English translation — שיחת אור ליום ד' פ' וישלח, יו"ד כסלו ה'תשד"מ.

English translation 1

The Torah portion of the day of Yud Kislev is certainly known and famous1.

פרשת היום פון יו"ד כסלו איז בודאי ידוע ומפורסם 1.

English translation 2

Nevertheless, one always conducts oneself,

אעפ"כ איז מען זיך אלעמאל נוהג,

English translation 3

that one reviews here at least the points and headings thereof

אז מ'חזר'ט דא איבער עכ"פ נקודות וראשי פרקים דערפון

English translation 4

(knowing that it is known without this).

(וויסנדיק אז ס'איז בלאו הכי ידוע).

English translation 5

And this is as it is regarding Chanukah and Purim:

וע"ד ווי דאס איז בנוגע צו חנוכה ופורים:

English translation 6

It is known that our Nesi'im established Yud Kislev as a day of redemption which is celebrated every year,

ס'איז ידוע אז רבותינו נשיאינו האבן קובע געווען יו"ד כסלו אלס א יום הגאולה וועלכן מ'פייערט בכל שנה ושנה,

English translation 7

similar to the days of Chanukah and Purim.

בדוגמא ווי ימי חנוכה ופורים.

English translation 8

And this is as we find regarding the festival of redemption of Yud-Tes Kislev,

וע"ד ווי מ'געפינט עס בנוגע צו חג הגאולה פון י"ט כסלו,

English translation 9

that in connection with it the Alter Rebbe said2 "Blessed is He who performed miracles for our forefathers in those days at this time",

אז אין צוזאמענהאנג דערמיט האט דער אלטער רבי געזאגט 2 "ברוך שעשה נסים לאבותינו בימים ההם בזמן הזה",

English translation 10

and he interpreted it "Blessed is He who performed miracles for our forefathers...

און ער האט עס פארטייטשט "ברוך שעשה נסים לאבותינו..

English translation 11

in those days — Purim and Chanukah,

בימים ההם פורים וחנוכה,

English translation 12

at this time — Yud-Tes Kislev".

בזמן הזה י"ט כסלו".

English translation 13

And likewise regarding the festival of redemption of Yud Kislev.

ועד"ז בנוגע צו חג הגאולה פון יו"ד כסלו.

English translation 14

Since the great ones of Israel,

וויבאלד אז גדולי ישראל,

English translation 15

our Nesi'im,

רבותינו נשיאינו,

English translation 16

and especially the master of the miracle and redemption himself,

ובפרט דער בעל הנס והגאולה בעצמו,

English translation 17

compared the days of redemption with the days of Chanukah and Purim,

האבן פארגליכן די ימי הגאולה מיט ימי חנוכה ופורים,

English translation 18

it is understood,

איז מובן,

English translation 19

that the telling of the portion of the day and the "publicizing of the miracle" of Yud Kislev must be similar to how it is regarding Chanukah and Purim:

אז דער סיפור פרשת היום און "פרסומי ניסא" פון יו"ד כסלו דארף זיין בדוגמא ווי דאס איז בנוגע צו חנוכה ופורים:

English translation 20

Even though the story of the days of Chanukah and Purim is known,

אע"פ וואס עס איז ידוע פרשת ימי חנוכה ופורים,

English translation 21

and moreover:

און נאכמער:

English translation 22

Regarding Purim there is even the promise,

בנוגע צו פורים האט מען גאר די הבטחה,

English translation 23

that "their remembrance will not cease from their seed"3,

אז "זכרם לא יסוף מזרעם" 3,

English translation 24

it will never be forgotten.

מ'וועט עס קיינמאל ניט פארגעסן.

English translation 25

And likewise it is brought in the Midrashim regarding Chanukah, –

ועד"ז ברענגט זיך אין מדרשי בנוגע צו חנוכה, –

English translation 26

nevertheless there is a mitzvah of "publicizing the miracle",

פונדעסטוועגן איז דא א מצוה פון "פרסומי ניסא",

English translation 27

by telling every year on these days at least about the "power of the miracle",

דורך דערציילן בכל שנה ושנה בימים אלו עכ"פ וועגן "תוקפו של נס",

English translation 28

or points of the matters that happened then.

אדער נקודות פון די ענינים וואס האבן דעמולט פאסירט.

English translation 29

When one says the term "publicizing the miracle",

וואס בשעת מ'זאגט דעם לשון "פרסומי ניסא",

English translation 30

and not informing of the miracle or telling of the miracle,

און ניט הודעת הנס אדער סיפור הנס,

English translation 31

the term itself emphasizes,

איז דער לשון גופא מדגיש,

English translation 32

that one already knows about the matter,

אז מ'ווייסט שוין וועגן דעם ענין,

English translation 33

only there needs to be additionally a publication of the thing. Therefore one must year after year on the days of Chanukah and Purim again tell about the miracle.

נאר עס דארף נאך צוקומען פרסום הדבר. דעריבער דארף מען מידי שנה בשנה בימי חנוכה ופורים נאכאמאל דערציילן וועגן דעם נס.

English translation 34

And as is also understood simply in human nature:

און ווי אויך פארשטאנדיק בפשטות בתכונת האדם:

English translation 35

The Most High created a Jew with a nature

דער אויבערשטער האט באשאפן א אידן מיט א תכונה

English translation 36

(and because of free choice –

(און צוליב בחירה –

English translation 37

this consequently also became the nature of the nations of the world),

איז דאס במילא אזוי אויך געווארן די תכונה בא אומות העולם),

English translation 38

that even though he already knows about a matter

אז אע"פ וואס ער ווייסט שוין וועגן אן ענין

English translation 39

(in this case –

(בנדו"ד –

English translation 40

a miracle)

א נס)

English translation 41

in his thought and with true knowledge –

במחשבתו ובידיעה אמיתית –

English translation 42

through the fact that he brings it out again in his speech,

איז דורך דעם וואס ער ברענגט עס ארויס נאכאמאל בדיבורו,

English translation 43

it comes to this,

קומט אין דעם צו,

English translation 44

until it can be "my soul went out with His word"5,

ביז אז עס קען זיין "נפשי יצא בדברו" 5,

English translation 45

at least through this an action comes about,

עכ"פ עס קומט דורך דעם צו א פעולה,

English translation 46

and in the language of the verse6

ובלשון הכתוב 6

English translation 47

(regarding Purim):

(בנוגע צו פורים):

English translation 48

When there is "they are remembered" –

בשעת ס'איז דא "נזכרים" –

English translation 49

which the explanation and obligation of "they are remembered" is,

וואס דער פירוש וחיוב אין "נזכרים" איז,

English translation 50

specifically in speech

בדיבור דוקא

English translation 51

(not only in thought of the heart) –

(ניט נאר במחשבה בלב) –

English translation 52

then it becomes "and they are done"7. If there would not be "they are remembered",

איז דעמולט ווערט "ונעשים" 7. אויב עס וואלט ניט געווען "נזכרים",

English translation 53

something would be lacking in the "and they are done".

וואלט עפעס געפעלט אין דעם "ונעשים".

English translation 54

From this one understands also regarding the days of redemption of Yud Kislev and Yud-Tes Kislev –

דערפון פארשטייט מען אויך בנוגע צו די. ימי הגאולה פון יו"ד כסלו און י"ט כסלו –

English translation 55

which our Nesi'im compared with the days of Chanukah and Purim,

וועלכע רבותינו נשיאינו האבן פארגליכן מיט ימי חנוכה ופורים,

English translation 56

and connected the days of redemption with "publicizing the miracle"

און פארבונדן די ימי גאולה מיט "פרסומי ניסא"

English translation 57

(similar to the "publicizing the miracle" of Chanukah and Purim) –

(בדוגמא ווי "פרסומי ניסא" פון חנוכה ופורים) –

English translation 58

that year after year on Yud Kislev one must mention in speech at least the general matter –

אז מידי שנה בשנה ביו"ד כסלו דארף מען דערמאנען בדיבור עכ"פ כללות הענין –

English translation 59

the "power of the miracle". It must be "they are remembered" which brings about "and they are done".

"תוקפו של נס". עס דארף זיין "נזכרים" וואס ברענגט צו "ונעשים".

English translation 60

The content of the miracle of the redemption of Yud Kislev8:

דער תוכן הנס פון דער גאולה פון יו"ד כסלו 8:

English translation 61

They then arrested the Mitteler Rebbe and imprisoned him. And the arrest was connected with a mighty government,

מ'האט דעמולט ארעסטירט דעם מיטעלן רבי'ן און אים אריינגעזעצט אין מאסר. און דער ארעסט איז געווען פארבונדן מיט א ממשלה אדירה,

English translation 62

which was then one of the greatest in the world,

וואס זי איז דעמולט געווען איינער פון די גרעסטע אין דער וועלט,

English translation 63

and in the language of our Sages, may their memory be for a blessing9 –

ובלשון רז"ל 9 –

English translation 64

a "ruler of the world",

א "מושל בכיפה",

English translation 65

because in that country there were then the majority of number and the majority of building of the children of Israel,

דורך דעם וואס אין דער מדינה זיינען דעמולט געווען רוב מנין ורוב בנין פון בני ישראל,

English translation 66

and as it is stated in the Midrash10 that "any nation that ruled over Israel

און ווי עס שטייט אין מדרש 10 אז "כל אומה ששלטה על ישראל

English translation 67

(because the Most High desires this for some reason that will be) –

(מצד דעם וואס דער אויבערשטער וויל דאס מאיזה טעם שיהי') –

English translation 68

ruled from one end of the world to the other".

שולטה מסוף העולם ועד סופו".

English translation 69

And afterwards there was the miracle that the Mitteler Rebbe was freed from the imprisonment on Yud Kislev.

און דערנאך איז געווען דער נס אז דער מיטעלער רבי איז באפרייט געווארן פון דעם מאסר ביו"ד כסלו.

English translation 70

A parenthetical remark:

מאמר המוסגר:

English translation 71

In connection with this that in that country

בקשר דערמיט וואס במדינה ההיא

English translation 72

(where the miracle of Yud Kislev took place)

(וואו ס'איז געווען דער נס פון יו"ד כסלו)

English translation 73

there were the majority of number and the majority of building of Jews

זיינען געווען רוב מנין ורוב בנין פון אידן

English translation 74

(and therefore that country was among the greatest in the world) –

(און דערפאר איז מדינה ההיא געווען פון די גרעסטע אין דער וועלט) –

English translation 75

one asks the question:

פרעגט מען די שאלה:

English translation 76

After the majority of Jews in terms of number and building were in that country where the miracle of Yud Tes Kislev occurred,

לאחרי וואס רוב מנין ורוב בנין פון אידן זיינען געווען במדינה ההיא וואו ס'איז געווען דער נס פון יו"ד כסלו,

English translation 77

and earlier –

און פריער –

English translation 78

of Yud Tes Kislev,

פון י"ט כסלו,

English translation 79

and the birth of the Baal Shem Tov,

און הולדת הבעש"ט,

English translation 80

and the teachings of the Baal Shem Tov spread, etc. etc. –

ונתפשטה תורת הבעש"ט וכו' וכו' –

English translation 81

it is that suddenly there was a change that they moved to the United States:

איז וואס איז מיטאמאל געווארן דער שינוי אז מ'איז איבערגעגאנגען צו ארצות הברית:

English translation 82

if one had to take Jews out from there

אויב מ'דארף שוין פון דארטן ארויסנעמען אידן

English translation 83

(as actually happened),

(ווי ס'איז געווען בפועל),

English translation 84

the Jews should have immediately come to the Holy Land,

האבן אידן געדארפט גלייך קומען אין ארץ הקודש,

English translation 85

"a land that the eyes of Hashem your God are always upon it, from the beginning of the year to the end of the year"11,

"ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה" 11,

English translation 86

and especially since "all the ends have already come"12;

ובפרט אז ס'איז שוין "כלו כל הקצין" 12;

English translation 87

but in actuality we see that the Divine Presence with its "bundle"

זעט מען אבער בפועל אז די שכינה מיט איר "פעקל"

English translation 88

(as known from the expression13)

(כידוע הלשון 13)

English translation 89

transferred itself,

האט זיך איבערגעטראָגן,

English translation 90

together with the majority of Jews in number and building,

צוזאמען מיט רוב מנין ורוב בנין פון אידן,

English translation 91

to the United States?

אין ארצות הברית?

English translation 92

And although it is not at all in our hands to assess and say that one gathering of Jews is a majority in number,

ואע"פ אז אין בידינו כלל וכלל צו אפשאצן און זאגן אז דער קיבוץ פון אידן איז רוב מנין,

English translation 93

and the other is not a majority in number, etc.,

און דער צווייטער איז ניט רוב מנין וכו',

English translation 94

for "all are beloved, all are pure, all are mighty, all are holy"14 with all the letters of the Alef-Beit –

ווארום "כולם אהובים כולם ברורים כולם גבורים כולם קדושים" 14 מיט אלע אותיות פון דעם אל"ף בי"ת –

English translation 95

nevertheless, this very thing that we see that the simple majority in number,

איז אבער דאס גופא וואס מ'זעט אז רוב מנין בפשטות,

English translation 96

in quantity,

בכמות,

English translation 97

of Jews is in the United States,

פון אידן זיינען אין ארצה"ב,

English translation 98

this itself is a proof –

איז דאס גופא א הוכחה –

English translation 99

since it concerns a holy nation –

וויבאלד אז ס'רעדט זיך וועגן א גוי קדוש –

English translation 100

that the majority in quantity is also connected with a majority in quality.

אז דער רוב בכמות איז אויך פארבונדן מיט א רוב באיכות.

English translation 101

And this is not the place to elaborate on this,

ואין כאן המקום להאריך בזה,

English translation 102

except in the manner of a parenthetical remark.

כי אם בדרך א מאמר המוסגר.

English translation 103

And the miracle of Yud Kislev that occurred some time before –

און דער נס פון יו"ד כסלו וואס איז געווען מיט כמה זמן לפנ"ז –

English translation 104

now,

איז איצטער,

English translation 105

when this period of the year comes again

ווען עס קומט נאכאמאל תקופה זו בשנה

English translation 106

(Yud Kislev),

(יו"ד כסלו),

English translation 107

"these days are remembered and performed."

איז "הימים האלה נזכרים ונעשים".

English translation 108

And although now there are changes regarding the time of the redemption and the place where the redemption occurred the first time,

ואע"פ אז איצטער זיינען דא שינויים לגבי זמן הגאולה ומקום וואו די גאולה איז געווען בפעם הראשונה,

English translation 109

changes from one extreme to the other,

שינויים מן הקצה אל הקצה,

English translation 110

both in time and in place,

סיי אין זמן און סיי אין מקום,

English translation 111

it is an entirely different time and an entirely different place –

ס'איז לגמרי אן אנדער זמן און אן אנדער מקום –

English translation 112

nevertheless, it is said that it must be "these days are remembered and performed":

פונדעסטוועגן זאגט מען אז ס'דארף זיין "הימים האלה נזכרים ונעשים":

English translation 113

When the period of the year when the redemption occurred comes again

ווען עס קומט נאכאמאל תקופת השנה ווען ס'איז געווען די גאולה

English translation 114

(Yud Kislev),

(יו"ד כסלו),

English translation 115

then in this time and in this place –

איז אין דעם זמן און אין דעם מקום –

English translation 116

one must remember the day as it was the first time

דארף מען נאכאמאל דערמאנען דעם טאג ווי ער איז געווען בפעם הראשונה

English translation 117

(at the time of the redemption).

(בשעת הגאולה).

English translation 118

For although externally the time and place are utterly changed compared to how it was the first time –

ווארום אע"פ אז בחיצוניות איז דער זמן ומקום בתכלית השינוי לגבי ווי ס'איז געווען בפעם הראשונה –

English translation 119

a Jew, through the Torah, becomes a master over time and place.

ווערט אבער א איד ע"י התורה א בעה"ב אויף זמן ומקום.

English translation 120

And especially when he connects the memory of the day of redemption with Torah in a revealed manner,

ובפרט בשעת ער פארבינדט דעם זכרון פון דער יום הגאולה מיט תורה בגלוי,

English translation 121

for Torah is master over existence,

וואס תורה איז בעה"ב אויף מציאות,

English translation 122

to the extent of even changing a past reality

ביז אפילו אויף משנה זיין א מציאות שבעבר

English translation 123

(as discussed many times from the Yerushalmi15),

(כמדובר כמ"פ פון ירושלמי 15),

English translation 124

And in Torah itself –

און אין תורה גופא –

English translation 125

on Yud Kislev it is relevant to connect the memory of the redemption with the study of the Torah of the master of the redemption,

איז נוגע ביו"ד כסלו פארבינדן דעם זכרון פון דער גאולה מיט לימוד התורה פון דעם בעל הגאולה,

English translation 126

which is the study of Torah that is time-bound,

וואס דאס איז לימוד התורה שהזמן גרמא,

English translation 127

similar to the laws of the festival on the festival16.

בדוגמא פון הלכות החג בחג 16.

English translation 128

Through this Torah one becomes master over existence,

ווערט מען דורך דער תורה בעה"ב אויף דער מציאות,

English translation 129

also over the past reality,

אויך אויף דער מציאות שבעבר,

English translation 130

i.e., that although one is now in a different place and time than at the time of the redemption the first time –

ד.ה. אז הגם מ'געפינט זיך איצטער במקום וזמן אחר ווי בשעת הגאולה בפעם הראשונה –

English translation 131

through the Torah one brings it about that in this time and place it is like the same time and place that was at the time of the redemption of the middle Rebbe.

טוט מען אויף ע"י התורה אז בזמן ומקום זה איז אזוי ווי דער זעלבער זמן און מקום וואס איז געווען בשעת הגאולה פון מיטעלן רבי'ן.

English translation 132

And especially since together with the study of the Torah of the master of the redemption, one also visualizes the master of the tradition –

ובפרט אז צוזאמען מיטן לימוד התורה פון דעם בעל הגאולה איז מען אויך מצייר דעם בעל השמועה –

English translation 133

"whoever says a teaching in the name of its speaker should see himself as if the master of the tradition is standing before him"17.

"כל האומר שמועה משם אומרה יהא רואה בעצמו כאילו בעל השמועה עומד לפניו" 17.

English translation 134

Regarding this

וואס אין דערויף

English translation 135

(the form of the master of the tradition before him)

(צורת בעל השמועה לפניו)

English translation 136

one finds a wondrous thing concerning the middle Rebbe:

געפינט מען א דבר פלא בא דעם מיטעלן רבי'ן:

English translation 137

Everything is with Divine Providence. We see that the pictures of all the Chabad Rebbes are known and exist,

יעדער ענין איז דאך בהשגחה פרטית. זעט מען אז מ'ווייסט און ס'זיינען דא די תמונות פון אלע נשיאי חב"ד,

English translation 138

beginning with the Alter Rebbe

אנהויבנדיק פון דעם אלטן רבי'ן

English translation 139

[as they testified about the picture of the Alter Rebbe that this is his picture,

[ווי מ'האט מעיד געווען אויף דער תמונה פון דעם אלטן רבי'ן אז דאס איז תמונתו,

English translation 140

as explained in the notes of my revered father-in-law, the Rebbe (already printed overseas,

כמבואר אין די רשימה פון כ"ק מו"ח אדמו"ר (שוין אפגעדרוקט מעבר לים,

English translation 141

before coming here)18,

איידער קומענדיק אהערצו) 18,

English translation 142

the entire chain of how his picture was revealed],

די גאנצע השתלשלות ווי מ'האט מגלה געווען תמונתו],

English translation 143

and likewise the pictures of the Rebbes after him;

ועד"ז די תמונות פון די נשיאים שלאחריו;

English translation 144

with one single exception –

מיט איין און איינציקן אויסנאם –

English translation 145

specifically of the middle Rebbe,

דוקא פון דעם מיטעלן רבי'ן,

English translation 146

the master of the redemption, there is no picture *!

דעם בעל הגאולה האט מען ניט קיין תמונה *!

English translation 147

The Torah of the master of the redemption is greater in quantity than the Torah of the other Chabad Rebbes

תורת בעל הגאולה איז מיט מער הרחבה בכמות ווי די תורה פון שאר נשיאי חב"ד

English translation 148

(as one sees simply,

(ווי מ'זעט עס בפשטות,

English translation 149

and we are speaking here about quantity)19;

און מ'רעדט דאך דא וועגן כמות) 19;

English translation 150

but regarding the picture of the "master of the tradition" –

אבער בנוגע צו תמונת "בעל השמועה" –

English translation 151

he is the only Rebbe of whom there is no picture.

איז ער דער איינציקער נשיא פון וועמען מ'האט ניט קיין תמונה.

English translation 152

One cannot, however, say, Heaven forbid, that through this something is lacking in the "as if the speaker of the tradition stands before him" while learning his Torah from the Baal HaGeulah,

מ'קען אבער ניט זאגן ח"ו אז עי"ז זאל עפעס פעלן אין דעם "כאילו בעל השמועה עומד לפניו" בשעת מ'לערנט תורתו פון דעם בעל הגאולה,

English translation 153

for this is indeed a commandment

ווארום דאס איז דאך א ציווי

English translation 154

(that "whoever says a tradition in the name of its speaker should see himself as if the speaker of the tradition stands before him"),

(אז "כל האומר שמועה משם אומרה יהא רואה בעצמו כאילו בעל השמועה עומד לפניו"),

English translation 155

and especially as the Tzemach Tzedek explains the elucidation of the matter in his notes on Tehillim. Rather, one must say that also regarding the study of the Torah of the middle Rebbe, "as if the speaker of the tradition stands before him" applies,

ובפרט ווי דער צ"צ איז מבאר בביאור הענין אין זיינע רשימות אויף תהלים 20. נאר מ'מוז זאגן אז אויך בנוגע לימוד תורתו פון דעם מיטעלן רבי'ן איז שייך "כאילו בעל השמועה עומד לפניו",

English translation 156

even though one does not have his image. And the explanation of this is:

כאטש מ'האט ניט תמונתו. והביאור בזה:

English translation 157

By the Most High, one also finds these two things:

בא דעם אויבערשטן געפינט מען אויך די ביידע זאכן:

English translation 158

He has no image of a body and is not a body,

אין לו דמות הגוף ואינו גוף 21,

English translation 159

and together with this, it is said that "you are taking Me" through that which one learns the Torah of the Holy One, blessed be He.

וביחד עם זה זאגט מען אז "אותי אתם לוקחים" 22 דורך דעם וואס מ'לערנט תורתו של הקב"ה *22.

English translation 160

And the explanation of this in the revealed aspect is simple:

און דער ביאור בזה איז בנגלה בפשטות:

English translation 161

The first word of the Ten Commandments that the Holy One, blessed be He, said at the giving of the Torah –

דער ערשטער ווארט פון די עשרת הדברות שאמר הקב"ה במתן תורה –

English translation 162

"Anochi" –

"אנכי" –

English translation 163

is an acronym for "Ana nafshi ketavit yehavit" (I wrote and gave My very self).

איז ר"ת "אנא נפשי כתבית יהבית" 23.

English translation 164

That is, the Most High inscribed Himself into the Ten Commandments and into the entire Torah.

ד.ה. אז דער אויבערשטער האט זיך אליין אריינגעשריבן אין די עשרת הדברות און בכל התורה כולה 24.

English translation 165

Regarding this, one could say, in a possible manner, concerning the middle Rebbe: –

עד"ז י"ל בדרך אפשר בנוגע דעם מיטעלן רבי'ן: –

English translation 166

Since "the righteous are similar to their Creator,"

וויבאלד אז "צדיקים דומין לבוראן" 25,

English translation 167

even though one does not have his image

איז הגם וואס מ'האט ניט תמונתו

English translation 168

(similar to the Holy One, blessed be He, who has no body and no image of a body),

(בדוגמא ווי הקב"ה אין לו גוף ואין לו דמות הגוף),

English translation 169

"he sees himself as if the speaker of the tradition stands before him" through that which one learns and visualizes,

איז "רואה בעצמו כאילו בעל השמועה עומד לפניו" דורך דעם וואס מ'לערנט און מ'איז זיך מצייר,

English translation 170

until a manner of intellectual understanding,

ביז אין אן אופן פון הבנה שכלית,

English translation 171

and furthermore –

און נאכמער –

English translation 172

intellectual vision

ראי' שכלית

English translation 173

[as the speaker of the tradition himself, the middle Rebbe, explains at length in his book Shaar HaEmunah the distinctions of intellectual knowledge,

[ווי דער בעל השמועה אליין דנדו "ד (דער מיטעלער רבי) איז מבאר בארוכה בספרו שער האמונה *25 די חילוקים פון ידיעה שכלית,

English translation 174

intellectual understanding until intellectual vision]

הבנה שכלית ביז ראי' שכלית]

English translation 175

in the Torah of the speaker of the tradition,

בתורתו של בעל השמועה,

English translation 176

into which he gave himself

אין וועלכער ער האט זיך אריינגעגעבן

English translation 177

("Ana nafshi ketavit yehavit").

("אנא נפשי כתבית יהבית").

English translation 178

Then it becomes "he sees himself as if the speaker of the tradition stands before him,"

ווערט דעמולט "רואה בעצמו כאילו בעל השמועה עומד לפניו",

English translation 179

as the true Torah says.

ווי תורת אמת זאגט.

English translation 180

And from this "as if the speaker of the tradition stands before him,"

און פון דעם "כאילו בעל השמועה עומד לפניו",

English translation 181

it then becomes without an "as if."

ווערט עס דערנאך אן א "כאילו".

English translation 182

And it is as we find in many places in the Torah where a matter is stated with a kaf hadimyon (particle of comparison),

וע"ד ווי מ'געפינט בכ"מ בתורה וואו עס שטייט א זאך מיט א כ"ף הדמיון,

English translation 183

that through having the matter previously with a kaf hadimyon,

אז דורך דעם וואס מ'האט דעם ענין פריער מיט א כ"ף הדמיון,

English translation 184

one subsequently attains a hold in the matter itself,

באקומט מען דערנאך אן אחיזה אין דעם ענין אליין,

English translation 185

without a kaf hadimyon.

אָן א כ"ף הדמיון.

English translation 186

As it is stated regarding the Torah in general,

ווי עס שטייט בנוגע צו תורה בכלל,

English translation 187

that one proceeds in an order from the light to the heavy:

אז מ'גייט אין א סדר מן הקל אל הכבד:

English translation 188

First one demands that the Torah be not "like an old edict, etc., but like a new one" with a kaf hadimyon,

פריער מאנט מען אז תורה זאל זיין ניט "כדיוטגמא ישנה כו' אלא כחדשה" 26 מיט א כ"ף הדמיון,

English translation 189

and only then can one demand that "

און ערשט דערנאך קען מען מאנען אז "

English translation 190

(Every day they should be in your eyes)

(בכל יום יהיו בעיניך)

English translation 191

new" without a kaf hadimyon.

חדשים" 27 אן א כ"ף הדמיון.

English translation 192

So too is it understood regarding a part of the Torah,

אזוי איז אויך מובן בנוגע צו א חלק אין תורה,

English translation 193

including the part of the Torah of the Baal HaGeulah –

כולל דער חלק התורה פון דעם בעל הגאולה –

English translation 194

that through contemplating it until intellectual vision, initially it becomes "as if the speaker of the tradition stands before him,"

אז דורך זיך מתבונן זיין אין דעם ביז מיט ראי' שכלית ווערט בתחלה "כאילו בעל השמועה עומד לפניו",

English translation 195

but afterwards it becomes so without the "as if."

אבער דערנאך ווערט אזוי אָן דעם "כאילו".

English translation 196

And especially since the Torah of the Baal HaGeulah is within the Torah itself –

ובפרט אז תורת בעל הגאולה איז אין תורה גופא –

English translation 197

the inner dimension of the Torah,

פנימיות התורה,

English translation 198

and in the language of the Zohar –

ובלשון הזהר 28 –

English translation 199

the soul of the Torah,

נשמתא דאורייתא,

English translation 200

regarding which the soul certainly does not require a great explanation that it cannot be divided into parts:

וואס אין נשמתא דארף מען זיכער ניט האבן קיין הסברה גדולה אז מ'קען דאס ניט מחלק זיין אויף חלקים:

English translation 201

When it speaks about the body of a person,

בשעת עס רעדט וועגן גוף האדם,

English translation 202

as a person stands in his body,

ווי אַן אדם שטייט בגופו,

English translation 203

his body has many parts,

האט זיין גוף א ריבוי חלקים,

English translation 204

and he needs an explanation that even though one part of the body is a head,

און ער דארף האבן א הסברה אז אע"פ וואס איין חלק פון גוף איז א ראש,

English translation 205

and another is a foot, etc.,

און א צווייטער איז רגל וכו',

English translation 206

which are from one extreme to the other,

וואס זיי זיינען מן הקצה אל הקצה,

English translation 207

nevertheless he is one person;

פונדעסטוועגן איז ער אן אדם אחד;

English translation 208

regarding his soul, however, it is simple that the soul cannot be divided into 613 faculties

בנוגע אבער לנשמתו איז מובן בפשטות אז די נשמה איז ניט שייך פאנאנדערטיילן אויף תרי"ג כחות

English translation 209

(as it is stated in Tanya).

(ווי עס שטייט אין תניא 29).

English translation 210

From this it is also understood regarding the soul of the Torah,

דערפון איז אויך מובן בנוגע נשמתא דאורייתא,

English translation 211

and it is simple,

און ס'איז מובן בפשטות,

English translation 212

that in this, everything is one thing.

אז אין דעם איז אלץ איין זאך.

English translation 213

Consequently,

ובמילא,

English translation 214

when one learns the part of the inner dimension of the Torah

בשעת מ'לערנט דעם חלק פון פנימיות התורה

English translation 215

(the soul of the Torah)

(נשמתא דאורייתא)

English translation 216

of the Baal HaGeulah,

פון דעם בעל הגאולה,

English translation 217

it is like the entire Torah,

איז דאס ווי כל התורה כולה,

English translation 218

and just as in the entire Torah it is "new,"

וכשם ווי בכל התורה כולה איז "חדשים",

English translation 219

without a kaf hadimyon,

אן א כ"ף הדמיון,

English translation 220

and through this it becomes "the speaker of the tradition stands before him" without an "as if" –

און דורך דעם ווערט "בעל השמועה עומד לפניו" אן א "כאילו" –

English translation 221

so too is this regarding the study of the part of the Torah of the Baal HaGeulah,

אזוי איז דאס אויך בנוגע צום לימוד חלק התורה פון דעם בעל הגאולה,

English translation 222

that through this it becomes "the speaker of the tradition stands before him" without an "as if."

אז דורך דעם ווערט "בעל השמועה עומד לפניו" אָן אַ "כאילו".

English translation 223

And especially since the style of study of the Baal HaGeulah was specifically in a manner of the greatest expansion,

ובפרט אז דער סגנון פון לימוד באם בעל הגאולה איז געווען דוקא אין אן אופן פון הרחבה הכי גדולה,

English translation 224

which reaches –

וואס דאס דערגרייכט –

English translation 225

as the Baal HaGeulah himself explains in many places –

ווי דער בעל הגאולה אליין איז מבאר בכ"מ –

English translation 226

until the "expansive space of the Essence,"

ביז אין "מרחב העצמי",

English translation 227

which is above wisdom. And therefore, specifically "from the straits" one comes to "He answered me with the expanse of Yah."

וואס דאס איז למעלה מן החכמה. און דערפאר איז דוקא "מן 30 המיצר" קומט מען צו "ענני במרחב י-ה" 31.

English translation 228

It is certain that through the study of the Torah of the Baal HaGeulah,

איז זיכער אז דורך לימוד תורתו פון דעם בעל הגאולה,

English translation 229

in a manner of intellectual contemplation until intellectual vision,

באופן פון התבוננות שכלית ביז ראי' שכלית,

English translation 230

it becomes in actual deed "sees himself as if the one who heard the teaching stands before him",

ווערט במעשה בפועל "רואה בעצמו כאילו בעל השמועה עומד לפניו",

English translation 231

until without an "as if".

ביז אן א "כאילו".

English translation 232

From this there is also a lesson in actual deed –

דערפון איז אויך א הוראה במעשה בפועל –

English translation 233

as we constantly argue that the deed is the main thing:

ווי מ'האלט אין איין טענה'ן אז המעשה הוא העיקר 32:

English translation 234

One should contemplate the Torah of the Baal HaGeulah. Each one according to his worth will choose which topic in the Torah of the Baal HaGeulah he wants –

מ'זאל זיך מתבונן זיין אין תורתו של בעל הגאולה. יעדערער לפי ערכו וועט זיך אויסקלייבן וועלכן ענין אין תורת בעל הגאולה ער וויל –

English translation 235

in the place where his heart desires –

במקום שלבו חפץ –

English translation 236

even one halachah,

אפילו א הלכה אחת,

English translation 237

one maamar and even one letter of his –

מאמר אחד ואפילו אות אחת שלו –

English translation 238

but the contemplation should be until a manner of intellectual vision. Then it will be in actual deed "sees himself as if the one who heard the teaching stands before him",

אבער די התבוננות זאל זיין ביז אין אן אופן פון ראי' שכלית. וועט דעמולט זיין במעשה בפועל "רואה בעצמו כאילו בעל השמועה עומד לפניו",

English translation 239

until without an "as if".

ביז אן א "כאילו".

English translation 240

And may it be His will that from the deed in connection with "sees himself as if the one who heard the teaching stands before him" which is brought about through contemplation in his Torah –

ויה"ר אז פון דער מעשה בקשר מיט "רואה בעצמו כאילו בעל השמועה עומד לפניו" וואס ווערט אויפגעטאן ע"י התבוננות בתורתו –

English translation 241

it should come down in actual deed that "we will go in the straight path which He has taught us from His ways and we will walk in His paths",

זאל עס אראפקומען במעשה בפועל אז "נלך בדרך ישרה אשר הורנו מדרכיו ונלכה באורחותיו",

English translation 242

as the Alter Rebbe emphasizes about this that every Jew goes "in the straight path which He has taught us from His ways",

ווי דער אלטער רבי 33 איז מדגיש בזה אז יעדער איד גייט "בדרך ישרה אשר הורנו מדרכיו",

English translation 243

in the matter at hand –

בנדו"ד –

English translation 244

the path of the Baal HaGeulah.

דער דרך פון בעל הגאולה.

