוט משניעור בבוקר,

English translation 904

even before washing the hands, etc.,

נאך פאר נטילת ידים וכו',

English translation 905

he says "I give thanks before You, living and enduring King, for You have returned my soul within me with great mercy, Your faithfulness." And this is the content of the Book of Tanya:

זאגט ער "מודה אני לפניך מלך חי וקיים שהחזרת בי נשמתי בחמלה רבה אמונתך". וואס דאס איז דער תוכן פון ספר התניא:

English translation 906

There it is explained the matter of "Your faithfulness" and "great is Your faithfulness,"

דארטן ווערט נתבאר דער ענין פון "אמונתך" און "רבה אמונתך",

English translation 907

and how the Almighty is "living and enduring" –

און ווי דער אויבערשטער איז "חי וקיים" –

English translation 908

coming into being every single moment continuously,

התהוות בכל רגע ורגע בתמידיות,

English translation 909

and the matter of "King

און דער ענין פון "מלך

English translation 910

(living and enduring)" –

(חי וקיים) " –

English translation 911

the totality of the matter of divine service.

כללות ענין העבודה.

English translation 912

Therefore, first and foremost one must teach the child Tanya,

דעריבער איז לכל לראש דארף מען לערנען מיטן קינד תניא,

English translation 913

and afterwards Shulchan Aruch.

און דערנאך שו"ע.

English translation 914

The beginning of the Shulchan Aruch is –

די התחלה פון שולחן ערוך איז –

English translation 915

from the later edition

פון מהדורא בתרא

English translation 916

(which is printed in the Shulchan Aruch before the first edition).

(וואס איז געדרוקט אין שו"ע פאר דער מהדורא קמא).

English translation 917

As is known, the law follows the later authority. And this is even when the later authority is a different person,

כידוע אז הלכה כבתראי 92. וואס דאס איז אפילו ווען דער בתראי איז א צווייטער,

English translation 918

all the more so when this is a later edition by the same one who wrote the first edition,

עאכו"כ ווען דאס איז א מהדורא בתרא פון דעם זעלבן וועלכער האט געשריבן די מהדורא קמא,

English translation 919

it is certain that the main thing is the later edition.

איז זיכער אז דער עיקר איז די מהדו"ב.

English translation 920

The later edition in the Shulchan Aruch begins:

הויבט זיך אן מהדו"ב אין שו"ע:

English translation 921

"Yehuda ben Tema says: Be bold as a leopard, etc., to do the will of your Father in heaven. Bold as a leopard means not to be ashamed before people who mock, etc."

"יהודא בן תימא אומר הוי עז כנמר כו' לעשות רצון אביך שבשמים. עז כנמר הוא שלא להתבייש מפני בני אדם המלעיגים כו'".

English translation 922

Incidentally:

דרך אגב:

English translation 923

Here it says "Yehuda

דא שטייט "יהודא

English translation 924

(ben Tema)

(בן תימא)

English translation 925

with an aleph

מיט אן אל"ף

English translation 926

(at the end).

(בסוף).

English translation 927

But in the Tur,

אבער אין טור 93,

English translation 928

and in the Mishnah in Avot

און אין משנה באבות 94

English translation 929

(the source for this law),

(דער מקור להלכה זו),

English translation 930

also as the Alter Rebbe brings the Mishnah in Avot in his Siddur,

אויך ווי דער אלטער רבי ברענגט די משנה באבות בסידורו,

English translation 931

it says "Yehudah" with a heh.

שטייט "יהודה" מיט א ה"א.

English translation 932

And it requires examination in the first printings of the Shulchan Aruch of the Alter Rebbe whether there too it is not written with a heh.

וצריך עיון בדפוסים הראשונים פון שו"ע אדה"ז אויב דארטן שטייט עס אויך ניט מיט א ה"א.

English translation 933

And especially according to the words of the Gemara that "Yehudah" contains within it

ובפרט ע"פ דברי הגמרא 95 אז "יהודה" האט אין זיך

English translation 934

(the letters of)

(די אותיות פון)

English translation 935

the Name Havayah

שם הוי'

English translation 936

(with the addition of a dalet),

(מיט א הוספה פון א דלי"ת),

English translation 937

unlike "Yehosef" which has only the letters yud, heh, vav.

ניט ווי "יהוסף" וועלכע האט נאר די איותיות יו"ד ה"א וא"ו.

English translation 938

Consequently it is necessary that "Yehudah" be with a heh.

במילא איז מוכרח אז "יהודה" זאל זיין מיט א ה"א.

English translation 939

Consequently:

במילא:

English translation 940

One does not say that one must change the Shulchan Aruch of the Alter Rebbe –

מ'זאגט ניט אז מ'דארף משנה זיין אין שו"ע אדה"ז –

English translation 941

One must, however, clarify how it stands in the first editions of the Shulchan Aruch of the Alter Rebbe,

מ'דארף אבער מברר זיין ווי עס שטייט אין די דפוסים ראשונים פון שו"ע אדה"ז,

English translation 942

and clarify who wrote it,

און מברר זיין ווער האט עס געשריבן,

English translation 943

whether it is a reliable authority. –

אויב ס'איז א בר סמכא. –

English translation 944

The beginning of the book Tanya is with the word "Tanya"

תחלת ספר התניא איז מיטן ווארט "תניא"

English translation 945

(and because of this the book is called by this name).

(ועל שם זה ווערט דער ספר אזוי אנגערופן).

English translation 946

Before this comes the introduction of the compiler and the title page –

פאר דעם קומט די הקדמת המלקט און דער שער-בלאט –

English translation 947

But the beginning of the body of the book Likkutei Amarim is from "Tanya"

אבער תחלת גוף הספר לקוטי אמרים איז פון "תניא"

English translation 948

(and because of this the Alter Rebbe is called by the world "the Baal HaTanya").

(ועל שם זה ווערט דער אלטער רבי אנגערופן בפי העולם "בעל התניא").

English translation 949

And one can say that in the initials of "Tanya"

ויש לומר אז אין די ראשי תיבות פון "תניא"

English translation 950

(the beginning of the book Tanya)

(תחלת ספר התניא)

English translation 951

is hinted the matter that is discussed at the beginning of the Shulchan Aruch

איז מרומז דער ענין וואס עס רעדט זיך אין תחלת השו"ע

English translation 952

("Yehudah ben Tema says: Be bold as a leopard etc. to do the will of your Father in Heaven"):

("יהודה בן תימא אומר הוי עז כנמר כו' לעשות רצון אביך שבשמים"):

English translation 953

The Tav

דער תי"ו

English translation 954

(of "Tanya")

(פון "תניא")

English translation 955

is the initials of "Tema",

איז ר"ת "תימא",

English translation 956

the Nun –

דער נו"ן –

English translation 957

"leopard",

"נמר",

English translation 958

the Yud –

דער יו"ד –

English translation 959

"Yehudah" and the Alef –

"יהודה" און דער אל"ף –

English translation 960

"your Father in Heaven":

"אביך שבשמים":

English translation 961

It must be "Cheima"

עס דארף זיין "חימא"

English translation 962

(the Tav of "Tanya") –

(דער תי"ו פון "תניא") –

English translation 963

One must constantly say

מ'דארף האלטן אין איין זאגן

English translation 964

(as discussed many times the explanation of "Tema"),

(כמדובר כמ"פ דער פירוש אין "תימא"),

English translation 965

and what must one say:

און וואס דארף מען זאגן:

English translation 966

"leopard"

"נמר"

English translation 967

(the Nun) –

(דער נו"ן) –

English translation 968

"Be bold as a leopard",

"הוי עז כנמר",

English translation 969

and "leopard" is the first thing enumerated in the Shulchan Aruch –

און "נמר" איז די ערשטע זאך אויסגערעכנט אין שו"ע –

English translation 970

it includes the other things

איז דאס כולל די אנדערע זאכן

English translation 971

("light as an eagle etc."),

("קל כנשר וכו'"),

English translation 972

and who says it –

און ווער זאגט עס –

English translation 973

"Yehudah"

"יהודה"

English translation 974

(the Yud),

(דער יו"ד),

English translation 975

the matter of "I have set the Lord

דער ענין פון "שויתי הוי'

English translation 976

(for "Yehudah" contains within it the name Havayah)

(וואס "יהודה" האט אין זיך דער שם הוי')

English translation 977

before me always",

לנגדי תמיד" 96,

English translation 978

and the One who is – "

און דער וואס איז – "

English translation 979

(to do the will)

(לעשות רצון)

English translation 980

of your Father in Heaven"

אביך שבשמים"

English translation 981

(the Alef).

(דער אל"ף).

English translation 982

And the beginning and head of the Shulchan Aruch and the book Tanya –

און די התחלה וראש פון שו"ע וספר התניא –

English translation 983

with the word "Tanya",

מיטן ווארט "תניא",

English translation 984

the initials of "Tema",

ר"ת "תימא",

English translation 985

"leopard",

"נמר",

English translation 986

"Yehudah",

"יהודה",

English translation 987

"your Father in Heaven" –

"אביך שבשמים" –

English translation 988

includes everything that is stated afterwards in these books

איז כולל אלץ וואס שטייט דערנאך אין די ספרים

English translation 989

(Shulchan Aruch and Tanya),

(שו"ע ותניא),

English translation 990

because initials and the beginning and head of the book are analogous to a head which includes all the limbs of the body,

ווייל ראשי תיבות און התחלת וראש הספר איז בדוגמא ווי א ראש וואס איז כולל כל איברי הגוף,

English translation 991

as explained regarding Rosh Hashanah that it includes all the days of the year analogous to a head.

ע"ד המבואר 97 בנוגע לראש השנה אז עס איז כולל כל ימי השנה בדוגמא ווי א ראש.

English translation 992

There is also a principle that their beginning is interwoven in their end –

ס'איז אויך דא א כלל 98 אז נעוץ תחלתן בסופן –

English translation 993

Consequently,

במילא,

English translation 994

there must be a connection and relationship from the beginning of the Shulchan Aruch of the Alter Rebbe

דארף זיין א קשר ושייכות פון ראש השולחן ערוך אדה"ז

English translation 995

("Yehudah ben Tema says: Be bold as a leopard etc. not to be ashamed before people who mock etc.")

("יהודה בן תימא אומר הוי עז כנמר כו' שלא להתבייש מפני בני אדם המלעיגים כו'")

English translation 996

with its end

מיט סופו

English translation 997

(the end of the laws of muzzling).

(סוף הל' חסימה).

English translation 998

And to preface:

ובהקדים:

English translation 999

"The entire Torah –

"כל התורה כולה –

English translation 1000

including also the Shulchan Aruch –

כולל אויך שולחן ערוך –

English translation 1001

was given in order to make peace in the world"

ניתנה בכדי לעשות שלום בעולם"

English translation 1002

(as the Rambam writes at the end of the laws of Chanukah from the Sifra).

(ווי דער רמב"ם שרייבט בסוף הל' חנוכה פון ספרא 99).

English translation 1003

That is, that there should be peace not only in the supernal retinue,

ד.ה. אז עס זאל זיין שלום ניט נאר בפמליא של מעלה,

English translation 1004

but also in the lower retinue,

נאר אויך בפמליא של מטה 100,

English translation 1005

that is, peace in this lower world,

ד.ה. שלום בעוה"ז התחתון,

English translation 1006

including also peace in relation to the mockers and opposing and undesirable matters in the world.

ביז אויך שלום ביחס צו די מלעיגים און ענינים הפכיים ובלתי רצויים בעולם.

English translation 1007

Therefore the entire Shulchan Aruch begins with the general principle of making peace regarding the mockers in the world –

דעריבער הויבט זיך אן גאנץ שו"ע מיטן כללות הענין פון פועל'ן שלום בנוגע צו די מלעיגים שבעולם –

English translation 1008

"Yehudah ben Tema says: Be bold as a leopard etc. not to be ashamed before people who mock":

"יהודה בן תימא אומר הוי עז כנמר כו' שלא להתבייש מפני בני אדם המלעיגים":

English translation 1009

Simply, "mockers" refers to gentiles –

בפשטות גייט "מלעיגים" אויף אוה"ע –

English translation 1010

a Jew makes peace in the world with the gentiles,

פועל'ט א איד שלום בעולם בא אוה"ע,

English translation 1011

the opposite of kingdoms provoking one another,

היפך פון מלכיות מתגרות זו בזו 101,

English translation 1012

beginning through "not to be ashamed before people who mock",

אנהויבנדיק דורך "לא להתבייש מפני בני אדם המלעיגים",

English translation 1013

he is not affected by the mockers,

ער ווערט ניט נתפעל פאר די מלעיגים,

English translation 1014

rather he stands with strength and boldness of "bold as a leopard",

נאר ער שטייט מיט א תוקף ועזות פון "עז כנמר",

English translation 1015

consequently when the mockers see that he is not affected by them,

במילא בשעת די מלעיגים זען אז ער ווערט פאר זיי ניט נתפעל,

English translation 1016

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 1017

through them

דורך זיי

English translation 1018

(the mockers)

(די מלעיגים)

English translation 1019

there has come to him strength and boldness in his service of the Lord,

איז צוגעקומען ביי אים א תוקף ועזות בעבודתו לה',

English translation 1020

they cease to mock,

הערן זיי אויף מלעיג צו זיין,

English translation 1021

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 1022

they become transformed and become helpers and assistants to Jews in their service

זיי ווערן נהפך און ווערן עוזרים ומסייעים צו אידן בעבודתם

English translation 1023

(as emphasized at the conclusion of the Shulchan Aruch,

(כמודגש בסיום השו"ע,

English translation 1024

as will be explained).

כדלקמן).

