English translation — שיחת ש"פ ראה, מבה"ח אלול ה'תשמ"ב

English translation 1

It is Shabbat Mevarchim the month of Elul.

ס'איז שבת מברכים החודש אלול.

English translation 2

It is known1 the several acronyms hinted in "Elul" that are connected with the totality of man's service:

וידוע 1 די כמה ר"ת מרומז אין "אלול" וואס זיינען פארבונדן מיט כללות עבודת האדם:

English translation 3

In "Elul" are hinted the acronyms of all three things upon which the world stands –

אין "אלול" זיינען מרומז די ר"ת פון אלע ג' קוין ועמודים שעליהם העולם עומד –

English translation 4

Torah, service, and acts of kindness1,

תורה עבודה וגמילות חסדים 1,

English translation 5

which include within themselves the totality of man's service.

וואס זיינען כולל אין זיך כללות עבודת האדם.

English translation 6

And in "Elul" is also hinted the acronym of the matter of teshuvah,

און אין "אלול" איז אוין מרומז די ר"ת פון ענין התשובה,

English translation 7

which comes as an introduction and brings perfection to the service of these three things and to the totality of man's service

וואס קומט בהקדמה און טוט אויף א שלימות אין דער עבודה פון די ג' קוין און אין כללות עבודת האדם

English translation 8

(as will be explained)2.

(כדלקמן) 2.

English translation 9

And also the acronym of the matter of the redemption –

און אויך די ר"ת פון ענין הגאולה –

English translation 10

"Elul" is the acronym3 of "to Hashem they said, to say, I will sing",

"אלול" ר"ת 3 "לה' ויאמרו לאמר אשירה",

English translation 11

and as our sages said, "It does not say 'sang' but rather 'will sing'

וכמאחז"ל "שר לא נאמר אלא ישיר

English translation 12

(and thus 'I will sing'),

(ועד"ז "אשירה"),

English translation 13

from here [we learn] the resurrection of the dead from the Torah"4 –

מכאן לתחה"מ מן התורה" 4 –

English translation 14

which is the purpose of the descent into this world and into exile and the totality of man's service there through the aforementioned three things5.

וואס די גאולה איז דער תכלית פון דער ירידה אין עוה"ז און אין גלות און כללות עבודת האדם דארטן בהג' קוין הנ"ל 5.

English translation 15

And all these matters that are hinted in the acronyms of "Elul" constitute the totality of man's service in ultimate perfection:

און די אלע ענינים וואס זיינען מרומז אין די ר"ת פון "אלול" שטעלן אויס כללות עבודת האדם בתכלית השלימות:

English translation 16

The three things of Torah, service, and acts of kindness include within themselves all matters of Torah and mitzvos6,

די ג' קוין פון תורה עבודה וגמילות חסדים זיינען כולל אין זיך כל עניני תורה ומצוותי 6 ',

English translation 17

and upon them the world stands,

און עליהם העולם עומד,

English translation 18

both the great world and the small world, this is man7,

סיי עולם גדול און סיי עולם קטן זה האדם 7 ',

English translation 19

and moreover, it begins from the small world, this is man.

ואדרבה עס הויבט זיך אן פון עולם קטן זה האדם.

English translation 20

And in order that the service in Torah and mitzvos through these three things should be in ultimate perfection –

ובכדי אז די עבודה בתורה ומצוותי' אין די ג' קוין זאל זיין בתכלית השלימות –

English translation 21

there must be the introduction of the service of teshuvah8,

דארף זיין הקדמת עבודת התשובה 8,

English translation 22

As the Alter Rebbe explains in the language of our sages:

ווי דער אלטער רבי איז מבארי בלשון חז"ל:

English translation 23

"Teshuvah and good deeds",

"תשובה ומעשים טובים",

English translation 24

for seemingly the order should have been first "good deeds" and then "teshuvah",

דלכאורה האט דער סדר געדאפרט זיין פריער "מעשים טובים" און דערנאך "תשובה",

English translation 25

because first comes the matter of fulfilling the commandments

ווייל פריער קומט דער ענין פון קיום המצוות

English translation 26

(good deeds)

(מעשים טובים)

English translation 27

and afterwards,

און דערנאך,

English translation 28

if there is a lack in the matter of "attachment

אויב עס פעלט אין דעם ענין פון "צוותא

English translation 29

and connection" with the Holy One, blessed be He9 or in the fulfillment of the commandments literally, heaven forbid,

וחיבור" עם הקב"ה 9 אדער אין קיום המצוות כפשוטו ח"ו,

English translation 30

then the matter of teshuvah is needed –

דארף זיין דער ענין התשובה –

English translation 31

rather, in order that the "deeds" should be "good and luminous" with the light of Hashem, the light of the Ein Sof, blessed be He,

נאר בכדי אז די "מעשים" זאלן זיין "טובים ומאירים" באור ה' אור א"ס ב"ה,

English translation 32

there must be the introduction of the service of teshuvah,

דארף זיין הקדמת עבודת התשובה,

English translation 33

whose essence is not merely the abandonment of sin,

וואס ענינה איז ניט עזיבת החטא בלבד,

English translation 34

but rather "to return the soul to its source and root and to cleave to Him in the very light of the Ein Sof, blessed be He, for teshuvah preceded the world, etc."

נאר "להשיב את הנפש למקורה ושרשה ולדבקה בו באור א"ס ב"ה ממש כי תשובה קדמה לעולם כו'".

English translation 35

And this is also the explanation of the statement10 "Mashiach came to bring the righteous back in teshuvah":

וואס דאס איז אויך דער ביאור המאמר 10 משיח אתא לאתבא צדיקיא בתיובתא:

English translation 36

Even though the righteous have the advantage of service in Torah and mitzvos up to the highest levels in this,

אע"פ וואס צדיקיא האבן די מעלה פון עבודה בתומ"צ ביז אין די העכסטע דרגות בזה,

English translation 37

with all the interpretations of "righteous",

מיט אלע פירושים אין צדיקיא,

English translation 38

so that regarding them it is not possible to say that they need to come to a correction of sin through teshuvah –

וואס בא זיי איז ניט שייך זאגן אז זיי דארפן אנקומען צו א תיקון החטא ע"י תשובה –

English translation 39

nevertheless, their service is still not in ultimate perfection until there is also the matter of teshuvah. Because teshuvah is not only to correct sin,

איז זייער עבודה נאך אלץ ניט בתכלית השלימות ביז אז ס'איז אויך דא דער ענין התשובה. ווייל תשובה איז ניט בלויז לתקן החטא,

English translation 40

but also "and the spirit shall return to God who gave it"11,

נאר אויך "והרוח תשוב אל האלקים אשר נתנה" 11,

English translation 41

teshuvah brings close the soul of a Jew to the Holy One, blessed be He,

תשובה איז מקרב די נשמה פון א אידן להקב"ה,

English translation 42

and consequently it causes that all his deeds of the commandments should be good and luminous deeds.

ובמילא טוט זי אויף אז אלע זיינע מעשי המצוות זאלן זיין מעשים טובים ומאירים.