English translation 245

That is to say:

דאס הייסט:

English translation 246

In general it is said "and Yaakov went on his way",

בכלל זאגט מען "ויעקב הלך לדרכו" 34,

English translation 247

which applies to every Jew,

וואס דאס גייט אויף יעדן אידן 35,

English translation 248

and the simple explanation of this is – "

ופירוש הפשוט בזה איז – "

English translation 249

(and Yaakov went)

(ויעקב הלך)

English translation 250

on his way" of the particular individual. Here the Alter Rebbe says that "his way" of every particular individual is according to what "He has taught us from His ways",

לדרכו" פון דעם איש פרטי. זאגט דא דער אלטער רבי אז "דרכו" פון יעדער איש פרטי ווערט ע"פ וואס "הורנו מדרכיו",

English translation 251

the path of the Baal HaGeulah,

דער דרך פון דעם בעל הגאולה,

English translation 252

together with his giving of strength that one should do in the study of Torah and fulfillment of mitzvos out of expansiveness,

צוזאמען מיט זיין נתינת כח אז מ'זאל טאן אין לימוד התורה און קיום מצוותי' מתוך הרחבה,

English translation 253

until –

ביז –

English translation 254

the greatest expansiveness,

הרחבה גדולה ביותר,

English translation 255

reaching the intrinsic expanse that exists in every soul,

דערגרייכן אין מרחב העצמי וואס איז דא בכל נשמה,

English translation 256

because since "He has placed the world in their hearts",

ווארום היות אז "את העולם נתן בלבם" 36,

English translation 257

every Jew in himself includes all the matters that exist in reality.

איז יעדער איד אין זיך כולל כל הענינים וואס זיינען דא במציאות.

English translation 258

And this should also come down in "answer me with expansive space of Yah" –

און דאס זאל אויך אראפקומען אין "ענני במרחב י-ה" –

English translation 259

expansiveness in all matters,

הרחבה בכל הענינים,

English translation 260

which begins through the true and complete redemption by Moshiach our righteousness,

וואס דאס הויבט זיך אן דורך דער גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 261

because the redemption indeed breaks the boundaries of exile,

ווארום די גאולה איז דאך פורץ גדרי הגלות,

English translation 262

and when there is no exile, automatically there is immediately expansiveness,

ובשעת ס'איז ניטא קיין גלות ווערט בדרך ממילא גלייך הרחבה,

English translation 263

and then in the expansiveness itself, more expansiveness comes through the Holy One Blessed be He –

און דערנאך אין דער הרחבה גופא קומט צו ע"י הקב"ה נאכמער הרחבה –

English translation 264

"for Hashem your G-d will expand your border".

"כי ירחיב ה' אלקיך את גבולך" 37.

English translation 265

And according to the simple explanation of this:

וכפירוש הפשוט בזה:

English translation 266

First there will be –

פריער ווערט –

English translation 267

through the true and complete redemption –

ע"י גאולה האמיתית והשלימה –

English translation 268

the conquest of the nations with a complete conquest,

דער כיבוש ז' אומות בכיבוש שלם,

English translation 269

including that there should be "all inhabitants of the world" –

כולל אז עס זאל זיין "כל יושבי' עלי'" –

English translation 270

the completeness of the land,

שלימות הארץ,

English translation 271

together with the completeness of the people,

צוזאמען מיט שלימות העם,

English translation 272

together with the completeness of the Torah,

צוזאמען מיט שלימות התורה,

English translation 273

which itself is already also "a good and spacious land",

וואס דאס אליין איז שוין אויך "ארץ טובה ורחבה" 38,

English translation 274

which simply refers to the land of the seven nations.

וואס בפשטות גייט עס אויף ארץ שבעה אומות.

English translation 275

And in addition there is further "for Hashem your G-d will expand your border" –

און דערצו ווערט נאך "כי ירחיב ה' אלקיך את גבולך" –

English translation 276

even more expansiveness that comes from Hashem,

נאך מער הרחבה וואס קומט פון הוי',

English translation 277

until this also comes down in the revealed,

ביז אז דאס קומט אויך אראפ בנגלה,

English translation 278

that the land of Keini, Kenizi, and Kadmoni will also be given to Jews simply,

אז עס ווערט אפגעגעבן צו אידן אויך ארץ קיני קניזי וקדמוני בפשטות,

English translation 279

together with this, more expansiveness in the understanding of Torah and fulfillment of mitzvos will be given to Jews,

צוזאמען דערמיט ווערט אפגעגעבן צו אידן מער הרחבה אין הבנת התורה וקיום מצוותי',

English translation 280

as the Baal HaGeulah explains in avodah the matter of the three lands

ווי דער בעל הגאולה איז מבאר בעבודה 39 דעם ענין פון די שלש ארצות

English translation 281

(Keini, Kenizi, and Kadmoni)

(קיני קניזי וקדמוני)

English translation 282

which will be received in the future to come –

וועלכע מ'וועט באקומען לע"ל –

English translation 283

that then there will also be the avodah of the mochin with expansiveness,

אז דעמולט וועט מען אויך האבן עבודת המוחין בהרחבה,

English translation 284

and in a revealed manner,

ובגלוי,

English translation 285

below.

למטה.

English translation 286

And may it be His will that all these matters should be speedily in our days literally,

ויה"ר אז די אלע ענינים זאלן זיין במהרה בימינו ממש,

English translation 287

as the Rebbe, my father-in-law, the Rebbe, translates the word "literally",

ווי כ"ק מו"ח אדמו"ר טייטשט אפ 40 דעם ווארט "ממש",

English translation 288

that one can touch it with the sense of touch,

אז מ'קען דאס אָנטאַפן מיטן חוש המישוש,

English translation 289

and it should be in a manner of below ten handbreadths,

און ס'זאל זיין אין אן אופן פון למטה מעשרה טפחים,

English translation 290

and out of expansiveness,

ומתוך הרחבה,

English translation 291

beginning from expansiveness in the study of Torah and fulfillment of mitzvos,

אנהויבנדיק פון הרחבה אין לימוד התורה וקיום מצוותי',

English translation 292

and immediately and at once –

ותיכף ומיד –

English translation 293

expansiveness in the redemption –

הרחבה אין דער גאולה –

English translation 294

coming from the redemption of the Baal HaGeulah of 10 Kislev,

קומענדיק פון דער גאולה פון בעל הגאולה דיו"ד כסלו,

English translation 295

to the redemption of the entire Jewish people,

צו דער גאולה פון כלל ישראל,

English translation 296

and each and every one of Israel,

וכל אחד ואחת מישראל,

English translation 297

of which "and you will be gathered one by one, children of Israel",

וואס "ואתם תלוקטו לאחד אחד בני ישראל" 41,

English translation 298

and one goes in a manner of "a great congregation",

און מ'גייט אין אן אופן פון "קהל גדול" 42,

English translation 299

"and behold, with the clouds of heaven",

"וארו עם ענני שמיא" 43,

English translation 300

in the blink of an eye,

ברגע כמימרא,

English translation 301

to our holy land,

לארצנו הקדושה,

English translation 302

and there itself –

און דארטן גופא –

English translation 303

in Jerusalem,

אין ירושלים,

English translation 304

which Jerusalem in the future to come will be "and raised up",

וואס ירושלים לע"ל וועט זיין "וראמה" 44,

English translation 305

in a manner of expansiveness,

באופן פון הרחבה 45,

English translation 306

and there itself –

און דארטן גופא –

English translation 307

on the Temple Mount,

על הר הבית,

English translation 308

and in "the Sanctuary of the L-rd, Your hands have established",

און אין "מקדש אד' כוננו ידיך" 46,

English translation 309

"with our young ones and our elders, etc., with our sons and our daughters",

"בנערינו בזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו" 47,

English translation 310

and all together in a manner of "a great congregation",

און אלע צוזאמען אין אן אופן פון "קהל גדול",

English translation 311

through love of Israel until a manner of unity of Israel.

דורך אהבת ישראל ביז אין אן אופן פון אחדות ישראל.

English translation 312

It has been said many times that we find in the maamarim of our Nesi'im

מ'האט גערעדט כמ"פ אז מ'געפינט אין מאמרי רבותינו נשיאינו

English translation 313

(also in the maamarim of the Baal HaGeulah)

(אויך אין די מאמרים פון דעם בעל הגאולה)

English translation 314

that in the maamarim it speaks about the virtue of the time when the maamar was said or written:

אז אין די מאמרים רעדט זיך וועגן דער מעלה פון דעם זמן ווען דער מאמר איז געזאגט אדער געשריבן געווארן:

English translation 315

In the discourses that are

אין די מאמרים וואס זיינען

English translation 316

(said or written)

(געזאגט אדער געשריבן געווארן)

English translation 317

in connection with the festival of Passover, for example,

אין צוזאמענהאנג מיט חג הפסח לדוגמא,

English translation 318

one speaks of the superiority of the festival of Passover,

רעדט מען די מעלה פון חגה"פ,

English translation 319

the festival of Matzot,

חג המצות,

English translation 320

over all the other festivals.

לגבי שאר כל הרגלים.

English translation 321

And similarly, in the discourses connected with the festival of Sukkot,

ועד"ז אין די מאמרים פארבונדן מיט חג הסוכות,

English translation 322

Rosh Hashanah,

ראש השנה,

English translation 323

Yom Kippur,

יוהכ"פ,

English translation 324

or Shavuot and the like –

אדער שבועות וכיו"ב –

English translation 325

in each and every one of them one speaks about their superiority over all the other festivals and appointed times,

רעדט זיך בכל אחד ואחד מהם וועגן זייער מעלה לגבי שאר כל הרגלים והמועדים,

English translation 326

including also the festival of Passover.

כולל אויך חגה"פ.

English translation 327

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 328

All these discourses are, after all, parts of one Torah,

די אלע מאמרים זיינען דאך חלקים פון תורה אחת,

English translation 329

the Torah of truth –

תורת אמת –

English translation 330

so how do all these things fit together,

איז ווי שטימען די אלע זאכן צוזאמען,

English translation 331

that in one discourse it speaks of the superiority of the festival of Passover over the other festivals,

אז במאמר אחד רעדט זיך במעלת חגה"פ אויף שאר הרגלים,

English translation 332

and in a second discourse it speaks about the superiority of the festival of Sukkot over the other festivals,

און במאמר שני רעדט זיך וועגן מעלת חגה"ס אויף שאר הרגלים,

English translation 333

including the festival of Passover and the like?

כולל חגה"פ וכיו"ב?

English translation 334

The explanation for this is

איז דערויף דער ביאור

English translation 335

(as it is stated in the Torah itself):

(ווי עס שטייט בתורה עצמה):

English translation 336

Although "this Torah shall not be exchanged," regardless of changes of place and time,

אע"פ וואס "התורה הזו לא תהי' מוחלפת" 48 ניט קוקנדיק אויף שינויי מקום וזמן,

English translation 337

nevertheless, each time has its service,

האט אבער כל זמן וזמן זיין עבודה,

English translation 338

its offering and the like,

זיין קרבן וכיו"ב,

English translation 339

and similarly –

ועד"ז –

English translation 340

its Torah. As we also see in the division of the Torah into the weeks of the year or into the appointed times and festivals –

זיין תורה. ווי מ'זעט עס אויך אין חלוקת התורה לשבועות השנה אדער למועדים ורגלים –

English translation 341

that each week or appointed time, etc., has its portion in the Torah which is read and studied at that time.

אז יעדער שבוע אדער מועד כו' האט זיין חלק בתורה וועלכן מ'לייענט און מ'לערנט דעמולט.

English translation 342

And similarly also regarding the commandments –

עד"ז אויך בנוגע למצוות –

English translation 343

commandments that are dependent on time –

מצוות שהזמן גרמא –

English translation 344

that each time has its commandments which must be fulfilled at that time.

אז יעדער זמן האט זיינע מצוות וועלכע מ'דארף דעמולט מקיים זיין.

English translation 345

And this is not a contradiction to "this Torah shall not be exchanged,"

און דאס איז קיין סתירה ניט צו "התורה הזו לא תהי' מוחלפת",

English translation 346

because even in this time

ווייל אויך אין דעם זמן

English translation 347

(which has its unique service,

(וועלכער האט זיין עבודה מיוחדת,

English translation 348

Torah,

תורה,

English translation 349

commandment and the like) –

מצוה וכיו"ב מיוחדת) –

English translation 350

the entire Torah in its entirety and all the commandments in their entirety are in force;

איז בתוקף כל התורה כולה וכל המצוות כולן;

English translation 351

the difference is only through which "gate,"

דער חילוק איז נאר דורך וועלכן "שער",

English translation 352

through which part of the Torah,

דורך וועלכן חלק התורה,

English translation 353

or commandment –

אדער מצוה –

English translation 354

all parts of the Torah, prayer, and commandments ascend,

זיינען עולה,

English translation 355

at that time and in that place.

באותו זמן ובאותו מקום,

English translation 356

And in this

כל חלקי התורה והתפלה והמצוות. און אין דעם

English translation 357

(through which "gate" all the Torah and commandments ascend)

(דורך וועלכן "שער" זיינען אלע תומ"צ עולה)

English translation 358

there are the differences:

זיינען דא די חילוקים:

English translation 359

At one time, the superiority is specifically in the festival of Passover,

בזמן אחד איז די מעלה דוקא בחגה"פ,

English translation 360

and at that time all the other festivals and commandments, etc., are also in force,

און דעמולט זיינען אויך דא בתוקף שאר כל הרגלים והמצוות כו',

English translation 361

but they ascend through that "gate" of the festival of Passover,

אבער זיי זיינען עולה דורך דעם "שער" פון חגה"פ,

English translation 362

and at a second time, the superiority is specifically in the festival of Sukkot,

ובזמן שני איז די מעלה דוקא אין חגה"ס,

English translation 363

but at that time all the other festivals, etc., are also in force,

אבער דעמולט זיינען אויך דא בתוקף שאר כל הרגלים כו',

English translation 364

only they ascend through that "gate" of the festival of Sukkot and so forth in the other times.

נאר זיי זיינען עולה דורך דעם "שער" פון חגה"ס וכיו"ב בשאר הזמנים.

English translation 365

In the Torah and commandments themselves, there are also matters that are equal in every time and in every place,

אין תורה ומצוות גופא זיינען אויך דא ענינים השווים בכל זמן ובכל מקום,

English translation 366

in which there are no changes. For example, as the Sefer HaChinuch says in its introduction,

אין וועלכע ס'זיינען ניטא קיינע שינויים. לדוגמא ווי דער ספר החינוך זאגט בהקדמתו 49,

English translation 367

that there are the well-known six commandments in which one is obligated in every time and in every place;

אז עס זיינען דא די שש מצוות הידועות אין וועלכע מ'איז מחוייב בכל זמן ובכל מקום;

English translation 368

And in addition to this, there is a second category in the Torah and commandments,

און דערצו איז דא א צווייטער סוג בתורה ומצוות,

English translation 369

matters that are dependent on time or place:

ענינים התלויים בזמן אדער מקום:

English translation 370

Regarding the Torah –

בנוגע לתורה –

English translation 371

the laws of the festival on the festival;

הלכות החג בחג 16;

English translation 372

regarding offerings –

בנוגע לקרבנות –

English translation 373

offerings that are dependent on time,

קרבנות התלויים בזמן,

English translation 374

to the extent that if its time has passed, its offering is void.

ביז אז עבר זמנו בטל קרבנו 50.

English translation 375

And in this second category, there are the differences in time and place,

און אין דעם צווייטן סוג זיינען דא די חילוקים בזמן ומקום,

English translation 376

through which "gate" all the Torah and commandments ascend at that time or in that place.

דורך וועלכן "שער" זיינען עולה אלע תומ"צ באותו זמן אדער באותו מקום.

English translation 377

And in this time, the superiority is specifically in that unique matter

און אין דעם זמן איז די מעלה דוקא אין דעם ענין

English translation 378

("gate")

("שער")

English translation 379

unique,

מיוחד,

English translation 380

for example –

לדוגמא –

English translation 381

the festival of Passover,

חגה"פ,

English translation 382

and the superiority of this matter also affects all the other matters which ascend through this "gate" at this time.

און די מעלה פון דעם ענין פועל'ט אויך בשאר כל הענינים וועלכע זיינען עולה דורך דעם "שער" בזמן זה.

English translation 383

As this is also reflected in the law

ווי דאס שפיגלט זיך אויך אפ אין הלכה

English translation 384

[as discussed many times that every matter in the allusion of the Torah,

[כמדובר כמ"פ אז יעדער ענין אין רמז פון תורה,

English translation 385

the homiletic interpretation of the Torah,

דרוש התורה,

English translation 386

the explanation of the Torah,

פירוש התורה,

English translation 387

the simple meaning of the Torah –

פשט התורה –

English translation 388

includes all the others]:

איז כלול מכל השאר]:

English translation 389

On Shabbat, there is a superiority not only in the offerings of the day

בשבת איז דא א מעלה ניט נאר אין די קרבנות היום

English translation 390

(due to the superiority of the day),

(מצד מעלת היום),

English translation 391

but the Gemara says in Zevachim,

נאר די גמרא זאגט אין זבחים 51,

English translation 392

that the sanctity of Shabbat is "compelling" and effects a change and addition of sanctity also in the daily offering,

אז קדושת שבת איז "אהנאי" און פועל'ט א שינוי ותוספות קדושה אויך אין דעם קרבן תמיד,

English translation 393

of Shabbat relative to the daily offerings on all the other days.

דשבת לגבי די תמידין בשאר כל הימים.

English translation 394

And similarly, the sanctity of Yom Kippur,

ועד"ז איז די קדושה פון יוהכ"פ,

English translation 395

and each festival and appointed time effects an elevation in all the other matters on that day,

און יעדן רגל ומועד פועל'ט אן עילוי בשאר כל הענינים ביום זה,

English translation 396

also in the daily offering of that day.

אויך אין דעם קרבן תמיד שביום זה.

English translation 397

This is, for example –

וואס דאס איז בדוגמא –

English translation 398

in the language of the inner dimension of the Torah –

בלשון פון פנימיות התורה –

English translation 399

of that "gate" through which all the other Torah and commandments ascend.

פון דעם "שער" דורך וועלכן עס זיינען עולה שאר כל התומ"צ.

English translation 400

Similarly, it is also understandable regarding the tenth of Kislev,

עד"ז איז אויך פארשטאנדיק בנוגע צו יו"ד כסלו,

English translation 401

that on this day the superiority is specifically in the tenth of Kislev,

אז אין דעם טאג איז די מעלה דוקא אין יו"ד כסלו,

English translation 402

and this is the "gate" through which all the other matters ascend.

און דאס איז דער "שער" דורך וועלכען עס זיינען עולה שאר כל הענינים.

English translation 403

And therefore,

און דעריבער,

English translation 404

when the tenth of Kislev arrives, one must speak of the superiority of the tenth of Kislev over all the other times,

ווען עס קומט יו"ד כסלו דארף מען רעדן במעלת יו"ד כסלו לגבי שאר כל הזמנים,

English translation 405

including the nineteenth of Kislev.

כולל י"ט כסלו.

English translation 406

That is, although in time,

ד.ה. אע"פ וואס אין זמן,

English translation 407

the course of the years,

מהלך השנים,

English translation 408

the nineteenth of Kislev was before the tenth of Kislev;

איז י"ט כסלו געווען פאר יו"ד כסלו;

English translation 409

nevertheless, together with this,

איז אבער ביחד עם זה,

English translation 410

after the redemption of the tenth of Kislev occurred –

לאחרי ווי ס'איז געווען די גאולה פון יו"ד כסלו –

English translation 411

from the perspective of the course of the days of the month,

איז מצד מהלך ימי החודש,

English translation 412

the tenth of Kislev always comes first and then the nineteenth of Kislev.

קומט אלעמאל פריער יו"ד כסלו און דערנאך י"ט כסלו.

English translation 413

They once indeed spoke about the explanation of this,

מ'האט אמאל טאקע גערעדט דעם ביאור בזה,

English translation 414

because the 10th of Kislev is in the manner of preparation for the 19th of Kislev,

ווייל יו"ד כסלו איז בתור הכנה צו י"ט כסלו,

English translation 415

therefore this is also expressed in time, that first comes the 10th of Kislev and then the 19th of Kislev;

דערפאר שטעלט זיך דאס אויך אויס אין זמן אז פריער קומט יו"ד כסלו און דערנאך י"ט כסלו;

English translation 416

but in this

אבער אין דעם

English translation 417

(the precedence of the 10th of Kislev over the 19th of Kislev)

(די קדימה פון יו"ד כסלו פאר י"ט כסלו)

English translation 418

there is also an advantage in the 10th of Kislev relative to the 19th of Kislev

איז אויך דא א מעלה אין יו"ד כסלו לגבי י"ט כסלו

English translation 419

(not only as preparation),

(ניט נאר אלס הכנה),

English translation 420

which is why it comes first in time.

וואס דערפאר קומט עס פריער בזמן.

English translation 421

And when one stands on the 10th of Kislev,

און בשעת מ'שטייט ביו"ד כסלו,

English translation 422

at which time the 10th of Kislev becomes the "gate" through which all matters ascend,

וואס דעמולט ווערט יו"ד כסלו דער "שער" וואס דרכו זיינען עולה כל הענינים,

English translation 423

even the matters of the 19th of Kislev,

אפילו די ענינים פון י"ט כסלו,

English translation 424

even the matters of the days of Chanukah which follow afterwards

אפילו די ענינים פון ימי החנוכה שלאח"ז

English translation 425

(although Chanukah was many years even before the 19th of Kislev was revealed,

(אע"פ וואס חנוכה איז געווען א ריבוי שנים אפילו איידער י"ט כסלו איז געווען בגלוי,

English translation 426

all the more so the 10th of Kislev) –

עאכו"כ יו"ד כסלו) –

English translation 427

then it is the time to speak and emphasize the advantage of the 10th of Kislev,

איז דעמולט דער זמן צו רעדן און מדגיש זיין די מעלה פון יו"ד כסלו,

English translation 428

and due to this advantage it comes in the days of the month before the 19th of Kislev and before Chanukah.

און מצד מעלה זו קומט עס בימי החודש פאר י"ט כסלו און פאר חנוכה.

English translation 429

The advantage of the 10th of Kislev relative to the 19th of Kislev –

די מעלה פון יו"ד כסלו לגבי י"ט כסלו –

English translation 430

one can also see simply,

זעט מען אויך בפשטות,

English translation 431

at least as a hint of the matters –

עכ"פ ברמז הדברים –

English translation 432

and with an introduction:

ובהקדים:

English translation 433

The matter of the redemption of the 10th of Kislev and the 19th of Kislev is connected to the verse "He redeemed my soul in peace",

דער ענין הגאולה פון יו"ד כסלו און י"ט כסלו פארבינדט מען 52 מיטן פסוק 53 "פדה בשלום נפשי",

English translation 434

because these redemptions are connected with the innermost dimension of the Torah and the spreading of the wellsprings outward,

ווייל די גאולות זיינען פארבונדן מיט פנימיות התורה און הפצת המעינות חוצה,

English translation 435

these redemptions came after an imprisonment due to a concealment and hiding of the innermost dimension of the Torah,

די גאולות זיינען געקומען לאחרי א מאסר מצד א העלם והסתר אויף פנימיות התורה,

English translation 436

and Torah in general brings about the matter of peace –

און תורה בכלל טוט אויף ענין השלום –

English translation 437

"The Torah was given to make peace in the world"

"תורה ניתנה לעשות שלום בעולם"

English translation 438

(as the Rambam writes in his book "Hilchos" at the conclusion and seal of the laws of Chanukah),

(ווי דער רמב"ם שרייבט בספרו "הלכות הלכות" בסיום וחותם פון הלכות חנוכה 54),

English translation 439

and in the Torah itself –

און אין תורה גופא –

English translation 440

peace is brought about especially through the innermost dimension of the Torah.

ווערט שלום אויפגעטאן במיוחד ע"י פנימיות התורה.

English translation 441

Therefore these redemptions connected with

דערפאר האבן די גאולות פארבונדן מיט

English translation 442

(a concealment and hiding of)

(א העלם והסתר אויף)

English translation 443

the innermost dimension of the Torah have a special connection with "He redeemed in peace".

פנימיות התורה א שייכות מיוחדת מיט "פדה בשלום".

English translation 444

And the explanation of this:

והביאור בזה:

English translation 445

Our Nesi'im explain the difference between the revealed aspect of Torah and the innermost dimension of the Torah:

רבותינו נשיאינו זיינען מבאר דער חילוק צווישן נגלה דתורה און פנימיות התורה:

English translation 446

The revealed aspect of Torah also brings about the matter of redemption and salvation,

נגלה דתורה טוט אויך אויף דער ענין פון פדי' והצלה,

English translation 447

but this is a redemption through the way of "war",

אבער דאס איז א פדי' בדרך "מלחמה",

English translation 448

as explained in the Igeres of the Ra'aya Mehemna, that in the revealed aspect of Torah one must wage war with the concealment and hiding,

כמבואר באגה"ק 55 פון רעיא מהימנא 56 אז אין נגלה דתורה דארף מען האבן א מלחמה מיטן העלם והסתר,

English translation 449

and in simple language –

ובלשון הפשוט –

English translation 450

with the questions and contradictions and disputes that exist in the revealed aspect of Torah. And in the language of Chazal –

מיט די קשיות ורמינהו'ס ומחלוקת וואס זיינען דא אין נגלה דתורה. ובלשון חז"ל 57 –

English translation 451

"Uprooting mountains and grinding them against each other":

"עוקר הרים וטוחנן זה בזה":

English translation 452

uprooting and grinding is not a matter of peace,

עקירה וטחינה איז ניט קיין ענין של שלום,

English translation 453

this is indeed an uprooting,

דאס איז דאך אן עקירה,

English translation 454

and afterwards one grinds,

און דערנאך איז מען טוחן,

English translation 455

as the simple meaning of the matter of questions and contradictions. And when one is victorious in the war,

כפשטות הענין פון קושיות ורמינהו'ס. און בשעת מ'איז מנצח די מלחמה,

English translation 456

through answering the questions and contradictions and explaining the doubts –

דורך פארענטפערן די קשיות ורמינהו'ס און מבאר זיין די ספיקות –

English translation 457

the redemption comes.

ווערט די פדי'.

English translation 458

It follows that the revealed aspect of Torah is connected with a redemption through the way of war. And in the aforementioned language –

קומט אויס אז נגלה דתורה איז פארבונדן מיט א פדי' בדרך מלחמה. ובלשון הנ"ל –

English translation 459

"Uprooting mountains and grinding them against each other".

"עוקר הרים וטוחנן זה בזה".

English translation 460

However, in the innermost dimension of the Torah, "there is no question etc. and no dispute etc.".

משא"כ אין פנימיות התורה איז "לית תמן לא קשיא כו' ולא מחלוקת כו'" 58.

English translation 461

That is, redemption in peace

ד.ה. פדי' בשלום

English translation 462

(not through the way of war) –

(ניט בדרך מלחמה) –

English translation 463

"He redeemed in peace".

"פדה בשלום".

English translation 464

And the matter of redemption in peace in the innermost dimension of the Torah is also reflected in the revealed aspect itself,

און דער ענין פון פדי' בשלום בפנימיות התורה שפיגלט זיך אויך אפ אין נגלה גופא,

English translation 465

in the intermediary between the revealed aspect and the innermost dimension of the Torah –

אין דעם ממוצע צווישן נגלה און פנימיות התורה –

English translation 466

the Talmud Yerushalmi:

תלמוד ירושלמי:

English translation 467

It is explained in many places the difference between the Talmud Yerushalmi and the Talmud Bavli:

ס'איז מבואר בכ"מ 59 דער חילוק צווישן תלמוד ירושלמי און תלמוד בבלי:

English translation 468

The Talmud Yerushalmi is connected with the Land of Israel,

תלמוד ירושלמי איז פארבונדן מיט ארץ הקודש,

English translation 469

"A land that the eyes of the L-rd your G-d are always upon it, from the beginning of the year to the end of the year",

"ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה" 60,

English translation 470

even during the time of exile

אויך בזמן הגלות

English translation 471

(after the destruction of the Holy Temple).

(משחרב ביהמ"ק).

English translation 472

However, the Talmud Bavli is connected with outside the Land,

משא"כ תלמוד בבלי איז פארבונדן מיט חוץ לארץ,

English translation 473

where there "the eyes of the L-rd your G-d" do not shine constantly in a revealed manner,

וואס דארטן זיינען "עיני ה' אלקיך" ניט מאיר תמיד בגלוי,

English translation 474

until in the language of the Gemara –

ביז בלשון הגמרא 61 –

English translation 475

"He placed me in darkness...

"במחשכים הושיבני 62...

English translation 476

this is the Talmud Bavli".

זה תלמוד בבלי".

English translation 477

Therefore,

דעריבער,

English translation 478

there are in quantity –

זיינען פאראן בכמות –

English translation 479

and from this one also understands in quality –

ומזה מובן אויך באיכות –

English translation 480

incomparably fewer questions and contradictions –

שלא בערך ווייניקער קשיות ורמינהו'ס –

English translation 481

whose matter is concealments and hidings –

וואס ענינם איז העלמות והסתרים –

English translation 482

in the Talmud Yerushalmi than in the Talmud Bavli,

אין תלמוד ירושלמי ווי אין תלמוד בבלי,

English translation 483

although also in the Yerushalmi there are questions etc.,

אע"פ וואס אויך אין ירושלמי זיינען פאראן קשיות כו',

English translation 484

because in the Talmud Yerushalmi more light shines,

ווייל אין תלמוד ירושלמי איז מאיר מער אור,

English translation 485

"the eyes of the L-rd your G-d",

"עיני ה' אלקיך",

English translation 486

in a constant manner, unlike the Talmud Bavli which is called "He placed me in darkness".

באופן תמידי ווי אין תלמוד בבלי וואס ווערט אנגערופן "במחשכים הושיבני".

English translation 487

All the more so in the innermost dimension of the Torah itself –

עאכו"כ אין פנימיות התורה עצמה –

English translation 488

there "there is no question etc. and no dispute etc.",

איז דארטן "לית תמן לא קשיא כו' ולא מחלוקת כו'",

English translation 489

with all the expressions that he enumerates in the Ra'aya Mehemna,

מיט אלע לשונות וואס ער רעכנט אויס אין רעיא מהימנא 56,

English translation 490

and the Alter Rebbe explains this at length in his Igeres.

און דער אלטער רבי איז דאס מבאר בארוכה באגה"ק שלו 55.

English translation 491

Therefore the innermost dimension of the Torah is especially connected with the verse "He redeemed my soul in peace" –

וואס דערפאר איז פנימיות התורה במיוחד פארבונדן מיטן פסוק "פדה בשלום נפשי" –

English translation 492

redemption through the way of peace

פדי' בדרך שלום

English translation 493

(not through the way of war).

(ניט בדרך מלחמה).

English translation 494

And this is also the general matter of the spreading of the wellsprings

און דאס איז אויך דער כללות הענין פון הפצת המעינות

English translation 495

(of the innermost dimension of the Torah)

(פון פנימיות התורה)

English translation 496

outward –

חוצה –

English translation 497

which brings about the matter of redemption in peace throughout the entire world, even into the "outward".

וואס דאס טוט אויף דער ענין פון פדי' בשלום בכל העולם כולו ביז אין "חוצה".

English translation 498

According to this, it is understood why the redemptions of the 10th and 19th of Kislev are connected to the verse "He redeemed my soul in peace":

עפ"ז איז מובן וואס מ'פארבינדט די גאולות פון יו"ד וי"ט כסלו מיטן פסוק "פדה בשלום נפשי":

English translation 499

The redemptions of the 10th and 19th of Kislev came after there was an exile within an exile of the imprisonment,

די גאולות פון יו"ד און י"ט כסלו זיינען געקומען לאחרי ווי ס'איז געווען דער גלות בתוך גלות פון דעם מאסר,

English translation 500

due to the concealment and hiding that was intended to be made upon the inner dimension of the Torah. Similar to the Talmud Yerushalmi

מצד דעם העלם והסתר וואס מ'האט געוואלט מאכן אויף פנימיות התורה. בדוגמא ווי אין תלמוד ירושלמי

English translation 501

(the intermediate between the revealed and inner dimensions of the Torah)

(דער ממוצע צווישן נגלה ופנימיות התורה)

English translation 502

where there is also sometimes a difficulty or contradiction etc.

איז אמאל אויך דא א קשיא אדער רמינהו וכיו"ב.

English translation 503

But although the redemption and deliverance came from a concealment and hiding

אבער הגם אז די גאולה ופדי' איז געקומען פון א העלם והסתר

English translation 504

(upon the inner dimension of the Torah. Similar to a difficulty in the Talmud Yerushalmi),

(אויף פנימיות התורה. בדוגמא ווי א קשיא אין תלמוד ירושלמי),

English translation 505

nevertheless,

אעפ"כ,

English translation 506

since however it is connected with the inner dimension of the Torah,

וויבאלד אבער ס'איז פארבונדן מיט פנימיות התורה,

English translation 507

it is not like the redemption and deliverance in the revealed dimension of the Torah,

איז דאס ניט ווי די גאולה ופדי' בנגלה דתורה,

English translation 508

in a manner of war –

בדרך מלחמה –

English translation 509

similar to "Come, eat of my bread",

בדוגמת "לכו לחמו בלחמי" 63,

English translation 510

bread to eat by the sword,

נהמא אפום חרבא ליכול 64,

English translation 511

for which "bread" has the letters lamed, chet, mem, from the word for war –

וואס דערפאר איז "לחם" אותיות ל'. ח'. מ'. מלשון מלחמה –

English translation 512

but rather a redemption in a manner of peace –

נאר א גאולה בדרך שלום –

English translation 513

"He redeemed in peace".

"פדה בשלום".

English translation 514

Therefore, they connect the redemptions with "He redeemed my soul in peace",

דערפאר פארבינדט מען די גאולות מיט "פדה בשלום נפשי",

English translation 515

because the content of "He redeemed my soul in peace" is the same as the content of the redemptions –

ווייל דער תוכן פון "פדה בשלום נפשי" איז דער זעלבער ווי דער תוכן פון די גאולות –

English translation 516

a deliverance and redemption

א פדי' וגאולה

English translation 517

(in a manner of peace)

(בדרך שלום)

English translation 518

from the inner dimension of the Torah,

פון פנימיות התורה,

English translation 519

whose essence is peace

וואס ענינו איז שלום

English translation 520

("There is no difficulty etc. and no dispute"),

("לית תמן לא קשיא כו' ולא מחלוקת"),

English translation 521

with the intention to draw down peace into the world –

מיט די כוונה צו ממשיך זיין די שלום בעולם –

English translation 522

by disseminating the wellsprings of the inner dimension of the Torah outward.