English translation 1025

So too at the conclusion of the Shulchan Aruch

אזוי אויך בסיום השו"ע

English translation 1026

(of the Alter Rebbe)

(אדה"ז)

English translation 1027

the matter of the Torah was given to make peace in the world is emphasized. And an even higher level in this than at the beginning of the Shulchan Aruch:

איז מודגש דער ענין פון תורה ניתנה לעשות שלום בעולם. און נאך א העכערע דרגא בזה ווי בתחלת השו"ע:

English translation 1028

The conclusion of the Shulchan Aruch is with the laws of borrowing, hiring, and muzzling. And there, in its very end, several details are discussed

סיום השו"ע איז מיט הל' שאלה ושכירות וחסימה. און דארטן גופא בסופו רעדן זיך כמה פרטים

English translation 1029

(in the laws of muzzling)

(בהל' חסימה)

English translation 1030

regarding the relationship according to Halacha of Jews to gentiles in which the matter of peace in the world with gentiles is emphasized:

וועגן דער יחס ע"פ הלכה פון אידן צו אוה"ע אין וועלכע ס'איז מודגש ענין השלום בעולם מיט אוה"ע:

English translation 1031

Jews have been commanded regarding the prohibition of muzzling –

אידן זיינען אנגעזאגט געווארן באיסור חסימה –

English translation 1032

"You shall not muzzle an ox while it threshes"

"לא תחסום שור בדישו" 102

English translation 1033

(including with the work of a gentile and with a cow of a gentile),

(כולל במלאכת גוי ובפרה של גוי),

English translation 1034

and likewise a person working with produce of the land may eat from that which he works in the field

ועד"ז אן אדם הפועל בגידולי קרקע מעג ער עסן פון דעם וואס ער ארבעט אין דער שדה

English translation 1035

[and in this itself there is a distinction whether the muzzling is intentional or unintentional (as it states in the last paragraph –

[ובזה גופא איז דא א חילוק צי די חסימה איז מתכוין אדער אינו מתכוין (ווי עס שטייט אין דעם לעצטן סעיף 103 –

English translation 1036

the conclusion of the Shulchan Aruch)].

סיום השו"ע)].

English translation 1037

However, "the gentile is not warned regarding muzzling" 104. And the law is that "a worker

משא"כ "הגוי אינו מוזהר על החסימה" 104. און דער דין איז *104 אז "פועל

English translation 1038

(an Israelite)

(ישראל)

English translation 1039

who works for a gentile...

העושה אצל הנכרי...

English translation 1040

is forbidden to eat without the knowledge of the gentile from what he is doing in the manner that he eats from that of an Israelite, as it is said: 'your fellow' and not 'of a gentile'".

אסור לאכול שלא מדעת הנכרי ממה שהוא עושה כדרך שאוכל משל ישראל שנאמר 105 רעך ולא של נכרי".

English translation 1041

One sees from this the emphasis on conduct in pleasant ways and in ways of peace with the nations of the world.

זעט מען דערפון די הדגשה אויף הנהגה בדרכי נועם ובדרכי שלום מיט אוה"ע

English translation 1042

(The Torah was given to make peace in the world),

(תורה ניתנה לעשות שלום בעולם),

English translation 1043

and not, Heaven forbid, to deceive them or take away what belongs to them.

און ניט ח"ו זיי אפנארן אדער צונעמען וואס באלאנגט צו זיי.

English translation 1044

And regarding this, earlier in the section, the Alter Rebbe writes –

ועד"ז פריער אין סעיף שרייבט דער אלטער רבי –

English translation 1045

since muzzling is a prohibition for a Jew,

וויבאלד אז חסימה איז אן איסור פאר א אידן,

English translation 1046

it is "forbidden to say to a non-Jew, 'Muzzle my ox and thresh with it your threshing' or another work of a non-Jew,

איז "אסור לומר לגוי חסום פרתי ודוש בה דישה שלך או מלאכה אחרת של גוי,

English translation 1047

even though the Jew does not benefit from this,

אע"פ שאין ישראל נהנה בזה,

English translation 1048

since a prohibition is committed in that the Jew gives him something of his own, which is his ox." And the Alter Rebbe adds –

הואיל ונעשה איסור במה שהישראל מוסר לו משלו שהיא פרתו". און דער אלטער רבי איז מוסיף –

English translation 1049

"And just as on Shabbat it is forbidden to say to a non-Jew, 'Take this meat and cook it today for yourself,'

"וכמו שבשבת אסור לומר לגוי הילך בשר זה ובשלהו היום לעצמך,

English translation 1050

and saying to a non-Jew is forbidden regarding all the prohibitions of the Torah, just as on Shabbat and Yom Tov."

ואמירה לגוי אסורה בכל האיסורים שבתורה כמו בשבת ומועד".

English translation 1051

Further, the Alter Rebbe says

ווייטער זאגט דער אלטער רבי

English translation 1052

(in this section):

(בסעיף זה):

English translation 1053

"But it is permitted to say to him

"אבל מותר לומר לו

English translation 1054

(to a non-Jew)

(צו א גוי)

English translation 1055

'Muzzle your ox and thresh with it your threshing,'

חסום פרתך ודוש בה דישה שלך,

English translation 1056

because the non-Jew is not commanded regarding muzzling."

שהגוי אינו מוזהר על החסימה".

English translation 1057

What also in this one sees the emphasis on the Torah was given to make peace in the world and the conduct of a Jew with the nations of the world in a way of peace –

וואס אויך דערביי זעט מען די הדגשה אויף תורה ניתנה לעשות שלום בעולם און דער הנהגה פון א אידן מיט אוה"ע בדרך שלום –

English translation 1058

that one may not say to a non-Jew that he should do a thing that is forbidden for a Jew. And on the other hand –

אז מ'טאר ניט זאגן צו א גוי ער זאל טאן א זאך וואס איז אסור פאר א איזן. ולאידך –

English translation 1059

a thing that is permitted for a non-Jew

א זאך וואס איז מותר פאר א גוי

English translation 1060

(even though it is forbidden for a Jew) –

(כאטש ס'איז אסור לישראל) –

English translation 1061

the non-Jew may do it. To the extent that a Jew "who works for a non-Jew, it is forbidden to eat without the knowledge of the non-Jew from what he makes, etc."

מעג עס דער גוי טאן. ביז אז א איד "העושה אצל הנכרי אסור לאכול שלא מדעת הנכרי ממה שהוא עושה כו'".

English translation 1062

Furthermore:

נאכמער:

English translation 1063

In the halacha at the conclusion of the Shulchan Aruch

אין דער הלכה בסיום השו"ע

English translation 1064

(that one may not say to a non-Jew "muzzle my ox,"

(אז מ'טאר ניט זאגן א גוי "חסום פרתי",

English translation 1065

because it is a prohibition for Jews,

ווייל ס'איז אן איסור פאר אידן,

English translation 1066

but "it is permitted to say to him 'muzzle your ox and thresh with it your threshing,'

אבער "מותר לומר לו חסום פרתך ודוש בה דישה שלך,

English translation 1067

because the non-Jew is not commanded regarding muzzling")

שהגוי אינו מוזהר על החסימה")

English translation 1068

is also emphasized the effort that must be among Jews to influence the nations of the world that they should fulfill the commandments that they were commanded –

איז אויך מודגש די השתדלות וואס דארף זיין בא אידן צו פועל'ן אויף אוה"ע אז זיי זאלן מקיים זיין די מצוות אויף וועלכע זיי זיינען נצטווה געווארן –

English translation 1069

as per the ruling of the Rambam,

כפס"ד הרמב"ם 106,

English translation 1070

which is brought later,

וועלכן מ'ברענגט לאחרונה,

English translation 1071

"Moses our Teacher commanded from the mouth of the Almighty to compel all the inhabitants of the world to accept the commandments that were commanded to the children of Noah" –

"צוה משה רבינו מפי הגבורה לכוף את כל באי העולם לקבל מצוות שנצטוו בני נח" –

English translation 1072

For just as "it is permitted to say to him 'muzzle your ox, etc., because the non-Jew is not commanded regarding muzzling" –

ווארום כשם ווי "מותר לומר לו חסום פרתך כו' שהגוי אינו מוזהר' על החסימה" –

English translation 1073

it is understood that if it were possible that a non-Jew would be commanded regarding muzzling,

איז מובן אז אילו יצוייר א גוי וואלט יע געווען מוזהר על החסימה,

English translation 1074

one would have to endeavor that he should not do it,

וואלט מען זיך געדארפט משתדל זיין אז ער זאל דאס ניט טאן,

English translation 1075

just as one may now not allow him to do it with an ox of a Jew.

אזוי ווי מ'טאר איצטער ניט לאזן אז ער זאל עס טאן מיט א פרה פון א אידן.

English translation 1076

From this it follows that at the beginning of the Shulchan Aruch is emphasized the work of the action of the Torah to make peace in the world with the nations of the world and mockers –

דערפון קומט אויס אז בהתחלח שו"ע איז מודגש חחלח העבודה פון פעולת התורה צו מאכן שלום בעולם מיט אוה"ע און מלעיגים –

English translation 1077

the matter of "he should not be ashamed before people who mock,"

דער ענין פון "אל יתבייש מפני בני אדם המלעיגים",

English translation 1078

to the extent that through this one makes them into non-mockers. And at the conclusion of the Shulchan Aruch is emphasized the

ביז אז דורך דעם מאכט מען זיי אויס מלעיגים. ובסיום השו"ע איז מודגש די

English translation 1079

(conclusion and)

(סיום ו)

English translation 1080

completeness of the action of the Torah to make peace in the world with the nations of the world and the mockers –

שלימות פון פעולת התורה צו מאכן שלום בעולם מיט אוה"ע און זי מלעיגים –

English translation 1081

that one endeavors to influence them that they should fulfill their commandments,

אז מ'איז זיך משתדל צו פועל'ן אויף זיי אז זיי זאלן מקיים זיין זייערע מצוות,

English translation 1082

to the extent that one transforms them completely for good.

ביז אז מ'איז זיי מהפך בשלימות לטוב.

English translation 1083

From this one also has a directive for a Jew as to how his relationship should be with the nations of the world:

דערפון האט מען אויך א הוראה פאר א אידן ווי יחסו דארף זיין צו אוה"ע:

English translation 1084

A Jew must endeavor to influence non-Jews that they should accept upon themselves their seven commandments. In the language of the Rambam –

א איד דארף זיך משתדל זיין צו פועל'ן אויף גויים אז זיי זאלן אננעמען אויף זיך די שבע מצוות שלהם. בלשון הרמב"ם –

English translation 1085

"to compel all the inhabitants of the world to accept the commandments that were commanded to the children of Noah,"

"לכוף את כל באי העולם לקבל מצוות שנצטוו בני נח",

English translation 1086

and as discussed many times that the meaning of "to compel" is,

וכמדובר כמ"פ אז דער פירוש אין "לכוף" איז,

English translation 1087

of course,

כמובן,

English translation 1088

in pleasant ways and in ways of peace.

בדרכי נועם ובדרכי שלום.

English translation 1089

And not like others who think that when one has to deal in matters of business and the like with a non-Jew –

און ניט ווי אנדערע וואס מיינען אז בשעת מ'האט צו טאן אין עניני עסק וכיו"ב מיט א גוי –

English translation 1090

one may deceive him,

מעג מען אים אפנארן,

English translation 1091

swindle and distort,

שווינדלען און פארדרייען,

English translation 1092

and lie to him! Say false testimony to him!...

און לייגן צו אים! זאגן פאר אים עדות שקר!...

English translation 1093

Let one look in the Shulchan Aruch –

זאל מען א קוק טאן אין שו"ע –

English translation 1094

one will see that one may not do it!

וועט מען זען אז מ'טאר עס ניט טאן!

English translation 1095

As it is also emphasized at the end of the Shulchan Aruch of the Alter Rebbe,

ווי ס'איז אויך מודגש אין סוף שו"ע אדה"ז,

English translation 1096

that "a worker

אז "פועל

English translation 1097

(a Jew)

(א איד)

English translation 1098

who works for a non-Jew...

העושה אצל הנכרי..

English translation 1099

it is forbidden to eat without the knowledge of the non-Jew from what he makes, in the manner that he eats from that of a Jew."

אסור לאכול שלא מדעת הנכרי ממה שהוא עושה כדרך שאוכל משל ישראל".

English translation 1100

Only the conduct must be –

נאר די הנהגה דארף זיין –

English translation 1101

in accordance with the aforementioned directive of the Shulchan Aruch of the Alter Rebbe and the explicit ruling of the Rambam –

בהתאם להוראה הנ"ל פון שו"ע אדה"ז ופס"ד מפורש הרמב"ם –

English translation 1102

to conduct oneself with non-Jews in pleasant ways and in ways of peace,

צו פירן זיך מיט גויים בדרכי נועם ובדרכי שלום,

English translation 1103

and to influence them that they should fulfill their commandments.

און פועל'ן אויף זיי אז זיי זאלן מקיים זיין די מצוות שלהם.

English translation 1104

And through that which one brings peace in its completeness in the world –

און דורך דעם וואס מ'טוט אויף שלום בשלימותו בעולם –

English translation 1105

"you shall not muzzle an ox in its threshing" becomes regarding the entirety of the Jewish people –

ווערט "לא תחסום שור בדישו" בנוגע צו כללות עם ישראל –

English translation 1106

as discussed previously

ווי גערעדט אמאל

English translation 1107

(at the conclusion of the Shulchan Aruch)

(בסיום השו"ע)

English translation 1108

the matter in this according to the way of hint and homily:

דער ענין בזה ע"ד הרמז והדרוש:

English translation 1109

The matter that an ox goes to work in the field refers to that which the Most High sends Jews into this lowly world in order to make a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms –

דער ענין אז א שור גייט ארבעטן אין שדה גייט אויף דעם וואס דער אויבערשטער שיקט אידן אין עוה"ז התחתון בכדי צו מאכן א דירה לו ית' בתחתונים 107 –

English translation 1110

to make a field from the desert of the world. And in order that Jews should have powers to carry out the difficult work,

מאכן א שדה פון דעם מדבר העולם. און בכדי אידן זאלן האבן כחות אויף דורכפירן די עבודה קשה,

English translation 1111

He gives them powers –

גיט ער זיי כחות –

English translation 1112

"and abundant produce is in the strength of an ox."

"ורב תבואות בכח שור" 108.

English translation 1113

The Jews claim to the Most High:

טענה'ן אידן צום אויבערשטן:

English translation 1114

The Torah rules that "You shall not muzzle an ox while it threshes" –

תורה פסק'נט אז "לא תחסום שור בדישו" –

English translation 1115

While still in the field,

נאך זייענדיק בשדה,

English translation 1116

In this world where one works to make a dwelling place for Him in the lower realms,

אין עוה"ז וואו מ'ארבעט צו מאכן א דירה לו ית' בתחתונים,

English translation 1117

One wants to have "food" and receive from that which one works...

וויל מען האבן "עסן" און באקומען פון דעם וואס מ'ארבעט...