English translation 43

When the Torah of Truth says

וואס בשעת תורת אמת זאגט

English translation 44

(that through teshuvah the deeds become)

(אז דורך תשובה ווערן די מעשים)

English translation 45

good deeds,

מעשים טובים,

English translation 46

it is understood that this is good in perfection and in it there cannot be any deficiency,

איז מובן אז דאס איז טוב בשלימות און אין דעם איז ניט שייך קיין חסרון,

English translation 47

including also no sin, from the word meaning lack12. And this is brought about specifically through teshuvah,

כולל אויך ניט קיין חטא מלשון חסרון 12. און דאס ווערט אויפגעטאן דוקא ע"י תשובה,

English translation 48

so that the good that exists in the service of the righteous should be in ultimate perfection –

אז דער טוב וואס איז דא בעבודת הצדיקים זאל זיין בתכלית השלימות –

English translation 49

good and luminous deeds.

מעשים טובים ומאירים.

English translation 50

And the reason for this:

והטעם לזה:

English translation 51

Seven things preceded the world13 and among them the thought of Israel and the thought of Torah preceded them all,

ז' דברים קדמו לעולם 13 און צווישן זיי איז מחשבתן של ישראל און מחשבתה של תורה קדמו לכולם,

English translation 52

as it states in Eliyahu Rabbah14,

ווי עס שטייט אין אליהו רבה 14,

English translation 53

and of these two themselves, the thought of Israel preceded the Torah,

און פון די צוויי גופא איז מחשבתן של ישראל קדמה לתורה,

English translation 54

as he brings the proof for this from that in the Torah itself it says "Command the children of Israel",

ווי ער ברענגט דארטן די ראי' דערפון וואס אין תורה גופא שטייט "צו את בני ישראל",

English translation 55

"Speak to the children of Israel".

"דבר אל בני ישראל".

English translation 56

In general, "In the beginning, for the sake of the Torah and for the sake of Israel"15,

בכלל איז "בראשית בשביל התורה ובשביל ישראל" 15,

English translation 57

but in particular, everything is

אבער בפרטיות איז אלץ

English translation 58

(even Torah)

(אויך תורה)

English translation 59

for the sake of Israel,

בשביל ישראל,

English translation 60

because the thought of Israel is higher and precedes all matters.

ווייל מחשבתן של ישראל איז העכער און קומט פאר אלע ענינים.

English translation 61

And therefore Jews can innovate in Torah,

און דערפאר קענען אידן אויפטאן אין תורה,

English translation 62

and as our sages said16 "The Torah is not in heaven",

וכמאחז"ל 16 "תורה לא בשמים היא",

English translation 63

rather it was given over to Jews below. And therefore, in order to resolve a doubt in Torah, only a Jew down here can do so,

נאר דאס איז אפגעגעבן געווארן צו אידן למטה. און דערפאר בכדי פותר זיין א ספק אין תורה קען דאס נאר א איד דא למטה,

English translation 64

as explained in Iggeret HaKodesh17.

כמבואר באגה"ק 17.

English translation 65

And thus it is also understood regarding the matter of teshuvah:

ועד"ז איז אויך מובן בנוגע צו ענין התשובה:

English translation 66

Teshuvah brings about "and the spirit shall return to God who gave it",

תשובה טוט אויף "והרוח תשוב אל האלקים אשר נתנה",

English translation 67

it connects openly the thought of the souls of Israel with the Supreme One –

זי איז מקשר בגלוי מחשבתן של נשמות ישראל מיט דעם אויבערשטן –

English translation 68

therefore it brings perfection to all matters,

דעריבער טוט זי אויף א שלימות אין אלע ענינים,

English translation 69

including also Torah and mitzvos,

כולל אויך אין תורה ומצוות,

English translation 70

which come after the thought of Israel. And therefore teshuvah causes that even Torah and mitzvos should be in ultimate perfection,

וואס קומען לאחרי מחשבתן של ישראל. און דערפאר טוט אויף תשובה אז אויך תומ"צ זאל זיין בתכלית השלימות,

English translation 71

good and luminous. And therefore even the righteous need to come to the matter of tiyuvta,

טובים ומאירים. ולכן דארפן אויך צדיקיא אנקומען צום ענין פון תיובתא,

English translation 72

teshuvah.

תשובה.

English translation 73

And from this it is understood why the introduction of the service of repentance before the service of Torah and commandments causes that the deeds of the commandments should be good deeds and illuminating.

ומזה מובן פארוואס הקדמת עבודת התשובה פאר דער עבודה פון תומ"צ טוט אויף אז די מעשי המצוות זאלן זיין מעשים טובים ומאירים.

English translation 74

.ג

English translation 75

The purpose of all matters and of the entirety of the service in Torah and commandments with the introduction of the service of repentance is –

דער תכלית פון כל הענינים און פון כללות העבודה בתומ"צ בהקדמת עבודת התשובה איז –

English translation 76

that it should be revealed in actuality how the world is a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms.

אז ס' זאל נתגלה ווערן בפועל ווי דער עולם איז א דירה לו ית' בתחתונים 18.

English translation 77

Which this is the fifth matter alluded to in "Elul",

וואס דאס איז דער פינפטער ענין מרומז אין "אלול",

English translation 78

the matter of redemption –

דער ענין פון גאולה –

English translation 79

that the lower realms are redeemed from the concealment and hiding of the world and they are restored to their true state, which is that they are a dwelling place for Him, blessed be He,

אז די תחתונים ווערן נגאל פון דעם העלם והסתר פון עולם און זיי ווערן אוועקגעשטעלט אין זייער מצב אמיתי וואס דאס איז אז זיי זיינען א דירה לו ית',

English translation 80

until one sees this in a revealed manner with actual sight –

ביז אז מ'זעט דאס בגלוי בראי' כפשוטה –

English translation 81

"And all flesh shall see together that the mouth of the Lord has spoken."

"וראו כל בשר יחדיו כי פי הוי' דיבר " 19.

English translation 82

For sight is the perfection in revelation:

וואס ראי' איז די שלימות אין גילוי:

English translation 83

knowledge,

ידיעה,

English translation 84

"Know the God of your father",

"דע את אלקי אביך " 20,

English translation 85

"They shall all know Me",

"כולם ידעו אותי" 21,

English translation 86

is indeed a high level,

איז טאקע א הויכע דרגא,

English translation 87

but it does not reach tangible sight in the same matter,

אבער דאס קומט ניט צו ראי' מוחשית אין דעם זעלבן ענין,

English translation 88

which will be the innovation of the future redemption –

וואס דאס וועט זיין דער אויפטו פון דער גאולה העתידה –

English translation 89

"And all flesh shall see etc.",

"וראו כל בשר גו'",

English translation 90

not only with intellectual sight,

ניט נאר בראי' שכלית,

English translation 91

but with tangible sight,

נאר בראי' מוחשית,

English translation 92

as understood from what is explained in Shaar HaEmunah.

כמובן מהמבואר אין שער האמונה 22.