דורך מפיץ זיין די מעינות פון פנימיות התורה חוצה.

English translation 523

In this very matter, we see a difference between the "He redeemed in peace" of the 10th of Kislev and the "He redeemed in peace" of the 19th of Kislev. A difference seemingly to the advantage of the 10th of Kislev relative to the 19th of Kislev. And according to this, the superiority of the 10th of Kislev will be understood, through which all matters

אין דערויף גופא זעט מען א חילוק צווישן דעם "פדה בשלום" פון יו"ד כסלו און דער "פדה בשלום" פון י"ט כסלו. א חילוק לכאורה למעליותא פון יו"ד כסלו לגבי י"ט כסלו. און עפ"ז וועט זיין מובן די מעלה פון יו"ד כסלו דורך וועלכן אלע ענינים

English translation 524

(also of the 19th of Kislev)

(אויך פון י"ט כסלו)

English translation 525

are today elevated

זיינען היינט עולה

English translation 526

(which is why the 10th of Kislev comes before the 19th of Kislev in the days of the month):

(וואס דערפאר קומט יו"ד כסלו פאר י"ט כסלו בימי החודש):

English translation 527

"He redeemed my soul in peace" is connected with the portion of Tehillim both of the 10th of Kislev and of the 19th of Kislev,

"פדה בשלום נפשי" איז פארבונדן מיטן שיעור תהלים סיי פון יו"ד כסלו און סיי פון י"ט כסלו,

English translation 528

as is known what the Alter Rebbe wrote that "when I recited in the book of Tehillim the verse 'He redeemed my soul in peace',

כידוע וואס דער אלטער רבי האט געשריבן 65 אז "כשקריתי בס' תהלים פסוק 53 פדה בשלום נפשי,

English translation 529

before I began the verse after it,

קודם שהתחלתי פסוק שלאחריו,

English translation 530

I emerged in peace from the prison of peace". But with an essential difference between them:

יצאתי בשלום מה' שלום". אבער מיט א חילוק עיקרי ביניהם:

English translation 531

On the 10th of Kislev, "He redeemed in peace" is a part of the portion of Tehillim as divided according to the days of the month. And this is a fixed enactment for all Jews,

ביו"ד כסלו איז "פדה בשלום" א חלק פון דעם שיעור תהלים כפי שנחלק לימי החודש. וואס דאס איז א תקנה קבועה פאר אלע אידן,

English translation 532

that one should recite the portion of Tehillim as divided according to the days of the month,

אז מ'זאל זאגן דעם שיעור תהלים כפי שנחלק לימי החודש,

English translation 533

as His Holy Honor, my father-in-law, the Rebbe, writes. And then it occurs that on the tenth day of the month –

ווי כ"ק מו"ח אדמו"ר שרייבט 66. וואס דעמולט קומט אויס אז ביום עשירי בחודש –

English translation 534

"The tenth shall be holy" –

"עשירי יהי' קודש" 67 –

English translation 535

including the tenth of Kislev,

כולל עשירי בכסלו,

English translation 536

one says "He redeemed my soul in peace".

זאגט מען "פדה בשלום נפשי".

English translation 537

However, on the 19th of Kislev, "He redeemed my soul in peace" is a part of the portion of Tehillim only when the 19th of Kislev occurs on the third day of the week. As this was in the year of the redemption,

משא"כ בי"ט כסלו איז "פדה בשלום נפשי" א חלק פון דעם שיעור תהלים נאר בשעת י"ט כסלו קומט אויס ביום השלישי בשבוע. ווי דאס איז געווען בשנת הגאולה,

English translation 538

and therefore the Alter Rebbe then recited the verse "He redeemed in peace". As His Holy Honor, my father-in-law, the Rebbe, explains,

און דערפאר האט דער אלטער רבי דעמולט געזאגט דעם פסוק "פדה בשלום". ווי כ"ק מו"ח אדמו"ר איז מבאר 68,

English translation 539

that from the perspective of the day of the month, the 19th of Kislev is not the day when one says in Tehillim "He redeemed in peace",

אז מצד יום בחודש איז י"ט כסלו ניט דער טאג ווען מ'זאגט אין תהלים "פדה בשלום",

English translation 540

but since the Alter Rebbe also recited Tehillim "at leisure",

אבער היות אז דער אלטער רבי האט אויך געזאגט תהלים "בשופי",

English translation 541

i.e., also the portion of Tehillim as divided according to the days of the week

ד.ה. אויך דעם שיעור תהלים כפי שנחלק לימי השבוע

English translation 542

("in addition to the fixed order of reciting Tehillim according to the order of the days of the month"),

("נוסף על הסדר הקבוע דאמירת תהלים כסדר ימי החודש"),

English translation 543

and the 19th of Kislev in that year was on the third day of the week,

און י"ט כסלו בשנה ההיא איז געווען ביום השלישי בשבוע,

English translation 544

whose portion of Tehillim also includes the verse "He redeemed in peace" –

וואס זיין שיעור תהלים איז אויך כולל דעם פסוק "פדה בשלום" –

English translation 545

therefore the Alter Rebbe recited it then.

דערפאר האט דאס דער אלטער רבי דעמולט געזאגט.

English translation 546

From this we see the superiority of "He redeemed in peace" on the 10th of Kislev relative to "He redeemed in peace" on the 19th of Kislev:

זעט מען דערפון די מעלה פון "פדה בשלום" ביו"ד כסלו לגבי "פדה בשלום" בי"ט כסלו:

English translation 547

The "He redeemed in peace" on the 10th of Kislev is in a constant manner,

דער "פדה בשלום" ביו"ד כסלו איז באופן תדיר,

English translation 548

every single year,

בכל שנה ושנה,

English translation 549

and applies to each and every individual

און בא כל אחד ואחד

English translation 550

(because reciting the portion of Tehillim according to the order of the days of the month is a fixed enactment and obligation for everyone).

(ווייל אמירת שיעור תהלים כסדר ימי החודש איז א תקנה וחיוב קבוע פאר אלעמען).

English translation 551

However, the "He redeemed in peace" of the 19th of Kislev is only in a year when the 19th of Kislev occurs on the third day of the week

משא"כ דער "פדה בשלום" פון י"ט כסלו איז נאר אין א יאר ווען י"ט כסלו קומט אויס ביום שלישי בשבוע

English translation 552

(as it was in the year of the redemption,

(אזוי איז געווען בשנת הגאולה,

English translation 553

and afterwards it is also so from time to time,

און דערנאך איז אזוי אויך מזמן לזמן,

English translation 554

but in most years it is not on the third day),

אבער בכו"כ שנים איז דאס ניט ביום שלישי),

English translation 555

i.e., not in a constant manner,

ד.ה. ניט באופן תדיר,

English translation 556

and even when the 19th of Kislev is on the third day –

און אפילו ווען י"ט כסלו איז ביום שלישי –

English translation 557

"He redeemed in peace" is not openly applicable to each and every individual,

איז "פדה בשלום" בגלוי ניט בא כאו"א,

English translation 558

only to those who recite Tehillim "at leisure",

נאר בא די וואס זאגן תהלים "בשופי",

English translation 559

with adornment.

בהידור.

English translation 560

D.H. Also on Yud-Tes Kislev the matter of "Padah BeShalom" [He redeemed in peace] is present,

ד.ה. אויך בי"ט כסלו האט מען דעם ענין פון "פדה בשלום",

English translation 561

but then it is not found in a constant manner,

אבער דעמולט איז דאס ניט מצ"ע באופן תדירי,

English translation 562

because from the aspect of the day of the month

ווייל מצד יום בחודש

English translation 563

(Yud-Tes Kislev)

(י"ט כסלו)

English translation 564

the verse "Padah BeShalom" is not in that portion of Tehillim,

איז ניטא דער פסוק "פדה בשלום" אין דעם שיעור תהלים,

English translation 565

rather Yud-Tes Kislev must thereby reach the continuation of "Padah BeShalom" from the aspect of the third day of the week

נאר י"ט כסלו דארף דערביי אנקומען צו דער המשכה פון "פדה בשלום" מצד יום שלישי בשבוע

English translation 566

(when it occurs on that day),

(ווען ער קומט אויס ביום זה),

English translation 567

or from the "Padah BeShalom" on the tenth of the month of Kislev,

אדער פון דעם "פדה בשלום" בעשירי בחודש כסלו,

English translation 568

so that it should descend and influence also upon the matters of Yud-Tes Kislev;

אז ער זאל אראפקומען און משפיע זיין אויך אויף די ענינים פון י"ט כסלו;

English translation 569

and in addition, one further assists the continuation of "Padah BeShalom" on Yud-Tes Kislev –

און דערצו איז מען נאך מסייע די המשכה פון "פדה בשלום" בי"ט כסלו –

English translation 570

by then singing a melody of "Padah BeShalom",

דורך זינגען דעמולט א ניגון פון "פדה בשלום",

English translation 571

and especially since a melody is connected and touches the innermost essence of the soul.

ובפרט אז א ניגון איז פארבונדן און רירט אן אין פנימיות הנפש.

English translation 572

But this does not compare to the "Padah BeShalom" on Yud Kislev –

אבער דאס קומט ניט צו דעם "פדה בשלום" ביו"ד כסלו –

English translation 573

which then emerges in "Nafshi Yatzah BeDvaro" [My soul went out at His word],

וואס דעמולט קומט עס ארויס אין "נפשי יצא בדברו",

English translation 574

and in a constant manner every single year and for each and every one,

ובאופן תדיר בכל שנה ושנה ובכאו"א,

English translation 575

through the recitation of the portion of Tehillim on this day which contains the verse "Padah BeShalom",

דורך אמירת שיעור תהלים ביום זה וואס האט אין זיך דעם פסוק "פדה בשלום",

English translation 576

and one recites it from the aspect of obligation

און מ'זאגט עס מצד חיוב

English translation 577

(not only from the aspect of "Shufi" [rest],

(ניט נאר מצד "שופי",

English translation 578

a matter of adornment).

אן ענין של הידור).

English translation 579

And according to what was discussed above, that "Padah BeShalom Nafshi" is the content of the matter of the innermost dimension of the Torah and the spreading forth of the wellsprings outward –

וע"פ המדובר לעיל אז "פדה בשלום נפשי" איז דער תוכן הענין פון פנימיות התורה און הפצת המעינות חוצה –

English translation 580

it is understood,

איז מובן,

English translation 581

that on one hand there is an advantage on Yud Kislev

אז מצד אחד איז דא א מעלה אין יו"ד כסלו

English translation 582

(the redemption of the Middle Rebbe)

(די גאולה פון דעם מיטעלן רבי'ן)

English translation 583

regarding the matter of the revelation of the innermost dimension of the Torah and the spreading forth of the wellsprings outward –

בענין פון התגלות פנימיות התורה און הפצת המעינות חוצה –

English translation 584

as is emphasized in that on Yud Kislev there is the matter of "Padah BeShalom"

כמודגש בזה וואס ביו"ד כסלו איז דא דער ענין פון "פדה בשלום"

English translation 585

("Leis Taman K'... Lo Machlokes" [There is no... no dispute])

("לית תמן כו' לא מחלוקת")

English translation 586

in a constant manner and relevant to each and every one.

באופן תדירי ושייך לכאו"א.

English translation 587

One sees from this the advantage of Yud Kislev even relative to Yud-Tes Kislev,

זעט מען דערפון די מעלה פון יו"ד כסלו אפילו לגבי י"ט כסלו,

English translation 588

and the elevation that is accomplished on the day of Yud Kislev when all matters,

און דער עילוי וואס ווערט אויפגעטאן ביום יו"ד כסלו ווען אלע ענינים,

English translation 589

also those of Yud-Tes Kislev,

אויך די פון י"ט כסלו,

English translation 590

ascend through the "gate" of Yud Kislev,

זיינען עולה דורך דעם "שער" פון יו"ד כסלו,

English translation 591

and the "gate" of Yud Kislev,

און דער "שער" פון יו"ד כסלו,

English translation 592

"Padah BeShalom" therein, influences and brings about an elevation in Yud-Tes Kislev.

"פדה בשלום" שבו איז משפיע און טוט אויף אן עילוי אין י"ט כסלו.

English translation 593

The elevation of Yud Kislev, which then is the matter of "Padah BeShalom" in constancy and relevant to each and every one — has a direct connection to the manner of studying Chassidus

דער עילוי פון יו"ד כסלו וואס דעמולט איז דער ענין פון "פדה בשלום" בתדירות ושייך לכאו"א -- האט א שייכות באופן ישר מיטן אופן לימוד החסידות

English translation 594

(whose essence is "Padah BeShalom",

(וואס ענינו איז "פדה בשלום",

English translation 595

"Leis Taman K'... Lo Machlokes K'..." [There is no... no dispute...])

"לית תמן כו' לא מחלוקת כו'")

English translation 596

of the Middle Rebbe:

פון דעם מיטעלן רבי'ן:

English translation 597

One sees simply the difference between the recitation of Chassidus of the three fathers of the world –

מ'זעט בפשטות דער חילוק צווישן אמירת חסידות פון די שלש אבות העולם –

English translation 598

the Alter Rebbe,

דער אלטער רבי,

English translation 599

the Middle Rebbe and the Tzemach Tzedek –

מיטעלער רבי און צ"צ –

English translation 600

that by the Middle Rebbe this was with more constancy and with more expansion than

אז בא דעם מיטעלן רבי'ן איז דאס געווען בתידורת יותר ובהרחבה יותר מערער

English translation 601

(in quantity)

(בכמות)

English translation 602

as by the Alter Rebbe and by the Tzemach Tzedek.

ווי בא דעם אלטן רבי'ן און באם צ"צ 69.

English translation 603

From this also emerges a directive regarding "the main thing is the deed":

דערפון קומט אויך ארויס א הוראה בנוגע להמעשה הוא העיקר:

English translation 604

Since on Yud Kislev stands the matter of "Padah BeShalom Nafshi" –

וויבאלד אז ביו"ד כסלו שטייט דער ענין פון "פדה בשלום נפשי" –

English translation 605

the spreading forth of the wellsprings outward which brings about "Padye BeShalom" [redemption in peace] in the outside, throughout the entire world –

הפצת המעינות חוצה וואס איז ממשיך פדי' בשלום בחוצה בכל העולם כולו –

English translation 606

in a constant and eternal manner,

באופן תדירי. ונצחי,

English translation 607

this arouses a Jew with alacrity to act in the spreading forth of the wellsprings outward and to bring about "Padye BeShalom" throughout the entire world.

איז דאס מעורר א אידן בחזירות צו טאן אין הפצת המעינות חוצה און ממשיך זיין פדי' בשלום בכל העולם כולו.

English translation 608

This means simply:

דאס הייסט בפשטות:

English translation 609

If one says that throughout the entire year one must act in the spreading forth of the wellsprings outward,

אויב מ'זאגט אז בכל השנה כולה דארף מען טאן אין הפצת המעינות חוצה,

English translation 610

to bring about "Padye BeShalom" throughout the entire world,

צו ממשיך זיין פדי' בשלום בכל העולם כולו,

English translation 611

and certainly when Yud-Tes Kislev comes on the third day of the week,

ועאכו"כ בשעת עס קומט י"ט כסלו ביום שלישי בשבוע,

English translation 612

when one recites "Padah BeShalom" from the aspect of reciting Tehillim "BeShufi" [at rest] and with adornment,

ווען מ'זאגט "פדה בשלום" מצד אמירת תהלים "בשופי" ובהידור,

English translation 613

which arouses even more to act in the spreading forth of the wellsprings outward throughout the entire year –

וואס איז נאכמער מעורר צו טאן אין הפצת המעינות חוצה בכל השנה כולה –

English translation 614

then how much more so does Yud Kislev arouse one to this,

איז וויפל נאכמער איז דערצו מעורר יו"ד כסלו,

English translation 615

when "Padah BeShalom" is an eternal matter in a constant manner. And especially as mentioned above,

ווען "פדה בשלום" איז אן ענין נצחי באופן תדירי. ובפרט כאמור לעיל,

English translation 616

that the recitation of Chassidus by the Middle Rebbe was with constancy and with expansion more than by the Alter Rebbe and the Tzemach Tzedek.

אז אמירת חסידות בא דעם מיטעלן רבי'ן איז געווען בתדירות ובהרחבה יותר ווי בא דעם אלטן רבי'ן און צ"צ.

English translation 617

And especially since one then gathers together in a communal manner,

ובפרט אז מ'קלייבט זיך דעמולט צוזאמען באופן פון ציבור,

English translation 618

whereby one has the strength and merit of the many which gives even more empowerment and encouragement and urgency to fulfill all the resolutions that one then accepts upon oneself to act in the spreading forth of the wellsprings outward,

וואס דאן האט מען דעם תוקף וזכות הרבים וואס גיט נאכמער נתינת כח ועידוד וזירוז צו מקיים זיין אלע החלטות וואס מ'נעמט דעמולט אן אויף טאן אין הפצת המעינות חוצה,

English translation 619

as is explained at length in the Kuntres HaChalutzot [Pamphlet "Prepare Yourselves"].

כמבואר בארוכה בקונטרס החלצו 70.

English translation 620

And regarding the practical:

ובנוגע לפועל:

English translation 621

Standing on Yud Kislev,

שטייענדיק ביו"ד כסלו,

English translation 622

when "Padah BeShalom Nafshi... Ki BeRabim Hayu Imadi" [He redeemed my soul in peace... for many were with me] is in an eternal and constant manner,

ווען "פדה בשלום נפשי גו' כי ברבים היו עמדי" איז באופן נצחי ותדירי,

English translation 623

and then is the redemption of the Middle Rebbe, by whom the recitation of Chassidus was with constancy and with expansion etc.,

און דעמולט איז די גאולה פון דעם מיטעלן רבי'ן וואס ביי אים איז געווען אמירת חסידות בתדירות ובהרחבה כו',

English translation 624

and in addition one gathers together then, thereby having the merit of the many –

און דערצו קלייבט מען זיך דעמולט צוזאמען האט מען דערביי זכות רבים –

English translation 625

Just as the redemption from the middle Rebbe is being actualized,

איז כשם ווי דעמולט איז די גאולה פון דעם מיטעלן רבי'ן,

English translation 626

and after the head, the body follows –

ובתר רישא גופא אזיל 71 –

English translation 627

this becomes the redemption in a manner of "redeemed in peace" for all those who study his Torah,

ווערט דאס די גאולה באופן של פדי' בשלום פון אלע די וואס לערנען תורתו,

English translation 628

or they decide to study his Torah

אדער זיי זיינען מחליט צו לערנען תורתו

English translation 629

(if for some strange and different reason they have not yet done so),

(אויב מאיזה סיבה שונה ומשונה האבן זיי דאס נאך ניט געטאן),

English translation 630

and a good thought the Holy One, blessed be He, joins to action,

ומחשבה טובה הקב"ה מצרפה למעשה 72,

English translation 631

the decision immediately brings about actual action,

איז די החלטה גלייך פועל במעשה בפועל 73,

English translation 632

That the study of the Torah of the master of the redemption

אז דער לימוד פון תורת בעל הגאולה

English translation 633

(and in general –

(ובכלל –

English translation 634

of Chassidus)

פון חסידות)

English translation 635

should be with more success and with fewer concealments and hidden things,

זאל זיין מיט מער הצלחה און מיט ווייניקער העלמות והסתרים,

English translation 636

because this concerns the inner dimension of the Torah, about which "there is no dispute, etc.",

ווארום דאס רעדט זיך וועגן פנימיות התורה וואס "לית תמן כו' לא מחלוקת כו'",

English translation 637

until one studies it in a manner of peace, simply, from all matters that confuse –

ביז אז מ'לערנט עס באופן פון שלום בפשטות מכל ענינים המבלבלים –

English translation 638

"redeemed in peace",

"פדה בשלום",

English translation 639

Both peace in the supernal entourage,

סיי שלום בפמליא של מעלה,

English translation 640

and peace in the lower entourage,

סיי שלום בפמליא של מטה 74,

English translation 641

as Chassidus interprets it

ווי חסידות טייטשט עס אפ

English translation 642

(in Likkutei Torah) –

(בלקו"ת 75) –

English translation 643

Both peace from the side of the divine soul

סיי שלום מצד דער נפש האלקית

English translation 644

(supernal entourage),

(פמליא של מעלה),

English translation 645

and peace from the side of the animal soul and the body

סיי שלום מצד דער נה"ב והגוף

English translation 646

(lower entourage),

(פמליא של מטה),

English translation 647

meaning that they are both complementary,

ד.ה. אז זיי זיינען ביידע משלים,

English translation 648

help and assist the service

העלפן ארויס און זיינען מסייע די עבודה

English translation 649

(of studying the inner dimension of the Torah),

(פון לימוד פנימיות התורה),

English translation 650

not only that the body and physical matters do not confuse,

ניט נאר וואס דער גוף וענינים גשמיים זיינען ניט מבלבל,

English translation 651

but on the contrary, they even help the service –

נאר אדרבה ס'העלפט נאך ארויס די עבודה –

English translation 652

as per the statement "with all your heart, with both your inclinations",

כמאמר 76 "בכל לבבך 11 בשני יצריך",

English translation 653

both together are "we will run"

ביידע צוזאמען זיינען "נרוצה" 78

English translation 654

(plural language).

(לשון רבים).

English translation 655

And together with "redeemed in peace" that is in the study of the inner dimension of the Torah

און צוזאמען מיט "פדה בשלום" שבלימוד פנימיות התורה

English translation 656

(peace from the side of the divine soul and peace from the side of the animal soul and body)

(שלום מצד נה"א ושלום מצד נה"ב וגוף)

English translation 657

this is –

איז דאס –

English translation 658

"redeemed in peace my soul",

"פדה בשלום נפשי",

English translation 659

that one studies it in a manner of "my soul",

אז מ'לערנט עס באופן "נפשי",

English translation 660

with all your heart, with both your inclinations, and with expansiveness,

בכל לבבך בשני יצריך ובהרחבה,

English translation 661

in a way that it becomes entirely his

אין אן אופן אז דאס ווערט אינגאנצן ער

English translation 662

("my soul"),

("נפשי"),

English translation 663

it becomes his Torah,

עס ווערט תורתו,

English translation 664

because he has invested himself in it entirely. For example, as the Alter Rebbe explains regarding the commandment of charity,

ווייל ער האט זיך אין דעם אינגאנצן אריינגעלייגט. בדוגמא ווי דער אלטער רבי איז מבאר בנוגע צו מצות צדקה,

English translation 665

that it is "equivalent to all the commandments" and brings about the redemption,

אז זי איז "שקולה כנגד כל המצוות" ומקבלת את הגאולה,

English translation 666

because the coin that he gives to charity "he could have bought the life of his soul with it",

ווייל די פרוטה וואס ער גיט אפ לצדקה "הי' יכול לקנות חיי נפשו",

English translation 667

it is entirely his,

דאס איז אינגאנצן ער,

English translation 668

and at the moment he gives it to charity he is "giving the life of his soul to God".

און בשעת ער גיט עס אפ לצדקה איז ער "נותן חיי נפשו לה'".

English translation 669

And together with the inner dimension of the Torah in the manner of "redeemed in peace my soul",

און צוזאמען מיט דער פנימיות התורה באופן פון "פדה בשלום נפשי",

English translation 670

"with all your heart, with both your inclinations",

"בכל לבבך בשני יצריך",

English translation 671

that both are "we will run" –

אז ביידע זיינען "נרוצה" –

English translation 672

one runs

לויפט מען

English translation 673

("we will run")

("נרוצה")

English translation 674

to greet and receive the face of King Moshiach,

אנטקעגן לקבל פני משיח צדקנו,

English translation 675

and his study is in his hand –

ותלמודו בידו –

English translation 676

the spreading of the wellsprings and the study of Torah in general,

דיי הפצת המעינות און לימוד התורה בכלל,

English translation 677

and one has it "in his hand",

און מ'האט עס "בידו",

English translation 678

because it has become his Torah since he has invested himself in it entirely in a manner of "my soul".

ווארום ס'איז געווארן תורתו ווייל ער האט זיך אין דעם אינגאנצן אריינגעלייגט באופן "נפשי".

English translation 679

And when the study of the inner dimension of the Torah is in the manner of "redeemed in peace my soul" as above –

און בשעת דער לימוד פנימיות התורה איז באופן פון "פדה בשלום נפשי" כנ"ל –

English translation 680

then the promise will certainly be fulfilled

וועט זיכער מקויים ווערן די הבטחה

English translation 681

(as a continuation of the verse in the lesson of Tehillim of Yud Kislev)

(כהמשך הכתוב בהשיעור תהלים דיו"ד כסלו)

English translation 682

"for many are with me",

"כי ברבים היו עמדי",

English translation 683

as interpreted in the Yerushalmi

ווי אפגעטייטשט אין ירושלמי 79

English translation 684

(and the Tzemach Tzedek cites it),

(און דער צ"צ ברענגט עס אראפ 80),

English translation 685

that this refers to the men of Avshalom,

אז דאס גייט אויף אנשי אבשלום,

English translation 686

who previously were in opposition to the "my soul" of David,

וואס פריער זיינען זיי געווען בהתנגדות צו "נפשי" פון דוד'ן,

English translation 687

and afterwards "they prayed for him" that David should be victorious.

און דערנאך "התפללו עבורו" אז דוד זאל מנצח זיין.

English translation 688

That is:

דאס הייסט:

English translation 689

According to the Yerushalmi, the simple interpretation of "for many are with me" is –

לויטן ירושלמי איז דער פירוש הפשוט אין "ברבים היו עמדי" –

English translation 690

that the peace is drawn down also into the world.

אז דער שלום ווערט נמשך אויך אין עולם.

English translation 691

And in our matter

ובנדו"ד

English translation 692

(regarding "redeemed in peace my soul, etc., for many are with me" of Yud Kislev in connection with the study of the inner dimension of the Torah and the spreading of the wellsprings outward):

(בנוגע "פדה בשלום נפשי גו' כי ברבים היו עמדי" שביו"ד כסלו בקשר מיט לימוד פנימיות התורה און הפצת המעינות חוצה):

English translation 693

Even if at some time there was a "many" who did not agree to the study of the inner dimension of the Torah and the spreading of the wellsprings outward,

אפילו אויב אמאל איז געווען עפעס א רבים וואס האבן ניט מסכים געווען אויף לימוד פנימיות התורה און הפצת המעינות חוצה,

English translation 694

or a minority who had not yet accepted it –

אדער א מיעוט וואס האבן דאס נאך ניט אנגענומען –

English translation 695

then in the merit of our Nesi'im it becomes "for many are with me",

איז בזכות רבותינו נשיאנו ווערט "ברבים היו עמדי",

English translation 696

that they pray that one should overcome all concealments and hidden things,

אז זיי זיינען מתפלל אז מ'זאל זיך מתגבר זיין על כל העלמות והסתרים,

English translation 697

until in a manner that there is redemption in peace in the study of Torah and the fulfillment of His commandments, including the inner dimension of the Torah and the spreading of the wellsprings outward.

ביז אין אן אופן אז ס'ווערט פדי' בשלום אין לימוד התורה וקיום מצוותי' כולל פנימיות התורה והפצת המעינות חוצה.

English translation 698

Until, as mentioned,

ביז, כאמור,

English translation 699

in a manner of redemption in peace in the supernal entourage and peace in the lower entourage,

אין אן אופן פון פדי' בשלום בפמליא של מעלה ושלום בפמליא של מטה,

English translation 700

that in this there are no confusions from the side of the body and all physical matters.

אז אין דעם זיינען ניטא קיינע בלבולים מצד דעם גוף וכל ענינים גשמיים.

English translation 701

And simply –

ובפשטות –

English translation 702

that one studies Torah,

אז מ'לערנט תורה,

English translation 703

including the inner dimension of the Torah,

כולל פנימיות התורה,

English translation 704

and fulfills His commandments with rest of the soul and rest of the body in a manner of true peace.

און מ'איז מקיים מצוותי' מתוך מנוחת הנפש ומנוחת הגוף באופן של שלום אמיתי.

English translation 705

That this also includes –

וואס דאס איז אויך כולל –

English translation 706

disseminating his Torah and mitzvot and the wellsprings outward in the simple sense,

מפיץ זיין תומ"צ און די מעינות חוצה כפשוטה,

English translation 707

by influencing other Jews that they should also do likewise. For when can a Jew have peace of mind in himself –

דורך משפיע זיין אויף אנדערע אידן אז זיי זאלן אויך אזוי טאן. ווארום ווען קען א איד האבן מנוחת הנפש בעצמו –

English translation 708

when he sees that also all the Jews around him,

ווען ער זעט אז אויך אלע אידן ארום אים,

English translation 709

or those whom he can reach,

אדער די צו וועלכע ער קען דערגרייכן,

English translation 710

are found in a line of life,

געפינען זיך אין א קו של חיים,

English translation 711

i.e., Torah which is "our life and the length of our days,"

ד.ה. תורה וואס איז "חיינו ואורך ימינו" 81,

English translation 712

and if not, he cannot rest:

און אויב ניט קען ער זיך ניט אפרוען:

English translation 713

What does it mean that there is an "I" whose life is Torah

וואס הייסט אז ס'איז דא א איך וואס זיין לעבן איז תורה

English translation 714

("our life and the length of our days"),

("חיינו ואורך ימינו"),

English translation 715

and nevertheless, for this Jew it is not yet "his Torah is his occupation,"

ואעפ"כ איז ביי דעם אידן נאך ניט "תורתו אומנתו",

English translation 716

at least –

עכ"פ –

English translation 717

fixed sessions in Torah,

שיעורים קבועים בתורה,

English translation 718

for that which is fixed is not nullified?!

וואס קבוע אינו בטל?!

English translation 719

Consequently,

במילא,

English translation 720

when a Jew wishes to have peace of mind, this itself is connected with his doing all that depends on him –

בשעת א איד וויל האבן מנוחת הנפש איז דאס גופא פארבונדן דערמיט וואס ער טוט כל התלוי בו –

English translation 721

and nothing stands before the will –

ואין לך דבר העומד בפני הרצון –

English translation 722

that one should succeed,

אז מ'זאל מצליח זיין,

English translation 723

and "I have toiled and found,"

און "יגעתי ומצאתי" 82,

English translation 724

to influence every Jew whom he can reach that from him they shall see and so shall they do,

איינווירקן אויף יעדער אידן וועלכן ער קען דערגרייכן אז ממנו יראו וכן יעשו,

English translation 725

for he is a "candle to illuminate,"

ווארום ער איז א "נר להאיר",

English translation 726

to disseminate the Torah and His mitzvot.

להפיץ התורה ומצוותי'.

English translation 727

That this shines,

וואס דאס לייכט,

English translation 728

and shines through the darkness of the exile,

און לייכט דורך דעם חושך הגלות,

English translation 729

and it becomes "and for all the children of Israel there was light in their dwellings" while still in exile,

און ס'ווערט "ולכל בני ישראל הי' אור במושבותם" נאך זייענדיק אין גלות,

English translation 730

in the manner as it was already in the Egyptian exile the first time that "for all the children of Israel there was light in their dwellings,"

בדוגמא ווי ס'איז געווען שוין בגלות מצרים 83 בפעם הראשונה אז "לכל בנ"י הי' אור במושבותם",

English translation 731

And one utilizes the exile only to "see" there

און מ'נוצט אויס דעם גלות נאר אויף דארטן "זען"

English translation 732

(with the light that shines even in exile)

(מיטן אור וואס לייכט נאך אין גלות)

English translation 733

the "vessels of silver and vessels of gold,"

די "כלי כסף וכלי זהב",

English translation 734

in order that it should be "and you shall empty out Egypt" –

בכדי עס זאל זיין "ונצלתם את מצרים" 84 –

English translation 735

in order to take along all the sparks of holiness and all that pertains to this that are present during the time of exile,

בכדי מיטצונעמען אלע ניצוצי קדושה וכל השייך לזה וואס זיינען דא בזמן הגלות 85,

English translation 736

and in pleasant and peaceful ways,

ובדרכי נועם ושלום,

English translation 737

And go to greet the countenance of our righteous Mashiach. And since one has completeness in Torah and His mitzvot –

און גיין מקבל זיין פני משיח צדקנו. און וויבאלד אז מ'האט שלימות אין תורה ומצוותי' –

English translation 738

one goes in completeness,

גייט מען בשלימות,

English translation 739

in the manner of "and Jacob came complete,"

ע"ד "ויבוא יעקב שלם" 86,

English translation 740

until one arrives in the "land of Canaan,"

ביז מ'קומט אין "ארץ כנען",

English translation 741

which from "land of Canaan" they transformed so that it became the land of Israel,

וואס פון "ארץ כנען" האט מען איבערגעמאכט אז זי איז געווארן ארץ ישראל,

English translation 742

And one goes in a manner as it was by Jacob –

און מ'גייט אין אן אופן ווי בא יעקב'ן איז געווען –

English translation 743

"and Jacob came complete to the city of Shechem which is in the land of Canaan, etc. and he purchased the portion of the field, etc." in Shechem,

"ויבוא יעקב שלם עיר שכם אשר בארץ כנען גו' ויקן את חלקת השדה גו'" אין שכם,

English translation 744

i.e., that from the "portion of the field" in Shechem which is in the land of Canaan becomes "our portion" of the Jews,

ד.ה. אז פון "חלקת השדה" בשכם שבארץ כנען ווערט "חלקנו" פון אידן,

English translation 745

and in this "our portion" becomes –

און אין דעם "חלקנו" ווערט –

English translation 746

"how good is our portion and how pleasant is our lot and how beautiful is our inheritance,"

"מה טוב חלקנו ומה נעים גורלנו ומה יפה ירושתנו" 87,

English translation 747

Speedily in our days, literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 748

It was mentioned earlier that through the Torah of the author of the teaching,

מ'האט פריער דערמאנט אז דורך תורתו של בעל השמועה,

English translation 749

it becomes "he sees in himself as if the author of the teaching stands before him."

ווערט "רואה בעצמו כאילו בעל השמועה עומד לפניו".