English translation 1118

The law of "You shall not muzzle an ox while it threshes" is,

דער דין פון "לא תחסום שור בדישו" איז,

English translation 1119

That before one makes from the produce of the field flour and bread,

אז נאך איידער מ'מאכטן פון דער תבואות השדה קמח און לחם,

English translation 1120

Even before one brings the produce into the house,

נאך איידער אפילו מ'ברענגט אריין די תבואה אין שטוב,

English translation 1121

When the produce is still in the field –

ווען די תבואה איז נאך אין פעלד –

English translation 1122

The ox may eat from it

מעג דער שור דערפון עסן

English translation 1123

(Because it worked in it).

(וויבאלד אז ער האט אין דעם געארבעט).

English translation 1124

The Jews claim to the Most High:

טענה'ן אידן צום אויבערשטן:

English translation 1125

"You shall not muzzle an ox while it threshes"...

"לא תחסום שור בדישו"...

English translation 1126

We do not want only the hidden reward in the World to Come,

מ'וויל ניט האבן נאר די שכר הצפון בעוה"ב,

English translation 1127

That when we will arrive at "His house" it will be "to dwell in tranquility" –

אז ווען מ'וועט אנקומען ל"ביתו" וועט זיין "לישב בשלוה" 109 –

English translation 1128

Rather, while still in this world where one does the service,

נאר זייענדיק נאך אין עוה"ז וואו מ'טוט די עבודה,

English translation 1129

One wants to eat there and have reward and pleasure!

וויל מען דארטן עסן און האבן שכר והנאה!

English translation 1130

Until one effects that it should be so,

ביז מ'פועל'ט אז אזוי זאל זיין,

English translation 1131

That while still in the field

אז נאך זייענדיק אין שדה

English translation 1132

(This world)

(עוה"ז)

English translation 1133

In the time of exile,

בזמן הגלות,

English translation 1134

One has "light in their dwellings".

האט מען "אור במושבותם" 110.

English translation 1135

Until one brings about that from the field

ביז אז מ'טוט אויף אז פון שדה

English translation 1136

(This world)

(עוה"ז)

English translation 1137

One should go,

זאל מען גיין,

English translation 1138

Together with the king,

מיטן מלך צוזאמען,

English translation 1139

To the city,

צו דער עיר,

English translation 1140

And there itself –

און דארטן גופא –

English translation 1141

In the palace of the kingdom,

אין היכל המלכות,

English translation 1142

And there in chamber within chamber –

און דארטן בחדר לפנים מחדר –

English translation 1143

"I and the king alone",

"אנא ומלכא בלחודוהי" 111,

English translation 1144

And the entirety of the people,

און שלימות העם,

English translation 1145

"With our young and with our old, with our sons and with our daughters",

"בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו" 112,

English translation 1146

"A great congregation shall return here",

"קהל גדול ישובו הנה" 113,

English translation 1147

One goes together with the entirety of the Torah,

גייט מען צוזאמען מיט שלימות התורה,

English translation 1148

In the entirety of the Land,

אין שלימות הארץ,

English translation 1149

Because one has made from all parts of the land and the desert –

ווייל מ'האט אויפגעמאכט פון כל חלקי הארץ והמדבר –

English translation 1150

"The city of the great King",

"קרית מלך רב" 114,

English translation 1151

And with joy and a good heart.

ובשמחה וטוב לבב.

English translation 1152

There must also be a connection between the 24th of Tevet and the Torah portion of this day

עס דארף אויך זיין א שייכות צווישן כ"ד טבת מיטן שיעור חומש דיום זה

English translation 1153

(In this year) –

(בשנה זו) –

English translation 1154

From the sixth to the seventh of Parshat Vaera,

פון ששי ביז שביעי דפ' וארא,

English translation 1155

As is known the teaching of the Baal Shem Tov that from every thing one must derive a lesson,

כידוע תורת הבעש"ט 115 אז פון יעדער זאך דארף מען ארויסגעמען א הוראה,

English translation 1156

And especially from a matter in Torah,

ובפרט פון אן ענין בתורה,

English translation 1157

Consequently, one must derive a lesson from this Torah portion of the 24th of Tevet in connection with the 24th of Tevet. And the Alter Rebbe adds further – that

במילא דארף מען ארויסגעמען א הוראה פון דעם שיעור חומש דכ"ד טבת בקשר מיט כ"ד טבת. און דער אלטער רבי גיט צו נאכמער – אז

English translation 1158

(Not only must one derive a lesson from it, but)

(ניט נאר וואס מ'דארף דערפון ארויסנעמען א הוראה, נאר)

English translation 1159

One must live with it.

מ'דארף דערמיט לעבן.

English translation 1160

The Torah portion of the 24th of Tevet

דער שיעור חומש פון כ"ד טבת

English translation 1161

(In this year)

(בשנה זו)

English translation 1162

Begins:

הויבט זיך אן 116:

English translation 1163

"And I will set a redemption between My people and your people". And the end of the portion is:

"ושמתי פדות בין עמי ובין עמך". און דער סיום השיעור איז 117:

English translation 1164

"But for this reason I have stood you

"ואולם בעבור זאת העמדתיך

English translation 1165

(Pharaoh)

(פרעה)

English translation 1166

To show you My power and so that My name may be declared throughout all the earth".

בעבור הראותך את כחי ולמען ספר שמי בכל הארץ".

English translation 1167

And it can be explained the connection of this to the 24th of Tevet –

וי"ל ביאור השייכות דערפון צו כ"ד טבת –

English translation 1168

The day of the passing of the Alter Rebbe:

יום ההילולא דאדה"ז:

English translation 1169

The essence and service of the Alter Rebbe

ענינו ועבודתו פון דעם אלטן רבי'ן

English translation 1170

(Which on his day of passing all this ascends on high etc.)

(וואס ביום הילולא שלו איז דאס אלץ עולה למעלה וכו')

English translation 1171

Is –

איז –

English translation 1172

As his name "Shneur":

כשמו "שניאור":

English translation 1173

Two lights,

צוויי אורות,

English translation 1174

The light of the revealed part of the Torah and the light of the inner dimension of the Torah.

דער אור פון נגלה דתורה און אור פון פנימיות התורה 118.

English translation 1175

That is, that the essence of the Alter Rebbe was the dissemination of the Torah,

ד.ה. אז ענינו פון דעם אלטן רבי'ן איז געווען הפצת התורה,

English translation 1176

And especially the dissemination of the wellsprings outward.

ובמיוחד הפצת המעינות חוצה.

English translation 1177

It is known what His Holiness my father-in-law, the Rebbe, said in the name of his father the Rebbe

יוידוע וואס כ"ק מו"ח אדמו"ר האט געזאגט בשם אביו דער רבי

English translation 1178

(The Rebbe Rashab) of blessed memory

(מהורש"ב) נ"ע

English translation 1179

(And this talk is already printed in Torat Shalom),

(און די שיחה איז שוין געדרוקט אין תורת שלום 119),

English translation 1180

That the main matter of the dissemination of the wellsprings outward began after Petersburg. And the meaning of "after Petersburg" is,

אז עיקר הענין פון הפצת המעינות חוצה האט זיך אנגעהויבן נאך פעטערבורג. וואס דער פירוש אין נאך פעטערבורג איז,

English translation 1181

Of course,

כמובן,

English translation 1182

Not the imprisonment in Petersburg,

ניט דער מאסר בפעטערבורג,

English translation 1183

But the redemption from there.

נאר די גאולה משם.

English translation 1184

And behold,

והנה,

English translation 1185

The general matter of redemption from exile derives from and is connected with the redemption from the Egyptian exile –

כללות ענין הגאולה מגלות נעמט זיך און איז פארבונדן מיט גאולה מגלות מצרים –

English translation 1186

As our Sages said "All the kingdoms

כמאחז"ל 120 "כל המלכיות

English translation 1187

(Exiles)

(גליות)

English translation 1188

Are called by the name of Egypt because they distress Israel",

נקראות על שם מצרים על שם שהם מצירות לישראל",

English translation 1189

And consequently all redemptions from the exiles are called by that name and derive from the redemption from Egypt. And especially according to what is explained in the Maharal that the redemption from Egypt brought about that the matter of exile and servitude for Jews could no longer exist

און במילא אלע גאולות פון די גליות זיינען נקראות שם און נעמען זיך פון גאולת מצרים. ובפרט ע"פ המבואר במהר"ל 121 אז גאולת מצרים האט אויפגעטאן אז ס'זאל מער ניט זיין שייך ענין הגלות ועבדות בא אידן

English translation 1190

(As will be explained later).

(כדלקמן ס"ל).

English translation 1191

From this it is understood that in the manner of all redemptions,

דערפון איז מובן אז בדוגמת אלע גאולות,

English translation 1192

Including the redemption of the Alter Rebbe

כולל גאולת אדה"ז

English translation 1193

(When the main matter of the dissemination of the wellsprings outward began),

(ווען עס האט זיך אנגעהויבן עיקר הענין דהפצת המעינות חוצה),

English translation 1194

They are in the manner of the redemption from Egypt. And from the manner of the redemption from Egypt one can learn the manner of all redemptions.

זיינען בדוגמת גאולת מצרים. און פון אופן גאולת מצרים קען מען זיך אפלערנען דער אופן פון אלע גאולות.

English translation 1195

In order to know the manner of the redemption from Egypt from which one can learn regarding the manner of the redemption of the Alter Rebbe,

בכדי וויסן דער אופן פון גאולת מצרים פון וועלכע מ'קען זיך אפלערנען בנוגע אופן גאולת אדה"ז,

English translation 1196

One must look in the Torah –

דארף מען קוקן אין תורה –

English translation 1197

Where it tells about the redemption from Egypt.

וואו עס ווערט דערציילט וועגן גאולת מצרים.

English translation 1198

It is written in the Torah –

שטייט אין תורה –

English translation 1199

At the beginning of the Torah portion of the 24th of Tevet –

בהתחלת השיעור חומש דכ"ד טבת –

English translation 1200

That first and foremost the Most High told Moses that he should announce to Pharaoh the tidings of the redemption:

אז לכל לראש האט דער אויבערשטער געזאגט משה'ן אז ער זאל אנזאגן פרעה'ן בשורת הגאולה:

English translation 1201

"And I will set a redemption between My people and your people". And at the end of the Torah portion that the exile

"ושמתי פדות בין עמי ובין עמך". און בסיום השיעור חומש אז גלות

English translation 1202

(And redemption)

(וגאולת)

English translation 1203

Of Egypt is "so that My name may be declared throughout all the earth". And from this it is understood that so it is also regarding the redemption of the Alter Rebbe.

מצרים איז "למען ספר שמי בכל הארץ". ומזה מובן אז אזוי איז אויך בא גאולת אדה"ז.

English translation 1204

And even though after the redemption from Egypt was already actualized –

ואע"פ אז לאחרי ווי ס'איז געווען גאולת מצרים בפועל –

English translation 1205

the tidings "and I will set a ransom" seemingly do not pertain to actuality

איז די בשורה "ושמתי פדות גו'" לכאורה מערניט נוגע לפועל

English translation 1206

(it is a matter of the past) –

(ס'איז אן ענין שבעבר) –

English translation 1207

in addition to this that all the exiles and redemptions are called by the name of Egypt,

איז נוסף לזה וואס כל הגליות והגאולות נקראות על שם מצרים,

English translation 1208

consequently one can learn from the manner of the exile and redemption of Egypt regarding all exiles and redemptions,

במילא קען מען זיך אפלערנען פון אופן גלות וגאולת מצרים אויף אלע גליות וגאולות,

English translation 1209

there is more:

איז נאכמער:

English translation 1210

It has been stated many times that every matter that is written in the Torah is eternal. And even a matter related in the Torah that was later nullified

דובר כמ"פ אז יעדער ענין וואס שטייט אין תורה איז נצחית. ואפילו אן ענין המסופר בתורה וואס איז דערנאך בטל געווארן

English translation 1211

(and the Torah tells how it was nullified) –

(און תורה דערציילט ווי דאס איז בטל געווארן) –

English translation 1212

is also eternal until the end of all generations

איז אויך נצחית עד סוף כל הדורות

English translation 1213

(because it is written in the Torah).

(וויבאלד אז עס שטייט אין תורה).

English translation 1214

As is known the proof for this from the vow of Moses to Jethro "and Moses consented":

כידוע די ראי' לזה פון נדר משה ליתרו "ויואל משה" 122:

English translation 1215

Even though the vow was nullified

אע"פ וואס דער נדר איז בטל געווארן 123

English translation 1216

(as it is written in the Torah),

(ווי עס שטייט אין תורה),

English translation 1217

one who makes a vow following this vow, it is a valid vow,

איז המתפיס בנדר זה איז דאס א נדר קיים 124,

English translation 1218

because it is written in the Torah.

וויבאלד אז דאס שטייט אין תורה 125.

English translation 1219

Through this it is understood regarding "and I will set a ransom."

עד"ז מובן בנוגע "ושמתי פדות גו'".

English translation 1220

And based on this introduction, the connection of the redemption of the Alter Rebbe

וע"פ הקדמה זו איז מובן די שייכות פון גאולת אדה"ז

English translation 1221

(when the main aspect of the old Rebbe began –

(ווען עס האט זיך אנגעהויבן עיקר ענינו פון דעם אלטן רבי'ן –

English translation 1222

the dissemination of the wellsprings outward)

הפצת המעינות חוצה)

English translation 1223

with the lesson of Chumash of the twenty-fourth of Tevet

מיטן שיעור חומש דכ"ד טבת

English translation 1224

(the day of his passing when all his work ascends etc.) is understood:

(יום הילולא שלו ווען כל עבודתו איז עולה כו'):

English translation 1225

The redemption of the Alter Rebbe

גאולת אדה"ז

English translation 1226

(like all redemptions)

(ווי אלע גאולות)

English translation 1227

derives from the redemption from Egypt. And the emphasis in this is seen in this lesson of Chumash:

נעמט זיך פון גאולת מצרים. און די הדגשה בזה זעט מען בשיעור חומש זה:

English translation 1228

The matter of redemption is the content of "ransoms"

ענין הגאולה איז דער תוכן פון "פזות"

English translation 1229

("and I will set a ransom")

("ושמתי פדות")

English translation 1230

which is stated at the beginning of the lesson of Chumash of the twenty-fourth of Tevet.

וואס שטייט בהתחלת שיעור חומש דכ"ד טבת.