English translation 93

And this will also be the innovation of the study of Torah in the future to come,

און דאס וועט אויך זיין דער אויפטו פון לימוד התורה לע"ל,

English translation 94

that Mashiach will teach all the people Torah in a

אז משיח ילמד את כל העם תורה אין אן

English translation 95

manner of sight.

אופן פון ראי־ 23.

English translation 96

And as also understood from what is explained in Tanya,

וכמובן אויך מהמבואר אין תניא 24,

English translation 97

where he explains that in the future to come is the purpose and perfection of this world for which it was created from its beginning,

וואו ער איז מבאר אז לע"ל איז דער תכלית ושלימות פון עוה"ז שלכך נברא מתחלתו,

English translation 98

and then there will be the revelation in a manner of sight,

און דעמולט וועט זיין דער גילוי באופן של ראי',

English translation 99

and afterwards he continues:

און דערנאך איז ער ממשיך:

English translation 100

"And also there already was for the worlds something similar to this at the time of the giving of the Torah, as it is written: 'You were shown to know that the Lord, He is God; there is none else besides Him',

"וגם כבר הי' לעולמים מעין זה בשעת מתן תורה כדכתי־ 25 אתה הראת לדעת כי ה' הוא האלקים אין עוד מלבדו,

English translation 101

shown literally with tangible sight,

הראת ממש בראי' חושיית,

English translation 102

as it is written: 'And all the people saw the sounds, they saw that which is heard etc.'",

כדכתיב 26 וכל העם רואים את הקולות רואים את הנשמע וכו'",

English translation 103

that is, that although the sounds need to be received with hearing and understanding and comprehension,

ד.ה. אז אע"פ וואס די קולות דארף מען נעמען מיט שמיעה און הבנה והשגה,

English translation 104

at the giving of the Torah they received it in a manner of sight,

האט מען דאס בא מ"ת גענומען אין אן אופן של ראי',

English translation 105

"they saw that which is heard",

"רואים את הנשמע",

English translation 106

with tangible sight.

בראי' חושיית.

English translation 107

And the reason why this could be so,

און דער טעם פארוואס דאס האט אזוי געקענט זיין,

English translation 108

for seemingly the world is established in an order of "they shall not cease",

דלכאורה איז דאך די וועלט איינגעשטעלט אין א סדר פון "לא ישבותו " 27,

English translation 109

and sounds must be received through hearing and not through sight?! –

און קולות דארף מען נעמען דורך שמיעה און ניט דורך ראי'?! –

English translation 110

Rather, because at the giving of the Torah there was "And I am the Beginner",

נאר וויבאלד אז בא מ"ת איז געווען "ואני המתחיל " 28,

English translation 111

that the Supreme One Himself who established the order of "they shall not cease" made it that there should be "they saw the sounds",

אז דער אויבערשטער גופא וואס האט איינגעשטעלט דעם סדר פון "לא ישבותו" האט ער געמאכט אז ס' זאל זיין "רואים את הקולות",

English translation 112

a tangible sight in the sounds;

א ראי' חושיית אין די קולות;

English translation 113

not only that they understood the sounds with knowledge and not only that they had intellectual sight in them,

ניט נאר אז מ'האט פארשטאנען בידיעה די קולות און ניט נאר וואס מ'האט אין דעם געהאט ראי' שכלית,

English translation 114

but they had tangible sight in them.

נאר מ'האט אין דעם געהאט ראי' חושיית.

English translation 115

At the giving of the Torah, however, this was only temporary

בא מתן תורה איז דאס אבער געווען נאר לפי שעה

English translation 116

(as he explains there in Tanya),

(ווי ער איז מבאר דארטן אין תניא),

English translation 117

as it is said: "When the horn sounds, they shall ascend the mountain",

כמ"ש" 29 "במשוך היובל המה יעלו בהר",

English translation 118

but the "And I am the Beginner" at the giving of the Torah

אבער דער "ואני המתחיל" בא מ"ת

English translation 119

(that there was tangible sight in Divinity)

(אז ס'איז געווען ראי' חושיית אין אלקות)

English translation 120

gave power to every Jew,

האט געגעבן כח צו יעדן אידן,

English translation 121

for every Jew is a child of the Holy One, blessed be He, and inherits from Him all matters and all powers,

וואס יעדער איד איז א בנו של הקב"ה און איז פון אים יורש כל הענינים וכל הכחות,

English translation 122

and in the language of our Sages, "the righteous are similar to their Creator",

ובלשון חז"ל 30 "צדיקים דומין לבוראם",

English translation 123

that he should be able to bring about through our deeds and our service the matter of tangible sight in Divinity in a permanent manner

אז ער זאל קענען אויפטאן ע"י מעשינו ועבודתינו דעם ענין פון ראי' חושיית אין אלקות באופן קבוע

English translation 124

(not only temporarily).

(ניט נאר לפי שעה).

English translation 125

And this will be revealed in perfection in a permanent manner in the future to come

און דאס וועט נתגלה ווערן בשלימות באופן קבוע לע"ל

English translation 126

(through our deeds and our service now) –

(ע"י מעשינו ועבודתינו איצטער) –

English translation 127

which is the purpose and perfection of the creation of this world –

וואס דאס איז דער תכלית ושלימות פון בריאת עוה"ז –

English translation 128

that one will see Divinity in a revealed manner with tangible sight and how the world is a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms;

אז מ'וועט זען אלקות בגלוי בראי' חושיית און ווי די וועלט איז א דירה לו ית' בתחתונים;

English translation 129

It will be "the earth shall be full of the knowledge of the Lord as the waters cover the sea",

סוועט זיין "מלאה הארץ דעה את ה' כמים לים מכסים " 31,

English translation 130

the existence of the world

די מציאות העולם

English translation 131

(the earth)

(הארץ)

English translation 132

itself will be

גופא וועט זיין

English translation 133

filled and covered with the knowledge of the Lord,

אנגעפילט און פארדעקט מיט דעת ה',

English translation 134

as the sea is full and is covered entirely with water. And when one will look upon it from below or from above,

ווי דער ים איז מלא און איז פארדעקט אינגאנצן מיט מים. און בשעת מ'וועט קוקן אויף דעם מלמטה אדער מלמעלה,

English translation 135

one will see with tangible sight Divinity

וועט מען זען בראי' חושיית אלקות

English translation 136

(the knowledge of the Lord).

(דעת ה').

English translation 137

From the perspective of the created beings this is "and the earth shall be full of the knowledge etc.",

מצד נבראים איז דאס "ומלאה הארץ דעה גו'",

English translation 138

knowledge of Divinity,

ידיעה באלקות,

English translation 139

but from the perspective of the Supreme One,

אבער מצד דעם אויבערשטן,

English translation 140

"And I am the Beginner",

"ואני המתחיל",

English translation 141

there will also be tangible sight –

וועט אויך זיין ראי' חושיית –

English translation 142

"and all flesh shall see together etc.",

"וראו כל בשר יחדיו גו'",

English translation 143

tangible sight in the innermost aspect of Atik!

ראי' חושיית אין פנימיות עתיק!