English translation 750

And regarding the master of the redemption, one has no choice in this,

ובנוגע דעם בעל הגאולה האט מען דאך אין דעם קיין ברירה ניט,

English translation 751

because one does not know his image,

ווייל מ'ווייסט ניט תמונתו,

English translation 752

one must thereby arrive at that which "I have written and given my very self,"

דארף מען דערביי אנקומען צו דעם וואס "אנא נפשי כתבית יהבית",

English translation 753

that he has inscribed himself in his Torah,

וואס ער האט זיך אריינגעשריבן אין זיין תורה,

English translation 754

And he endeavored

און ער האט זיך משתדל געווען

English translation 755

(still during his lifetime in this world),

(נאך בחיים חיותו בעלמא דין),

English translation 756

incomparably more than our other Nesi'im,

שלא בערך מערער ווי שאר רבותינו נשיאינו,

English translation 757

to publicize his Torah,

צו מפרסם זיין תורתו,

English translation 758

even to the extent of "may your wellsprings spread outward."

ביז אין אן אופן פון "יפוצו מעינותיך חוצה" 88.

English translation 759

He indeed writes in the introduction to several of his books that all this is taken from the Alter Rebbe,

ער שרייבט טאקע בהקדמה לכמה ספריו אז דאס איז אלץ גענומען פון דעם אלטן רבי'ן,

English translation 760

as explained at length with the various expressions and explanations and elucidations, etc. –

כמבואר בארוכה מיט די פארשידענע לשונות וביאורים והסברים כו' –

English translation 761

But,

אבער,

English translation 762

although who can place himself between "great mountains,"

אע"פ אז ווער קען זיך אריינשטעלן בין "הרים גדולים",

English translation 763

it can be said according to the explanation of the master of the redemption himself

י"ל ע"פ ביאור בעל הגאולה בעצמו

English translation 764

(regarding the matter of the superiority of binah over chochmah),

(בענין מעלת הבינה לגבי חכמה),

English translation 765

that there is an elevation specifically in the Chassidus of the Mitteler Rebbe:

אז ס'איז דא אן עילוי אין די חסידות פון דעם מיטעלן רבי'ן דוקא:

English translation 766

It is known that the Alter Rebbe corresponds to the sefirah of chochmah and the Mitteler corresponds to the sefirah of binah. For binah derives from chochmah,

ס'איז ידוע 89 אז דער אלטער רבי איז כנגד ספירת החכמה און דער מיטעלער איז כנגד ספירת הגינה. וואס בינה נעמט זיך פון חכמה,

English translation 767

as it is said "and a river goes out from Eden,"

כמ"ש 90 "ונהר יוצא מעדן",

English translation 768

the "expanses of the river" of binah come out from Eden

די "רחובות הנהר" פון בינה קומען ארויס פון עדן

English translation 769

(chochmah)

(חכמה)

English translation 770

. Afterwards, however, binah ascends into the expanse of the self,

91. דערנאך איז אבער בינה עולה אין מרחב העצמי,

English translation 771

where it has a root of its own, until

וואס דארט האט זי א שרש בפ"ע, ביז

English translation 772

(as explained in several discourses), that

(כמבואר בכמה דרושים) 92, אז

English translation 773

(in several matters)

(בכמה ענינים)

English translation 774

the root of binah is above the root of chochmah.

איז דער שרש פון בינה למעלה משרש החכמה.

English translation 775

That this is also among the reasons for that which they pursued,

וואס דאס איז אויך פון די טעמים אויף דעם וואס מ'האט גע'יאגט,

English translation 776

and succeeded with the help of G-d,

און מצליח געווען בעזר השם,

English translation 777

that they reprinted one of the books of the master of the redemption that had gone out of print –

אז מ'האט איבערגעדרוקט איינעם פון די ספרים פון בעל הגאולה וואס אזל מן השוק –

English translation 778

his book "Shaarei Teshuvah."

דעם ספר "שערי תשובה" שלו.

English translation 779

The expression "gone out of print" is a common expression that "people say" –

דער לשון "אזל מן השוק" איז א לשון הרגיל וואס "אמרי אינשי" –

English translation 780

it is certainly accurate.

איז עס זיכער מדוייק.

English translation 781

As we see from the Gemara that when there is a matter that people say,

ווי מ'זעט עס פון דער גמרא אז בשעת ס'איז דא מילתא דאמרי אינשי",

English translation 782

even ordinary people,

אפילו אינשי סתם,

English translation 783

the Gemara seeks a source for it –

זוכט אויף דעם די גמרא א מקור –

English translation 784

"From where is this matter that people say?" Until there is an entire section in the Gemara

"מנא הא מילתא דאמרי אינשי". ביז אז ס'איז דא א גאנצע סוגיא אין גמרא 93

English translation 785

[and specifically in Seder Nezikin at its beginning,

[און דוקא איו סדר נזיקין בתחלתו,

English translation 786

about which it is said "He who wishes to become wise should engage in monetary laws,"

וואס "הרוצה שיחכים יעסוק בדיני ממונות" 94,

English translation 787

in the first tractate of Seder Nezikin,

אין דער ערשטער מסכת בסדר נזיקין,

English translation 788

which itself consists of three Bava (as it is stated in the Zohar),

וואס זי גופא באשטייט פון דריי בבות (ווי עס שטייט אין זהר 95),

English translation 789

this is in the first Bava –

איז דאס אין דער ערשטער בבא –

English translation 790

Tractate Bava Kama]

מסכת בבא קמא]

English translation 791

to explain "From where is this matter that people say."

צו מסביר זיין "מנא הא מילתא דאמרי אינשי".

English translation 792

All the more so when it concerns a phrase,

עאכו"כ ווען עס רעדט זיך וועגן א לשון,

English translation 793

like the aforementioned phrase –

ווי דער לשון הנ"ל –

English translation 794

"Azal min haShuk" –

"אזל מן השוק" –

English translation 795

which is brought in holy books,

וואס ווערט געבראכט בספרי קודש,

English translation 796

and furthermore the phrase itself is a translation close to the Holy Tongue –

און דערצו איז דער לשון אליין א תרגום הקרוב ללשון הקודש –

English translation 797

this is certainly precise. And we must learn from it a lesson in the service of G-d,

איז דאס זיכער בדיוק. און מ'דארף דערפון אפלערנען א הוראה בעבודת ה',

English translation 798

according to the teaching of the Baal Shem Tov that from every matter one must learn a lesson in his service to his Creator.

ע"פ תורת הבעש"ט 96 אז פון יעדער ענין דארף מען אפלערנען א הוראה בעבודתו לקונו.

English translation 799

And one can say the hint in this regarding the service of G-d:

וי"ל הרמז בזה בעבודת ה':

English translation 800

The "Shuk" refers to the world where a Jew –

דער "שוק" גייט אויף די וועלט וואו א איד –

English translation 801

must illuminate through "a candle is a mitzvah and Torah is light,"

דארף מאכן ליכטיק דורך "נר מצוה ותורה אור" 97,

English translation 802

until "the foot –

ביז אז "תכלה רגל –

English translation 803

the foot of the Tarmudite –

ריגלא דתרמודאי –

English translation 804

departs from the Shuk":

מן השוק" 98:

English translation 805

Through the fact that a Jew kindles a "candle is a mitzvah and Torah is light" "at the entrance of his house from the outside,"

דורך דעם וואס א איד צינדט אן א "נר מצוה ותורה אור" "על פתח ביתו מבחוץ" 99,

English translation 806

and in the manner of adding and going,

ובאופן דמוסיף והולך,

English translation 807

"Mehadrin from Mehadrin" –

"מהדרין מן המהדרין" 99 –

English translation 808

this illuminates "at the entrance of his house from the outside,"

איז דאס דעמולט מאיר "על פתח ביתו מבחוץ",

English translation 809

in the Shuk,

אין שוק,

English translation 810

until the Shuk becomes not a Shuk.

ביז אז דער שוק ווערט אויס שוק.

English translation 811

But "each day does its work" –

אבער "כל יומא ויומא עביד עבידתי'" 100 –

English translation 812

each day a new "Shuk" is created,

יעדער טאג ווערט א נייער "שוק",

English translation 813

which a Jew through his service must clarify anew. This is the concept of "Azal min haShuk,"

וועלכן א איד ע"י עבודתו דארף פון-דאס-ניי מבור זיין. וואס דאס איז דער ענין פון "אזל מן השוק",

English translation 814

that the old Shuk of yesterday departs and the service which one needed to have in order to clarify the previous "Shuk,"

אז ס'ווערט אויס דער אלטער שוק פון נעכטן און די עבודה וועלכע מ'האט דעמולט געדארפט האבן צו מברר זיין דעם פריערדיקן "שוק",

English translation 815

and today there is a new "Shuk" which one must clarify anew through a new service.

און היינט איז דא א נייער "שוק" וועלכן מ'דארף פון-דאס-ניי מברר זיין ע"י אַן עבודה חדשה.

English translation 816

The concept of "Azal min haShuk" from the aspect that each day there must be a new service is even more emphasized when it concerns Torah –

דער ענין פון "אזל מן השוק" מצד דעם וואס בכל יום דארף זיין א נייע עבודה איז נאכמער בהדגשה ווען עס רעדט זיך וועגן תורה –

English translation 817

because in Torah it is certainly required that each day there be a "new" Torah,

ווייל אין תורה מאנט זיך זיכער אז בכל יום זאל זיין א "נייע" תורה,

English translation 818

and not to be satisfied with the Torah of yesterday. As is known that in Torah the main concept is "Lafsha Lah,"

און זיך ניט מסתפק זיין מיט דער תורה פון נעכטן. כידוע 101 אז אין תורה איז דער עיקר ענין פון "לאפשה לה" 102,

English translation 819

constantly innovating new insights in Torah.

שטענדיק מחדש זיין נייע חידושים בתורה.

English translation 820

And the explanation of this:

והביאור בזה:

English translation 821

It is explained in Chassidus the difference between Torah and prayer:

ס'איז מבואר אין חסידות 103 דער חילוק צווישן תורה און תפלה:

English translation 822

In Torah, its main aspect is the study of Torah in the manner of "Lafsha Lah,"

בתורה איז עיקר ענינה לימוד התורה באופן פון "לאפשה לה",

English translation 823

to innovate in Torah.

צו מחדש זיין אין תורה.

English translation 824

However, in prayer, its main aspect is that each and every day one should review the text that the Men of the Great Assembly established

משא"כ בתפלה איז עיקר ענינה אז מידי יום ביומו זאל מען איבער'חזר'ן דעם נוסח וואס אנשי כנסת הגדולה האבן קובע געווען

English translation 825

(afterwards one may add additions,

(דערנאך קען מען אין דעם צוגעבן הוספות,

English translation 826

but the main prayer is to pray the same prayers each day),

אבער עיקר התפלה איז מתפלל זיין די זעלבע תפלות בכל יום),

English translation 827

exactly the opposite of Torah.

פונקט פארקערט ווי בתורה.

English translation 828

And the explanation of the difference:

וביאור החילוק 103:

English translation 829

Prayer,

תפלה,

English translation 830

like the general concept of the commandments,

אזוי ווי כללות ענין המצוות,

English translation 831

is connected with physical matters which one must clarify and elevate.

איז פארבונדן מיט ענינים גשמיים וועלכע מ'דארף מברר ומעלה זיין.

English translation 832

As it is said regarding prayer "a ladder set upon the earth and its top reaches the heavens":

כמ"ש 104 אויף תפלה 105 "סולם מוצב ארצה וראשו מגיע השמימה":

English translation 833

In order to make from "earth," the physicality of the earth and physical things, that "all your deeds should be for the sake of Heaven,"

בכדי מאכן פון "ארצה". גשמיות הארץ ודברים גשמיים אז "כל מעשיך יהיו לשם שמים" 106,

English translation 834

and furthermore –

און נאכמער 107 –

English translation 835

"in all your ways know Him,"

"בכל דרכיך דעהו" 108,

English translation 836

one must reach the ladder of prayer which is "set upon the earth and its top reaches the heavens."

דארף מען אנקומען צום סולם התפלה וואס איז "מוצב ארצה וראשו מגיע השמימה".

English translation 837

And the service of clarifications through prayer is each and every day,

און די עבודת הבירורים ע"י התפלה איז בכל יום ויום,

English translation 838

therefore one must pray each day. And this is connected with the general concept of the blessings that a Jew was commanded to make each day,

דערפאר דארף מען מתפלל זיין בכל יום. וואס דאס איז פארבונדן מיט כללות ענין הברכות וואס א איד איז נצטווה געווארן צומאכן בכל יום,

English translation 839

"a person is obligated to recite one hundred blessings each day,"

"חייב אדם לברך מאה ברכות בכל יום" 109,

English translation 840

which include also the blessings in prayer etc.

וואס ביניהן זיינען כלול אויך די ברכות אין תפלה וכו'

English translation 841

(as is counted,

(ווי מ'רעכנט אויס,

English translation 842

also the Alter Rebbe in his Shulchan Aruch,

אויך דער אלטער רבי בשו"ע שלו 110,

English translation 843

the one hundred blessings),

די מאה ברכות),

English translation 844

because each and every day one must clarify and elevate one hundred matters from the matters of the world,

ווארום בכל יום ויום דארף מען מברר ומעלה זיין מאה ענינים פון עניני העולם,

English translation 845

which one does through the one hundred blessings,

וואס דאס טוט מען אויף ע"י המאה ברכות,

English translation 846

among which are the blessings in the service of prayer.

שביניהן זיינען די ברכות בעבודת התפלה.

English translation 847

From this it is understood,

דערפון איז מובן,

English translation 848

that since prayer,

אז וויבאלד תפלה,

English translation 849

and the one hundred blessings in general,

און די מאה ברכות בכלל,

English translation 850

are connected with the clarification of physical matters,

זיינען פארבונדן מיט בירור ענינים גשמיים,

English translation 851

therefore since the physical things are each and every day the same

איז היות אז די דברים גשמיים זיינען מידי יום ביומו די זעלבע

English translation 852

(they do not change),

(זיי בייטן זיך ניט),

English translation 853

therefore also the text of prayer and blessings in quantity and externality is the same each and every day.

דערפאר איז אויך דער נוסח התפלה והברכות בכמות ובחיצוניות דער זעלבער בכל יום ויום.

English translation 854

In the physical things themselves, indeed there are each day new sparks which one must clarify

אין די דברים גשמיים גופא זיינען טאקע דא בכל יום נייע ניצוצות וועלכע מ'דארף מברר זיין

English translation 855

(therefore one must pray anew each day),

(דערפאר דארף מען מתפלל זיין בכל יום מחדש),

English translation 856

but together with this, the physical things in general are the same sparks,

אבער ביחד עם זה זיינען די דברים גשמיים בכללות די זעלבע ניצוצות,

English translation 857

the same things,

די זעלבע זאכן 111,

English translation 858

For example:

לדוגמא:

English translation 859

Every day one eats the same bread

בכל יום עסט מען דעם זעלבן לחם

English translation 860

(i.e., not the same piece of bread,

(ד. ה. ניט דעם זעלבן שטיקל ברויט,

English translation 861

but the same type of bread),

אבער דעם זעלבן מין לחם),

English translation 862

the same meal,

די זעלבע סעודה,

English translation 863

since every meal is called bread,

וואס כל סעודה קרוי' לחם 112,

English translation 864

and one dips the bread in the same salt

און מ'איז טובל הלחם אין דעם זעלבן מלח

English translation 865

(with all its allusions and gematrias),

(מיט אלע רמזים וגימטראות שלו 113),

English translation 866

and together with it one drinks the same water etc. –

און צוזאמען דערמיט טרינקט מען די זעלבע מים וכו' –

English translation 867

therefore the text of the blessings and prayer is also the same,

דערפאר איז אויך נוסח הברכות והתפלה,

English translation 868

which refines and elevates the physical things,

וואס איז מברר ומעלה די דברים גשמיים,

English translation 869

the same

דער זעלבער

English translation 870

(in quantity and externality)

(בכמות ובחיצוניות)

English translation 871

every single day.

בכל יום ויום.

English translation 872

Not so is Torah, which is "You revealed Yourself in the cloud of Your glory etc. from heaven You made Your voice heard,"

משא"כ תורה איז "אתה נגלית בענן כבודך כו' מן השמים השמעתם קולך" 114,

English translation 873

and this is "the word of Hashem,"

און דאס איז "דבר הוי'",

English translation 874

not connected with earthly and physical matters. And there the main point is –

ניט פארבונדן מיט ענינים ארציים וגשמיים. און דארטן איז עיקר הענין –

English translation 875

"to expand it,"

"לאפשוה לה",

English translation 876

to innovate in Torah. And in the Oral Torah –

מחדש זיין בתורה. און אין תושב"כ –

English translation 877

through that which comes in the explanation of the Oral Torah by means of "a worthy student who is destined to innovate."

דורך דעם וואס עס קומט צו אין פירוש תושב"כ ע"י "תלמיד ותיק עתיד לחדש" 115.

English translation 878

At the beginning of Torah study, the study must indeed be in the manner of "a plastered cistern that does not lose a drop,"

בהתחלת לימוד התורה דארף טאקע זיין דער לימוד באופן פון "בור סוד שאינו מאבד טפה" 116,

English translation 879

the concept of erudition,

דער ענין הבקיאות,

English translation 880

but the ultimate perfection in Torah study is in the manner of "a flowing spring,"

אבער תכלית השלימות בלימוד התורה איז באופן פון "מעין המתגבר" 116,

English translation 881

and therefore "if all the sages of Israel were on one side of the scale, and Eliezer ben Horkanos with them, and Elazar ben Arach

און דערפאר "אם יהיו כל חכמי ישראל בכף מאזניים ואליעזר בן הורקנוס אף עמהם ואלעזר בן ערך

English translation 882

(whose virtue is "a flowing spring")

(וואס מעלתו איז "מעין המתגבר")

English translation 883

on the other side, he outweighs them all,"

בכף שני' מכריע את כולם" 116,

English translation 884

also Rabbi Eliezer ben Horkanos whose virtue is erudition

אויך רבי אליעזר בן הורקנוס וואס מעלתו איז בקיאות

English translation 885

("a plastered cistern that does not lose a drop").

("בור סוד שאינו מאבד טפה").

English translation 886

There are those who wish to learn that the virtue of Rabbi Eliezer ben Horkanos

עס זיינען דא אזוינע וואס ווילן לערנען 117 אז מעלת רבי אליעזר בן הורקנוס

English translation 887

("a plastered cistern that does not lose a drop,"

("בור סוד שאינו מאבד טפה",

English translation 888

erudition)

בקיאות)

English translation 889

is as strong as the virtue of Rabbi Elazar ben Arach

איז אזוי שטארק ווי מעלת רבי אלעזר בן ערך

English translation 890

("a flowing spring"),

("מעין המתגבר"),

English translation 891

because just as the Mishnah says regarding Rabbi Elazar ben Arach that "if all the sages of Israel were on one side of the scale and Eliezer ben Horkanos with them," he "outweighs them all,"

ווייל כשם ווי די משנה זאגט בנוגע צו רבי אלעזר בן ערך אז "אם יהיו כל חכמי ישראל בכף מאזנים ואליעזר בן הורקנוס אף עמהם" איז ער "מכריע את כולם",

English translation 892

so too is the interpretation of that which the Mishnah says previously regarding the virtue of Rabbi Eliezer ben Horkanos,

אזוי איז אויך דער פשט אין דעם וואס די משנה זאגט לפנ"ז במעלת רבי אליעזר בן הורקנוס,

English translation 893

that "if all the sages of Israel were on one side of the scale and Eliezer ben Horkanos on the other side,"

אז "אם יהיו כל חכמי ישראל בכף מאזנים ואליעזר בן הורקנוס בכף שני",

English translation 894

then Rabbi Eliezer ben Horkanos "outweighs them all,"

איז רבי אליעזר בן הורקנוס "מכריע את כולם",

English translation 895

meaning that "all the sages of Israel" includes also Rabbi Elazar ben Arach.

אז "כל חכמי ישראל" איז כולל אויך רבי אלעזר בן ערך.

English translation 896

But from the simple meaning of the order of the Mishnah one cannot say so –

אבער 118 פון פשטות סדר המשנה קען מען אזוי ניט זאגן –

English translation 897

for order in Torah is also Torah:

וואס סדר אין תורה איז אויך תורה 119:

English translation 898

the order in the Mishnah could have been reversed,

דער סדר אין משנה האט דאך געקענט זיין פארקערט,

English translation 899

first stating the virtue of Rabbi Elazar ben Arach of "a flowing spring,"

פריער זאגן מעלת ר"א בן ערך פון "מעין המתגבר",

English translation 900

and that he "outweighs them all,"

און ער איז "מכריע את כולם",

English translation 901

and then concluding with the virtue of the second mode of study, "a plastered cistern that does not lose a drop" –

און דערנאך מסיים זיין מיט דער מעלה פון דעם צווייטן אופן הלימוד "בור סוד שאינו מאבד טפה" –

English translation 902

that "if all the sages of Israel" and Elazar ben Arach "with them,"

אז "אם יהיו כל חכמי ישראל" און אליעזר בן ערך "אף עמהם",

English translation 903

then Rabbi Eliezer ben Horkanos

איז ר"א בן הורקנוס

English translation 904

(whose concept is erudition)

(וואס ענינו איז בקיאות)

English translation 905

outweighs them all.

מכריע את כולם.

English translation 906

But the order in the Mishnah is reversed,

אבער דער סדר אין משנה איז פארקערט,

English translation 907

first it states the virtue of erudition, that Rabbi Eliezer ben Horkanos "outweighs them all,"

פריער זאגט זי מעלת הבקיאות אז ר"א בן הורקנוס "מכריע את כולם",

English translation 908

and then the Mishnah concludes with the virtue of "a flowing spring,"

און דערנאך איז די משנה מסיים במעלת "מעין המתגבר",

English translation 909

that Rabbi Elazar ben Arach outweighs them all, including Rabbi Eliezer ben Horkanos.

אז ר"א בן ערך איז מכריע את כולם כולל ר"א בן הורקנוס.

English translation 910

What is added to the simple explanation of this order in the Mishnah –

וואס נוסף אויפן ביאור בפשטות בסדר זה במשנה –

English translation 911

because "all need the owner of the grain,"

ווייל "הכל צריכים למרי חטיא" 120,

English translation 912

the concept of erudition. And also in order to have sharpness

דער ענין פון בקיאות. און אויך צוליב האבן חריפות

English translation 913

("a flowing spring") –

("מעין המתגבר") –

English translation 914

one must first have erudition and only then does the sharpness have a foundation,

דארף מען פריער האבן בקיאות און ערשט דערנאך האט די חריפות אן אנהאלט,

English translation 915

therefore the Mishnah precedes the virtue of erudition

דעריבער איז די משנה מקדים מעלת הבקיאות

English translation 916

(the virtue of Rabbi Eliezer ben Horkanos) –

(מעלת ר"א בן הורקנוס) –

English translation 917

in addition to this:

איז נוסף לזה:

English translation 918

since the order in the Mishnah is specifically that the virtue of Rabbi Elazar ben Arach of "a flowing spring" comes at the end,

וויבאלד אז דער סדר אין משנה איז דוקא אז מעלת ר"א בן ערך פון "מעין המתגבר" קומט צום סוף,

English translation 919

that he "outweighs them all" including Rabbi Eliezer ben Horkanos

אז ער איז "מכריע את כולם" כולל ר"א בן הורקנוס

English translation 920

(the virtue of erudition) –

(מעלת הבקיאות) –

English translation 921

it is understood that "a flowing spring" is the main concept that "outweighs them all."

איז מובן אז "מעין המתגבר" איז דער עיקר הענין וואס איז "מכריע את כולם".

English translation 922

And the reason for this is as above:

והטעם לזה איז כנ"ל:

English translation 923

since it speaks here about Torah,

וויבאלד אז עס רעדט זיך דא וועגן תורה,

English translation 924

the main concept of Torah is that which it is "longer than the earth in measure and broader than the sea" *120 –

איז עיקר ענין התורה דאס וואס זי איז "ארוכה מארץ מדה ורחבה מני ים" *120 –

English translation 925

the concept of "a flowing spring,"

דער ענין פון "מעין המתגבר",

English translation 926

"to expand it."

"לאפשה לה".

English translation 927

Based on this it is understood that the expression "he went from the market" –

עפ"ז איז מובן אז דער לשון "אזל מן השוק" –

English translation 928

which alludes to one going away from the previous "market" of this world and a new "market" is created, which a Jew through his service must illuminate and refine anew every day –

וואס איז מרמז אז מ'גייט אוועק פון דעם פריערדיקן "שוק" דעוה"ז און עס ווערט א נייעם "שוק" וועלכן א איד ע"י עבודתו דארף בכל יום פון-דאס-ניי באלייכטן און מברר זיין –

English translation 929

applies particularly to the matter of Torah,

איז שייך במיוחד בענין התורה,

English translation 930

because the main concept of Torah is in a manner of innovation every single day –

ווייל עיקר ענין התורה איז באופן של חידוש בכל יום ויום –

English translation 931

"to expand it,"

"לאפשה לה",

English translation 932

"a flowing spring"

"מעין המתגבר"

English translation 933

(unlike prayer and commandments in general).

(משא"כ תפלה ומצוות בכלל).

English translation 934

Therefore, the usual expression for a book of Torah that cannot be obtained is –

דערפאר איז דער לשון הרגיל אויף א ספר פון חורה וואס מ'קען ניט באקומען –

English translation 935

"Azal min haShuk,"

"אזל מן השוק",

English translation 936

because in Torah it is most relevant that when it becomes "Azal min haShuk" from yesterday's Torah.

ווייל אין תורה איז נוגע ביותר אז בשעת עס ווערט "אזל מן השוק" פון דער תורה פון נעכטן.

English translation 937

That is, one finishes the Torah that was studied yesterday and through this remakes yesterday's "Shuk" –

ד.ה. מ'פארענדיקט די תורה וואס מ'האט געלערנט נעכטן און דורך דעם איבערגעמאכט נעכטיקן "שוק" –

English translation 938

one should study new topics in the Torah and through this newly clarify the new "Shuk."

זאל מען לערנען נייע ענינים אין די תורה און דורך דעם פון-דאס-ניי מברר זיין דעם נייעם "שוק".

English translation 939

The concept in Torah that it is a "spring that overflows" from the aspect of "its measure is longer than the earth"

דער ענין אין תורה אז זי איז "מעין המתגבר" מצד "ארוכה מארץ מדה גו'"

English translation 940

(and therefore in Torah there is an emphasized concept of "Azal min haShuk" to a new "Shuk")

(און דערפאר איז תורה בהדגשה יתירה דער ענין פון "אזל מן השוק" צו א נייעם "שוק")

English translation 941

is especially emphasized in the Torah of the Baal HaGeulah –

איז מודגש במיוחד בתורתו פון דעם בעל הגאולה –

English translation 942

as discussed earlier

ווי גערעדט פריער

English translation 943

(section 4.

(סי"ד.

English translation 944

section 8)

סי"ח)

English translation 945

that the innovation that is seen simply in the Torah of the Baal HaGeulah regarding the Torah of the other Nesiim –

אז דער אויפטו וואס מ'זעט בפשטות אין דער תורה פון בעל הגאולה לגבי תורתם פון שאר הנשיאים –

English translation 946

is that with him this is in greater quantity and breadth

איז אז ביי אים איז דאס בכמות ובהרחבה יותר

English translation 947

[and when one can learn from this a concept in fear of Heaven,

[און בשעת מ'קען דערפון אפלערנען אן ענין אין יראת שמים,

English translation 948

in service of G-d,

אין עבודת השם,

English translation 949

it has a place to explain the explanation because from this a good result emerges].

האט אן ארט צו מפרש זיין דעם פירוש וויבאלד אז דערפון קומט ארויס א תוצאה טובה].

English translation 950

Therefore it is even more emphasized in the Torah and in the books of the Baal HaGeulah that when one of his books is "Azal min haShuk,"

וואס דערפאר איז נאכמער מודגש בתורתו ובספריו פון דעם בעל הגאולה אז בשעת זיינער א ספר איז "אזל מן השוק",

English translation 951

and afterwards a new "Shuk" was created that one must newly clarify –

און דערנאך איז געווארן א נייער "שוק" וואס מ'דארף פון-דאס-ניי מברר זיין –

English translation 952

one should reprint it anew,

זאל מען דאס אפדרוקן פון-דאס-ניי,

English translation 953

in order to newly clarify the new "Shuk."

בכדי פון-דאס-ניי מברר זיין דעם נייעם "שוק".

English translation 954

So too regarding the Torah of the Baal HaGeulah, the book "Shaarei Teshuvah"

אזוי איז אויך בנוגע צו תורתו פון בעל הגאולה דער ספר "שערי תשובה"

English translation 955

(and his Torah in this book which begins with "Padeh beShalom Nafshi"),

(און תורתו בספר זה וואס הויבט זיך אן מיט "פדה בשלום נפשי"),

English translation 956

which was "Azal min haShuk,"

וואס איז געווען "אזל מן השוק",

English translation 957

and afterwards a new "Shuk" was created which must be newly clarified,

און דערנאך איז געווארן א נייער "שוק" וועלכע מ'דארף מחדש מברר זיין,

English translation 958

and one can clarify it with the same Torah,

און מ'קען אים מברר זיין מיט דער זעלבער תורה,

English translation 959

as in the example that every day one clarifies the same bread and water literally through the same text of the prayer –

בדוגמא ווי בכל יום איז מען מברר די זעלבע לחם ומים כפשוטם דורך דעם זעלבן נוסח התפלה –

English translation 960

There was the effort that succeeded,

איז געווען די השתדלות וואס האט מצליח געווען,

English translation 961

that for the 10th of Kislev of this year one should once again reprint the book "Shaarei Teshuvah" including the Maamar "Padeh beShalom Nafshi,"

אז צו יו"ד כסלו שנה זו זאל מען נאכאמאל אפדרוקן פון-דאס-ניי דעם ספר "שערי תשובה" כולל דעם מאמר "פדה בשלום נפשי",

English translation 962

in a manner that after the day of the Geulah one could already study it. And since one studies it as Torah,

באופן אז נאך ביום הגאולה זאל מען אין דעם שוין קענען לערנען. און וויבאלד אז מ'לערנט דאס אלס תורה,

English translation 963

he should study it in a manner of "Lafsha Lah,"

זאל ער דאס לערנען אין אן אופן פון "לאפשה לה",

English translation 964

delving into it more than he delved into it when he studied the Maamar the previous time.

זיך מעמיק זיין אין דעם נאכמער ווי ער האט זיך אין דעם מעמיק געווען ווען ער האט געלערנט דעם מאמר בפעם שלפנ"ז.

English translation 965

One will review at least one point from the Maamar Padeh beShalom in Shaarei Teshuvah.

וועט מען איבער'חזר'ן עכ"פ א נקודה פון דעם מאמר פדה בשלום בשערי תשובה.

English translation 966

Maamar (like a sicha)

מאמר (כעין שיחה)

English translation 967

Beginning with Padeh beShalom Nafshi.

ד"ה פדה בשלום נפשי.

English translation 968

All of the above is connected to the 10th of Kislev regardless of which day of the week it falls on in the year:

כל האמור לעיל איז פארבונדן מיט יו"ד כסלו אומאפהענגיק אין וועלכער קביעות בשנה דאס קומט אויס:

English translation 969

It is always the tenth day of the month,

אלעמאל איז דאס יום העשירי בחודש,

English translation 970

"the tenth shall be holy." But regarding the day of the week and also in which weekly portion the 10th of Kislev occurs –

"העשירי יהי' קודש". אבער בנוגע צו דעם יום בשבוע און אויך אין וועלכע פרשת השבוע יו"ד כסלו קומט אויס –

English translation 971

there are differences from year to year.

זיינען אין דעם דא חילוקים משנה לשנה.

English translation 972

As the difference between the occurrence of the 10th of Kislev the first time and the occurrence in this year:

ווי דער חילוק צווישן קביעות יו"ד כסלו בפעם הראשונה און דער קביעות בשנה זו:

English translation 973

The first time the 10th of Kislev was on Sunday of Parshat Vayishlach

בפעם הראשונה איז יו"ד כסלו געווען ביום ראשון דפ' וישלח

English translation 974

(as brought in the story in the notes of the Rebbe, my father-in-law, the Rebbe),

(ווי געבראכט דער סיפור המעשה אין די רשימות פון כ"ק מו"ח אדמו"ר 121),

English translation 975

and in this year the 10th of Kislev occurs on Wednesday of Parshat Vayishlach.

ובשנה זו קומט אויס יו"ד כסלו ביום רביעי דפ' וישלח.

English translation 976

One must also derive a special lesson from the special occurrence of the 10th of Kislev in this year –

דארף מען ארויסנעמען אויך א הוראה מיוחדת פון דער קביעות מיוחדת דיו"ד כסלו בשגה זו –

English translation 977

from the fact that it is (a)

מצד דעם וואס דאס איז (א)

English translation 978

the fourth day of the week. And (b)

יום רביעי בשבוע. און (ב)

English translation 979

the fourth day of Parshat Vayishlach,

יום רביעי דפ' וישלח,

English translation 980

as is known the lesson and empowerment from the Alter Rebbe that one should "live" with the time,

כידוע די הוראה ונתינת כח פון דעם אלטן רבי'ן אז מ'זאל "לעבן" מיט דער צייט 122,

English translation 981

with the portion of Chumash that one studies at that time,

מיטן שיעור חומש וואס מ'לערנט אין דער צייט,

English translation 982

in our case –

בנדו"ד –

English translation 983

the portion of Chumash from the fourth to the fifth in Parshat Vayishlach.

דעם שיעור חומש פון רביעי ביז חמישי אין פ' וישלח.

English translation 984

The connection of the fourth day of the week with the Geulah of our Nesiim

דעם קשר פון יום הרביעי בשבוע מיט גאולת רבותינו נשיאינו

English translation 985

(including –

(כולל –

English translation 986

the Geulah of the 10th of Kislev)

די גאולה פון יו"ד כסלו)

English translation 987

one does not need to go searching for,

דארף מען ניט גיין זוכן,

English translation 988

because the Alter Rebbe himself connected it with his Geulah of the 19th of Kislev:

ווייל דער אלטער רבי האט עס אליין פארבונדן מיט זיין גאולה פון י"ט כסלו:

English translation 989

In Likkutei Dibburim the note of the Rebbe, my father-in-law, the Rebbe, regarding the delivery of Torah

אין לקוטי דיבורים 123 איז שוין אפגעדרוקט די רשימה פון כ"ק מו"ח אדמו"ר וועגן אמירת תורה

English translation 990

(at least briefly in quantity)

(עכ"פ בקיצור בכמות)

English translation 991

of the Alter Rebbe on the fourth day, the day after his day of Geulah on the third day, on which "it was good" was doubled:

פון דעם אלטן רבי'ן ביום הרביעי למחרת יום גאולתו ביום שלישי שהוכפל בו כי טוב:

English translation 992

"About the fourth day it is said 'Let there be luminaries' is written deficiently...

