English translation — שיחת ש"פ בראשית, מבה"ח וער"ח מרחשון ה'תשמ"ג.

English translation 1

Shabbos Bereishis is always

שבת בראשית איז אלעמאל

English translation 2

(in whatever calendar determination it may be)

(באיזה קביעות שתהי')

English translation 3

the connector of the month of Tishrei with the days and months after it,

מחבר חודש תשרי מיט די ימים וחדשים שלאח"ז,

English translation 4

because Shabbos

ווארום שבת

English translation 5

(Bereishis)

(בראשית)

English translation 6

is connected both with the days that preceded it

איז פארבונדן סיי מיט די ימים שקדמו לו

English translation 7

(the days of the month of Tishrei)

(ימים פון חודש תשרי)

English translation 8

and also with the days after it

און סיי מיט די ימים שלאחריו

English translation 9

(also the days of the month of Cheshvan1):

(אויך ימים פון חודש חשון 1):

English translation 10

Our Sages, of blessed memory, say1 "Whoever toiled on Erev Shabbos will eat on Shabbos."

חז"ל זאגן 1 "מי שטרח בערב שבת יאכל בשבת".

English translation 11

That is, that the toil in the days before Shabbos contributes to the eating and delight of Shabbos.

ד.ה. אז די טירחא אין די ימים פאר שבת גיט צו אין דער אכילה ותענוג פון שבת.

English translation 12

That is, that in addition to the delight that Shabbos has inherently from its essence, as it is "sanctified and established"2,

ד.ה. אז נוסף צו דעם תענוג וואס שבת האט מצ"ע מצד "מיקדשא וקיימא" 2,

English translation 13

additional delight comes through the toil in the preceding days,

קומט צו נאכמער תענוג ע"י הטירחא בהימים שלפנ"ז,

English translation 14

until it becomes "one who delights in Shabbos"3.

ביז אז ס'ווערט "מענג את השבת" 3.

English translation 15

And this comes down in halachah4 that one must fulfill Oneg Shabbos through eating,

און דאס קומט אראפ בהלכה 4 אז מ'דארף פראווען עונג שבת דורך אכילה,

English translation 16

including eating fatty meat and drinking aged wine5. And this eating and drinking comes about through "whoever toiled on Erev Shabbos."

ביז אכילת בשר שמן ושתיית יין ישן 5. וואס די אכילה ושתי' קומט ע"י "מי שטרח בערב שבת".

English translation 17

Similarly, Shabbos has a connection with the days after it,

אזוי אויך האט שבת א שייכות מיט די ימים שלאחריו,

English translation 18

as the statement6 that from Shabbos all the days are blessed. And in our case

כמאמר 6 שבת מיני' מתברכין כולי' יומי. ובנדו"ד

English translation 19

(Shabbos Bereishis)

(שבת בראשית)

English translation 20

this also includes the days of the month of Cheshvan.

איז דאס כולל אויך ימים פון חודש חשון.

English translation 21

And particularly since Shabbos Bereishis is also Shabbos Mevarchim Rosh Chodesh Cheshvan. And this Shabbos Mevarchim is always in the preceding month

ובפרט אז שבת בראשית איז אויך שבת מברכים ראש חודש חשון. וואס דער שבת מברכים איז אלעמאל אין דעם חודש שלפנ"ז

English translation 22

(as discussed many times).

(כמדובר כמ"פ).

English translation 23

And in our case –

ובנדו"ד –

English translation 24

Shabbos Bereishis is always in the month of Tishrei,

שבת בראשית איז אלעמאל אין חודש תשרי,

English translation 25

and in continuation of Simchas Torah and on the other hand –

ובהמשך צו שמחת תורה ולאידך –

English translation 26

Shabbos Bereishis blesses Rosh Chodesh Cheshvan,

שבת בראשית בענטשט ראש חודש חשון,

English translation 27

and through this –

און עי"ז –

English translation 28

all the days of the month of Cheshvan,

כל ימי חודש חשון,

English translation 29

as is known the precise point7 that it is specifically called "Rosh Chodesh",

כידוע דער דיוק 7 אז דאס ווערט אנגערופן דוקא "ראש חודש",

English translation 30

because it is analogous to the head of a person which includes within itself all the limbs of the body,

ווייל דאס איז בדוגמא ווי ראש האדם וואס איז כולל אין זיך כל אברי הגוף,

English translation 31

so too Rosh Chodesh Cheshvan includes within itself all the matters of the month,

עד"ז ראש חודש חשון איז כולל אין זיך כל עניני החודש,

English translation 32

beginning with all the days of the month.

אנהויבנדיק פון כל ימי החודש.

English translation 33

And blesses it with all six expressions

און בענטשט אים מיט אלע שש לשונות

English translation 34

(which are recited in the text of Bircas HaChodesh),

(וועלכע מ'זאגט אין נוסח ברכת החודש),

English translation 35

until we say "and let us say Amen",

ביז מ'זאגט "ונאמר אמן",

English translation 36

and the saying of Amen is the seal and conclusion of the matter. And as the Gemara8 says "Greater is the one who answers Amen than the one who recites the blessing",

וואס אמירת אמן איז חותם וגומר דעם ענין. און ווי די גמרא 8 זאגט "גדול העונה אמן יותר מן המברך",

English translation 37

and as Chassidus explains this at length9,

און ווי חסידות איז דאס מבאר בארוכה 9,

English translation 38

that this is because the Amen opens and reveals that the blessing is not only Above but also below, even to the lowest level beneath which there is no lower.

אז דאס איז דערפאר וואס דער אמן טוט אויף און באווייזט אז די ברכה איז ניט נאר למעלה נאר אויך למטה ביז אין תחתון שאין תחתון למטה ממנו.

English translation 39

It follows from this that Shabbos Bereishis,

קומט דערפון אויס אז שבת בראשית,

English translation 40

which is in the month of Tishrei and blesses Rosh Chodesh and all the days of the month of Cheshvan,

וועלכער איז בחודש תשרי און בענטשט ראש חודש וכל ימי חודש חשון,

English translation 41

connects the month of Tishrei with the days and months after it.

איז מחבר חודש תשרי מיט די ימים וחדשים שלאח"ז.

English translation 42

And this is most emphasized in the calendar determination of this year,

וכמודגש ביותר בקביעות שנה זו,

English translation 43

where from Shabbos Bereishis one goes directly into Rosh Chodesh Cheshvan

וואס פון שבת בראשית גייט מען גלייך אריין אין ראש חודש חשון

English translation 44

(without any interruption in between).

(אן קיין הפסק בינתיים).

English translation 45

From this is understood the greatness of the matter and the preciousness of the time of Shabbos Bereishis,

דערפון איז מובן דער גודל הענין ויוקר הזמן פון שבת בראשית,

English translation 46

the greatness of the matter that can be accomplished then and what is then brought about.

דער גודל הענין וואס מ'קען דעמולט אויפטאן און וואס ס'טוט זיך דעמולט אויף.

English translation 47

And consequently, also the greatness of the matter of a farbrengen on Shabbos Bereishis.

ובמילא אויך דער גודל הענין פון א התוועדות בשבת בראשית.

English translation 48

In addition to the greatness of the matter of a farbrengen in general,

נוסף אויפן גודל הענין פון א התוועדות בכלל,

English translation 49

as is known the saying uttered by the Alter Rebbe

כידוע דער פתגם דאמרה פון דעם אלטן רבי'ן

English translation 50

(transmitted by my revered father-in-law, the Rebbe)10,

(איבערגעגעבן דורך כ"ק מו"ח אדמו"ר) 10,

English translation 51

that what a Chassidic farbrengen can accomplish, the angel Michael,

אז דאס וואס עס קען אויפטאן א חסידישע התוועדות קען מלאך מיכאל,

English translation 52

the great prince,

השר הגדול,

English translation 53

the prince of Israel11,

שרן של ישראל 11,

English translation 54

cannot accomplish.

ניט אויפטאן.

English translation 55

With the explanation of this,

מיטן ביאור בזה,

English translation 56

that when the children of the King

אז בשעת בני המלך

English translation 57

(the Jewish people)

(אידן)

English translation 58

gather together and stand in unity, this causes a satisfaction Above for their Father in Heaven,

קלייבן זיך צוזאמען און שטייען באחדות איז דאס גורם א נחת רוח למעלה ביי אביהם שבשמים,

English translation 59

which all the advocacy and explanations of the angel Michael cannot accomplish!

וואס אלע המלצות והסברות פון מלאך מיכאל קענען דאס ניט אויפטאן!

English translation 60

And all the more so when the farbrengen is on Shabbos Bereishis,

ועאכו"כ בשעת די התוועדות איז בשבת בראשית,

English translation 61

which is then a particularly precious time,

וואס דעמולט איז א זמן יקר במיוחד,

English translation 62

as discussed above.

כמדובר לעיל.

English translation 63

And therefore it is also understood the great emphasis that must be among all the participants in a farbrengen on Shabbos Bereishis,

און דעריבער איז אויך מובן דער גודל ההדגשה וואס דארף זיין בא די אלע משתתפים אין א התוועדות בשבת בראשית,

English translation 64

in every place they are,

בכל מקום שהם,

English translation 65

that one must utilize this day to arouse,

אז מ'דארף אויסנוצן דעם טאג אויף מעורר,

English translation 66

encourage and strengthen in accepting good resolutions for the entire year.

מעודד און מחזק זיין אין אננעמען החלטות טובות על כל השנה כולה.

English translation 67

And as is known the saying of our Nesi'im12 that Shabbos Bereishis pertains to the entire year,

וכידוע דער פתגם פון רבותינו נשיאינו 12 אז שבת בראשית איז נוגע צום גאנצן יאר,

English translation 68

and as Shabbos Bereishis is set,

און אזוי ווי ס'שטעלט זיך אוועק שבת בראשית,

English translation 69

so it goes the entire year.

אזוי גייט עס א גאנצן יאר.

English translation 70

And although this was said regarding the town of Vohlyn13,

ואע"פ אז דאס איז געזאגט געווארן בנוגע צו הוינה 13,

English translation 71

nevertheless it is so regarding all matters

איז דאס אבער אזוי בכל הענינים

English translation 72

(that as Shabbos Bereishis is set,

(אז ווי ס'שטעלט זיך אוועק שבת בראשית,

English translation 73

so it goes the entire year) –

אזוי גייט עס א גאנץ יאר) –

English translation 74

because "He looked into the Torah and created the world"14,

ווארום אסתכל באורייתא וברא עלמא 14,

English translation 75

and the intention of the Torah is to illuminate a Jew in his life,

און כוונת התורה איז צו באלייכטן א אידן בחייו,

English translation 76

and not only in matters of Torah and mitzvos but also in worldly matters,

און ניט נאר בעניני תורה ומצוות נאר אויך בעניני העולם,

English translation 77

until that "in all your ways" should be "know Him"15 and "all your deeds" should be "for the sake of Heaven"16,

ביז אז "בכל דרכיך" זאל זיין "דעהו" 15 און "כל מעשיך" איז "יהיו לשם שמים" 16,

English translation 78

even in this lowest world, beneath which there is no lower.

ביז אין עוה"ז התחתון שאין תחתון למטה ממנו,

English translation 79

Not only in "in all your ways" and "all your deeds",

ביז ניט נאר אין "בכל דרכיך" און "כל מעשיך",

English translation 80

but even lower –

נאר למטה יותר –

English translation 81

as precisely the instruction and ruling in the Shulchan Aruch,

כדיוק די הוראה און פסק דין אין שולחן ערוך,

English translation 82

in the four parts of the Shulchan Aruch –

אין די ד' חלקי השו"ע –

English translation 83

in the first part,

אין דעם ערשטן חלק,

English translation 84

in that itself, in the first section,

אין דארטן גופא אין דעם ערשטן סימן,

English translation 85

and in that itself, in the first paragraph –

און דארטן גופא אין דעם ערשטן סעיף –

English translation 86

that immediately when one awakens from sleep,

אז גלייך ווען מ'כאפט זיך אויף פון שלאף,

English translation 87

before all matters,

קודם כל הענינים,

English translation 88

there must be the awareness that "I have set Hashem before me always"17.

דארף זיין די הכרה אז "שויתי ה' לנגדי תמיד" 17.

English translation 89

That is, when a person is in a state and condition where he is not connected to Torah and to mitzvos,

ד.ה. ווען דער אדם שטייט אין א מעמד ומצב אז ער איז ניט שייך צו תורה און צו מצוות,

English translation 90

and even not to "in all your ways know Him" and even not to "all your deeds should be for the sake of Heaven",

און אפילו ניט צו "בכל דרכיך דעהו" און אפילו ניט צו "כל מעשיך יהיו לשם שמים",

English translation 91

but on the contrary –

נאר אדרבה –

English translation 92

he cannot even utter a holy name,

ער קען אפילו ניט זאגן א שם קדוש,

English translation 93

because on his fingers there is something that he needs to wash off18,

ווייל על אצבעותיו האט ער אן ענין וועלכן ער דארף אפוואשן 18,

English translation 94

and he is still asleep,

און ער איז נאך פארשלאפן,

English translation 95

to the extent that were it not for the fact that within him there is the "I have set Hashem before me always", he would remain sleeping,

ועד כדי כך אז לולא זה וואס ביי אים איז דא דער "שויתי ה' לנגדי תמיד" וואלט ער געבליבן שלאפן,

English translation 96

and one must awaken him so that he should arouse the dawn,

און מ'דארף אים באווארענען אז ער זאל מעורר זיין דעם שחר,

English translation 97

as it is written19 "I will awaken the dawn",

כמ"ש 19 "אעירה שחר",

English translation 98

"I awaken the dawn and the dawn does not awaken me",

"אני מעורר השחר ואין השחר מעיר אותי",

English translation 99

and certainly he is then not connected to the study of Torah,

ועאכו"כ אז ער איז דעמולט ניט שייך צו לימוד התורה,

English translation 100

because he is before the blessing of the Torah,

ווייל ער האלט פאר ברכת התורה,

English translation 101

and also not to mitzvos,

און אויך ניט צו מצוות,

English translation 102

because there must be the "prepare to meet your G-d, Israel"20,

ווייל ס'דארף זיין דער "הכון לקראת אלקיך ישראל" 20,

English translation 103

and especially according to the custom to say before every mitzvah "for the sake of the union of the Holy One, blessed be He, and His Shechinah"21.

ובפרט לויטן מנהג צו זאגן קודם כל מצוה "לשם יחוד קוב"ה ושכינתי'" 21.

English translation 104

And even according to the custom of Chabad, where one does not say it before every mitzvah,

ואפילו לויט מנהג חב"ד וואס מ'זאגט עס ניט קודם כל מצוה,

English translation 105

although in Pri Etz Chaim it is written that one should indeed say it,

כאטש אין פרי עץ חיים שטייט אז דארף עס יא זאגן,

English translation 106

nevertheless, the explanation of this is known in many places22,

איז דאך ידוע דער ביאור בזה בכ"מ 22,

English translation 107

that that which one says it every morning,

אז דאס וואס מ'זאגט דאס בכל בוקר,

English translation 108

and before the prayer,

און קודם התפלה,

English translation 109

before "Baruch She'amar" –

פאר "ברוך שאמר" –

English translation 110

it becomes a continuous effect upon all matters of the day,

ווערט עס א פעולה נמשכת על כל עניני היום,

English translation 111

and especially upon each and every mitzvah –

ובפרט על כל מצוה ומצוה –

English translation 112

similar to the blessing of the Torah which one recites in the morning and it is drawn forth for the entire day regarding all matters of Torah that one learns on that day23]

בדוגמא ווי ברכת התורה וועלכע מ'מאכט בבוקר און דאס ווערט נמשך עד כל היום כולו בנוגע צו אלע עניני התורה וועלכע מ'לערנט ביום זה 23]

English translation 113

Nevertheless,

אעפ"כ,

English translation 114

even though he is in such a state and condition immediately when he awakens from sleep –

כאטש ער שטייט אין אזא מעמד ומצב גלייך ווי ער כאפט זיך אויף פון שלאף –

English translation 115

the Shulchan Aruch tells him that within him there must be "I have set Hashem before me always".

זאגט אים דער שו"ע אז ביי אים דארף זיין "שויתי ה' לנגדי תמיד".

English translation 116

And furthermore –

און נאכמער –

English translation 117

so it is written in the Siddur

אזוי שטייט אין סידור

English translation 118

(of the Alter Rebbe).

(פון דעם אלטן רבי'ן).

English translation 119

Regarding the Shulchan Aruch,

וואס בנוגע צו שו"ע,

English translation 120

not everyone studies the Shulchan Aruch;

יערנט ניט כאו"א שו"ע;

English translation 121

but a Siddur is indeed something equal for every soul24 –

אבער א סידור איז דאך א דבר השווה לכל נפש 24 –

English translation 122

so it is written in the Siddur.

שטייט אזוי אין סידור.

English translation 123

And even if someone does not look into the Shulchan Aruch and Siddur every morning to know that he must conduct himself thus,

און אפילו אויב איינער קוקט ניט אריין אין שו"ע וסידור בכל בוקר צו וויסן אז ער דארף זיך אזוי פירן,

English translation 124

it is not that the explanation is that now he does not have the instruction of the Torah in this,

איז ניט דער פירוש ווייל איצטער האט ער ניט די הוראה פון תורה בזה,

English translation 125

rather he learned it once in a manner that it remained engraved in his memory,

נאר ער האט עס געלערנט אמאל אין אן אופן אז דאס איז געבליבן חקוק בזכרונו,

English translation 126

to the extent that not only is it engraved in his memory, but it also penetrates through into his actual deed.

ביז ניט נאר חקוק בזכרונו נאר דאס דרינגט אויך דורך מעשה בפועל שלו.

English translation 127

From this one sees how Torah permeates all the details and matters of a person's life,

וואס דערפון זעט מען ווי תורה נעמט דורך אלע פרטים וענינים בחיי האדם,

English translation 128

not only his matters of Torah and mitzvos and "all your ways" and "all your deeds",

ניט נאר עניני תורה ומצוות שלו און "כל דרכיך" און "כל מעשיך",

English translation 129

but also when he is in a state and condition where he is not connected to matters of Torah and mitzvos,

נאר אויך ווי ער שטייט במיטב ומצב וואס ער איז ניט שייך צו עניני תומ"צ,

English translation 130

immediately when he awakens in the morning,

גלייך ווי ער כאפט זיך אויף בבוקר,

English translation 131

there should be within him "I have set Hashem before me always".

זאל ביי אים זיין "שויתי ה' לנגדי תמיד".

English translation 132

So it is every single day

וואס אזוי איז דאס בכל יום ויום

English translation 133

(in the morning).

(בבוקר).

English translation 134

And certainly so it must be on Shabbos Bereishis,

ועאכו"כ אז אזוי דארף זיין בשבת בראשית,

English translation 135

because as one establishes oneself on Shabbos Bereishis,

ווארום ווי ס'שטעלט זיך אוועק שבת בראשית,

English translation 136

so it goes the entire year.

אזוי גייט עס א גאנץ יאר.

English translation 137

And based on this it is understood that although the statement

ועפ"ז איז מובן אז אע"פ וואס דער ווארט

English translation 138

(that as one establishes oneself on Shabbos Bereishis,

(אז אזוי ווי מ'שטעלט זיך אוועק שבת בראשית,

English translation 139

so it goes the entire year)

אזוי גייט עס א גאנץ יאר)

English translation 140

was said regarding saying explanations in Torah etc. –

איז געזאגט געווארן בנוגע צו זאגן פירושים אין תורה וכו' –

English translation 141

nevertheless, it is drawn forth from Torah into all matters of the person,

ווערט עס אבער פון תורה נמשך אין כל עניני האדם,

English translation 142

as it is written25 "This is the Torah, man",

כמ"ש 25 "זאת התורה אדם",

English translation 143

and "you are called man"26,

און "אתם קרויין אדם" 26,

English translation 144

meaning that this is drawn forth into all the matters and details of the person,

ד.ה. אז דאס ווערט נמשך בכל עניני ופרטי האדם,

English translation 145

until how he stands in this lowest world, beneath which there is no lower,

ביז ווי ער שטייט אין עוה"ז התחתון שאין תחתון למטה ממנו,

English translation 146

until that also this, that he should have expansion in physicality,

ביז אז אויך דאס אז ער זאל האבן הרחבה בגשמיות,

English translation 147

in children, life, and ample sustenance, and in all of them ample etc. throughout the entire year,

בבני חיי ומזוני רויחי ובכולם רויחי וכו' במשך כל השנה כולה,

English translation 148

is all dependent on how one establishes oneself on Shabbos Bereishis,

איז אלץ תלוי אין דעם ווי מ'שטעלט זיך אוועק שבת בראשית,

English translation 149

that so it goes the entire year.

וואס אזוי גייט עס א גאנץ יאר.

English translation 150

From this is understood

וואס דערפון איז מובן

English translation 151

(as above)

(כנ"ל)

English translation 152

the preciousness of the time of Shabbos Bereishis,

דער יוקר הזמן פון שבת בראשית,

English translation 153

what one can accomplish then and what is accomplished then. And consequently, how one must utilize the day to strengthen oneself and accept good resolutions regarding all matters that one will do throughout the entire year.

וואס מ'קען דעמולט אויפטאן און וואס ס'טוט זיך דעמולט אויף. ובמילא ווי מ'דארף אויסנוצן דעם טאג אויף מחזק זיין און אננעמען החלטות טובות אויף אלע ענינים וואס מ'וועט טאן במשך כל השנה כולה.

English translation 154

One might think:

קען איינער טראכטן:

English translation 155

"Nothing stands in the way of repentance"27,

"אין לך דבר שעומד בפני התשובה" 27,

English translation 156

and repentance is in one hour and in one moment28 –

און תשובה איז בשעתא חדא וברגע חדא 28 –

English translation 157

so why does he need now on Shabbos Bereishis to take upon himself resolutions and prepare himself for the entire year,

איז וואס דארף ער איצטער בשבת בראשית אננעמען החלטות און זיך צוגרייטן לכל השנה כולה,

English translation 158

he can put it off until later,

ער קען דאס אפלייגן אויף שפעטער,

English translation 159

and then do repentance for what was lacking on Shabbos Bereishis?

און דעמולט טאן תשובה אויף דאס וואס ס'האט געפעלט בשבת בראשית?

English translation 160

They tell him,

זאגט מען אים,

English translation 161

that "I will sin and I will repent" is not a proper order29,

אז "אחטא ואשוב" איז ניט קיין סדר 29,

English translation 162

one may not say it. –

מ'טאר עס ניט זאגן. –

English translation 163

For "I will sin and I will repent" includes within itself also the interpretation of sin from the term deficiency30,

וואס "אחטא ואשוב" איז כולל אין זיך אויך דעם פירוש פון חטא מלשון חסרון 30,

English translation 164

that it is not a proper order that one should initially do a thing in a manner of deficiency with the calculation that afterwards he will fill it until completing it.

אז ס'איז ניט קיין סדר אז מ'זאל לכתחילה טאן א זאך באופן של חסרון מיטן חשבון אז דערנאך וועט מען דאס ממלא זיין ביז משלים זיין.

English translation 165

And regarding this matter:

ועד"ז בנדו"ד:

English translation 166

One may not make the calculation that since a certain matter will be relevant only later in the year,

מ'טאר ניט מאכן דעם חשבון אז היות א געוויסער ענין וועט זיין נוגע ערשט שפעטער אין יאר,

English translation 167

in such and such month, in such and such week, in such and such day, in such and such hour –

בחודש פלוני בשבוע פלוני ביום פלוני בשעה פלונית –

English translation 168

therefore he will not prepare for it with good resolutions now on Shabbos Bereishis,

דערפאר וועט מען זיך דערצו ניט צוגרייטן מיט החלטות טובות בזה בשבת בראשית,

English translation 169

for as Shabbos Bereishis is set, so it goes the entire year,

וואס ווי ס'שטעלט זיך שבת בראשית אזוי גייט עס א גאנץ יאר,

English translation 170

rather he will put it off until that day and then do repentance and fill and complete all that was lacking!

נאר מ'וועט עס אפלייגן אויף יענעם טאג און דעמולט תשובה טאן און ממלא ומשלים זיין אלץ וואס ס'האט געפעלט!

English translation 171

The clever one comes to him and says to him:

דער קלוגינקער קומט צו אים צוגיין און זאגט אים:

English translation 172

Why do you need now on Shabbos Bereishis to go think about doing a matter that will be relevant only after some time,

וואס דארפסטו איצטער בשבת בראשית גיין טראכטן וועגן טאן אן ענין וואס וועט זיין נוגע ערשט מיט א זמן לאחרי זה,

English translation 173

in such and such month, in such and such day, etc. –

בחודש פלוני ביום פלוני וכיו"ב –

English translation 174

it is not a time-dependent matter;

ס'איז דאך ניט אן ענין שהזמן גרמא;

English translation 175

instead of thinking about this,

אנשטאט טראכטן וועגן דעם,

English translation 176

better take a Gemara,

בעסער נעם א גמרא,

English translation 177

a Rambam,

א רמב"ם,

English translation 178

a Chassidus discourse and sit down to learn!

א מאמר חסידות און זעץ זיך לערנען!

English translation 179

Because –

ווייל –

English translation 180

the yetzer says to him –

זאגט אים דער יצר –

English translation 181

specifically a transitory mitzvah that cannot be done by others supersedes Torah study,

דוקא א מצוה עוברת שא"א לעשותה ע"י אחרים איז דוחה תורה,

English translation 182

but when it is about a mitzvah that is not transitory and can be done by others,

אבער בשעת ס'רעדט זיך וועגן א מצוה שאינה עוברת ואפשר לעשותה ע"י אחרים,

English translation 183

one must instead sit and learn Torah31,

דארף מען אנשטאט דעם זיצן און לערנען תורה 31,

English translation 184

and Heaven forbid nullify time from Torah study!

און ח"ו מבטל זיין זמן פון לימוד התורה!

English translation 185

Let him sit and learn Nigleh –

זאל ער זיך זעצן לערנען נגלה –

English translation 186

to which the clever one certainly agrees,

וואס דערצו איז קלוגינקער זיכער מסכים,

English translation 187

and especially since in this there is no matter of "spice" in Torah32,

ובפרט אז אין דעם איז ניטא דער ענין פון "תבלין" שבתורה 32,

English translation 188

it is also tasty for the yetzer.

איז עס געשמאק אויך פארן יצר.

English translation 189

And the clever one also agrees that he should learn Chassidus,

און דער קלוגינקער איז אויך מסכים ער זאל לערנען חסידות,

English translation 190

even an intellectual discourse –

ביז אפילו א השכלה'דיקן מאמר –

English translation 191

because the way of the yetzer is that "today he says to him do this, and tomorrow he says to him do that, etc."33. If the yetzer would tell him not to learn –

ווייל דרך היצר איז אז "היום אמר לו עשה כך ולמחר אומר לו עשה כך כו'" 33. אויב דער יצר וועט אים זאגן אז ער זאל ניט לערנען –

English translation 192

he would not listen to him anyway. Therefore he begins that "today he says to him do this" –

וועט ער דאך אים ניט פאלגן. דעריבער הויבט ער אן אז "היום אמר לו עשה כך" –

English translation 193

"this" –

"כך" –

English translation 194

do thus –

טו אזוי –

English translation 195

learn Torah,

לערן תורה,

English translation 196

and afterwards he brings him to do other things, etc.

און דערנאך ברענגט ער אים צו טאן אנדערע זאכן וכו'.

English translation 197

And consequently, when Shabbos Bereishis comes,

ובמילא בשעת ס'קומט שבת בראשית,

English translation 198

the yetzer says to him: The matters that will be during the year are not time-dependent matters,

זאגן אים דער יצר. די ענינים וואס וועלן זיין במשך השנה זיינען דאך ניט ענינים שהזמן גרמא,

English translation 199

therefore one may not go nullify Torah to think about them. Better sit and learn Torah!

במילא טאר מען ניט גיין מבטל זיין תורה צו טראכטן וועגן זיי. בעסער זעץ זיך לערנען תורה!

English translation 200

Regarding Simchas Torah,

בנוגע שמחת תורה,

English translation 201

there is indeed in a discourse of the Rebbe Maharash34 –

איז דאך דא אין א מאמר פון רבי'ן מהר"ש 34 –

English translation 202

and this year is one hundred years since his passing –

וואס שנה זו איז מאה שנה להסתלקותו –

English translation 203

where he explains the opinion of the Yerushalmi35

וואו ער איז מבאר דעת הירושלמי 35

English translation 204

(that Torah study supersedes even a mitzvah that cannot be done by others),

(אז תורה איז דוחה אפילו א מצוה שא"א לעשותה ע"י אחרים),

English translation 205

and he writes that although the halacha is not so

און ער שרייבט אז אע"פ וואס די הלכה איז ניט אזוי

English translation 206

(rather like the Bavli36,

(נאר כבבלי 36,

English translation 207

that Torah study supersedes only a mitzvah that can be done by others)

אז תורה איז דוחה נאר א מצוה שאפשר לעשותה ע"י אחרים)

English translation 208

"yet because now is Simchas Torah we will understand the opinion of the Yerushalmi that all36 my desires, the mitzvos, are not equal to it"

איז "מחמת שכעת שמחת תורה נבין דעת הירושלמי שכל 36 חפצי' הם המצוות לא ישוו בה"

English translation 209

(even a mitzvah that cannot be done by others).

(אויך מצוה שאי אפשר לעשות ע"י אחרים).

English translation 210

When Shabbos Bereishis comes, however, the claim of the clever one is,

ווען ס'קומט אבער שבת בראשית איז די טענה פון דעם קלוגינקן,

English translation 211

that the halacha is that Torah study supersedes a mitzvah that can be done by others –

אז די הלכה איז אז די תורה איז דוחה א מצוה שאפשר לעשותה ע"י אחרים –

English translation 212

so sit down and learn!

איז זעץ זיך אוועק לערנען!

English translation 213

They tell him,

זאגט מען אים,

English translation 214

and there is for this

און מ'האט אויף דעם

English translation 215

(as for everything)

(ווי אויף יעדער זאך)

English translation 216

also a hint in halacha –

אויך א רמז אין הלכה –

English translation 217

that there is a matter that takes precedence over Torah study:

אז ס'איז דא אן ענין וואס קומט פאר לימוד התורה:

English translation 218

The Gemara says in Berachos37 and the Alter Rebbe brings it down at length in his Shulchan Aruch38

די גמרא זאגט אין ברכות 37 און דער אלטער רבי ברענגט עס אראפ בארוכה אין שו"ע שלו 38

English translation 219

(and in the Shulchan Aruch of the Beis Yosef39 it is stated briefly),

(און אין שו"ע פון בית יוסף 39 שטייט עס בקיצור),

English translation 220

that "the early chassidim would wait..

אז "חסידים הראשונים היו שוהין..

English translation 221

nine hours a day in prayer".

תשע שעות ביום בתפלה".

English translation 222

And regarding this the Gemara also says in Shabbos40 that there must be a "entrance to the courtyard",

ועד"ז זאגט אויך די גמרא אין שבת 40 אז ס'דארף זיין א "תרעא לדרתא",

English translation 223

a gate in order to enter into Torah,

א שער בכדי אריינגיין אין תורה,

English translation 224

similar to the gate of the courtyard,

בדוגמא ווי שער החצר,

English translation 225

that one must go through the gate in order to enter the courtyard,

וואס מ'מוז דורכגיין דורכן שער בכדי אריינצוגיין אין חצר,

English translation 226

and to force one's way into the courtyard not through the gate,

און שפארן זיך אריינצוגיין אין חצר ניט דורכן שער,

English translation 227

one cannot. –

קען מען ניט. –

English translation 228

The owner of the courtyard wants one to enter his courtyard specifically through the gate.

דער בעל החצר וויל אז מ'זאל אריינגיין אין זיין חצר דוקא דורכן שער.

English translation 229

So too, Torah must have a gate through which one goes in and comes to Torah,

אזוי אויך מוז תורה האבן א שער דורך וועלכן מ'גייט אריין און מ'קומט צו לתורה,

English translation 230

and that gate is fear of Hashem,

וואס דער שער איז יראת ה',

English translation 231

as it is stated in the Zohar at its beginning41,

ווי ס'שטייט אין זהר בתחלתו 41,

English translation 232

that "this is the gate to Hashem"42 refers to fear of Hashem.

אז "זה השער לה'" 42 גייט אויף יראת ה'.

English translation 233

And the way to achieve this

און דער וועג צוקומען דערצו

English translation 234

(to fear of Hashem)

(צו יראת ה')

English translation 235

is as the Rambam43 writes: "And what is the path to love of Him and fear of Him? When a person contemplates His wondrous works and creations, etc." He does not say that one achieves this through studying monetary laws,

איז ווי דער רמב"ם 43 שרייבט "והיאך היא הדרך לאהבתו ויראתו בשעה שיתבונן האדם במעשיו וברואיו הנפלאים וכו'". ער זאגט ניט אז מ'קומט דערצו דורך לערנען דיני ממונות,

English translation 236

about which it is said "He who wishes to become wise should engage in monetary laws"44,

וואס "הרוצה שיחכים יעסוק בדיני ממונות" 44,

English translation 237

and through this one comes to fear of Hashem –

און דורך דעם קומט מען צו יראת ה' –

English translation 238

rather, "And what is the path to love of Him and fear of Him? When a person contemplates His great works and creations, etc."

נאר "והיאך היא הדרך לאהבתו וליראתו בשעה שיתבונן האדם במעשיו וברואיו הגדולים וכו'".

English translation 239

The deed is the main thing –

המעשה הוא העיקר –

English translation 240

one must take from this Shabbat Bereishit,

דארף מען ארויסנעמען פון דעם שבת בראשית,

English translation 241

which is a most precious time

וואס איז א זמן יקר ביותר

English translation 242

(as above),

(כנ"ל),

English translation 243

regarding actual deed.

בנוגע צו מעשה בפועל.