English translation 144

That is, that there will be both things:

ד.ה. אז ס'וועלן זיין ביידע זאכן:

English translation 145

the revelation of the Essence and Being and that itself in a manner of tangible sight in the Essence!

דער גילוי פון עצמות ומהות און דאס גופא אין אן אופן פון ראי' חושיית בעצמות!

English translation 146

And since the purpose and perfection of all our deeds and service now in the three lines of Torah, service, and acts of kindness, and in the introduction of the service of repentance, is

און וויבאלד אז דער תכלית ושלימות פון כל מעשינו ועבודתינו איצטער אין די ג' קוין פון תורה עבודה וגמ"ח ובהקדמת עבודת התשובה איז,

English translation 147

to make a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms –

צו מאכן א דירה לו ית' בתחתונים –

English translation 148

which will be revealed in a manner of tangible sight in the future redemption –

וואס וועט נתגלה ווערן באופן של ראי' חושיית בגאולה העתידה –

English translation 149

therefore, in "Elul"

דעריבער אין אין "אלול"

English translation 150

(which is the acronym of the three lines and the service of repentance)

(וואס איז די ר"ת פון די ג' קוין און עבודת התשובה)

English translation 151

there is also the acronym of the future redemption,

אויך דא די ר"ת פון דער גאולה העתידה,

English translation 152

"To God, and they said to say, 'I will sing.'"

"לה' ויאמרו לאמר אשירה".

English translation 153

That is, when the Shabbat of blessing the month of Elul arrives,

ד.ה. בשעת ס'קומט שבת מברכים החודש אלול,

English translation 154

when we bless the entire month of Elul –

ווען מ'בענטשט גאנץ חודש אלול –

English translation 155

there is immediately discussed all these matters with which the month of Elul is connected:

רעדט זיך דערביי גלייך וועגן די אלע ענינים מיט וועלכע חודש אלול איז פארבונדן:

English translation 156

The entirety of man's service in the entirety of the Torah and the commandments, which is divided into the three lines,

כללות עבודת האדם בתומ"צ וואס טיילט זיך אין די ג' קוין,

English translation 157

Torah, service, and acts of kindness,

תורה עבודה וגמ"ח,

English translation 158

and in the introduction of the service of repentance. And the purpose and perfection of the entirety of this service –

ובהקדמת עבודת התשובה. און דער תכלית ושלימות פון כללות עבודה זו –

English translation 159

the future redemption,

די גאולה העתידה,

English translation 160

for when a Jew is informed that

ווארום בשעת ס'איז מודיע א אידן אז.

English translation 161

through his service he causes the future redemption to come and there will be a dwelling place for Him, blessed be He, in the lower realms in a revealed and tangible sight of divinity,

ע"י עבודתו טוט ער אויף אז ס'זאל קומען די גאולה העתידה און ס'וועט זיין דירה לו ית' בתחתונים בגלוי און ראי' חושיית אין אלקות,

English translation 162

and this will be immediately,

און דאס וועט זיין תיכף ומיד,

English translation 163

for "today –

ווייל "היום –

English translation 164

if you listen to His voice,"

אם בקולו תשמעו " 32,

English translation 165

through the service of repentance

דורך עבודת התשובה

English translation 166

(connected with the month of Elul) –

(פארבונדן מיט חודש אלול) –

English translation 167

it gives him an added strength and encouragement to increase with greater vigor and greater strength in his service,

גיט עס אים א תוספת כח ועידוד צו מוסיף זיין ביתר שאת ויתר עוז בעבודתו,

English translation 168

knowing that through this he causes that for him his personal redemption occurs,

וויסנדיק אז דורך דעם טוט ער אויף אז ביי אים ווערט די גאולה פרטית שלו,

English translation 169

he is redeemed from the concealment and hiding in his affairs,

ער ווערט נגאל פון דעם העלם והסתר בעניניו,

English translation 170

until the general redemption,

ביז די גאולה כללית,

English translation 171

when one will see the essence and being in tangible sight.

ווען מ'וועט זען עצמות ומהות בראי' חושיית.

English translation 172

The deed is the main thing –

המעשה הוא העיקר 33 –

English translation 173

there must be from this a lesson in actual deed in the service of each and every one.

דארף דערפון זיין א הוראה אין מעשה בפועל בעבודת כאו"א.

English translation 174

One could seemingly ask:

קען איינער לכאורה פרעגן:

English translation 175

He does not feel and he

ער דעט ניט און ער

English translation 176

does not hear and he does not understand that through his deed and service he causes that there should be tangible sight of divinity?!

הערט ניט און ער פארשטייט ניט אז דורך מעשה ועבודה שלו טוט ער אויף אז ס' זאל זיין ראי' חושיית אין אלקות?!

English translation 177

It is known the parable of the sages who travel in a wagon that is driven by horses. The horses think about the oats that they will eat when they arrive at the place to which they are running,

איז ידוע דער משל 34 פון חכמים וואס פארן אין אן עגלה וואס ווערט געפירט דורך פערד. די פערד טראכטן וועגן דעם האבער וואס זיי וועלן עסן ווען זיי וועלן אנקומען אויפן פלאץ וואוהין זיי לויפן,

English translation 178

and therefore they run;

און דערפאר לויפן זיי;

English translation 179

the wagon driver thinks about his livelihood and the livelihood of the members of his household that he receives for driving the wagon,

דער בעל עגלה טראכט וועגן פרנסתו ופרנסת בני. ביתו וואס ער באקומט פאר דעם פירן די עגלה,

English translation 180

and therefore he drives the horses so that they should run;

און דערפאר טרייבט ער די פערד זיי זאלן לויפן;

English translation 181

and the sages who sit in the wagon speak a matter of wisdom. And the conclusion of the parable is:

און די חכמים וואס זיצן אין דער עגלה רעדן א דבר חכמה. און דער סיום המשל איז:

English translation 182

Does the fact that the horses think about oats

צי דען וואס די פערד טראכטן וועגן האבער,

English translation 183

prevent or detract in any way from the matter of wisdom that the sages speak?!

וירט עס אן און איז עט-וואס גורע אין דעם דבר חכמה וואס די חכמים רעדן?!

English translation 184

On the other hand, however, it is understood,

לאידך גיסא איז אבער מובן,

English translation 185

that the sages need to reach the horses

אז די חכמים דארפן אנקומען צו די פערד

English translation 186

(who think about oats)

(וואס טראכטן האבער)

English translation 187

and through the means of the wagon driver in order to reach their desired destination.

און צו אמצעות הבעל עגלה בכדי אנצוקומען למחוז חפצם.