"על יום הרביעי נאמר 124 יהי מארת חסר כתיב...

English translation 993

On the fourth day the luminaries were taken

ביום הרביעי איז נטלו המאורות

English translation 994

("were taken" with a Tet)",

("נטלו" בטי"ת) ",

English translation 995

because the passing of the Baal Shem Tov was on the fourth day of the week,

ווייל הסתלקות הבעש"ט איז געווען ביום הרביעי בשבוע,

English translation 996

"but on that day the luminaries were hung,

"אבער בו ביום איז נתלו המאורות,

English translation 997

were hung with a Vav",

נתלו בתי"ו",

English translation 998

the Geulah of the Alter Rebbe.

די גאולה פון דעם אלטן רבי'ן.

English translation 999

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 1000

Why did the Alter Rebbe mention in connection with his redemption an undesirable thing of "נטלו" with a טי"ת?

פארוואס האט דער אלטער רבי דערמאנט בקשר מיט גאולתו א דבר בלתי רצוי פון "נטלו" מיט א טי"ת?

English translation 1001

And especially since the passing of the Baal Shem Tov was specifically in the month of Sivan

ובפרט אז הסתלקות הבעש"ט איז גאר געווען אין חודש סיון

English translation 1002

(on the holiday of Shavuot),

(בחגה"ש 125),

English translation 1003

and the connection of this with the redemption of the Alter Rebbe seemingly consists only in that both were on the fourth day of the week?

און דער קשר דערפון מיט גאולת אדה"ז באשטייט לכאורה נאר אין דעם וואס ביידע זיינען געווען ביום הרביעי בשבוע?

English translation 1004

So the explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 1005

The Alter Rebbe emphasizes in this Torah discourse,

דער אלטער רבי איז מדגיש בתורה זו,

English translation 1006

that all the matters of the Baal Shem Tov in which there was "נטלו" with a טי"ת at the time of the passing of the Baal Shem Tov

אז אלע ענינים פון דעם בעש"ט וואס אין זיי איז געווארן "נטלו" מיט א טי"ת בשעת הסתלקות הבעש"ט

English translation 1007

(on the fourth day),

(ביום הרביעי),

English translation 1008

they were not discontinued, heaven forbid

זיינען זיי ניט נפסק געווארן ח"ו

English translation 1009

(after his passing),

(לאחרי הסתלקותו),

English translation 1010

but afterwards they were "נתלו" with a תי"ו at the time of the redemption of the Alter Rebbe

נאר דערנאך זיינען זיי "נתלו" מיט א תי"ו בשעת גאולת אדה"ז

English translation 1011

(on the fourth day):

(ביום הרביעי):

English translation 1012

It is known what the Messiah answered the Baal Shem Tov in his chamber

ס'איז ידוע וואס משיח האט געענטפערט דעם בעש"ט בהיכלו

English translation 1013

(of the Messiah)

(דמשיח)

English translation 1014

to his question "אימת אתי מר" –

אויף זיין שאלה "אימת אתי מר" –

English translation 1015

"כשיפוצו מעינותיך חוצה",

"כשיפוצו מעינותיך חוצה",

English translation 1016

your wellsprings of the Baal Shem Tov

מעינותיך פון דעם בעש"ט

English translation 1017

(as is known the story about this,

(כידוע דער סיפור בזה,

English translation 1018

which the Baal Shem Tov publicized in his well-known letter and it was afterwards publicized to us by his student the Kohen,

וואס דער בעש"ט האט מפרסם געווען במכתבו הידוע און ס'איז דערנאך נתפרסם געווארן אלינו ע"י תלמידו הכהן 126,

English translation 1019

the author of Toldot Yaakov Yosef).

דער בעל תולדות יעקב יוסף 127].

English translation 1020

One could have thought that since "יפוצו מעינותיך חוצה" refers to the wellsprings of the Baal Shem Tov –

וואלט מען דאך געקענט מיינען אז היות "יפוצו מעינותיך חוצה" גייט אויף די מעינות הבעש"ט –

English translation 1021

then at the time that there was "נטלו המאורות"

איז בשעת ס'איז געווען "נטלו המאורות"

English translation 1022

(with a טי"ת)

(מיט א טי"ת)

English translation 1023

on the day of his passing on the fourth day,

ביום הסתלקותו ביום הרביעי,

English translation 1024

there was, heaven forbid, an interruption in the matter of "יפוצו מעינותיך חוצה",

איז ח"ו געווארן א הפסק אין דעם ענין פון "יפוצו מעינותיך חוצה",

English translation 1025

one could from this fall into despair:

קען מען דערפון אריינפאלן אין יאוש:

English translation 1026

Why did God do this? That previously there was the Baal Shem Tov,

למה עשה הוי' ככה? אז פריער איז געווען דער בעש"ט,

English translation 1027

of whom "אחד הי'"

וואס "אחד הי'"

English translation 1028

(as is known the expression that is brought about the Baal Shem Tov,

(כידוע דער לשון וואס מ'ברענגט אויפן בעש"ט 128,

English translation 1029

on the verse "אחד הי' אברהם"),

ע"ד "אחד הי' אברהם" 129),

English translation 1030

and afterwards there was "נטלו"

און דערנאך איז געווארן "נטלו"

English translation 1031

(with a טי"ת),

(מיט א טי"ת),

English translation 1032

and it seemingly was discontinued, heaven forbid, "יפוצו מעינותיך

און ס'איז לכאורה נפסק געווארן ח"ו "יפוצו מעינותיך

English translation 1033

(of the Baal Shem Tov)

(דהבעש"ט)

English translation 1034

חוצה"?!

חוצה"?!

English translation 1035

Immediately the Alter Rebbe says,

זאגט גלייך דער אלטער רבי,

English translation 1036

that the same "מאורות" which previously were "נטלו" at the time of the passing of the Baal Shem Tov

אז די זעלבע "מאורות" וועלכע זיינען פריער געווען "נטלו" בשעת הסתלקות הבעש"ט

English translation 1037

(on the fourth day),

(ביום הרביעי),

English translation 1038

became "נתלו"

ווערט "נתלו"

English translation 1039

(with a תי"ו)

(מיט א תי"ו)

English translation 1040

at the time of the redemption of the Alter Rebbe,

בשעת הגאולה פון דעם אלטן רבי'ן,

English translation 1041

and not only was "יפוצו מעינותיך חוצה" of the Baal Shem Tov not discontinued

און ניט נאר וואס ס'איז ניט נפסק געווארן "יפוצו מעינותיך חוצה" פון בעש"ט

English translation 1042

(through "נטלו"),

(ע"י "נטלו"),

English translation 1043

but through the redemption of the Alter Rebbe there was "יפוצו מעינותיך חוצה" through the dissemination of the Torah of Chassidus Chabad,

נאר ע"י דער גאולה פון דעם אלטן רבי'ן איז געווארן "יפוצו מעינותיך חוצה" ע"י הפצתה פון תורת חסידות חב"ד,

English translation 1044

through which "יפוצו מעינותיך חוצה" becomes in a manner of יתפרנסון מיני',

וואס דורך דעם ווערט "יפוצו מעינותיך חוצה" אין אן אופן פון יתפרנסון מיני' 130,

English translation 1045

as is known that the main matter of "יפוצו מעינותיך חוצה" began after Petersburg,

כידוע אז עיקר ענין פון "יפוצו מעינותיך חוזה" האט זיך אנגעהויבן נאך פעטערבורג 131,

English translation 1046

which means

וואס דאס מיינט

English translation 1047

(not after the Alter Rebbe left from there,

(ניט נאך דעם ווי דער אלטער רבי איז אוועקגעפארן פון דארטן,

English translation 1048

which took several hours and days etc., rather)

וואס ד'אס האט גענומען כמה שעות וימים כו', נאר)

English translation 1049

after the imprisonment in Petersburg.

לאחרי המאסר שבפעטערבורג.

English translation 1050

One sees from this that the same luminaries which were "נטלו" at the time of the passing of the Baal Shem Tov,

זעט מען דערפון אז די זעלבע מאורות וועלכע זיינען געווען "נטלו" בשעת הסתלקות הבעש"ט,

English translation 1051

became "נתלו" at the time of the redemption of the Alter Rebbe,

איז געווארן "נתלו" בשעת גאולת אדה"ז,

English translation 1052

and even with an addition –

און נאך מיט א הוספה –

English translation 1053

that "יפוצו מעינותיך חוצה" was in a manner of יתפרנסון מיני'.

אז "יפוצו מעינותיך חוצה" איז געווארן אין אן אופן פון יתפרנסון מיני'.

English translation 1054

And it is so much in the open,

און ס'איז אזויפיל בגלוי,

English translation 1055

that the "נתלו"

אז דער "נתלו"

English translation 1056

(through the redemption of the Alter Rebbe)

(ע"י גאולת אדה"ז)

English translation 1057

had to be at the same time,

האט געמוזט זיין אין דעם זעלבן זמן,

English translation 1058

the same day –

דעם זעלבן טאג –

English translation 1059

on the fourth day

ביום הרביעי

English translation 1060

(when there was "נטלו" through the passing of the Baal Shem Tov)

(ווען ס'איז געווען "נטלו" ע"י הסתלקות הבעש"ט)

English translation 1061

because,

ווארום,

English translation 1062

since here it is speaking about Torah

וויבאלד אז דא רעדט זיך וועגן תורה

English translation 1063

(the inner dimension of the Torah,

(פנימיות התורה,

English translation 1064

the wellsprings),

די מעינות),

English translation 1065

whose essence is the sun,

שענינה איז שמש,

English translation 1066

with which the days of the week are connected

וואס דערמיט זיינען פארבונדן ימי השבוע

English translation 1067

(not the days of the month) –

(ניט ימי החודש) –

English translation 1068

therefore the "נתלו" occurs in that which previously was "נטלו"

דעריבער קומט ארויס דער "נתלו" אין דעם וואס פריער איז געווען "נטלו"

English translation 1069

(the passing of the Baal Shem Tov)

(הסתלקות הבעש"ט)

English translation 1070

on the same day of the week

אין דעם זעלבן טאג בשבוע

English translation 1071

(not day of the month) –

(ניט יום בחודש) –

English translation 1072

the fourth day.

יום רביעי.

English translation 1073

And this is how it is regarding every generation:

וע"ד ווי דאס איז בנוגע לכל דור ודור:

English translation 1074

It is said in the Selichot "אנשי אמנה אבדו". And in the language of our Sages "אם הראשונים כמלאכים אנו כבני אינש

מ'זאגט אין סליחות 132 "אנשי אמנה אבדו". ובלשון חז"ל 133 "אם הראשונים כמלאכים אנו כבני אינש

English translation 1075

(אדם)

(אדם)

English translation 1076

ואם ראשונים כבני אינש אנו כחמורים ולא כחמורו דר' פנחס בן יאיר כו'".

ואם ראשונים כבני אינש אנו כחמורים ולא כחמורו דר' פנחס בן יאיר כו'".

English translation 1077

That is, that in the time of the Amoraim they said "אם הראשונים כמלאכים אנו כבני אדם",

ד.ה. אז בזמן אמוראים האבן זיי געזאגט "אם הראשונים כמלאכים אנו כבני אדם",

English translation 1078

and afterwards the Amoraim in their time said that "אם ראשונים כבני אדם" they are on a level of an animal,

און דערנאך האבן אמוראים בשעתם געזאגט אז "אם ראשונים כבני אדם" זיינען זיי אין א דרגא פון א בעל חי,

English translation 1079

"ולא כחמורו דרפב"י".

"ולא כחמורו דרפב"י".

English translation 1080

And even though the Amoraim said this,

ואע"פ וואס אמוראים האבן דאס געזאגט,

English translation 1081

afterwards

זיינען דערנאך

English translation 1082

(after the time of the Amoraim)

(נאך זמן האמוראים)

English translation 1083

there were Geonim –

געווען גאונים –

English translation 1084

it would not occur to anyone to say, heaven forbid, that the Geonim are not Geonim,

וועט קיינעם ניט איינפאלן צו זאגן ח"ו אז די גאונים זיינען קיין גאונים ניט,

English translation 1085

because there is an explicit Gemara that even the Amoraim before the Geonim are not on the level of human beings!

ווייל ס'איז א בפירוש'ע גמרא אז אפילו די אמוראים שלפני הגאונים זיינען ניט בדרגא פון בני אדם!

English translation 1086

Certainly and simply, the Geonim themselves knew of the Gemara. And especially as it is stated in the books that a "Gaon" has the gematria of Samech-Mem,

זיכער ופשוט האבן די גאונים אליין געוואוסט פון דער גמרא. ובפרט ווי עס שטייט אין ספרים אז א "גאון" איז בגימטריא סמ"ך,

English translation 1087

because they were expert in the sixty tractates of the six orders of the Mishnah, and this does not mean merely an expertise where he knows the words,

ווארום זיי זיינען געווען בקי אין די שישים מסכתות שבשיתא סדרי משנה און אט דאס מיינט מען ניט סתם א בקיאות וואס ער ווייסט די ווערטער,

English translation 1088

but an expertise of a Gaon.

נאר א בקיאות פון א גאון.

English translation 1089

And regarding this, in the time of Rashi, they said in the Selichot

ועד"ז בזמן רש"י האט מען געזאגט בסליחות

English translation 1090

(as above)

(כנ"ל)

English translation 1091

"Men of faith have perished,"

"אנשי אמנה אבדו",

English translation 1092

even though afterwards there were Rashi and Tosafot and Geonim,

אע"פ וואס לאח"ז איז געווען רש"י און תוספות און גאונים,

English translation 1093

Rishonim and Acharonim and Acharonei Acharonim,

ראשונים ואחרונים ואחרוני אחרונים,

English translation 1094

with the Beit Yosef and the Rema,

מיטן בית יוסף און רמ"א,

English translation 1095

in whose light we walk until the coming of Mashiach our righteousness! And together with them was also the Arizal!

וואס לאורם נלך עד ביאת משיח צדקנו! און צוזאמען מיט זיי איז אויך געווען דער אריז"ל!

English translation 1096

He was also after the time of the Geonim,

ער איז אויך געווען לאחרי זמן הגאונים,

English translation 1097

and moreover –

און נאכמער –

English translation 1098

after the time of the Shach!

לאחרי זמן הש"כ!

English translation 1099

And he certainly knew that "if the early ones are as men etc." –

און ער האט זיכער געוואוסט אז "אם הראשונים כבני אדם כו'" –

English translation 1100

and nevertheless he was the Arizal,

ואעפ"כ איז ער געווען דער אריז"ל,

English translation 1101

with all the matters about which Rabbi Chaim Vital testifies regarding him!

מיט אלע ענינים וואס ר' חיים ויטאל איז אויף אים מעיד!

English translation 1102

One sees from this, in general, the order of the generations, that even though there is a descent from generation to generation

זעט מען דערפון בכללות סדר הדורות אז אע"פ וואס ס'איז דא א ירידה מדור לדור

English translation 1103

("if the early ones are as angels etc."),

("אם הראשונים כמלאכים כו'"),

English translation 1104

there were in the later generations true great ones with all their greatness –

זיינען אין די דורות לאח"ז געווען גדולים אמיתיים מיט זייער גאנצער גדלות –

English translation 1105

Geonim,

גאונים,

English translation 1106

Rishonim, Acharonim, etc.

ראשונים אחרונים וכו'.

English translation 1107

And this is no contradiction –

און דאס איז קיין סתירה ניט –

English translation 1108

heaven forbid to say that the Gemara

ח"ו צו זאגן אז די גמרא

English translation 1109

(by saying "if the early ones are as angels etc.")

(מיט זאגן "אם הראשונים כמלאכים כו'")

English translation 1110

did not intend the truth –

האט ניט מכוון געווען אל האמת –

English translation 1111

rather, in this very matter there are many and various levels.

נאר אין דערויף גופא זיינען פאראן כמה וכמה דרגות.

English translation 1112

And just as this is in all generations, so it is also regarding the generations of the Baal Shem Tov and the Alter Rebbe –

ע"ד ווי דאס איז בכל הדורות איז דאס אויך בנוגע צו די דורות פון דעם בעש"ט און אלטן רבי'ן –

English translation 1113

that the Alter Rebbe said that earlier there was "the luminaries were taken" due to the passing of the Baal Shem Tov,

וואס דער אלטער רבי האט געזאגט אז פריער איז געווען "נטלו המאורות" מצד הסתלקות הבעש"ט,

English translation 1114

but afterwards, in the luminaries themselves, there became "they were hung" through his redemption:

אבער דערנאך איז אין די מאורות גופא געווארן "נתלו" ע"י גאולתו:

English translation 1115

At the time of the passing of the Baal Shem Tov

בשעת ס'איז געווען הסתלקות הבעש"ט

English translation 1116

("the luminaries were taken"),

("נטלו המאורות"),

English translation 1117

one could fall into despair that "men of faith have perished,"

האט מען געקענט אריינפאלן אין יאוש אז "אנשי אמנה אבדו",

English translation 1118

and in the language of Chazal

ובלשון חז"ל

English translation 1119

(the above)

(הנ"ל)

English translation 1120

"if the early ones are as angels etc.,"

"אם הראשונים כמלאכים כו'",

English translation 1121

and that, heaven forbid, the promise of "your springs shall spread forth outward" would cease,

און אז ס'וועט ח"ו נפסק ווערן די הבטחה פון "יפוצו מעינותיך חוצה",

English translation 1122

the springs of the Baal Shem Tov.

מעינות הבעש"ט.

English translation 1123

The Alter Rebbe immediately warned that "Hashem will not forsake His people,"

האט דער אלטער רבי גלייך באווארנט אז "לא יטוש הוי' עמו" 134,

English translation 1124

all the more so regarding the Torah,

עאכו"כ בנוגע צו תורה,

English translation 1125

which is "our life and the length of our days,"

וואס איז "חיינו ואורך ימינו",

English translation 1126

all the more so regarding "the soul of the Torah,"

עאכו"כ בנוגע "נשמתא דאורייתא",

English translation 1127

the springs of the Baal Shem Tov –

די מעינות הבעש"ט –

English translation 1128

and immediately after, just as there indeed was "the luminaries were taken"

און גלייך נאך דעם ווי ס'איז טאקע געווען "נטלו המאורות"

English translation 1129

(with a Tav-Yud-Vav)

(מיט א טי"ו)

English translation 1130

at the time of the passing of the Baal Shem Tov, there was in the same luminaries "they were hung"

בשעת הסתלקות הבעש"ט איז געווען אין די זעלבע מאורות "נתלו"

English translation 1131

(with a Tav-Yud-Vav)

(מיט א תי"ו)

English translation 1132

through the redemption of the Admor Hazaken,

ע"י גאולת אדה"ז,

English translation 1133

when then began the essential matter of "your springs shall spread forth outward" in the manner of "they shall be sustained from it."

וואס דעמולט האט זיך אנגעהויבן עיקר ענין "יפוצו מעינותיך חוצה" באופן פון יתפרנסון מיני'.

English translation 1134

For a brief moment there was indeed "the luminaries were taken,"

א רגע קטן איז טאקע געווען "נטלו המאורות",

English translation 1135

but immediately afterwards there was the only son of the Baal Shem Tov,

אבער גלייך דערנאך איז געווען בנו יחידו פון דעם בעש"ט,

English translation 1136

and in the following year –

ובשנה שלאח"ז 135 –

English translation 1137

his disciple, the Maggid, his successor,

תלמידו המגיד ממלא מקומו,

English translation 1138

and afterwards the redemption of the Admor Hazaken

און דערנאך גאולת אדה"ז

English translation 1139

(when there was "the luminaries were hung"),

(ווען ס'איז געווען "נתלו המאורות"),

English translation 1140

and afterwards our Nesiim, in whose light we travel and go to greet Mashiach our righteousness, speedily in our days, literally.

און דערנאך רבותינו נשיאינו וואס לאורם נסע ונלך לקבל פני משיח צדקנו במהרה בימינו ממש.

English translation 1141

For since Mashiach promised the Baal Shem Tov that "your springs"

ווארום היות אז משיח האט מבטיח געווען דעם בעש"ט אז "מעינותיך"

English translation 1142

(of the Baal Shem Tov)

(פון בעש"ט)

English translation 1143

will be "shall spread forth,"

וועלן זיין "יפוצו",

English translation 1144

until it reaches "outward" –

ביז אז ס'וועט אנקומען אין "חוצה" –

English translation 1145

this is a complete promise from Mashiach our righteousness as he is in the Palace of Mashiach –

איז דאך דאס א הבטחה גמורה פון משיח צדקנו ווי ער געפינט זיך בהיכל משיח –

English translation 1146

it is certainly fulfilled. Therefore, even though there was "the luminaries were taken" through the passing of the Baal Shem Tov,

ווערט עס זיכער מקויים. במילא איז אע"פ וואס ס'איז געווען "נטלו המאורות" ע"י הסתלקות הבעש"ט,

English translation 1147

it cannot affect "your springs shall spread forth outward,"

קען עס ניט אנרירן אין "יפוצו מעינותיך חוצה",

English translation 1148

because regarding this we have the complete promise that it will be "your springs shall spread forth outward."

ווייל מ'האט אין דעם די הבטחה גמורה אז ס'וועט זיין "יפוצו מעינותיך חוצה".

English translation 1149

As explained above, the story of the event that the Baal Shem Tov was in the Palace of Mashiach and asked Mashiach "when will the Master come,"

כמבואר לעיל דער סיפור המעשה אז דער בעש"ט איז געווען אין היכל משיח און האט געפרעגט משיח'ן "אימת אתי מר",

English translation 1150

and Mashiach answered and promised –

און משיח האט געענטפערט און מבטיח געווען –

English translation 1151

at the time that it will be "your springs shall spread forth outward" –

בשעת ס'וועט זיין "יפוצו מעינותיך חוצה" –

English translation 1152

as the Baal Shem Tov himself related the story in his letter written in this physical and material world,

ווי דער בעש"ט אליין האט איבערגעגעבן דעם סיפור במכתבו געשריבן בעוה"ז הגשמי והחומרי,

English translation 1153

and this was afterwards publicized through his disciple the Kohen

און דאס איז דערנאך נתפרסם געווארן ע"י תלמידו הכהן

English translation 1154

(author of Toldot Yaakov Yosef) –

(בעל תולדות יעקב יוסף) –

English translation 1155

whose matter, of Aharon the Kohen, is "loves peace and pursues peace, loves the creatures and draws them near to the Torah" –

וואס ענינו פון אהרן הכהן איז "אוהב שלום ורודף שלום אוהב את הבריות ומקרבן לתורה" 136 –

English translation 1156

and he

און ער

English translation 1157

(the author of Toldot Yaakov Yosef)

(דער בעל תולדות יעקב יוסף)

English translation 1158

indeed immediately after the Baal Shem Tov began the dissemination of the springs in his style.

האט טאקע גלייך לאחרי הבעש"ט אנגעהויבן די הפצת המעינות בסגנון שלו.

English translation 1159

Regarding this, we have the testimony of Mashiach in the Palace of Mashiach,

האט מען אויף דעם די עדות פון משיח בהיכל משיח,

English translation 1160

of the Baal Shem Tov in his letter,

פון בעש"ט במכתבו,

English translation 1161

and afterwards it was publicized in the books of the books of the Kohen,

און דערנאך נתפרסם אין די ספרים פון ספרי הכהן,

English translation 1162

who printed the letter of the Baal Shem Tov,

וואס ער האט אפגעדרוקט די אגרת הבעש"ט,

English translation 1163

that "they shall not depart from your mouth and from the mouth of your seed and the seed of your seed."

אז "לא ימושו מפיך ומפי זרעך וזרע זרעך" 137.

English translation 1164

Even more,

מער ניט,

English translation 1165

since a Jew was given choice –

וויבאלד אז מ'האט געגעבן א אידן בחירה –

English translation 1166

a Jew can stubbornly insist and say that he does not want to know of the teachings of the Baal Shem Tov,

קען א איך זיך איינ'עקשן'ען און זאגן אז ער וויל ניט וויסן פון תורת הבעש"ט,

English translation 1167

he does not want to learn the teachings of the Baal Shem Tov,

ער וויל ניט לערנען תורת הבעש"ט,

English translation 1168

his choice was not taken away from him,

האט מען ביי אים ניט צוגענומען די בחירה,

English translation 1169

even though he himself does it

אע"פ וואס ער אליין טוט עס אָן

English translation 1170

(the not learning the teachings of the Baal Shem Tov)

(דעם ניט לערנען תורת הבעש"ט)

English translation 1171

with all sorts of explanations,

אין אלערליי הסברות,

English translation 1172

and furthermore –

און נאכמער –

English translation 1173

he is perverse,

ער איז מעוות,

English translation 1174

he distorts the words that he heard from his rabbi,

ער פארדרייט די ווערטער וואס ער האט געהערט פון זיין רב,

English translation 1175

with which words his rabbi meant an entirely different matter. He distorts it and he wants to convince the world, Heaven forbid, that this is what his rabbi meant...

וואס מיט די רייך האט זיין רב געמיינט אינגאנצן אן אנדער ענין. פארדרייט ער דאס און ער וויל איינרעדן די וועלט ר"ל אז אזוי האט געמיינט זיין רב...

English translation 1176

His rabbi said an expression that can be understood in two ways,

זיין רב האט געזאגט א לשון דמשתמע לתרי אפי,

English translation 1177

for example, as stated that the Amoraim said "if the early ones were like angels, etc.",

ע"ד האמור אז אמוראים האבן געזאגט "אם הראשונים כמלאכים כו'",

English translation 1178

and nevertheless afterwards there were Geonim,

ואעפ"כ זיינען דערנאך געווען גאונים,

English translation 1179

and no one would think to say, Heaven forbid, that the Geonim are therefore not Geonim!

און קיינעם וועט ניט איינפאלן זאגן ח"ו אז די גאונים זיינען דערפאר קיין גאונים ניט!

English translation 1180

Regarding this, his rabbi said an expression that can be understood in two ways,

עד"ז האט זיין רב געזאגט א לשון דמשתמע לתרי אפי,

English translation 1181

he interpreted it to mean that this means that one need not learn the teachings of the Baal Shem Tov!

האט ער דאס געטייטשט אז דאס מיינט אז מ'דארף ניט לערנען תורת הבעש"ט!

English translation 1182

But as stated above,

נאר כאמור לעיל,

English translation 1183

for example, just as one cannot say that by saying "if the early ones were like angels, etc." the Gemara did not intend the truth,

ע"ד ווי מ'קען ניט זאגן אז מיט זאגן "אם הראשונים כמאלכים כו'" האט די גמרא ניט מכוון געווען אל האמת,

English translation 1184

because afterwards there were Geonim and Rishonim, etc.,

ווייל דערנאך זיינען געווען גאונים און ראשונים וכו',

English translation 1185

the Ari, etc.,

דער אריז"ל וכו',

English translation 1186

rather the explanation of this is,

נאר דער פירוש אין דעם איז,

English translation 1187

that in this very thing there are so many levels –

אז אין דעם גופא זיינען דא כו"כ דרגות –

English translation 1188

Regarding this, it is also concerning the Baal Shem Tov,

עד"ז איז אויך בנוגע צום בעש"ט,

English translation 1189

that even though afterwards there was "the lights were taken",

אז אע"פ וואס דערנאך איז געווען "נטלו המאורות",

English translation 1190

the passing of the Baal Shem Tov,

הסתלקות הבעש"ט,

English translation 1191

this is no contradiction to the fact that afterwards there were great ones, etc., and that the matter of "your springs will spread forth outward" continues,

איז דאס קיין סתירה ניט דערצו אז דערנאך זיינען געווען גדולים כו' און אז עס ווערט נמשך דער ענין פון "יפוצו מעינותיך חוצה",

English translation 1192

and the explanation of this is,

און דער פירוש בזה איז,

English translation 1193

that in this there are so many levels,

אז אין דעם זיינען דא כו"כ דרגות,

English translation 1194

And in order to clarify for oneself what the level after the time of the Baal Shem Tov means –

און בכדי פאנאנדערקלייבן זיך וואס די דרגא לאחרי זמן הבשע"ט מיינט –

English translation 1195

one has, first and foremost, the established halachah together with a promise that "your springs will spread forth outward".

האט מען לכל לראש די הלכה פסוקה צוזאמען מיט א הבטחה אז "יפוצו מעינותיך חוצה".

English translation 1196

And afterwards:

און דערנאך:

English translation 1197

If he has something with which to answer the question

אויב ער האט מיט וואס צו פארענטפערן די קשיא

English translation 1198

(how does it fit that "if the early ones were like angels, etc." with the fact that after this there are great ones) –

(ווי שטימט עס אז "אם הראשונים כמלאכים כו'" דערמיט וואס לאחרי זה זיינען דא גדולים) –

English translation 1199

may blessing come upon him;

איז תבוא עליו ברכה;

English translation 1200

if he has nothing with which to answer the question –

האט ער ניט מיט וואס צו פארענטפערן די קשיא –

English translation 1201

concerning this the Yerushalmi says "for it is not an empty thing from you,

זאגט אויף דעם דער ירושלמי 138 "כי לא דבר ריק הוא מכם 139,

English translation 1202

and if it is empty,

ואם הוא ריק,

English translation 1203

it is from you":

הוא מכם":

English translation 1204

it is a certain thing that "words of Torah are rich" –

דאס איז א זיכערע זאך אז "דברי תורה עשירים" 140 –

English translation 1205

both the Gemara that said "if the early ones were like angels and if the early ones were like humans, etc., we are so and so,

סיי די גמרא וואס האט געזאגט "אם הראשונים כמלאכים ואם הראשונים כבני אינש כו'" איז אנו כך וכך,

English translation 1206

and also the Ari with all his greatness, etc. –

און סיי דער אריז"ל מיט כל הגדלות שלו וכו' –

English translation 1207

only "and if it is empty",

נאר "ואם הוא ריק",

English translation 1208

if he has no answer how to explain this –

אויב ער האט ניט קיין תירוץ ווי דאס צו מסביר זיין –

English translation 1209

then this is "from you",

איז דאס "מכם",

English translation 1210

because it is lacking in him!...

ווייל עס פעלט אין אים!...

English translation 1211

And so it is in our matter:

ועד"ז בעניננו:

English translation 1212

Since there is a promise from the Torah of truth through those who study Torah,

וויבאלד אז מ'האט א הבטחה פון תורת אמת ע"י לומדי תורה,

English translation 1213

beginning from Mashiach,

אנהויבנדיק פון משיח,

English translation 1214

then the Baal Shem Tov,

דערנאך דער בעש"ט,

English translation 1215

then our Nesiim,

דערנאך רבותינו נשיאינו,

English translation 1216

that it will be "your springs will spread forth outward" –

אז עס וועט זיין "יפוצו מעינותיך חוצה" –

English translation 1217

this is "the word of the Lord, this is the halachah",

איז דאס "דבר הוי' 141 זו הלכה" 142,

English translation 1218

a part of the Torah that shall not be replaced,

א חלק פון תורה זו לא תהי' מוחלפת,

English translation 1219

which includes "everything that a veteran student will innovate in the future",

וואס זי איז כולל "כל מה שתלמיד ותיד עתיד לחדש",

English translation 1220

all the more so what the Baal Shem Tov innovated,

עאכו"כ וואס דער בעש"ט האט מחדש געווען,

English translation 1221

and before this –

ולפנ"ז –

English translation 1222

what the Ari innovated,

וואס דער אריז"ל האט מחדש געווען,

English translation 1223

and after this the author of Toldot Yaakov Yosef explained at length and printed and publicized,

ולאח"ז האט דער בעל תולדות יעקב יוסף מפרש געווען בארוכה און אפגעדרוקט און מפרסם געווען,

English translation 1224

and after this –

ולאח"ז –

English translation 1225

our Nesiim,

רבותינו נשיאנו,

English translation 1226

including also the master of the redemption,

כולל אויך דעם בעל הגאולה,

English translation 1227

and our Nesiim who filled his place until the Nasi of our generation,

ורבותינו נשיאינו ממלאי מקומו ביז נשיא דורינו,

English translation 1228

his honor, our teacher and rabbi, my father-in-law, the Rebbe.

כ"ק מו"ח אדמו"ר.

English translation 1229

Consequently,

במילא,

English translation 1230

since this is a part of the Torah that shall not be replaced –

וויבאלד אז דאס איז א חלק פון התורה זו לא תהי' מוחלפת –

English translation 1231

then who can touch "the word of the Lord, this is the halachah"?!

איז ווער קען עס דען אנרירן אין "דבר הוי' זו הלכה"?!

English translation 1232

He can touch himself,

ער קען אנרירן זיך,

English translation 1233

and this is not the place to elaborate on this,

ואין כאן המקום להאריך בזה,

English translation 1234

but he cannot touch, all the more so cannot change, Heaven forbid, "this Torah shall not be replaced!..."

אבער ער קען ניט אנרירן עאכו"כ ניט משנה זיין ר"ל "תורה זו לא תהי' מוחלפת!... "

English translation 1235

And very soon, one will certainly not be impressed by the darkness of the exile,

ובקרוב ממש וועט מען זיכער ניט נתפעל ווערן פאר חושך הגלות,

English translation 1236

and one will increase in the study of Torah –

און מ'וועט מוסיף זיין בלימוד התורה –

English translation 1237

the inner dimension of the Torah,

פנימיות התורה,

English translation 1238

together with the revealed aspect of the Torah;

צוזאמען מיט נגלה דתורה;

English translation 1239

the soul of the Torah and the soul of the soul of the Torah,

נשמתא דאורייתא און נשמתא דנשמתא דאורייתא,

English translation 1240

together with the bodies of the Torah,

צוזאמען מיט גופי תורה,

English translation 1241

in a manner of study that leads to action –

אין אן אופן פון לימוד המביא לידי מעשה –

English translation 1242

fulfillment of the commandments with beautification,

קיום המצוות בהידור,

English translation 1243

beginning from the great principle in the Torah –

אנהויבנדיק פון דעם כלל גדול בתורה 143 –

English translation 1244

"and you shall love your fellow as yourself".

"ואהבת לרעך כמוך" 144.