English translation 1231

And just as in the redemption from Egypt it was in the manner of "and I will set ransoms etc.,"

און אזוי ווי בא גאולת מצרים איז געווען באופן פון "ושמתי פזות גו'",

English translation 1232

so too in the redemption of the Alter Rebbe

אזוי איז אויך בא גאולת אדה"ז

English translation 1233

(which derives from the redemption from Egypt) –

(וועלכע נעמט זיך פון גאולת מצרים) –

English translation 1234

as is known that the redemption of the Alter Rebbe was connected –

כידוע אז גאולת אדה"ז איז געווען פארבונדן –

English translation 1235

with and in the manner of "He redeemed etc."

מיט ובאופן פון "פדה גו'" 126

English translation 1236

[As the Alter Rebbe writes (in his well-known letter) that "when I read in the book of Psalms the verse 'He redeemed my soul in peace,'

[ווי דער אלטער רבי שרייבט (במכתבו הידוע 127) אז "כשקריתי בס' תהלים בפסוק פדה בשלום נפשי,

English translation 1237

before I began the verse after it,

קודם שהתחלתי פסוק שלאחריו,

English translation 1238

I went out in peace."]

יצאתי בשלום"].

English translation 1239

Afterwards the verse continues in the manner of "the redemption" –

דערנאך איז דער פסוק ממשיך באופן ה"פדה" –

English translation 1240

that this is "in peace" and "among many" etc.,

אז דאס איז "בשלום" און "ברבים" וכו',

English translation 1241

but the point in this is –

אבער די נקודה בזה איז –

English translation 1242

that the redemption is in the manner of "He redeemed" – "

אז די גאולה איז באופן פון "פדה" – "

English translation 1243

(and I will set)

(ושמתי)

English translation 1244

ransoms."

פדות".

English translation 1245

So too the continuation of the verse regarding the redemption from Egypt –

אזוי אויך דער המשך הכתוב בנוגע לגאולת מצרים –

English translation 1246

"and I will set a ransom between My people and your people" its parallel was also in the redemption of the Alter Rebbe:

"ושמתי פדות בין עמי ובין עמך" איז דוגמתו אויך געווען בגאולת אדה"ז:

English translation 1247

The Alter Rebbe was imprisoned among the nations

דער אלטער רבי האט זיך געפונען במאסר בין העמים

English translation 1248

(of that country).

(פון מדינה ההיא).

English translation 1249

And at the time of the redemption it became apparent that "and I will set a ransom

ובשעת הגאולה האט זיך אויפגעטאן אז "ושמתי פדות

English translation 1250

("He redeemed")

("פדה")

English translation 1251

between My people and your people."

בין עמי ובין עמך".

English translation 1252

In the manner of the exodus from Egypt,

ע"ד ווי ביצי"מ,

English translation 1253

and as it is also written "to take for Himself a nation from the midst of a nation."

וכמ"ש 128 גם "לקחת לו גוי מקרב גוי".

English translation 1254

The redemption of the old Rebbe

דיי גאולה פון דעם אלטן רבי'ן

English translation 1255

(the nineteenth of Kislev)

(בי"ט כסלו)

English translation 1256

in the manner of "He redeemed my soul in peace etc." is also connected with the matter of charity –

באופן פון "פדה בשלום נפשי גו'" איז אויך פארבונדן מיט ענין הצדקה –

English translation 1257

as the Alter Rebbe connects both matters in several of his letters

ווי דער אלטער רבי איז מקשר ביידע ענינים בכמה אגרות שלו

English translation 1258

(some of which were printed in Igeret HaKodesh,

(חלקם נדפסו באגה"ק,

English translation 1259

and particularly in other letters not printed in Igeret HaKodesh).

ובפרט אין אנדערע אגרות ניט געדרוקט באגה"ק).

English translation 1260

Therefore this is the place –

דערפאר איז כאן המקום –

English translation 1261

standing at the conclusion of the month of Tevet,

שטייענדיק בסיום חודש טבת,

English translation 1262

whose beginning is with the days of Chanukah and before that is the nineteenth of Kislev –

וואס התחלתו איז מיט ימי חנוכה ולפנ"ז איז י"ט כסלו –

English translation 1263

to mention regarding the charity campaign of the nineteenth of Kislev and Chanukah. It was not mentioned about this earlier,

צו דערמאנען וועגן דעם מגבית לצדקה פון י"ט כסלו און חנוכה. מ'האט וועגן דעם פריער ניט דערמאנט,

English translation 1264

because about this we have already spoken many times,

ווייל מ'האט וועגן דעם שוין גערעדט א ריבוי פעמים,

English translation 1265

more than three times,

מער ווי דריי מאל,

English translation 1266

one does not need to repeat it every year.

דארף מען דאס ניט איבער'חזר'ן יעדן יאר.

English translation 1267

And since the vast majority,

והיות אז רובם ככולם,

English translation 1268

more or less of them,

מער אדער ווייניקער דערפון,

English translation 1269

have already given for the campaign –

האבן שוין אפגעגעבן פארן מגבית –

English translation 1270

we now mention,

דערמאנט מען איצטער,

English translation 1271

standing at the conclusion of the month of Tevet,

שטייענדיק בסיום פון חודש טבת,

English translation 1272

that those who have not yet participated in this campaign,

אז די וואס האבן זיך נאך ניט משתתף געווען במגבית זה,

English translation 1273

can still do so.

קענען עס נאך טאן.

English translation 1274

And to note that the entirety of the month of Tevet has a special connection with charity:

ולהעיר אז כללות חודש טבת האט א קשר מיוחד מיט צדקה:

English translation 1275

Our sages of blessed memory say that "Tevet is a month in which the body derives benefit from the body." And this is the general content of charity:

רז"ל זאגן 134 אז "טבת ירח שנהנה גוף מן הגוף". וואס דאס איז דער כללות התוכן פון צדקה:

English translation 1276

The Alter Rebbe explains in Tanya regarding the commandment of charity that "since with these coins

דער אלטער רבי איז מבאר אין תניא 135 בנוגע מצות צדקה אז "הואיל ובמעות אלו

English translation 1277

(that he gives to charity)

(וואס ער גיט לצדקה)

English translation 1278

he could purchase the life of his vital soul, behold he gives the life of his soul to God." It follows that on the part of the giver of charity, he gives over through the charity from the life of his soul

הי' יכול לקנות חיי נפשו החיונית הרי נותן חיי נפשו לה'". קומט אויס אז מצד נותן הצדקה גיט ער אפ ע"י הצדקה פון חיי נפשו

English translation 1279

(the vital)

(החיונית)

English translation 1280

and the life of his body. And he gives it over to sustain the soul and body of the poor person and the members of his household,

וחיי גופו. און ער גיט עס אפ צו מחי' זיין את נפש וגוף העני ובני ביתו,

English translation 1281

"the sustaining of the soul of the poor person,"

"החיית נפש העני" 136,

English translation 1282

and it is understood that this means sustaining the soul and body of the poor person,

ומובן אז דאס מיינט מחי' זיין נפש וגוף העני,

English translation 1283

because charity primarily means in a physical sense literally

ווייל צדקה לכל לראש מיינט בגשמיות כפשוטו

English translation 1284

(not only for the soul and spirit,

(ניט נאר פאר דער נפש ונשמה,

English translation 1285

but),

נאר),

English translation 1286

that the body of the poor person literally should derive benefit from it. It follows that the matter of charity is "the body derives benefit from the body" –

אז דער גוף העני' כפשוטו זאל דערפון הנאה האבן. קומט אויס אז ענין הצדקה איז "נהנה גוף מן הגוף" –

English translation 1287

the body of the poor person derives benefit from the body of the giver who gives over from the life of his soul

דער גוף העני איז נהנה פון גוף הנותן וואס ער גיט אפ מחיי נפשו

English translation 1288

(the vital)

(החיונית)

English translation 1289

and his body.

וגופו.

English translation 1290

From this there is also a lesson regarding the entirety of the charity campaign:

דערפון העט מען אויך א הוראה בנוגע לכללות מבצע צדקה:

English translation 1291

The concept of charity must be primarily –

דער ענין פון צדקה דארף זיין לכל לראש –

English translation 1292

in physicality,

בגשמיות,

English translation 1293

giving those who need the money and the like from which they have physical benefit.

געבן די וואס נויטיקן זיך אין דעם געלט וכיו"ב פון וועלכע זיי האבן א הנאה בגשמיות.

English translation 1294

One might think:

איינער קען מיינען:

English translation 1295

Since "the Torah is more precious than pearls",

וויבאלד אז "תורה יקרה היא מפנינים" 137,

English translation 1296

instead of giving the poor person gold,

איז אנשטאט געבן דעם עני גאלד,

English translation 1297

he will teach him a deep concept in Torah. But the poor person does not understand that "the Torah is more precious than pearls" and thinks that money is more precious –

וועט ער מיט יענעם לערנען א טיפן ענין אין תורה. איי דער עני פארשטייט ניט אז "תורה יקרה היא מפנינים" און מיינט אז געלט איז טייערער –

English translation 1298

this is proof that that one has no knowledge,

איז דאך א ראי' אז יענער אין לו דיעה,

English translation 1299

and if he has no knowledge –

און אם אין לו דיעה –

English translation 1300

it is forbidden to have mercy on him!

אסור לרחם עליו 138!

English translation 1301

But what will be regarding the physical needs that the poor person must have? He argues:

איי וואס וועט זיין בנוגע צו די צרכים גשמים וואס דער עני דארף האבן? טענה'ט ער:

English translation 1302

For this he relies upon the Most High,

אויף דעם פארלאזט ער זיך אויף דעם אויבערשטן,

English translation 1303

that the Most High will sustain the poor person and his household. And on the contrary he argues:

אז דער אויבערשטער וועט מפרנס זיין דעם עני ובני ביתו. ואדרבה טענה'ט ער:

English translation 1304

Why must the sustenance of the poor person pass through him

פארוואס דארף די פרנסה פון עני דורכגיין דורך אים

English translation 1305

(a flesh and blood) –

(א בשר ודם) –

English translation 1306

when it could come to that one directly from the Most High without intermediaries!

ווען עס קען אנקומען צו יענעם גלייך פון דעם אויבערשטן אן ממוצעים!

English translation 1307

One tells him that this is all correct and fine and good –

זאגט מען אים אז דאס אז אלץ ריכטיק און פיין און גוט –

English translation 1308

but the Shulchan Aruch rules that one fulfills the commandment of charity specifically through that which one gives in actuality

אבער שולחן ערוך פסק'נט אפ אז מ'איז יוצא מצות צדקה דוקא דורך דעם וואס מ'גיט בפועל

English translation 1309

(the one who needs it)

(דער וואס נויטיקט זיך אין דעם)

English translation 1310

money literally!

געלט כפשוטו!

English translation 1311

It is true indeed that one must give the charity with a pleasant countenance,

אמת טאקע אז מ'דארף געבן די צדקה בסבר פנים יפות 139,

English translation 1312

and "one who gives a coin to a poor person is blessed with six blessings, and one who appeases him with words with eleven blessings" –

און "הנותן פרוטה לעני מתברך בשש ברכות והמפייסו בדברים בי"א ברכות" 140 –

English translation 1313

but primarily the main thing is –

אבער לכל לראש איז דער עיקר –

English translation 1314

the giving in actuality,

די נתינה בפועל,

English translation 1315

to sustain the soul of the poor person physically and in actuality.

צו מחי' זיין נפש העני בגשמיות ובפועל.

English translation 1316

And the approach of the giver must be –

און דער צוגאנג בא דעם נותן דארף זיין –

English translation 1317

not as if he has much money and gold,

ניט ווי ער האט א סך געלט און גאלד,

English translation 1318

and he is doing the poor person a favor by giving him some of it,

און ער טוט דעם עני א טובה אז ער גיט אים דערפון אפ,

English translation 1319

but as explained in many places:

נאר כמבואר בכ"מ:

English translation 1320

the money belongs to the Most High,

די געלט איז דעם אויבערשטן'ס,

English translation 1321

only the Most High gave it to him as a deposit,

נאר דער אויבערשטער האט עס אים אפגעגעבן אלס א פקדון,

English translation 1322

and the Most High also gave him free choice –

און דער אויבערשטער האט אים אויך געגעבן בחירה –

English translation 1323

in order to grant him merit with the commandment of charity through his choosing to give the money to the poor person. The choice lies in his hands –

בכדי אים מזכה זיין מיט מצות צדקה דורך דעם וואס ער וועט בוחר זיין אפגעבן די געלט צו דעם עני. די ברירה ליגט אין זיינע הענט –

English translation 1324

he can choose to give it or not, heaven forbid,

ער קען בוחר זיין דאס אפגעבן אדער ניט ח"ו,

English translation 1325

and together with this the Most High requests of him –

וביחד עם זה בעט זיך ביי אים דער אויבערשטער –

English translation 1326

"and you shall choose life"!

"ובחרת בחיים" 141!

English translation 1327

And at the time that he chooses to give the money to charity –

און בשעת ער איז בוחר צו אפגעבן די געלט לצדקה –

English translation 1328

this is his merit,

איז דאס זיין זכות,

English translation 1329

and he receives for it –

און ער באקומט דערפאר –

English translation 1330

"four measures shall be yours".

"ארבע הידות יהי' לכם" 142.

English translation 1331

And as also explained in the discourse beginning "The voice is the voice of Yaakov" of the old Rebbe

וכמבואר אויך אין דעם מאמר ד"ה הקול קול יעקב פון דעם אלטן רבי'ן

English translation 1332

(which in the first printings of Tanya was printed at the end of the book)

(וואס בדפוסים הראשונים פון תניא איז דאס געווען געדרוקט בסוף הספר)

English translation 1333

regarding the concept of "he gives a coin to a poor person and then prays",

בענין "יהיב פרוטה לעני והדר מצלי" 143,

English translation 1334

how through the giving of charity to the poor person it is opened for him himself that the "prayer" should be as is proper.

ווי דורך נתינת הצדקה לשני ווערט אויפגעטאן פאר אים אליין אז דער "מצלי" זאל זיין כדבעי.