English translation 188

The moral and lesson from this in the service of each and every one:

דער נמשל און הוראה דערפון בעבודת כאו"א:

English translation 189

In every Jew there are these three matters,

בא יעדן אידן זיינען דא די דריי ענינים,

English translation 190

the horses that think about oats,

די פערד וואס טראכטן האבער,

English translation 191

the wagon driver who thinks about livelihood,

דער בעל עגלה וואס טראכט וועגן פרנסה,

English translation 192

and the sage who speaks wisdom:

און דער חכם וואס רעדט חכמה:

English translation 193

Every Jew has three souls,

יעדער איד האט דריי נפשות,

English translation 194

the animal soul,

די נפש הבהמית,

English translation 195

the intellectual soul and the divine soul. And the intellectual soul is the intermediary between the animal soul and the divine soul,

די נפש השכלית און די נפש האלקית. און די נפש השכלית איז דער ממוצע צווישן דער נפש הבהמית און דער נפש האלקית,

English translation 196

as explained in Likkutei Torah in Bechukotai.

כמבואר אין לקו"ת בחוקותי 35.

English translation 197

And these are the three matters in the moral of the horses,

וואס דאס זיינען די דריי ענינים בהנמשל פון די פערד,

English translation 198

the wagon driver and the sage:

דעם בעל עגלה און דעם חכם:

English translation 199

The animal soul is the horse,

די נפש הבהמית איז די פערד,

English translation 200

for "the spirit of the beast that descends is downward,"

וואס "רוח הבהמה היורדת היא למטה " 36,

English translation 201

and it thinks about oats,

און זי טראכט וועגן האבער,

English translation 202

and therefore it runs. The intellectual soul, which is an intermediary between the divine soul and the animal soul,

און דערפאר לויפט זי. די נפש השכלית וואס איז א ממוצע צווישן דער נפש האלקית און נפש הבהמית,

English translation 203

is the wagon driver through whose means, as he drives the horses, the sages arrive at their place. And the divine soul is the sage who thinks a matter of wisdom.

איז דער בעל העגלה וואס באמצעותו וואס ער טרייבט די פערד קומען אן די חכמים למקומם. און די נפש האלקית איז דער חכם וואס טראכט א דבר חכמה.

English translation 204

Therefore, first and foremost, one must know that although one has an animal soul,

איז לכל לראש דארף מען וויסן אז אע"פ וואס מ'האט א נה"ב,

English translation 205

it does not prevent and it does not detract from the service of one's divine soul,

וירט דאס אבער ניט אן און דאס איז ניט גורע אין זער עבודה פון זיין נה"א,

English translation 206

just as the fact that the horses think about oats does not detract from the matter of wisdom that the sages speak;

פונקט ווי דאס וואס די פערד טראכטן האבער איז ניט גורע אין דער דבר חכמה וואס די חכמים רעדן;

English translation 207

"Much produce comes through the strength of the ox,"

דער "רב תבואות בכח שור" 37,

English translation 208

and so on.

ועד"ז

English translation 209

The thinking of the horses and the beast

דער טראכטן פון די פערד און בהמה

English translation 210

(the animal soul),

(נה"ב),

English translation 211

must not detract from the service of the divine soul.

טאר ניט גורע זיין אין דער עבודה פון נה"א.

English translation 212

And afterwards one must know that furthermore:

און דערנאך דארף מען וויסן אז נאכמער:

English translation 213

The service of man must be not only with the animal soul but also with the intellectual soul and the bestial soul,

עבודת האדם דארף זיין ניט נאר מיט דער נפש האלקית נאר אויך מיט דער נפש השכלית און נפש הבהמית,

English translation 214

that he must also deal with the horse,

אז ער דארף האבן צו טאן אויך מיטן פערד,

English translation 215

with the bestial soul,

מיט דער נפש הבהמית,

English translation 216

which is "the spirit of the beast that goes down to the earth." The horse thinks of fodder –

וואס "רוח הבהמה היורדת היא למטה". די פערד טראכט האבער –

English translation 217

because thus has the Most High established the order,

ווארום אזוי האט דער אויבערשטער אויסגעשטעלט דעם סדר,

English translation 218

that a Jew should have a body and animal soul and their nature is that they think of fodder,

אז א איד זאל האבן א גוף ונה"ב און די טבע זייערע איז אז זיי טראכטן האבער,

English translation 219

and a Jew must perform his service with the body and animal soul and also permeate them with G‑dliness.

און א איד דארף טאן עבודתו מיטן גוף ונה"ב און אויך זיי דורכנעמען מיט אלקות.

English translation 220

According to the teaching of the Baal Shem Tov on the verse "If you see the donkey of your enemy lying under its burden, you shall surely help him,"

כתורת הבעש"ט 38 עה"פ 39 "כי תראה חמור שונאך גו' עזוב תעזוב עמו",

English translation 221

that although it appears that the body and animal soul are your enemy,

אז כאטש ס' זעט אויס-ווי דער גוף ונה"ב איז דיין שונא,

English translation 222

the service must be of "you shall surely help him,"

דארף זיין די עבודה פון "עזוב תעזוב עמו",

English translation 223

with the body and animal soul.

מיטן גוף ונה"ב.

English translation 224

The Most High established the order that the soul and G‑dly soul clothe themselves in a body and animal soul, and specifically through this body and animal soul can the G‑dly soul reach its place. As in the analogy:

דער אויבערשטער האט אויסגעשטעלט דעם סדר אז די נשמה ונפש אלקית טוט זיך אן אין א גוף ונה"ב און דוקא דורך דעם גוף ונה"ב קען די נה"א אנקומען למקומה. ווי ס'איז אין דעם משל:

English translation 225

It is established the order in the world that in order for wise men to be able to travel from one place to another, they must come to horses that will run there and pull the wagon

ס'איז אויסגעשטעלט דער סדר אין וועלט אז בכדי חכמים זאלן קענען אנקומען ממקום אחד למקום שני מוזן זיי אנקומען צו פערד וואס זאלן אהינצו לויפן און פירן די עגלה

English translation 226

(through the intermediary of the wagon driver).

(ע"י האמצעות פון דעם בעל עגלה).

English translation 227

And the order is that horses think of fodder –

און דער סדר איז אז פערד טראכטן האבער –

English translation 228

therefore the service of a Jew must be with the horses that think of fodder,

דעריבער דארף די עבודה פון א אידן זיין מיט די פערד וואס טראכטן האבער,

English translation 229

"you shall surely help him."

"עזוב תעזוב עמו".

English translation 230

And then not only is the service with the body and animal soul,

און דעמולט איז ניט נאר וואס די עבודה מיטן גוף ונה"ב,

English translation 231

with the horses,

מיט די פערד,

English translation 232

not detrimental to the service of the G‑dly soul,

איז ניט גורע בהעבודה פון נה"א,

English translation 233

but it even assists and contributes to the service of the G‑dly soul,

נאר דאס איז נאך מסייע און גיט צו אין דער עבודה פון נה"א,

English translation 234

it brings the G‑dly soul to its appropriate place.

דאס ברענגט די נה"א למקומה המתאים.