English translation 244

If he has time,

אויב ער האט צייט,

English translation 245

he can also occupy himself with his soul powers,

קען ער זיך אויך פארנעמען מיט זיינע כחות הנפש,

English translation 246

so that just as he has ten soul powers, he should also go through them,

אז אזוי ווי ער האט עשר כחות הנפש זאל ער אויך זיי דורכנעמען,

English translation 247

both the internal powers and also his encompassing powers,

סיי די כחות פנימיים און אויך די כחות מקיפים שלו,

English translation 248

until the essence of the soul –

ביז עצם הנפש –

English translation 249

this is good;

איז מה טוב;

English translation 250

but if this will prevent him from doing something in actual deed,

אבער אויב דאס וועט אים אפהאלטן פון טאן עפעס אין מעשה בפועל,

English translation 251

one has the teaching of the Mishnah

האט מען אויף דעם הוראת המשנה

English translation 252

(brought down in the Siddur as a matter equal for every soul),

(אראפגעבראכט אין סידור אלס א דבר השווה לכל נפש),

English translation 253

that the deed is the main thing.

אז המעשה הוא העיקר.

English translation 254

In the deed itself,

אין מעשה גופא,

English translation 255

since it is standing on Shabbat

איז שטייענדיק בשבת

English translation 256

(Bereishit)

(בראשית)

English translation 257

the deed must consist of matters connected with Shabbat:

דארף די מעשה באשטיין פון ענינים פארבונדן מיט שבת:

English translation 258

Beginning with the deed that comes as preparation for Shabbat –

אנהויבנדיק פון דער מעשה וואס קומט אלס הכנה צו שבת –

English translation 259

lighting candles of the holy Shabbat,

הדלקת נרות שבת קודש,

English translation 260

and in the well-known expression –

ובלשון הידוע –

English translation 261

the campaign of candles of the holy Shabbat

מבצע נרות שבת קודש

English translation 262

(and Yom Tov).

(ויו"ט).

English translation 263

And in addition to this

און דערצו

English translation 264

(which comes together with lighting the candle of the holy Shabbat,

(וואס קומט צוזאמען מיט הדלקת נר שבת קודש,

English translation 265

"a lit candle").

"נר דלוק").

English translation 266

Also –

אויך –

English translation 267

"a set table" and "a made bed"45. For these three matters,

"שולחן ערוך" און "מטה מוצעת" 45. וואס די דריי ענינים,

English translation 268

"a lit candle, a set table, and a made bed" are the three well-known campaigns that are especially connected with Jewish women:

"נר דלוק ושולחן ערוך ומטתו מוצעת" זיינען די דריי מבצעים הידועים וואס זיינען במיוחד פארבונדן מיט נשי ישראל:

English translation 269

"a lit candle" –

"נר דלוק" –

English translation 270

lighting the candle of the holy Shabbat

הדלקת נר שבת קודש

English translation 271

(and Yom Tov).

(ויו"ט).

English translation 272

"a set table" –

"שולחן ערוך" –

English translation 273

the kashrut of eating and drinking. And "a made bed" –

כשרות האכילה ושתי'. און "מטה מוצעת" –

English translation 274

in a kosher manner according to the Torah, through family purity.

באופן כשר ע"פ תורה אור ע"י טהרת המשפחה.

English translation 275

In addition to this, Shabbat is also connected with the matter of Torah,

בנוסף לזה איז א שבת אויך פארבונדן מיט ענין התורה,

English translation 276

the Torah campaign,

מבצע תורה,

English translation 277

as our sages, of blessed memory, said46: "For all agree that the Torah was given on Shabbat."

כמאחז"ל 46 "דכו"ע בשבת ניתנה תורה".

English translation 278

And this is also connected with education,

און דאס איז אויך פארבונדן מיט חינוך,

English translation 279

for the entire intention of the giving of the Torah to man is to educate man in all his matters,

ווייל די גאנצע כוונה פון נתינת התורה להאדם איז צו מחנך זיין דעם אדם בכל הענינים שלו,

English translation 280

and to illuminate for him how he must live in all the details.

און אים באלייכטן ווי ער דארף לעבן בכל הפרטים.

English translation 281

As it states in the Midrash47 that when the Jews departed from the Giving of the Torah they were "like a child leaving school",

ווי עס שטייט אין מדרש 47 אז בשעת אידן זיינען אוועק פון מתן תורה זיינען זיי געווען "כתינוק היוצא מבית הספר",

English translation 282

for the entire essence of the Torah is to educate a Jew.

ווייל כל ענינה של תורה איז צו מחנך זיין א אידן.

English translation 283

Of the Torah it is indeed said "And I was with Him as a nursling, and I was daily His delight"48,

אויף תורה זאגט מען טאקע "ואהי' אצלו אומן ואהי' שעשועים יום יום" 48,

English translation 284

and "It is hidden from the eyes of all living"49,

און "נעלמה מעיני כל חי" 49,

English translation 285

until it is one with the Holy One, blessed be He50 –

ביז אז זי איז חד עם קוב"ה 50 –

English translation 286

nevertheless, the Alter Rebbe says in Tanya51 that the Torah "journeyed and descended" until it "clothed itself in physical things and matters of this world, etc.",

אעפ"כ זאגט דער אלטער רבי אין תניא 51 אז תורה "נסעה וירדה" ביז אז "נתלבשה בדברים גשמיים ועניני עולם הזה כו'",

English translation 287

journeyed and descended until "to Egypt you descended"52,

נסעה וירדה ביז אין "מצרים ירדתם" 52,

English translation 288

until the Torah is found specifically below

ביז אז די תורה געפינט זיך דוקא למטה

English translation 289

(and not above),

(און ניט למעלה),

English translation 290

and even above one must come to the Torah study of a Jew below,

און אויך למעלה דארף מען אנקומען צו לימוד התורה פון א אידן למטה,

English translation 291

"Companions hearken to your voice"53,

"חברים מקשיבים לקולך" 53,

English translation 292

until in order to clarify a doubt in Torah one must come to a Jew, a soul in a body, that he should do this

ביז אז בכדי צו מברר זיין א ספק אין תורה דארף מען אנקומען צו א אידן א נשמה בגוף אז ער זאל דאס טאן

English translation 293

(not like one who is in the Garden of Eden,

(ניט ווי א איך געפינט זיך אין גן עדן,

English translation 294

but specifically below, a soul in a body),

נאר דוקא למטה א נשמה בגוף),

English translation 295

and this becomes a clarification in all the worlds entirely,

און דאס ווערט א בירור בכל העולמות כולם,

English translation 296

as explained in Iggeret HaKodesh51,

כמבואר אין אגה"ק 51,

English translation 297

until even in the highest levels,

ביז אויך אין די העכסטע דרגות,

English translation 298

as is known that even in Atika Kadisha there are doubts

כידוע אז אויך אין עתיקא קדישא זיינען פאראן ספיקות

English translation 299

(as it states in Etz Chaim54),

(ווי עס שטייט אין עץ חיים 54),

English translation 300

not only one doubt but several doubts

ניט נאר איין ספק נאר כמה ספיקות

English translation 301

(plural).

(לשון רבים).

English translation 302

And that which there is a question whether the halachah is like Rabbah bar Nachmani55,

און דאס וואס ס'איז דא א שאלה צי די הלכה איז ווי רבה בר נחמני 55,

English translation 303

it is because immediately when Rabbah bar Nachmani ruled on the question "his soul departed in purity",

איז עס ווייל גלייך ווי רבה בר נחמני האט אפגע'פסק'נט די שאלה איז "יצתה נשמתו בטהרה",

English translation 304

the question becomes whether he has the status

ווערט די שאלה צי ער האט דעם דין

English translation 305

(regarding his ruling)

(בנוגע צו דעם פסק שלו)

English translation 306

of a soul in a body or not56;

פון א נשמה בגוף אדער ניט 56;

English translation 307

but it is certain that in order to clarify a doubt in Torah one must come to a Jew, a soul in a body, specifically down here in this physical world.

אבער ס'איז זיכער אז בכדי צו מברר זיין א ספק בתורה דארף מען אנקומען צו א אידן א נשמה בגוף דא למטה אין עוה"ז הגשמי דוקא.

English translation 308

In other words, this means,

אין אנדערע ווערטער מיינט עס,

English translation 309

that the essence of Torah is to educate a Jew down here in this physical world,

אז תורה איז ענינה צו מחנך זיין א אידן דא למטה אין עוה"ז הגשמי,

English translation 310

so that he should elevate the world and transform the world,

בכדי אז ער זאל אויפטאן מיט וועלט און איבערמאכן די וועלט,

English translation 311

until elevating it to "to perfect the world under the sovereignty of Shaddai"57,

ביז אויפטאן דעם "לתקן עולם במלכות שד-י" 57,

English translation 312

and even more –

ביז נאכמער –

English translation 313

to make for Him, blessed be He, a dwelling place in the lower realms.

לעשות לו ית' דירה בתחתונים.

English translation 314

That making for Him, blessed be He, a dwelling place in the lower realms is greater than "to perfect the world under the sovereignty of Shaddai". And the explanation of this:

וואס לעשות לו ית' דירה בתחתונים איז מערער ווי "לתקן עולם במלכות שד-י". והביאור בזה:

English translation 315

On the matter of "to perfect the world under the sovereignty of Sh-d-ai" one must arrive at the true and complete redemption,

אויף דעם ענין פון "לתקן עולם במלכות שד-י" דארף מען אנקומען צו דער גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 316

and that Mashiach should come and then remake the world. And it is known the saying of the Rebbe, my teacher and father-in-law, the Rebbe58 that not by our will did we go into exile and not by our desire will we leave exile, etc.,

און אז משיח זאל קומען און דערנאך איבערמאכן די וועלט. וידוע פתגם כ"ק מו"ח אדמו"ר 58 אז ניט מיט אונזער ווילן זיינען מיר געגאנגען אין גלות און ניט מיט אונזער רצון וועלן מיר ארויסגיין פון גלות כו',

English translation 317

consequently the matter of the redemption which includes "to perfect the world under the sovereignty of Sh-d-ai" is not dependent only on a Jew.

במילא איז דער ענין פון דער גאולה כולל "לתקן עולם במלכות שד-י" ניט תלוי נאר אין א אידן.

English translation 318

However, the matter of making for Him, blessed be He, a dwelling place in the lower realms is accomplished now by every Jew,

משא"כ דער ענין פון לעשות לו ית' דירה בתחתונים ווערט אויפגעטאן איצטער דורך יעדער איד,

English translation 319

by every Jewish child:

דורך יעדער אידישן קינד:

English translation 320

When a little Jewish girl makes a blessing,

בשעת א קליינע אידישע מיידעלע מאכט א ברכה,

English translation 321

"Blessed are You, Hashem, our G-d, etc." on the kindling of the Shabbat light,

"ברוך אתה ה' אלקינו כו'" אויף הדלקת נר שבת,

English translation 322

"You" is the language of direct address –

אתה איז לשון נוכח –

English translation 323

this simply refers to Essence

דאס גייט בפשטות אויף עצמות

English translation 324

(she needs no explanations for this) –

(זי דארף אויף דעם ניט קיינע הסברות) –

English translation 325

why does she do this,

וואס פארוואס טוט זי דאס,

English translation 326

because the Almighty commanded so,

דערפאר וואס דער אויבערשטער האט אזוי געהייסן,

English translation 327

and specifically a physical light

און דוקא א נר גשמי

English translation 328

(because if not, one cannot kindle it),

(ווייל אויב ניט קען מען דאס ניט אנצינדן),

English translation 329

and through this her house and the surroundings become illuminated, even the entire world physically –

און דורך דעם מאכט זיך ליכטיק איר הויז און דעם ארום ביז די גאנצע וועלט בגשמיות –

English translation 330

through this a dwelling place is made for Him, blessed be He, in the lower realms,

ווערט דורך דעם א דירה לו ית' בתחתונים,

English translation 331

that in this physical world

אז אין דעם עולם גשמי

English translation 332

(with which she fulfilled the kindling of the Shabbat light)

(מיט וועלכן זי האט מקיים געווען הדלקת נר שבת)

English translation 333

becomes a dwelling place for Him, blessed be He,

ווערט א דירה לו ית',

English translation 334

for His Essence and Being!

פאר עצמות ומהות!

English translation 335

Similarly, when a little Jewish boy makes a blessing "Blessed are You, Hashem, our G-d, etc., by Whose word all things exist" on water,

עד"ז בשעת א קליינער אידישער אינגעלע מאכט א ברכה "ברוך אתה ה' אלקינו כו' שהכל נהי' בדברו" אויף וואסער,

English translation 336

and likewise on all human needs,

ועד"ז אויך כל צרכי האדם,

English translation 337

he thereby makes a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms.

מאכט ער דורך דעם א דירה לו ית' בתחתונים.

English translation 338

And furthermore:

און דערצו:

English translation 339

"To perfect the world under the sovereignty of Sh-d-ai" is connected with the Name Sh-d-ai,

"לתקן עולם במלכות ש-ד-י" איז פארבונדן מיט שם ש-ד-י,

English translation 340

not the Essential Name and the Explicit Name

ניט דער שם העצם און שם המפורש

English translation 341

(but rather from the seven59 most exalted Names60);

(נאר פון די ז' (וי' 59) שמות הכי נעלים 60);

English translation 342

however, a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms which one makes through the blessing "Blessed are You, Hashem, etc." is connected with the Name Havayah,

משא"כ א דירה לו ית' בתחתונים וואס מ'מאכט אויף דורך דער ברכה "ברוך אתה ה' כו'" איז פארבונדן מיט שם הוי',

English translation 343

the Essential Name61 and the Explicit Name62.

שם העצם 61 און שם המפורש 62.

English translation 344

That the Torah educates a Jew,

וואס תורה איז מחנך א אידן,

English translation 345

also a Jewish boy and a Jewish girl,

אויך א אידישן אינגעלע און אידישע מיידעלע,

English translation 346

to make a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms,

צו מאכן א דירה לו ית' בתחתונים,

English translation 347

as above.

כנ"ל.

English translation 348

One might think that one can seemingly go by one's own power –

קען מען מיינען אז מ'קען גיין לכאורה בכח עצמו –

English translation 349

they say that there must be "the blessing of Hashem" which "enriches"63.

זאגט מען אז ס'דארף זיין "ברכת ה'" וואס "היא תעשיר" 63.

English translation 350

Indeed, "and Hashem your G-d will bless you in all that you do"64,

טאקע "וברכך ה' אלקיך בכל אשר תעשה" 64,

English translation 351

and every Jew is presumed to be fit that his "doing" was proper and complete65,

און יעדער איד איז בחזקת כשרות אז ביי אים איז געווען דער "תעשה" כדבעי ובשלימות 65,

English translation 352

but nevertheless one must arrive at the blessing of Hashem,

אבער אעפ"כ דארף מען אנקומען צו ברכת ה',

English translation 353

for specifically this accomplishes that it be in the ultimate perfection,

וואס דוקא דאס טוט אויף אז ס'זאל זיין בתכלית השלימות,

English translation 354

even in a manner of "enriches".

ביז אין אן אופן פון "תעשיר".

English translation 355

And furthermore, it is not sufficient that there is the "doing" on the part of the Jew himself,

און דערצו איז ניט מספיק אז ס'איז דא דער "תעשה" מצד דעם אידן אליין,

English translation 356

rather he must join himself to the community,

נאר ער דארף זיך מצרף זיין צום ציבור,

English translation 357

as per the directive of our Sages of blessed memory66: Do not separate yourself from the community. –

כהוראת חז"ל 66 אל תפרוש מן הציבור. –

English translation 358

And this is a directive for all Jews,

און דאס איז א הוראה פאר אלע אידן,

English translation 359

both for simple people,

סיי פאר אנשים פשוטים,

English translation 360

"your hewers of wood" and "your drawers of water" and also for "your heads, your tribes"67:

"חוטב עציך" און שואב מימיך" און סיי פאר "ראשיכם שבטיכם" 67:

English translation 361

A simple person,

אן איש פשוט,

English translation 362

"your hewer of wood" and "your drawer of water",

"חוטב עציך" און שואב מימיך",

English translation 363

might think:

קען מיינען:

English translation 364

Just as he has simple faith,

אזוי ווי ביי אים איז דא אמונה פשוטה,

English translation 365

and all matters are with him in simplicity,

און אלע ענינים זיינען ביי אים בפשטות,

English translation 366

without contrivances,

אן קונצן,

English translation 367

so measure for measure –

איז מדה כנגד מדה –

English translation 368

that he is connected with the simplicity of the Essence,

אז ער איז פארבונדן מיט פשיטות העצמות,

English translation 369

and one must give him all matters in simplicity –

און מ'דארף אים געבן אלע ענינים בפשטות –

English translation 370

children, life, and sustenance in abundance, and all of them in abundance in simplicity. And he does not need to come to other Jews.

בני חיי ומזוני רויחי ובכולם רויחי בפשטות. און ער דארף ניט אנקומען צו אנדערע אידן.

English translation 371

They tell him,

זאגט מען אים,

English translation 372

Do not separate yourself from the community. He must have dealings with all other Jews,

אל תפרוש מן הציבור. ער דארף האבן צו טאן מיט אלע אנדערע אידן,

English translation 373

and must also come to them.

און דארף אויך צו זיי אנקומען.

English translation 374

Similarly, one of "your heads, your tribes" might think that he can act with force,

עד"ז איינער פון "ראשיכם שבטיכם" קען מיינען אז ער קען מאנען בכח,

English translation 375

"with an arm",

"בזרוע",

English translation 376

and he does not need to come to "Yours, Hashem, is the righteousness"68.

און ער דארף ניט אנקומען צו "לך הוי' הצדקה" 68.

English translation 377

They also tell him,

זאגט מען אויך אים,

English translation 378

Do not separate yourself from the community.

אל תפרוש מן הציבור.

English translation 379

What this means simply,

וואס דאס מיינט בפשטות,

English translation 380

that there must be the matter of love of Israel.

אז ס'דארף זיין דער ענין פון אהבת ישראל.

English translation 381

And as the Alter Rebbe established in his Siddur69,

און ווי דער אלטער רבי האט אריינגעשטעלט בסידורו 69,

English translation 382

a matter equal for every soul,

א דבר השווה לכל נפש,

English translation 383

that at the beginning of the day

אז בתחלת היום

English translation 384

(before prayer which comes before the study of Torah –

(קודם התפלה וואס קומט קודם לימוד התורה –

English translation 385

"from the synagogue to the study hall"70)

"מבית הכנסת לבית המדרש" 70)

English translation 386

one should say "I accept upon myself the positive commandment of 'You shall love your fellow as yourself'",

זאל מען זאגן "הריני מקבל עלי מצות עשה של ואהבת לרעך כמוך",

English translation 387

that he should include himself with all other Jews.

ער זאל זיך כולל זיין מיט אלע אנדערע אידן.

English translation 388

Until –

ביז –

English translation 389

not only love of Israel,

ניט נאר אהבת ישראל,

English translation 390

but also unity of Israel,

נאר אויך אחדות ישראל,

English translation 391

as discussed many times during this year.

כמדובר כמ"פ במשך שנה זו.

English translation 392

Parenthetical remark:

מאמר המוסגר:

English translation 393

There are those who ask:

ס'זיינען דא די וואס פרעגן:

English translation 394

Since we emphasize so much that there should be not only love of Israel but also unity of Israel –

היות אז מ'שטורעמט אזויפיל אז ס'זאל זיין ניט נאר אהבת ישראל נאר אויך אחדות ישראל –

English translation 395

then why is there a commandment in the Torah only on love of Israel,

איז פארוואס איז דא א ציווי אין תורה נאר אויף אהבת ישראל,

English translation 396

"You shall love your fellow as yourself",

"ואהבת לרעך כמוך",

English translation 397

and not on unity of Israel? One of the explanations of this is:

און ניט אויף אחדות ישראל? איז איינער פון די ביאורים בזה:

English translation 398

A commandment in the Torah applies only to a matter over which one has a choice,

א ציווי אין תורה איז שייך נאר אויף אן ענין אויף וועלכן מ'האט א ברירה,

English translation 399

however, regarding a matter of necessity, a commandment is not applicable.

משא"כ אויף א דבר של הכרח איז ניט שייך קיין ציווי.

English translation 400

"See, I have set before you today the life and the good" and the opposite thereof71,

"ראה נתתי לפניך היום את החיים ואת הטוב" און דער היפך דערפון 71,

English translation 401

and then "and you shall choose life" applies72,

און דעמולט איז שייך "ובחרת בחיים" 72,

English translation 402

because he then has a choice between two paths. But where there is no choice, a command is not applicable.

ווייל ער האט דערביי א ברירה פון צוויי דרכים. אבער וואו ס'איז קיין ברירה ניטא איז ניט שייך קיין ציווי.

English translation 403

This also applies regarding love of Israel and unity of Israel:

עד"ז איז אויך בנוגע צו אהבת ישראל און אחדות ישראל:

English translation 404

When one fulfills the commandment "and you shall love your fellow as yourself" properly and completely,

בשעת מ'איז מקיים די מצוה "ואהבת לרעך כמוך" כדבעי ובשלימות,

English translation 405

then it is inevitable that one comes to unity of Israel. Therefore, there is no separate commandment regarding unity of Israel73.

איז בהכרח אז מ'זאל קומען צו אחדות ישראל. איז דעריבער ניט שייך קיין ציווי בפ"ע אויף אחדות ישראל 73.

English translation 406

This matter is also understood from Likkutei Torah on Parshat Nitzavim,

וואס דער ענין איז מובן אויך פון לקוטי תורה פ' נצבים,

English translation 407

the portion "that is always read before Rosh Hashanah"74:

די פרשה "שקורין תמיד לפני ר"ה" 74:

English translation 408

In the verse it says "You are standing today, all of you, before Hashem your G-d" and it then enumerates the ten categories of Jews

אין פסוק שטייט "אתם נצבים היום כולכם לפני ה' אלקיכם" און ער רעכנט דערנאך אויס די עשרה סוגים פון אידן

English translation 409

(into which "all of you" is divided).

(אין וועלכע ס'טיילן זיך "כולכם").

English translation 410

This is simply love of Israel,

וואס דאס איז בפשטות אהבת ישראל,

English translation 411

that all Jews stand together. And this comes about because "You are standing today, all of you" is "before Hashem your G-d",

אז אלע אידן שטייען צוזאמען. און דאס קומט עי"ז וואס "אתם נצבים היום כולכם" איז "לפני ה' אלקיכם",

English translation 412

as explained in Tanya75 that love of Israel comes from knowing that "He is the Father of all of them".

כמבואר אין תניא 75 אז אהבת ישראל קומט עי"ז וואס מ'ווייסט אז "אב א' לכולנה".

English translation 413

And the Alter Rebbe explains there in Likkutei Torah on this verse,

און דער אלטער רבי איז מבאר דארטן אין לקו"ת על פסוק זה,

English translation 414

that "You are standing today, all of you, before Hashem your G-d" is the concept of "And He was King in Yeshurun, when the heads of the people gathered, the tribes of Israel together",

אז "אתם נצבים היום כולכם לפני ה' אלקיכם" איז דער ענין פון "ויהי בישורון מלך בהתאסף ראשי עם יחד שבטי ישראל",

English translation 415

"meaning that they all gather together to become united as one",

"פי' שכולם מתאספים יחד להיות לאחדים כאחד",

English translation 416

and as has been explained many times, the interpretation of this is "united as one" literally.

וכמדובר כמ"פ אז דער פירוש אין דעם איז "לאחדים כאחד" ממש.

English translation 417

That is, the Alter Rebbe explains that from "You are standing today, all of you, before Hashem your G-d",

ד.ה. דער אלטער רבי איז מפרש אז פון "אתם נצבים היום כולכם לפני ה' אלקיכם",

English translation 418

love of Israel,

אהבת ישראל,

English translation 419

one comes to unity of Israel –

קומט מען צו אחדות ישראל –

English translation 420

"united as one",

"לאחדים כאחד",

English translation 421

literally,

ביז ממש,

English translation 422

i.e., "united as one" without the letter kaf of comparison

ד.ה. "לאחדים כאחד" אן א כ"ף הדמיון

English translation 423

("as one"). –

("כאחד"). –

English translation 424

That which is stated afterwards76 "to pass into the covenant of Hashem your G-d" is even higher than unity of Israel,

דאס וואס עס שטייט דערנאך 76 "לעברך בברית ה' אלקיך" איז נאך העכער פון אחדות ישראל,

English translation 425

for through the covenant with Hashem your G-d one becomes one thing with Essence and Being,

ווארום ע"י הברית עם ה' אלקיך ווערט מען איין זאך מיט עצמות ומהות,

English translation 426

as explained there77,

כמבואר שם 77,

English translation 427

which is completely beyond any concept of unification,

וואס דאס איז למעלה לגמרי פון כל ענין ההתאחדות,

English translation 428

and consequently it also descends among Jews themselves, that it is higher than unity of Israel,

ובמילא קומט דערפון אויך אראפ בא אידן גופא אז ס'איז העכער פאר אחדות ישראל,

English translation 429

above any concept of unification,

למעלה מכל ענין ההתאחדות,

English translation 430

rather one is literally one thing.

נאר מ'איז איין זאך ממש.

English translation 431

And from the Mivtza Chinuch and Mivtza Ahavat Yisrael

און פון מבצע חינוך און מבצע אהבת ישראל

English translation 432

(and Achdut Yisrael)

(און אחדות ישראל)

English translation 433

one comes to the other Mivtza'im: Torah

קומט מען צו די אנדערע מבצעים: תורה

English translation 434

(as above),

(כנ"ל),

English translation 435

Tefillin,

תפילין,

English translation 436

Mezuzah,

מזוזה,

English translation 437

Tzedakah,

צדקה,

English translation 438

a house full of books –

בית מלא ספרים –

English translation 439

Yavneh and its sages76,

יבנה וחכמי' 76,

English translation 440

and the three Mivtza'im mentioned above

און די דריי מבצעים המדוברים לעיל

English translation 441

(which are particularly relevant to Jewish women and girls)

(וואס זיינען שייך במיוחד צו נשי ובנות ישראל)

English translation 442

Shabbat and Yom Tov candles,

נרות שבת קודש ויו"ט,

English translation 443

Kashrut of food and drink, and Family Purity.

כשרות האכו"ש און טהרת המשפחה.

English translation 444

And also the Mivtza that is time-dependent –

און אויך דער מבצע שהזמן גרמא –

English translation 445

that every Jew should receive a letter in one of the general Torah scrolls. This also includes the three matters

אז יעדער איד זאל באקומען אן אות אין איינער פון די ספרי תורה הכלליים. וואס דאס האט אין זיך אויך די דריי ענינים

English translation 446

(Mivtza'im)

(מבצעים)

English translation 447

of Torah,

פון תורה,

English translation 448

Ahavat Yisrael and Tzedakah.

אהבת ישראל און צדקה.

English translation 449

And here is also the place to arouse and encourage regarding printing the Torah journals

וכאן איז אויך המקום צו מעורר און מעודד זיין בנוגע צו אפדרוקן די קובצי תורה

English translation 450

(as has already been spoken about this78).

(ווי גערעדט שוין בזה 78).

English translation 451

For in many places a Torah journal has already been printed and accomplished,

וואס אויף כמה האט מען שוין גע'פועל'ט און ס'איז אפגעדרוקט געווארן א קובץ תורה,

English translation 452

but there are still those where it proceeds with laziness,

אבער ס'זיינען דא נאך אזוינע וואס בא זיי גייט עס בעצלתיים,

English translation 453

I do not wish to use a harsher expression.

איך וויל ניט נוצן קיין שארפערן לשון.

English translation 454

Therefore, one arouses and urges that the journals be printed with alacrity,

איז מען מעורר און מזרז אז מ'זאל אפדרוקן די קובצים בזריזות,

English translation 455

for printing is for all generations79,

וואס דפוס איז לדורי דורות 79,

English translation 456

and certainly this is relevant to the present.

ועאכו"כ אז דאס איז נוגע להוה.

English translation 457

And the claim that this is a new thing,

און די טענה אז דאס איז א דבר חדש,

English translation 458

that it was not seen that journals were printed in this manner in previous generations,

מ'האט ניט געזען אז מ'זאל דרוקן קובצים באופן זה בהדורות שלפנ"ז,

English translation 459

and also not in this generation –

און אויך ניט בדור זה –

English translation 460

the main thing is the actual deed,

איז דער עיקר די מעשה בפועל,

English translation 461

that there should be printed journals with novellae from various places,

אז ס'זאלן זיין געדרוקטע קובצים מיט חידושים פון פארשידענע ערטער,

English translation 462

each one with his novellae. And all these calculations that so-and-so will say and so-and-so will think that one intends...

כאו"א מיט זיינע חידושים. און די אלע חשבונות אז יענער וועט זאגן און יענער וועט טראכטן אז מ'מיינט..

English translation 463

and that so-and-so will think that one has intentions etc. –

און אז יענער וועט מיינען אז מ'האט דערביי כוונות וכו' –

English translation 464

as said,

איז כאמור,

English translation 465

the main thing is the actual deed,

דער עיקר איז די מעשה בפועל,

English translation 466

and it makes no difference why that person writes it,

און ס'איז קיין נפק"מ פארוואס יענער שרייבט עס,

English translation 467

and how it will affect that person,

און ווי מ'וועט אויף יענעם פועלן,

English translation 468

for as has been said many times,

ווארום כמדובר כמ"פ,

English translation 469

the Rambam rules80 that one coerces him until he says "I want",

דער רמב"ם פסק'נט 80 אז כופין אותו עד שיאמר רוצה אני,

English translation 470

and one does not make the calculation that he was coerced and this is not his true will,

און מ'מאכט ניט דעם חשבון אז מ'האט אים כופה געווען און איז דאס ניט זיין אמת'ער רצון,

English translation 471

because on the contrary –

ווייל אדרבה –

English translation 472

his true will is to fulfill the will of Hashem,

זיין אמת'ער רצון איז צו מקיים זיין רצון ה',

English translation 473

only his evil inclination compelled him,

נאר יצרו אנסו,

English translation 474

an extraneous thing attached itself that prevents him from revealing his true will openly. And through coercing him, one reveals his true will.

ס'האט זיך צוגעקלעפט א זייטיקע זאך וואס שטערט אים צו ארויסברענגען בגלוי זיין רצון אמיתי. און דורך כופין אותו איז מען מגלה רצונו האמיתי.

English translation 475

One must not say this to that person, of course,

מ'דארף דאס נאר יענעם ניט זאגן כמובן,

English translation 476

because then it might arouse him to do the opposite!

ווייל דעמולט קען דאס ביי אים מעורר זיין צו טאן פארקערט!

English translation 477

Therefore, it must be explained,

במילא דארף מען מסביר זיין,

English translation 478

each one according to his measure,

לכאו"א לפום שיעורא דילי',

English translation 479

why he should participate in this,

פארוואס ער זאל זיך אין דעם משתתף זיין,

English translation 480

and surely he will accept it,

און זיכער וועט ער דאס מקבל זיין,

English translation 481

and afterwards he will even thank for it. As has been seen in the past that this is what actually happened.

און דערנאך וועט ער נאך דאנקען פאר דעם. ווי מ'האט געזען בעבר אז אזוי איז געווען בפועל.

English translation 482

From this, as has been seen that this is what happened in the past –

וואס דערפון ווי מ'האט געזען אז אזוי איז געווען בעבר –

English translation 483

this gives encouragement to those who have not yet implemented it in their place,

גיט דאס אן עידוד צו די וואס האבן דאס דערוויילע ניט דורכגעפירט במקומם,

English translation 484

that they should not think that it is difficult,

אז זיי זאלן ניט מיינען אז דאס איז שווער,

English translation 485

because behold how another implemented it and afterwards they were satisfied with it and thanked for it.

ווייל תא חזי ווי א צווייטער האט עס דורכגעפירט און דערנאך איז מען דערמיט געווען צופרידן און מ'האט דערפאר געדאנקט.

English translation 486

Afterwards a new claim was added:

דערנאך איז צוגעקומען א נייע טענה:

English translation 487

He is a small person who is located in a small country,

ער איז א קליינער וואס געפינט זיך אין א קליינע מדינה,

English translation 488

a small city,

א קליינע שטאט,

English translation 489

a small town –

א קליינע שטעטעלע –

English translation 490

it is not for him a matter to go and print a Torah publication;

איז ניט פאר אים אן ענין צו גיין דרוקן א קובץ תורה;

English translation 491

this should be done by the great ones in the great cities etc.!

דאס דארפן טאן די גרויסע אין די גרויסע שטעט וכו'!

English translation 492

He does not have so much self-importance in himself,

ער האט ניט אזויפיל ישות אין זיך,

English translation 493

he is not such a haughty person –

ער איז ניט אזא בעל גאוה –

English translation 494

why would he go and print a Torah publication,

וואס וועט ער גיין דרוקן א קובץ תורה,

English translation 495

when it should not appear as arrogance,

בשעת ס'טאר ניט זיין "מיחזי כיוהרא",

English translation 496

this is a law in the Shulchan Aruch81! –

דאס איז א דין אין שולחן ערוך 81! –

English translation 497

he does not deny his virtues,

זיינע מעלות לייקנט ער ניט,

English translation 498

and he admits that ultimately he will surpass and exceed the other,

און ער איז מודה אז סוף סוף וועט ער יענעם איבערוואקסן און איבערשטייגן,

English translation 499

but for now,

אבער לעת עתה,

English translation 500

as for the publications that are needed now –

וואס די קובצים דארף מען האבן עתה –

English translation 501

he is not yet relevant to this.

איז ער נאך דערצו ניט שייך.

English translation 502

And especially further –

ובפרט נאך –

English translation 503

he argues –

טענה'ט ער –

English translation 504

that he is involved in spreading Judaism and he must ensure the education of Jewish children,

אז ער טוט אין הפצת היהדות און ער דארף מאכן זיכער דעם חינוך פון אידישע קינדער,

English translation 505

so if he will occupy himself with printing a publication, it will detract from the activities he needs to do in the education of Jewish children and the like.

איז אויב ער וועט זיך פארנעמען מיט דרוקן א קובץ וועט עס אראפנעמען פון די פעולות וואס ער דארף טאן אין חינוך פון אידישע קינדער וכיו"ב.

English translation 506

And we are not speaking here about a desolate wilderness where there are no matters of Torah that one can study. There is an abundance of Torah –

און מ'רעדט דאך דא ניט וועגן א מדבר שממה וואו ס'זיינען ניטא קיינע ענינים פון תורה וועלכע מ'קען לערנען. ס'איז דא א ריבוי תורה –

English translation 507

he should better engage in matters that are needed,

דארף ער בעסער טאן אין ענינים וועלכע מ'דארף האבן,

English translation 508

bringing Jews closer to Judaism,

מקרב זיין אידן צו אידישקייט,

English translation 509

and he will leave the printing of Torah publications for others.