English translation 1245

Knowing that although for a brief moment there was indeed "the lights were taken",

וויסנדיק אז כאטש א רגע קטן איז טאקע געווען "נטלו המאורות",

English translation 1246

the passing of the Baal Shem Tov,

הסתלקות הבעש"ט,

English translation 1247

nevertheless immediately afterwards there was his only son of the Baal Shem Tov,

איז אבער גלייך דערנאך געווען בנו יחידו פון דעם בעש"ט,

English translation 1248

and afterwards his disciple, the Maggid, who filled his place,

און דערנאך תלמידו המגיד ממלא מקומו,

English translation 1249

and afterwards our Nesiim, by whose light we will travel and go to greet our righteous Mashiach, speedily in our days, literally.

און דערנאך רבותינו נשיאינו וואס לאורם נסע ונלך לקבל פני משיח צדקנו במהרה בימינו ממש.

English translation 1250

In addition to the aforementioned instruction, because the 10th of Tevet falls on the fourth day this year,

נוסף צו דער הוראה הנ"ל דערפון וואס יו"ד כסלו איז בשנה זו ביום הרביעי,

English translation 1251

there is also an instruction from that which is in Parshat Vayishlach,

איז אויך דא א הוראה פון דעם וואס עס איז בפ' וישלח,

English translation 1252

and in Parshat Vayishlach itself –

און אין פ' וישלח גופא –

English translation 1253

the fourth day of Parshat Vayishlach. One must derive an instruction also from the portion of the parshah from the fourth to the fifth

יום רביעי דפ' וישלח. דארף מען ארויסנעמען א הוראה אויך פון דער חלק הפרשה פון רביעי ביז חמישי

English translation 1254

(according to the teaching of the Alter Rebbe,

(כתורה פון דעם אלטן רבי'ן,

English translation 1255

as mentioned above).

כנ"ל).

English translation 1256

Near the conclusion and seal of today's Chumash lesson –

קרוב לסיום וחותם פון היינטיקן שיעור חומש –

English translation 1257

which alludes to the conclusion and seal of the time of exile –

וואס דאס איז מרמז אויפן סיום וחותם פון זמן הגלות –

English translation 1258

it states:

שטייט:

English translation 1259

"And Jacob came in peace to the city of Shechem, which is in the land of Canaan, when he came from Padan Aram."

"ויבא יעקב שלם עיר שכם אשר בארץ כנען בבואו מפדן ארם".

English translation 1260

That is, after Jacob completed the exile with Laban in Haran,

ד.ה. לאחרי ווי יעקב האט פארענדיקט דעם גלות בא לבן'ען אין חרן,

English translation 1261

"And Jacob came in peace" to the Holy Land.

איז "ויבא יעקב שלם" אין ארץ הקודש.

English translation 1262

Rashi explains –

טייטשט 145 רש"י אפ –

English translation 1263

whose subject is the simple meaning of the verse,

וואס ענינו איז פשוטו של מקרא,

English translation 1264

it is understood that also this interpretation is according to the simple meaning, understandable even to a five-year-old studying the Bible

איז מובן אז אויך דער פירוש איז ע"ד הפשט פארשטאנדיק אפילו פאר א בן חמש למקרא

English translation 1265

[it is indeed based on the Gemara in Shabbat,

[ס'איז טאקע מיוסד אויף דער גמרא אין שבת 146,

English translation 1266

but since Rashi brings it down, it is the simple meaning of the verse] –

אבער וויבאלד אז רש"י ברענגט עס אראפ איז דאס פשש"מ] –

English translation 1267

"Shalem":

"שלם":

English translation 1268

"Complete in his body, having been healed from his limp,

"שלם בגופו שנתרפא מצלעתו,

English translation 1269

complete in his possessions, lacking nothing from all that gift,

שלם בממונו שלא חסר לו כלום מכל אותו דורון,

English translation 1270

complete in his Torah, having not forgotten his learning in the house of Laban." And in the Midrash he adds that this is not according to the simple meaning of the verse,

שלם בתורתו שלא שכח תלמודו בבית לבן". און אין מדרש 147 איז ער מוסיף דאס איז ניט ע"פ פשש"מ,

English translation 1271

therefore Rashi does not bring it down] A fourth matter in which Jacob was "complete" –

דערפאר ברענגט עס רש"י ניט אראפ 148] א פערטע זאך אין וועלכער יעקב איז געווען "שלם" –

English translation 1272

"Complete in his children."

"שלם בבניו".

English translation 1273

What this subject has a connection to every Jew –

וואס דער ענין האט א שייכות מיט יעדן אידן –

English translation 1274

as the Alter Rebbe explains in Iggeret HaKodesh the interpretation of the verse at the conclusion and seal of today's Chumash lesson

ווי דער אלטער רבי איז מבאר באגה"ק 149 דעם פירוש הכתוב בסיום וחותם פון היינטיקן שיעור חומש 150

English translation 1275

(in continuation of "And Jacob came in peace")

(בהמשך צו "ויבא יעקב שלם")

English translation 1276

"And he called Him El, the God of Israel",

"ויקרא לו א-ל אלקי ישראל",

English translation 1277

that the Almighty called Jacob "El, the God of Israel"

אז דער אויבערשטער האט אנגערופן יעקב'ן "א-ל אלקי ישראל"

English translation 1278

[which is also according to the simple meaning of the verse,

[וואס דאס איז אויך לויט פשוטו של מקרא,

English translation 1279

as is evident from that which Rashi brings it down in his commentary on the verse,

כמובן דערפון וואס רש"י ברענגט עס אראפ בפירושו עה"פ,

English translation 1280

at least as a second interpretation],

עכ"פ אלס פירוש שני],

English translation 1281

because the soul of Jacob "includes all the souls of Israel from eternity to eternity",

ווייל נשמתו של יעקב "כלולה מכל הנשמות שבישראל מעולם עד עולם",

English translation 1282

and this is "And he called Him El, the God of Israel" –

און דאס איז "ויקרא לו א-ל אלקי ישראל" –

English translation 1283

"El is an expression of drawing down the illumination from the light of the Ein Sof, blessed be He, from concealment to revelation, to illuminate in a revealed manner in his soul, as it is said, 'El, the Lord, has shone upon us.'"

"א-ל לשון המשכת ההארה מאור א"ס ב"ה מההעלם אל הגילוי להאיר בבחי' גילוי בנשמתו וכמ"ש 151 א-ל ה' ויאר לנו".

English translation 1284

From this it is understood,

דערפון איז מובן,

English translation 1285

that at the time of "And Jacob came in peace" coming into the Land of Israel

אז בשעת "ויבא יעקב שלם" קומענדיק אין ארץ ישראל

English translation 1286

(to Shechem)

(אין שכם)

English translation 1287

from the exile of Laban in Haran,

פון גלות לבן בחרן,

English translation 1288

all the souls of Israel

זיינען אלע נשמות ישראל

English translation 1289

(which are included in the soul of Jacob)

(וועלכע זיינען כלול אין נשמת יעקב)

English translation 1290

also then came into "Shechem" in a manner of "complete",

דעמולט אויך געקומען אין "שכם" באופן "שלם",

English translation 1291

in their entirety.

גאנצערהייט.

English translation 1292

This subject also has a connection to the above discussion regarding the study of the inner dimensions of the Torah –

דער ענין האט אויך א קשר מיט המדובר לעיל וועגן לימוד' פנימיות התורה –

English translation 1293

because the foundation of Rashi's commentary on the verse "And Jacob came in peace" –

ווייל דער יסוד פון פרש"י עה"פ "ויבא יעקב שלם" –

English translation 1294

"Complete in his body, complete in his possessions, complete in his Torah",

"שלם בגופו שלם בממונו שלם בתורתו",

English translation 1295

is from the Gemara in Shabbat,

איז פון דער גמרא אין שבת,

English translation 1296

where it is brought in connection to Rabbi Shimon bar Yochai,

וואס דארטן ברענגט זיך דאס בנוגע צו רשב"י,

English translation 1297

that regarding him it was similar to Jacob, "And Jacob came in peace" etc.

אז ביי אים איז געווען בדוגמת יעקב "ויבא יעקב שלם" וכו'.

English translation 1298

And it is known that the subject of Rabbi Shimon bar Yochai is the inner dimensions of the Torah together with the revealed aspect of the Torah. As explained that this was the achievement of Rabbi Shimon bar Yochai over the other Tannaim,

וכידוע אז ענינו פון רשב"י איז פנימיות התורה צוזאמען מיט נגלה דתורה. כמבואר 152 אז דאס איז געווען דער אויפטו פון רשב"י אויף שאר התנאים,

English translation 1299

that with him there was the study of the revealed aspect of the Torah together with the study of the inner dimensions of the Torah:

אז ביי אים איז געווען לימוד נגלה דתורה צוזאמען מיט לימוד פנימיות התורה:

English translation 1300

Regarding the revealed aspect of the Torah –

בנוגע נגלה דתורה –

English translation 1301

as brought in his teachings in many places in the Talmud:

ווי געבראכט תורתו בריבוי מקומות בש"ס:

English translation 1302

to the extent that when one needs to explain a discussion with questions and answers in the revealed aspect of the Torah, one brings upon it the example of Rabbi Shimon bar Yochai and Rabbi Pinchas ben Yair,

ביז אז בשעת מ'דארף מסביר זיין א שקו"ט מיט קושיות ותירוצים בנגלה דתורה ברענגט מען 153 אויף דעם די דוגמא פון רשב"י און ר' פנחס בן יאיר,

English translation 1303

that before the cave ordeal of Rabbi Shimon bar Yochai, "when Rabbi Shimon bar Yochai would raise a difficulty, Rabbi Pinchas ben Yair would resolve it with twelve resolutions",

אז לפני צער המערה פון רשב"י "כי הוה מקשי רשב"י קושיא הוה מפרק לי' רפב"י תריסר פרוקי",

English translation 1304

but "afterwards

אבער "לסוף

English translation 1305

(after the cave ordeal)

(נאכן צער המערה)

English translation 1306

when Rabbi Pinchas ben Yair would raise a difficulty, Rabbi Shimon bar Yochai would resolve it with twenty-four resolutions",

כי הוה מקשי רפב"י קושיא הוה מפרק לי' רשב"י עשרין וארבעה פירוקי",

English translation 1307

as explained in the very passage in Shabbat.

כמבואר אין דער סוגיא בשבת גופא.

English translation 1308

And together with this, Rabbi Shimon bar Yochai is the master of "this composition of yours, which is the Book of the Zohar",

און צוזאמען דערמיט איז רשב"י מארי פון "האי חיבורא דילך דאיהו ספר הזהר" 154,

English translation 1309

the subject of the inner dimensions of the Torah,

דער ענין פון פנימיות התורה,

English translation 1310

the soul within the soul of the Torah.

נשמתא ביז נשמתא דנשמתא דאורייתא.

English translation 1311

Afterwards, the revelation of the inner dimensions of the Torah was not in the generation of Rabbi Shimon bar Yochai,

דערנאך איז דער גילוי פון פנימיות התורה געווען ניט בדורו של רשב"י,

English translation 1312

but specifically in later generations.

נאר דוקא בדורות שלאח"ז.

English translation 1313

Similar to what was discussed earlier,

בדוגמא ווי גערעדט פריער,

English translation 1314

that even though "if the earlier ones were like angels etc.",

אז אע"פ וואס "אם הראשונים כמלאכים כו'",

English translation 1315

all the more so the generation of Rabbi Shimon bar Yochai,

עאכו"כ דורו של רשב"י,

English translation 1316

nevertheless in later generations there are also sublime revelations,

איז לאח"ז אויך דא גילויים נעלים,

English translation 1317

the revelation of the Ari etc.:

גילוי האריז"ל וכו':

English translation 1318

Regarding the generation of Rabbi Shimon bar Yochai,

בנוגע לדור רשב"י,

English translation 1319

Rabbi Shimon bar Yochai himself made restrictions in the study of the inner dimensions of the Torah,

האט רשב"י אליין געמאכט הגבלות אין דער לימוד פון פנימיות התורה 155,

English translation 1320

and he declared that at that time in his era, "Rabbi Abba shall write, and Rabbi Elazar my son shall learn, and the rest of the colleagues shall whisper in their hearts etc."

און ער האט אנגעזאגט אז דערוויילע בזמנו איז "ר' אבא יכתוב ור' אלעזר ברי ילעי ושאר חברייא ירחשון בלבייהו כו'" 156.

English translation 1321

And only in later generations

און ערשט בדורות לאח"ז

English translation 1322

("in the six hundredth year of the sixth millennium")

("בשית מאה שנין לשתיתאה")

English translation 1323

"all the fountains of the great deep burst forth and the windows of heaven were opened" –

איז "נבקעו כל מעיינות תהום רבה וארובות שמים נפתחו" 157 –

English translation 1324

the revelation of the inner dimensions of the Torah,

דער גילוי פון תנימיות התורה,

English translation 1325

as explained in the Zohar.

כמבואר בזהר 158.

English translation 1326

And we see that the AriZal came,

ווי מ'זעט אז ס'איז געקומען דער אריז"ל,

English translation 1327

who was after the time of the Gemara and after the teaching of "If the early ones are like angels, etc." –

וואס ער איז געווען נאכן זמן הגמרא און נאכן לימוד פון "אם הראשונים כמלאכים כו'" –

English translation 1328

and then it became "it is a mitzvah to reveal this wisdom" ),

און דעמולט איז געווארן "מצוה לגלות זאת החכמה" 159),

English translation 1329

As Rabbi Chaim Vital, his student –

ווי ר' חיים ויטאל תלמידו –

English translation 1330

whom the AriZal commanded that specifically through him his Torah would be revealed

וואס דער אריז"ל האט אנגעזאגט אז דוקא דורך אים וועט נתגלה ווערן תורתו

English translation 1331

(of the AriZal) –

(של האריז"ל) –

English translation 1332

revealed that how one can be saved from the entire matter of the exile,

האט מגלה געווען 160 אז ווי אזוי קען מען באתרייט ווערן פון דעם גאנצן ענין הגלות,

English translation 1333

is dependent on the study of the inner dimension of the Torah!

איז דאס תלוי אין לימוד פנימיות התורה!

English translation 1334

And as he elaborates with wondrous words,

און ווי ער איז מאריך בדברים נפלאים,

English translation 1335

and together with this –

און צוזאמען דערמיט –

English translation 1336

frightening,

מבהילים,

English translation 1337

upon anyone who, heaven forbid, wishes to interfere in this study of the inner dimension of the Torah in any manner whatsoever...

אויף יעדערן וואס וויל ר"ל שטערן אין דעם לימוד פון פנימיות התורה באיזה אופן שיהי'...

English translation 1338

As already printed,

ווי שוין געדרוקט,

English translation 1339

and this is not the place to elaborate on this.

ואין כאן המקום להאריך בזה.

English translation 1340

Returning to our subject –

אומקערנדיק זיך לעניננו –

English translation 1341

the matter of "And Jacob came complete":

דער ענין פון "ויבא יעקב שלם":

English translation 1342

Just as Jacob then came "complete" to Shechem,

כשם ווי יעקב איז דעמולט געקומען "שלם" אין שכם,

English translation 1343

with all four details in "complete",

מיט אלע פיר פרטים אין "שלם",

English translation 1344

"complete in his body, complete in his property, complete in his Torah, and complete in his children" –

"שלם בגופו שלם בממונו שלם בתורתו ושלם בבניו" –

English translation 1345

then also came "all the souls of Israel from eternity to eternity"

זיינען דעמולט אויך געקומען "כל הנשמות שבישראל מעולם עד עולם"

English translation 1346

(which are included in the soul of Jacob)

(וועלכע זיינען כלול אין נשמת יעקב)

English translation 1347

in a "complete" manner to Shechem.

באופן "שלם" אין שכם.

English translation 1348

And as the saying, the deeds of the fathers are a sign for the children:

וכמאמר 161 מעשה אבות סימן לבנים:

English translation 1349

Just as Jacob our father came "And Jacob came complete", this becomes a sign for the children,

כשם ווי בא יעקב אבינו איז געווען "ויבא יעקב שלם" ווערט דאס א סימן לבנים,

English translation 1350

for all Jews.

פאר אלע אידן.

English translation 1351

And as discussed many times, that this is not merely like a sign that clarifies as an example:

וכמדובר כמ"פ 162 אז דאס איז ניט נאר ווי א סימן המברר לדוגמא:

English translation 1352

A sign so that one should only know that the living creature is pure.

א סימן מ'זאל נאר וויסן אז דער בעל חי איז טהור.

English translation 1353

However, if there were no sign, one could not know this),

משא"כ אויב עס וואלט ניט געווען קיין סימן וואלט מען דאס ניט געקענט וויסן),

English translation 1354

but rather a sign that acts and effects,

נאר א סימן הפועל ועושה 163,

English translation 1355

it effects this matter

ער טוט אויף דעם ענין

English translation 1356

[for example –

[לדוגמא –

English translation 1357

the signs of a kosher animal "chews its cud" and "has split hooves":

די סימנים פון א בהמה כשרה "מעלה גרה" און "מפריס פרסה":

English translation 1358

Through the fact that the animal has split hooves and chews its cud, it effects that it is a pure and kosher animal,

דורך דעם וואס דער בהמה איז מפריס פרסה און מעלה גרה טוט עס אויף אז זי איז א בהמה טהורה וכשרה,

English translation 1359

as understood from the explanation in Chassidus (as already printed in Ohr HaTorah of the Tzemach Tzedek) the matter of chewing its cud and having split hooves].

כמובן פון דעם ביאור בחסידות (ווי שוין געדרוקט אין אוה"ת פון צ"צ 164) דער ענין פון מעלה גרה און מפריס פרסה].

English translation 1360

As we see in this very matter:

ווי מ'זעט עס בענין זה גופא:

English translation 1361

Since the soul of Jacob our father "includes all the souls of Israel from eternity to eternity",

וויבאלד אז נשמת יעקב אבינו "כלולה מכל הנשמות שבישראל מעולם ועד עולם",

English translation 1362

it is understood that everything that was with Jacob,

איז מובן אז אלץ וואס איז געווען ביי יעקב'ן,

English translation 1363

including "And Jacob came complete to the city of Shechem" from the exile of Laban in Charan,

כולל "ויבא יעקב שלם עיר שכם" פון גלות לבן בחרן,

English translation 1364

it effected

האט עס אויפגעטאן

English translation 1365

(as a sign that acts and effects)

(ווי א סימן הפועל ועושה)

English translation 1366

that so it was also with all the souls of Israel included in the soul of Jacob,

אז אזוי איז אויך געווען ביי אלע נשמות ישראל הכלולות בנשמת יעקב,

English translation 1367

that they then came "complete" to Shechem.

אז זיי זיינען דעמולט געקומען "שלם" אין שכם.

English translation 1368

And the completeness

און די שלימות

English translation 1369

("complete")

("שלם")

English translation 1370

of all the souls of Israel included in the soul of Jacob coming to Shechem is both in relation to the exile of Laban in Charan,

בא כל נשמות ישראל הכלולות בנשמת יעקב קומענדיק אין שכם איז סיי ביחס צום גלות לבן בחרן,

English translation 1371

that despite the fact that Jacob was in exile in Charan with Laban,

אז ניט קוקנדיק אויף דעם וואס יעקב איז געווען אין גלות בחרן בא לבן,

English translation 1372

"And Jacob came complete" to Shechem,

איז "ויבא יעקב שלם" אין שכם,

English translation 1373

and also in relation to Esau –

און סיי ביחס צו עשו –

English translation 1374

that after all the threats of Esau, it subsequently turned out,

אז לאחרי כל האיומים פון עשו'ן. האט זיך דערנאך אויסגעלאזט,

English translation 1375

that not only did Esau not interfere with Jacob's completeness,

אז ניט נאר וואס עשו האט ניט געשטערט אין שלימות יעקב,

English translation 1376

but on the contrary –

נאר אדרבה –

English translation 1377

there was effected a transformation in Esau himself,

ס'איז אויפגעטאן געווארן אתהפכא אין עשו'ן גופא,

English translation 1378

that instead of Esau wanting to kill Jacob,

אז תמורת זה וואס עשו האט געוואלט הרג'ענען יעקב'ן,

English translation 1379

"And Esau ran to him and kissed him" –

איז "וירץ עשו גו' וישקהו" 165 –

English translation 1380

"with all his heart".

"בכל לבו" 166.

English translation 1381

And from the aspect of the transformation of Esau

און מצד דער ענין פון אתהפכא פון עשו'ן

English translation 1382

("And Esau ran to him and kissed him")

("וירץ עשו גו' וישקהו")

English translation 1383

there was already in the time of Jacob an example of the "He redeemed in peace" mentioned above,

איז שוין בזמן יעקב געווען בדוגמא פון דעם "פדה בשלום" דלע"ל,

English translation 1384

true peace etc.,

שלום אמיתי כו',

English translation 1385

as explained in the discourse beginning "He redeemed in peace" of the Baal HaGeulah printed in "Shaarei Teshuvah"

כמבואר אין דעם מאמר ד"ה פדה בשלום פון בעל הגאולה געדרוקט אין "שערי תשובה" 167

English translation 1386

(which earlier we reviewed points from it)

(וואס פריער 168 האט מען גע'חזר'ט פון אים נקודות)

English translation 1387

that in the time of Jacob there was an example of "He redeemed in peace" mentioned above.

אז בזמן יעקב איז געווען בדוגמא "פדה בשלום" דלע"ל.

English translation 1388

However, since it was a situation of "the children are tender and the flocks and the cattle are nursing upon me" etc.,

היות אבער אז ס'איז געווען א מצב פון "הילדים רכים והצאן והבקר עלות עלי" 169 כו',

English translation 1389

this delayed the exile,

האט דאס פארצויגן דעם גלות,

English translation 1390

and then the complete redemption had not yet come

און דעמולט איז נאך ניט געקומען די גאולה שלימה 170

English translation 1391

(as will follow).

(כדלקמן).

English translation 1392

And after there was the completeness of the transformation of Esau –

ולאחרי ווי ס'איז געווען דער שלימות האתהפכא פון עשו –

English translation 1393

Jacob had "And Jacob came complete",

איז בא יעקב געווען "ויבא יעקב שלם",

English translation 1394

in his body, in his property, in his Torah, and in his children.

בגופו בממונו בתורתו ובבניו.

English translation 1395

Since "And Jacob came complete" and "He redeemed in peace my soul" in the time of Jacob

וויבאלד אז "ויבא יעקב שלם" און "פדה בשלום נפשי" בזמן יעקב

English translation 1396

(from the aspect of the completeness of the transformation,

(מצד דער שלימות פון אתהפכא,

English translation 1397

"and he kissed him" with all his heart)

"וישקהו" בכל לבו)

English translation 1398

also pertains to all the souls of Israel included in the soul of Jacob –

איז אויך בנוגע צו אלע נשמות ישראל הכלולות בנשמתו של יעקב –

English translation 1399

the matter of "And Jacob came complete" and "He redeemed in peace my soul" must be in the service of every Jew.

דארף דער ענין פון "ויבא יעקב שלם" און "פדה בשלום נפשי" זיין בעבודת כל אחד מישראל.

English translation 1400

Thus, this is the matter of the service of prayer –

איז דאס דער ענין פון עבודת התפלה –

English translation 1401

as explained in the Igrot Kodesh that during the time of prayer each and every day, the individual redemption comes to each one,

כמבואר באגה"ק 171 אז בזמן התפלה בכל יום ויום ווערט בא כאו"א די גאולה פרטית,

English translation 1402

"He redeemed in peace my soul".

"פדה בשלום נפשי".

English translation 1403

That this is the empowerment and encouragement and special impetus that Yud Tes Kislev gives when it falls on Wednesday of Parshas Vayishlach in this Torah portion,

וואס דאס איז די נתינת כח ועידוד וזירוז מיוחד וואס יו"ד כסלו גיט בשעת ער קומט אויס ביום רביעי דפ' וישלח אין דעם שיעור חומש,

English translation 1404

whose conclusion and seal is "And Yaakov came complete to the city of Shechem,"

וואס סיומו וחותמו איז "ויבא יעקב שלם עיר שכם",

English translation 1405

to all souls of Israel included in the soul of Yaakov

ביי אלע נשמות ישראל הכלולות בנשמת יעקב

English translation 1406

(as it is stated at the conclusion of the lesson "And he called Him G-d, the G-d of Israel"):

(ווי עס שטייט בסיום השיעור "ויקרא לו א-ל אלקי ישראל"):

English translation 1407

All these matters that are discussed before this in the same Torah portion,

די אלע ענינים וואס רעדן זיך פאר דעם אין דעם זעלבן שיעור חומש,

English translation 1408

with what are they concluded and in which direction does one proceed in them –

איז מיט וואס ווערן זיי אפגעשלאסן און אין וועלכער ריכטונג גייט מען אין זיי –

English translation 1409

that it becomes "And Yaakov came complete,"

אז ס'ווערט "ויבא יעקב שלם",

English translation 1410

"complete in his body,"

"שלם בגופו",

English translation 1411

that is, not only complete in spirituality alone,

ד.ה. ניט נאר שלם ברוחניות אליין,

English translation 1412

but primarily it means "complete in his body,"

נאר לכל לראש מיינט עס "שלם בגופו",

English translation 1413

he has a healthy body,

ער האט א געזונטן גוף,

English translation 1414

which is a holy body,

וואס ער איז א גוף קדוש,

English translation 1415

healthy

געזונט

English translation 1416

(complete)

(שלם)

English translation 1417

in his two hundred and forty-eight limbs and three hundred and sixty-five sinews,

ברמ"ח אבריו ושס"ה גידיו,

English translation 1418

and in addition also "complete in his wealth,"

און דערצו אויך "שלם בממונו",

English translation 1419

"complete in his Torah" and "complete in his children."

"שלם בתורתו" און "שלם בבניו".

English translation 1420

And thus one enters into "Shechem,"

און אזוי גייט מען אריין אין "שכם",

English translation 1421

which is

וואס איז

English translation 1422

(as above, end of verse)

(כנ"ל סי"ז)

English translation 1423

"our portion,"

"חלקנו",

English translation 1424

"I am your portion and your inheritance,"

"אני חלקך ונחלתך",

English translation 1425

which refers to the tribe of Levi,

וואס שטייט אויף שבט לוי,

English translation 1426

and as the Rambam says at the end of the laws of Shemittah and Yovel "And not only the tribe of Levi, but every person etc. whose spirit moved him etc. to stand before Hashem and to serve Him" is "Hashem is his portion and his inheritance."

און ווי דער רמב"ם זאגט אין סוף הל' שמיטה ויובל "ולא שבט לוי בלבד אלא כל איש ואיש כו' אשר נדבה רוחו אותו כו' לעמוד לפני ה' ולשרתו" איז "ה' חלקו ונחלתו".

English translation 1427

The lesson from this in actual deed:

די הוראה דערפון במעשה בפועל:

English translation 1428

On Yud Tes Kislev in the fixed time of this year there is an emphasis that all these good resolutions that one accepts upon oneself on Yud Tes Kislev,

ביו"ד כסלו בקביעות שנה זו האט מען א הדגשה אז די אלע החלטות טובות וואס מ'נעמט אן ביו"ד כסלו,

English translation 1429

which influence and are brought down into actual deed –

וועלכע זיינען משפיע און ווערן אַראָפֿגעבראַכט במעשה בפועל –

English translation 1430

should be connected with bringing down completeness in all his matters –

זאלן זיין פארבונדן מיט אראפברענגען שלימות בכל עניניו –

English translation 1431

"complete in his body,"

"שלם בגופו",

English translation 1432

"complete in his wealth,"

"שלם בממונו",

English translation 1433

"complete in his Torah" and "complete in his children."

"שלם בתורתו" און "שלם בבניו".

English translation 1434

That is, not to be satisfied that in one matter of his he toils until he comes to completeness in this matter,

ד.ה. ניט באגנוגענען זיך אז אין איין ענין שלו הארעוועט ער ביז ער קומט צו שלימות בענין זה,

English translation 1435

and other matters he leaves for others to do,

און אנדערע ענינים לאזט ער טאן אנדערע,

English translation 1436

but rather he should toil in all matters in order to bring them all to completeness.

נאר ער זאל הארעווען אין אלע ענינים בכדי זיי אלע ברענגען צו שלימות.

English translation 1437

For since this is his portion in the world –

ווארום וויבאלד אז דאס איז חלקו בעולם –

English translation 1438

his body,

גופו,

English translation 1439

his wealth,

ממונו,

English translation 1440

his Torah and his children –

תורתו און בניו –

English translation 1441

he cannot fulfill his obligation with what another will do in this,

קען ער ניט יוצא זיין דערמיט וואס א צווייטער וועט אין דעם טאן,

English translation 1442

but rather he himself must do in this:

נאר ער דארף אליין אין דעם טאן:

English translation 1443

"His wealth" –

"ממונו" –

English translation 1444

since he has matters that are his portion in the world,

וויבאלד אז ער האט ענינים וואס זיינען חלקו בעולם,

English translation 1445

the holy sparks in physical matters that were given to his portion,

די ניצוצות קדושה בענינים גשמיים וועלכע מ'האט אפגעגעבן לחלקו,

English translation 1446

this becomes his wealth –

ווערט דאס ממונו –

English translation 1447

he himself must do in bringing them to their completeness –

דארף ער אליין טאן אין ברענגען זיי לשלימותם –

English translation 1448

"complete in his wealth."

"שלם בממונו".

English translation 1449

And likewise regarding matters connected with "his body" –

עד"ז בנוגע צו די ענינים פארבונדן מיט "גופו" –

English translation 1450

he must exert himself that it should be "complete in his body."

דארף ער אויפטאן עס זאל זיין "שלם בגופו".

English translation 1451

And likewise regarding "his Torah":

עד"ז בנוגע "תורתו":

English translation 1452

Every Jew has his portion in Torah that he must learn,

יעדער איד האט זיין חלק בתורה וואס ער דארף לערנען,

English translation 1453

which his portion is in all parts of the Torah –

וואס זיין חלק איז בכל חלקי התורה –

English translation 1454

simple meaning, allusion, homiletic interpretation, secret,

פשט רמז דרוש סוד,

English translation 1455

as the Alter Rebbe rules in the laws of Talmud Torah,

ווי דער אלטער רבי פסק'נט אין הל' תלמוד תורה 172,

English translation 1456

that "every soul needs for its rectification to engage in Pardes according to what it is able to grasp and know,

אז "כל נפש צריכה לתיקונה לעסוק בפרד"ס כפי מה שהיא יכולה להשיג ולידע,

English translation 1457

and anyone who can grasp and know much and was lazy and did not grasp and know except a little must come back in reincarnation

וכל מי שיכול להשיג ולידע הרבה ונתעצל ולא השיג וידע אלא מעט צריך לבוא בגלגול

English translation 1458

[meaning]

[ר"ל]

English translation 1459

until he grasps and knows all that his soul can grasp from knowledge of the Torah,

עד שישיג וידע כל מה שאפשר לנשמתו להשיג מידיעת התורה,

English translation 1460

whether in allusions and homiletic interpretations and secrets etc."

הן ברמזים ודרשות וסודות כו'".

English translation 1461

[And this the Alter Rebbe inserted into his Shulchan Aruch,

[און דאס האט דער אלטער רבי אריינגעשטעלט אין שולחן ערוך שלו,

English translation 1462

in the laws of Talmud Torah,

אין הל' תלמוד תורה,

English translation 1463

which the Alter Rebbe printed even before the other parts of his Torah were printed,

וואס דער אלטער רבי האט עס אפגעדרוקט 173 נאך איידער ס'זיינען געווען געדרוקט שאר חלקי התורה שלו,

English translation 1464

the Tanya etc.,

ספר התניא כו',

English translation 1465

and also before the printing of the other parts of the Shulchan Aruch.

און אויך פאר הדפסת שאר חלקי השו"ע.

English translation 1466

For precedence in time in matters of holiness is connected with precedence in level.

וואס קדימה אין זמן בעניני קדושה איז פארבונדן מיט קדימה במעלה.

English translation 1467

As our sages said "A frequent and a non-frequent –

כמאחז"ל 174 "תדיר ושאינו תדיר –

English translation 1468

the frequent takes precedence":

תדיר קודם":

English translation 1469

Since one thing has more importance than another thing,

וויבאלד אז איין זאך האט מער חשיבות פאר א צווייטער זאך,

English translation 1470

therefore it is also more frequent in time].

דערפאר איז דאס אויך מער תדיר בזמן].

English translation 1471

And since this is his portion in Torah that he must learn –

און וויבאלד אז דאס איז זיין חלק בתורה וואס ער דארף לערנען –

English translation 1472

he cannot fulfill his obligation through this that he will give money so that another should learn Torah.

קען ער דערמיט ניט יוצא זיין דורך דעם וואס ער וועט געבן געלט אז א צווייטער זאל לערנען תורה.

English translation 1473

And likewise also regarding matters connected with "his body" and "his wealth."

ועד"ז אויך בנוגע צו די ענינים פארבונדן מיט "גופו" און "ממונו".

English translation 1474

Assisting another in learning Torah is indeed a great matter,

מסייע זיין א צווייטן אין לערנען תורה איז טאקע א געוואלדיקער ענין,

English translation 1475

and therefore "Zevulun preceded Yissachar" and about this it is stated "It is a tree of life to those who grasp it, and its supporters are fortunate";

און דערפאר "הקדים זבולון ליששכר" 175 און אויף דעם שטייט 176 "עץ החיים היא למחזיקים בה ותומכי' מאושר" 177;

English translation 1476

but together with this,

אבער ביחד עם זה,

English translation 1477

his Torah,

איז תורתו,

English translation 1478

the portion of Torah that he must learn in its completeness –

דעם חלק כתורה וואס ער דארף לערנען בשלימותו –

English translation 1479

he himself must learn and another cannot do this for him.

דארף ער אליין לערנען און א צווייטער קען דאס פאר אים ניט טאן.

English translation 1480

And likewise it must be "complete in his children":

ועד"ז דארף זיין "שלם בבניו":

English translation 1481

"His children" includes two interpretations:

"בניו" האט אין זיך צוויי פירושים:

English translation 1482

his actual children,

בניו ממש,

English translation 1483

and his children these are the students,

און בניו אלו התלמידים,

English translation 1484

as it is stated in Sifri on the verse "And you shall teach them to your children –

ווי עס שטייט אין ספרי עה"פ 178 "ושננתם לבניך –

English translation 1485

these are your students,"

אלו תלמידיך",

English translation 1486

"Students are called children,"

"תלמידים קרויים בנים",

English translation 1487

as Rashi also brings this down as the simple meaning.

ווי רש"י ברענגט עס אויך אראפ אלס פשש"מ.