English translation 235

And as is known regarding the matter of "Draw me, we will run after You":

וכידוע 40 בהענין פון "משכני אחריך נרוצה " 41:

English translation 236

"Draw me" is singular language and "we will run" is plural language. Because the service must be not only of the G‑dly soul but also of the bestial soul,

"משכני" איז לשון יחיד און "נרוצה" לשון רבים. ווייל ס'דארף זיין די עבודה ניט נאר פון דער נה"א נאר אויך פון דער נה"ב,

English translation 237

"with all your heart –

"בכל לבבך –

English translation 238

with both your inclinations." And the G‑dly soul says to the bestial soul "Draw me, we will run after You":

בשני יצריך " 42. און דער נה"א זאגט צו דעם נה"ב "משכני אחריך נרוצה":

English translation 239

Through the fact that there is also the service of the bestial soul, it is "after You we will run,"

דורך דעם וואס ס'איז אויך דא די עבודה פון נה"ב איז "אחריך נרוצה",

English translation 240

plural language,

לשון רבים,

English translation 241

because through the running of

ווארום דורך דער ריצה פון

English translation 242

the bestial soul, there also becomes a running in the G‑dly soul,

דער נה"ב ווערט אויך א ריצה אין נה"א,

English translation 243

and the running of the bestial soul contributes an elevation in the running of the G‑dly soul.

און די ריצה פון נה"ב גיט צו אן עילוי אין דער ריצה פון נה"א.

English translation 244

Until from "Draw me, we will run after You" one comes to "The King has brought me into His chambers,"

ביז אז פון "משכני אחריך נרוצה" קומט מען צו "הביאני המלך חדריו " 41,

English translation 245

that the G‑dly soul

אז די נה"א

English translation 246

(through the running of the bestial soul)

(ע"י הריצה פון נה"ב)

English translation 247

comes to the King's chamber,

קומט צו לחדר המלך,

English translation 248

until "His chambers" –

ביז "חדריו" –

English translation 249

chamber within chamber,

חדר לפנים מחדר,

English translation 250

the innermost aspect of Atik.

פנימיות עתיק.

English translation 251

That is to say, as mentioned,

ד.ה. כאמור,

English translation 252

that through the service with the bestial soul that thinks of fodder,

אז דורך דער עבודה מיט דער נה"ב וואס טראכט האבער,

English translation 253

there is an elevation also in the G‑dly soul.

ווערט אן עילוי אויך אין דער נה"א.

English translation 254

And

.ו

English translation 255

And furthermore:

און נאכמער:

English translation 256

Since the Most High created the world with the order that there should be a body and animal soul and their nature should be to think of fodder,

וויבאלד אז דער אויבערשטער האט באשאפן די וועלט מיט דעם סדר אז ס' זאל זיין א גוף ונה"ב און טבעם זאל זיין צו טראכטן האבער,

English translation 257

and specifically for this reason they run and bring the G‑dly soul

און דוקא דערפאר לויפן זיי און ברענגען די נה"א

English translation 258

(the "wise man")

(דעם "חכם")

English translation 259

to its place –

למקומה –

English translation 260

therefore in this itself

איז אין דעם גופא

English translation 261

(that the horses think of fodder)

(וואס די פערד טראכטן האבער)

English translation 262

there is an inner intention.

דא א כוונה פנימית.

English translation 263

And as per the well-known explanation that that which the body is hungry and thirsty for a food item or drink is for this reason,

וכהביאור הידוע 43 אז דאס וואס דער גוף איז רעב וצמא צו א דבר מאכל אדער משקה איז עס דערפאר,

English translation 264

or this is connected with it,

אדער דאס איז פארבונדן דערמיט,

English translation 265

that the G‑dly soul is "hungry" or "thirsty" for the spark of holiness that is found in that food item or in that glass of water.

וואס די נפש האלקית איז "רעב" אדער "צמא" צו דעם ניצוץ קדושה וואס געפינט זיך אין דעם דבר מאכל אדער אין דער גלאז וואסער.

English translation 266

That is to say, that which a person feels from his body a hunger or a thirst for a food or drink,

ד.ה. אז דאס וואס דער מענטש פילט מצד זיין גוף א הונגער אדער א דורשט צו א מאכל אדער משקה,

English translation 267

and as above that the horse thinks of fodder,

וע"ד הנ"ל וואס דער פערד טראכט האבער,

English translation 268

this is truly from the "hunger" of his soul for the sparks of holiness that are found in that fodder,

איז דאס באמת מצד דעם "הונגער" פון זיין נשמה צו די ניצוצי קדושה וואס געפינען זיך אין דעם האבער,

English translation 269

and to the inner intention in this fodder that through this the horses should run faster to bring the wise men to the place of their desire.

און צו דער כוונה פנימית אין דעם האבער אז דורך דעם זאלן די פערד לויפן שנעלער צו ברענגען די חכמים למקום חפצם.

English translation 270

And at the time that the body and animal soul are connected with the G‑dly soul,

און בשעת דער גוף ונה"ב איז פארבונדן מיט דער נה"א,

English translation 271

that is to say, they fulfill their function of leading the G‑dly soul to its place,

ד.ה. אז זיי פירן דורך זייער תפקיד פון פירן די נה"א למקומו,

English translation 272

and the G‑dly soul passes through them as well,

און די נה"א נעמט אדורך אויך זיי,

English translation 273

"you shall surely help him,"

"עזוב תעזוב עמו",

English translation 274

"with all your heart –

"בכל לבבך –

English translation 275

with both your inclinations" –

בשני יצריך" –

English translation 276

the inner intention is revealed in that which the body and animal soul think of fodder,

ווערט נתגלה די כוונה פנימית אין דעם וואס דער גוף ונה"ב טראכטן האבער,

English translation 277

that it becomes "and much produce comes by the strength of the ox" in a superior manner,

אז ס'ווערט דער "ורב תבואות בכח שור" למעליותא,

English translation 278

it becomes "and all flesh shall see" that the flesh and the "horses" as they are in their reality see G‑dliness with physical sight,

ס'ווערט "וראו כל בשר גו'" אז דער בשר און די "פערד" ווי זיי זיינען במציאותם זעען אלקות בראי' חושיית,

English translation 279

and one sees the word of the L‑rd in the horses and in the fodder.

און מ' זעט דעם דבר הוי' אין די פערד און אין די האבער.

English translation 280

The lesson from this:

די הוראה דערפון:

English translation 281

When a Jew does his service here below in this world,

בשעת א איד טוט עבודתו דא למטה אין עוה"ז,

English translation 282

he can fall into despair, G‑d forbid:

קען ער אריינפאלן אין יאוש ו"ל:

English translation 283

He sees that he has a body and animal soul and many matters in this world with which he is occupied that conceal and hide holiness,

ער זעט אז ער האט א גוף ונה"ב און כמה ענינים אין עוה"ז מיט וועלכע ער איז פארנומען וואס זיינען מעלים ומסתיר אויף קדושה,

English translation 284

and he does not see and does not understand how through his deed and service he brings about that the redemption should come until it will be "and all flesh shall see,"

און ער זעט ניט און פארשטייט ניט ווי דורך מעשה ועבודה שלו טוט ער אויף אז ס'זאל קומען די גאולה ביז אז ס'וועט זיין "וראו כל בשר גו'",

English translation 285

physical sight of G‑dliness?!

ראי' חושיית אין אלקות?!