און ער וועט לאזן דעם דרוקן פון די קובצי תורה פאר אנדערע.

English translation 510

They tell him,

זאגט מען אים,

English translation 511

that this is an "excuse". As discussed many times that the early commentators interpret that "excuse" is the letters of "not true" –

אז דאס אין אן "אמתלא". כמדובר כמ"פ אז ראשונים טייטשן אפ אז "אמתלא" איז אותיות "אמת לא" –

English translation 512

even a matter that he initially says is true,

אפילו א זאך וואס ער זאגט בתחלה אז דאס איז אמת,.

English translation 513

he himself afterwards admits that it is "not",

איז ער אליין דערנאך מודה אז דאס איז "לא",

English translation 514

as is seen in actuality.

ווי מ'זעט עס בפועל.

English translation 515

On the contrary:

אדרבה:

English translation 516

Through the fact that he will print a publication in his city –

דורך דעם וואס ער וועט דרוקן א קובץ אין זיין שטאט –

English translation 517

this will help him in all the matters of spreading Judaism that he does there.

וועט דאס אים ארויסהעלפן אין אלע ענינים פון מפיץ זיין אידישקייט וועלכע ער טוט דארטן.

English translation 518

Even also in making money for the matters that he needs,

ביז אויך אין מאכן געלט פאר די ענינים וועלכע ער דארף האבן,

English translation 519

and also to pay off the debts that he has over his head.

און אויך אויף אפצאלן די חובות וועלכע ער האט איבערן קאפ.

English translation 520

Why do I mention a matter of bribery?

פארוואס דערמאן איך אן ענין של שוחד?

English translation 521

There is a story with the Rebbe

ס'איז דא א סיפור מיטן רבי'ן

English translation 522

(the Mitteler Rebbe)

(מהורש"ב)

English translation 523

of blessed memory82,

נ"ע 82,

English translation 524

that once on Motzaei Rosh Hashanah,

אז אמאל מוצאי ראש השנה,

English translation 525

after he had said a maamar,

נאך דעם ווי ער האט געזאגט א מאמר,

English translation 526

and was exhausted,

און איז געווען פארמאטערט,

English translation 527

there was a yechidus for those who were about to travel away.

איז געווען יחידות פאר די וואס זיינען דעמולט אוועקגעפארן.

English translation 528

A Jew entered,

איז אריין א איד,

English translation 529

a wealthy man,

א גביר,

English translation 530

a great activist,

א גרויסער עסקן,

English translation 531

to receive the farewell blessing from the Rebbe of blessed memory.

אויף באקומען ברכת הפרידה פון דעם רבי'ן נ"ע.

English translation 532

The Rebbe of blessed memory told him that he wanted him to travel to Petersburg on a mission. He hesitated somewhat,

האט אים דער רבי נ"ע געזאגט אז ער וויל ער זאל פארן אין פעטערבורג מיט א שליחות. יענער האט זיך געדונגען אהער אהין,

English translation 533

but of course he agreed to travel. The Rebbe of blessed memory opened the drawer-box and from there took out several banknotes and gave them to the wealthy man for the expenses of the journey and the mission.

אבער זעלבסטפארשטענדלעך אז ער האט מסכים געווען צו פארן. האט דער רבי נ"ע אויפגעעפנט דעם שופלאד-קעסטל און פון דארטן ארויסגענומען עטלעכע שטרות של כסף און אפגעגעבן דעם גביר אויף די הוצאות הנסיעה והשליחות.

English translation 534

Now, the wealthy man had given thousands of rubles to the treasury of the Rebbe of blessed memory to carry out his affairs,

וואס דער גביר האט געגעבן טויזנטער רובל צו די קופה פון דעם רבי'ן נ"ע אויף דורכפירן זיינע ענינים,

English translation 535

certainly much more than the several tens of rubles that the Rebbe of blessed memory gave him. And furthermore, this was on Motzaei Rosh Hashanah,

באי"ע מערער ווי די עטלעכע צענדליקע רובל וואס דער רבי נ"ע האט אים געגעבן. און דערצו איז דאס געווען מוצאי ראש השנה,

English translation 536

and it is known the discussion regarding giving money on Motzaei Shabbos and Yom Tov83 –

וידוע די שקו"ט בנוגע צו געבן געלט במוצאי שבת ויו"ט 83 –

English translation 537

The wealthy man asked the Rebbe of blessed memory

האט דער גביר געפרעגט בא דעם רבי'ן נ"ע

English translation 538

(of course in a refined language)

(כמובן אין אן איידעלן לשון)

English translation 539

What is this?

מאי האי?

English translation 540

The Rebbe, of blessed memory, answered him

האט אים דער רבי נ"ע געענטפערט

English translation 541

(the content,

(דער תוכן,

English translation 542

not the wording),

ניט דער לשון),

English translation 543

that this is in order to protect the animal soul. Because even if this time the animal soul will not confuse him,

אז דאס איז בכדי צו באווארענען די נפש הבהמית. ווייל אפילו אויב דעם מאל וועט אים די נה"ב ניט מבלבל זיין,

English translation 544

it could be that a second time will come when the animal soul will confuse him with the claim that this will reduce expenses, etc.

קען אבער זיין אז ס'וועט קומען א צווייטן מאל וועט די נה"ב אים מבלבל זיין מיט דער טענה אז דאס וועט אפקאסטן הוצאות וכו'.

English translation 545

And therefore –

און דעריבער –

English translation 546

that which the philanthropist gives so much money to the Rebbe, of blessed memory, is one matter,

דאס וואס דער גביר גיט אזויפיל געלט צום רבי'ן נ"ע איז איין ענין,

English translation 547

his own private matter,

אן ענין פרטי שלו,

English translation 548

and that which the philanthropist travels as a public emissary is a second matter

און דאס וואס דער גביר פארט בשליחות הציבור איז א צווייטער ענין

English translation 549

(one has nothing to do with the other),

(איינער האט ניט צו טאן מיטן צווייטן),

English translation 550

and for this

און אויף דעם

English translation 551

(public emissary)

(שליחות הציבור)

English translation 552

one must give money from the public fund in order to protect the animal soul.

דארף מען געבן געלט פון קופת הציבור בכדי באווארענען די נה"ב.

English translation 553

Regarding this, mention was also made in the above matter of a matter of bribery,

עד"ז דערמאנט מען אויך בנדו"ד אן ענין של שוחד,

English translation 554

that by printing a pamphlet in his city, this will help him with his expenses and debts,

אז דורך אפדרוקן א קובץ אין זיין שטאט וועט דאס אים ארויסהעלפן אין זיינע הוצאות און חובות,

English translation 555

consequently he does not have the trial with which the animal soul can confuse him.

במילא האט ער ניט דעם נסיון מיט וועלכן די נה"ב קען אים מבלבל זיין.

English translation 556

And simply:

ובפשטות:

English translation 557

He argues:

ער טענה'ט:

English translation 558

At the time he will go to print a Torah pamphlet in his city, it will interfere with the other matters which he needs to do and with collecting money for what he needs. He needs to go to so-and-so at a specific time to take money,

בשעת ער וועט גיין דרוקן א קובץ תורה אין זיין שטאט וועט עס שטערן צו די אנדערע ענינים וועלכע ער דארף טאן און צום קלייבן געלט פאר דאס וואס ער דארף האבן. ער דארף גיין צו פלוני בזמן מסויים נעמען געלט,

English translation 559

and at a later time it could very well be that he will not be able to obtain it. And he has large debts –

און בזמן לאח"ז קען גאר זיין אז ער וועט עס ניט קענען באקומען. און ער האט דאך חובות גדולים –

English translation 560

so why should he go and print a Torah pamphlet? They tell him he should go and print a Torah pamphlet?!

איז וואס וועט ער גיין אפדרוקן א קובץ תורה. זאגט מען אים אז ער זאל נאך גיין און דרוקן א קובץ תורה?!

English translation 561

This will take away from the time he needs to go collect money,

דאס וועט אראפנעמען פון דער צייט וואס ער דארף גיין קלייבן געלט,

English translation 562

consequently it will take away from the activities in Judaism which he needs to carry out.

במילא וועט עס אראפנעמען פון די פעולות אין אידישקייט וועלכע ער דארף דורכפירן.

English translation 563

They tell him –

זאגט מען אים –

English translation 564

on the contrary:

אדרבה:

English translation 565

Through the fact that he will print a Torah pamphlet in his city,

דורך דעם וואס ער וועט אפדרוקן א קובץ תורה אין זיין שטאט,

English translation 566

not in the Holy Land –

ניט אין ארץ הקודש –

English translation 567

because then the Jew in his city from whom he wants to take money might think,

וואס דעמולט קען דער איד אין זיין שטאט וואס פון אים וויל ער נעמען געלט טראכטן,

English translation 568

that there are idlers there who rely on begging from other countries,

אז דארטן געפינען זיך בטלנים וואס פארלאזן זיך אויף שנארעריי פון אנדערע מדינות,

English translation 569

or they use kosher,

אדער זיי נוצן כשר'ע,

English translation 570

holy money from kolels,

הייליקע געלט פון כוללים,

English translation 571

for example from "Kollel Chabad" –

ווי למשל פון "כולל חב"ד" –

English translation 572

consequently what connection does that one have with it –

במילא וואס האט יענער דערמיט פאר א שייכות –

English translation 573

rather, when he prints it in his city,

נאר אז ער דרוקט עס אפ אין זיין שטאט,

English translation 574

the Jew from whom he wants to take money will see that there is a Torah pamphlet that was printed in his own city,

וועט דער איד פון וועמען ער וויל נעמען געלט זען אז ס'איז דא א קובץ תורה וואס מ'האט אים געדרוקט אין זיין אייגענער שטאט,

English translation 575

connected with the rabbi of his city,

פארבונדן מיטן רב פון זיין שטאט,

English translation 576

or who lives near his home –

אדער וואס לעבט לעבן זיין שטוב –

English translation 577

it will affect him to give more money than he would have given otherwise.

וועט עס אויף אים פועלן אז ער זאל געבן נאכמער געלט ווי ער וואלט געגעבן בלאו הכי.

English translation 578

As has already been seen in the past a great deed,

ווי מ'האט עס שוין געזען בעבר מעשה רב,

English translation 579

that when one went to someone to ask for money and showed him a Torah pamphlet that was printed in his city –

אז בשעת מ'איז געגאנגען צו איינעם בעטן געלט און מ'האט אים געוויזן א קובץ תורה וואס מ'האט אפגעדרוקט אין זיין שטאט –

English translation 580

it caused him to give a larger donation,

האט עס גע'פועל'ט אז ער זאל געבן א גרעסערע נדבה,

English translation 581

than he would have given if they had not shown him the Torah pamphlet.

ווי ער וואלט געגעבן אויב מ'וואלט אים ניט געוויזן דעם קובץ תורה.

English translation 582

And as this was in the past in several instances,

און ווי דאס איז געווען בעבר בא כמה,

English translation 583

it should encourage also those who have not yet printed a Torah pamphlet.

זאל עס מעודד זיין אויך די וואס האבן נאך דערוויילע ניט געדרוקט א קובץ תורה.

English translation 584

And one could elaborate on this and on many matters. Give to the wise and he will become wiser still83,

ויש להאריך בזה ובריבוי ענינים. ותן לחכם ויחכם עוד *83,

English translation 585

each one according to his matter.

יעדערער לפי ענינו.

English translation 586

And may it be His will that the main thing be –

ויה"ר אז עס זאל זיין דער עיקר –

English translation 587

actual deed,

מעשה בפועל,

English translation 588

the deed is the main thing,

המעשה הוא העיקר,

English translation 589

"Táparo da plaho"84,

"טאפארו דא פלאחו" 84,

English translation 590

and whoever hastens is praiseworthy,

וכל המקדים הרי זה משובח,

English translation 591

and whoever increases is praiseworthy.

וכל המרבה הרי זה משובח.

English translation 592

And coming from Shabbat Bereishit –

און קומענדיק פון שבת בראשית –

English translation 593

one should do this in a completely new manner,

זאל מען טאן אין דעם אין אן אופן חדש לגמרי,

English translation 594

because it becomes "Bereishit bara Elokim et hashamayim ve'et ha'aretz" anew.

ווייל ס'ווערט "בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ" מחדש.

English translation 595

And may it be His will that this add more to this, that immediately from Shabbat Bereishit one should enter into the true and complete redemption,

ויה"ר אז דאס זאל נאכמער צוגעבן אין דעם אז גלייך פון שבת בראשית זאל מען אריינגיין אין די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 596

when there will be "the new heavens and the new earth"85,

וואס דעמולט וועט זיין "השמים החדשים והארץ החדשה" 85,

English translation 597

which is also connected with "a new Torah will go forth from Me"86,

וואס איז אויך פארבונדן מיט "תורה חדשה מאתי תצא" 86,

English translation 598

Speedily in our days, literally, and in our time.

במהרה בימינו ממש ובעגלא דידן.

English translation 599

What was discussed above pertains to Shabbat Bereishit in every year. In addition to this, there is a special matter in Shabbat Bereishit in the determination of this year.

המדובר לעיל איז נוגע צו שבת בראשית בכל שנה ושנה. נוסף לזה קומט צו אן ענין מיוחד בשבת בראשית בקביעות שנה זו.

English translation 600

In the determination of this year, Shabbat Bereishit occurs on the same day of the week as

בקביעות שנה זו קומט אויס שבת בראשית אין דעם זעלבן טאג בשבוע ווי

English translation 601

(the first day)

(דער ערשטער טאג)

English translation 602

Rosh Hashanah occurred –

ראש השנה איז אויסגעקומען –

English translation 603

on the day of Shabbat. Shabbat Bereishit is always Shabbat,

ביום השבת. שבת בראשית איז אלעמאל שבת,

English translation 604

simply. But because in this year it occurs on the 29th of Tishrei,

כפשוט. אבער מצד דעם וואס בשנה זו קומט עס אויס בכ"ט בחודש תשרי,

English translation 605

this is because Rosh Hashanah was on the day of Shabbat.

איז דאס דערפאר וואס ראש השנה איז געווען ביום השבת.

English translation 606

That according to this determination, there comes added strength with greater vigor and greater might in Shabbat Bereishit and in the entirety of the year that follows,

וואס לפי אט דעם קביעות קומט צו א תוקף ביתר שאת ויתר עוז אין שבת בראשית און אין כללות השנה שלאח"ז,

English translation 607

for as one sets oneself on Shabbat Bereishit, so goes the entire year.

וואס ווי מ'שטעלט זיך אוועק שבת בראשית אזוי גייט אויפן גאנצן יאר.

English translation 608

It is known87 that all matters which are "hidden" and concealed on Rosh HaShanah emerge in revelation during the time of our joy,

כידוע 87 אז אלע ענינים וואס זיינען "בכסה" ובהעלם בראש השנה קומען ארויס בגילוי בזמן שמחתנו,

English translation 609

"the day of our festival"88. And in the ultimate revelation –

"ליום חגנו" 88. און בתכלית הגילוי –

English translation 610

on Shabbat Bereishit,

בשבת בראשית,

English translation 611

and from Shabbat Bereishit it is drawn forth for the entire year.

און פון שבת בראשית ווערט עס נמשך על כל השנה כולה.

English translation 612

That is, in each and every year there is a special connection of Rosh HaShanah –

ד.ה. אז בכל שנה ושנה איז דא א קשר מיוחד פון ר"ה –

English translation 613

Rosh HaShanah with Shabbat Bereishit

ר"ה מיט שבת בראשית

English translation 614

(when the matters of Rosh HaShanah emerge in ultimate revelation,

(ווען ס'קומען ארויס בתכלית הגילוי די ענינים פון ר"ה,

English translation 615

and from Shabbat Bereishit they are drawn forth for the entire year),

און פון שבת בראשית ווערן זיי נמשך על כל השנה כולה),

English translation 616

according to the principle89 "their end is interwoven in their beginning and their beginning in their end",

כהכלל 89 "נעוץ סופן בתחלתן ותחלתן בסופן",

English translation 617

the end of the month of Tishrei,

סוף חודש תשרי,

English translation 618

Shabbat Bereishit,

שבת בראשית,

English translation 619

with the beginning of the month of Tishrei, Rosh HaShanah.

מיט תחלת חודש תשרי, ר"ה.

English translation 620

In the determination of this year,

בקביעות שנה זו,

English translation 621

when Rosh HaShanah and Shabbat Bereishit occur on the same day of the week

ווען ר"ה און שבת בראשית קומען אויס אין דעם זעלבן יום בשבוע

English translation 622

(on Shabbat),

(בשבת),

English translation 623

the "their end is interwoven in their beginning and their beginning in their end" comes with greater strength and vigor,

קומט צו ביתר שאת ויתר עוז אין דעם "נעוץ סופן בתחלתן ותחלתן בסופן",

English translation 624

both in quantity and in quality and in all the details thereof.

סיי בכמות סיי באיכות ובכל הפרטים שבזה.

English translation 625

And even though the connection between Rosh HaShanah and Shabbat Bereishit is regarding their essence

ואע"פ אז דער קשר צווישן ר"ה מיט שבת בראשית איז בנוגע צו ענינם

English translation 626

(the essence of Rosh HaShanah and the essence of Shabbat Bereishit),

(ענינו דר"ה און ענינו דשבת בראשית),

English translation 627

and not regarding which day of the week they occur –

און ניט בנוגע צו וועלכן יום בשבוע זיי קומען אויס –

English translation 628

but as has been discussed many times,90

אבער כמדובר כמ"פ 90,

English translation 629

the determination of the days of the week also affects this matter. As we see in the very matter of the festival of Rosh HaShanah that falls on Shabbat,

איז די קביעות פון ימי השבוע פועל'ט אויך אין דעם ענין. ווי מ'זעט עס אין דעם ענין גופא פון יו"ט של ר"ה שחל להיות בשבת,

English translation 630

that then in the country they do not sound the shofar.91

אז דעמולט במדינה אין תוקעין 91.

English translation 631

That is, the determination of Rosh HaShanah in the days of the week

ד.ה. אז די קביעות פון ר"ה בימי השבוע

English translation 632

(that it occurred on the day of Shabbat)

(אז דאס איז אויסגעקומען ביום השבת)

English translation 633

affects Rosh HaShanah.

פועל'ט אין ר"ה.

English translation 634

And in addition to this, in this year it is added that also the first day of the time of our joy,

ונוסף לזה קומט צו בשנה זו אז אויך דער ערשטער טאג פון זמן שמחתנו,

English translation 635

the festival of Sukkot,

חג הסוכות,

English translation 636

"And you shall take for yourselves on the first day"92,

"ולקחתם לכם ביום הראשון" 92,

English translation 637

also occurred on the day of Shabbat.

איז אויך אויסגעקומען ביום השבת.

English translation 638

The first day of the festival of Sukkot must always occur

יום ראשון דחג הסוכות מוז אלעמאל אויסקומען,

English translation 639

on the same day of the week as the first day of Rosh HaShanah;

אין דעם זעלבן טאג בשבוע ווי יום ראשון דר"ה;

English translation 640

but it is not necessary that they both occur on the same day of the week as Shabbat Bereishit,

אבער ס'איז ניט מוכרח אז זיי זאלן ביידע אויסקומען אין דעם זעלבן יום בשבוע ווי שבת בראשית,

English translation 641

that is, on Shabbat. And in the determination of this year, they also occur on the day of Shabbat.

ד.ה. בשבת. ובקביעות שנה זו קומען אויך זיי אויס ביום השבת.

English translation 642

Which further emphasizes the aforementioned point,

וואס דאס איז נאכמער מדגיש די נקודה הנ"ל,

English translation 643

for in this year all these matters are present with greater strength and vigor:

ווי בשנה זו זיינען די אלע ענינים דא ביתר שאת ויתר עוז:

English translation 644

The matters of Rosh HaShanah emerge in revelation on the festival of Sukkot,

די ענינים פון ר"ה קומען ארויס בגילוי בחג הסוכות,

English translation 645

beginning from the first day of the festival of Sukkot.

אנהויבנדיק פון דעם ערשטן טאג פון חגה"ס.

English translation 646

And both Rosh HaShanah and the first day of the festival of Sukkot were on Shabbat. And then on Shabbat Bereishit the matters emerge in ultimate revelation,

וואס סיי ר"ה און סיי דער ערשטער טאג פון חגה"ס זיינען געווען בשבת. און דערנאך בשבת בראשית קומען ארויס די ענינים בתכלית הגילוי,

English translation 647

and from there it is drawn forth for the entire year. –

און דערפון ווערט עס נמשך על כל השנה כולה. –

English translation 648

From this (without effort) it is drawn forth in all matters,

דערפון בלי עבודה) ווערט נמשך בכל הענינים,

English translation 649

down to the very lowest level,

ביז למטה מטה ביותר,

English translation 650

even in matters of eating,

ביז אין עניני אכילה,

English translation 651

as the Yerushalmi says there,

ווי דער ירושלמי זאגט דארטן,

English translation 652

that since an ignoramus does not lie on Shabbat,

אז וויבאלד עם-הארץ אינו משקר בשבת,

English translation 653

therefore a Torah scholar may eat from something belonging to the ignoramus if the ignoramus says that tithe etc. has been taken from it,

דערפאר מעג א תלמיד חכם עסן פון א זאך וואס געהערט צום עם-הארץ אויב דער עם-הארץ זאגט אז מ'האט דערפון גענומען מעשר וכו',

English translation 654

because on Shabbat we believe him

ווייל בשבת גלויבט מען אים

English translation 655

(even though during the rest of the week he is not trustworthy).

(כאטש בכל השבוע איז ער ניט נאמן).

English translation 656

From this it is also understood regarding the "ignoramus" that exists in each individual of Israel,

דערפון איז אויך מובן בנוגע צו דעם "עם-הארץ" וואס איז דא בכל יחיד מישראל,

English translation 657

for all Jews are inclusive,98

אלע אידן זיינען דאך בהתכללות 98,

English translation 658

every Jew has within himself all the other types of Jews,

יעדער איד האט אין זיך אלע אנדערע סוגים פון אידן,

English translation 659

including also the "ignoramus" within him –

כולל אויך דעם "עם-הארץ" שבו –

English translation 660

on the day of Shabbat it is impossible that the "ignoramus" within him should deceive him even regarding physical matters,

איז ביום השבת ניט שייך אז דער "עם-הארץ" שבו זאל אים אפנארן ביז בנוגע צו ענינים גשמיים,

English translation 661

matters of eating and the like,

עניני אכילה וכיו"ב,

English translation 662

because then an ignoramus does not lie.

ווייל דעמולט איז עם-הארץ אינו משקר.

English translation 663

And in addition to the matter of "sanctified and established" on Shabbat, there is also,

ונוסף צום ענין פון "מיקדשא וקיימא" בשבת. איז אויך דא,

English translation 664

as mentioned,

כאמור,

English translation 665

the advantage of his own portion,

די מעלה פון קב שלו,

English translation 666

that a Jew, through his service, adds more delight in Shabbat than Shabbat has inherently.

אז א איד ע"י עבודתו טוט אויף נאכמער עונג אין שבת ווי שבת האט מצ"ע.

English translation 667

From this is also understood the special matter and special instruction of Shabbat Bereishit in this year

דערפון איז אויך מובן דער ענין מיוחד און הוראה מיוחדת בשבת בראשית בשנה זו

English translation 668

(when also Rosh HaShanah and the first day of Sukkot are also on Shabbat),

(ווען אויך ר"ה און יום א' דסוכות זיינען אויך בשבת),

English translation 669

regarding taking into the service throughout the entire year –

אויף מיטנעמען בהעבודה בכל השנה כולה –

English translation 670

That all matters and services are performed out of delight

אז אלע ענינים ועבודות טוען זיך אפ מתוך עונג

English translation 671

(the essence of Shabbat),

(ענינו של שבת),

English translation 672

both with the advantage of delight in the nine measures of the Holy One, blessed be He,

סיי מיט דער מעלה פון עונג בתשעה קבין של הקב"ה,

English translation 673

and with the advantage of delight through his own portion.

און סיי מיט דער מעלה פון עונג ע"י קב שלו.

English translation 674

And when one performs a matter out of delight,

ובשעת מ'טוט אן ענין מתוך עונג,

English translation 675

one sees that one performs it with greater alacrity and more ease,

זעט מען אז מ'טוט עס אפ מיט מער זריזות און בקלות יותר,

English translation 676

to the point that one need not toil in it. Which Shabbat brings about.

ביז אז מ'דארף אין דעם ניט הארעווען. וואס דאס טוט אויף שבת.

English translation 677

And in addition to this comes further:

און דערצו קומט צו נאכמער:

English translation 678

Since it is stated99 "and in all their distress, He is distressed",

וויבאלד אז ס'שטייט 99 "ובכל צרתם לו צר",

English translation 679

that is, when a Jew has distress, it causes distress to the Most High, as it were100 –

ד.ה. אז בשעת א איד האט צער איז דאס גורם צער דעם אויבערשטן כביכול 100 –

English translation 680

the Most High gives Jews that all their matters should be out of delight and rest,

גיט דער אויבערשטער אידן אז אלע זייערע ענינים זאלן זיין מתוך עונג ומנוחה,

English translation 681

as the law is on Shabbat "and you shall call Shabbat a delight",

ווי דער דין איז בשבת "וקראת לשבת עונג",

English translation 682

because specifically then there is also with the Most High,

ווייל דוקא דעמולט איז אויך בא דעם אויבערשטן,

English translation 683

as it were,

כביכול,

English translation 684

delight and rest.

עונג ומנוחה.

English translation 685

Shabbat is also connected with another matter –

שבת איז אויך פארבונדן מיט נאך אן ענין –

English translation 686

the unity of Israel,

אחדות ישראל,

English translation 687

As is clear from the aforementioned Yerushalmi,

כמובן פון ירושלמי הנ"ל,

English translation 688

then an ignoramus does not lie on Shabbat,

אז עם-הארץ אינו משקר בשבת,

English translation 689

and therefore a Torah scholar may eat by him:

און דערפאר קען א תלמיד חכם ביי אים עסן:

English translation 690

that on the day of Shabbat it is made possible that a Torah scholar can be together with an ignoramus,

אז ביום השבת ווערט אויפגעטאן אז א תלמיד חכם זאל קענען זיין צוזאמען מיט אן עם-הארץ,

English translation 691

even to eat together with him,

ביז עסן מיט אים צוזאמען,

English translation 692

for eating together is great, as it brings close.

וואס גדולה לגימה שמקרבת 101.

English translation 693

During all the days of the week, the Torah scholar cannot rely on the ignoramus regarding eating by him;

בכל ימי השבוע קען זיך דער תלמיד חכם ניט פארלאזן אויפן עם-הארץ בנוגע צו עסן ביי אים;

English translation 694

however, on the day of Shabbat they say that an ignoramus does not lie,

משא"כ ביום השבת זאגט מען אז אן עם-הארץ אינו משקר,

English translation 695

therefore a Torah scholar may eat by him.

דערפאר קען א תלמיד חכם ביי אים עסן.

English translation 696

And not because the Torah scholar has influenced the ignoramus that he should

און ניט דערפאר וואס דער תלמיד חכם האט גע'פועל'ט אויפן עם-הארץ אז ער זאל אים

English translation 697

(the Torah scholar)

(דעם תלמיד חכם)

English translation 698

obey him,

פאלגן,

English translation 699

but rather the Torah scholar relies on the ignoramus and believes him because the Torah of truth says that he is by nature not a liar.

נאר דער תלמיד חכם פארלאזט זיך אויפן עם-הארץ און גלויבט אים ווייל תורת אמת זאגט אז ער איז דעמולט בטבע ניט משקר.

English translation 700

And this is not a unification between them in a mere matter,

און דאס איז ניט א התאחדות ביניהם אין סתם אן ענין,

English translation 701

but in a matter of eating,

נאר אין אן ענין של אכילה,

English translation 702

which is a most severe matter –

וואס איז א דבר חמור ביותר –

English translation 703

as is clear from the opinion regarding "No harm shall befall the righteous",

כמובן פון דער דעה 102 בענין "לא 103 יאונה לצדיק כל און",

English translation 704

that this applies only in matters of eating

אז דאס רעדט זיך נאר במידי דאכילה

English translation 705

(as is known the discussion about this),

(כידוע די שקו"ט בזה 104),

English translation 706

because eating

ווייל אכילה

English translation 707

(if it is not proper)

(אויב ס'איז ניט כדבעי)

English translation 708

is a very great disgrace.

איז א גנאי גדול ביותר.

English translation 709

And nevertheless they say that on Shabbat a Torah scholar relies on an ignoramus to eat by him.

ואעפ"כ זאגט מען אז בשבת פארלאזט זיך א תלמיד חכם אויף אן עם-הארץ צו עסן ביי אים.

English translation 710

And it is not because the Torah scholar relies that "No harm shall befall the righteous". It is after all "Do not trust in yourself until the day etc." –

און ס'איז ניט דערפאר וואס דער תלמיד חכם פארלאזט זיך אז "לא יאונה לצדיק כל און". ס'איז דאך "אל תאמין בעצמך עד יום כו'" 105 –

English translation 711

but rather he relies on the ignoramus because it is a clear matter that he is by nature not a liar,

נאר ער פארלאזט זיך אויפן עם-הארץ ווייל ס'איז א דבר ברור אז ער איז דעמולט ניט משקר,

English translation 712

so much so that even regarding matters of eating,

ביז אפילו בנוגע צו עניני אכילה,

English translation 713

although it is a most severe matter.

כאטש ס'איז א דבר חמור ביותר.

English translation 714

Which emphasizes the greatness of the unity that exists on the day of Shabbat,

וואס דאס איז מדגיש דעם גודל האחדות וואס איז דא ביום השבת,

English translation 715

so much so that even a Torah scholar and an ignoramus become united and sit at the same table and the Torah scholar eats by the ignoramus,

ביז אז אפילו א תלמיד חכם און אן עם-הארץ ווערן נתאחד און זיצן באם זעלבן טיש און דער תלמיד חכם עסט באם עם-הארץ,

English translation 716

for eating together is great, as it brings close

וואס גדולה לגימה שמקרבת

English translation 717

(even though during the whole week this cannot be so).

(אע"פ וואס בכל השבוע קען אזוי ניט זיין).

English translation 718

So much so that "The humble shall eat and be satisfied" *105,

ביז אז "יאכלו ענוים וישבעו *105,

English translation 719

as rabbis write in their kashrut certifications.

ווי רבנים שרייבן אין זייערע הכשרים.

English translation 720

Once a rabbi,

אמאל האט א רב,

English translation 721

who,

וואס,

English translation 722

it seems, was not so well-versed in the holy tongue,

ווייזט אויס איז ניט געווען אזוי באקאנט אין לשון הקודש,

English translation 723

wrote in a kashrut certification "The humble shall eat grapes

געשריבן אין א הכשר "יאכלו ענבים

English translation 724

(with a beit instead of a vav)

(מיט א בי"ת אנשטאט א וא"ו)

English translation 725

and be satisfied"!

וישבעו"!

English translation 726

The main point, however, is

דער עיקר איז אבער,

English translation 727

that the kashrut certification should be proper,

אז דער הכשר זאל זיין כדבעי,

English translation 728

and that he does not know the holy tongue –

און דאס וואס ער ווייסט ניט לשון קודש –

English translation 729

from where would it come?

מהיכא תיתי.

English translation 730

And accordingly, as our Sages of blessed memory say regarding Jerusalem, the holy city,

וע"ד ווי חז"ל 106 זאגן בנוגע צו ירושלים עיר הקודש,

English translation 731

"Jerusalem built as a city that is joined together –

"ירושלים הבנוי' כעיר שחוברה לה יחדיו –

English translation 732

a city that makes all of Israel into friends".

עיר שהיא עושה כל ישראל לחברים".

English translation 733

And in addition to the aforementioned matters on the day of Shabbat, there is also the matter on Shabbat that Shabbat is connected with Torah,

ונוסף צו די ענינים הנ"ל ביום השבת איז אויך דא דער ענין בשבת וואס שבת איז פארבונדן מיט תורה,

English translation 734

"for everyone agrees that the Torah was given on Shabbat" as discussed above

"דכו"ע בשבת ניתנה תורה" כמדובר לעיל

English translation 735

(page 9).

(ס"ט).

English translation 736

Continuing from the aforementioned –

בהמשך להנ"ל –

English translation 737

the matter and instruction of the holy Shabbat –

דער ענין און הוראה פון שב"ק 107 –

English translation 738

this is the place to again mention regarding the Torah booklets that still need to be printed.

איז כאן המקום נאכאמאל דעמאנען וועגן די קובצי תורה וואס מ'דארף נאך אפדרוקן.

English translation 739

And also regarding the instruction in the general matter of love of Israel and unity of Israel

און אויך וועגן דער הוראה בכללות ענין פון אהבת ישראל און אחדות ישראל

English translation 740

(as emphasized especially on the day of Shabbat,

(כמודגש במיוחד ביום השבת,

English translation 741

as above).

כנ"ל).

English translation 742

And from love of Israel one comes to the entire Torah and its commandments,

און פון אהבת ישראל קומט מען צו כל התורה ומצוותי 108,

English translation 743

because "and the rest is its explanation, go and learn".

ווייל "ואידך פירושה היא זיל גמור" 108.

English translation 744

Since all these matters need to be with delight,

וויבאלד אז די אלע ענינים דארפן זיין מתוך עונג,

English translation 745

because it is the day of Shabbat,

ווייל ס'איז יום השבת,

English translation 746

one must also connect this with singing a melody.

דארף מען דאס אויך פארבינדן מיט זינגען א ניגון.

English translation 747

And as is known what Chassidim tell and so was also heard from our leaders,

וכידוע וואס חסידים דערציילן און אזוי האט מען אויך געהערט פון רבותינו נשיאינו 109,

English translation 748

that the Alter Rebbe did not include Shabbat songs in the siddur,

אז דער אלטער רבי האט ניט אריינגעשטעלט זמירות לשבת אין סידור,

English translation 749

because he relied that one would sing melodies on Shabbat on one's own.

ווייל ער האט זיך פארלאזט אז מ'וועט אליין זינגען ניגונים בשבת.