English translation 1335

Regarding this is also the directive concerning all the campaigns and the dissemination of Judaism and the wellsprings outward:

עד"ז איז אויך די הוראה בנוגע צו כללות המבצעים והפצת היהדות והמעינות חוצה:

English translation 1336

One demands of each one that he should do the mission of His Holiness, our Master, Teacher, and Rebbe to go out of his four cubits and disseminate Judaism among Jews who are found in the outside. And through that which one does the mission of His Holiness, our Master, Teacher, and Rebbe, a person's agent is like himself –

מ'מאנט פון יעדן איינעם אז ער זאל טאן אין דער שליחות פון כ"ק מו"ח אדמו"ר צו ארויסגיין פוו זיינע ד' אמות און מפיץ זיין אידישיקייט צווישן אידן וואס געפינען זיך אין חוצה. און דורך דעם וואס מ'טוט דער שליחות פון כ"ק מו"ח אדמו"ר ווערט שלוחו של אדם כמותו 144 –

English translation 1337

one becomes connected with the sender,

מ'ווערט פארבונדן מיטן משלח,

English translation 1338

His Holiness, our Master, Teacher, and Rebbe.

כ"ק מו"ח אדמו"ר.

English translation 1339

One could argue:

קען איינער טענה'ן:

English translation 1340

In order to become connected with the Rebbe with complete certainty and in the strongest manner –

בכדי ווערן פארבונדן מיטן רבי'ן מיט די גאנצע זיכערקייט און אויפן שטארקסטן תוקף –

English translation 1341

this is through studying his Torah,

איז דאס דורך לערנען תורתו,

English translation 1342

for then one has the absolute promise that between him and the Rebbe there is a "wondrous unity, the likes of which there is no unity, nor anything comparable to it, found at all in physicality, to be truly one and unified from every side and angle",

וואס דעמולט האט מען די הבטחה גמורה אז עס ווערט צווישן אים מיטן רבי'ן א "יחוד נפלא שאין יחוד כמוהו ולא כערכו נמצא כלל בגשמיות להיות לאחדים ומיוחדים ממש מכל צד ופנה" 145,

English translation 1343

a unity between intellect, intellecter, and intellectum,

א יחוד צווישן שכל משכיל ומושכל 146,

English translation 1344

he becomes one thing with the Rebbe;

ווערט ער איין זאך מיטן רבי'ן;

English translation 1345

However, at the time that he goes out into the street to do his mission from the Rebbe –

משא"כ בשעת ער גייט ארויס אין גאס טאן שליחותו פון דעם רבי'ן –

English translation 1346

one needs an explanation of how he becomes an agent,

דארף מען האבן א הסברה ווי ער ווערט א שליח,

English translation 1347

and it is a question with what kind of force he becomes like the sender:

און ס'איז א שאלה מיט וואס פאר א תוקף ווערט ער כמותו של המשלח:

English translation 1348

There is a level of "a person's agent is like himself",

ס'איז דא א דרגא פון שלוחו של אדם כמותו,

English translation 1349

then comes –

דערנאך קומט צו –

English translation 1350

("a person's agent is like himself")

(שלוחו של אדם כמותו)

English translation 1351

literally,

ממש 147,

English translation 1352

and in agency there are several interpretations,

און אין שליחות זיינען פאראן כמה פירושים,

English translation 1353

and in general –

ובכללות –

English translation 1354

three levels:

ג' דרגות:

English translation 1355

whether the action becomes the sender's,

צי די מעשה ווערט דעם משלח'ס,

English translation 1356

whether the power of the action becomes the sender's,

צי כח המעשה ווערט דעם משלח'ס,

English translation 1357

whether his entire existence becomes the sender's.

צי כל מציאותו ווערט דעם משלח'ס 148.

English translation 1358

But at the time that he studies the Torah of the Rebbe –

אבער בשעת ער לערנט תורתו פון דעם רבי'ן –

English translation 1359

one does not need any explanations about this,

דארף מען ניט האבן קיינע ביאורים אויף דעם,

English translation 1360

because it states explicitly,

ווייל עס שטייט בפירוש,

English translation 1361

that through this between him and the Rebbe there is a "wondrous unity, the likes of which there is no unity, nor anything comparable to it, found at all etc.",

אז דורך דעם ווערט צווישן אים מיטן רבי'ן א "יחוד נפלא שאין יחוד כמוהו ולא כערכו נמצא כלל כו'",

English translation 1362

there is no unity that is so strong. It follows that this is stronger than all the manners of "a person's agent is like himself" which he can attain through doing his mission of the Rebbe in the world!

ס'איז ניטא קיין יחוד וואס איז אזוי שטארק. קומט אויס אז דאס איז שטארקער פאר אלע אופנים אין שלוחו של אדם כמותו צו וועלכע ער קען דערגרייכן דורך טאן שליחותו פון רבי'ן בעולם!

English translation 1363

Regarding a simple servant –

בנוגע צו אן עבד פשוט –

English translation 1364

one must arrive at the continuation of 5666 for explanations as this is,

דארף מען אנקומען צו א המשך תרס"ו 149 אויף ביאורים ווי דאס איז,

English translation 1365

and one learns it and one writes it,

און מ'לערנט דאס און מ'שרייבט דאס,

English translation 1366

and presumably one understands it...;

און מסתמא פארשטייט מען דאס...;

English translation 1367

but regarding the unity that is achieved through the study of Torah with understanding and comprehension –

אבער בנוגע דער יחוד וואס ווערט ע"י לימוד התורה בהבנה והשגה –

English translation 1368

one does not need any extra explanations.

דארף מען ניט האבן קיינע איבעריקע ביאורים.

English translation 1369

Consequently –

במילא –

English translation 1370

why should he go out from his four cubits into the street to disseminate Judaism and through this become a person's agent like himself –

פארוואס זאל ער ארויסגיין פון זיינע ד' אמות אין גאס צו מפיץ זיין אידישקייט און דורך דעם ווערן שלוחו של אדם כמותו –

English translation 1371

when he can study his Torah and through this he is assured that there is between him and the Rebbe the strongest unity that can possibly be –

ווען ער קען לערנען תורתו און דורך דעם איז ער פארזיכערט אז עס ווערט צווישן אים מיטן רבי'ן דעם שטארקסטן יחוד וואס קען נאר זיין –

English translation 1372

"a wondrous unity that there is no unity like it nor comparable to it found at all etc."?!

"יחוד נפלא שאין יחוד כמוהו ולא כערכו נמצא כלל כו'"?!

English translation 1373

One tells him:

זאגט מען אים:

English translation 1374

The sender knew about all these explanations and innovations and logical arguments that can occur to dialecticians and intellectuals and devoted servants. And nevertheless he said,

דער משלח האט געוואוסט וועגן די אלע הסברות והמצאות ולומדות וועלכע קענען איינפאלן מפלפלים ומשכילים און עובדים. ואעפ"כ האט ער געזאגט,

English translation 1375

that he wants that one should go out literally into the world,

אז ער וויל מ'זאל ארויסגיין כפשוטו אין וועלט,

English translation 1376

that it should be "and Jacob lifted his feet" into "Charan",

עס זאל זיין "וישא יעקב את רגליו" 150 אין "חרן",

English translation 1377

"the fierce anger of the Omnipresent in the world",

"חרון אף של מקום בעולם" 151,

English translation 1378

where "Lavan" is found,

וואו עס געפינט זיך "לבן",

English translation 1379

and he should accomplish there that from "the daughters are my daughters and the sons are my sons and the flock is my flock and all that you see is mine" of Lavan –

און ער זאל דארטן אויפטאן אז פון "הבנות בנותי והבנים בני והצאן צאני וכל אשר אתה רואה לי הוא" פון לבנ'ען 152 –

English translation 1380

they should become the sons and daughters and flock of Jacob;

זאלן זיי ווערן בני ובנות וצאן יעקב;

English translation 1381

the "all that you see is mine" of Lavan should become "mine" of Jacob –

דער "כל אשר אתה רואה לי הוא" פון לבן זאל ווערן "לי" פון יעקב'ן –

English translation 1382

"and I had ox and donkey, flock etc.".

"ויהי 153 לי שור וחמור צאן גו'" 154.

English translation 1383

And one may add to this:

ויש להוסיף בזה:

English translation 1384

Our sages of blessed memory say that "every place where 'mine' is stated, it does not move forever". And in the aforementioned service it means:

חז"ל זאגן 155 אז "כל מקום שנאמר לי אינו זז לעולם". ובעבודה הנ"ל הייסט עס:

English translation 1385

At the time of "and Jacob lifted his feet" and one goes out into the street to spread Judaism

בשעת "וישא יעקב את רגליו" און מ'גייט ארויס אין גאס צו פארשפרייטן אידישיקייט

English translation 1386

(and make from the "mine" of "Lavan" –

(און מאכן פון דעם "לי" פון "לבן" –

English translation 1387

"mine" of a Jew) –

"לי" פון א אידן) –

English translation 1388

it is not the explanation that he runs out from his own four cubits into the street and says there a few words,

איז ניט דער פירוש אז ער לויפט ארויס פון די אייגענע ד' אמות אין גאס און זאגט דארטן א פאר ווערטער,

English translation 1389

and afterwards he runs immediately back into his own four cubits,

און דערנאך לויפט ער גלייך צוריק אין די אייגענע ד' אמות,

English translation 1390

rather it must be in a manner of "mine" that "it does not move forever":

נאר עס דארף זיין באופן פון "לי" אז "אינו זז לעולם":

English translation 1391

he must occupy himself internally with those who are found in the street to accomplish with them matters of Judaism,

ער דארף זיך פארנעמען בפנימיות מיט די וואס געפינען זיך אין גאס אויף אויפטאן מיט זיי בעניני יהדות,

English translation 1392

until that even if a conduct of "by day the heat consumed me and the frost by night" is felt –

ביז אז אפילו אויב עס מאנט זיך א הנהגה פון "ביום אכלני חורב וקרח בלילה" 156 –

English translation 1393

he does this as well.

טוט ער דאס אויך.

English translation 1394

And through that which one is occupied with the general matter of spreading Judaism and spreading the wellsprings outward,

און דורך דעם וואס מ'איז זיך עוסק אין כללות ענין פון הפצת היהדות און הפצת המעינות חוצה,

English translation 1395

that one publicizes Divinity in the world,

אז מ'איז מפרסם אלקות בעולם,

English translation 1396

"I will proclaim My name throughout the land"

"ספר שמי בכל הארץ"

English translation 1397

(as the conclusion of the lesson of Chumash of 22 Tevet) –

(כסיום השיעור חומש דכ"ד טבת) –

English translation 1398

the tidings of redemption "and I will set a redemption between My people and your people" is fulfilled in actuality

ווערט נתקיים בפועל בשורת הגאולה "ושמתי פדות בין עמי ובין עמך"

English translation 1399

(the beginning of the lesson of Chumash),

(התחלת השיעור חומש),

English translation 1400

Through that which there is first the "come to Pharaoh"

דורך דעם וואס ס'איז פריער דא דער "בא אל פרעה"

English translation 1401

(as it is stated in the portion of Shlach) –

(ווי עס שטייט אין די פרשה שלאח"ז) –

English translation 1402

as explained in the Zohar that the Almighty says to Moses "come to Pharaoh" when Pharaoh stands with all his might,

כמבואר בזהר 157 אז דער אויבערשטער זאגט משה'ן "בא אל פרעה" ווי פרעה שטייט מיט זיין גאנצן תוקף,

English translation 1403

the might of the husk,

תוקף הקליפה,

English translation 1404

and Moses acts upon him,

און משה פועל'ט אין אים אויף,

English translation 1405

until that it becomes "and it was when Pharaoh sent",

ביז אז עס ווערט "ויהי בשלח פרעה" 158,

English translation 1406

that Pharaoh himself sends out the Jews from Egypt,

אז פרעה אליין שיקט ארויס אידן ממצרים,

English translation 1407

consequently the "but for this purpose I have raised you up etc. so that My name may be proclaimed throughout the land" is fulfilled in actuality,

במילא ווערט מקויים בפועל דער "ואולם בעבור זאת העמדתיך גו' למען ספר שמי בכל הארץ",

English translation 1408

as explained in Chassidus *158 the matter of "and it was when Pharaoh sent",

כמבואר בחסידות *158 דער ענין פון "ויהי בשלח פרעה",

English translation 1409

that he caused the growth of the salvations of Israel after the sowing in the exile of Egypt,

אז ער האט גורם געווען די צמיחה פון ישועות ישראל לאחרי הזריעה בגלות מצרים,

English translation 1410

as the statement of our sages of blessed memory on the verse "he who sows first produces korin",

כמאמרז"ל 159 ע"ד זורע קודם 160 מוציא כורין,

English translation 1411

"and they shall fill the face of the world with produce",

"ומלאו פני תבל תנובה" 161,

English translation 1412

and through this there was added in the revelation of Divinity in the world etc.

ועי"ז איז צוגעקומען אין גילוי אלקות בעולם כו'.

English translation 1413

And already earlier in the portion of Bo the redemption begins,

און שוין פריער אין פ' בא הויבט זיך אן די גאולה,

English translation 1414

as discussed there regarding the Paschal offering and the redemption etc.

כמדובר שם וועגן דעם קרבן פסח און די גאולה וכו'.

English translation 1415

And the redemption from Egypt effects a redemption upon all the generations entirely –

און די גאולה ממצרים פועל'ט א גאולה על כל הדורות כולם –

English translation 1416

as is known what the Maharal writes

כידוע וואס דער מהר"ל שרייבט 162

English translation 1417

(in connection with the phrase "who redeemed our fathers and redeemed us from Egypt"),

(בקשר מיטן לשון 163 "אשר גאל אבותינו וגאלנו ממצרים"),

English translation 1418

that the redemption from Egypt accomplished that the matter of servitude upon Jews was nullified,

אז גאולת מצרים האט אויפגעטאן אז ס'איז בטל געווארן דער ענין פון עבדות אויף אידן,

English translation 1419

and never again will Jews be slaves.

און מער וועלן אידן קיינמאל ניט זיין עבדים.

English translation 1420

When one once reviewed the words of the Maharal, one asked –

בשעת מ'האט אמאל איבערגע'חזר'ט דברי מהר"ל האט מען געפרעגט –

English translation 1421

where is it stated in the revealed Torah? It is stated in the Sifra on the portion of Behar,

וואו שטייט עס אין נגלה? שטייט עס אין ספרא פ' בהר,

English translation 1422

and Rashi in his commentary on the Torah brings it down

און רש"י בפירושו על התורה ברענגט עס אראפ

English translation 1423

(that is,

(ד. ה.