English translation 1488

His service in connection with "his children,"

דארף עבודתו בקשר מיט "בניו",

English translation 1489

whether his children in their simple sense,

סיי בניו כפשוטו,

English translation 1490

whether children these are the students –

סיי בנים אלו התלמידים –

English translation 1491

must be in completeness,

זיין בשלימות,

English translation 1492

"complete in his children."

"שלם בבניו".

English translation 1493

In addition to the aforementioned instruction of the fourth day in general and to the instruction of the fourth day of Parshat Vayishlach,

נוסף אויף דער הוראה הנ"ל פון יום הרביעי בכלל און אויף דער הוראה פון יום הרביעי דפ' וישלח,

English translation 1494

there is also a general lesson and instruction from Parshat Vayishlach in general:

איז אויך דא א כללות'דיקע לימוד והוראה פון פ' וישלח בכלל:

English translation 1495

It is explained in Chassidus the content of the matter of "And Jacob sent messengers before him to Esau his brother etc.,"

ס'איז מבואר בחסידות 179 דער תוכן הענין פון "וישלח יעקב מלאכים לפניו אל עשו אחיו גו'",

English translation 1496

that after Jacob had finished and completed the work of the clarifications with Lavan,

אז לאחרי ווי יעקב האט געענדיקט און משלים געווען עבודת הבירורים בא לבן,

English translation 1497

he sent messengers to Esau in order to inform him about this and tell him that he

האט ער געשיקט מלאכים צו עשו'ן בכדי אים צו מודיע זיין וועגן דעם און אים זאגן אז ער

English translation 1498

(Jacob)

(יעקב)

English translation 1499

is already prepared for the true and complete redemption,

איז שוין מוכן צו דער גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1500

and moreover –

און נאכמער –

English translation 1501

from his side, Esau was also already prepared for the redemption.

מצדו איז אויך עשו שוין געווען מוכן צו דער גאולה.

English translation 1502

And this is the content of the words of Jacob that he commanded the messengers to say to Esau –

און דאס איז דער תוכן פון דברי יעקב וואס ער האט געהייסן די מלאכים צו זאגן עשו'ן –

English translation 1503

"With Lavan I have sojourned":

"עם לבן גרתי" 180:

English translation 1504

It is true indeed that Jacob was in exile with Lavan,

אמת טאקע אז יעקב איז געווען אין גלות בא לבן,

English translation 1505

and an exile of "Twenty years in your house I served you,"

און א גלות וואס "עשרים שנה בביתך עבדתיך" 181,

English translation 1506

and "By day the heat consumed me and the frost by night,"

און "ביום אכלני חורב וקרח בלילה" 182,

English translation 1507

nevertheless you must know –

אעפ"כ דארפסטו אבער וויסן זיין –

English translation 1508

say the messengers of Jacob to Esau –

זאגן די מלאכי יעקב צו עשו'ן –

English translation 1509

that in exile Jacob was no more than a sojourner

אז אין גלות איז יעקב געווען ניט מער ווי א גר

English translation 1510

("I have sojourned"),

("גרתי") 183,

English translation 1511

and why was it "With Lavan I have sojourned" –

און פארוואס איז געווען "עם לבן גרתי" –

English translation 1512

in order that there should be "The 613 commandments I have kept etc.,"

בכדי אז דארטן זאל זיין "תרי"ג מצוות שמרתי כו'" 183,

English translation 1513

and as Rashi explains further in the portion on "And Jacob came in peace" –

און ווי רש"י איז מפרש ווייטער אין דער פרשה אויף "ויבא יעקב שלם" –

English translation 1514

"Complete in his Torah –

"שלם בתורתו –

English translation 1515

he did not forget his learning in the house of Lavan."

שלא שכח תלמודו בבית לבן".

English translation 1516

And after Jacob had completed his work of the clarifications in exile in the house of Lavan,

ולאחרי ווי יעקב האט משלים געווען עבודת הבירורים שלו בגלות בבית לבן,

English translation 1517

through his work in the fulfillment of the commandments –

ע"י עבודתו בתומ"צ –

English translation 1518

"The 613 commandments I have kept" –

"תרי"ג מצוות שמרתי" –

English translation 1519

he is already ready for the true and complete redemption,

איז ער שוין גרייט צו דער גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1520

and from his side, Esau is also ready.

און מצדו איז עשו אויך גרייט.

English translation 1521

But "And the messengers returned to Jacob saying, 'We came to your brother, to Esau etc.'" –

אבער 184 "וישובו המלאכים אל יעקב לאמר באנו אל אחיך אל עשו גו'" 185 –

English translation 1522

and they informed him that Esau

און זיי האבן אים מודיע געווען אז עשו

English translation 1523

(from Esau's side)

(מצד עשו)

English translation 1524

is not ready for the redemption. Therefore, it delayed the redemption also for Jacob and his sons.

איז ניט גרייט צו דער גאולה. דעריבער האט עס אפגעהאלטן די גאולה אויך פאר יעקב ובניו.

English translation 1525

According to the above that the soul of Jacob "includes all the souls of Israel from eternity to eternity,"

ע"פ הנ"ל אז נשמתו של יעקב "כלולה מכל הנשמות שבישראל מעולם ועד עולם",

English translation 1526

it is understood that at the time of "And Jacob sent messengers etc." all the souls of Israel sent them.

איז מובן אז בשעת "וישלח יעקב מלאכים גו'" האבן דאס געשיקט כל הנשמות שבישראל.

English translation 1527

That is, the general concept of "And Jacob sent messengers to Esau" is:

ד.ה. אז דער כללות הענין פון "וישלח יעקב מלאכים אל עשו" איז:

English translation 1528

Every Jew sends word to Esau that he should know,

יעדער איד שיקט אנזאגן עשו'ן ער זאל וויסן זיין,

English translation 1529

that the Jew is prepared for the true and complete redemption and from his side Esau is also already prepared!

אז דער איד איז מוכן צו גאולה האמיתית והשלימה ומצדו איז עשו שוין אויך מוכן!

English translation 1530

For being in exile, a Jew performed his work in the fulfillment of the commandments –

ווארום זייענדיק אין גלות האט א איד געטאן עבודתו בתומ"צ –

English translation 1531

"The 613 commandments I have kept." And one should add to this that also "And Jacob sent messengers" alludes to work in the fulfillment of the commandments:

"תרי"ג מצוות שמרתי". ויש להוסיף בזה אז אויך "וישלח יעקב מלאכים" איז מרמז אויף עבודה בוזומ"צ:

English translation 1532

"Messengers" as agents refer to commandments,

"מלאכים" אלס שלוחים מיינט מצוות,

English translation 1533

as the saying "They would honor the commandments, which are His agents." And through this, a person's agent is exactly like himself,

כמאחז" 186 "היו מכבדין את המצות שהן שלוחי". און דורך דעם ווערט שלוחו של אדם כמותו ממש,

English translation 1534

in the manner of "And he sent messengers –

בדוגמא פון "וישלח מלאכים –

English translation 1535

actual messengers."

מלאכים ממש" 187.

English translation 1536

And through the commandments that a Jew fulfilled in exile, he accomplished the clarification of the exile,

און דורך די חומ"צ וואס א איד האט מקיים געווען אין גלות האט ער אויפגעטאן דעם בירור הגלות,

English translation 1537

consequently he is already prepared for the true and complete redemption.

במילא איז ער שוין מוכן צו דער גאולה האמיתית והשלימה.

English translation 1538

And now a Jew indeed accomplishes through this –

און איצטער טוט טאקע א איד אויף דורך דעם –

English translation 1539

that the redemption comes in actual reality.

אז ס'קומט די גאולה בפועל ממש.

English translation 1540

If we had merited, the redemption would have been in the time of Jacob,

אילו זכינו וואלט די גאולה געווען בזמן יעקב,

English translation 1541

because Jacob was prepared

ווייל יעקב איז געווען מוכן

English translation 1542

(through his work)

(ע"י עבודתו)

English translation 1543

for the redemption,

צו דער גאולה,

English translation 1544

but then it turned out that "interfered" in it –

אבער דעמולט האט זיך ארויסגעוויזן אז עס האבן זיך אין דעם "אריינגעמישט" –

English translation 1545

"messengers" in between,

"מלאכים" באמצע,

English translation 1546

until "actual messengers,"

ביז "מלאכים ממש",

English translation 1547

and the messengers returned to Jacob with knowledge,

און די מלאכים זיינען צוריקגעקומען צו יעקב'ן מיט א ידיעה,

English translation 1548

that Esau is not yet finished for the redemption,

אז עשו איז נאך ניט פארטיק פאר דער גאולה,

English translation 1549

therefore Jacob and his sons must still remain in exile!

דערפאר דארפן יעקב ובניו נאך שטעקן אין גלות!

English translation 1550

At first glance, a thing that has absolutely no place:

לכאורה א זאך וואס האט אינגאנצן קיין ארט ניט:

English translation 1551

Since Jacob –

וויבאלד אז יעקב –

English translation 1552

who includes all the souls of Israel –

וואס ער איז כולל כל נשמות שבישראל –

English translation 1553

is finished to go to the redemption,

איז פארטיק צו גיין צו דער גאולה,

English translation 1554

and regarding him it was "With Lavan I have sojourned –

און ביי אים איז געווען "עם לבן גרתי –

English translation 1555

the 613 commandments I have kept" –

תרי"ג מצוות שמרתי" –

English translation 1556

what choice does Esau have to say something and delay the redemption from Jacob etc.?!

איז וואס האט עשו פאר א ברירה דא עפעס וואס צו זאגן און אפהאלטן די גאולה פון יעקב'ן כו'?!

English translation 1557

Nevertheless, we see that this is what happened in actuality,

אעפ"כ זעט מען אז אזוי איז געווען בפועל,

English translation 1558

and from then on one endures a chain of troubles,

און פון דעמולט אן שטייט מען אויס צרות צרורות,

English translation 1559

until the troubles of the footsteps of the Messiah.

ביז די צרות פון עקבתא דמשיחא.

English translation 1560

But after one has already passed through all the troubles and decrees and destructions during the time of exile

אבער לאחרי ווי מ'איז שוין אדורך אלע צרות וגזירות והשמדות בזמן הגלות

English translation 1561

(since the time of Jacob),

(זינט זמן יעקב),

English translation 1562

the author of the redemption writes

שרייבט דער בעל הגאולה

English translation 1563

(in his book Shaarei Teshuvah which has now been reprinted)

(בספרו שערי תשובה 188 וואס מ'האט איצטער איבערגעדרוקט)

English translation 1564

that after there were the decrees and destructions,

אז נאך דעם וואס עס זיינען געווען די גזירות והשמדות,

English translation 1565

there will not be,

הי' לא תהי',

English translation 1566

at a certain time

בזמן מסויים

English translation 1567

(as he mentions there),

(ווי ער דערמאנט דארטן),

English translation 1568

"There will no longer be etc.,"

"לא יהי' עוד כו'",

English translation 1569

because with this one has already fulfilled the birth pangs of the Messiah in all matters,

ווייל מ'האט דערמיט שוין יוצא געווען חבלי משיח בכל הענינים,

English translation 1570

and since now "all the ends have passed" –

און וויבאלד אז איצטער איז שוין "כלו כל הקצין" 12 –

English translation 1571

the Messiah can and must come in pleasant ways and in ways of peace.

קען און דארף משיח קומען בדרכי נועם ובדרכי שלום.

English translation 1572

[One asked about this:

[מ'האט אויף דעם שאלות:

English translation 1573

If "there will no longer be" –

אויב "לא יהי' עוד" –

English translation 1574

how is it possible what happened forty years ago? But so it is written in the book of the Baal HaGeulah which was printed ].

היתכן וואס עס איז געווען מיט פערציק יאר צוריק? אבער אזוי שטייט אין דעם ספר פון בעל הגאולה וואס איז אפגעדרוקט געווארן 189].

English translation 1575

Therefore now,

דעריבער איז איצטער,

English translation 1576

through the fact that Jews have already performed Torah and mitzvot –

דורך דעם וואס אידן האבן שוין געטאן תומ"צ –

English translation 1577

one is certainly ready for the redemption in a manner that the redemption comes actually

איז מען זיכער גרייט צו דער גאולה אין אן אופן אז די גאולה קומט בפועל ממש

English translation 1578

(not as it was in the time of Jacob).

(ניט ווי ס'איז געווען בזמן יעקב).

English translation 1579

And the promise of Jacob to Esau is fulfilled in actuality –

און עס ווערט מקויים בפועל הבטחת יעקב לעשו –

English translation 1580

in the name of all the souls of Israel included in the soul of Jacob –

בשם כל הנשמות שבישראל הכלולות בנשמת יעקב –

English translation 1581

"Until I come to my lord to Seir,"

"עד אשר אבוא אל אדוני שערה" 190,

English translation 1582

and Rashi explains:

ופרש"י:

English translation 1583

"He broadened the way for him." It does not say that Jacob made a long road

"הרחיב לו הדרך". עס שטייט ניט אז יעקב האט געמאכט א דרך ארוכה

English translation 1584

(a long way),

(א לאנגע וועג),

English translation 1585

rather "He broadened the way for him,"

נאר "הרחיב לו הדרך",

English translation 1586

not a narrow thing,

ניט קיין ענגע זאך,

English translation 1587

but in a manner of expansion

נאר באופן של הרחבה

English translation 1588

(had we merited),

(אילו זכינו),

English translation 1589

and Rashi continues:

און רש"י איז ממשיך:

English translation 1590

"And when will he go,

"ואימתי ילך,

English translation 1591

in the days of the Messiah, as it is said, 'And saviors shall ascend Mount Zion to judge the mountain of Esau,'"

בימי המשיח שנאמר 191 ועלו מושיעים בהר ציון לשפוט את הר עשו",

English translation 1592

and as the conclusion of the verse "And the kingdom shall be the Lord's,"

וכסיום הכתוב "והיתה לה' המלוכה",

English translation 1593

as he concludes in Yalkut Shimoni in its place in Ovadiah, that in Ovadiah the concept of transformation is also emphasized,

ווי ער איז מסיים אין יל"ש במקומו אין עובדי' 192 וואס ביי עובדי' איז אויך מודגש דער ענין פון אתהפכא,

English translation 1594

because "Ovadiah was an Edomite convert, and that is what people say, 'From among them and from within them, let the axe fall among them,'"

ווייל "עובדי' גר אדומי והיינו דאמרי אינשי מיני' ובי' אבא לישדי 193 בי' נרגא" 194,

English translation 1595

that from the other side

אז פון לעו"ז

English translation 1596

(Edom)

(אדום)

English translation 1597

becomes the matter of the redemption

ווערט ענין הגאולה

English translation 1598

(because Ovadiah prophesied about the redemption) –

(ווייל עובדי' האט מתנבא געווען וועגן דער גאולה) –

English translation 1599

the concept of "to bring back the righteous in repentance."

דער ענין פון "לאתבא צדיקיא בתיובתא" 195.

English translation 1600

The exile is transformed into redemption,

דער גלות ווערט נתהפך צו גאולה,

English translation 1601

until a manner of "He redeemed my soul in peace,"

ביז אין אן אופן פון "פדה בשלום נפשי",

English translation 1602

as explained in the discourse "He redeemed my soul in peace"

כמבואר אין דעם מאמר פדה בשלום

English translation 1603

(in Shaarei Teshuvah),

(בשערי תשובה 196),

English translation 1604

that in the future to come there will be the completeness of the concept of "He redeemed my soul in peace,"

אז לע"ל וועט זיין שלימות הענין פון "פדה בשלום",

English translation 1605

true peace –

שלום אמיתי –

English translation 1606

without any matter of war etc.

אן קיין ענין של מלחמה כו'

English translation 1607

[Which, as an example of this, was in the time of Jacob,

[וואס בדוגמא לזה איז געווען בזמן יעקב,

English translation 1608

as above (page 4)] –

כנ"ל (סל"ד)] –

English translation 1609

as it is said "And all the nations shall flow to him etc. in a manner of self-nullification not through war at all,"

כמ"ש 197 "ונהרו אליו כל הגוים כו' בבחי' ביטול עצמם שלא ע"י מלחמה כלל",

English translation 1610

one will not even need to persuade them,

מ'וועט אפילו זיי ניט דארפן איינשמועסן,

English translation 1611

by themselves it will be "And all the nations shall flow to him,"

מעצמם וועט זיין "ונהרו אליו כל הגוים",

English translation 1612

until a manner of "And kings shall be your nursemaids"

ביז אין אן אופן פון "והיו מלכים אומניך" 198

English translation 1613

(as he brings down there).

(ווי ער ברענגט דארטן 199 אראפ).

English translation 1614

And speedily in our days, actually, the redemption comes together with the repentance of "to bring back the righteous in repentance,"

ובמהרה בימינו ממש קומט די גאולה צוזאמען מיט דער תשובה פון "לאתבא צדיקיא בתיובתא",

English translation 1615

and one fulfills the promise of Jacob,

און מ'איז מקיים הבטחת יעקב,

English translation 1616

and Jacob our father is at our head –

ויעקב אבינו בראשינו –

English translation 1617

"And saviors shall ascend Mount Zion to judge the mountain of Esau, and the kingdom shall be the Lord's."

"ועלו מושיעים בהר ציון לשפוט את הר עשו והיתה לה' המלוכה".

English translation 1618

In the true and complete redemption,

בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1619

speedily in our days, actually.

במהרה בימינו ממש.

English translation 1620

It is also customary in a farbrengen such as this to conclude with a matter of charity.

ס'איז אויך רגיל בהתוועדות כגון זו צו מסיים זיין מיט אן ענין של צדקה.

English translation 1621

For charity is also particularly connected to the verse "He redeemed my soul in peace etc. for in multitudes they were with me,"

וואס צדקה איז אויך פארבונדן במיוחד מיטן פסוק "פדה בשלום נפשי גו' כי ברבים היו עמדי",

English translation 1622

as the Gemara in Berachot at its beginning explains the verse

ווי די גמרא אין ברכות בתחלתה 200 איז מפרש דעם פסוק

English translation 1623

[And several discourses of our Nesiim beginning with "He redeemed my soul in peace" start with this teaching of our Sages] –

[וכמה דרושים פון רבותינו נשיאינו ד"ה פדה בשלום הויבן זיך אן מיט דעם מאחז"ל] –

English translation 1624

that "Whoever engages in Torah and acts of kindness and prays with the community, I consider it as if he redeemed Me and My children from among the nations of the world,"

אז "כל העוסק בתורה ובגמילות חסדים ומתפלל עם הציבור מעלה אני עליו כאילו פדאני לי ולבני מבין אומות העולם",

English translation 1625

and as Rashi explains:

און ווי רש"י איז מפרש:

English translation 1626

"Acts of kindness are also peace, for because he performs kindness with his body to his fellow, he recognizes that he loves him and comes to brotherhood and peace."

"גמילות חסדים נמי שלום הוא שמתוך שגומל חסד בגופו לחבירו הוא מכיר שהוא אוהבו ובא לידי אחוה ושלום".

English translation 1627

That is, even though giver and receiver,

ד.ה. אע"פ וואס נותן ומקבל,

English translation 1628

rich and poor,

עשיר ועני,

English translation 1629

are two extremes,

זיינען צוויי קצוות,

English translation 1630

acts of kindness,

טוט אויף,

English translation 1631

charity,

גמילות חסדים,

English translation 1632

brings

צדקה,

English translation 1633

peace between them.

שלום ביניהם.

English translation 1634

The concept of engaging "in acts of kindness,"

דער ענין פון עוסק "בגמילות חסדים",

English translation 1635

including charity,

כולל צדקה,

English translation 1636

also has a special connection to the Baal HaGeulah,

האט אויך א שייכות מיוחדת מיטן בעל הגאולה,

English translation 1637

the middle Rebbe

דער מיטעלער רבי

English translation 1638

(whose redemption is connected to "He redeemed my soul in peace"):

(וואס גאולתו איז פארבונדן מיט "פדה בשלום"):

English translation 1639

Our Nesiim relate that when the Alter Rebbe asked the Maggid for a blessing for children,

רבותינו נשיאינו דערציילן 201 אז בשעת דער אלטער רבי האט געבעטן בא דעם מגיד א ברכה על בנים,

English translation 1640

he answered him:

האט ער אויף דעם געענטפערט:

English translation 1641

"With what shall a youth –

"במה יזכה נער –

English translation 1642

keep his path pure" –

את ארחו" 202 –

English translation 1643

how will he merit to have a youth – through the concept of "his path,"

ווי וועט ער זוכה זיין צו האבן א נער-דורך דעם ענין פון "ארחו",

English translation 1644

hospitality. And through this blessing was born "With what shall a youth" –

הכנסת אורחים. און ע"י ברכה זו איז געבארן געווארן "במה יזכה נער" –

English translation 1645

the middle Rebbe.

דער מיטעלער רבי.

English translation 1646

For in acts of kindness itself, hospitality is a most elevated matter,

וואס אין גמילות חסדים גופא איז הכנסת אורחים אן ענין נעלה ביותר,

English translation 1647

as our Sages said, "Hospitality is greater than receiving the Divine Presence."

כמאחז"ל "גדולה הכנסת אורחים מהקבלת פני השכינה".

English translation 1648

And from this one sees the special emphasis on the tenth of Kislev on the matter of charity

וואס דערפון זעט מען די הדגשה מיוחדת ביו"ד כסלו אויף ענין הצדקה

English translation 1649

(acts of kindness) –

(גמילות חסדים) –

English translation 1650

both from the aspect of "He redeemed my soul in peace,"

סיי מצד "פדה בשלום",

English translation 1651

and from the aspect of the connection to the birth of the Baal HaGeulah.

סיי מצד דער שייכות צו הולדת בעל הגאולה.

English translation 1652

And in general, this is the concept of love of Israel,

וואס בכללות איז דאס דער ענין פון אהבת ישראל,

English translation 1653

because,

ווייל,

English translation 1654

as mentioned,

כאמור,

English translation 1655

"Because he performs kindness with his body to his fellow, he recognizes that he loves him and comes to brotherhood and peace." And the love of Israel brings the "Bless us, our Father" which comes through "all of us as one."

"מתוך שגומל חסד בגופו לחבירו הוא מכיר שהוא אוהבו ובא לידי אחוה ושלום". און די אהבת ישראל ברענגט דעם "ברכנו אבינו" וואס קומט ע"י "כולנו כאחד" 204.

English translation 1656

And in actual deed, love of Israel is expressed –

און אין מעשה בפועל דריקט זיך אויס אהבת ישראל –

English translation 1657

through the act of charity.

דורך מעשה הצדקה.

English translation 1658

And therefore one will conclude,

וואס דערפאר וועט מען מסיים זיין,

English translation 1659

as is customary in farbrengens such as these,

כרגיל בהתוועדות כגון אלו,

English translation 1660

with the matter of charity,

מיט ענין הצדקה,

English translation 1661

In addition, the matter of Torah

בנוסף צו ענין התורה

English translation 1662

(the study of Torah)

(לימוד התורה)

English translation 1663

which is emphasized from the words of our leaders,

וואס מ'חזר'ט פון דברי רבותינו נשיאינו,

English translation 1664

together with matters from the Written Torah and the Oral Torah,

צוזאמען מיט דברים פון תושב"כ ותושבע"פ,

English translation 1665

And in addition, one also includes the matter of prayer,

און דערצו איז מען אויך מצרף ענין התפלה,

English translation 1666

that the gathering comes in proximity to the evening prayer,

אז די התוועדות קומט בסמיכות לתפלת ערבית,

English translation 1667

or another prayer,

אדער אן אנדער תפלה,

English translation 1668

or to the prayer of "May it be Your will that the Holy Temple be built speedily in our days and grant us our portion in Your Torah."

אדער צו דער תפלה פון "יהי רצון כו' שיבנה ביהמ"ק במהרה בימינו ותן חלקנו בתורתך" 205.

English translation 1669

For the matter of prayer is also connected with charity,

וואס דער ענין התפלה איז אויך פארבונדן מיט צדקה,

English translation 1670

as it is said, "He gives a coin to a poor person and then prays"

כמאחז" 206 "יהיב פרוטה לעני והדר מצלי"

English translation 1671

(as the Alter Rebbe explains this in the introduction to his Siddur,

(ווי דער אלטער רבי איז דאס מבאר בהקדמה לסידורו 207,

English translation 1672

and afterwards also the explanation of this in the discourses of the Baal HaGeulah).

און דערנאך אויך דער ביאור בזה אין די דרושים פון בעל הגאולה).

English translation 1673

And prayer is also an introduction to Torah,

און תפלה איז אויך א הקדמה צו תורה,

English translation 1674

as we say in the Amidah prayer

ווי מ'זאגט בתפלת העמידה

English translation 1675

(in "Elokai Netzor")

(אין "אלקי נצור")

English translation 1676

"And let my soul be like dust to all; open my heart in Your Torah":

"ונפשי כעפר לכל תהי' פתח לבי בתורתך":

English translation 1677

In order that it should be "open my heart in Your Torah",

בכדי עס זאל זיין "פתח לבי בתורתך",

English translation 1678

there must be the introduction of "and let my soul be like dust to all",

דארף זיין די הקדמה פון "ונפשי כעפר לכל תהי'",

English translation 1679

the general concept of prayer.

כללות ענין התפלה.

English translation 1680

That is, the matter of self-nullification,

ד.ה. ענין הביטול,

English translation 1681

not, Heaven forbid, haughtiness towards another Jew. Even if it appears to him that he has a reason for his haughtiness towards another,

ניט ח"ו התנשאות לגבי א צווייטן אידן. אפילו אויב עס ווייזט זיך אים אויס אז ער האט א טעם אויף התנשאותו לגבי א צווייטן,

English translation 1682

or not only does it appear to him,

אדער ניט נאר עס ווייזט זיך אים אויס,

English translation 1683

he even hears so from another –

ער הערט אזוי אויך פון אן אנדערן –

English translation 1684

they tell him:

זאגט מען אים:

English translation 1685

The prayer of every Jew has been established,

מ'האט איינגעשטעלט די תפלה פון יעדן אידן,

English translation 1686

even of a great one among Israel. That after all the prayers and requests, when he comes to "Elokai Netzor",

אפילו פון א גדול שבישראל. אז לאחרי כל התפלות ובקשות און ער קומט צו "אלקי נצור",

English translation 1687

he should then say in his prayer,

זאל ער דעמולט זאגן בתפלתו,

English translation 1688

that he pledges "and let my soul be like dust to all",

אז ער איז מבטיח "ונפשי כעפר לכל תהי'",

English translation 1689

and therefore he asks from the Almighty "open my heart in Your Torah".

און דערפאר בעט ער בא דעם אויבערשטן "פתח לבי בתורתך".

English translation 1690

And in addition to these two matters of Torah and prayer in connection with the gathering –

ובנוסף אויף די צוויי ענינים פון תורה ותפלה בקשר מיט דער התוועדות –

English translation 1691

one will also add the matter of gemilut chasadim,

וועט מען אויך מוסיף זיין ענין הגמ"ח,

English translation 1692

charity.

צדקה.

English translation 1693

In continuation of the above regarding gemilut chasadim –

בהמשך להאמור וועגן גמילות חסדים –

English translation 1694

this also includes the general concept of spreading Judaism and spreading the wellsprings outward:

איז דאך דאס אויך כולל כללות הענין פון הפצת היהדות והפצת המעינות חוצה:

English translation 1695

The matter of gemilut chasadim is not only in physical matters and needs of another Jew,

דער ענין פון גמילות חסדים איז דאך ניט נאר בענינים וצרכים גשמיים פון א צווייטן אידן,

English translation 1696

but also,

נאר אויך,

English translation 1697

and with greater emphasis and strength,

וביתר שאת וביתר עוז,

English translation 1698

in the spiritual needs of another Jew,

בצרכים הרוחניים פון א צווייטן אידן,

English translation 1699

beginning with Torah which is "our life and the length of our days" –

אנהויבנדיק פון תורה וואס איז "חיינו ואורך ימינו" –

English translation 1700

the matter of spreading the wellsprings outward within the spreading of the revealed

דער ענין פון הפצת המעינות חוצה בתוך הפצת נגלה

English translation 1701

(the Torah)

(דתורה)

English translation 1702

outward.

חוצה.

English translation 1703

And in general –

ובכללות –

English translation 1704

the involvement in the general campaigns:

די התעסקות אין די מצבעים כלליים:

English translation 1705

Beginning with love of Israel until a manner of unity of Israel.

אנהויבנדיק פון אהבת ישראל ביז אין אן אופן פון אחדות ישראל.

English translation 1706

Educating oneself and educating others –

חינוך עצמו וחינוך הזולת –

English translation 1707

"Train the youth according to his way." And particularly as we learn this from the birth of the Baal HaGeulah,

"חנוך לנער על פי דרכו" 208. ובפרט ווי מ'לערנט עס אפ פון הולדת בעל הגאולה,

English translation 1708

that the Alter Rebbe merited to have the "youth" through the fact that with him there was "his way". Through the charity that he performed with another,

אז דער אלטער רבי האט זוכה געווען צו האבן דעם "נער" דורך דעם וואס בא אים איז געווען "ארחו". דורך דער צדקה וואס ער האט געטאן מיט א צווייטן,

English translation 1709

the Almighty gave him a youth with such virtues according to the virtue of the giver of charity

האט דער אויבערשטער אים געגעבן א נער מיט אזוינע מעלות לפי מעלת נותן הצדקה

English translation 1710

(as is known that charity is not according to the need of the recipient and the petitioner but according to the wealth of the giver –

(כידוע אז צדקה איז ניט לפי"ע דרישת המקבל והמבקש נאר לפי"ע רכוש הנותן –

English translation 1711

a tithe,

מעשר,

English translation 1712

and in a beautified manner –

ובהידור –

English translation 1713

a fifth of his wealth).

חומש פון זיין רכוש).

English translation 1714

And this comes down further in particular in:

און דאס קומט אראפ נאכמער בפרטיות אין:

English translation 1715

the campaign of Torah,

מצבע תורה,

English translation 1716

the campaign of tefillin,

מבצע תפילין,

English translation 1717

the campaign of mezuzah,

מבצע מזוזה,

English translation 1718

the campaign of charity,

מבצע צדקה,

English translation 1719

a house full of books –

בית מלא ספרים –

English translation 1720

Yavneh and its sages,

יבנה וחכמי',

English translation 1721

And the special matters which were primarily given over to the women of Israel

און די ענינים מיוחדים וועלכע מ'האט אפגעגעבן בעיקר צו נשי ובנות ישראל

English translation 1722

[after there was the conduct in an opposite manner, etc.] –

[לאחרי ווי ס'איז געווען די הנהגה באופן הפכי כו' 209] –

English translation 1723

the candles of the holy Shabbat and Festivals,

נרות שבת קודש ויו"ט,

English translation 1724

the kashrut of food and the purity of family life.

כשרות האכו"ש און טהרת המשפחה.

English translation 1725

For the service of the women of Israel is also emphasized in the current portion of Chumash which begins with "And the handmaidens and their children approached and bowed down,

וואס די עבודה פון נשי ובנות ישראל איז אויך מודגש אין היינטיקן שיעור חומש וועלכער הויבט זיך אן מיט "ותגשנה השפחות הנה וילדיהן ותשחתוינה,

English translation 1726

and also Leah and her children approached and bowed down, and afterwards Yosef and Rachel approached and bowed down",

ותגש גם לאה וילדי' וישתחוו ואחר נגש יוסף ורחל וישתחוו" 210,

English translation 1727

and this also includes Dinah who was "placed in a box, etc."

און דאס איז כולל אויך דינה וואס "נתנה בתיבה כו'" 211.

English translation 1728

The service of bowing down is explained in many places,

די עבודה פון השתחוואה איז מבואר בכ"מ 212,

English translation 1729

that this is the matter of refining the one to whom one bows down. Through the bowing down, there is a drawing down from the one bowing into the one to whom he bows down,

אז דאס איז דער ענין הבירור פון דעם צו וועמען מ'איז זיך משתחוה. דורך דער השתחואה ווערט א המשכה פון דעם משתחוה אין דעם צו וועמען ער איז זיך משתחוה,

English translation 1730

and through this he refines that one. That is to say:

און דורך דעם איז ער יענעם מברר. דאס הייסט:

English translation 1731

Due to various reasons, this begins with literal bowing down,

מפני סיבות שונות הויבט זיך דאס אן מיט השתחואה כפשוטה,

English translation 1732

but afterwards the bowing down brings about a drawing down and refinement into the one to whom one bows down.

אבער דערנאך טוט אויף די השתחואה א המשכה ובירור אין דעם צו וועמען מ'איז זיך משתחוה.

English translation 1733

And this was the matter of Jacob's bowings to Esau,

און דאס איז געווען דער ענין פון השתחואות יעקב צו עשו,

English translation 1734

and likewise the bowings of his wives, etc.,

ועד"ז די השתחואות פון נשיו כו',

English translation 1735

that through this he effected an extension and clarification in Esau,

אז דורך דעם האט ער אויפגעטאן א המשכה ובירור אין עשו,

English translation 1736

until this effected the matter of "And Esau ran toward him and embraced him, etc., and kissed him"

ביז אז דאס האט אויפגעטאן דעם ענין פון "וירץ עשו לקראתו ויחבקהו גו' וישקהו"

English translation 1737

(as Rashi brings down according to the simple meaning of the verse:

(ווי רש"י ברענגט אראפ בפשוטו של מקרא:

English translation 1738

"His (Esau's) mercies were stirred when he saw him bowing all these bowings") –

"נתגלגלו רחמיו (של עשו) כשראהו משתחוה כל השתחוואות הללו") –

English translation 1739

the matter of transformation in Esau,

דער ענין פון אתהפכא אין עשו,

English translation 1740

that "he turned into a lover" of Jacob

אז "נהפך לאוהב" של יעקב

English translation 1741

(as explained in the aforementioned discourse "Padah BeShalom" of the Baal HaGeulah),

(כמבואר אין דעם מאמר ד"ה פדה בשלום הנ"ל פון דעם בעל הגאולה),

English translation 1742

which revealed the most elevated sparks in Esau.

וואס דאס האט מגלה געווען די ניצוצות נעלות ביותר אין עשו.