English translation 750

That on the day of Shabbat there is even more emphasis on the matter of song than on other days, and therefore there is an additional song –

וואס ביום השבת איז דא נאכמער הדגשה אויף ענין השירה ווי בשאר הימים און דעמולט איז דא נאך תוספות שירה –

English translation 751

as we see it in the Shabbat prayers,

ווי מ'זעט עס בתפלות שבת,

English translation 752

that we say "The heavens declare etc." and "Sing joyfully, O righteous, in the Lord",

אז מ'זאגט "השמים מספרים גו'" און "רננו צדיקים בה'",

English translation 753

more song than exists only in "Verses of Song".

מער שירה ווי ס'איז דא נאר אין "פסוקי דזמרה".

English translation 754

And especially on the festival of Rosh Hashanah that falls on Shabbat,

ובפרט ביום טוב של ראש השנה שחל להיות בשבת,

English translation 755

where then we also say "Lift up a song and bring the timbrel, the pleasant harp with the lyre",

וואס דעמולט זאגט מען אויך "שאו זמרה ותנו תוף כנור נעים עם נבל" 110,

English translation 756

both song with the mouth and melody with instruments etc.

סיי שירה בפה סיי ניגון בכלי 111 וכו'.

English translation 757

And the festival of Rosh Hashanah that falls on Shabbat is also connected with "And on your days of rejoicing and your festivals etc." As we see that several Chassidic discourses of Rosh Hashanah that falls on Shabbat begin with the statement beginning "And on your days of rejoicing etc."

און יו"ט של ר"ה שחל להיות בשבת איז אויך פארבונדן מיט "וביום שמחתכם ובמועדיכם גו'" 112. ווי מ'זעט אז כמה מאמרי חסידות פון ר"ה שחל להיות בשבת הויבן זיך אן מיטן דיבור המתחיל "וביום שמחתכם גו'".

English translation 758

And one can explain the explanation of this –

וי"ל דעם ביאור בזה –

English translation 759

according to what was said,

ע"פ האמור,

English translation 760

it is written in the Sifri on the verse "And on your days of rejoicing –

ס'שטייט אין ספרי עה"פ "וביום שמחתכם –

English translation 761

these are the Shabbats,

אלו השבתות,

English translation 762

therefore it has a special connection with the festival of Rosh Hashanah that falls on Shabbat.

דערפאר האט עס א שייכות מיוחדת מיט יו"ט של ר"ה שחל להיות בשבת.

English translation 763

And from this it is understood that the verse "And on your joyous days"

ומזה מובן אז דער פסוק "וביום שמחתכם"

English translation 764

(these are the Shabbats)

(אלו השבתות)

English translation 765

has a special connection with this year in particular,

האט א שייכות מיוחדת מיט שנה זו במיוחד,

English translation 766

when also Rosh Hashanah and the first day of Sukkot occur on the day of Shabbat,

ווען אויך ר"ה און דער ערשטער טאג סוכות קומען אויס ביום השבת,

English translation 767

like Shabbat Bereishit.

ווי שבת בראשית.

English translation 768

Therefore, one should sing the melody with song.

דעריבער זאל מען זינגען בשירה דעם ניגון.

English translation 769

And it should be a year of song,

און ס'זאל זיין א שנה של שירה,

English translation 770

until it will be "Lift up a song and bring forth the timbrel, the pleasant lyre with the harp" on the day that is entirely Shabbat and rest for the life of the worlds,

ביז אז ס'וועט זיין "שאו זמרה ותנו תוף כנור נעים עם נבל" אין דעם יום שכולו שבת ומנוחה לחיי העולמים 113,

English translation 771

speedily in our days.

בעגלא דידן.

English translation 772

In this year there is yet another special matter –

בשנה זו איז דא נאך אן ענין מיוחד –

English translation 773

this is the hundredth year since the passing of the Rebbe Maharash.

דאס איז מאה שנה להסתלקות פון דעם רבי'ן מהר"ש.

English translation 774

For he is among the Nesi'im, all of whose matters are an enduring activity,

וואס ער איז פון די נשיאים שכל עניניהם זיינען א פעולה נמשכת,

English translation 775

the words of the righteous endure forever,

דברי צדיקים קיימים לעד,

English translation 776

and not only are they eternal and endure forever,

און ניט נאר וואס זיי זיינען נצחיים וקיימים לעד,

English translation 777

but they act forever in this world.

נאר זיי פועל'ן לעד אין עוה"ז.

English translation 778

And this is also regarding the Rebbe Maharash and his matters,

ועד"ז איז אויך בנוגע צו דעם רבי'ן מהר"ש און עניניו,

English translation 779

that they are eternal and endure forever.

אז זיי זיינען נצחיים וקיימים לעד.

English translation 780

And all the more so regarding a general directive and general conduct of his –

ועאכו"כ בנוגע צו א הוראה כללית און הנהגה כללית שלו –

English translation 781

that it should be lechatchilah ariber,

אז ס'זאל זיין מלכתחילה אריבער,

English translation 782

which he revealed in the world that the manner of conduct must be lechatchilah ariber. –

וואס ער האט מגלה געווען בעולם אז ס'דארף זיין דער אופן ההנהגה פון מלכתחילה אריבער 114. –

English translation 783

And especially and especially when it reaches a hundred years since his passing,

ובפרט ובפרט נאך ווען עס קומט מאה שנה להסתלקותו,

English translation 784

for on the day of passing in general, all the matters of the person are revealed,

וואס ביום ההסתלקות בכלל שטייען בגלוי אלע ענינים פון דעם אדם,

English translation 785

and they are drawn down to the lowest level,

און זיי ווערן נמשך למטה מטה 115,

English translation 786

as they stand in their root and source,

ווי זיי שטייען בשרשם ומקורם,

English translation 787

as explained in the discourses of Lag BaOmer in connection with the passing of Rashbi,

כמבואר אין דרושי ל"ג בעומר 116 בקשר מיט הסתלקות רשב"י,

English translation 788

which is discussed in the Zohar that is studied in the month of Tishrei.

וואס רעדט זיך אין זהר וואס מ'לערנט בחודש תשרי 117.

English translation 789

And especially when it becomes a hundred years since the passing,

ובמיוחד בעת ס'ווערט מאה שנה לההסתלקות,

English translation 790

for a hundred years is a special perfection,

וואס מאה שנה איז א שלימות מיוחדת,

English translation 791

as it is stated in the Zohar that a hundred is "the inclusive principle of all",

ווי עס שטייט אין זהר 118 אז מאה איז "כללא דכולא",

English translation 792

as explained in the discourses of Chayei Sarah in connection with the years of Sarah,

כמבואר אין די דרושי חיי שרה 119 בקשר מיט שני שרה,

English translation 793

"And the life of Sarah was a hundred years, etc."

"ויהיו חיי שרה מאה שנה וגו'" 120.

English translation 794

And as also explained in the discourse "A person is obligated to bless one hundred blessings every day" of the Baal HaHilula

וכמבואר אויך אין דעם המשך חייב אדם לברך מאה ברכות בכל יום 121 פון דעם בעל ההילולא

English translation 795

(the Rebbe Maharash).

(דער רבי מהר"ש) 122.

English translation 796

The discourse begins with "A person is obligated to bless one hundred blessings"

דער המשך הויבט זיך אן מיט "חייב אדם לברך מאה ברכות"

English translation 797

(and so it is also written in the heading in the index that R' Shmuel Sofer wrote);

(און אזוי שטייט אויך אין דער כותרת בהמפתח וואס ר' שמואל סופר האט געשריבן);

English translation 798

but in the heading in the index at the end of the discourse, R' Shmuel Sofer the copyist also included the beginning of the Gemara statement "He said R' Meir

אבער אין דער כותרת בהמפתח בסוף ההמשך האט ר' שמואל סופר מעתיק געווען אויך התחלת מאמר הגמרא "הי' רמ"א

English translation 799

(R' Meir says)

(ר' מאיר אומר)

English translation 800

a person is obligated to bless"

חייב אדם לברך"

English translation 801

(i.e., also the author of the statement).

(ד.ה. אויך דעם בעל המאמר).

English translation 802

Now R' Shmuel Sofer was an expert scribe who certainly was precise. It is seemingly not understood:

וואס ר' שמואל סופר איז געווען א סופר מומחה וואס האט זיכער מדייק געווען. איז לכאורה ניט מובן:

English translation 803

It is more fitting to bring the author of the statement at the beginning of the discourse and then at the end of the discourse one relies on what was stated at the beginning,

ס'פאסט מערער ברענגען דעם בעל המאמר בהתחלת ההמשך און דערנאך בסוף ההמשך פארלאזט מען זיך אויף הנאמר בתחלה,

English translation 804

but not the opposite –

אבער ניט פארקערט –

English translation 805

to bring the author of the statement specifically at the end of the discourse and not at the beginning of the discourse?!

ברענגען דעם בעל המאמר דוקא בסוף ההמשך און ניט בתחלת ההמשך?!

English translation 806

One cannot answer that specifically according to the explanation at the end of the discourse the connection of the statement with its author is understood

מ'קען ניט ענטפערן אז דוקא לויטן ביאור בסוף ההמשך איז מובן דער קשר פון דעם מאמר מיטן בעל המאמר

English translation 807

(R' Meir) –

(ר' מאיר) –

English translation 808

because we see in several discourses that at the beginning of the discourse a question is asked,

ווייל מ'זעט בכמה המשכים אז בתחלת ההמשך פרעגט מען א שאלה,

English translation 809

and the explanation of this is only understood after the entire discourse when one reaches the end –

און דער ביאור בזה איז ערשט מובן נאכן גאנצן המשך ווען מ'קומט צום סוף –

English translation 810

the discourse. Therefore, in our matter, the author of the statement should have stood at the beginning of the discourse and not specifically at the end

ההמשך. האט עד"ז בעניננו געדארפט שטיין בתחלת ההמשך דער בעל המאמר און ניט דוקא צום סוף

English translation 811

(but not at the beginning).

(אבער ניט בתחלה).

English translation 812

From which it is understood that a hundred years is a matter of lechatchilah ariber –

וואס דערפון איז מובן אז מאה שנה איז אן ענין פון מלכתחילה אריבער –

English translation 813

after it is the inclusive principle of all.

אחר וואס איז כללא דכולא.

English translation 814

And consequently, at the time when it becomes a hundred years since the passing of the Rebbe Maharash,

ובמילא בשעת ס'ווערט מאה שנה להסתלקות פון דעם רבי'ן מהר"ש,

English translation 815

whose essence was lechatchilah ariber,

וואס ענינו איז געווען מלכתחילה אריבער,

English translation 816

there is this matter with greater strength and greater power –

איז דא דער ענין ביתר שאת ויתר עוז –

English translation 817

lechatchilah ariber

מלכתחילה אריבער

English translation 818

(a hundred years)

(מאה שנה)

English translation 819

within lechatchilah ariber itself.

אין מלכתחילה אריבער גופא.

English translation 820

This matter of lechatchilah ariber is also seen in the discourse of the Baal HaHilula,

דעם ענין פון מלכתחילה אריבער זעט מען אויך אין דעם מאמר פון דעם בעל ההילולא,

English translation 821

which he would say every few years in order to refine the atmosphere,

וועלכן ער פלעגט זאגן יעדע עטלעכע יאר בכדי לזכך האויר 123,

English translation 822

as discussed in the previous farbrengen,

ווי גערעדט אין דער פריערדיקער התוועדות 124,

English translation 823

which discourse is printed and certainly it was studied several times.

וואס דער מאמר איז געדרוקט 125 און זיכער האט מען אים געלערנט און כמה פעמים.

English translation 824

In this discourse he explains the matter of "There is nothing besides Him",

אין דעם מאמר איז ער מבאר דעם ענין פון "אין עוד מלבדו",

English translation 825

and that together with this –

און אז ביחד עם זה –

English translation 826

and this is the main innovation in this discourse –

און דאס איז גאר דער עיקר חידוש אין דעם מאמר –

English translation 827

there is also a reality of the world which is a true reality,

איז אויך דא א מציאות העולם וועלכע איז א מציאות אמיתית,

English translation 828

"In the beginning God created the heavens and the earth." The world is not an illusion,

"בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ". די וועלט איז ניט קיין אחיזת עינים,

English translation 829

but it is a true reality.

נאר זי איז א מציאות אמיתית.

English translation 830

And the proof

והראי'

English translation 831

(as he brings)

(ווי ער ברענגט)

English translation 832

from the fulfillment of the commandments

פון קיום המצוות

English translation 833

(and likewise from the study of Torah):

(ועד"ז פון לימוד התורה):

English translation 834

Since one fulfills commandments,

וויבאלד אז מ'איז מקיים מצוות,

English translation 835

which are a true reality,

וואס זיי זיינען א מציאות אמיתית,

English translation 836

with and through physical matters of the world,

מיט און דורך ענינים גשמיים פון וועלט,

English translation 837

it is necessarily so that also the physical matters are a true reality.

איז בהכרח אז אויך די ענינים גשמיים זיינען א מציאות אמיתית.

English translation 838

For this is the matter of lechatchilah ariber:

וואס דאס איז דער ענין פון מלכתחילה אריבער:

English translation 839

There is a reality of the world,

ס'איז דא א מציאות העולם,

English translation 840

a true reality,

א מציאות אמיתית,

English translation 841

and nevertheless, in the world itself there is "There is nothing besides Him".

און אעפ"כ איז אין עולם גופא "אין עוד מלבדו".

English translation 842

There is a view that the world is an optical illusion,

ס'איז דא א שיטה אז די וועלט איז אן אחיזת עינים,

English translation 843

a fantasy,

א דמיון,

English translation 844

and therefore there is nothing to be affected by the world and by the concealment and hiding of the world.

און דערפאר איז ניטא וואס צו נתפעל ווערן פון וועלט און פון דעם העלם והסתר פון עולם. –

English translation 845

For example, as also according to the view of the Torah

בדוגמא בדוגמא ווי אויך לשיטת התורה

English translation 846

(that the world is a true reality)

(אז די וועלט איז א מציאות אמיתית)

English translation 847

there are matters in the world that are merely a fantasy. Like the matter of trials. As explained in Chassidus that in general trials are a fantasy,

זיינען דא ענינים אין וועלט וועלכע זיינען בלויז א דמיון. ווי דער ענין פון נסיונות. כמבואר אין חסידות 126 אז בכללות זיינען נסיונות א דמיון,

English translation 848

for example like the trial of Abraham where "it appeared to him as water",

בדוגמא ווי נסיון אברהם וואס "נדמה לו כמים",

English translation 849

and in truth it was not water,

און באמת איז דאס ניט געווען מים 127,

English translation 850

but the trial was made in order to test Abraham.

נאר מ'האט געמאכט דעם נסיון בכדי אויסצופרואוון אברהם'ען.

English translation 851

So too the matter of trials in general is only a fantasy,

עד"ז איז ענין הנסיונות בכללות נאר א דמיון,

English translation 852

only in order to test a Jew –

נאר בכדי אויסצופרואוון א אידן –

English translation 853

"for the Lord your God tests you to know whether you love the Lord your God with all your heart and with all your soul".

"כי מנסה ה' אלקיכם אתכם לדעת הישכם אוהבים את ה' אלקיכם בכל לבבכם ובכל נפשכם" 128.

English translation 854

But the view of the Torah is even deeper –

שיטת התורה איז אבער נאך טיפער –

English translation 855

that the very existence of the world and the concealment and hiding of the world is a true reality,

אז די עצם מציאות העולם והעלם והסתר העולם איז א מציאות אמיתית,

English translation 856

and that also makes no difference,

און דאס איז אויך גארניט משנה,

English translation 857

because there is "nothing besides Him" in the world itself. As explained in the discourse of the Rebbe Maharash and in other discourses.

ווייל ס'איז אין עוד מלבדו אין עולם גופא. כמבואר אין דעם מאמר פון רבי'ן מהר"ש און אין נאך מאמרים.

English translation 858

That is the matter of "from the outset, beyond",

וואס דאס איז דער ענין פון מלכתחילה אריבער,

English translation 859

as above.

כנ"ל.

English translation 860

The matter of "from the outset, beyond" is also connected to Parshat Bereishit,

דער ענין פון מלכתחילה אריבער איז אויך פארבונדן מיט פ' בראשית,

English translation 861

"In the beginning God created the heavens and the earth":

"בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ":

English translation 862

In the Gemara there is a dispute whether "the heavens were created first and then the earth was created" or "the earth was created first and then the heavens",

אין גמרא 129 איז דא א מחלוקת צי "שמים נבראו תחלה ואח"כ נבראת הארץ" אדער "ארץ נבראת תחלה ואח"כ שמים",

English translation 863

and they bring proofs from verses for both sides.

און מ'ברענגט ראיות פון פסוקים לכאן ולכאן.

English translation 864

How does the Torah begin in Parshat Bereishit –

ווי הויבט זיך אן די תורה און פ' בראשית –

English translation 865

"In the beginning God created the heavens and the earth",

"בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ",

English translation 866

first heavens and then earth.

פריער שמים און דערנאך ארץ.

English translation 867

That is, "from the outset, beyond":

ד.ה. מלכתחילה אריבער:

English translation 868

At the outset one begins all matters with heavens,

לכתחילה הויבט מען אן כל הענינים מיט שמים,

English translation 869

which is beyond earth.

וואס דאס איז אריבער פון ארץ.

English translation 870

Additionally, the very interpretation of "Bereishit" is also –

נוסף לזה איז אויך דער עצם פירוש פון "בראשית" –

English translation 871

"from the outset". And the verse says "Bereishit",

מלכתחילה. און דער פסוק זאגט "בראשית",

English translation 872

"from the outset",

מלכתחילה,

English translation 873

is "God created the heavens and the earth" –

איז "ברא אלקים את השמים ואת הארץ" –

English translation 874

first heavens,

פריער שמים,

English translation 875

"from the outset, beyond". –

מלכתחילה אריבער. –

English translation 876

And additionally:

ונוסף לזה:

English translation 877

On "Bereishit bara" Rashi explains

אויף "בראשית ברא" איז רש"י מפרש

English translation 878

(from the Midrash)

(פון מדרש 130)

English translation 879

"for the sake of the Torah which is called 'the beginning of His way' and for the sake of Israel who are called 'the first of His produce'".

"בשביל התורה שנקראת ראשית דרכו" 131 ובשביל ישראל שנקראו ראשית תבואתה" 132.

English translation 880

That is, that

ד.ה. אז

English translation 881

(the creation of)

(בריאת)

English translation 882

the entire existence of the world,

כל מציאות העולם,

English translation 883

"God created the heavens and the earth",

"ברא אלקים את השמים ואת הארץ",

English translation 884

is for the sake of the Torah and for the sake of Israel,

איז בשביל התורה און בשביל ישראל,

English translation 885

both of which are called "beginning" –

וואס ביידע ווערן אנגערופן "ראשית" –

English translation 886

"with a beginning".

"ב' ראשית".

English translation 887

That is also the content of "from the outset, beyond",

וואס דאס איז אויך דער תוכן פון מלכתחילה אריבער,

English translation 888

that there is existence of the world,

אז ס'איז דא מציאות העולם,

English translation 889

and together with this it is for the sake of the Torah and for the sake of Israel.

וביחד עם זה איז דאס בשביל התורה ובשביל ישראל.

English translation 890

As discussed earlier,

ע"ד ווי גערעדט פריער,

English translation 891

that there is existence of the world and together with this "there is nothing besides Him".

אז ס'איז דא מציאות העולם און ביחד עם זה אין עוד מלבדו.

English translation 892

So that the "beginning" and the "with"

ביז אז דער "ראשית" און דער "ב'"

English translation 893

(which refer to Torah and Israel)

(וואס גייט אויף תורה און ישראל)

English translation 894

are

זיינען

English translation 895

(not two separate words, but)

(ניט צוויי באזונדערע ווערטער, נאר)

English translation 896

one word –

איין ווארט –

English translation 897

"Bereishit". As one sees simply how a scribe writes it in a Torah scroll. So that this is how Moses our teacher wrote it the first time,

"בראשית". ווי מ'זעט בפשטות ווי א סופר שרייבט עס אין א ספר תורה. ביז אז אזוי האט עס געשריבן משה רבינו בפעם הראשונה,

English translation 898

as is known what is stated in the Ramban that Moses wrote the Torah like a copyist from a book,

כידוע וואס עס שטייט אין רמב"ן 133 אז משה האט געשריבן די תורה כמעתיק מספר,

English translation 899

and therefore he writes "as the third one speaks in the wilderness",

און דערפאר שרייבט ער כשלישי המדבר,

English translation 900

"And the Lord spoke to Moses, etc." and so forth.

"וידבר ה' אל משה גו'" וכיו"ב.

English translation 901

Since the matter of "from the outset, beyond" is emphasized in "Bereishit" and in "In the beginning God created the heavens and the earth",

וויבאלד אז דער ענין פון מלכתחילה אריבער איז מודגש אין "בראשית" און אין "בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ",

English translation 902

it is understood that this is also the case regarding the entire portion,

איז מובן אז אזוי איז דאס אויך בנוגע צו הסדרה כולה,

English translation 903

because all the verses and all the words in the parshah are indeed a part of Parshat Bereishit,

ווייל אלע פסוקים און אלע ווערטער אין דער פרשה זיינען דאך א חלק פון פ' בראשית,

English translation 904

and when one asks someone in which parshah these verses and words are,

און בשעת מ'פרעגט איינעם אין וועלכער פרשה זיינען די פסוקים און ווערטער,

English translation 905

he simply says –

זאגט ער בפשטות –

English translation 906

in Parshat Bereishit.

אין פ' בראשית.

English translation 907

That is, that the fact that the entire portion is named after the beginning of the portion,

ד.ה. אז דאס וואס כל הסדרה נקראת על שם התחלת הסדרה,

English translation 908

also indicates a connection in content between them,

באווייזט אויך אויף א קשר בתוכן ביניהם,

English translation 909

including also the content of "Bereishit" that it is "from the outset, beyond".

כולל אויך דעם תוכן פון "בראשית" אז דאס איז מלכתחילה אריבער.

English translation 910

The matter and emphasis of "from the outset, beyond" in Parshat Bereishit is seen beginning from the fact that immediately at the time of the creation of man, the Most High placed him in "the Garden of Eden from the east". –

דעם ענין והדגשה פון מלכתחילה אריבער אין פ' בראשית זעט מען אנהויבנדיק פון דעם וואס גלייך בשעת בריאת האדם האט דער אויבערשטער אים אריינגעשטעלט אין "גן עדן מקדם" 134. –

English translation 911

For the very interpretation of "from the east" is "from the outset".

וואס דער עצם פירוש פון "מקדם" איז מלכתחילה.

English translation 912

And also the content of the matter is a conduct of "from the outset, beyond":

און אויך דער תוכן הענין איז א הנהגה פון מלכתחילה אריבער:

English translation 913

The matter that the Most High placed Adam from the outset in "the Garden of Eden from the east",

דער ענין אז דער אויבערשטער האט מלכתחילה אריינגעשטעלט אדם אין "גן עדן מקדם",

English translation 914

not in worlds lower than this,

ניט אין עולמות למטה מזה,

English translation 915

is a matter of "from the outset, beyond" –

איז אן ענין פון מלכתחילה אריבער –

English translation 916

placed from the outset immediately in "the Garden of Eden from the east",

מלכתחילה אריינגעשטעלט גלייך אין "גן עדן מקדם",

English translation 917

beyond the worlds lower than this.

אריבער פון די עולמות למטה מזה.

English translation 918

And it is understood from the concept that stands in the writings of the Ariza"l that through the sin of the Tree of Knowledge there was a descent in all the worlds,

וכמובן דערפון וואס שטייט אין כתבי האריז"ל 135 אז דורך חטא עה"ד איז געווארן א ירידה בכל העולמות,

English translation 919

even in the worlds above the Garden of Eden,

אפילו אין די עולמות למעלה מג"ע,

English translation 920

and certainly in the Garden of Eden.

ועאכו"כ אין ג"ע.

English translation 921

From this it is understood that before this, "the Garden of Eden from the east"

איז דערפון מובן אז לפנ"ז איז "גן עדן מקדם"

English translation 922

(where the Supreme One initially placed Adam the First)

(וואו דער אויבערשטער האט מלכתחילה אריינגעשטעלט אדם הראשון)

English translation 923

was on an exceedingly high level –

געווען בדרגא נעלית ביותר –

English translation 924

"beyond."

"אריבער".

English translation 925

So the question is:

איי איז די שאלה:

English translation 926

In Parshat Bereishit it also speaks about other matters,

אין פ' בראשית רעדט זיך אויך וועגן אנדערע ענינים,

English translation 927

the sin of the Tree of Knowledge,

דער חטא עה"ד,

English translation 928

which are seemingly the very opposite of the initial "beyond"?

וואס זיינען לכאורה גאר היפך פון מלכתחילה אריבער?

English translation 929

So in truth it is not only that this is no contradiction –

איז באמת ניט נאר וואס דאס איז קיין סתירה ניט –

English translation 930

but on the contrary. And the explanation of this is:

נאר אדרבה. והביאור בזה:

English translation 931

It is known what the Alter Rebbe explains in Torah Or *135,

ס'איז ידוע וואס דער אלטער רבי איז מבאר אין תורה אור *135,

English translation 932

that there can be hard labor "in mortar and bricks etc." literally, G-d forbid,

אז ס'קען זיין עבודת פרך "בחומר ובלבנים גו'" 136 כפשוטו ר"ל,

English translation 933

or it can be that one accomplishes this through the study of Torah,

אדער ס'קען זיין אז מ'זאל דאס אויפטאן דורך לימוד התורה,

English translation 934

"in mortar, this is a kal vachomer,

"בחומר דא קל וחומר,

English translation 935

and in bricks, this is clarifying the halacha etc."

ובלבנים דא ליבון הלכתא כו'" 137.

English translation 936

Regarding this, also in our matter:

עד"ז אויך אין אונזער ענין:

English translation 937

Now one also does spiritually through learning Torah about the sin of the Tree of Knowledge,

איצטער טוט מען אויך ברוחניות דורך לערנען בתורה וועגן דעם חטא עה"ד,

English translation 938

how one must guard oneself from matters etc.

ווי מ'דארף זיך אויסהיטן פון ענינים כיו"ב.

English translation 939

In truth, however, this is not sufficient,

באמת איז דאס אבער ניט מספיק,

English translation 940

because also the matter of the sin and deficiency in spirituality is not a proper matter.

ווייל אויך דער ענין החטא וחסרון ברוחניות איז ניט קיין ענין כדבעי.

English translation 941

So the explanation of this is

איז דער ביאור אין דעם

English translation 942

(how the sin of the Tree of Knowledge is not a matter of deficiency even in spirituality,

(ווי חטא עה"ד איז ניט קיין ענין של חסרון אויך ברוחניות,

English translation 943

when one learns about it now) –

בשעת מ'לערנט וועגן דעם איצטער) –

English translation 944

according to the way of learning of R. Levi Yitzchak of Berditchev,

ע"פ דרך הלימוד וואס ר' לוי יצחק בארדיטשעווער,

English translation 945

the famous Ohev Yisrael,

דער אוהב ישראל הידוע,

English translation 946

who revealed,

וואס האט מגלה געווען,

English translation 947

that even the matters of rebuke and matters that are seemingly opposite of good,

אז אפילו די ענינים של תוכחה און ענינים וואס זיינען לכאורה הפכיים פון טוב,

English translation 948

they are initially good in their innerness. –

זיינען זיי מלכתחילה טוב בפנימיות. –

English translation 949

And as he explains the verses in the prophecy of Yeshayahu that seemingly speak about undesirable matters,

און ווי ער איז מבאר די פסוקים אין נבואת ישעי' וואס רעדן לכאורה וועגן ענינים בלתי רצויים,

English translation 950

how they are in their innerness and truth good.

ווי זיינען בפנימיות ובאמת טוב.

English translation 951

Seemingly:

דלכאורה:

English translation 952

Yeshayahu and his prophecy is indeed on the name of salvation,

ישעי' ונבואתו איז דאך על שם ישועה 138,

English translation 953

but when one looks into his prophecy,

בשעת מ'קוקט אבער אריין אין נבואתו,

English translation 954

one sees that until chapter forty it seemingly does not speak about matters of salvation,

זעט מען אז ביז קאפיטל מ"ם רעדט זיך לכאורה ניט וועגן ענינים פון ישועה,

English translation 955

but on the contrary,

נאר אדרבה,

English translation 956

and only chapter forty begins with "Comfort, comfort My people"?!

און ערשט קאפיטל מ"ם הויבט זיך אן מיט "נחמו נחמו עמי"?!

English translation 957

So he explains how the verses even at the beginning of his prophecy are connected with salvation. Like the verse "a people heavy with iniquity." He explains,

איז ער מבאר ווי די פסוקים אויך בתחלת נבואתו זיינען פארבונדן מיט ישועה. ווי דעם פסוק "עם כבד עון" 139. איז ער מבאר,

English translation 958

that it is such a "people" that even "iniquity" is for them "heavy",

אז ס'איז אזא "עם" וואס אפילו אן "עון" איז פאר זיי "כבד",

English translation 959

difficult. And regarding this he explains the other verses.

שווער. און עד"ז איז ער מבאר די אנדערע פסוקים.

English translation 960

That if R. Levi"tz of Berditchev engaged with such verses,

וואס אויב ר' לוי"צ בארדיטשעווער האט זיך איינגעקערט מיט פסוקים כאלו,

English translation 961

he certainly engaged with the sin of the Tree of Knowledge that is told in the verses in Parshat Bereishit.

האט ער זיך זיכער איינגעקערט מיטן חטא עה"ד וואס ווערט דערציילט אין די פסוקים בפ' בראשית.

English translation 962

So the explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 963

The study of Torah now about the sin of the Tree of Knowledge,

דער לימוד בתורה איצטער וועגן דעם חטא עה"ד,

English translation 964

that "and the serpent was cunning" and he persuaded to eat from the Tree of Knowledge,

אז "והנחש הי' ערום" 140 און ער האט איינגערעדט מ'זאל עסן פון דעם עה"ד,

English translation 965

with the claim that "on the day you eat from it your eyes will be opened and you will be like G-d etc.",

מיט דער טענה אז "ביום אכלכם ממנו ונפקחו עיניכם והייתם כאלקים גו'" 141,

English translation 966

with all the details therein –

מיט די אלע פרטים שבזה –

English translation 967

brings out the matter,

ברענגט ארויס דעם ענין,

English translation 968

that the entire intention of the descent of the soul into the body and that a Jew has two inclinations,

אז די גאנצע כוונה פון ירידת הנשמה בגוף און אז דער איד האט צוויי יצרים,

English translation 969

is so that he should prove who he is by overcoming and not being affected by the evil inclination.

איז בכדי אז ער זאל באווייזן ווער ער איז דורך זיך מתגבר זיין און ניט נתפעל ווערן פון דעם יצר.

English translation 970

As explained in Hemshech Tarsa"v the parable of this about a king's son who was sent to distant places with the intention that specifically there he should prove who he is.

כמבואר אין המשך תרס"ו 142 דער משל לזה פון א בן מלך וואס מ'האט אים אוועקגעשיקט למרחקים מיט דער כוונה אז דוקא דארטן זאל ער באווייזן ווער ער איז.

English translation 971

And as is known also the two parables brought on the blowing of the shofar,

וכידוע אויך די צוויי משלים וואס ווערן געבראכט אויף תקיעת שופר 143,

English translation 972

that one of the parables is from R. Levi"tz of Berditchev,

וואס איינער פון די משלים איז פון ר' לוי"צ בארדיטשעווער,

English translation 973

of a king's son who went on a distant path etc. until he even forgot the language of his country and began to cry out with a simple voice,

פון א בן מלך שהלך בדרך רחוקה וכו' ביז שכח גם לשון מדינתו והתחיל לצעוק בקול פשוט,

English translation 974

with an inarticulate sound,

מיט א קלא דלא אשתמע,

English translation 975

and the second parable of garments when the king finds himself in a forest etc.

און דער משל ב' פון לבושים בשעת דער מלך געפינט זיך ביער וכו'.

English translation 976

That the intention in this is for superiority,

וואס די כוונה אין דעם איז למעליותא,

English translation 977

as discussed earlier.

ווי גערעדט פריער 144.

English translation 978

And accordingly as above,

וע"ד הנ"ל,

English translation 979

that the king's son should prove specifically in a distant place who he is and what he can accomplish,

אז דער בן מלך זאל באווייזן במקום רחוק דוקא ווער ער איז און וואט ער קען אויפטאן,

English translation 980

and specifically there he should cry out with an inarticulate sound etc.

און דוקא דארטן זאל ער שרייען בקלא דלא אשתמע וכו'.

English translation 981

When the king's son finds himself in the palace of the kingdom of his father the king,

בשעת דער בן מלך געפינט זיך בהיכל מלכות אביו המלך,

English translation 982

it is no novelty that he conducts himself as a king's son should conduct himself;

איז קיין חידוש ניט אז ער פירט זיך ווי א בן מלך דארף זיך פירן;

English translation 983

specifically when he finds himself in distant places,

דוקא בשעת ער געפינט זיך אין מרחקים,

English translation 984

not in the palace of the kingdom of his father the king,

ניט בהיכל מלכות אביו המלך,

English translation 985

and there he conducts himself as a king's son should conduct himself –

און דארטן פירט ער זיך ווי א בן מלך דארף זיך פירן –

English translation 986

this is a novelty.

איז דאס א חידוש.

English translation 987

And this is the entire intention for which the second inclination was created,

און דאס איז די גאנצע כוונה וואס מ'האט באשאפן דעם יצר השני,

English translation 988

which brings out the virtue of the king's son.

וואס ער ברענגט ארויס מעלת הבן מלך.

English translation 989

That is, the evil inclination was initially created with the intention that it should be "over"

ד.ה. אז דער יצר איז מלכתחילה באשאפן געווארן מיט דער כוונה אז ס'זאל זיין אריבער

English translation 990

(initially "over") –

(מלכתחילה אריבער) –

English translation 991

that a Jew should attain

אז א איד זאל צוקומען

English translation 992

(by not being affected by the evil inclination)

(דורך ניט נתפעל ווערן פון דעם יצר)

English translation 993

to a higher elevation,

צו אן עילוי נעלה יותר,

English translation 994

"over",

"אריבער",

English translation 995

higher than if he had initially had no evil inclination.

העכער ווי ער וואלט מלכתחילה ניט געהאט קיין יצר.