English translation 1424

Rashi,

רש"י,

English translation 1425

whose matter is the plain meaning of the verse,

וואס ענינו איז פשוטו של מקרא,

English translation 1426

continues the Sifra into the world of the simple meaning]:

איז ממשיך דעם ספרא אין עולם הפשט]:

English translation 1427

On the verse "for they are My servants" it is stated in the Sifra

עה"פ 164 "כי עבדי הם" שטייט אין ספרא

English translation 1428

(and Rashi explains)

(ופרש"י 165)

English translation 1429

"My deed is prior".

"שטרי קודם".

English translation 1430

That is, that after the giving of the Torah, Jews became servants of the Almighty,

ד.ה. אז לאחר מ"ת זיינען אידן געווארן עבדים פון דעם אויבערשטן,

English translation 1431

and "My deed is prior",

און "שטרי קודם",

English translation 1432

consequently no one can place them into servitude –

במילא קען קיינער זיי ניט אריינשטעלן אין עבדות –

English translation 1433

without any difference whether this is a gentile,

אן קיין נפק"מ צי דאס איז א גוי,

English translation 1434

or with due distinction a court,

אדער להבדיל בית דין,

English translation 1435

or the heavenly court,

אדער ב"ד שלמעלה,

English translation 1436

all this does not change the essence of Jews at all. Because "My deed is prior".

איז דאס אלץ גארניט משנה דעם מהות פון אידן. וויבאלד אז "שטרי קודם".

English translation 1437

And consequently, the Exodus from Egypt is for all generations. And especially when it speaks about this in the Torah,

ובמילא איז גאולת מצרים על כל הדורות. ובפרט אז עס רעדט זיך וועגן דעם אין תורה,

English translation 1438

for every word in the Torah is eternal for all times

וואס יעדער ווארט אין תורה איז נצחית על כל הזמנים

English translation 1439

(with the proofs from "Vayoel Moshe"), as mentioned above

(מיט די ראי' פון "ויואל משה"), כנ"ל

English translation 1440

(sum total).

(סכ"ה).

English translation 1441

Discourse (in the manner of a talk)

מאמר (כעין שיחה)

English translation 1442

beginning with the words "He is Aharon and Moshe, etc."

ד"ה הוא אהרן ומשה גו'.

English translation 1443

It is also customary to study a verse from Rashi's commentary on our portion,

ס'איז אויך רגיל אפלערנען א פסוק פון פירוש רש"י דפרשתנו,

English translation 1444

or a matter that Rashi does not explain

אדער אן ענין וואס רש"י איז ניט מפרש

English translation 1445

(although according to the plain meaning of the verse, an explanation would seemingly be required),

(כאטש אז ע"פ פשוטו של מקרא פאדערט זיך אין דעם לכאורה א פירוש),

English translation 1446

and also a matter in the notes of my father on the Zohar of the weekly portion.

און אויך אן ענין אין די הערות פון טאטן אויפן זהר דפרשת השבוע.

English translation 1447

In *165 our portion, there is a matter that is seemingly entirely incomprehensible according to the plain meaning,

אין *165 פרשתנו איז דא אן ענין וואס איז לכאורה אינגאנצן ניט פארשטאנדיק ע"ד הפשט,

English translation 1448

and Rashi does not address it:

און רש"י באווארנט עס ניט:

English translation 1449

In our portion

אין פרשתנו

English translation 1450

(and in chapter Bo)

(און אין פ' בא)

English translation 1451

it speaks about the plagues. Rashi says that each plague "lasted a quarter of a month"

רעדט זיך וועגן די מכות. זאגט רש"י 166 אז יעדע מכה "משמשת רביע חודש"

English translation 1452

(and the plague of the firstborn was one moment),

(און מכת בכורות איז געווען א רגע אחד),

English translation 1453

and afterwards the plague ceased. And therefore, afterwards, another plague was needed. With one single exception –

און דערנאך האט זיך דער מכה אפגעשטעלט. און דערפאר האט מען דערנאך געדארפט האבן נאך א מכה. מיט איין און איינציקן אויסנאם –

English translation 1454

the plague of frogs:

מכת צפרדע:

English translation 1455

It states in the verse that Moshe said to Pharaoh –

עס שטייט אין פסוק אז משה האט געזאגט פרעה'ן –

English translation 1456

and emphasized twice –

ובהדגשה צוויי 167 מאל –

English translation 1457

that the frogs "only in the river shall they remain." The question arises why specifically from this plague something remained afterwards,

אז די צפרדעים "רק ביאור תשארנה". ווערט די שאלה פארוואס איז דוקא פון דער מכה געבליבן אויך דערנאך,

English translation 1458

while all the plagues ceased after a time

בשעת אלע מכות זיינען נפסק געווארן לאחר זמן

English translation 1459

(a week);

(א שבוע);

English translation 1460

and Rashi does not address it?!

און רש"י באווארנט עס ניט?!

English translation 1461

Rabbi Avraham ibn Ezra explains:

ראב"ע איז מפרש:

English translation 1462

"And the meaning of 'in the river shall they remain' –

"וטעם ביאור תשארנה –

English translation 1463

because there they were initially." But:

כי שם היו בתחלה". אבער:

English translation 1464

"And the river shall swarm with frogs" is the explanation

"ושרץ היאור צפרדעים" 168 איז דער פירוש

English translation 1465

(according to the plain meaning)

(בפשט"מ)

English translation 1466

not that frogs that were there previously came out of the river,

ניט אז פון יאור זיינען ארויס צפרדעים וועלכע זיינען דארט געווען פון פריער,

English translation 1467

but rather that frogs were created anew from the river

נאר אז פון יאור זיינען באשאפן געווארן מחדש צפרדעים

English translation 1468

(because of the plague),

(צוליב די מכה),

English translation 1469

and before this there were no frogs in the river in Egypt *.

און לפנ"ז זיינען ניט געווען קיינע צפרדעים אין דעם יאור במצרים *.

English translation 1470

And as we learned earlier in chapter Bereishit "Let the waters swarm, etc.",

און ווי מ'האט פריער געלערנט אין פ' בראשית 169 "ישרצו המים גו'",

English translation 1471

it is proven that the word refers to their creation anew from the water. It is understood that "And the river shall swarm with frogs" means that the frogs were created anew from the river,

שמוכח אז דער ווארט גייט אויף בריאתם מחדש מן המים. איז מובן אז "ושרץ היאור צפרדעים" מיינט אז די צפרדעים זיינען באשאפן געווארן מחדש מן היאור,

English translation 1472

and not that "there they were initially"

און ניט אז "שם היו בתחלה"

English translation 1473

(as Rabbi Avraham ibn Ezra writes).

(ווי ראב"ע שרייבט).

English translation 1474

And of course also from Rashi's commentary on this very matter:

וכמובן אויך פון פירוש רש"י בענין זה גופא 170:

English translation 1475

"And the frog came up" which is "and the river shall swarm" –

"ותעל הצפרדע" וועלכע ושרץ היאור –

English translation 1476

"There was one frog and they struck it and it spewed forth swarms, swarms." From which it is understood that this one frog was the sole possibility for frogs

"צפרדע אחת היתה והיו מכין אותה והיא מתזת נחילים נחילים". וואס מזה מובן אז די צפרדע אחת איז געווען די איינציקע מעגליכקייט אויף צפרדעים

English translation 1477

(plural)

(רבים)

English translation 1478

and there was an additional miracle –

און מ'האט אַ נס נוסף –

English translation 1479

"and it spewed forth, etc."

והיא מתזת כו'.

English translation 1480

Also according to the second explanation in Rashi "the swarming of the frogs he calls by the singular term, etc.",

אויך לויט דעם צווייטן פירוש אין רש"י "שרוץ הצפרדעים קורא ל' יחידות כו'",

English translation 1481

this is like the explanation of Rabbi Avraham ibn Ezra,

איז דאס ווי פירוש הראב"ע,

English translation 1482

that they

אז זיי זיינען

English translation 1483

(the frogs)

(הצפרדעים)

English translation 1484

were previously in the river –

געווען פריער אין יאור –

English translation 1485

in addition to the main point –

איז נוסף על העיקר –

English translation 1486

that "in the river shall they remain" must be understood according to all explanations – is (a)

אז "ביאור תשארנה" דארף זיין מובן לכל הפירושים – איז (א)

English translation 1487

although Rashi writes on this

הגם אז רש"י שרייבט אויף דעם

English translation 1488

(second)

(צווייטן)

English translation 1489

explanation "and its plain meaning",

פירוש "ופשוטו",

English translation 1490

unlike on the first explanation "this is its midrashic meaning" –

משא"כ אויפן ערשטן פירוש "זהו מדרשו" –

English translation 1491

nevertheless, since Rashi brings the first explanation earlier,

איז וויבאלד אז רש"י ברענגט דעם ערשטן פירוש פריער,

English translation 1492

it is proven that it is closer to the way of the plain meaning. (b)

איז מוכח אז דאס איז נעענטער צו דרך הפשט. (ב)

English translation 1493

And the main point:

ועיקר:

English translation 1494

Why should one strain to say that the difference between the two explanations is from one extreme to the other,

פארוואס זאל מען דוחק זיין זאגן אז דער חילוק צווישן ביידע פירושים איז מן הקצה אל הקצה,

English translation 1495

that according to the first explanation the "one frog" did not exist previously and was only now created,

אז לויט דעם ערשטן פירוש איז דער "צפרדע אחת" פריער ניט געווען און זי איז ערשט איצטער באשאפן געווארן,

English translation 1496

unlike according to the second explanation the frogs were not created now –

משא"כ לויטן צווייטן פירוש זיינען די צפרדעים ניט איצטער באשאפן געווארן –

English translation 1497

when in simplicity the difference between them is only in this detail,

ווען בפשטות איז דער חילוק ביניהם נאר אין דעם פרט,

English translation 1498

that according to the first explanation "frog" means in the singular form –

אז לפי פירוש הראשון מיינט "צפרדע" לשון יחיד –

English translation 1499

because of this that "there was one frog, etc.",

על שם זה וואס "צפרדע אחת היתה כו'",

English translation 1500

unlike according to the second explanation –

משא"כ לפי פירוש השני –

English translation 1501

"frog" in the singular form refers to the species of frog.

גייט "צפרדע" לשון יחיד אויף דעם מין צפרדע.

English translation 1502

The aforementioned question remains:

בלייבט די שאלה הנ"ל:

English translation 1503

Why specifically by the plague of frogs was it "in the river shall they remain",

פארוואס בא מכת צפרדע איז געווען "ביאור תשארנה",

English translation 1504

unlike the other plagues of which no trace remained? And Moshe emphasizes this twice!

אנדערש ווי שאר המכות וואס פון זיי איז ניט געבליבן קיין רושם? און משה איז דאס מדגיש צוויי מאל!

English translation 1505

In the notes of my father on the Zohar of our portion, there is a matter that he brings from the Igrot Kodesh of the old Rebbe in connection with the matter of the passing of the righteous

אין די הערות פון טאטן אויפן זהר דפרשתנו איז דא אן ענין וועלכן ער ברענגט פון אגה"ק פון דעם אלטן רבי'ן בקשר מיט ענין הסתלקות הצדיקים

English translation 1506

(connected to the day of the hillula of the 24th of Tevet):

(פארבונדן מיט דער יום ההילולא דכ"ד טבת):

English translation 1507

He dwells on what is stated in the Zohar of our portion "Rabbi Abba wept and said, 'Woe, when you will depart from the world and the world will remain orphaned from you, who will be able to illuminate the words of Torah?' Rabbi Abba opened and said, 'And you shall say thus: "Peace be to you, and peace be to your house, and peace be to all that you have," etc.'"

ער שטעלט זיך 171 אויף דעם וואס עס שטייט אין זהר פרשתנו 172 "בכה ר' אבא ואמר ווי כד תסתלק מעלמא וישתאר עלמא יתום מינך מאן יכיל לאנהרא מלין דאורייתא. פתח ר' אבא ואמר ואמרתם כה לחי ואתה שלום וביתך שלום וכל אשר לך שלום 173 כו'".

English translation 1508

And he explains "the precision of the language: 'When you will be removed from the world and the world will remain orphaned from you,'

און ער איז מבאר "דקדוק הלשון ווי כד תסתלק ממנו מעלמא וישתאר עלמא יתום מינך,

English translation 1509

for prima facie 'and the world will remain orphaned from you' is superfluous, because it is understood that when he will be removed, the world will remain orphaned from him." –

שלכאורה וישתאר עלמא יתום מינך למותר הוא כי ממילא מובן שכשיסתלק ישאר העלמא יתום ממנו" –

English translation 1510

Then "it is explained that the mere fact that he will be removed is not sufficient so that there will not be found one who can illuminate, etc." And he explains this based on what is explained in Iggeret HaKodesh,

אז "י"ל כי מה שיסתלק בלבד אין זה מספיק לשלא ימצא מאן יכול לאנהרא כו'". און ער איז דאס מבאר ע"פ המבואר באגה"ק 174,

English translation 1511

that the students of the tzaddik receive from him after his passing,

אז די תלמידי הצדיק זיינען מקבל ממנו לאחרי הסתלקותו,

English translation 1512

and consequently his students "will be able to illuminate words of Torah with the power of the essential spirit of Rabbi Shimon." "Therefore he added to say 'and the world will remain orphaned from you,'

ובמילא תלמידיו "יהיו יכולים לאנהרא מלין דאורייתא בכח רוחו דרבי שמעון העצמיות". "לכן הוסיף לומר וישתאר עלמא יתום מינך,

English translation 1513

that is, when the world alone will remain –

הוא כשישאר העלמא בלבד –

English translation 1514

orphaned from you –

יתום מינך,

English translation 1515

so that his students will not be, etc."

שלא יהיו גם תלמידיו כו'".

English translation 1516

Afterwards he explains another interpretation of this based on the aforementioned Iggeret HaKodesh,

דערנאך איז ער מבאר נאך א פירוש בזה ע"פ אגה"ק הנ"ל,

English translation 1517

that the two expressions correspond to the passing of the two aspects which are discussed in the explanation of the aforementioned Iggeret HaKodesh.

אז די צוויי לשונות זיינען כנגד הסתלקות פון די צוויי בחינות וועלכע רעדן זיך בביאור אגה"ק הנ"ל.