English translation 1743

Based on this, that through the bowings one effected the clarification and transformation of Esau,

עפ"ז אז דורך די השתחואות האט מען אויפגעטאן בירור והפיכת עשו,

English translation 1744

there is an explanation of Jacob's promise to Esau "Until I come to my lord, to Seir",

האט מען א ביאור אין דער הבטחת יעקב לעשו "עד אשר אבוא אל אדוני שעירה",

English translation 1745

which is fulfilled at the time of "And saviors shall ascend Mount Zion to judge the mountain of Esau"

וואס דאס ווערט מקויים בשעת "ועלו מושיעים בהר ציון לשפוט את הר עשו"

English translation 1746

(as Rashi explains),

(ווי רש"י איז מפרש),

English translation 1747

superficially:

דלכאורה:

English translation 1748

How does saying "I will come to my lord, to Seir" correspond with that which will be "to judge the mountain of Esau"

ווי שטימט זאגן "אבוא אל אדוני שעירה" דערמיט וואס עס וועט זיין "לשפוט את הר עשו"

English translation 1749

(that one will rule over Esau)?

(אז מ'וועט געוועלטיקן איבער עשו'ן)?

English translation 1750

It is surely a contradiction!

ס'איז דאך א דבר והיפוכו!

English translation 1751

The explanation of this is understood from the discourses of the Baal HaGeulah and the discourses of Chabad Chassidus in general:

איז דער ביאור בזה מובן פון די דרושים פון בעל הגאולה ודרושי חסידות חב"ד בכלל:

English translation 1752

All matters that exist,

אלע ענינים שבמציאות,

English translation 1753

even in the profane,

אויך בלעו"ז,

English translation 1754

receive their vitality from Divinity –

באקומען זייער חיות פון אלקות –

English translation 1755

from the spark of holiness that is found in every thing. Because since "there is none else besides Him",

פון דעם ניצוץ קדושה וואס געפינט זיך אין יעדער זאך. ווארום וויבאלד אז "אין עוד מלבדו" 213,

English translation 1756

an entity cannot exist unless it has a spark of holiness that animates it.

קען ניט זיין א מציאות סיידן זי האט א ניצוץ קדושה וואס באלעבט איר.

English translation 1757

However, within the sparks of holiness themselves there are levels:

נאר אין ניצוצי קדושה גופא זיינען פאראן דרגות:

English translation 1758

The spark of holiness can come from a middle place,

דער ניצוץ קדושה קען קומען ממקום באמצע,

English translation 1759

from a high place,

ממקום עליון,

English translation 1760

from a low place, etc.,

ממקום תחתון כו',

English translation 1761

until there can be a spark of holiness that descends so low that "it is like evil"

ביז וואנעט אז ס'קען זיין א ניצוץ קדושה וואס קומט אראפ אזוי נידעריק אז "עד שהוא כמו רע"

English translation 1762

(as the Rebbe (Maharash"b), of blessed memory, explains in the well-known discourse "Padah BeShalom"),

(ווי דער רבי (מהורש"ב) נ"ע איז מבאר בד"ה פדה בשלום הידוע 214),

English translation 1763

until the spark becomes transformed into evil, to the extent of "a piece itself becomes forbidden".

ביז אז דער ניצוץ איז נהפך להיות רע ע"ד "חתיכה 215 עצמה נעשה נבילה" 216.

English translation 1764

And as it is written "The lamp of the wicked shall be extinguished":

וכמ"ש 217 "נר רשעים ידעך ":

English translation 1765

This is a lamp,

דאס איז א נר,

English translation 1766

a spark of holiness,

א ניצוץ קדושה,

English translation 1767

but it stands in a manner that becomes the opposite of holiness.

ער שטייט אבער אין אן אופן וואס נעשה היפך הקדושה.

English translation 1768

However, there is the promise that "no outcast of His shall be rejected",

מ'האט אבער די הבטחה אז "לא ידח ממנו נדח" 218,

English translation 1769

consequently, the spark of holiness that became the opposite of holiness will surely be elevated. And at the time it is elevated,

במילא וועט דער ניצוץ קדושה שנעשה היפך הקדושה זיכער נתעלה ווערן. און בשעת עס ווערט נתעלה,

English translation 1770

there is added to it the most supreme elevation

קומט נאך צו אין דעם אן עילוי הכי נעלה

English translation 1771

(more than in other sparks of holiness) –

(מער ווי אין אנדערע ניצוצי קדושה) –

English translation 1772

because the very fact that the spark fell to the very lowest place,

ווייל דאס גופא וואס דער ניצוץ איז געפאלן למטה מטה ביותר,

English translation 1773

is because it comes from the very highest place

איז עס דערפאר וואס ער קומט פון גבוה גבוה ביותר

English translation 1774

(as explained in many places, and particularly in the discourses of the Baal HaGeulah in explanation of the matter that whatever is higher descends lower).

(כמבואר בכ"מ ובפרט אין די דרושים פון בעל הגאולה 219 בביאור הענין דכל הגבוה יותר יורד למטה יותר).

English translation 1775

And likewise it is also with regard to Esau:

ועד"ז איז אויך מורן בנוגע צו עשו:

English translation 1776

The existence of Esau as "my lord of Seir" in the profane derives from the spark of holiness –

די מציאות פון עשו'ן אלס "אדוני שעירה" דלעו"ז נעמט זיך פון דעם ניצוץ קדושה –

English translation 1777

the true "lord" –

דער אמת'ער "אדון" –

English translation 1778

which is within him and gives him vitality.

וואס איז אין אים דא און גיט אים חיות.

English translation 1779

That is to say, the true "my lord" within the "my lord" of the profane is –

ד.ה. אז דער אמת'ער "אדוני" אין "אדוני" דלעו"ז איז –

English translation 1780

"my lord" in holiness,

"אדוני" בקדושה,

English translation 1781

the spark of holiness.

דער ניצוץ קדושה.

English translation 1782

That which Esau acted wildly below as an Esau –

דאס וואס עשו האט געווילדעוועט למטה אלס אַן עשו –

English translation 1783

this is indeed a matter of Esau of the profane,

איז דאס טאקע אַן ענין של עשו דלעו"ז,

English translation 1784

but this did not give him vitality;

אבער ניט דאס האט אים געגעבן חיות;

English translation 1785

what enlivened and brought him into being and gave him the power is the spark of holiness within him

וואס האט אים מחי' ומהווה געווען און אים געגעבן דעם כח איז דאס דער ניצוץ קדושה שבו

English translation 1786

(the true "my lord").

(דער אמת'ער "אדוני").

English translation 1787

As the Alter Rebbe explains in Iggeret HaKodesh regarding that which is said "Havayah said to him, etc.",

ווי דער אלטער רבי איז מבאר אין אגה"ק 220 במ"ש 221 "הוי' אמר לו גו'",

English translation 1788

because "were the supernal spirit to depart for one moment...

ווארום "אלו נסתלק רוח ית' רגע אחד..

English translation 1789

he could not do anything at all",

לא יכול דבר מאומה",

English translation 1790

he would not even be able to say a thing contrary to the Torah,

ער וואלט אפילו ניט געקענט זאגן א זאך היפך התורה,

English translation 1791

contrary to holiness,

היפך הקדושה,

English translation 1792

contrary to all matters. Only the spark of holiness within Esau stands within him in a manner of "rejected". Therefore Esau acts wildly below.

היפך כל הענינים. נאר דער ניצוץ קדושה שבעשו שטייט ביי אים אין אן אופן של "ידח". דערפאר ווילדעוועט עשו למטה.

English translation 1793

However, there is the promise that "no outcast of His shall be rejected",

מ'האט אבער די הבטחה אז "לא ידח ממנו נדח",

English translation 1794

that the true "my lord" in the profane will be revealed –

אז עס וועט נתגלה ווערן דער אמת'ער "אדוני" אין לעו"ז –

English translation 1795

the spark of holiness.

דער ניצוץ קדושה.

English translation 1796

And the manner in which one reveals the true "my lord" in "Seir" is through the matter of judgment –

און דער אופן ווי מ'איז מגלה דעם אמת'ן "אדוני" אין "שעירה" איז דורך דעם ענין פון משפט –

English translation 1797

"to judge the mountain of Esau". Because since the spark of holiness stands within him in a manner of "rejected" –

"לשפוט את הר עשו". ווארום היות אז דער ניצוץ קדושה שטייט ביי אים באופן פון "ידח" –

English translation 1798

one needs the matter of judgment to reveal it.

דארף מען האבן ענין המשפט דאס צו מגלה זיין.

English translation 1799

But after there is the "to judge the mountain of Esau",

אבער לאחרי ווי ס'איז דא דער "לשפוט את הר עשו",

English translation 1800

and one nullifies "the spirit of impurity",

און מ'איז מבטל "את רוח הטומאה",

English translation 1801

the "my lord" is revealed

ווערט נתגלה דער "אדוני"

English translation 1802

(the spark of holiness)

(דער ניצוץ קדושה)

English translation 1803

in "Seir"

אין "שעירה"

English translation 1804

(in Esau),

(אין עשו),

English translation 1805

which fell from the very highest place.

וואס איז געפאלן ממקום גבוה גבוה ביותר.

English translation 1806

And therefore "And saviors shall ascend Mount Zion to judge the mountain of Esau" is the fulfillment of the promise of "that I will come to my lord, to Seir" –

און דערפאר איז "ועלו מושיעים בהר ציון לשפוט את הר עשו" דער קיום ההבטחה פון "אשר אבוא אל אדוני שעירה" –

English translation 1807

because through "to judge the mountain of Esau" one reveals the "my lord"

ווארום דורן "לשפוט את הר עשו" איז מען מגלה דעם "אדוני"

English translation 1808

(spark of holiness)

(ניצוץ קדושה)

English translation 1809

in "Seir".

אין "שעירה".

English translation 1810

And from "And saviors shall ascend Mount Zion to judge the mountain of Esau" –

און פון "ועלו מושיעים בהר ציון לשפוט את הר עשו" –

English translation 1811

"From "My Lord" and "Seir" together –

"פון "אדוני" און "שעירה" צוזאמען –

English translation 1812

becomes

ווערט

English translation 1813

(as a continuation of the verse)

(כהמשך הכתוב)

English translation 1814

"And the kingdom shall be the Lord's." And in the language of the Rambam, "Then I will turn to the peoples a pure language, that they may all call upon the name of the Lord and serve Him with one accord."

"והיתה לה' המלוכה". ובלשון הרמב"ם "אז אהפוך אל עמים שפה ברורה לקרוא כולם בשם ה' ולעבדו 222 שכם אחד" 223,

English translation 1815

as he writes in the Laws of Kings

ווי ער שרייבט אין הל' מלכים 224

English translation 1816

[for the true name of these laws is –

[וואס דער אמת'ער נאמען פון די הלכות איז –

English translation 1817

Laws of Kings and Their Wars or and Wars,

הלכות מלכים ומלחמותיהם אדער ומלחמות,

English translation 1818

as it appears in the first editions of the Rambam. Afterwards it remained in the vernacular,

ווי עס שטייט אין די ערשטען דפוסים פון רמב"ם 225. דערנאך איז געבליבן בלשון העם,

English translation 1819

until this became the custom of Israel –

ביז אז דאס ווערט מנהג ישראל –

English translation 1820

that these laws are called by the name "Laws of Kings" simply].

אז די הלכות ווערן אנגערופן בשם "הלכות מלכים" סתם].

English translation 1821

Until the Rambam concludes the laws –

ביז ווי דער רמב"ם איז מסיים די הלכות –

English translation 1822

"And at that time there will be neither famine nor war nor envy nor competition, etc., and the entire occupation of the world will be solely to know the Lord,

"ובאותו זמן לא יהי' שם לא רעב ולא מלחמה ולא קנאה ותחרות כו' ולא יהי' עסק כל העולם אלא לדעת את ה' בלבד,

English translation 1823

and therefore the Jews will be great sages and know hidden matters and will comprehend the knowledge of their Creator according to the capacity of man, as it is said, 'For the earth shall be filled with the knowledge of the Lord as the waters cover the sea.'"

ולפיכך יהיו ישראל חכמים גדולים ויודעים דברים סתומים וישיגו דעת בוראם כפי כח האדם. שנאמר 226 כי מלאה הארץ דעה את ה' כמים לים מכסים",

English translation 1824

One lies in this matter of studying the "wellsprings" of the Torah even in "the outside" –

מ'ליגט אין דעם ענין פון לערנען די "מעינות" שבתורה ביז אפילו אין "חוצה" –

English translation 1825

for the study of the "wellsprings" is the matter of "they will comprehend the knowledge of their Creator,"

וואס לימוד ה"מעינות" איז דער ענין פון "ישיגו דעת בוראם",

English translation 1826

as a created being must,

ווי א נברא דארף,

English translation 1827

can and will study it.

קען און וועט דאס לערנען.

English translation 1828

In continuation of what was stated above

בהמשך להאמור לעיל

English translation 1829

(above in section 1)

(סמ"א)

English translation 1830

that it is customary to connect the farbrengen with prayer in addition to Torah –

אז ס'איז רגיל פארבינדן דער התוועדות מיט תפלה בנוסף לתורה –

English translation 1831

one will now conclude with the prayer of "May it be Your will, etc., that the Holy Temple be rebuilt speedily in our days, and grant us our portion in Your Torah."

וועט מען איצטער מסיים זיין מיט דער תפלה פון "יהי רצון כו' שיבנה ביהמ"ק במהרה בימינו ותן חלקנו בתורתך".

English translation 1832

In addition to the evening prayer which was before the farbrengen,

בנוסף אויף תפלת ערבית וואס איז געווען לפני ההתוועדות,

English translation 1833

which is indeed the prayer instituted by our father Jacob,

וואס דאס איז דאך די תפלה שתיקן יעקב אבינו,

English translation 1834

about whom it is said "And he called Him God, the God of Israel,"

וואס אויף אים שטייט "ויקרא לו א-ל אלקי ישראל",

English translation 1835

because in his soul "all the souls of Israel from beginning to end are included"

ווייל בנשמתו "כלולה כל הנשמות שבישראל מעולם ועד עולם"

English translation 1836

(as above, section 1),

(כנ"ל סל"א),

English translation 1837

[This is a great wonder:

[וואס דאס איז א פלא גדול:

English translation 1838

This is not said regarding Abraham or Isaac,

מ'זאגט דאס ניט בנוגע צו אברהם אדער יצחק,

English translation 1839

but specifically regarding Jacob,

נאר דוקא בנוגע צו יעקב,

English translation 1840

and likewise regarding Adam the first,

ועד"ז בנוגע צו אדם הראשון,

English translation 1841

as explained there in the holy epistle,

כמבואר שם באגה"ק,

English translation 1842

that "the beauty of Jacob is akin to the beauty of Adam the first,"

אז "שופרי' 227 דיעקב מעין שופרי' דאדה"ר",

English translation 1843

and therefore the soul of Jacob included all souls just as it was with Adam the first that "all the souls of the world were included in Adam the first"!].

און דערפאר איז נשמת יעקב געווען כלולה מכל הנשמות אזוי ווי ס'איז געווען בא אדה"ר אז "כל הנשמות שבעולם היו כלולות באדה"ר"!].

English translation 1844

And then after reciting the final blessing –

און דערנאך לאחרי אמירת ברכה האחרונה –

English translation 1845

one will distribute,

וועט מען מחלק זיין,

English translation 1846

through the "tankistans,"

דורך די "טאנקיסטן",

English translation 1847

to each one a bill of one dollar with the condition to give it to charity,

לכאו"א א שטר פון א דאלאר על מנת לתתו לצדקה,

English translation 1848

and how good –

ומה טוב –

English translation 1849

with an addition from one's own.

בהוספה מדילי'.

English translation 1850

May it be His will that the words of our Sages be fulfilled that "charity brings the redemption closer,"

ויה"ר אז עס זאלן מקויים ווערן דברי חז"ל אז "צדקה מקרבת את הגאולה" 228,

English translation 1851

and not merely "brings closer,"

און ניט סתם "מקרבת",

English translation 1852

but in the manner that the Rambam says –

נאר באופן ווי דער רמב"ם אגאט 229 –

English translation 1853

"and immediately they are redeemed,"

"ומיד הן נגאלין",

English translation 1854

"brings the redemption closer" in a manner of actual closeness,

"מקרבת את הגאולה" באופן פון א קירוב ממש,

English translation 1855

speedily in our days, literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 1856

And one will go with "our portion in Your Torah" –

און מ'וועט גיין מיט "חלקנו בתורתך" –

English translation 1857

every Jew with his portion in the Torah. For his portion in the Torah –

יעדער איד מיט זיין חלק בתורה. וואס זיין חלק בתורה –

English translation 1858

"an inheritance of the congregation of Jacob" –

"מורשה קהלת יעקב" –

English translation 1859

is the entire Torah of Moses,

איז גאנץ תורת משה,

English translation 1860

as it is said "Moses commanded us the Torah, an inheritance of the congregation of Jacob." In the simple meaning of the verse, "Moses commanded us the Torah, an inheritance of the congregation of Jacob" applies to all matters of the Torah,

כמ"ש 230 "תורה צוה לנו משה מורשה קהלת יעקב". בפשוטו של מקרא גייט "תורה צוה לנו משה מורשה קהלת יעקב" אויף כל עניני התורה,

English translation 1861

the revealed and the hidden,

נגלה ונסתר,

English translation 1862

including also "everything that a diligent student will innovate in the future" which is also "said to Moses at Sinai,"

כולל אויך "כל מה שתלמיד ותיק עתיד לחדש" וואס איז אויך "נאמר למשה מסיני",

English translation 1863

consequently it also becomes part of "Moses commanded us the Torah, an inheritance of the congregation of Jacob."

במילא ווערט עס אויך א חלקי יין "תורה צוה לנו משה מורשה קהלת יעקב".

English translation 1864

The proof of this in the revealed:

די ראי' אויף דעם אין נגלה:

English translation 1865

From the verse "Moses commanded us the Torah, an inheritance of the congregation of Jacob" the Gemara learns,

פון דעם פסוק "תורה צוה לנו משה מורשה קהלת יעקב" לערנט אפ די גמרא 231,

English translation 1866

that if one who is not an heir studies Torah, the opposite of life comes upon him,

אז אויב דער וואס איזניט א יורש לערנט תורה קומט אים היפך החיים,

English translation 1867

because he transgressed regarding theft or forbidden relations,

ווארום ער האט עובר געווען אויף גזל אדער עריות,

English translation 1868

as per the explanations in "inheritance"

כהב' פירושים אין "מורשה"

English translation 1869

("to us an inheritance and not to them,"

("לנו מורשה ולא להם",

English translation 1870

"inheritance –

"מורשה –

English translation 1871

betrothed").

מאורסה").

English translation 1872

However, a Jew

משא"כ א איד

English translation 1873

(in contrast),

(להבדיל),

English translation 1874

whatever portion in the Torah he will study,

וועלכן חלק אין תורה ער וועט נאר לערנען,

English translation 1875

whether in the deepest secrets,

צי אין רזין דרזין,

English translation 1876

or in the simple meaning of the verse –

צי אין פשוטו של מקרא –

English translation 1877

not only may he study it,

איז ניט נאר וואס ער מעג דאס לערנען,

English translation 1878

but he must study it,

נאר ער דארף דאס לערנען,

English translation 1879

this is his obligation!

דאס איז חיובו!

English translation 1880

And as the Alter Rebbe rules in the law in the Laws of Torah Study,

און ווי דער אלטער רבי פסק'נט בהלכה אין הל' תלמוד תורה 232,

English translation 1881

that even though "in the Oral Torah, if one does not understand the explanation, it is not considered study at all, (v)

אז אע"פ וואס "בתורה שבע"פ אם אינו מבין הפירוש אינו נחשב לימוד כלל, (ו)

English translation 1882

nevertheless, a person is obligated to engage in the entire Torah, even in matters that he cannot understand,

אף על פי כן יש לאדם לעסוק בכל התורה גם בדברים שלא יוכל להבין,

English translation 1883

and in the future to come he will merit to understand and comprehend the entire Torah, etc."

ולעתיד לבוא יזכה להבין ולהשיג כל התורה כו'".

English translation 1884

And as stated,

וכאמור,

English translation 1885

through the charity that one will now distribute –

ע"י הצדקה וואס מ'וועט איצטער פאנאדערטיילן –

English translation 1886

may it be "bringing the redemption closer,"

זאל זיין "מקרבת את הגאולה",

English translation 1887

and "bringing closer" literally,

און "מקרבת" ממש,

English translation 1888

"immediately they are redeemed"

"מיד הן נגאלין"

English translation 1889

(in the language of the Rambam),

(בלשון הרמב"ם 229),

English translation 1890

and out of joy and goodness of heart,

ומתוך שמחה וטוב לבב,

English translation 1891

And according to the promises of the master of the redemption in his book Shaarei Teshuvah –

און לויט די הבטחות פון בעל הגאולה בספרו שערי תשובה –

English translation 1892

in a manner that there will not be any sign or trace whatsoever of the birth pangs of Mashiach,

אין אן אופן אז ס'וועט ניט זיין קיין סימן ורושם כלל וכלל פון חבלי משיח,

English translation 1893

one has already fulfilled this according to all opinions and in all details,

מ'האט דאס שוין יוצא געווען לכל הדיעות ובכל הפרטים,

English translation 1894

as he says in his book Shaarei Teshuvah.

ווי ער זאגט בספרו שערי תשובה.

English translation 1895

And from "light in their habitations" the last hours of exile –

ומתוך "אור במושבותם" אין די לעצטע שעות פון גלות –

English translation 1896

they will go out from exile,

וועט מען ארויסגיין פון גלות,

English translation 1897

and in the manner of "the children of Israel go out with a high hand."

ובאופן פון "בני ישראל יוצאים ביד רמה" 233.

English translation 1898

And it will immediately be fulfilled "then Moses and the children of Israel will sing this song,"

און ס'וועט גלייך מקויים ווערן "אז ישיר משה ובני ישראל את השירה הזאת" 234,

English translation 1899

as the Gemara says in Sanhedrin:

ווי די גמרא זאגט אין סנהדרין 235:

English translation 1900

"It does not say 'sang' but 'will sing,'

"שר לא נאמר אלא ישיר,

English translation 1901

from here [we derive] the resurrection of the dead from the Torah,"

מכאן לתחיים המתים מן התורה",

English translation 1902

speedily in our days literally,

במהרה בימינו ממש,

English translation 1903

"awake and sing, you who dwell in the dust,"

"הקיצו ורננו שוכני עפר" 236,

English translation 1904

and the master of the redemption among them,

ובעל הגאולה בתוכם,

English translation 1905

and in the true and complete redemption through our righteous Moshiach.

ובגאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו.

English translation 1906

His Holiness the Rebbe shlita turned to the chazzan

כ"ק אדמו"ר שליט"א פנה להחזן

English translation 1907

(R. M.T. shiyita)

(ר' מ.ט. שיחי')

English translation 1908

hinted to him to play "May it be Your will etc. that the Holy Temple be built etc."

רמז לו לנגן "יהי רצון כו' שיבנה ביהמ"ק כו'".

English translation 1909

Afterwards he instructed to play the melody of the Alter Rebbe

אח"כ צוה לנגן ניגון אדה"ז

English translation 1910

(in the fourth measure –

(בבא הרביעית –

English translation 1911

first time).

פעם א').

English translation 1912

Nye zhuritsy kalapatsy.

ניע זשוריצי כלאפצי.

English translation 1913

In addition to the involvement in the mitzvahs,

בנוסף אויף דער התעסקות אין די מצבעים,

English translation 1914

and the general dissemination of the wellsprings outward in the manner of "broad spaces of the river,"

וכללות הפצת המעינות חוצה באופן פון "רחובות הנהר",

English translation 1915

about which we spoke earlier at length –

וואס מ'האט פריער גערעדט מער בארוכה –

English translation 1916

there is another special matter connected specifically with these days:

איז דא נאך אן ענין מיוחד בקשר מיט ימים אלו במיוחד:

English translation 1917

Since "redemption is adjacent to redemption" –

וויבאלד אז "מסמך גאולה לגאולה" 237 –

English translation 1918

the redemption of the 10th of Kislev to the redemption of the 19th of Kislev –

די גאולה פון יו"ד כסלו צו דער גאולה פון י"ט כסלו –

English translation 1919

now is the time to mention and to note and to encourage that one should now begin to arrange in an orderly manner the farbrengens that will take place in connection with the 19th of Kislev,

איז. כאן הזמן להזכיר ולהעיר ולעודד אז מ'זאל איצטער אנהויבן מסדר זיין באופן מסודר די התוועדויות וואס וועלן פארקומען בקשר מיט י"ט כסלו,

English translation 1920

so that they should be in the manner of "they will spread forth."

אז זיי זאלן זיין באופן פון "יפוצו".

English translation 1921

And especially in this year when the 19th of Kislev occurs on the sixth day of the week –

ובפרט בשנה זו ווען י"ט כסלו קומט אויס ביום הששי בשבוע –

English translation 1922

consequently it contains within it several advantages:

במילא האט עס אין זיך כמה מעלות:

English translation 1923

the advantage of Erev Shabbos,

די מעלה פון ערב שבת,

English translation 1924

then –

דערנאך –

English translation 1925

the advantage of Shabbos,

די מעלה פון שבת,

English translation 1926

and then Motzoei Shabbos etc.

און דערנאך מוצאי שבת וכו'.

English translation 1927

What one can find in this –

וואס מ'קען אין דעם געפינען –

English translation 1928

through "turn it over and turn it over" –

דורך "הפך בה והפך בה" 238 –

English translation 1929

several reasons to add even more in the farbrengens with greater vigor and greater strength.

כמה טעמים אויף נאכמער מוסיף זיין אין די התוועדויות ביתר שאת וביתר עוז.

English translation 1930

But in order that the farbrengens should be successful, one must have the appropriate preparations for this.

אבער בכדי אז די התוועדויות זאלן זיין בהצלחה דארף מען האבן די הכנות מתאימות לזה.

English translation 1931

As with every matter of holiness,

ווי בכל דבר שבקדושה,

English translation 1932

since this has a special importance,

וויבאלד אז דאס האט א השיבות מיוחדת,

English translation 1933

one must have for it a proper preparation. As the law is regarding a weekday meal and a Shabbos meal,

דארף מען דערצו האבן א הכנה כדרוש 239. ווי דער דין איז בנוגע צו סעודת חול וסעודת שבת,

English translation 1934

that specifically for a Shabbos meal

אז דוקא צו סעודת שבת

English translation 1935

(due to the importance of the meal)

(מצד החשיבות שבהסעודה)

English translation 1936

one must have a preparation

דארף מען האבן א הכנה

English translation 1937

(and one has a preparation,

(און מ'האט א הכנה,

English translation 1938

and according to the true Torah it is called by the name "preparation"),

וע"פ תורת אמת ווערט עס אנגערופן בשם "הכנה") 240,

English translation 1939

in contrast to a weekday meal,

משא"כ צו סעודת חול,

English translation 1940

"it is not significant and designation does not apply to it etc."

"לא חשיבא ולא שייכא בה הזמנה כו'" 241.

English translation 1941

Therefore one must already from now –

דעריבער דארף מען שוין פון איצטער –

English translation 1942

several days before the 19th of Kislev –

כמה ימים לפני י"ט כסלו –

English translation 1943

begin to make the preparations for the farbrengens on the 19th of Kislev,

אנהויבן מאכן די הכנות צו די התוועדויות בי"ט כסלו,

English translation 1944

in the manner of "stand ready, all of you,"

באופן פון "עמדו הכן כולכם" 242,

English translation 1945

so that it should be with even more success.

בכדי אז ס'זאל זיין מיט נאכמער הצלחה.

English translation 1946

Regarding this, one must now also begin to make the preparations for the Chanukah campaign:

עד"ז דארף מען איצטער אויך אנהויבן מאכן די הכנות צו מבצע חנוכה:

English translation 1947

Since we are already in the month of Kislev,

וויבאלד אז מ'שטייט שוין אין חודש כסלו,

English translation 1948

within which come the days of Chanukah,

וואס בתוכו קומען די ימי החנוכה,

English translation 1949

and not merely within it,

און ניט סתם בתוכו,

English translation 1950

but at the conclusion and seal of the month of Kislev,

נאר בסיום וחותם פון חודש כסלו,

English translation 1951

and Chanukah connects the month of Kislev and draws its influence also into the following month

און חנוכה פארבינדט דעם חודש כסלו און איז ממשיך זיין השפעה אויך אין דעם חודש שלאח"ז

English translation 1952

(even though in that month there are other combinations etc.) –

(כאטש אז אין יענעם חודש זיינען דא אנדערע צירופים כו') –

English translation 1953

one must begin to make the preparations for the Chanukah campaign,

דארף מען אנהויבן מאכן די הכנות צו מבצע חנוכה,

English translation 1954

to provide every Jew with all the matters and needs that one must have for Chanukah,

צושטעלן יעדן אידן די אלע ענינים וצרכים וואס מ'דארף האבן פאר חנוכה,

English translation 1955

in each and every place according to its matter,

בכל מקום ומקום לפי ענינו,

English translation 1956

but on the other hand –

אבער לאידך –

English translation 1957

it must be in each and every place in an equal manner,

דארף עס זיין בכל מקום ומקום באופן שוה,

English translation 1958

in the manner of going and adding light,

באופן פון הולך ומוסיף ואור,

English translation 1959

not only going and adding this year relative to the previous year,

ניט נאר הולך ומוסיף דעם יאר לגבי דעם פריערדיקן יאר,

English translation 1960

but going and adding light each day relative to the day before it,

נאר הולך ומוסיף ואור בכל יום לגבי היום שלפנ"ז,

English translation 1961

as with the Chanukah lights that one adds from day to day.

ווי בא נרות חנוכה אז מ'איז מוסיף מיום ליום 243.

English translation 1962

And since one demands all these matters from a Jew,

און וויבאלד אז מ'מאנט די אלע ענינים ביי א אידן,

English translation 1963

he was certainly given beforehand powers for this so that he can carry it out in actuality and in completeness,

האט מען אים זיכער פריער געגעבן כחות אויף דעם אז ער זאל עס קענען דורכפירן בפועל ובשלימות,

English translation 1964

not looking at the fact that it is seemingly a great task. One demands from him that he only reveal within himself the "deeds of the fathers" as it was with our father Yaakov,

ניט קוקנדיק אויף דעם וואס ס'איז לכאורה אן עבודה רבה. מ'מאנט ביי אים אז ער זאל נאר מגלה זיין אין זיך די "מעשי אבות" ווי ס'איז געווען בא יעקב אבינו,

English translation 1965

that "and Yaakov came complete,"

אז "ויבא יעקב שלם",

English translation 1966

complete in all details etc.,

שלם בכל הפרטים וכו',

English translation 1967

as discussed above at length.

כמדובר לעיל בארוכה.

English translation 1968

Consequently, the Jew has nothing to fear from doing all these matters. And especially since he goes to do all these matters as an agent of the Almighty, who is all-powerful,

במילא האט דער איד זיך ניט וואס צו שרעקן צו טאן די אלע ענינים. ובפרט אז ער גייט טאן די אלע ענינים בתור שלוחו של הקב"ה הכל יכול,

English translation 1969

as the Alter Rebbe says in Likkutei Torah,

ווי דער אלטער רבי זאגט אין לקו"ת 244,

English translation 1970

that every Jew is not merely an agent of a person

אז יעדער איך איז ניט סתם שלוחו של אדם

English translation 1971

(the superior),

(העליון),

English translation 1972

but an agent of a person

נאר שלוחו של אדם

English translation 1973

(the superior)

(העליון)

English translation 1974

like him,

כמותו 245,

English translation 1975

and he adds the word "literally,"

און ער איז נאך מוסיף דעם ווארט "ממש" 246,

English translation 1976

it is a certain thing that all these matters that he goes to do will be not only carried out

איז א זיכערע זאך אז די אלע ענינים וואס ער גייט טאן וועלן זיין ניט נאר אויסגעפירט

English translation 1977

("and I found"),

("ומצאתי" 247),

English translation 1978

but also in a manner of joy and goodness of heart and with great expansiveness.

נאר אויך אין אן אופן פון שמחה וטוב לבב ובהרחבה גדולה.

English translation 1979

After all those who are obligated in a final blessing will make sure to [recite] a final blessing –

נאך דעם וואס די אלע וואס זיינען מחוייב אין א ברכה אחרונה וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה –

English translation 1980

they will distribute. Through the pushkas,

וועט מען פאנאנדערטיילן. דורך די טאנקיסטן,

English translation 1981

the charity.

די צדקה.

English translation 1982

And presumably, all those who are now hearing during the actual event what is being spoken about this will also do so,

ומסתמא וועלן אזוי אויך טאן די אלע וואס הערן איצטער בשעת מעשה וואס מ'רעדט וועגן דעם,

English translation 1983

or those to whom it will be conveyed after this,

אדער די וואס מ'וועט זיי איבערגעבן לאחרי זה,

English translation 1984

each one according to his place and his time,

כאו"א לפי מקומו וזמנו,

English translation 1985

but each one according to his place and his time should be in a manner of "with all your might,"

אבער בא כאו"א לפי מקומו וזמנו זאל עס זיין אין אן אופן פון "בכל מאדך" 248,

English translation 1986

specifically your might,

טאקע מאד שלך,

English translation 1987

but in a manner of "might" –

אבער אין אן אופן פון "מאד" –

English translation 1988

above measure and limitation of his place and his time,

למעלה ממדידה והגבלה 249 פון זיין מקום און זיין זמן,

English translation 1989

and also for this he was given powers that he should carry it out and carry it out with joy and a good heart.

און אויך אויף דעם האט מען אים געגעבן כחות ער זאל עס דורכפירן און דורכפירן בשמחה ובטוב לבב.

English translation 1990

His Holy Honor, our Master, Teacher, and Rebbe, may he live for many good years, began to sing the melody of the Hakafot of his father, of blessed memory.

כ"ק אדמו"ר שליט"א התחיל לנגן ניגון הקפות דאביו ז"ל.

English translation 1991

He gave a bottle of liquor to Rabbi Z.G., may he live, for the Melaveh Malkah for the benefit of the N'shei u'Vnos Yisroel.

נתן בקבוק משקה לר' ז.ג. שיחי' עבור המלוה מלכה לטובת נש"ק.

English translation 1992

Afterward he said:

אח"כ אמר:

English translation 1993

As mentioned,

כאמור,

English translation 1994

those who need to recite a final blessing will certainly recite a final blessing.

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה.

English translation 1995

He distributed dollar bills to the "tankisten,"

חילק לה"טאנקיסטן" שטרי דולר,

English translation 1996

in order to distribute to each one a single bill.

ע"מ לחלק לכאו"א שטר א'.

English translation 1997

Before his departure, he began to sing "For with joy you shall go forth."

טרם צאתו התחיל לנגן "כי בשמחה תצאו".