English translation 996

And this is understood even by a child of five studying Scripture:

און דאס פארשטייט אפילו א בן חמש למקרא:

English translation 997

One can explain to him that he could have been created in two ways:

מ'קען אים מסביר זיין אז מ'האט אים געקענט באשאפן אויף צוויי אופנים:

English translation 998

One way, that he initially has no evil inclination,

איין אופן אז ער האט מלכתחילה ניט קיין יצר,

English translation 999

and then he would have all the praises that come to a Jew, etc.

און ער האט דעמולט אלע שבחים וואס עס קומט א אידן וכו'.

English translation 1000

And a second way,

און א צווייטער אופן,

English translation 1001

that he has a second evil inclination,

אז ער האט א יצר שני,

English translation 1002

and he must prove who he is by overcoming the second evil inclination and not being affected by it.

און ער דארף באווייזן ווער ער איז דורך זיך מתגבר זיין אויפן יצר השני און פון אים ניט נתפעל ווערן.

English translation 1003

But one tells him that he was created in a manner of "vayitzer",

זאגט מען אים אבער אז מ'האט אים באשאפן אין אן אופן פון "וייצר",

English translation 1004

with two yuds,

מיט צוויי יודי"ן,

English translation 1005

two inclinations,

צוויי יצרים 145,

English translation 1006

and he must prove who he is.

און ער דארף באווייזן ווער ער איז.

English translation 1007

So even a child of five understands,

איז אפילו א בן חמש פארשטייט,

English translation 1008

that specifically then

אז דוקא דעמולט

English translation 1009

(when he has an evil inclination and he overcomes it and proves who he is)

(ווען ער האט א יצר און ער איז זיך אויף דעם מתגבר און באווייזט ווער ער איז)

English translation 1010

there emerge praises that are higher beyond measure than if he had initially not had the evil inclination. –

קומען ארויס שבחים נעלים באי"ע יותר ווי אויב ער וואלט מלכתחילה ניט געהאט דעם יצר. –

English translation 1011

And this is "initially over",

און דאס איז מלכתחילה אריבער,

English translation 1012

a much higher service than when he initially has no service.

א סך א העכערע עבודה ווי בשעת ער האט בתחלה ניט קיין עבודה.

English translation 1013

This is derived by now learning in Torah, in Parshas Bereishis, the matter of the sin of the Tree of Knowledge,

וואס דאס נעמט מען ארויס דורך לערנען איצטער בתורה בפ' בראשית דעם ענין פון דעם חטא עה"ד,

English translation 1014

and not, Heaven forbid, that the sin of the Tree of Knowledge is repeated,

און ניט ח"ו אז ס'חזר'ט זיך איבער דער חטא עה"ד,

English translation 1015

as discussed above regarding the explanation of the old Rebbe in Torah Ohr

כמדובר לעיל פון דעם ביאור פון דעם אלטן רבי'ן אין תורה אור

English translation 1016

(regarding the service "in mortar and in bricks, etc.").

(בנוגע צו עבודה "בחומר ובלבנים גו'").

English translation 1017

From this there is a general directive regarding all matters that are written in the Torah that are seemingly the opposite of good,

דערפון האט מען א הוראה כללית בנוגע צו אלע ענינים וואס שטייען אין תורה וואס זיינען לכאורה היפך פון טוב,

English translation 1018

that the intention is simply not that one should conduct oneself thus in practice, Heaven forbid,

אז די כוונה איז כפשוט ניט אז מ'קען זיך אזוי פירן בפועל ח"ו,

English translation 1019

but rather this is a matter that is written in the Torah and one must learn it and derive a directive how one should not conduct oneself, and the like.

נאר דאס איז אן ענין וואס שטייט אין תורה און מ'דארף דאס לערנען און ארויסנעמען א הוראה ווי מ'זאל זיך ניט פירן וכיו"ב.

English translation 1020

For example:

ווי לדוגמא:

English translation 1021

It is written in Tanya that the Torah is clothed in physical matters and worldly affairs,

עס שטייט אין תניא 146 אז תורה נתלבשה בדברים גשמיים ועניני עוה"ז,

English translation 1022

even in false claims,

ביז אויך אין טענות של שקר 147,

English translation 1023

"that Reuven will claim such and such...

"שיטעון ראובן כך וכך..

English translation 1024

and Shimon such and such".

ושמעון כך וכך" 148.

English translation 1025

Someone who has a dispute with another might come and say,

קען איינער וואס האט א דיון דברים מיט א צווייטן קומען צוגיין און זאגן,

English translation 1026

that just as he is analogous to Reuven and the other to Shimon –

אז אזוי ווי ער איז בדוגמא צו ראובן און דער צווייטער צו שמעון –

English translation 1027

there must be a false claim

דארף זיין א טענה של שקר

English translation 1028

(Heaven forbid),

(ח"ו),

English translation 1029

because that is what it says in Tanya!

ווייל אזוי שטייט אין תניא!

English translation 1030

One tells him that this is written in the Torah as a hypothetical,

זאגט מען אים אז דאס שטייט אין תורה בתור קס"ד,

English translation 1031

in theory

אין טעאריע

English translation 1032

(as it is called),

(ווי ס'ווערט אנגערופן),

English translation 1033

that it could be so,

אז ס'קען אזוי זיין,

English translation 1034

but not that one should, Heaven forbid, actually claim a false claim.

אבער ניט אז מ'זאל ח"ו טאקע בפועל טענה'ן א טענה של שקר.

English translation 1035

Rather, each of the parties must claim a true claim,

נאר יעדערער פון די צדדים דארף טענה'ן א טענה של אמת,

English translation 1036

and then the Rav will also issue a true ruling!

און דעמולט וועט אויך דער רב ארויסגעבן א פסק אמיתי!

English translation 1037

From the above discussion, one sees the matter and manner of conduct of "initially over" in many matters regarding the service of man.

מהמדובר לעיל זעט מען דעם ענין ואופן ההנהגה פון מלכתחילה אריבער בכו"כ ענינים בנוגע לעבודת האדם.

English translation 1038

And as mentioned above,

וכאמור לעיל,

English translation 1039

that in this year,

אז בשנה זו,

English translation 1040

the centennial year of the passing of the Rebbe Maharash,

שנת המאה להסתלקות פון דעם רבי'ן מהר"ש,

English translation 1041

for one hundred is the place that includes everything,

וואס מאה איז אתר דכליל כולא,

English translation 1042

and its matter was the "initially over" matter and manner of conduct of "initially over" with greater emphasis and greater strength. Until "initially over"

און ענינו איז געווען לכתחילה אריבער ענין און אופן ההנהגה פון מלכתחילה אריבער ביתר שאת וביתר עוז. ביז מלכתחילה אריבער

English translation 1043

(the perfection of one hundred years)

(דער שלימות פון מאה שנה)

English translation 1044

in "initially over"

אין מלכתחילה אריבער

English translation 1045

(as above, summarizing).

(כנ"ל סכ"ה).

English translation 1046

And as also explained in the discourse "A person is obligated to bless one hundred blessings every day" of the Baal HaHilula

וכמבואר אויך אין דעם המשך "חייב אדם לברך מאה ברכות בכל יום" פון דעם בעל ההילולא

English translation 1047

(as mentioned there).

(כנ"י שם).

English translation 1048

And through the fact that Jews conduct themselves in their service in accordance with the manner of conduct of "initially over" – they thereby hasten the coming of Mashiach Tzidkeinu in the true and complete redemption,

און דורך דעם וואס אידן פירן זיך אויף בעבודתם בהתאם צום אופן ההנהגה פון מלכתחילה אריבער - זיינען זיי נאכמער ממהר ביאת משיח צדקנו בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1049

and they go to the Holy Land,

און מ'גייט אין ארץ הקודש,

English translation 1050

"a land which the L-rd your G-d cares for; the eyes of the L-rd your G-d are always upon it, from the beginning of the year to the end of the year".

"ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה" 149.

English translation 1051

In this verse it says "meireishis" lacking an aleph,

וואס אין דעם פסוק שטייט "מרשית" חסר אל"ף,

English translation 1052

because "meireishis" is the letters of "mitishrei",

ווייל "מרשית" איז אותיות "מתשויי" 150,

English translation 1053

for Tishrei is the beginning of the year,

וואס תשרי איז רשית השנה,

English translation 1054

from which one takes for the service throughout the entire year.

פון וועלכער מנעמט מיט אויף די עבודה בכל השנה כולה.

English translation 1055

And that it lacks an aleph is not lacking an aleph in a manner of deficiency, Heaven forbid,

און דאס וואס חסר אל"ף איז ניט חסר אל"ף באופן של חסרון ח"ו,

English translation 1056

rather in the Torah it is written lacking an aleph,

נאר אין תורה שטייט עס חסר אל"ף,

English translation 1057

because the Torah thereby wishes to convey how the totality of man's service should be:

ווייל תורה וויל דערמיט ארויסגעבן ווי אזוי ס'דארף זיין כללות עבודת האדם 151:

English translation 1058

It does not say "meireishis" with an aleph,

ס שטייט ניט "מראשית" מיט אן אל"ף,

English translation 1059

because a Jew must know that not all matters are given to him from Above in a manner of "bread of shame",

ווייל א איד דארף וויסן אז מ'גיט אים ניט אלע ענינים מלמעלה באופן פון "נהמא דכסופא" 152,

English translation 1060

rather there must be the service of man – an "I" must insert into it an aleph into "meireishis",

נאר ס'דארף זיין עבודת האדם - א איך דארף אריינשטעלן אין דעם "מרשית" אן אל"ף,

English translation 1061

the Aluf of the world.

אלופו של עולם.

English translation 1062

And according to the explanation explained in the aforementioned continuation,

וע"ד המבואר אין דעם המשך הנ"ל,

English translation 1063

then "a person is obligated to recite one hundred blessings each day, as it is said, 'And now, Israel, what does the Lord your God ask of you,'"

אז "חייב 121 אדם לברך מאה ברכות בכל יום שנאמר 153 ועתה ישראל מה ה' אלקיך",

English translation 1064

and Rashi explains "read it as 'me'ah' (one hundred),"

און רש"י 154 איז מפרש "קרי בי' מאה",

English translation 1065

and Tosafot explains "do not read 'mah' (what) but 'me'ah' (one hundred),"

און תוספות 155 איז מפרש "א"ת מה אלא מאה",

English translation 1066

because a Jew, through his service, inserts into the "mah" an aleph,

ווייל א איד ע"י עבודתו שטעלט אריין אין דעם "מה" אן אל"ף,

English translation 1067

the Aluf (Master) of the world.

אלופו של עולם 156.

English translation 1068

And through this, the Jew brings about that blessings and effluences should be drawn forth,

און דורך דעם טוט אויף דער איד אז ס'זאלן נמשך ווערן ברכות והמשכות,

English translation 1069

and one hundred blessings and effluences,

און מאה ברכות והמשכות,

English translation 1070

for one hundred is the place that includes everything,

וואס מאה איז אתר דכליל כולא,

English translation 1071

and this is drawn down until the very lowest level.

און דאס ווערט נמשך ביז למטה מטה.

English translation 1072

Until the primary blessing and effluence — that in this very year,

ביז צו די ברכה והמשכה העיקרית - אז בשנה זו ממש,

English translation 1073

the year 5743,

שנת תשמ"ג,

English translation 1074

shall be the year of the redemption of Mashiach

תהי' שנת גאולת משיח

English translation 1075

(the initials of "Tashmag"),

(די ראשי תיבות פון "תשמ"ג"),

English translation 1076

the redemption of Mashiach and the redemption of all Jews through our righteous Mashiach,

די גאולה פון משיח און די גאולה פון אלע אידן ע"י משיח צדקנו,

English translation 1077

speedily in our very days.

במהרה בימינו ממש.

English translation 1078

He commanded to sing and said the discourse beginning with the words "And Yehonatan said to him, tomorrow is the new moon, etc."

צוה לנגן ואמר מאמר ד"ה ויאמר לו יהונתן מחר חודש גו'.

English translation 1079

It is customary to study a verse from the weekly Torah portion with Rashi's commentary,

ס'איז רגיל צו אפלערנען א פסוק אין פרשת השבוע מיט פירוש רש"י,

English translation 1080

and also a topic in the notes of my father on the Zohar of our portion.

און אויך אן ענין אין די הערות פון טאטן אויפן זהר פון פרשתנו.

English translation 1081

In our portion, chapter 1, verse 4, it states, "And God saw the light, that it was good, and God divided between the light and between the darkness."

אין פרשתנו קאפיטל א פסוק ד שטייט "וירא אלקים את האור כי טוב ויבדל אלקים בין האור ובין החושך".

English translation 1082

Rashi quotes from the verse the words "And God saw the light, that it was good, and He divided"

איז רש"י מעתיק פון פסוק די ווערטער "וירא אלקים את האור כי טוב ויבדל"

English translation 1083

(and does not continue with the continuation of the text,

(און איז ניט ממשיך דעם המשך הכתוב,

English translation 1084

and furthermore does not even allude to it with "etc.,"

און איז דערצו אפילו ניט מרמז מיט "וגו'",

English translation 1085

even though his commentary is apparently also connected to the continuation of the text),

כאטש אז זיין פירוש איז לכאורה פארבונדן אויך מיטן המשך הכתוב),

English translation 1086

and he explains:

און איז מפרש:

English translation 1087

"Even regarding this, we need the words of Aggadah,

"אף בזה אנו צריכים לדברי אגדה,

English translation 1088

He saw that it was not fitting for the wicked to use it,

ראהו שאינו כדאי להשתמש בו רשעים,

English translation 1089

and He set it apart for the righteous in the future to come." And afterwards he continues:

והבדילו לצדיקים לעתיד לבוא". און דערנאך איז ער ממשיך:

English translation 1090

"And according to its simple meaning, explain it thus:

"ולפי פשוטו כך פרשהו,

English translation 1091

He saw that it was good, and it is not proper for it and for the darkness that they should be used in confusion,

ראהו כי טוב ואין נאה לו ולחושך שיהיו משתמשין בערבוביא,

English translation 1092

and He established for this one its boundary by day and for this one its boundary by night."

וקבע לזה תחומו ביום ולזה תחומו בלילה".

English translation 1093

In this commentary of Rashi, there are many points of precision:

וואס אין דעם פירוש רש"י זיינען פאראן א ריבוי דיוקים:

English translation 1094

Simply, one learns from this,

בפשטות לערנט מען אין דעם,

English translation 1095

as teachers teach with their students,

ווי מלמדים לערנען מיט זייערע תלמידים,

English translation 1096

that this comes as a continuation to Rashi's commentary on "In the beginning He created,"

אז דאס קומט בהמשך צו פירוש רש"י אויף "בראשית ברא",

English translation 1097

"This text does not say anything but 'expound Me, etc.,'"

"אין המקרא הזה אומר אלא דרשוני כו"",

English translation 1098

that "even regarding this

אז "אף בזה

English translation 1099

(also regarding this verse)

(אויך אין דעם פסוק)

English translation 1100

we need the words of Aggadah" — but the question arises:

אנו צריכים לדברי אגדה" - אבער די שאלה ווערט:

English translation 1101

What relevance is there in Rashi's commentary that also in a previous verse one needed to arrive at a homiletical interpretation and "even regarding this we need the words of Aggadah"?

וואס איז דא נוגע אין פירוש רש"י אז אויך אין א פריערדיקן פסוק האט מען געדארפט אנקומען צו א דרש און "אף בזה אנו צריכים לדברי אגדה"?

English translation 1102

With his commentary

מיט זיין פירוש

English translation 1103

(according to Aggadah)

(ע"ד אגדה)

English translation 1104

on "And God saw the light, that it was good, and He divided," Rashi apparently comes to address a question:

אין "וירא אלקים את האור כי טוב ויבדל" קומט רש"י לכאורה באווארענען א שאלה:

English translation 1105

In the preceding verse, it states that there was "darkness upon the face of the deep" and "And God said, 'Let there be light,' and there was light." Simply, this means that instead of there being darkness, light came into being,

אין דעם פסוק שלפנ"ז שטייט אז ס'איז געווען "חושך על פני תהום" און "ויאמר אלקים יהי אור ויהי אור". וואס בפשטות מיינט עס אז אנשטאט ס'זאל זיין חושך איז געווארן אור,

English translation 1106

for the creation of light in itself negates darkness. Now, what is the addition in the verse that "And God divided between the light and between the darkness"? On this, Rashi explains,

וואס בריאת האור מצ"ע איז שולל חושך. היינט וואס איז די הוספה אין פסוק אז "ויבדל אלקים בין האור ובין החושך"? אויף דעם איז רש"י מפרש,

English translation 1107

that the division was

אז די הבדלה איז געווען

English translation 1108

(not between light and darkness in its simple sense, but)

(ניט בין אור וחושך כפשוטו, נאר)

English translation 1109

in a different matter:

בענין אחר:

English translation 1110

"He saw that it was not fitting for the wicked to use it,

"ראהו שאינו כדאי להשתמש בו רשעים,

English translation 1111

and He set it apart for the righteous in the future to come."

והבדילו לצדיקים לעתיד לבוא" 157.

English translation 1112

According to this, it is entirely not understood what "even regarding this we need the words of Aggadah" adds here:

וואס לפי"ז איז אינגאנצן ניט מובן וואס דא גיט צו "אף בזה אנו צריכים לדברי אגדה":

English translation 1113

Let us assume that previously there had not been a commentary in Rashi according to the homiletical interpretation,

נניח אז סוואלט פריער ניט געווען א פירוש אין רש"י ע"ד הדרש,

English translation 1114

would there not still have been a question in the verse here regarding what the "and He divided" consists of,

וואלט דאך אויך געווען א שאלה אין פסוק דא אין וואס עס באשטייט דער "ויבדל",

English translation 1115

and Rashi would have had to answer it — so what difference does it make that also previously there was a commentary according to the homiletical interpretation and "even regarding this we need the words of Aggadah"?!

און רש"י וואלט עס געדארפט פארענטפערן - איז למאי נפק"מ אז אויך פריער איז געווען א פירוש ע"ד הדרש און "אף בזה אנו צריכים לדברי אגדה"?!

English translation 1116

The very fact that Rashi first brings the commentary according to the Aggadah and afterwards the commentary according to the simple meaning,

די עצם זאך וואס רש"י ברענגט פריער דעם פירוש ע"ד האגדה און דערנאך דעם פירוש ע"ד הפשט,

English translation 1117

even though his subject is the simple meaning of the text — for the five-year-old studying Scripture, there is no question,

כאטש ענינו איז פשוטו של מקרא - איז באם בן חמש למקרא קיין שאלה ניט,

English translation 1118

because the principle of Rashi that "I have come only for the simple meaning of the text,"

ווייל דעם כלל פון רש"י אז "ואני לא באתי אלא לפשוטו של מקרא",

English translation 1119

Rashi has not yet stated,

האט רש"י נאך ניט געזאגט,

English translation 1120

he says it only later in the portion of Bereishit,

ער זאגט עס ערשט שפעטער אין פ' בראשית 158,

English translation 1121

consequently the five-year-old does not yet know that Rashi intends to teach him specifically according to the simple meaning,

במילא ווייסט נאך ניט דער בן חמש אז רש"י גייט מיט אים לערנען דוקא ע"ד הפשט,

English translation 1122

rather it could be that Rashi will teach him the verses according to the homiletical interpretation,

נאר ס'קען זיין אז רש"י וועט מיט אים לערנען די פסוקים ע"ד הדרש,

English translation 1123

and also according to the simple meaning, etc.;

און אויך ע"ד הפשט וכו';

English translation 1124

Regarding, however, what Rashi prefaces in his commentary here with "even regarding this we need the words of Aggadah," for the five-year-old studying Scripture, it is entirely not understood, apparently.

בנוגע אבער וואס רש"י איז מקדים לפירושו כאן "אף בזה אנו צריכים לדברי אגדה" איז באם בן חמש למקרא אינגאנצן ניט מובן לכאורה.

English translation 1125

Also, one must understand:

אויך דארף מען פארשטיין:

English translation 1126

A) In the verse, it only states that "And God divided between the light and between the darkness,"

א) אין פסוק שטייט בלויז אז "ויבדל אלקים בין האור ובין החושך",

English translation 1127

from where does Rashi derive that "He saw that it was not fitting for the wicked to use it, etc." — wicked, who mentioned them?!

פון וואנעט נעמט רש"י אז "ראהו שאינו כדאי להשתמש בו רשעים כו'" - רשעים מאן דכר שמי'?!

English translation 1128

b) In any case, there is no Chassidus

ב) בכ"מ אין חסידות 159

English translation 1129

(and one seeks a source for this)

(און מ'זוכט אויף דעם א מקור 160)

English translation 1130

it brings

ברענגט זיך

English translation 1131

(in the name of the Baal Shem Tov)

(בשם הבעש"ט)

English translation 1132

a different wording than Rashi brings here

אן אנדער לשון ווי רש"י ברענגט דא

English translation 1133

("and He set it apart for the righteous for the World to Come")

("והבדילו לצדיקים לע"ל")

English translation 1134

- that the light created on the first day "where did He hide it - in the Torah."

- אז דער אור שנברא ביום ראשון "היכן גנזו - בתורה".

English translation 1135

From this wording it emerges that one does not need to wait until the World to Come to have the revelation of this light,

פון דעם לשון קומט אויס אז מ'דארף ניט ווארטן ביז לע"ל צו האבן דעם גילוי פון אור זה,

English translation 1136

but also in this time one can have it through the Torah.

נאר אויך בזמן הזה קען מען דאס האבן ע"י התורה.

English translation 1137

And as is brought the story with the Baal Shem Tov as already printed, copied from the booklets from which the Tzemach Tzedek copied the discourses in Likkutei Torah.

און ווי סווערט געבראכט די מעשה מיטן בעש"ט ווי שוין אפגעדרוקט 161 נעתק פון די ביכלאך פון וועלכע דער צ"צ האט מעתיק געווען די דרושים בלקו"ת.

English translation 1138

That in Likkutei Torah the Tzemach Tzedek,

וואס אין לקו"ת 162 האט דער צ"צ,

English translation 1139

for some reason,

מאיזה סיבה,

English translation 1140

did not print it,

דאס ניט אפגעדרוקט,

English translation 1141

but,

אבער,

English translation 1142

as said,

כאמור,

English translation 1143

in the booklets that were later found from which the Tzemach Tzedek copied the discourses in Likkutei Torah, there is this story,

אין די ביכלאך וואס מ'האט דערנאך געפונען פון וועלכע דארטן האט דער צ"צ מעתיק געווען די דרושים בלקו"ת איז דא דער סיפור,

English translation 1144

and it was later printed,

און מ'האט עס דערנאך אפגעדרוקט,

English translation 1145

that the Baal Shem Tov, may his merit protect us, "told a person who came to ask about his son who was one hundred parasangs away from him,

אז דער בעש"ט ז"ל "הגיד לאדם א' שבא לשאול על בנו שהי' רחוק ממנו מאה פרסאות,

English translation 1146

and the person sees him exactly how he is currently standing in Breslov,

וא' שרואה אותו ממש איך הוא עומד כעת בברעסלי,

English translation 1147

and this was through reading before him in the Zohar and the hidden light that is there was revealed, through which one sees from one end of the world to the other." Where did the Baal Shem Tov look? In the Zohar! And there he saw how the son is standing in Breslov!

והיינו ע"י שקראו לפניו בזוה"ק ונפשש ונתגלה האור הגנוז שם שרואי' בו מסוף העולם ועד סופו". וואו האט דער בעש"ט געקוקט? אין זהר! און דארטן געזען ווי דער זון שטייט אין ברעסלי!

English translation 1148

And about this there is another story,

ועד"ז איז דא א צווייטער סיפור,

English translation 1149

that the coachmen of a Jew are found in Breslov.

אז ס'געפינען זיך די אקסן פון א אידן אין ברעסלי.

English translation 1150

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 1151

Why does Rashi specifically bring the version that the light "He set it apart for the righteous for the World to Come"

פארוואס ברענגט רש"י דוקא די גירסא אז דער אור "הבדילו לצדיקים לע"ל"

English translation 1152

(not now),

(ניט איצטער),

English translation 1153

and not the version that "He hid it in the Torah",

און ניט די גירסא אז "גנזו בתורה",

English translation 1154

that also now there can be a revelation of it?

אז אויך איצטער קען זיין א גילוי דערפון?

English translation 1155

Regarding these two versions,

ע"ד די צוויי גירסאות,

English translation 1156

there are also two versions in the beginning of the statement of our Sages itself that Rashi brings

זיינען אויך דא צוויי גירסאות אין דער התחלה פון דעם מאמר חז"ל גופא וואס רש"י ברענגט

English translation 1157

(the end of the statement):

(דעס סיום המאמר):

English translation 1158

Before the words "He saw that it is not fitting for the wicked to use it and He set it apart for the righteous for the World to Come" it says,

פאר די ווערטער "ראהו שאינו כדאי להשתמש בו רשעים והבדילו לצדיקים לע"ל" שטייט,

English translation 1159

"The light that the Holy One, blessed be He, created on the first day, Adam looked through it from one end of the world to the other"

"אור שברא הקב"ה ביום ראשון ארם צופה בו מסוף העולם ועד סופו" 163

English translation 1160

(and therefore He set it apart for the righteous for the World to Come);

(און דערפאר הבדילן לצדיקים לע"ל);

English translation 1161

in other places the version says "Adam the first looked through it from one end of the world to the other."

בכ"מ אחרים 164 שטייט די גירסא "אדם הראשון צופה בו מסוף העולם ועד סופו".

English translation 1162

What is the practical difference in the content of the matter

וואס ס'איז דא א נפק"מ אין תוכן הענין

English translation 1163

(regarding action)

(בנוגע למעשה)

English translation 1164

between the two versions:

צווישן די צוויי גירסאות 165:

English translation 1165

According to the version that "Adam the first looked through it from one end of the world to the other" it emerges,

לויט דער גירסא אז "אדה"ר צופה בו מסוף העולם ועד סופו" קומט אויס,

English translation 1166

that this light

אז דער אור

English translation 1167

(created on the first day)

(שנברא ביום ראשון)

English translation 1168

was still shining in revelation on the sixth day of the act of Creation,

האט נאך מאיר געווען בגילוי ביום הששי למעשה בראשית,

English translation 1169

when Adam the first was created;

ווען אדה"ר איז נברא געווארן;

English translation 1170

in contrast, according to the version that "Adam looked through it from one end of the world to the other" there is not the interpretation that this refers to a person in the time of the Gemara and Midrash,

משא"כ לויט דער גירסא אז "אדם צופה בו מסוף העולם ועד סופו" איז דא ניט דער פירוש אז דאס גייט אויף אן אדם בזמן הגמרא והמדרש,

English translation 1171

simply,

כפשיט,

English translation 1172

but that the light was in revelation only on the first day of the act of Creation,

נאר אז דער אור איז געווען בגילוי נאר ביום ראשין דמעשה בראשית,

English translation 1173

and if there had been a person then, he would have looked through it from one end of the world to the other.

און אויב דעמולט וואלט געווען אן אדם וואלט ער געווען צופה בו מסוף העולם ועד סופו.

English translation 1174

From that which Rashi writes "He set it apart for the righteous for the World to Come",

פון דעם וואס רש"י שרייבט "הבדילו לצדיקים לע"ל",

English translation 1175

and this comes in continuation to "And God saw the light, that it was good" which was on the first day,

און דאס קומט בהמשך צו "וירא אלקים את האור כי טוב" וואס איז געווען ביום ראשון,

English translation 1176

it is understood

איז מובן

English translation 1177

(in the simple meaning of the verse)

(אין פשוטו של מקרא)

English translation 1178

that this light was only in revelation on the first day,

אז דער און איז נאר געווען בגילוי ביום ראשון,

English translation 1179

and afterwards it was hidden and only in the World to Come will it be revealed - it emerges,

און דערנאך נגנז און ערשט לע"ל וועט דאס נתגלה ווערן - קומט אויס,

English translation 1180

that this corresponds to the version that "Adam looked through it etc."

אז דאס איז מתאים לויט דער גירסא אז "אדם צופה בו כו'"

English translation 1181

(not "Adam the first").

(ניט "אדה"ר").

English translation 1182

There is another opinion that the light created on the first day was in revelation until the fourth day of the act of Creation,

ס'איז דא נאך א דיעה 166 אז דער אור שנברא ביום ראשון איז געווען בגלוי ביז יום רביעי דמעשה בראשית,

English translation 1183

when the luminaries were hung.

ווען נתלו המאורות.

English translation 1184

Regarding this in the continuation of Rashi's commentary

עד"ז אין המשך פירוש רש"י

English translation 1185

(in the commentary according to the simple meaning - "He saw it that it was good and it is not fitting for it and for the darkness that they should serve in a mixture,

(בהפירוש ע"ד הפשט - "ראהו כי טוב ואין נאה לו ולחושך שיהיו משמשין בערבוביא,

English translation 1186

and He established for this its boundary in the day and for this its boundary in the night")

וקבע לזה תחומו ביום ולזה תחומו בלילה")

English translation 1187

- one must also understand several precise points:

- דארף מען אויך פארשטיין כמה דיוקים:

English translation 1188

a) As the commentators ask - what is the meaning that light and darkness "serve in a mixture":

א) ווי מפרשים 167 פרעגן - וואס איז דער פירוש אז אור וחושך "משמשין בערבוביא":

English translation 1189

Light and darkness are a positive and a negation,

אור וחושך זיינען דאך א חיוב ושלילה,

English translation 1190

when there is light, it negates darkness. So how can it be that they "serve in a mixture" and therefore it needed to be "and He separated"? "Serve in a mixture" can be said about a species with its own kind or even about a species and not its kind,

בשעת ס'איז דא אור איז דאס שולל חושך. איז ווי קען זיין אז "משמשין בערבוביא" און אז דעריבער האט געדארפט זיין "ויבדל"? משמשין בערבוביא קען מען זאגן אויף א מין במינו אדער אפילו אויף א מין ואינו מינו,

English translation 1191

but not about a positive and a negation - light and darkness.

אבער ניט אויף א חיוב ושלילה - אור וחושך.

English translation 1192

b) What is the precise point "He saw it that it was good and it is not fitting for it etc."

ב) וואס איז דער דיוק "ראהו כי טוב ואין נאה לו כו'".

English translation 1193

Another matter that one needs to understand is in the verse after this - "And God called the light day, and to the darkness He called night":

נאך אן ענין וואס מ'דארף פארשטיין איז אין דעם פסוק שלאחרי זה - "ויקרא אלקים לאור יום ולחושך קרא לילה":

English translation 1194

Light is one thing and day is another thing,

אור איז איין זאך און יום איז אן אנדער זאך,

English translation 1195

darkness is one thing and night is another thing - so what does it mean that "And God called the light day, and to the darkness He called night"?!

חושך איז איין זאך און לילה איז אן אנדער זאך - היינט וואס הייסט אז "ויקרא אלקים לאור יום ולחושך קרא לילה"?!

English translation 1196

And as we see in practice that also at night there can be light,

און ווי מ'זעט בפועל אז אויך בלילה קען זיין אור,

English translation 1197

through the fact that one lights a lamp,

דורך דעם וואס איינער צינדט אן א מנורה,

English translation 1198

and similarly by day there can be darkness,

ועד"ז ביום קען זיין חושך,

English translation 1199

through the fact that one covers the windows,

דורך דעם וואס מ'פארדעקט די פענסטער,

English translation 1200

and one closes the doors of a house. One can only say that by day it is light and at night it is darkness. But what does it mean "And God called the light day and the darkness He called night"?

און מ'מאכט צו די טירן פון א שטוב. מ'קען נאר זאגן אז ביום איז אור און בלילה איז חושך. אבער וואס הייסט "ויקרא אלקים לאור יום ולחושך קרא לילה"?

English translation 1201

In the Gemara there is a difficulty that the phrase "light of the fourteenth" means "daytime",

אין גמרא 168 איז דא א קס"ד אז דער לשון "אור לארבעה עשר" מיינט "יממא",

English translation 1202

but this is according to the halachah and the homiletic interpretation;

אבער דאס איז ע"ד ההלכה והדרש;

English translation 1203

however, in the plain meaning of Scripture one cannot interpret it thus.

משא"כ אין פשוטו של מקרא קען מען אזוי ניט טייטשן.

English translation 1204

And Rashi does not at all undertake to explain this!

און אויף דעם שטעלט זיך אינגאנצן ניט רש"י דאס צו פארענטפערן!

English translation 1205

For the question is even stronger than the question in our verse upon which Rashi does comment:

וואס די קשיא איז נאך שטארקער ווי די קשיא אין אונזער פסוק אויף וועלכער רש"י שטעלט זיך יע:

English translation 1206

In our verse one can, with difficulty, learn the interpretation in "And God separated between the light and between the darkness",

אין אונזער פסוק קען מען עכ"פ בדוחק לערנען דעם פירוש אין "ויבדל אלקים בין האור ובין החושך",

English translation 1207

that there is no novel matter here,

אז דא איז ניטא קיין חידוש דבר,

English translation 1208

rather it comes as a continuation of what is stated before it, that there was "and darkness upon the face of the deep" and "And God said, Let there be light, and there was light",

נאר דאס קומט בהמשך צו דעם וואס שטייט לפנ"ז אז ס'איז געווען "וחושך על פני תהום" און "ויאמר אלקים יהי אור ויהי אור",

English translation 1209

and this itself is what the verse means with "And God separated between the light and between the darkness". And then one does not come to Rashi's interpretation.

און דאס גופא מיינט דער פסוק מיט "ויבדל אלקים בין האור ובין החושך". און דעמולט וארף מען ניט אנקומען צו פירוש רש"י.

English translation 1210

This is indeed a forced interpretation,

דאס איז טאקע א פירוש דחוק,

English translation 1211

but one can interpret it thus.

אבער מ'קען אזוי מפרש זיין.

English translation 1212

However, in this verse that follows, "And God called the light day and the darkness He called night", it is entirely not understood,

משא"כ אין דעם פסוק שלאח"ז "ויקרא אלקים לאור יום ולחושך קרא לילה" איז אינגאנצן ניט מובן,

English translation 1213

for ostensibly light and darkness and day and night are separate matters. And on this Rashi does not comment at all!

דלכאורה זיינען אור וחושך און יום ולילה באזונדערע ענינים. און אויף דעם איז רש"י גארניט מפרש!