English translation 1518

According to what is explained in the note, it follows

ע"פ המבואר אין דער הערה קומט אויס,

English translation 1519

that there are three levels –

אז עס זיינען דא דריי דרגות –

English translation 1520

three generations:

דריי דורות:

English translation 1521

The generation and level of the tzaddik himself

דער דור ודרגא פון דעם צדיק אליין

English translation 1522

(Rabbi Shimon bar Yochai, as discussed in the Zohar),

(רשב"י ווי עס רעדט זיך אין דעם זהר),

English translation 1523

the generation and level of his students,

דער דור ודרגא פון תלמידיו,

English translation 1524

and the generation and level of the students of his students,

און דער דור ודרגא פון תלמידי תלמידיו,

English translation 1525

"the offshoots of offshoots." And in other words,

"גידולי גידולין" 175. ובלשון אחר,

English translation 1526

and as the Tzemach Tzedek explains this elsewhere –

און ווי דער צ"צ איז דאס מבאר במקום אחר 176 –

English translation 1527

the aspect of aftergrowths.

די בחינה פון ספיחים.

English translation 1528

And he also explains in the note the three levels in the verse "And you shall be at peace,"

און ער איז אויך מבאר אין דער הערה די דריי דרגות אין פסוק "ואתה שלום",

English translation 1529

"and your house shall be at peace,"

"וביתך שלום",

English translation 1530

"and all that is yours shall be at peace."

"וכל אשר לך שלום".

English translation 1531

However, he does not explain in the note the matter of this in the service of man.

ער איז אבער ניט מבאר אין דער הערה דער ענין בזה אין עבודת האדם.

English translation 1532

Continuing from what was mentioned regarding "And you shall be at peace, and your house shall be at peace, and all that is yours shall be at peace" –

בהמשך להנזכר וועגן "ואתה שלום וביתך שלום וכל אשר לך שלום" –

English translation 1533

this is the place to mention a matter of "Great is hospitality, for it brings near"

איז כאן המקום צו דערמאנען וועגן אן ענין פון "גדולה לגימה שמקרבת" 177

English translation 1534

(the matter of peace):

(ענין השלום):

English translation 1535

On this Shabbat, the continuation of the "meeting" which began before Shabbat occurs. And through Divine Providence it was called

בשבת זו קומט פֿאָר דער המשך צו דער "פגישה" וועלכע האט זיך אנגעהויבן פאר שבת. ובהשגחה פרטית האט מען דאס אנגערופן

English translation 1536

(in this year)

(בשנה זו)

English translation 1537

by the name "Jewish Possibilities,"

מיטן נאמען "דזשואיש פאסעבילאטיס",

English translation 1538

"Yiddishe Meglichkeiten,"

"אידישע מעגלעכקייטן",

English translation 1539

and not "Possibilities of a Jew." And the difference:

און ניט "מעגלעכקייטן פון א אידן". והחילוק:

English translation 1540

"Possibilities of a Jew" means that the possibilities and the self are two separate things,

"מעגלעכקייטן פון א אידן" מיינט אז די מעגלעכקייטן און דער איך זיינען צוויי באזונדערע זאכן,

English translation 1541

only that a Jew was given certain possibilities.

נאר מ'האט געגעבן א אידן געוויסע מעגלעכקייטן.

English translation 1542

In contrast, "Jewish Possibilities" means that the "possibilities" themselves are Jewish,

משא"כ "אידישע מעגלעכקייטן" מיינט אז די "מעגלעכקייטן" אליין זיינען אידישע,

English translation 1543

completely permeated with Judaism,

אינגאנצן דורכגענומען מיט אידישקייט,

English translation 1544

and as a result of his being a Jew –

און אלס תוצאה פון זיין א איד –

English translation 1545

he has the

האט ער די

English translation 1546

(Jewish)

(אידישע)

English translation 1547

possibilities.

מעגלעכקייטן.

English translation 1548

This is similar to the difference in how one translates the Land of Israel:

ע"ד דער חילוק ווי מ'טייטשט ארץ ישראל:

English translation 1549

a land where there are Jews, or

א לאנד וואו עס זיינען דא אידן, אדער

English translation 1550

(as the matter truly is) –

(ווי דער ענין איז באמת) –

English translation 1551

the Jewish land,

דער אידישער לאנד,

English translation 1552

as it is said "a land which the L-rd your G-d cares for; the eyes of the L-rd your G-d are always upon it, from the beginning of the year to the end of the year,"

כמ"ש 178 "ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה",

English translation 1553

it is a land where "the eyes of the L-rd your G-d,"

זי איז א לאנד וואו "עיני ה"א",

English translation 1554

the providence of the Holy One, blessed be He –

השגחתו של הקב"ה –

English translation 1555

for He and His providence are one

וואס הוא והשגחתו אחד

English translation 1556

(as explained in Shaarei HaYichud VeHaEmunah) –

(כמבואר בשעהיוה"א 179) –

English translation 1557

is always there. Consequently, it is a Jewish land –

איז דארטן דא תמיד. במילא איז זי אן אידישער לאנד –

English translation 1558

completely permeated with Judaism

אינגאנצן דורכגענומען מיט אידישיקייט

English translation 1559

(and not, G-d forbid, that Judaism and the land are two separate things).

(און ניט ח"ו אז די אידישקייט און דער לאנד זיינען צוויי באזונדערע זאכן).

English translation 1560

From this also emerges a practical difference:

דערפון קומט אויך ארויס א נפק"מ:

English translation 1561

"Possibilities of a Jew" leaves the Jew in the category of an individual –

"מעגלעכקייטן פון א אידן" לאזט דעם אידן בגדר יחיד –

English translation 1562

that as an individual Jew he has certain possibilities and a certain mission. Consequently, he can argue:

אז אלס א איד א יחיד האט ער געוויסע מעגלעכקייטן און א געוויסן תפקיד. במילא קען ער טענה'ן:

English translation 1563

Since he is an individual with a mission and possibilities of an individual,

וויבאלד ער איז א יחיד מיט א תפקיד און מעגלעכקייטן פון א יחיד,

English translation 1564

he can conduct himself as he wishes:

קען ער זיך פירן ווי ער וויל:

English translation 1565

if he wants, he will conduct himself properly and utilize his possibilities and receive reward for it,

אויב ער וויל וועט ער זיך פירן כדבעי און אויסנוצן זיינע מעגלעכקייטן און באקומען דערפאר שכר,

English translation 1566

and if he wants, he can forgo his own reward,

און אויב ער וויל קען ער מוותר זיין אויף זיין אייגענעם שכר,

English translation 1567

and let them whip him,

און זאל מען אים שמייסן,

English translation 1568

but who can say to him, 'What do you do?'

אבער מי יאמר לו מה תעשה,

English translation 1569

he is an individual;

ער איז א יחיד;

English translation 1570

However, when one says that every Jew has "Jewish Possibilities," this takes him out of the category of an individual,

בשעת מ'זאגט אבער אז יעדער איד האט "אידישע מעגלעכקייטן" נעמט דאס אים ארויס פון גדר יחיד,

English translation 1571

and places him into the category that he is a part of a collective and a multitude of Jews,

און שטעלט אים אריין אין דעם גדר אז ער איז א חלק פון א כלל און א רבים פון אידן,

English translation 1572

because his possibilities are a part of the "Jewish Possibilities" that all Jews have,

ווייל זיינע מעגלעכקייטן זיינען א חלק פון "אידישע מעגלעכקייטן" וואס אלע אידן האבן,

English translation 1573

consequently, he cannot forgo his mission and his possibilities,

במילא קען ער ניט מוותר זיין אויף זיין תפקיד און זיינע מעגלעכקייטן,

English translation 1574

because they are not his possibilities as an individual,

ווייל זיי זיינען ניט זיינע מעגלעכקייטן אלס יחיד,

English translation 1575

but rather "Jewish Possibilities,"

נאר "אידישע מעגלעכקייטן",

English translation 1576

as a part of the collective of Jews. And when he fails to utilize his possibilities, it affects all Jews.

אלס א חלק פון דעם כלל פון אידן. און בשעת עס פעלט אין זיין אויסנוצן זיינע מעגלעכקייטן רירט עס אָן אלע אידן.

English translation 1577

Another point regarding this:

נאך א נקודה בזה:

English translation 1578

From the fact that it is called "Jewish Possibilities," it is also understood that his responsibility to utilize the possibilities is not only because he is a part of all other Jews,

דערפון וואס מ'רופט עס "אידישע מעגלעכקייטן" איז אויך מובן אז זיין אחריות צו אויסנוצן די מעגלעכקייטן איז ניט נאר מצד דעם וואס ער איז א חלק פון אלע אנדערע אידן,

English translation 1579

but also because of the Above:

נאר אויך מצד דעם אויבערשטן:

English translation 1580

Since the Almighty created the human being,

וויבאלד אז דער אויבערשטער האט באשאפן דעם מענטשן,

English translation 1581

this is certainly with a purpose and intention,

איז דאס זיכער מיט א תכלית וכוונה,

English translation 1582

that the human being has a specific task and mission to fulfill. As a simple person understands:

אז דער מענטש האט א תפקיד ושליחות מיוחד וואס צו דורכפירן. ווי עס פארשטייט אן איש פשוט:

English translation 1583

When he

בשעת ער

English translation 1584

(the human being)

(דער מענטש)

English translation 1585

works and toils on something,

ארבעט און הארעוועט אויף א זאך,

English translation 1586

an hour,

א שעה,

English translation 1587

a day,

א טאג,

English translation 1588

a continuous period of time –

א משך זמן נאכאנאנד –

English translation 1589

there is certainly a purpose and intention in this;

איז זיכער דא אין דעם א תכלית וכוונה;

English translation 1590

he would not toil unnecessarily!

ער וועט דאך ניט הארעווען ללא צורך!

English translation 1591

And all the more so and how much more so regarding the Almighty.

ובכ"ש וק"ו בנוגע צו דעם אויבערשטן.

English translation 1592

And since the Almighty created a human being with a purpose and intention –

און וויבאלד אז דער אויבערשטער האט באשאפן א מענטש מיט א תכלית וכוונה –

English translation 1593

He certainly gave him the capabilities so that he could fulfill his task and mission

האט ער אים זיכער געגעבן די מעגלעכקייטן ער זאל קענען דורכפירן תפקידו ושליחותו

English translation 1594

(because if not –

(ווייל אויב ניט –

English translation 1595

how could He give him such a task).

ווי קען ער אים געבן אזא תפקיד).

English translation 1596

So too regarding a Jew:

אזוי אויך בנוגע צו א איד:

English translation 1597

The Almighty certainly gave a Jew the "power" and "possibility" –

דער אויבערשטער האט א אידן זיכער געגעבן די "פאוער" און "פאסעביליטי" –

English translation 1598

"Jewish possibilities" –

"דזשואיש פאסעביליטיס" –

English translation 1599

so that he could fulfill his mission in the world.

ער זאל קענען דורכפירן שליחותו בעולם.

English translation 1600

From this it is understood,

דערפון איז מובן,

English translation 1601

that since the Almighty gave him "Jewish possibilities",

אז וויבאלד דער אויבערשטער האט אים געגעבן "אידישע מעגלעכקייטן",

English translation 1602

it is understood that also in these possibilities there is a purpose and intention,

איז מובן אז אויך אין די מעגלעכקייטן דא א תכלית וכוונה,

English translation 1603

that he should utilize them.

אז דער איז זאל זיי אויסנוצן.

English translation 1604

And as our Sages of blessed memory said –

וכמאחז"ל 180 –

English translation 1605

"Everything that the Holy One, blessed be He, created in His world, He did not create a single thing for naught." As a simple person understands regarding himself:

"כל מה שברא הקב"ה בעולמו לא ברא דבר אחד לבטלה". ווי עס פארשטייט אן איש פשוט בנוגע צו זיך:

English translation 1606

He will not toil on something without any need,

ער וועט ניט הארעווען אויף א זאך ללא כל צורך,

English translation 1607

for naught

לבטלה

English translation 1608

(as above).

(כנ"ל).

English translation 1609

And consequently, if a Jew, heaven forbid, does not utilize the possibilities that the Almighty gave him –

ובמילא אויב דער איד נוצט ח"ו ניט אויס די מעגלעכקייטן וועלכע דער אויבערשטער האט אים געגעבן –

English translation 1610

he confuses the entire order of creation!

איז ער מבלבל גאנץ סדרי הבריאה!

English translation 1611

And one could elaborate on this.

ויש להאריך בזה.

English translation 1612

The main thing is actual deed –

דער עיקר איז מעשה בפועל –

English translation 1613

the matter of "Great is a drink that brings close":

דער ענין פון "גדולה לגימה שמקרבת":

English translation 1614

Since the continuation of the "meeting" takes place on this Shabbat,

וויבאלד אז דער המשך ה"פגישה" קומט פאר בשבת זו,

English translation 1615

they will give –

וועט מען געבן –

English translation 1616

in the presence of the multitude that is now here –

במעמד הרבים וואס געפינט זיך איצטער דא –

English translation 1617

a drink from the farbrengen before the "meeting". For this is a farbrengen that takes place within the four cubits of the synagogue where his holiness, my father-in-law, the Rebbe, performed his service for ten consecutive years

א משקה פון דער התוועדות פאר דער "פגישה". וואס דאס איז דאך א התוועדות וואס קומט פאר אין די ד' אמות פון דעם בית הכנסת וואו כ"ק מו"ח אדמו"ר עבד עבודתו עשר שנים רצופים

English translation 1618

[And although now he is not present physically –

[ואע"פ אז איצטער איז ער ניטא בגשמיות –

English translation 1619

the influenced ones that emerge from such a "meeting" are analogous to the matter of aftergrowths,

זיינען די מושפעים וואס קומען ארויס פון אזא "פגישה" בדוגמת ענין הספיחים,

English translation 1620

students of students that exist even after the passing of Rabbi Shimon bar Yochai, as explained in the note (as above, page 74)].

תלמידי תלמידים וואס זיינען דא אפילו לאחר הסתלקות הרשב"י כמבואר אין דער הערה (כנ"ל סל"ד)].

English translation 1621

And one should also announce about this now.

און מ'זאל וועגן דעם אויך מכריז זיין איצטער.

English translation 1622

So too, they will give a drink for the Melaveh Malkah farbrengen of the "Descendants of his holiness the Alter Rebbe" that takes place on this Motzaei Shabbat,

אזוי אויך וועט מען געבן משקה פאר די מלוה מלכה התוועדות פון די "צאצאי כ"ק אדמו"ר הזקן" וואס קומט פאר במוצאי שבת זה,

English translation 1623

and for the Melaveh Malkah of Tzach that will take place on the coming Motzaei Shabbat –

און פאר דער מלוה מלכה פון צא"ח וואס וועט פארקומען במוצאי שבת הבא –

English translation 1624

the 11th of Av. And also about this, one should announce now.