English translation 286

One tells him,

זאגט מען אים,

English translation 287

or he says to his body and animal soul –

אדער ער זאגט צו זיין גוף ונה"ב –

English translation 288

first of all, is what the horses think of oats detrimental, G‑d forbid, to the matter of wisdom that the sages speak?!

צום אלעם ערשטן איז צי דען וואס די פערד טראכטן האבער איז דאס גורע ח"ו אן דעם דבר חכמה וואס די חכמים רעדן?!

English translation 289

What his body and animal soul think of oats does not detract at all from the service of his G‑dly soul.

דאס וואס זיין גוף ונה"ב טראכט האבער נעמט גארניט אראפ פון דער עבודה פון זיין נה"א.

English translation 290

And furthermore he must know:

און נאכמער דארף ער וויסן:

English translation 291

That very thing that the horses think of oats,

דאס גופא וואס די פערד טראכטן האבער,

English translation 292

precisely this that the body and animal soul desire physical things and they do not see G‑dliness etc.,

אט דאס וואס דער גוף ונה"ב ווילן דברים גשמיים און זיי זעען ניט אלקות וכו',

English translation 293

is an order that the Most High has instituted for him:

איז א סדר וואס דער אויבערשטער האט אים אזוי איינגעפירט:

English translation 294

The Most High created that the order in the service of Hashem should be that "a person should always engage in Torah and mitzvot even not for their own sake,

דער אויבערשטער האט באשאפן אז דער סדר אין עבודת השם זאל זיין אז "לעולם יעסוק אדם בתורה ומצוות אע"פ שלא לשמה,

English translation 295

for from not for their own sake he comes to for their own sake":44

שמתוך שלא לשמה בא לשמה" 44:

English translation 296

First he engages in Torah and mitzvot not for their own sake,

פריער איז ער זיך עוסק אין תומ"צ שלא לשמה,

English translation 297

he thinks about oats,

ער טראכט וועגן האבער,

English translation 298

about a reward that he will receive for Torah and mitzvot and the like.

וועגן א שכר וואס ער וועט באקומען פאר תומ"צ וכיו"ב.

English translation 299

But through this he will afterwards come to service for its own sake.

אבער דורך דעם וועט ער דערנאך צוקומען צו עבודה לשמה.

English translation 300

And as we see it in the manner of the general birth of man:

און ווי מ' זעט עס אין דעם אופן פון כללות הולדת האדם:

English translation 301

The order that the Most High established is not that immediately upon being born a person is like a twenty-year-old,

דער סדר וואס דער אויבערשטער האט איינגעשטעלט איז ניט אז תיכף משנולד האדם איז ער כבן עשרים שנה,

English translation 302

as was the creation of Adam and Chava, that they were created as twenty-year-olds,45

ע"ד ווי בריאת אדם וחוה איז געווען אז זיי זיינען באשאפן געווארן כבני עשרים 45,

English translation 303

for at twenty years a person attains the fullness of intellect,

וואס בא עשרים שנה קומט צו דער אדם לשלימות המוחין,

English translation 304

which is why he is then authorized to sell his father's property,46

וואס דערפאר איז ער דעמולט מוכר בנכסי אביו 46,

English translation 305

as explained in Likkutei Torah on Bamidbar.47 And one is not born even immediately a thirteen-year-old,

כמבואר אין לקו"ת במדבר " 47. און מ'ווערט ניט געבארן אפילו גלייך א בן י"ג,

English translation 306

at which point he does not yet have the fullness of intellect but is already obligated in mitzvot,

וואס דעמולט האט ער נאך ניט שלימות המוחין אבער ער איז שוין מחוייב במצוות,

English translation 307

because he then receives the beginning of intellect –

ווייל ער באקומט דעמולט התחלת המוחין –

English translation 308

Rather, one is born a day-old infant,

נאר מ'ווערט געבארן א תינוק בן יומו,

English translation 309

who has no connection to any perceptions. And afterwards the order is that he grows up and becomes first a five-year-old for Scripture,

וואס ער איז ניט שייך צו קיינע השגות. און דערנאך איז דער סדר אז ער וואקסט אויס און ווערט ערשט א בן חמש שנים למקרא,

English translation 310

and then a ten-year-old for Mishnah and then a thirteen-year-old for mitzvot etc.

און דערנאך א בן עשר שנים למשנה און דערנאך א בן שלשה עשר למצוות וכו'

English translation 311

(as enumerated in the

(ווי אויסגערעכנט אין דער

English translation 312

Mishnah in Pirkei Avot on this Shabbat48).

משנה אין פרקי אבות דשבת זה 48).

English translation 313

So at the beginning of his life,

וואס בתחלת חייו,

English translation 314

as a child,

אלס א קינד,

English translation 315

he engages in Torah and mitzvot not for their own sake,

איז ער עוסק אין תומ"צ שלא לשמה,

English translation 316

because of the reasons that a child fulfills mitzvot,

צוליב די טעמים וואס א קינד איז מקיים מצוות,

English translation 317

and afterwards,

און דערנאך,

English translation 318

when he grows up,

ווען ער וואקסט אויס,

English translation 319

he comes gradually to service for its own sake.49

קומט ער צו-ביסלעך צו דער עבודה לשמה 49.

English translation 320

Consequently, a Jew has nothing to despair over that the body and animal soul

ובמילא האט א איד ניט וואס צו ווערן מיואש דערפון וואס דער גוף ונה"ב

English translation 321

(the "horses")

(די "פערד")

English translation 322

think about oats,

טראכטן וועגן האבער,

English translation 323

because the Most High created him this way, that initially he should do the service not for its own sake.

ווייל אזוי האט אים דער אויבערשטער באשאפן אז בתחלה זאל ער טאן די עבודה שלא לשמה.

English translation 324

And therefore he must do the service with his body and animal soul.

און דעריבער דארף ער טאן די עבודה מיט זיין גוף ונה"ב.

English translation 325

One might have a wild thought:

איינעם קען איינפאלן א ווילדער איינפאל:

English translation 326

Since he sees that he has a "donkey,"

אזוי ווי ער זעט אז ער האט א "חמור",

English translation 327

he has a body and animal soul,

ער האט א גוף ונה"ב,

English translation 328

which conceal and hide the service of Hashem of his G‑dly soul,

וואס זיינען מעלים ומסתיר אויף עבודת השם פון נה"א שלו,

English translation 329

and they think about oats –

און זיי טראכטן וועגן האבער –

English translation 330

he will be an enemy to it and not want to have anything to do with his body and animal soul!

וועט ער זיין א שונא דערצו און ניט וועלן האבן צו טאן מיט זיין גוף ונה"ב!

English translation 331

One tells him: G‑d forbid!

זאגט מען אים: ח"ו!

English translation 332

The Most High gave you a body and animal soul that think about oats in order that "you shall surely help him raise it up,"

דער אויבערשטער האט דיר געגעבן א גוף ונה"ב וואס טראכטן האבער בכדי אז "עזוב תעזוב עמו",

English translation 333

you should do with them and transform them,

דו זאלסט טאן מיט זיי און זיי איבערמאכן,

English translation 334

so that from service not for its own sake,

אז פון עבודה שלא לשמה,

English translation 335

one should come to service for its own sake.