English translation 1214

From this one returns to a general question in our Rashi:

וואס דערפון קומט מען צוריק צו א שאלה כללית אין אונזער רש"י:

English translation 1215

If one can learn the verse according to its plain meaning,

אויב מ'קען לערנען דעם פסוק בפשטות,

English translation 1216

that "And God separated between the light and between the darkness" comes as a continuation of the creation of light after there was "darkness upon the face of the deep" — why does Rashi need to interpret anything at all?

אז "ויבדל אלקים בין האור ובין החושך" קומט בהמשך צו בריאת האור לאחרי ווי ס'איז געווען "חושך על פני תהום" - צוליב וואס דארף רש"י בכלל עפעס מפרש זיין?

English translation 1217

And all these matters need to be understood in the plain meaning of Scripture. And even though one has not yet learned the principle of Rashi that "I have come only for the plain meaning of Scripture"

און די אלע ענינים דארפן זיין פארשטאנדיק אין פשוטו של מקרא. ואע"פ אז מ'האט נאך ניט געלערנט דעם כלל פון רש"י אז "אני לא באתי אלא לפשוטו של מקרא"

English translation 1218

(as above),

(כנ"ל),

English translation 1219

but after one learns this principle one will have to understand also our Rashi according to the plain meaning of Scripture.

אבער נאך דעם ווי מ'וועט לערנען דעם כלל וועט מען מוזן פארשטיין אויך אונזער רש"י ע"פ פשוטו של מקרא.

English translation 1220

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1221

In the notes on the Zohar of our portion he comments on the statement of the Zohar "Then Rabbi Shimon added

אין די הערות אויפן זהר פון פרשתנו שטעלט ער זיך 169 אויפן מאמר הזהר 170 "תו פריש ר' שמעון

English translation 1222

(and an unspecified Rabbi Shimon is Rashbi,

(וואס סתם ר' שמעון איז רשב"י 171,

English translation 1223

and especially in the Zohar)

ובפרט אין זהר)

English translation 1224

a word and said,

מלה ואמר,

English translation 1225

It is written, Guardian of the covenant and the kindness,

כתיב 172 שומר הברית והחסד,

English translation 1226

Guardian refers to the Congregation of Israel,

שומר דא כנסת ישראל,

English translation 1227

the covenant refers to the foundation of the world,

הברית דא יסודא דעלמא,

English translation 1228

and the kindness refers to Abraham,

והחסד דא אברהם,

English translation 1229

for the Congregation of Israel is the Guardian of the covenant and the kindness",

דכנסת ישראל היא שומר הברית והחסד",

English translation 1230

And he explains:

און ער איז מבאר:

English translation 1231

"Congregation of Israel, the Kingdom, is Guardian,

"כנס"י מל' היא שומר,

English translation 1232

like 'I will look, the covering of David, the Kingdom',

כמו אצפה חופאה דדוד מל",

English translation 1233

the covenant is the ox of Joseph, Foundation,

את הברית בקר דיוסף יסוד,

English translation 1234

and the kindness is the ox of Abraham,

והחסד בקר דאברהם,

English translation 1235

as stated in the Holy Zohar, portion of Balak, page 194.

כמ"ש בזה"ק פ' בלק דר"ד.

English translation 1236

And there it is from above downward,

והתם הוא מלמעלה למטה,

English translation 1237

ox, ox of Abraham and Joseph,

בקר בקר דאברהם ויוסף,

English translation 1238

and 'I will look' of David, the Kingdom,

ואצפה דוד מל",

English translation 1239

and here it is from below upward, Guardian, the Kingdom,

וכאן הוא מלמטלמ"ע שומר מל",

English translation 1240

the covenant, Foundation,

הברית יסוד,

English translation 1241

and the kindness, Abraham".

והחסד אברהם".

English translation 1242

He does not, however, explain,

ער איז אבער ניט מבאר,

English translation 1243

relying that one will understand it on one's own,

פארלאזנדיק זיך אז מ'וועט עס אליין פארשטייט,

English translation 1244

as this is the service of man. And also:

ווי דאס איז עבודת האדם. און אויך:

English translation 1245

What is the matter and difference between the order from above downward and from below upward.

וואס איז דער ענין וחילוק פון דעם סדר מלמעלמ"ט און מלמטלמ"ע.

English translation 1246

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1247

The matter of from above downward that is discussed in the note on the Zohar — is according to the principle of "initially over".

דער ענין פון מלמעלה למטה וואס רעדט זיך אין די הערה אויפן זהר - איז ע"ד מלכתחילה אריבער.

English translation 1248

Similarly, in the Rashi upon which we previously commented, one also sees "initially over":

עד"ז אין דער רש"י אויף וועלכער מ'האט זיך פריער געשטעלט זעט מען אויך מלכתחילה אריבער:

English translation 1249

Rashi does not begin with the interpretation according to the plain meaning and then the interpretation according to the homiletic interpretation

רש"י הויבט ניט אן מיטן פירוש ע"ד הפשט און דערנאך דעם פירוש ע"ד הדרש

English translation 1250

(Aggadah),

(אגדה),

English translation 1251

rather he begins initially over — initially with the interpretation according to the homiletic interpretation,

נאר ער הויבט אן מלכתחילה אריבער - לכתחילה מיטן פירוש ע"ד הדרש,

English translation 1252

and then the interpretation according to the plain meaning. For the homiletic interpretation relative to the plain meaning is "over".

און דערנאך דעם פירוש ע"ד הפשט. וואס דרש לגבי פשט איז "אריבער".

English translation 1253

As this is simply in the order of study of a five-year-old:

ווי דאס איז בפשטות בסדר הלימוד פון א בן חמש:

English translation 1254

When he becomes a five-year-old one begins to teach him according to the plain meaning,

ווען ער ווערט א בן חמש הויבט מען אן מיט אים לערנען ע"ד הפשט,

English translation 1255

and only when he becomes older does one teach him also according to the homiletic interpretation,

און ערשט ווען ער ווערט עלטער לערנט מען מיט אים אויך ע"ד הדרש,

English translation 1256

because for this he needs to have more understanding and comprehension which comes only when he becomes older.

ווייל דערצו דארף ער האבן מער הבנה והשגה וואס קומט צו ערשט ווען ער ווערט עלטער.

English translation 1257

And similarly this is also according to the inner aspect of the matters:

ועד"ז איז דאס אויך ע"פ פנימיות הענינים:

English translation 1258

It is known that the four modes of study,

ס'איז ידוע אז די ד' אופני הלימוד,

English translation 1259

plain meaning, allusion, homiletic interpretation, secret,

פשט רמז דרוש סוד,

English translation 1260

correspond to the four worlds, Action, Formation, Creation, Emanation,

זיינען כנגד די ד' עולמות עשי' יצירה בריאה אצילות 173,

English translation 1261

that the world of Formation relative to the world of Action is "over",

וואס עולם היצירה לגבי עולם העשי' איז "אריבער",

English translation 1262

and the world of Creation is "over" the world of Formation,

און עולם הבריאה איז "אריבער" עולם היצירה,

English translation 1263

and the world of Emanation is "over" the world of Creation.

און עולם האצילות איז "אריבער" עולם הבריאה.

English translation 1264

A parenthetical statement:

מאמר המוסגר:

English translation 1265

Regarding allusion and homiletic interpretation there are two opinions

בנוגע צו רמז און דרוש זיינען דא צוויי דיעות 174

English translation 1266

(as is also brought in Chassidus)

(ווי עס ברענגט זיך אויך אין חסידות 175)

English translation 1267

whether allusion is in the world of Formation and homiletic interpretation in the world of Creation or the reverse.

צי רמז איז בעולם היצירה און דרוש בעולם הבריאה אדער פארקערט.

English translation 1268

And superficially:

ולכאורה:

English translation 1269

It is known that the initials of the four methods of study are PaRDeS,

ס'איז ידוע אז די ר"ת פון די ד' אופני הלימוד איז פרד"ס,

English translation 1270

and one connects this with the word "Pardes." In "Pardes," first comes the letter Reish, Remez,

און מ'איז דאס מקשר מיטן ווארט "פרדס" 176. וואס אין "פרדס" קומט פריער דער רי"ש, רמז,

English translation 1271

and then the letter Dalet,

און דערנאך דער דלי"ת,

English translation 1272

Drush. From this it emerges that Remez is in the World of Yetzirah and Drush in the World of Beriah?

דרוש. וואס מזה קומט אויס אז רמז איז אין עולם היצירה און דרוש אין עולם הבריאה?

English translation 1273

And whoever wishes to answer may come and answer,

וכל הרוצה לתרץ יבוא ויתרץ,

English translation 1274

and may blessing come upon him.

ותבוא עליו ברכה.

English translation 1275

In any case, regarding our subject,

עכ"פ בנוגע לעניננו,

English translation 1276

Peshat is always

איז דאך פשט אלעמאל

English translation 1277

(according to all opinions) Asiyah,

(לכל הדיעות) עשי'

English translation 1278

(and Sod is always Atzilut).

(און סוד איז אלעמאל אצילות).

English translation 1279

It emerges that study according to the way of Drush is "overriding" before study according to the way of Peshat.

קומט אויס אז לימוד ע"ד הדרש איז "אריבער" פאר לימוד ע"ד הפשט.

English translation 1280

And here Rashi begins with overriding — begins with the explanation according to the way of Drush and then the explanation according to the way of Peshat.

און דא הויבט אן רש"י מלכתחילה אריבער - מלכתחילה מיטן פירוש ע"ד הדרש און דערנאך דעם פירוש ע"ד הפשט.

English translation 1281

And as discussed above,

וכמדובר לעיל,

English translation 1282

that "overriding from the outset" was the subject of the Rebbe Maharash,

אז מלכתחילה אריבער איז געווען ענינו פון דעם רבי'ן מהר"ש,

English translation 1283

this year being one hundred years since his passing,

וואס השנה מאה שנה להסתלקותו,

English translation 1284

that even though there is a world with an order and gradation,

אז אע"פ וואס ס'איז דא אן עולם מיט א סדר והדרגה,

English translation 1285

one says that it must be "overriding from the outset." As discussed from the discourse of the Baal HaHilula,

זאגט מען אז ס'דארף זיין מלכתחילה אריבער. ווי גערעדט פון דעם מאמר דבעל ההילולא,

English translation 1286

that even though there is an existence of the world,

אז אע"פ וואס ס'איז דא מציאות העולם,

English translation 1287

a true existence,

א מציאות אמיתית,

English translation 1288

"there is none besides Him" — overriding from the outset.

איז אין עוד מלבדו - מלכתחילה אריבער.

English translation 1289

And as also hinted in the previous Rashi,

וכמרומז אויך אין דער פריערדיקער רש"י,

English translation 1290

"In the beginning He created" — "for the sake of the Torah which is called beginning...

"בראשית ברא" - "בשביל התורה שנקראת ראשית..

English translation 1291

and for the sake of Israel who are called beginning":

ובשביל ישראל שנקראו ראשית":

English translation 1292

There is an existence of the world,

ס'איז דא א מציאות העולם,

English translation 1293

but its existence is for the sake of the Torah and for the sake of Israel.

אבער מציאותו איז בשביל התורה ובשביל ישראל.

English translation 1294

And the concept of "overriding from the outset" is also hinted in the first Rashi of Parshat Bereishit:

וואס דער ענין פון מלכתחילה אריבער איז אויך מרומז אין דער ערשטער רש"י פון פ' בראשית:

English translation 1295

"Why did He begin with Bereishit,

"מה טעם פתח בבראשית,

English translation 1296

because of 'the strength of His works He declared to His people, to give them the inheritance of the nations,'

משום כח מעשיו הגיד לעמו לתת להם נחלת גוים,

English translation 1297

so that if the nations of the world say to Israel, 'You are robbers, for you conquered the lands of the seven nations,'

שאם יאמרו אומות העולם לישראל לסטים אתם שכבשתם ארצות שבעה גוים,

English translation 1298

they say to them, 'All the earth belongs to the Holy One, blessed be He,

הם אומרים להם כל הארץ של הקב"ה היא,

English translation 1299

He created it and gave it to whomever was upright in His eyes,

הוא בראה ונתנה לאשר ישר בעיניו,

English translation 1300

by His will He gave it to them and by His will He took it from them and gave it to us.'"

ברצונו נתנה להם וברצונו נטלה מהם ונתנה לנו".

English translation 1301

It is not denied that there is an existence of the world and an existence of the seventy nations,

מ'איז ניט שולל אז ס'איז דא א מציאות העולם און א מציאות פון שבעים אומות,

English translation 1302

rather on the contrary — there is an existence of the world and an existence of the seventy nations which the Most High created,

נאר אדרבה - ס'איז דא א מציאות העולם און א מציאות פון ע' אומות וועלכע דער אויבערשטער האט באשאפן,

English translation 1303

and therefore He must give the nations a place of settlement. And initially, the Most High indeed gave the land,

און דעריבער דארף ער געבן די אומות א מקום לישוב. און בתחלה האט דער אויבערשטער טאקע געגעבן די ארץ,

English translation 1304

"by His will He gave it to them";

"ברצונו נתנה להם";

English translation 1305

but together with this, one must know that "the strength of His works He declared to His people" — the entire existence of the world the Most High created,

אבער ביחד עם זה דארף מען וויסן אז "כח מעשיו הגיד לעמו" - כל מציאות העולם האט דער אויבערשטער באשאפן,

English translation 1306

and therefore He is there the Master of the house,

און דעריבער איז ער דארטן דער בעה"ב,

English translation 1307

and that which He gave over to the nations the land was only for a while,

און דאס וואס ער האט אפגעגעבן די אומות די ארץ איז געווען נאר אויף א וויילע,

English translation 1308

and "by His will He took it from them and gave it to us."

און "ברצונו נטלה מהם ונתנה לנו".

English translation 1309

And this is "overriding from the outset,"

וואס דאס איז מלכתחילה אריבער,

English translation 1310

as above:

כנ"ל:

English translation 1311

There is an existence of the world and an existence of the seventy nations, etc.,

ס'איז דא א מציאות העולם און א מציאות פון שבעים אומות וכו',

English translation 1312

but there itself it is heard that "the strength of His works He declared to His people,"

אבער דארטן גופא הערט זיך אן אז "כח מעשיו הגיד לעמו",

English translation 1313

and consequently Israel become masters over the entire Land of Israel.

ובמילא ווערן אידן בעה"ב אויף גאנץ ארץ ישראל.

English translation 1314

And one could elaborate on this,

ויש להאריך בזה,

English translation 1315

but one still needs to do several matters,

אבער מ'דארף נאך טאן כמה ענינים,

English translation 1316

one still needs to sell the aliyot and mitzvot, etc.

מ'דארף נאך פארקויפן די עליות און מצוות וכו'.

English translation 1317

Now we will pause,

וועט מען איצטער מפסיק זיין,

English translation 1318

and in the meantime one can think over how to answer the questions that were asked earlier. And afterwards I will explain the explanation of this in my humble opinion.

און מ'קען דערוויילע איבערטראכטן ווי צו פארענטפערן די שאלות וואס מ'האט פריער געפרעגט. און דערנאך וועל איך מבאר זיין דעם ביאור בזה לפענ"ד.

English translation 1319

Now,

איצטער,

English translation 1320

as is customary,

כנהוג,

English translation 1321

let the one who sells the aliyot and mitzvot, etc. in the synagogue go up,

זאל ארויפגיין דער וואס פארקויפט די עליות ומצוות וכו' אין דער שול,

English translation 1322

and as is customary,

וכנהוג,

English translation 1323

let him put on a "spodek" or a "shtreimel"

זאל ער אנטאן א "ספאדיק" אדער א "שטריימל"

English translation 1324

(as is appropriate there),

(ווי מרופט עס דא אן),

English translation 1325

and say a "word of Torah,"

און זאגן א "דבר תורה",

English translation 1326

and since it must be with joy,

און אזוי ווי ס'דארף זיין מתוך שמחה,

English translation 1327

overriding from the outset — let him also say "L'Chaim."

מלכתחילה אריבער - זאל ער אויך זאגן "לחיים".

English translation 1328

And may it be His will that very soon the "Mikdash Me'at" be transferred to the Holy Land in the Third Holy Temple,

ויה"ר אז בקרוב ממש זאל דער "מקדש מעט" 177 איבערגעפירט ווערן אין ארץ הקודש בבית המקדש השלישי,

English translation 1329

in the manner of "and behold, with the clouds of heaven,"

באופן פון "וארו עם ענני שמיא" 178,

English translation 1330

with alacrity.

בזריזות.

English translation 1331

(The Rebbe Shlita stood up,

(כ"ק אדמו"ר שליט"א הייך,

English translation 1332

and said:)

ואמר:)

English translation 1333

What will be then with the gabba'ut I do not know,

וואס וועט דעמולט זיין מיט גבאות ווייס איך ניט,

English translation 1334

let them then ask our righteous Mashiach!

זאל מען דעמולט פרעגן בא משיח צדקנו!

English translation 1335

After the sale of the aliyot, etc., the Rebbe Shlita began to sing the melody of the Hakafot of his father, of blessed memory.

אחר מכירת העליות כו' התחיל כ"ק אדמו"ר שליט"א לנגן ניגון הקפות דאביו ז"ל.

English translation 1336

The explanation in Rashi's commentary:

דער ביאור אין פירוש רש"י:

English translation 1337

The concept of separation

דער ענין פון הבדלה

English translation 1338

("and He separated")

("ויבדל")

English translation 1339

can be in two ways: (a)

קען זיין אויף צוויי אופנים: (א)

English translation 1340

A separation between two separate matters. (b)

א הבדלה צווישן צוויי באזונדערע ענינים. (ב)

English translation 1341

A separation within one matter itself. As for example in the creation of the second day:

א הבדלה אין איין ענין גופא. ווי לדוגמא בא בריאת יום שני:

English translation 1342

"And God said, 'Let there be a firmament in the midst of the waters, and let it separate between water and water.' And God made the firmament, and He separated between the waters which were beneath the firmament and the waters which were above the firmament."

"ויאמר 179 אלקים יהי רקיע בתוך המים ויהי מבדיל בין מים למים. ויעש אלקים את הרקיע ויבדל בין המים אשר מתחת לרקיע ובין המים אשר מעל לרקיע".

English translation 1343

That is, a separation within one matter itself,

ד.ה. א הבדלה אין איין ענין גופא,

English translation 1344

within the waters.

אין די מים.

English translation 1345

Similarly, in our verse "And God saw the light, that it was good, and He separated," it speaks about a separation within one matter itself,

עד"ז אויך אין אונזער פסוק "וירא אלקים את האור כי טוב ויבדל" רעדט זיך וועגן א הבדלה אין איין ענין גופא,

English translation 1346

within the light itself:

אין אור גופא:

English translation 1347

Since the "and He separated" comes after "and God saw the light that it was good," this compels us to say

וויבאלד אז דער "ויבדל" קומט בהמשך צו "וירא אלקים את האור כי טוב" איז דאס מכריח צו זאגן

English translation 1348

(in the simple meaning of the verse)

(אין פשוטו של מקרא)

English translation 1349

that the "and He separated" consists of a separation within the light itself

אז דער "ויבדל" באשטייט פון הבדלה אין דעם אור גופא

English translation 1350

(and not between light and darkness,

(און ניט בין אור וחושך,

English translation 1351

two separate things),

צוויי באזונדערע זאכן),

English translation 1352

because it does not say here "and God saw the light that it was illuminating"

ווייל דא שטייט ניט "וירא אלקים את האור כי מאיר"

English translation 1353

(and the like),

(וכיו"ב),

English translation 1354

rather "and God saw the light that it was good" — and then "and He separated,"

נאר "וירא אלקים את האור כי טוב" - און דעמולט איז "ויבדל",

English translation 1355

meaning that after the creation of the light, the Most High saw that in addition to the light being illuminating,

ד.ה. אז נאך בריאת האור האט דער אויבערשטער געזען אז נוסף לזה וואס דער אור איז מאיר,

English translation 1356

it shines

ער לייכט

English translation 1357

(which is not at all a novelty,

(וואס דאס איז גאר קיין חידוש ניט,

English translation 1358

and for this one does not need to say "and God saw the light that it was illuminating,"

און אויף דעם דארף מען ניט זאגן "וירא אלקים את האור כי מאיר",

English translation 1359

because for this the Most High indeed created the light),

ווייל צוליב דעם האט דאך דער אויבערשטער באשאפן דער אור),

English translation 1360

the Most High saw that the light has within it another thing,

האט דער אויבערשטער געזען אז דער אור האט אין זיך נאך א זאך,

English translation 1361

that it is also "good,"

אז דאס איז אויך "טוב",

English translation 1362

that "light" and "good" are two matters,

וואס "אור" און "טוב" זיינען צוויי ענינים,

English translation 1363

and in the creation of the light itself it could have been luminous in several ways,

און אין בריאת האור גופא האט געקענט זיין ליכטיק בכמה אופנים,

English translation 1364

it is not necessary that it be specifically "good."

ס'איז ניט מוכרח אז דאס זאל זיין דוקא "טוב".

English translation 1365

And this is as it is in the creation of the other days of Maaseh Bereishit where it says after the creation "and God saw...

וע"ד ווי דאס איז בא דער בריאה בשאר הימים פון מעשה בראשית וואו עס שטייט נאך דער בריאה "וירא אלקים..

English translation 1366

that it was good." As in the creation on the third day of "let the earth sprout vegetation, herb yielding seed, fruit tree making fruit according to its kind, etc." it says afterwards "and God saw that it was good." The explanation of this is,

כי טוב". ווי בא דער בריאה ביום שלישי פון "תדשא הארץ דשא עשב מזריע זרע עץ פרי עושה פרי למינו גו'" 180 שטייט דערנאך "וירא אלקים כי טוב". איז דער פירוש אין דעם,

English translation 1367

that in addition to the creation itself fulfilling the intention for which the Most High created it,

אז נוסף דערצו וואס די בריאה מצ"ע פירט אויס די כוונה צוליב וועלכע דער אויבערשטער האט איר באשאפן,

English translation 1368

it is also "good,"

איז זי אויך "טוב",

English translation 1369

so at the time of "and God saw the light that it was good,"

איז בשעת "וירא אלקים את האור כי טוב",

English translation 1370

that in addition to the light shining

אז נוסף לזה וואס דער אור לייכט

English translation 1371

(for which it was created),

(וואס צוליב דעם איז ער באשאפן געווארן),

English translation 1372

it is also "good" — then "and He separated"

איז ער אויך "טוב" - אט דעמולט "ויבדל"

English translation 1373

(within the light itself)

(אין אור גופא)

English translation 1374

between the light and the "good" that is in the light.

צווישן דעם אור און דער "טוב" שבאור.

English translation 1375

And this compels Rashi to explain in what the separation within the light itself consisted,

און דאס איז מכריח רש"י'ן צו מפרש זיין אין וואס איז דא באשטאנען די הבדלה אין אור גופא,

English translation 1376

and therefore he quotes from the verse

און דערפאר איז ער מעתיק פון פסוק

English translation 1377

(only)

(נאר)

English translation 1378

the words "and God saw the light that it was good,"

די ווערטער "וירא אלקים את האור כי טוב",

English translation 1379

and explains:

און איז מפרש:

English translation 1380

"He saw it

"ראהו

English translation 1381

(that the "good" that is in the light)

(אז דער "טוב" שבאור)

English translation 1382

that it is not fitting for the wicked to use it,

שאינו כדאי להשתמש בו רשעים,

English translation 1383

and He separated it for the righteous in the future to come."

והבדילו לצדיקים לעתיד לבא".

English translation 1384

That is, that he separated between the "good" that is in the light and the light itself

ד.ה. אז ער האט מבדיל געווען צווישן דעם "טוב" שבאור מיטן אור אליין

English translation 1385

(that which it is luminous,

(דאס וואס ער איז ליכטיק,

English translation 1386

and in this time He left only the aspect that light is luminous,

און בזמן הזה האט ער געלאזן נאר דעם ענין וואס אור איז ליכטיק,

English translation 1387

and the "good" that is in the light "He separated for the righteous for the future to come."

און דעם "טוב" שבאור "הבדילו לצדיקים לע"ל".

English translation 1388

And Rashi must interpret that "He separated it for the righteous for the future to come,"

און רש"י מוז טייטשן אז "הבדילו לצדיקים לע"ל",

English translation 1389

and not that "He hid it in the Torah"

און ניט אז "גנזו בתורה"

English translation 1390

(that even in this time one can see it in the Torah),

(אז אויך בזמן הזה קען מען דאס זען אין תורה),

English translation 1391

because if Rashi had written "He hid it in the Torah"

ווייל אויב רש"י וואלט געשריבן "גנזו בתורה"

English translation 1392

(and even now a righteous person can see it in the Torah),

(און אויך איצטער קען א צדיק דאס זען אין תורה),

English translation 1393

the five-year-old studying Scripture would have asked Rashi:

וואלט דער בן חמש למקרא בא רש"י'ן געפרעגט:

English translation 1394

you are indeed a righteous person,

דו ביסט דאך א צדיק,

English translation 1395

so look into the Torah and tell me what the "good" that is in the light is! Tell me — where are the "axes"!

איז קוק אריין אין תורה און זאג מיר וואס דער "טוב" שבאור איז! זאג מיר - וואו זיינען די "אקסן"!

English translation 1396

And Rashi is indeed a man of truth,

און רש"י איז דאך אן איש אמת,

English translation 1397

he would certainly have had to say that he is a righteous person.

וואלט ער זיכער געמוזט זאגן אז ער איז א צדיק.

English translation 1398

This is as they say regarding Moses our teacher,

ע"ד ווי מ'זאגט בנוגע צו משה רבינו,

English translation 1399

that that which "the man Moses was very humble, more than any person on the face of the earth,"

אז דאס וואס "והאיש משה עניו מאד מכל האדם אשר על פני האדמה" 181,

English translation 1400

is not the simple meaning that he did not know his virtues. He certainly knew his virtues,

איז ניט דער פשט אז ער האט ניט געוואוסט זיינע מעלות. ער האט זיכער געוואוסט זיינע מעלות,

English translation 1401

and if one had asked him he would certainly have said that "Moses received the Torah from Sinai" and that he brought down the manna, etc.

און אויב מ'וואלט ביי אים געפרעגט וואלט ער זיכער געזאגט אז "משה קיבל תורה מסיני" 182 און אז ער האט מוריד געווען דעם מן וכו' 183.

English translation 1402

Therefore Rashi cannot say that the "good" that is in the light "He hid it in the Torah." Rather he says that "He separated it for the righteous for the future to come." And until then no one can know what it is.

דעריבער קען רש"י ניט זאגן אז דער "טוב" שבאור "גנזו בתורה". נאר ער זאגט אז "הבדילו לצדיקים לע"ל". און ביז דעמולט קען קיינער ניט וויסן וואס דאס איז.

English translation 1403

And it is not a novelty to say that Rashi did not know what the "good" that is in the light is — because there are several matters that will be in the future to come that now no one knows what they are; there are matters of the future that one knows now — as the five-year-old knows,

און דאס איז ניט קיין חידוש צו זאגן אז רש"י האט ניט געוואוסט וואס דער "טוב" שבאור איז - ווייל ס'זיינען דא כמה ענינים וואס וועלן זיין לע"ל וואס איצטער ווייסט קיינער ניט וואס זיי זיינען ס'זיינען דא ענינים פון לעתיד וואס מ'ווייסט איצטער יע - ווי דער בן חמש ווייסט,

English translation 1404

that then there will be "and I will grant peace in the land,"

אז דעמולט וועט זיין "ונתתי שלום בארץ" 184,

English translation 1405

and there will be the Leviathan and the wild ox, etc.;

און סוועט זיין דער לויתן ושור הבר 185 וכו';

English translation 1406

but there are matters that will be then and now one does not know about them,

אבער ס' זיינען דא ענינים וואס וועלן דעמולט זיין און איצטער ווייסט מען ניט וועגן זיי,

English translation 1407

as it is said "no eye has seen, God, besides You,"

כמ"ש 186 "עין לא ראתה אלקים זולתך",

English translation 1408

and the Sages of blessed memory interpret that "all the prophets, all of them, prophesied only for the days of the Messiah, but for the World to Come, no eye has seen."

און חז"ל 187 טייטשן אז "כל הנביאים כולן לא נתנבאו אלא לימות המשיח אבל לעוה"ב עין לא ראתה".

English translation 1409

That is, even the greatest true prophets did not prophesy regarding the World to Come when "no eye has seen."

ד.ה. אפילו נביאים אמיתיים הכי גדולים האבן ניט מנבא געווען בנוגע צו עוה"ב ווען "עין לא ראתה".

English translation 1410

And therefore, when Rashi writes that the "good" of the light "He separated for the righteous for the World to Come,"

און דעריבער בשעת רש"י שרייבט אז דער "טוב" שבאור "הבדילו לצדיקים לע"ל",

English translation 1411

the question does not initially arise for the five-year-old studying Scripture to ask about Rashi: what is the "good"?

ווערט לכתחילה ניט קיין שאלה בא דעם בן חמש למקרא צו פרעגן בא רש"י'ן וואס איז דער "טוב".

English translation 1412

And since he does not ask him,

און וויבאלד אז ער פרעגט ביי אים ניט,

English translation 1413

Rashi does not engage with this,

שלאגט זיך דערמיט רש"י ניט אן,

English translation 1414

even if he knows what the "good" is!

אפילו אויב ער ווייסט וואס דער "טוב" איז!

English translation 1415

In the yeshivas, they used to tell a "humorous anecdote" about the difference between the method of study of a Chassidic and a Lithuanian:

אין די ישיבות פלעגט מען דערציילן א "מילתא דבדיחותא" וואס איז דער חילוק צווישן דעם דרך הלימוד פון א חסידישן און א ליטווישן:

English translation 1416

The Gemara says: "They said about Yonatan ben Uziel that when he sits and engages in Torah study, any bird that flies over him is immediately burned."

די גמרא 188 זאגט "אמרו עליו על יונתן בן עוזיאל בשעה שיושב ועוסק בתורה כל עוף שפורח עליו מיד נשרף".

English translation 1417

When a Chassid studies it,

בשעת א חסיד לערנט עס,

English translation 1418

he contemplates that this is connected to seraphim

איז ער זיך מתבונן אז דאס איז פארבונדן מיט שרפים

English translation 1419

(which is why "immediately burned"),

(וואס דערפאר "מיד נשרף"),

English translation 1420

which are located in the World of Creation,

וואס זיי געפינען זיך אין עולם הבריאה,

English translation 1421

which is creation ex nihilo,

וואס עולם הבריאה איז יש מאין,

English translation 1422

and above that is the World of Emanation, etc.,

ולמעלה מזה איז עולם האצילות וכו',

English translation 1423

with all the elaboration thereof.

מיט די גאנצע אריכות שבזה.

English translation 1424

When a Lithuanian studies it,

בשעת א ליטווישער לערנט עס,

English translation 1425

he considers whether one is obligated to pay for the damage to the bird that was burned...

טראכט ער צי מ'איז מחוייב צו באצאלן דעם היזק פארן עוף שנשרף..

English translation 1426

And if one must pay, how much must one pay. And the question of whether one must pay depends on this: whether it was intentional or not. And whether the owner of the bird knew that the rooster was there. And in general, how did the rooster come into the study hall where Yonatan ben Uziel was sitting and studying? From this it follows that the bird was not a normal one, consequently one is exempt from paying. With all the elaboration thereof in the laws of damages.

און אויב מ'דארף צאלן - וויפל דארף מען צאלן. און די שאלה צי מ'דארף צאלן איז תלוי בזה - צי דאס איז געווען במזיד אדער ניט. און צי דער בעה"ב פון דעם עוף האט געוואוסט אז דער האן איז דארטן. און בכלל - ווי קומט דער האן אין בית המדרש וואו יונתן בן עוזיאל איז געזעסן און געלערנט? וואס דערפון קומט אויס אז דער עוף איז ניט קיין נארמאלער - במילא איז מען פטור פון צאלן. מיט דער גאנצער אריכות שבזה אין הל' נזיקין.

English translation 1427

According to the above in the explanation of Rashi's commentary,

ע"פ הנ"ל בביאור הפירוש רש"י,

English translation 1428

that "and He separated" refers to the "good" of the light

אז "ויבדל" באציט זיך צו דעם "טוב" שבאור

English translation 1429

(since it comes in continuation of "and God saw the light, that it was good")

(וויבאלד אז דאס קומט בהמשך צו "וירא אלקים את האור כי טוב")

English translation 1430

one can further ask:

- קען מען נאך פרעגן:

English translation 1431

In the verse it is explicitly stated: "and God separated between the light and between the darkness,"

אין פסוק שטייט דאך בפירוש "ויבדל אלקים בין האור ובין החושך",

English translation 1432

that is, that the separation was not in the light itself, but between the light and the darkness?

ד.ה. אז די הבדלה איז געווען ניט אין דעם אור גופא נאר בין האור ובין החושך?

English translation 1433

The explanation of this is

איז דער ביאור בזה

English translation 1434

(which one can explain to the five-year-old studying Scripture when he becomes a bit older)

(וואס מ'קען מבאר זיין דעם בן חמש למקרא ווען ער וועט א ביסל עלטער ווערן)

English translation 1435

that the "and He separated" refers both to what precedes it and to what follows it.

- אז דער "ויבדל" גייט סיי לפניו און סיי לאחריו.

English translation 1436

That is, that there were two separations:

ד.ה. אז דאס זיינען געווען צוויי הבדלות:

English translation 1437

First it says: "and God saw the light, that it was good, and He separated"

פריער שטייט "וירא אלקים את האור כי טוב ויבדל"

English translation 1438

(the "and He separated" refers to what precedes it),

(דער "ויבדל" גייט לפניו),

English translation 1439

that "and He separated" between the "good" of the light and the light itself. And afterwards: "and God separated between the light and between the darkness"

אז "ויבדל" בין דעם "טוב" שבאור ובין דעם אור עצמו. און דערנאך "ויבדל אלקים בין האור ובין החושך"

English translation 1440

(the "and He separated" refers to what follows it),

(דער "ויבדל" גייט לאחריו),

English translation 1441

the simple matter is that the Most High separated between the light and the darkness.

דער ענין בפשטות אז דער אויבערשטער האט מבדיל געווען בין האור והחושך.