פ' בא. און אויך וועגן דעם זאל מען איצטער מכריז זיין.

English translation 1625

In connection with the farbrengen of Melaveh Malkah of the "Descendants of his holiness the Alter Rebbe" that will take place, with the help of God, in the holy metropolis –

אין * צוזאמענהאנג מיט דער התועדות מלוה-מלכה פון "צאצאי כ"ק אדמו"ר הזקן" וואס וועט זיין בע"ה במוש"ק –

English translation 1626

it is worthwhile to note,

איז כדאי להעיר,

English translation 1627

that the name "Descendants of his holiness the Alter Rebbe" is in accordance with the ruling of the Alter Rebbe regarding the translation of the word "descendants":

אז דער נאמען 181 "צאצאי כ"ק אדמו"ר הזקן" איז בהתאם מיטן פס"ד פון אדמו"ר הזקן בנוגע דעם טייטש פון ווארט "צאצאים":

English translation 1628

Regarding the text "and we and our descendants, etc."

בנוגע דעם נוסח "ונהי' אנחנו וצאצאינו כו'"

English translation 1629

(in the blessing "And please make pleasant" in the blessing of the Torah) –

(אין ברכת והערב נא שבברכת התורה 182) –

English translation 1630

the Alter Rebbe says at his table,

זאגט דער אלטער רבי בשלחנו 183,

English translation 1631

and these are his words:

וז"ל:

English translation 1632

"And there are those who are precise to add 'and the descendants of our descendants,'

"ויש מדקדקים 184 להוסיף וצאצאי צאצאינו,

English translation 1633

for whoever has a son and a grandson, the Torah will never cease from his seed forever.

כי כל שהוא ובנו ובן בנו ת"ח שוב אין תורה פוסקת מזרעו לעולם 185.

English translation 1634

And it is not necessary for this,

וא"צ לכך,

English translation 1635

for in the category of 'our descendants' are also included grandchildren." And in his Siddur he ruled and established

כי בכלל צאצאינו הם ג"כ בני בנים" 186. און בסידורו פסק וקבע

English translation 1636

(only)

(נאר)

English translation 1637

"and our descendants."

"וצאצאינו".

English translation 1638

That is, the name "Descendants of his holiness the Alter Rebbe" –

ד.ה. דער נאמען "צאצאי כ"ק אדמו"ר הזקן" –

English translation 1639

although it concerns a seventh generation,

כאטש עס רעדט זיך וועגן א זיבעטן דור,

English translation 1640

an eighth, etc. –

א אכטן וכו' –

English translation 1641

is in accordance with the ruling of the Alter Rebbe,

איז בהתאם צום פס"ד פון אלטן רבי'ן,

English translation 1642

that also grandchildren

אז אויך בני בניו

English translation 1643

(until the end of all generations)

(עד סוף כל הדורות 187)

English translation 1644

are included in his descendants.

זיינען בכלל צאצאיו.

English translation 1645

And one could say,

ויש לומר,

English translation 1646

that the reason for this that the Alter Rebbe in his Siddur established

אז דער טעם פון דעם וואס דער אלטער רבי בסידורו איז קובע

English translation 1647

(only)

(נאר)

English translation 1648

"and our descendants" –

"וצאצאינו" –

English translation 1649

and did not add also "and the descendants of our descendants"

און איז ניט מוסיף אויך "וצאצאי צאצאינו"

English translation 1650

(to be concerned for the opinion that "our descendants" means only children) –

(לחשוש להדיעה אז "צאצאינו" מיינט נאר בנים) –

English translation 1651

is in addition to that which "it is not necessary for this"

איז נוסף אויף דעם וואס "אין צריך לכך"

English translation 1652

(and therefore "one should not change the text"),

(און דעריבער איז "אין לשנות הנוסחא" 188),

English translation 1653

but rather –

נאר –

English translation 1654

it can be sweetened with that which in this specific text there is an advantage:

יומתק 189 מיט דעם וואס אין דעם נוסח דוקא איז דא א מעלה:

English translation 1655

If one adds

אויב מען איז מוסיף

English translation 1656

(also)

(אויך)

English translation 1657

"and the descendants of our descendants" –

"וצאצאי צאצאינו" –

English translation 1658

the request

איז די בקשה

English translation 1659

(of peace)

(שלו)

English translation 1660

is only for his children and grandchildren,

נאר אויף בניו און בני בניו,

English translation 1661

and regarding the later generations one must come to "the Torah returns to its lodging place";

און בנוגע צו די שפעטערדיקע דורות דארף מען אנקומען צו "תורה 185 מחזרת על אכסניא שלה" 190;

English translation 1662

not so when one says

משא"כ ווען מ'זאגט

English translation 1663

(only)

(נאר)

English translation 1664

"and our descendants" because the word means

"וצאצאינו" ווייל דער ווארט מיינט

English translation 1665

(also)

(אויך)

English translation 1666

grandchildren until the end of all generations –

בני בנים עד סוף כל הדורות –

English translation 1667

all generations are included in the request itself.

ווערן אלע דורות נכלל אין דער בקשה גופא.

English translation 1668

And one must say a lesson based on this regarding the group "Descendants of the Rebbe, the Alter Rebbe" –

ויש לומר הוראה עפ"ז בנוגע צו "צאצאי כ"ק אדמו"ר הזקן" –

English translation 1669

And the main point is:

ועיקרית היא:

English translation 1670

Their connection and relationship to the Alter Rebbe is in a direct manner:

זייער שייכות און יחס צום אלטן רבי'ן איז באופן ישיר:

English translation 1671

Their connection and relationship to the Alter Rebbe is

זייער שייכות און יחס צום אלטן רבי'ן איז

English translation 1672

(not only because their great-great-grandfathers were descendants of the Alter Rebbe, but)

(ניט נאר מצד דעם וואס זייערע עלטער-עלטער-זיידעס זיינען געווען צאצאים פון אלטן רבי'ן, נאר)

English translation 1673

that they themselves are

אז זיי גופא זיינען

English translation 1674

(according to the ruling of the Rebbe, the Alter Rebbe)

(לויטן פס"ד פון כ"ק אדמו"ר הזקן)

English translation 1675

His descendants.

זיינע צאצאים 191.

English translation 1676

And to add:

ולהוסיף:

English translation 1677

That in the name "Descendants of the Rebbe, the Alter Rebbe" –

אז אין נאמען "צאצאי כ"ק אדמו"ר הזקן" –

English translation 1678

All descendants from all generations together are included. His descendants in our generation,

ווערן נכלל אלע צאצאים פון אלע דורות צוזאמען. צאצאיו שבדורנו זה,

English translation 1679

and his children

און בניו

English translation 1680

(simply) –

(בפשטות) –

English translation 1681

including also his son who succeeded him –

כולל אויך בנו ממלא מקומו –

English translation 1682

All together are included in one and the same name.

אלע צוזאמען ווערן נכלל אין איין און זעלבן נאמען.

English translation 1683

And it is simple,

ופשוט,

English translation 1684

that contemplation on the above

אז די התבוננות בהנ"ל

English translation 1685

(even a light contemplation)

(אפילו התבוננות קלה)

English translation 1686

increases even more the feeling of responsibility

פארגרעסערט נאכמער דעם הרגש האחריות

English translation 1687

(together with the feeling of privilege) –

(צוזאמען מיטן הרגש זכות) –

English translation 1688

to go "in the straight path which He has taught us from His ways, and we will walk in His paths."

ללכת "בדרך 192 ישרה אשר הורנו מדרכיו ונלכה באורחותיו נס"ו".

English translation 1689

In order that the gathering of the descendants

בכדי די התועדות פון די צאצאים

English translation 1690

(and the good resolutions for "we will walk in His paths")

(און די החלטות טובות אויף "נלכה באורחותיו")

English translation 1691

should be with even more success –

זאל זיין בהצלחה נאכמער –

English translation 1692

they will take beverage

וועט מען מיטנעמען משקה 193

English translation 1693

(to the gathering)

(צו דער התועדות)

English translation 1694

from the present gathering,

פון דער איצטיקער התועדות,

English translation 1695

which has a special connection to the Rebbe, the Alter Rebbe,

וועלכע האט א שייכות מיוחדת מיט כ"ק אדמו"ר הזקן,

English translation 1696

because this gathering is on the Shabbat which is close to and the day after his yahrzeit,

מצד דעם וואס די התועדות איז אין דעם שבת וועלכע איז בסמיכות ולמחרת יום ההילולא שלו,

English translation 1697

and also a special connection to the Rebbe, my father-in-law, the Rebbe, the leader of our generation –

און אויך א שייכות מיוחדת מיט כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו –

English translation 1698

the one who succeeded the Rebbe, the Alter Rebbe –

דער ממלא מקומו פון כ"ק אדמו"ר הזקן –

English translation 1699

because this is the gathering of Shabbat Mevarchim the month of Shevat,

מצד דעם 194 וואס דאס איז די התועדות פון שבת מברכים חודש שבט,

English translation 1700

the tenth day of which is his yahrzeit,

וואס דער יום העשירי שבו איז דער יום ההילולא שלו,

English translation 1701

in addition to the fact that also the place of the present gathering is the place where he performed his service during his last ten years in his life and vitality in this world.

נוסף צו דעם וואס אויך דער מקום פון איצטיקער התועדות איז דער ארט וואו עבד עבודתו בעשר שנותיו האחרונות בחיים חיותו בעלמא דין.

English translation 1702

An additional virtue in the aforementioned beverage –

א מעלה נוספת אין דער משקה הנ"ל –

English translation 1703

that into it is mixed and poured beverage from the Jews who are located

וואס אין איר איז אריינגעמישט און אריין געגאסן 195 משקה פון די אידן וועלכע געפינען זיך

English translation 1704

(for now)

(לעת עתה)

English translation 1705

behind the Iron Curtain,

מאחורי מסך הברזל,

English translation 1706

and in particular –

ובפרט –

English translation 1707

in the country of the Rebbe, the Alter Rebbe.

אין דער מדינה פון כ"ק אדמו"ר הזקן.

English translation 1708

For they are all descendants of the Rebbe, the Alter Rebbe,

וואס זיי אלע זיינען צאצאים 196 פון כ"ק אדמו"ר הזקן,

English translation 1709

through their actual self-sacrifice for Judaism –

דורך זייער זיך מוסר נפש זיין בפועל אויף אידישקייט –

English translation 1710

in the manner and with the power of the self-sacrifice of the Rebbe, the Alter Rebbe.

בדוגמת ובנתינת כח 197 פון דער מס"נ פון כ"ק אדמו"ר הזקן.

English translation 1711

Through the fact that they will "use" the beverage at the gathering of the descendants of the Rebbe, the Alter Rebbe

דורך דעם וואס מ'וועט "נוצן" די משקה אויף דער התועדות פון צאצאי כ"ק אדמו"ר הזקן

English translation 1712

(and likewise at the other gatherings)

(ועד"ז אין די אנדערע התועדויות)

English translation 1713

in this country –

שבמדינה זו –

English translation 1714

it will also be a giving of strength that also they

וועט עס זיין אויך א נתינת כח אז אויך זיי

English translation 1715

(in this country)

(במדינה זו)

English translation 1716

should stand in the movement of self-sacrifice,

זאלן שטיין אין דער תנועה פון מס"נ 198,

English translation 1717

self-sacrifice out of rest and expansion,

מס"נ מתוך מנוחה והרחבה 199,

English translation 1718

and likewise conversely,

און אזוי אויך לאידך,

English translation 1719

that the Jews who are located behind the Iron Curtain should very soon go out from there and be redeemed from the strait to the expanse –

אז די אידן וועלכע געפינען זיך מאחורי מסך הברזל זאלן בקרוב ממש ארויסגיין פון דארטן און נגאל ווערן מן המיצר אל המרחב –

English translation 1720

as much as "expanse" is possible in the time of exile, –

אויף וויפל ס'איז שייך "מרחב" אין זמן הגלות, –

English translation 1721

and following this and immediately after this, all together,

און בהמשך לזה ותיכף לזה זאלן אלע צוזאמען,

English translation 1722

and together with all Jews,

און צוזאמען מיט אלע אידן,

English translation 1723

should very soon go out from exile in the true and complete redemption,

בקרוב ממש ארויסגיין פון גלות בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1724

through our righteous Mashiach,

דורך משיח צדקנו,

English translation 1725

speedily in our days, literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 1726

Afterwards, the Rebbe, may he live for many good days, gave bottles of beverage to:

אח"כ נתן כ"ק אדמו"ר שליט"א בקבוקי משקה ל:

English translation 1727

R. Y. Ch. Shiyicha

פ' י. ח. שיחי'

English translation 1728

(for the meeting).

(עבור הפגישה).

English translation 1729

R. D.R. Shiyicha

ר' ד.ר. שיחי'

English translation 1730

(for the Melaveh Malkah of Chabad).

(עבור המלוה מלכה דצא"ח).

English translation 1731

The student Sh. Z. L. Shiyicha

הת' ש. ז. ל. שיחי'

English translation 1732

(for the Holy Land):

(עבור ארץ הקודש):

English translation 1733

R. Sh.B. Shiyicha

ר' ש.ב. שיחי'

English translation 1734

(for the Melaveh Malkah of "Descendants of the Rebbe, the Alter Rebbe").

(עבור המלוה מלכה ד"צאצאי כ"ק אדמו"ר הזקן").

English translation 1735

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 1736

Since it is Shabbat –

וויבאלד אז ס'איז שבת –

English translation 1737

one should distribute a part of the beverage here,

זאל מען טיילן א חלק פון די משקה דא,

English translation 1738

and the rest –

והשאר –

English translation 1739

at the gatherings. And one should now announce about all these three things.

בא די התוועדויות. און מ'זאל איצטער מכריז זיין וועגן די אלע דריי זאכן.

English translation 1740

After they announced about the above –

אחר שהכריזו אודות הנ"ל –

English translation 1741

he began to play a melody and "I will pour out for you a blessing."

התחיל לנגן והריקותי לכם ברכה.

English translation 1742

Afterwards, he turned to the cantor to play "May it be His will that the Holy Temple be built, etc."

אח"כ פנה להחזן לנגן "יה"ר כו' שיבנה ביהמ"ק כו'".