English translation 1442

The explanation in Rashi's introduction to his commentary: "Even in this we need the words of Aggadah,"

דער ביאור אין דער רש"י בהקדמה לפירושו "אף בזה אנו צריכים לדברי אגדה",

English translation 1443

that is, he connects this commentary with his commentary on "In the beginning He created — this verse says nothing but expound Me,

ד.ה. ער פארבינדט דעם פירוש מיט זיין פירוש אויף "בראשית ברא - אין המקרא הזה אומר אלא דרשוני,

English translation 1444

as our Rabbis of blessed memory said: for the sake of the Torah which is called the beginning, etc., and for the sake of Israel who are called the beginning, etc.":

כמ"ש רז"ל בשביל התורה שנקראת ראשית כו' ובשביל ישראל שנקראו ראשית כו'":

English translation 1445

In the verse "and there was evening and there was morning, one day," Rashi explains:

אין דעם פסוק "ויהי ערב ויהי בוקר יום אחד" איז רש"י מפרש:

English translation 1446

"One day — according to the order of the language of the passage, it should have written 'first day' as it says for the other days: second, third, fourth,

"יום אחד - לפי סדר לשון הפרשה הי' לו לכתוב יום ראשון כמ"ש בשאר הימים שני שלישי רביעי,

English translation 1447

why did it write 'one'?

למה כתב אחד,

English translation 1448

Because the Holy One, blessed be He, was alone in His world,

לפי שהי' הקב"ה יחיד בעולמו,

English translation 1449

for the angels were not created until the second day."

שלא נבראו המלאכים עד יום שני".

English translation 1450

The question arises:

שטעלט זיך די שאלה:

English translation 1451

We just learned that on the first day light was created,

מ'האט ערשט געלערנט אז ביום ראשון איז באשאפן געווארן אור,

English translation 1452

so what does it mean "the Holy One, blessed be He, was alone in His world"?!

איז וואס הייסט "הי' הקב"ה יחיד בעולמו"?!

English translation 1453

How is the creation of light different from the creation of the angels on the second day?

מיט וואס איז אנדערש די בריאת האור פון בריאת המלאכים ביום שני?

English translation 1454

To answer this

אויף דאס צו פארענטפערן

English translation 1455

(by hint)

(ברמז)

English translation 1456

Rashi writes: "Even in this we need the words of Aggadah,"

שרייבט רש"י "אף בזה אנו צריכים לדברי אגדה",

English translation 1457

that according to the comparison of this commentary

אז ע"פ דער פארגלייכעניש פון דעם פירוש

English translation 1458

(in the manner of the Aggadah)

(ע"ד האגדה)

English translation 1459

with the commentary on "In the beginning He created,"

מיטן פירוש אויף "בראשית ברא",

English translation 1460

one will understand the matter:

וועט מען פארשטיין דעם ענין:

English translation 1461

The content of the matter of Rashi's commentary on "In the beginning He created" is,

דער תוכן הענין פון פירוש רש"י אויף "בראשית ברא" איז,

English translation 1462

that the world was created in such a way that the inner intent of creation and the true reality of the world were immediately emphasized there,

אז די וועלט איז באשאפן געווארן באופן אז דארטן איז גלייך געווען מודגש פנימיות כוונת הבריאה ואמיתית המציאות פון עולם,

English translation 1463

that this is "In the beginning — for the sake of the Torah which is called the beginning...

אז דאס איז "בראשית - בשביל התורה שנקראת ראשית..

English translation 1464

and for the sake of Israel who are called the beginning."

ובשביל ישראל שנקראו ראשית".

English translation 1465

And therefore the Torah begins with "In the beginning God created the heavens and the earth,"

און דערפאר הויבט אן די תורה מיט "בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ",

English translation 1466

and not

און ניט

English translation 1467

(merely)

(נאר)

English translation 1468

"God created the heavens and the earth." For seemingly, what does the word "In the beginning" add? Rather, it emphasizes even before the creation of the world

"ברא אלקים את השמים ואת הארץ". דלכאורה וואס גיט צו דער ווארט "בראשית"? נאר דאס איז מדגיש נאך פאר בריאת העולם

English translation 1469

("God created the heavens and the earth")

("ברא אלקים את השמים ואת הארץ")

English translation 1470

that the inner intent of creation is "In the beginning — with beginning,

אז פנימיות כוונת הבריאה איז "בראשית - ב' ראשית,

English translation 1471

for the sake of the Torah which is called the beginning...

בשביל התורה שנקראת ראשית..

English translation 1472

and for the sake of Israel who are called the beginning."

ובשביל ישראל שנקראו ראשית".

English translation 1473

Rashi says on "and God saw the light, that it was good, and He separated,"

זאגט רש"י אויף "וירא אלקים את האור כי טוב ויבדל",

English translation 1474

"Even in this we need the words of Aggadah" — also the commentary here is in the manner of the commentary there:

"אף בזה אנו צריכין לדברי אגדה" - אויך דער פירוש דא איז ע"ד ווי דער פירוש דארטן:

English translation 1475

As mentioned above, the explanation of Rashi here,

כמדובר לעיל דער פירוש פון רש"י דא,

English translation 1476

that because "And God saw the light, that it was good,"

אז וויבאלד "וירא אלקים את האור כי טוב",

English translation 1477

He saw that the light was not only bright but also "good,"

ער האט געזען אז דער אור איז ניט נאר ליכטיק נאר אויך "טוב",

English translation 1478

therefore "and He divided,"

דערפאר "ויבדל",

English translation 1479

"He set it apart for the righteous for the World to Come."

"הבדילו לצדיקים לע"ל".

English translation 1480

Just as the entirety of creation was in a manner that immediately there was emphasized there the inner and true intention of creation,

כשם ווי כללות הבריאה איז געווען אין אן אופן אז גלייך איז דארטן געווען מודגש די כוונה פנימית ואמיתית של הבריאה,

English translation 1481

that it is for the sake of the Torah and for the sake of Israel - so too was the creation of light in a manner that immediately at the time of creation

אז דאס איז בשביל התורה ובשביל ישראל - אזוי איז אויך בריאת האור געווען באופן אז גלייך בשעת הבריאה

English translation 1482

(on the first day)

(ביום ראשון)

English translation 1483

there was recognizable in it the inwardness and truth of its existence - that it is "good."

איז אין דעם געווען קענטיק פנימיות ואמיתית מציאותו - אז דאס איז "טוב".

English translation 1484

And even though the "good" that is in the light

ואע"פ אז דער "טוב" שבאור

English translation 1485

(the inwardness and true intention and reality of the light)

(פנימיות ואמיתית כוונת ומציאות האור)

English translation 1486

will only be revealed in the World to Come,

וועט ערשט נתגלה ווערן לע"ל,

English translation 1487

5743 years after the creation of the world - nevertheless the creation of light was immediately

5743 יאר נאך בריאת העולם - איז אבער בריאת האור גלייך געווען

English translation 1488

(on the first day)

(ביום ראשון)

English translation 1489

in a manner that it was "good,"

באופן אז דאס איז געווען "טוב",

English translation 1490

Just as regarding the entirety of creation,

אזוי ווי בנוגע צו כללות הבריאה,

English translation 1491

there was immediately at the time of creation recognizable its inwardness,

איז דארטן גלייך בשעת הבריאה געווען קענטיק פנימית שלה,

English translation 1492

for the sake of the Torah and for the sake of Israel,

בשביל התורה ובשביל ישראל,

English translation 1493

although the Torah would only be given twenty-six generations after this,

הגם תורה וועט ערשט געגעבן ווערן כ"ו דורות לאחרי זה 189,

English translation 1494

and until then Israel would only later be formed,

און עד"ז וועט ערשט דעמולט זיין ישראל,

English translation 1495

"This day you have become a people to the Lord your God."

"היום הזה נהיית לעם לה' אלקיך" 190.

English translation 1496

Afterwards Rashi continues with his second explanation:

דערנאך איז רש"י ממשיך מיט זיין צווייטן פירוש:

English translation 1497

"And according to its simple meaning, explain it thus:

"ולפי פשוטו כך פרשהו,

English translation 1498

He saw it that it was good, and it is not fitting for it and for the darkness that they should function in a mixture,

ראהו כי טוב ואין נאה לו ולחושך שיהיו משתמשין בערבוביא,

English translation 1499

and He fixed for this one its boundary by day and for that one its boundary by night."

וקבע לזה תחומו ביום ולזה תחומו בלילה".

English translation 1500

The explanation of "function in a mixture"

דער פירוש אין "משתמשין בערבוביא"

English translation 1501

(in the simple meaning of the verse) is

(אין פשוטו של מקרא) איז

English translation 1502

(not that light and darkness are together at the same time,

(ניט אז אור וחושך זיינען צוזאמען באותו זמן,

English translation 1503

rather),

נאר),

English translation 1504

that one functions for one hour and afterwards the second functions for the following hour - one hour light,

אז איינער איז משמש בשעה אחת און דערנאך איז דער צווייטער משמש בשעה שלאח"ז - איין שעה אור,

English translation 1505

one hour darkness,

איין שעה חושך,

English translation 1506

one hour light etc.

איין שעה אור וכו'

English translation 1507

(and so forth).

(וכיו"ב).

English translation 1508

That is, that it is not in an orderly manner,

ד.ה. אז ס'איז ניט באופן מסודר,

English translation 1509

twelve hours of light and twelve hours of darkness.

י"ב שעות של אור און י"ב שעות של חושך.

English translation 1510

Based on this one will also understand the wording "He saw it that it was good, and it is not fitting for it and for the darkness that they should function in a mixture":

עפ"ז וועט מען אויך פארשטיין דעם לשון "ראהו כי טוב ואין נאה לו ולחושך שיהיו משתמשין בערבוביא":

English translation 1511

At the time of "And God saw the light, that it was good,"

בשעת "וירא אלקים את האור כי טוב",

English translation 1512

the Most High saw that it is not fitting,

האט דער אויבערשטער געזען אז ס'איז ניט נאה,

English translation 1513

not proper,

ניט שיין,

English translation 1514

that a thing which was created by the Holy One, blessed be He, and is "good,"

אז א זאך וואס איז נברא ע"י הקב"ה און איז "טוב",

English translation 1515

should function in a disorderly manner

זאל ארבעטן אין אן אופן בלתי מסודר

English translation 1516

(in a mixture).

(בערבוביא).

English translation 1517

That is, that one hour

ד.ה. אז איין שעה

English translation 1518

(for example)

(לדוגמא)

English translation 1519

should be bright

זאל זיין ליכטיק

English translation 1520

(light),

(אור),

English translation 1521

and a second hour should be dark

און א צווייטע שעה זאל זיין פינסטער

English translation 1522

(darkness).

(חושך).

English translation 1523

It is not fitting that a good thing should function without order.

ס'איז ניט נאה אז א דבר טוב זאל ארבעטן אן א סדר.

English translation 1524

Therefore "He fixed for this one its boundary by day and for that one its boundary by night,"

דעריבער "קבע לזה תחומו ביום ולזה תחומו בלילה",

English translation 1525

that each one should have its boundary:

אז יעדערער זאל האבן זיין תחום:

English translation 1526

light should function during the twelve hours of the day,

אור זאל משמש זיין בי"ב שעות היום,

English translation 1527

and darkness - during the twelve hours of the night

און חושך - בי"ב שעות הלילה

English translation 1528

(in an orderly manner).

(באופן מסודר) 191.

English translation 1529

Based on this, the following verse is also understood simply

עפ"ז איז שוין אויך פארשטאנדיק בפשטות דער פסוק דער פסוק שלאח"ז

English translation 1530

(and Rashi does not need to explain it)

(און רש"י דארף דאס ניט מפרש זיין)

English translation 1531

"And God called the light day, and the darkness He called night":

"ויקרא אלקים לאור יום ולחושך קרא לילה":

English translation 1532

In continuation of "And God divided between the light and between the darkness - He saw it that it was good, and it is not fitting for it and for the darkness that they should function in a mixture,

בהמשך צו "ויבדל אלקים בין האור ובין החושך - ראהו כי טוב ואין נאה לו ולחושך שיהיו משתמשין בערבוביא,

English translation 1533

and He fixed for this one its boundary by day and for that one its boundary by night" - comes "And God called the light day, and the darkness He called night,"

וקבע לזה תחומו ביום ולזה תחומו בלילה" - קומט "ויקרא אלקים לאור יום ולחושך קרא לילה",

English translation 1534

that the Most High did so in practice,

אז דער אויבערשטער האט געטאן אזוי בפועל,

English translation 1535

that "And God called the light day,"

אז "ויקרא אלקים לאור יום",

English translation 1536

the Most High called light and placed it in the boundary of "day,"

דער אויבערשטער האט גערופן אור און אים אוועקגעשטעלט בתחום "יום",

English translation 1537

"and the darkness He called night" - He called darkness and placed it in the boundary of "night."

"ולחושך קרא ללילה" - ער האט גערופן חושך און אים אוועקגעשטעלט בתחום "לילה".

English translation 1538

And that which one can light a menorah at night and it should be bright,

און דאס וואס איינער קען אנצידן א מנורה בלילה און ס'זאל זיין ליכטיק,

English translation 1539

and until then cover the windows or make a wall and so forth and through this it should be dark also by day - this is the work of man's hands;

ועד"ז פארדעקן די פענסטער אדער מאכן א וואנט וכיו"ב און דורך דעם זאל זיין פינסטער אויך ביום - איז דאס מעשה ידי אדם;

English translation 1540

but the Most High established the order that light has its boundary by day and darkness has its boundary by night.

אבער דער אויבערשטער האט איינגעשטעלט דעם סדר אז אור איז תחומו ביום און חושך איז תחומו בלילה.

English translation 1541

From the "wine of Torah" in Rashi's explanation as also hinted in the very concept of light:

פון "יינה של תורה" אין פירוש רש"י 192 ווי אויך מרומז אין דעם עצם ענין פון אור:

English translation 1542

Light has the numerical value of "secret." And the "wine of Torah" is the concept of secrets of the Torah - in addition to that which in Rashi there is hinted the concept of from the beginning passing over

אור איז בגימטריא "רז" 193. וואס "יינה של תורה" איז דער ענין פון רזין דאורייתא - נוסף לזה וואס אין רש"י איז דא מרומז דער ענין פון מלכתחילה אריבער

English translation 1543

(as above section 37):

(כנ"ל סל"ט):

English translation 1544

In the explanation according to the simple meaning, it was discussed that the Most High established that light and darkness should function in an orderly manner

בהביאור ע"פ פשט האט מען גערעדט אז דער אויבערשטער האט קובע געווען אז אור וחושך זאלן משמש זיין באופן מסודר

English translation 1545

("fitting"),

("נאה"),

English translation 1546

that each one has its boundary - the boundary of light is by day and the boundary of darkness by night.

אז יעדערער האט זיין תחום - תחומו של אור איז ביום און תחומו של חושך בלילה.

English translation 1547

Based on this one will understand

עפ"ז וועט מען פארשטיין

English translation 1548

(in the "wine of Torah")

(ב"יינה של תורה")

English translation 1549

why Rashi uses specifically the wording "boundary" - "and He fixed for this one its boundary by day and for that one its boundary by night,"

פארוואס רש"י נוצט דוקא דעם לשון "תחום" - "וקבע לזה תחומו ביום ולזה תהומו בלילה",

English translation 1550

and not a common wording like "its domain" and so forth:

און ניט א לשון הרגיל ווי "רשותו" וכיו"ב:

English translation 1551

"Tchum" is the letters of "Chotem" and "Chomat." And it is explained in the Kuntres Acharon

"תחום" איז אותיות "חותם" און "חומת". ומבואר בכ"מ 194

English translation 1552

(as was also discussed earlier regarding the matter of "Chotem BeBaruch")

(ווי גערעדט אויך פריער 195 בענין "חותם בברוך" 196)

English translation 1553

that the concept of "Chotem"

אז דער ענין פון "חותם"

English translation 1554

(and likewise of "Chomat,"

(ועד"ז פון "חומת",

English translation 1555

a wall)

א חומה)

English translation 1556

ensures that the influence shall be specifically in holiness,

מאכט זיכער אז די המשכה זאל זיין בקדושה דוקא,

English translation 1557

and this does not allow for the nourishment of the external forces.

און דאס לאזט ניט צו ליניקת החיצונים.

English translation 1558

And it is like the seal on the outside of the letter "so that no stranger shall read this letter, etc."

וע"ד חותם שעל האגרת מבחוץ "כדי שלא יקרא באגרת הזאת איש זר כו'" 197.

English translation 1559

From this it is understood that also "Tchum,"

וואס דערפון איז מובן אז אויך "תחום",

English translation 1560

the letters of "Chotem" and "Chomat,"

אותיות "חותם" און "חומת",

English translation 1561

emphasizes most strongly that this is a domain unto itself,

איז מדגיש ביותר ווי דאס איז א רשות בפ"ע,

English translation 1562

and no foreign thing can enter there.

און דארטן קען ניט אריינ-קומען קיין דבר זר.

English translation 1563

And accordingly, it is understandable why Rashi uses specifically the term "Tchum" here,

ועפ"ז איז פארשטאנדיק וואס רש"י נוצט דא דעם לשון "תחום" דוקא,

English translation 1564

"He set a boundary for this one by day and a boundary for that one by night" - because thereby the order is brought out very strongly

"קבע לזה תחומו ביום ולזה תחומו בלילה" - ווייל דערמיט ברענגט זיך ארויס גאר שטארק דער סדר

English translation 1565

(in a "beautiful" manner)

(באופן "נאה")

English translation 1566

that the Almighty placed here,

וואס דער אויבערשטער האט דא אריינגעשטעלט,

English translation 1567

that light and darkness are in two separate domains,

אז אור און חושך זיינען אין צוויי באזונדערע תחומים,

English translation 1568

and one cannot enter into the domain of the other. In the place of light there is no darkness and there is no place for the nourishment of the external forces,

און איינער קען ניט אריינגיין אין דעם צווייטנ"ס תחום. במקום האור איז ניטא קיין חושך און ס'איז ניטא קיין מקום ליניקת החיצונים,

English translation 1569

and in the place of darkness there is no light.

און במקום החושך איז ניטא קיין אור.

English translation 1570

As this is in the laws of techumin on Shabbat,

ווי דאס איז בהלכות תחומין בשבת,

English translation 1571

that techum Shabbat means that one may not go out from the domain in which one finds oneself.

אז תחום שבת מיינט אז מ'טאר ניט ארויסגיין פון דעם תחום אין וועלכן מ'געפינט זיך.

English translation 1572

Likewise, it is also regarding light whose domain is by day and darkness whose domain is by night.

עד"ז איז אויך בנוגע צו אור וואס תחומו ביום און חושך וואס תחומו בלילה.

English translation 1573

In the service of man:

אין עבודת האדם:

English translation 1574

There is the service of "Turn away from evil" and "Do good." Positive commandments and negative commandments.

ס'איז דא די עבודה פון "סור מרע" און "ועשה טוב". מצוות עשה און מצוות לא תעשה.

English translation 1575

For a Jew,

וואס פאר א אידן,

English translation 1576

who finds himself in the domain of light and day,

וואס ער געפינט זיך בתחום פון אור ויום,

English translation 1577

the service of "Turn away from evil,"

איז די עבודה פון "סור מרע",

English translation 1578

negative commandments,

מצוות לא תעשה,

English translation 1579

is analogous to darkness and night,

בדוגמא פון חושך ולילה,

English translation 1580

and the service of "Do good,"

און די עבודה פון "ועשה טוב",

English translation 1581

positive commandments,

מצוות עשה,

English translation 1582

is analogous to light and day.

איז בדוגמא ווי אור ויום.

English translation 1583

By a Jew there must be "He set for this

ביי א איד דארף זיין "קבע לזה

English translation 1584

(light)

(אור)

English translation 1585

its domain by day and for this

תחומו ביום ולזה

English translation 1586

(darkness)

(חושך)

English translation 1587

its domain by night":

תחומו בלילה":

English translation 1588

When it comes to a positive commandment,

ווען עס קומט צו א מצות עשה,

English translation 1589

the service of "Do good,"

די עבודה פון ועשה טוב,

English translation 1590

a Jew must find himself in that domain

דארף א איד זיך געפינען אין דעם תחום

English translation 1591

(the light),

(האור),

English translation 1592

and not go out from it,

און דערפון ניט ארויסגיין,

English translation 1593

and then there is no nourishment from this for the external forces. So too conversely - when it comes to a negative commandment,

און דעמולט איז ניטא קיין יניקה מזה לחיצונים. אזוי אויך לאידך גיסא - ווען עס קומט צו א מצות לא תעשה,

English translation 1594

there must be by him "Turn away from evil,"

דארף ביי אים זיין סור מרע,

English translation 1595

he may not enter into that domain,

ער טאר ניט אריינגיין אין יענעם תחום,

English translation 1596

and specifically through this

און דוקא דורך דעם

English translation 1597

(that he does not enter)

(וואס ער גייט ניט אריין)

English translation 1598

the existence of that domain is established,

ווערט דער קיום פון יענעם תחום,

English translation 1599

because for this reason

ווייל צוליב דעם

English translation 1600

(that a Jew should not enter there)

(אז א איד זאל דארטן ניט אריינגיין)

English translation 1601

the Almighty created "darkness,"

האט דער אויבערשטער באשאפן "חושך",

English translation 1602

matters with which a Jew should have no involvement.

ענינים וועלכע א איד דארף מיט זיי ניט האבן צו טאן.

English translation 1603

This is also

וואס דאס איז אויך

English translation 1604

(in place)

(אין מקום)

English translation 1605

like the matter about which Rashi speaks in his first commentary on Parshat Bereishit,

ע"ד הענין וועגן וועלכן רש"י רעדט אין זיין ערשטער פירוש בפ' בראשית,

English translation 1606

regarding the inheritance of the nations and the inheritance of the Jews:

וועגן נחלת גוים און די נחלה פון אידן:

English translation 1607

The nations of the world have their domain and inheritance where they must be,

אומות העולם האבן זייער תחום ונחלה וואו זיי דארפן זיך געפינען,

English translation 1608

for since the Almighty created them, He must certainly provide them with a place where they should live. And the Jews have their domain and inheritance where they must be. And one must not enter into the domain of the other.

ווארום וויבאלד אז דער אויבערשטער האט זיי באשאפן דארף ער זיי זיכער באזארגן מיט א מקום וואו זיי זאלן לעבן. און אידן האבן זייער תחום ונחלה וואו זיי דארפן זיך געפינען. און איינער דארף ניט אריינגיין אין דעם תחום פון דעם צווייטן.

English translation 1609

The above discussion - regarding the domain of light by day and the domain of darkness by night,

המדובר לעיל - בנוגע צום תחום פון אור ביום און תחומו של חושך בלילה,

English translation 1610

and in service,

און בעבודה,

English translation 1611

positive commandments and negative commandments

מצוות עשה און מצוות לא תעשה

English translation 1612

(turn away from evil and do good)

(סור מרע ועשה טוב)

English translation 1613

- has no connection to the matter of sins,

- האט קיין שייכות ניט מיטן ענין פון חטאים,

English translation 1614

Because here it speaks about the creation of light and darkness by the Holy One, blessed be He,

ווייל דא רעדט זיך וועגן בריאת האור והחושך ע"י הקב"ה,

English translation 1615

before any matter of sin. And also the service of positive commandments and negative commandments was before the sin - as the Sages said on the verse "And the Lord God took the man and placed him in the Garden of Eden to work it and to guard it"

קודם כל ענין החטא. און אויך די עבודה פון מצוות עשה און מצוות לא תעשה איז געווען קודם החטא - כמאמר חז"ל 198 עה"פ 199 "ויקח ה' אלקים את האדם ויניחהו בגן עדן לעבדה ולשמרה"

English translation 1616

(which was before the sin of the Tree of Knowledge)

(וואס דאס איז געווען קודם חטא עה"ד)

English translation 1617

- "to work it" these are the 248 positive commandments, "to guard it" these are the 365 negative commandments.

- לעבדה אלו רמ"ח מצות עשה ולשמרה אלו שס"ה מצות לא תעשה.

English translation 1618

That is, that here it speaks about how the matters of light and darkness,

ד.ה. אז דא רעדט זיך ווי די ענינים פון אור וחושך,

English translation 1619

positive commandments and negative commandments,

מצוות עשה און מצוות לא תעשה,

English translation 1620

are within holiness itself - that in the domain of positive commandments a Jew must be there,

זיינען אין קדושה גופא - אז אין דעם תחום פון מצוות עשה דארף זיך דארט א איד געפינען,

English translation 1621

and in the domain

און אין דעם תחום

English translation 1622

(matters)

(ענינים)

English translation 1623

from which a Jew must guard himself,

פון וועלכע א איד דארף זיך אפ היטן,

English translation 1624

negative commandments,

מצוות לא תעשה,

English translation 1625

he must not be there.

דארף ער דארט ניט זיין.

English translation 1626

- Moreover:

- ביז נאכמער:

English translation 1627

Even when one now learns Torah regarding the sin of the Tree of Knowledge,

אויך בשעת מ'לערנט איצטער תורה וועגן דעם חטא עה"ד,

English translation 1628

it is not that the sin of the Tree of Knowledge repeats itself, Heaven forbid,

איז דאס ניט אז דער חטא עה"ד חזר'ט זיך איבער ח"ו,

English translation 1629

rather one learns this in Torah as it is in spiritual matters,

נאר מ'לערנט דאס אין תורה ווי דאס איז ברוחניות הענינים,

English translation 1630

and as a part of the service of man,

און אלס א חלק פון עבודת האדם,

English translation 1631

that he must demonstrate that he does not bend to the evil inclination,

אז ער דארף באווייזן ווי ער בייגט זיך ניט צום יצר,

English translation 1632

like the matter of negative commandments. And through this he comes to a higher elevation,

ע"ד ווי דער ענין פון מצוות לא תעשה. און דורך דעם קומט ער צו לעילוי נעלה יותר,

English translation 1633

as discussed at length above according to the method of study of Rabbi Levi Yitzchak of Berditchev.

כמדובר לעיל בארוכה ע"פ דרך הלימוד פון ר' לוי"צ בארדיטשעווער.

English translation 1634

This is an answer to a question that one might ask:

וואס דאס איז א ענטפער אויף א שאלה וואס איינער קען פרעגן:

English translation 1635

One comes now from the month of Tishrei,

מ'קומט איצטער פון חודש תשרי,

English translation 1636

and one thinks that the service must be in a manner of lechatchilah over — and then on Shabbat Bereishit one learns in Torah about the sin of the Tree of Knowledge?!

און מ'מאנט אז ס'דארף זיין די עבודה באופן פון מלכתחילה אריבער - און דערנאך בשבת בראשית לערנט מען בתורה גאר וועגן דעם חטא עה"ד?!

English translation 1637

One tells him,

זאגט מען אים,

English translation 1638

that on the contrary:

אז אדרבה:

English translation 1639

the learning in Torah about the sin of the Tree of Knowledge should bring out in him that he should strengthen himself even more in his service,

דער לערנען בתורה וועגן חטא עה"ד דארף ביי אים ארויסברענגען אז ער זאל זיך נאך שטארקער מתגבר זיין בעבודתו,

English translation 1640

and then he comes to a higher elevation.

און דעמולט קומט ער צו לעילוי נעלה יותר.

English translation 1641

And it is explained as it is stated regarding Adam the First himself regarding the sin of the Tree of Knowledge,

וע"ד ווי עס שטייט בנוגע צו אדם הראשון אליין בנוגע צום חטא עה"ד,

English translation 1642

that the command of the Most High to Adam the First that he should not eat from the Tree of Knowledge was only for three hours

אז דער ציווי פון דעם אויבערשטן צו אדה"ר אז ער זאל ניט עסן פון עה"ד איז געווען בלויז אויף דריי שעה

English translation 1643

(from the time of the command until Shabbat came),

(פון זמן הציווי ביז ס'איז געקומען שבת) 200,

English translation 1644

and if he would have restrained himself for those three hours he would have then made Kiddush on the night of Shabbat on the wine from the cluster of grapes of the Tree of Knowledge

און אויב ער וואלט זיך איינגעהאלטן די דריי שעה וואלט ער נאך געמאכט קידוש בליל שבת על היין פון אשכול הענבים פון דעם עץ הדעת 201

English translation 1645

(for the Tree of Knowledge was a grapevine,

(וואס דער עה"ד איז געווען א וויינבוים 202,

English translation 1646

as it is stated in the Midrash that "he squeezed grapes and gave it to her"),

ווי עס שטייט אין מדרש 203 אז "סחוטה ענבים ונתנה לו"),

English translation 1647

That is to say, that if Adam the First would have restrained himself from eating from the Tree of Knowledge,

ד.ה. אז אויב אדה"ר וואלט זיך איינגעהאלטן ניט צו עסן פון עה"ד,

English translation 1648

he would have attained an elevation higher than if there had not been the command initially,

וואלט ער צוגעקומען צו אן עילוי נעלה יותר ווי אויב ס'וואלט לכתחילה ניט געווען דער ציווי,

English translation 1649

that he would have elevated the Tree of Knowledge even more by sanctifying on the wine from the cluster of grapes of the Tree of Knowledge. Not from the Tree of Life,

אז ער וואלט נאך מעלה געווען דער עה"ד דורך מקדש זיין על היין פון אשכול הענבים פון דעם עץ הדעת. ניט פון עץ החיים,

English translation 1650

but specifically from the Tree of Knowledge.

נאר דוקא פון עץ הדעת.

English translation 1651

What the explanation in this is — according to what is explained about the greatness of the matter of the service of itkafya,

וואס דער ביאור בזה איז - ע"פ המבואר בגודל ענין פון עבודת. האתכפיא,

English translation 1652

and especially the service of itkafya which brings to it'hapcha,

ובפרט עבודת האתכפיא וואס ברענגט צו אתהפכא,

English translation 1653

which then brings an additional elevation

וואס דעמולט קומט צו נאך א תוספות עילוי

English translation 1654

(as is also explained in the continuation of "Bati LeGani").

(כמבואר אויך אין דעם המשך פון באתי לגני 204).

English translation 1655

And corresponding to this is also regarding Adam the First:

ועד"ז איז אויך בנוגע צו אדה"ר:

English translation 1656

if there would have been itkafya by him,

אויב ביי אים וואלט געווען אתכפיא,

English translation 1657

and he would have restrained himself for three hours,

און ער וואלט זיך איינגעהאלטן דריי שעה,

English translation 1658

he would have attained a most high elevation,

וואלט ער צוגעקומען צו אן עילוי נעלה ביותר,

English translation 1659

until he would have made Kiddush on the wine from the grapes of the Tree of Knowledge.

ביז ער וואלט געמאכט קידוש על היין פון די ענבים דעה"ד.

English translation 1660

And the entire matter of the sin that was involved,

און דער גאנצער ענין החטא וואס איז געווען דערביי,

English translation 1661

is that Adam the First did not wait the three hours.

איז וואס אדה"ר האט ניט געווארט די דריי שעה.

English translation 1662

What this actually was was a tremendous trial,

וואס אייגנטלעך איז דאס געווען א געוואלדיקער נסיון,

English translation 1663

because Adam the First was the work of the hands of the Holy One, blessed be He,

ווייל אדה"ר איז געווען יציר כפיו של הקב"ה 205,

English translation 1664

he understood the greatness of the elevation of making Kiddush on Shabbat,

האט ער פארשטאנען דעם גודל העילוי פון מאכן קידוש בשבת,

English translation 1665

that through "and He sanctified it" one brings an additional holiness upon the holiness of Shabbat which is inherent and established,

אז ע"י "ויקדשהו" 206 טוט מען אויף א תוספות קדושה אויף דער קדושה פון שבת מצ"ע וואס "מיקדשא וקיימא",

English translation 1666

And he knew from that which is stated in Pri Etz Chaim that "those who taste life merit",

און ער האט געוואוסט דערפון וואס עס שטייט אין פרי עץ חיים 207 אז "טועמי' חיים זכו",

English translation 1667

on Erev Shabbat one must taste from the matters of Shabbat,

ערב שבת דארף מען טועם זיין פון די ענינים דשבת,

English translation 1668

and from the ruling in the Alter Rebbe's Shulchan Aruch that on Erev Shabbat one must taste "from every cooked dish" of Shabbat,

און פון דעם פס"ד אין דעם אלטן רבין'ס שו"ע 208 אז בערב שבת דארף מען טועם זיין "מכל תבשיל ותבשיל" פון שבת,

English translation 1669

and all the more so from the wine for Kiddush of Shabbat — because Adam the First knew the entire Torah,

ועאכו"כ פון דעם יין לקידוש דשבת - ווייל אדה"ר האט דאך געוואוסט כל התורה 209,

English translation 1670

including all that a diligent student is destined to innovate,

כולל כל מה שתלמיד ותיק עתיד לחדש,

English translation 1671

he knew from the Pri Etz Chaim and from the ruling in the Alter Rebbe's Shulchan Aruch —

האט ער געוואוסט פון דעם פרע"ח און פון דעם פס"ד אין אלטן רבין'ס שו"ע -

English translation 1672

so what does it mean that standing on Erev Shabbat he should

איז וואס הייסט אז שטייענדיק בערב שבת זאל ער

English translation 1673

(Adam the First)

(אדה"ר)

English translation 1674

not taste from the wine upon which he will make Kiddush on Shabbat,

ניט פארזוכן פון דעם יין אויף וועלכן ער וועט מאכן קידוש בשבת,

English translation 1675

which comes from a cluster of grapes of the Tree of Knowledge?!

וואס קומט פון אשכול ענבים פון עה"ד?!

English translation 1676

What the greatness of the trial in this is even more by Adam the First than by others:

וואס דער גודל הנסיון שבזה איז נאכמער ביי אדה"ר ווי ביי אנדערע:

English translation 1677

by an ordinary person it is not such a trial if he will not taste from the wine;

בא סתם א מענטשן איז ניט אזא נסיון אויב ער וועט ניט פארזוכן פון דעט יין;

English translation 1678

Adam the First, however, was the work of the hands of the Holy One, blessed be He,

אדה"ר איז אבער געווען יציר כפיו של הקב"ה,

English translation 1679

and he is connected with Adam Kadmon with all the elevations in this — so what does it mean that he will not taste from the wine for Kiddush with which he will sanctify the Shabbat,

און ער איז פארבונדן מיט אדם קדמון מיט כל העילויים שבזה - איז וואס הייסט ער וועט ניט פארזוכן פון דעם יין לקידוש מיט וועלכע ער וועט מקדש זיין את השבת,

English translation 1680

and especially knowing that "those who taste life merit" and on Erev Shabbat one must taste from every cooked dish of Shabbat,

ובפרט וויסנדיק אז "טועמי' חיים זכו" און בערב שבת דארף מען טועם זיין מכל תבשיל ותבשיל פון שבת,

English translation 1681

and all the more so from wine for Kiddush!

ועאכו"כ פון יין לקידוש!

English translation 1682

And especially since according to halachah the wine for Kiddush must be fit,

ובפרט נאך אז ע"פ הלכה 210 דארף יין לקידוש זיין מתוקן,

English translation 1683

consequently he needed to taste from the wine immediately,

במילא האט ער געדארפט גלייך פארזוכן פון דעם יין,

English translation 1684

because he cannot wait until sunset,

ווייל ער קען ניט ווארטן ביז צו דער שקיעה,

English translation 1685

for then one may not drink the wine,

ווארום דעמולט טאר מען ניט טרינקען דעם יין,

English translation 1686

and waiting until Shabbat he also cannot,

און ווארטן ביז שבת קען ער אויך ניט,

English translation 1687

for if it is not fit he will then

ווארום אויב דאס איז ניט מתוקן וועט ער דעמולט

English translation 1688

(on Shabbat)

(בשבת)

English translation 1689

not be able to make the wine fit.

ניט קענען מתקן זיין דעם יין.

English translation 1690

And in addition to this,

ונוסף לזה,

English translation 1691

it is a mitzvah min hamuvchar not to make Kiddush on new wine from its vat,

עס איז א מצוה מן המובחר ניט צו מאכן קידוש אויף יין חדש מגתו 211,

English translation 1692

rather one should wait a time until the wine becomes aged.

נאר מ'זאל ווארטן א זמן ביז דער יין ווערט ישן.

English translation 1693

Consequently, he immediately, when he could, tasted from this wine. In truth, he should have tasted from it years ago, but regarding this he had no choice,

במילא האט ער גלייך ווען ער האט געקענט פארזוכן פון דעם יין. באמת האט ער דערפון געדארפט פארזוכן מיט יארן צוריק אבער אויף דעם האט ער קיין ברירה ניט געהאט,

English translation 1694

because he was only created then;

ווייל ער איז ערשט באשאפן געווארן;

English translation 1695

so in any case, immediately when one can,

איז עכ"פ גלייך ווען מ'קען,

English translation 1696

one must remove the grapes from the Tree of Knowledge and squeeze out the wine,

דארף מען אראפנעמען די ענבים פון דעם עה"ד און ארויסקוועטשן דעם יין,

English translation 1697

and from it immediately taste,

און דערפון גלייך פארזוכן,

English translation 1698

this will in any case be new wine

וועט דאס עכ"פ זיין יין חדש

English translation 1699

(even though one cannot have aged wine).

(כאטש אז מ'קען ניט האבן יין ישן).

English translation 1700

And who tore this down from the Tree of Knowledge — this was Eve,

און ווער האט דאס אראפגעריסן פון עה"ד - איז דאס געווען חוה,

English translation 1701

and she gave Adam to taste the wine — "she squeezed grapes and gave it to him,"

און זי האט געגעבן אדה"ר צו פארזוכן דעם יין - "סחטה ענבים ונתנה לו",

English translation 1702

Because this is the role of a woman: to be a "helpmeet opposite him"

ווייל דאס איז דער תפקיד פון אן אשה צו זיין אן "עזר כנגדו"

English translation 1703

(as it is stated regarding Eve),

(ווי ס'שטייט אויף חוה) 212,

English translation 1704

to prepare the foods for her husband,

צו מכין זיין די מאכלים פאר איר מאן,

English translation 1705

as our Sages, of blessed memory, said: "A man brings wheat; he chews wheat

כמאחז"ל 213 "אדם מביא חיטין חיטין כוסס

English translation 1706

(literally)

(בתמי')

English translation 1707

etc." So Eve tore off the grapes from the Tree of Knowledge,

כו'". האיז חוה אפגעריסן די ענבים פון עץ הדעת,

English translation 1708

and "she squeezed grapes and gave it to him,"

און "סחטה ענבים ונתנה לו",

English translation 1709

because it is not honorable for the husband that she should not also give him to taste from it,

ווייל ס'איז ניט קיין כבוד פארן מאן אז זי זאל אים אויך ניט געבן צו פארזוכן דערפון,

English translation 1710

especially according to the matter of tasting from the wine for Kiddush.

בפרט ע"פ הענין פון פארזוכן פון דעם יין לקידוש.

English translation 1711

So after all this, there is still a complaint against Adam: why did he taste from the wine,

איז לאחרי כל זה האט מען נאך א טענה צו אדה"ר פארוואס ער האט פארזוכט פון דעם יין,

English translation 1712

and could not restrain himself for three hours!

און זיך ניט געקענט איינהאלטן דריי שעה!

English translation 1713

It is a "terrible accusation against human beings,"

ס'איז "נורא 214 עלילה על בני אדם" 215,

English translation 1714

and there is still a complaint against him,

און מ'האט נאך א טענה צו אים,

English translation 1715

how is it that he tasted from it? What does it mean — he tasted from it because he will use it for wine for Kiddush on Shabbat etc.!

ווי קומט עס אז ער האט דערפון פארזוכט. וואס הייסט - ער האט דערפון פארזוכט ווייל דאס וועט ער נוצן פאר יין לקידוש בשבת וכו'!

English translation 1716

In cheder, they would say a "witty remark" before learning. They asked a "question": why does one not recite a blessing for the fulfillment of the commandment of charity? As is known, the discussion about this is in the Rashba.

אין חדר פלעגט מען זאגן א "מילתא דבדיחותא" פארן לערנען. מ'האט געפרעגט א "שאלה" פארוואס מאכט מען ניט קיין ברכה פאר קיום מצות צדקה? כידוע די שקו"ט בזה אין רשב"א 216.

English translation 1717

And they answered,

און מ'האט געענטפערט,

English translation 1718

that if he would need to recite a blessing for the giving of charity,

אז אויב ער וועט דארפן מאכן א ברכה פאר נתינת הצדקה,

English translation 1719

then if he is still a chassid,

איז אויב ער איז נאך א חסיד,

English translation 1720

he must indeed go to the mikveh before reciting a blessing,

דארף ער דאך גיין אין מקוה פאר מאכן א ברכה,

English translation 1721

because what does it mean to recite a blessing for a commandment like a "wild man"? One must first go to the mikveh,

ווייל וואס הייסט מאכן א ברכה פאר א מצוה ווי א "פרא אדם". מ'דארף פריער גיין אין מקוה,

English translation 1722

and there concentrate on the intentions of the mikveh — then what will be with the poor person who needs the charity?!

און דארטן מכוון זיין די כוונות המקוה - איז דערוויילע וואס וועט זיין מיט דעם ארעמאן וואס דארף האבן די צדקה?!

English translation 1723

Therefore, one does not recite a blessing for the fulfillment of the commandment of charity. And blessings one should recite on other commandments!

דערפאר מאכט מען ניט קיין ברכה פאר קיום מצות צדקה. און ברכות זאל מען מאכן אויף אנדערע מצוות!

English translation 1724

Why is this mentioned?

פארוואס דערמאנט מען וועגן דעם?

English translation 1725

Earlier, we spoke about an entire plan of action in the campaigns etc.

מ'האט פריער גערעדט א גאנצע תכנית צו טאן אין די מבצעים וכו'.

English translation 1726

It might occur to someone that for what he is going to do in the campaigns, he needs to make preparations for it,

קען איינעם איינפאלן אז פאר דעם וואס ער גייט טאן אין די מבצעים דארף ער דערצו מאכן הכנות,

English translation 1727

he needs to go to the mikveh,

ער דארף גיין אין מקוה,

English translation 1728

and concentrate on all the intentions of the mikveh,

און מכוון זיין אלע כוונות המקוה,

English translation 1729

and he needs to deliberate and hold meetings,

און ער דארף זיך מיישב זיין און מאכן אסיפות,

English translation 1730

and appoint a chairman etc.

און באשטימען א יושב ראש וכו'.

English translation 1731

One tells him,

זאגט מען אים,

English translation 1732

that our Sages, of blessed memory, up to the Rebbe, my father-in-law, the leader of the generation,

אז חכמינו זכרונם לברכה ביז כ"ק מו"ח אדמו"ר,

English translation 1733

in the Written Torah and the Oral Torah,

אין תורה שבכתב און תורה שבעל-פה,

English translation 1734

have already made a settled mind,

האבן שוין געמאכט א ישוב הדעת,

English translation 1735

and have issued the practical directive,

און האבן ארויס-געגעבן די הוראה בפועל,

English translation 1736

that it must be "first do it,"

אז ס'דארף זיין "טאפארו דא פלאהו",

English translation 1737

practical action,

מעשה בפועל,

English translation 1738

and the action is the main thing!

והמעשה הוא העיקר!

English translation 1739

And all these intentions,

און די אלע כוונות,

English translation 1740

if they detract anything from doing practical action — one must set them aside for later. One must do the practical action, and afterwards one can go and concentrate on intentions.

אויב זיי נעמען עפעס אראפ פון טאן אין מעשה בפועל - דארף מען זיי אפלייגן אויף שפעטער. מ'דארף טאן די מעשה בפועל און דערנאך קען מען גיין מכוון זיין כוונות.

English translation 1741

Therefore, it is mentioned,

דערפאר דערמאנט מען,

English translation 1742

that regarding what we speak about doing in the campaigns,

אז דאס וואס מ'רעדט וועגן טאן אין די מבצעים,

English translation 1743

the intention is not that one should first go running to the mikveh!

איז דערביי ניט די כוונה אז אז מ'זאל פריער גיין לויפן אין מקוה!

English translation 1744

The mikveh is a great thing,

מקוה איז א גרויסע זאך,

English translation 1745

and as explained in the Siddur of the middle Rebbe,

וכמבואר אין סידור פון דעם מיטעלן רבי'ן 217,

English translation 1746

and truly, one need not speak about the greatness of the mikveh at a chassidic gathering;

און באמת דארף מען ניט רעדן וועגן דער גדלות פון מקוה ביי א חסידישער התוועדות;

English translation 1747

but when it comes to doing practical action in the campaigns and the like — the intention is not that first one runs to the mikveh,

אבער ווען עס קומט צו טאן אין מעשה בפועל אין די מבצעים וכיו"ב - איז ניט די כוונה אז פריער לויפן אין מקוה,

English translation 1748

and then one must also concentrate on all the intentions etc.,

און דעמולט דארף מען נאך מכוון זיין אלע כוונות וכו',

English translation 1749

because this will harm the doing of practical action,

ווייל דאס וועט שאטן אין דעם טאן במעשה בפועל,

English translation 1750

which cannot be postponed.

וואס מ'קען ניט אפלייגן.

English translation 1751

And especially after what is written in a Polish little book

ובפרט נאך ווי עס שטייט אין א פוילישן ספר'ל

English translation 1752

(by a bar maschka),

(פון א בר מסכא),

English translation 1753

that when one goes to the mikveh, one must afterwards make sure to thoroughly dry one's feet,

אז בשעת מ'גייט אין מקוה דארף מען דערנאך מאכן זיכער אפווישן די פיס אינגאנצן,

English translation 1754

because if not, it is difficult for memory.

ווייל אויב ניט איז דאס קשה לשכחה.

English translation 1755

It is a strange thing — there it does not state that one must dry one's head,

ס'איז א מאדנע זאך - דארטן שטייט ניט אז מ'דארף אפווישן דעם קאפ,

English translation 1756

or other limbs,

אדער אנדערע אברים,

English translation 1757

only about drying the feet. But so it is written.

נאר וועגן אפווישן די פיס. אבער אזוי שטייט.

English translation 1758

So when he goes to the mikveh,

איז בשעת ער גייט אין מקוה,

English translation 1759

in addition to what he needs to concentrate on the intentions,

איז נוסף לזה וואס ער דארף מכוון זיין די כוונות,

English translation 1760

he claims that he also needs to dry his feet,

טענה'ט ער אז ער דארף אויך אפווישן די פיס,

English translation 1761

and this consists of drying the five toes of one foot,

און דאס באשטייט פון אפווישן די פינף פינגער פון איין פוס,

English translation 1762

and then also the five toes of the other foot.

און דערנאך אויך די פינף פינגער פון דער צווייטער פוס.

English translation 1763

And he further argues,

און ער טענה'ט נאך,

English translation 1764

that he must do it,

אז ער מוז עס טאן,

English translation 1765

because if not, he will transgress "lest you forget" of Torah study

ווייל אויב ניט וועט ער עובר זיין אויף "פן תשכח" פון לימוד התורה 218

English translation 1766

(since not wiping the feet causes forgetfulness)......................

(וויבאלד אז ניט אפווישן די פיס איז קשה לשכחה)......................

English translation 1767

MISSING....

MISSING....

English translation 1768

Meanwhile, however - what is happening with the Jews with whom he needs to speak about Judaism,

דערוויילע אבער - וואס טוט זיך ניט מיט די אידן וועלכע ער דארף רעדן וועגן אידישקייט,

English translation 1769

......

......

English translation 1770

MISSING.....

MISSING.....

English translation 1771

The explanation in the note on the Zohar. *)

דער ביאור אין דער הערה אויפן זהר. *)

English translation 1772

In the matter of guardianship, there are two extremes:

אין ענין השרירה זיינען פאראן צוויי קצוות:

English translation 1773

(a) That guardianship comes from a level that is higher than the entity which it guards. Therefore it can guard it.

(א) אז שמירה קומט פון א דרגא וואס איז העכער פאר דעו ענין וועלכע דאס איז שומר. וואס דערפאר קען ער דאס שומר זיין.

English translation 1774

As explained in the matter of "and You guard it within me." That there are four levels in the soul,

כמבואר 219 בענין "ואתה משמרה בקרבי". אז ס' זיינען פאראן פיר דרגות אין דער נשמה,

English translation 1775

corresponding to which we recite the four phrases "The soul You placed within me is pure,

וואס כנגדן זאגט מען 220 די פיר לשונות "נשמה שנתת בי טהורה היא,

English translation 1776

You created it,

אתה בראתה,

English translation 1777

You formed it,

אתה יצרתה,

English translation 1778

You breathed it into me"

אתה נפחתה בי"

English translation 1779

(levels of Atzilut,

(בחי' אצילות,

English translation 1780

Beriah,

בריאה,

English translation 1781

Yetzirah and Asiyah),

יצירה און עשי'),

English translation 1782

and then we say "and You guard it within me,"

אין דערנאך זאגט מען "ואתה משמרה בקרבי",

English translation 1783

which refers to a higher

וואס דאס גייט אויף א העכערער

English translation 1784

(fifth)

(פינפטער)

English translation 1785

level. Which can guard all these levels in the soul that are below it.

דרגא. וואס קען שומר זיין די אלע דרגות בהנשמה שלמטה מזה.

English translation 1786

(b) That guardianship is connected to a level that is lower than that which it guards,

(ב) אז שמירה איז פארבונדן מיט א ירגא וואס איז למטה פון דעם וואס דאס איז שומר,

English translation 1787

as it is said regarding the matter of purity that there is a guard for food. That it is secondary to the food,

ווי מ'זאגט בנוגע לענין טהרות 221 אז ס'איז דא א שומר לאוכל. וואס ער איז טפל צו דעם אוכל,

English translation 1788

and its function is only to guard the food.

אין תפקידו איז נאר צו שומר זיין דעם אוכל.

English translation 1789

Corresponding to this, there are also two extremes in Malchut

עד"ז זיינען אויך פאראן צוויי קצוות אין מלכות

English translation 1790

(for Malchut is the guard):

(וואס מלכות איז שומר):

English translation 1791

(a) As Malchut becomes the Sefirah of Keter,

(א) ווי מלכות ווערט ספירת הכתר,

English translation 1792

which is higher than all other Sefirot. Then one proceeds in an order from above to below,

וואס איז העכער פאר אלע אנדערע ספירות. וואס דעמולט גייט מען מיט א סדר מלמעלה למטה,

English translation 1793

"The morning of Avraham, the morning of Yosef, and I will look to You,"

"ה' בוקר גו' בוקר גו' ואצפה לך",

English translation 1794

"The morning of Avraham

"בוקר בוקר דאברהם

English translation 1795

(Chesed)

(חסד)

English translation 1796

and Yosef

ויוסף

English translation 1797

(Yesod),

(יסוד),

English translation 1798

and I will look of David the King,"

ואצפה דוד מל'",

English translation 1799

and "I will look of the covering of David the King"

און "אצפה חופאה דדוד מל'"

English translation 1800

(as Malchut is Keter)

(ווי מלכות איז כתר)

English translation 1801

"The morning of Avraham"

"בוקר דאברהם"

English translation 1802

(Chesed)

(חסד)

English translation 1803

and "the morning of Yosef"

און "בוקר דיוסף"

English translation 1804

(Yesod).

(יסוד).

English translation 1805

(b) As Malchut is lower than all the Sefirot. To the extent that it is said of her that "she is not with them,"

(ב) ווי מלכות איז נידעריקער פאר אלע ספירות. ביז אז מ'זאגט אויף איר אז "אינה עמהן",

English translation 1806

and therefore there must be the preservation that "I am the guardian of the covenant and the kindness of the faithful of Israel." Then one proceeds in an order from below to above,

און דערפאר דארף זיין די באווארעניש אז "אנכי שלומי אמוני ישראל" 222. וואס דעמולט גייט מען מיט א סדר מלמטה למעלה,

English translation 1807

"Guardian of the covenant and the kindness,"

"שומר הברית והחסד",

English translation 1808

"Guardian of the King,

"שומר מל',

English translation 1809

the covenant is Yesod,

הברית יסוד,

English translation 1810

and the kindness is Avraham."

והחסד אברהם".

English translation 1811

May it be His will that we utilize these matters with joy and a good heart.

ויה"ר אז מ'זאל אויסנוצן די ענינים בשמחה ובטוב לבב.

English translation 1812

Here is also the place to arouse and encourage,

כאן איז אויך המקום לעורר ולעודד,

English translation 1813

that coming from the month of Tishrei,

אז קומענדיק פון חודש תשרי,

English translation 1814

which is the all-encompassing month from which one takes strength to perform the service throughout the entire year,

וואס ער איז א חודש הכללי פון וועלכן מ'נעמט כח אויף טאן די עבודה במשך כל השנה,

English translation 1815

And especially coming from Shemini Atzeret and Simchat Torah,

ובמיוחד קומענדיק פון שמע"צ ושמח"ת,

English translation 1816

when the absorption of all the matters of the month of Tishrei occurs,

וואס דעמולט איז די קליטה פון אלע ענינים דחודש תשרי 223,

English translation 1817

which absorption enables that afterwards there can be a birth,

וואס די קליטה טוט אויף אז דערנאך זאל קענען זיין א הולדה,

English translation 1818

which in service is the matter of giving birth to good deeds,

וואס אין עבודה איז דער ענין פון הולדה מעשים טובים,

English translation 1819

as Rashi explains at the beginning of Parshat Noach

ווי רש"י טייטשט אפ בריש פ' נח

English translation 1820

(the portion that is read at Minchah),

(די פרשה וואס מ'גייט לייענען צו מנחה),

English translation 1821

"The main offspring of the righteous are good deeds,"

"עיקר תולדותיהם של צדיקים מעשים טובים",

English translation 1822

And in addition, we are now in Shabbat Bereishit,

און דערצו שטייט מען איצטער אין שבת בראשית,

English translation 1823

and immediately afterwards the month of Cheshvan begins,

און דערנאך הויבט זיך גלייך אן חודש חשון,

English translation 1824

when the true matter of "and Yaakov went on his way" begins,

וואס דעמולט הויבט זיך אן דער אמת'ער ענין פון "ויעקב הלך לדרכו" 224,

English translation 1825

that every Jew goes to his place to perform his service. And especially regarding the guests who have remained here until after Shabbat Bereishit etc.,

אז יעדער איד גייט למקומו צו טאן עבודתו 225. ובפרט בנוגע צו די אורחים וואס זיינען נאך געבליבן דא ביז נאך שבת בראשית וכו',

English translation 1826

That in the month of Tishrei, all Jews stood in a manner of "You are standing today, all of you, before the L-rd your G-d." But afterwards, each one goes to his place to perform his individual service,

וואס בחודש תשרי זיינען אלע אידן געשטאנען אין אן אופן פון "אתם נצבים היום כולכם לפני ה' אלקיכם" 226. אבער דערנאך גייט יעדערער למקומו צו טאן עבודתו הפרטית,

English translation 1827

the one from "your wood cutters" and "your water drawers" and the one from "your heads, your tribes" etc.,

דער פון "חוטב עציך" און "שואב מימיך" און דער פון "ראשיכם שבטיכם" וכו',

English translation 1828

- one must nevertheless position oneself immediately at the outset

- דארף מען זיך דאך אוועקשטעלן גלייך בתחלה

English translation 1829

(when each one goes to his place)

(ווען כאו"א גייט י'מקומו)

English translation 1830

in a manner that one utilizes all the powers that one received and all the good resolutions that one undertook in the month of Tishrei properly throughout the entire year,

אין אן אופן אז מ'זאל אויסנוצן די אלע כחות וואס מ'האט באקומען און אלע החלטות טובות וואס מ'האט אנגענומען בחודש תשרי כדבעי בכל השנה כולה,

English translation 1831

And thereby also to preserve that even when each one finds himself in his place and performs his service,

און דערביי אויך באווארענען אז אפילו ווען כאו"א געפינט זיך במקומו און טוט זיין עבודה,

English translation 1832

nevertheless all Jews are one entity,

זיינען אבער אלע אידן איין זאך,

English translation 1833

Which is indeed the intention in that which the festival of Shemini Atzeret was established,

וואס דאס איז דאך די כוונה אין דעם וואס מ'האט קובע געווען דעם יו"ט שמע"צ,

English translation 1834

as our Sages of blessed memory say that

ווי חז"ל זאגן 227 אז

English translation 1835

(after the month of Tishrei and)

(נאך חודש תשרי און)

English translation 1836

after the festival of Sukkot,

נאך חג הסוכות,

English translation 1837

when all Jews were together,

ווען אלע אידן זיינען געווען צוזאמען,

English translation 1838

and each one is about to separate to his place,

און מ'האלט בא פאנאנדערפארן זיך כאו"א למקומו,

English translation 1839

the Holy One, blessed be He, says to the Jews "Your separation is difficult for Me,"

זאגט דער אויבערשטער צו אידן "קשה עלי פרידתכם",

English translation 1840

and as discussed many times that it does not say here "Our separation is difficult for Me,"

וכמדובר כמ"פ 228 אז דא שטייט ניט "קשה עלי פרידתנו",

English translation 1841

because the Holy One, blessed be He, and the Jews never separate from each other, G-d forbid,

ווייל דער אויבערשטער מיט אידן שיידן זיך קיינמאל ניט פאנאנדער ח"ו,

English translation 1842

rather "Your separation is difficult for Me,"

נאר "קשה עלי פרידתכם",

English translation 1843

And therefore he says "wait yet one day,"

און דעריבער זאגט ער "עכבו עוד יום אחד",

English translation 1844

he establishes another festival of Shemini Atzeret and Simchat Torah,

ער איז קובע נאך א יו"ט שמע"צ,

English translation 1845

which is a "one day" and one offers "one bull, one ram,"

וועלכער איז א "יום אחד" און מ'איז דעמולט מקריב "פר אחד איל אחד" 229,

English translation 1846

and moreover on Simchat Torah,

און נאכמער בשמח"ת,

English translation 1847

when the matter of the unity of all Israel is even more emphasized - with the intention to give strength to ensure that even afterwards when it becomes "and Jacob went on his way,"

וואס דעמולט איז נאכמער מודגש דער ענין פון אחדות כל ישראל - מיט דער כוונה צו געבן כח אויף באווארענען אז אפילו דערנאך ווען סווערט "ויעקב הלך לדרכו",

English translation 1848

and each one finds himself in his place,

און כאו"א געפינט זיך במקומו,

English translation 1849

they all truly stand together in unity.

שטייט מען באמת אלע צוזאמען באחדות.

English translation 1850

Therefore it is a correct thing,

דעריבער איז א דבר נכון,

English translation 1851

that immediately at the beginning of the month of Cheshvan one should make gatherings,

אז גלייך בתחלת חודש חשון זאל מען מאכן כינוסים,

English translation 1852

one should assemble together in a congregation,

מ'זאל זיך צוזאמענקלייבן בציבור,

English translation 1853

and at least in a multitude,

ועכ"פ ברבים,

English translation 1854

in order to strengthen,

כדי צו מחזק זיין,

English translation 1855

and the main thing - to accept firm resolutions how to implement in practice and to the fullest extent,

און דער עיקר - אננעמען פאסטע באשלוסן ווי דורכצופירן בפועל און אין דער פולסטער מאס,

English translation 1856

the good resolutions that were accepted in the month of Tishrei,

די החלטות טובות וואס מ'האט אנגענומען אין חודש תשרי,

English translation 1857

that which was spoken,

דאס וואס מ'האט גערעדט,

English translation 1858

and that which each one spoke to himself,

און דאס וואס יעדערער האט גערעדט צו זיך,

English translation 1859

and also to complete them. Both to complete from the term of supplementing,

און אויך משלים זיין זיי. סיי משלים זיין מלשון דערגענצן,

English translation 1860

and also from the term of perfection. And also to accept new good resolutions.

און סיי מלשון שלימות. און אויך אננעמען נייע החלטות טובות.

English translation 1861

And as discussed many times from that which is stated in the discourse beginning with the word "Hitchaltzu" which is connected with Simchat Torah and with Parshat Noach,

וכמדובר כמ"פ פון דעם וואס ס'שטייט אין דעם מאמר ד"ה החלצו וועלכער איז פארבונדן מיט שמח"ת און מיט פ' נח 230,

English translation 1862

that when Jews accept a good resolution in a multitude,

אז בשעת אידן נעמען אן א החלטה טובה ברבים,

English translation 1863

and all the more so in a congregation,

ועאכו"כ בציבור,

English translation 1864

it is with more force,

איז דאס מיט מער תוקף,

English translation 1865

and with more certainty that it will be fulfilled in practice and with alacrity.

און מיט מער זיכערקייט אז מ'וועט עס מקיים זיין בפועל ובזריזות.

English translation 1866

And just as Jews are divided in general into three types,

און אזוי ווי אידן טיילן זיך בכללות אין דריי סוגים,

English translation 1867

men,

אנשים,

English translation 1868

women and children,

נשים און טף,

English translation 1869

consequently it is so also regarding the good resolutions that were accepted during the month of Tishrei,

במילא איז דאט אזוי אויך בנוגע די החלטות טובות וואס מ'האט אנגענומען במשך פון דעם חודש תשרי,

English translation 1870

for the entire coming year -

אויף דעם גאנצן קומענדיקן יאר -

English translation 1871

Therefore there should be three gatherings:

דעריבער זאלן זיין דריי כינוסים:

English translation 1872

one gathering for men,

איין כינוס פאר אנשים,

English translation 1873

one gathering for women,

איין כינוס פאר נשים,

English translation 1874

and one gathering for children

און איין כינוס פאר טף

English translation 1875

(children before Bar Mitzvah and before Bat Mitzvah),

(קינדער פאר בר-מצוה און פאר בת-מצוה),

English translation 1876

the children, of course, under the guidance of their male and female guides,

די קינדער כמובן אונטער דער הדרכה פון זייערע מדריכים און מדריכות,

English translation 1877

In the manner of how it was at the Hakhel gathering,

ע"ד ווי ס'איז געווען בא הקהל,

English translation 1878

when all Jews made the pilgrimage,

ווען אלע אידן האבן עולה לרגל געווען,

English translation 1879

"men, women, and children,"

"אנשים נשים וטף",

English translation 1880

also children with "those who bring them"

אויך טף מיט "מביאיהן"

English translation 1881

("Why do the children come?

("הטף למה באין,

English translation 1882

In order to give reward to those who bring them"),

כדי ליתן שכר למביאיהן" 231),

English translation 1883

similarly it must be regarding the gathering of children,

עד"ז דארף אויך זיין בנוגע צום כינוס פון טף,

English translation 1884

that it should be under the guidance of "those who bring them" and the like.

אז דאס זאל זיין אונטער דער הדרכה פון "מביאיהם" וכיו"ב.

English translation 1885

"Children" of the Hakhel gathering refers to the very young boys and girls,

"טף" בא הקהל רעדט זיך וועגן קטנים וקטנות ביותר 232,

English translation 1886

but of course this also includes older children.

אבער כמובן אז דאס איז אויך כולל עלטערע קינדער.

English translation 1887

And one should make the gatherings as close as possible to the beginning of the month of Cheshvan,

און מ'זאל מאכן די כינוסים וואס נעענטער צו התחלת חודש חשון,

English translation 1888

and if not on the first day of Cheshvan,

און אויב ניט דעם ערשטן טאג אין חשון,

English translation 1889

at least as early as possible,

עכ"פ וואס פריער,

English translation 1890

at least by the seventh of Cheshvan,

עכ"פ ביז ז' חשון,

English translation 1891

because until then "it is considered for them as if they are still in the Land of Israel occupied with the matters of the festival." And at least before the fifteenth of the month of Cheshvan,

ווייל ביז דעמולט "הי' דומה להם כאילו הם עדיין בארץ ישראל עסוקים בעניני הרגל" 233. ועכ"פ פאר ט"ו בחודש חשון,

English translation 1892

when the moon is then at its fullness,

וואס דעמולט איז קיימא סיהרא באשלמותא 234,

English translation 1893

and consequently until then it is still considered the beginning of the month

ובמילא ביז דעמולט ווערט נאך גערעכנט אז דאס איז התחלת החודש

English translation 1894

(because the moon is waxing).

(ווייל די לבנה הולכת וגדלה).

English translation 1895

And if after the fifteenth of the month there will still be "stragglers" who have not yet made a gathering,

און אויב נאך ט"ו בחודש וועלן נאך זיין "נמושות" וואס האבן נאך ניט געמאכט א כינוס,

English translation 1896

one should do it at least then.

זאל מען דאס טאן עכ"פ דעמולט.

English translation 1897

And one should also connect the gatherings with the three pillars upon which the world stands - Torah, service, and acts of kindness.

און די כינוסים זאל מען אויך פארבינדן מיט די דריי עמודים שעליהם העולם עומד - תורה עבודה און גמילות חסדים 235.

English translation 1898

Just as this gathering is a continuation of Simchat Torah - if there are still "stragglers" who direct institutions in several countries,

אזוי ווי די התוועדות איז א המשך צו שמח"ת - איז אויב ס'זיינען נאך דא "נמושות" וואס פירן אן מיט מוסודת בכמה מדינות,

English translation 1899

or in one country,

אדער אין איין מדינה,

English translation 1900

or in a city etc.,

אדער אין א שטאט וכו',

English translation 1901

who did not receive a bottle of beverage on Simchat Torah - they should now go up and take a bottle.

וואס האבן ניט באקומען א בוטל משקה בשמח"ת - זאלן זיי איצטער ארויפגיין נעמען א בוטל.

English translation 1902

And as mentioned,

און כאמור,

English translation 1903

this is only for those who did not take on Simchat Torah,

דאס איז נאר פאר די וואס האבן ניט גענומען בשמח"ת,

English translation 1904

and here quantity is not relevant,

און דא איז ניט נוגע כמות,

English translation 1905

only quality,

נאר איכות,

English translation 1906

and quantity is very confusing in this regard.

און כמות איז דערצו גאר מבלבל.

English translation 1907

And may it be His will that this give even more strength to each one that he should lead the countries,

ויה"ר אז דאס זאל געבן נאכמער כח צו יעדערן אז ער זאל אנפירן מיט די מדינות,

English translation 1908

or country,

אדער מדינה,

English translation 1909

or city,

אדער שטאט,

English translation 1910

or institution etc. for the entire year.

אדער מוסד וכו' על כי השנה כולה.

English translation 1911

In the middle of the distribution of the beverage he commanded to play the melody "Melachatchila Ariber."

באמצע חלוקת המשקה צוה לנגן ניגון מלכתחילה אריבער.

English translation 1912

Afterwards he began to play "Vi Vant Moshiach Now."

אח"כ התחיל לנגן "ווי וואנט משיח נאו".

English translation 1913

We are holding at "I decree upon you decrees" - so in continuation of the above regarding the gatherings,

מ'האלט דאך בא אגזור עליכם גזירות - איז בהמשך להנ"ל וועגן די כינוסים,

English translation 1914

here too, with God's help, the gatherings will be made:

וועט מען אויך דא בל"נ מאכן די כינוסים:

English translation 1915

On the first day

ביום ראשון

English translation 1916

(tomorrow),

(מארגן),

English translation 1917

the first day of Rosh Chodesh Cheshvan - for men,

יום א' דר"ח חשון - פאר אנשים,

English translation 1918

and in order that it not interfere with the orders of the yeshivah - it will take place after the evening prayer.

און בכדי ס'זאל ניט שטערן צו סדרי הישיבה - וועט עס פארקומען נאך תפלת ערבית.

English translation 1919

- On the second day

- ביום שני

English translation 1920

(the second day of Rosh Chodesh Cheshvan)

(יום ב' דר"ח חשון)

English translation 1921

- for women. And regarding the time when this should take place,

- פאר נשים. און וועגן דעם זמן ווען דאס זאל פארקומען,

English translation 1922

the administration of "Nshei Ubnos Chabad" will decide.

וועט מחליט זיין די הנהלה פון "נשי ובנות חב"ד".

English translation 1923

And on the third day which was doubled for good - for the children,

וביום שלישי שהוכפל בו כי טוב 236 - פאר די טף,

English translation 1924

at the usual time when their gatherings are made - at the time of the afternoon prayer.

בזמן הרגיל ווען מ'מאכט זייערע כינוסים - בזמן תפלת מנחה.

English translation 1925

Afterwards he said:

אח"כ אמר:

English translation 1926

Those who need to make a final blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 1927

will certainly make a final blessing.

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה.

English translation 1928

Afterwards he gave the food to M.Y. shiyichyeh.

אח"כ נתן המזונות לו' מ.י. שיחי'.

English translation 1929

After the Minchah prayer he began to sing the melody of the Hakafot of his father, of blessed memory.

אחר תפלת מנחה התחיל לנגן ניגון הקפות דאביו ז"ל.