זאל מען צוקומען צו עבודה לשמה.

English translation 336

And afterwards he must know further:

און דערנאך דארף ער וויסן נאכמער:

English translation 337

The Most High created him in a manner that his G‑dly soul must come to his body and animal soul in order to do its service.

דער אויבערשטער האט אים באשאפן אין אן אופן אז זיין נה"א דארף אנקומען צו זיין גוף ונה"ב בכדי טאן איר עבודה.

English translation 338

And when he does this service properly with his body and animal soul,

און בשעת ער טוט אט די עבודה כדבעי מיט זיין גוף ונה"ב,

English translation 339

"you shall surely help him raise it up,"

"עזוב תעזוב עמו",

English translation 340

that they are connected with the service of the G‑dly soul,

אז זיי זיינען פארבונדן מיט דער עבודה פון נה"א,

English translation 341

"with all your heart –

"בכל לבבך –

English translation 342

with both your inclinations,"

בשני יצריך",

English translation 343

then not only do his body and animal soul not detract from the service of the G‑dly soul,

איז ניט נאר וואס זיין גוף ונה"ב זיינען ניט גורע אין דער עבודה פון נה"א,

English translation 344

but they even assist it,

נאר זיי זיינען דערצו גאר מסייע,

English translation 345

until it becomes "draw me, we will run after You" etc.

ביז אז ס'ווערט "משכני אחריך נרוצה" וכו'.

English translation 346

And further:

און נאכמער:

English translation 347

When he does the service initially not for its own sake,

בשעת ער טוט די עבודה לכתחילה שלא לשמה איז

English translation 348

(as the continuation of the maamar)

(כהמשך המאמר)

English translation 349

it is "from not for its own sake he comes to for its own sake." As is known the explanation of this in Chassidus,50

מתוך שלא לשמה בא לשמה. כידוע דער פירוש בזה אין חסידות 50,

English translation 350

that in addition to the simple explanation that from the not for its own sake he will come to for its own sake,

אז נוסף צום פירוש הפשוט אז פון דעם שלא לשמה וועט ער צוקומען צו לשמה,

English translation 351

the "inner" and pnimiyus of "not for its own sake" is –

איז דער "תוך" ופנימיות פון "שלא לשמה" –

English translation 352

the service for its own sake.

די עבודה לשמה.

English translation 353

As discussed earlier, that what the body and animal soul think about oats, the inner aspect of this is what the soul wants the spark of holiness in the oats.

ע"ד ווי גערעדט פריער אז דאס וואס דער גוף ונה"ב טראכטן האבער איז די פנימיות בזה דאס וואס די נשמה וויל דעם ניצוץ קדושה אין דעם האבער.

English translation 354

And consequently,

און במילא,

English translation 355

when one engages initially in the service not for its own sake

בשעת מ'איז זיך עוסק לכתחילה אין דער עבודה שלא לשמה

English translation 356

(according to the order that the Most High established),

(לפי הסדר וואס דער אויבערשטער האט איינגעשטעלט),

English translation 357

it will surely bring about the revelation of the inner and pnimiyus of not for its own sake –

וועט עס זיכער ברענגען צום גילוי התוך והפנימיות פון שלא לשמה –

English translation 358

the service for its own sake.

די עבודה לשמה.

English translation 359

And then the inner aspect of the body and animal soul that think about oats is revealed in actuality –

און דעמולט ווערט נתגלה בפועל די פנימיות פון דעם גוף ונה"ב וואס טראכטן האבער –

English translation 360

it becomes "and all flesh shall see" with physical sight in the future redemption.

ס'ווערט "וראו כל בשר גו'" בראי' חושיית בגאולה העתידה.

English translation 361

And when one explains all this to the Jew,

און בשעת מ'איז כל זה מסביר דעם אידן,

English translation 362

or to one's own body and animal soul –

אדער דעם אייגענען גוף ונה"ב –

English translation 363

there is certainly no reason to fall into despair,

איז זיכער ניטא וואס צו אריינפאלן ביאוש,

English translation 364

but on the contrary –

נאר אדרבה –

English translation 365

through the body and animal soul one comes to an even higher elevation than otherwise.

דורך דעם גוף ונה"ב קומט צו נאך א העכערער עילוי ווי בלאו הכי.

English translation 366

And this comes out in relation to actual service. For example:

און דאס קומט ארויס בנוגע לעבודה בפועל. לדוגמא:

English translation 367

Someone who is intelligent and can innovate novellae in the revealed part of Torah,

איינער וואס איז א בר שכל און קען מחדש זיין חידושים אין נגלה דתורה,

English translation 368

and especially also in the hidden part of Torah,

ובפרט נאך אין נסתר דתורה,

English translation 369

the soul of Torah

נשמתא דאורייתא

English translation 370

(as it says in the Zohar, Parshas Beha'aloscha51) –

(ווי עס שטייט אין זהר פ' בהעלותך 51) –

English translation 371

one tells him that he must give a copper prutah to charity.

זאגט מען אים אז ער דארף געבן א פרוטה של נחושת לצדקה.

English translation 372

How can one give money to charity? –

ווי קען איינער געבן געלט לצדקה? –

English translation 373

This is specifically through his occupying himself with earning money through his labor,

איז דאס דוקא דורך דעם וואס ער פארנעמט זיך מיט פארדינען געלט ביגיעה שלו,

English translation 374

and from this he gives to charity. Borrowing money and giving from it to charity –

און דערפון גיט ער אפ לצדקה. לייען געלט און דערפון געבן לצדקה –

English translation 375

is no trick and one may not do this,

איז קיין קונץ ניט און מ'טאר דאס ניט טאן,

English translation 376

as it says in Sefer Chassidim,52

ווי עס שטייט אין ספר חסידים 52,

English translation 377

rather one must toil in a business and make one's own money and specifically from this give to charity.

נאר מ'דארף הארעווען אין אן עסק און מאכן אייגענע געלט און דוקא דערפון געבן לצדקה.

English translation 378

That is, he must tear himself away from his study of Torah and his involvement in matters of:

ד.ה. אז ער דארף זיך אפרייסן פון זיין לימוד התורה און התעסקות בדברי:

English translation 379

wisdom,

חכמה,

English translation 380

and simply work and earn money in order to be able to give to charity. He separates himself from his Torah study not in order to fulfill a mitzvah,

און פשוט ארבעטן און פארדינען געלט אויף קענען געבן לצדקה. ער וייסט זיך אפ פון זיין לימוד התורה ניט בכדי צו מקיים זיין א מצוה,

English translation 381

but as a preparation for a mitzvah,

נאר א הכשר מצוה,

English translation 382

so that from the money he earns in his business,

אז פון די געלט וואס ער פארדינט אין עסק שלו,

English translation 383

a matter of the permitted,

אן ענין של רשות,

English translation 384

a mitzvah can afterwards come,

קען דערנאך ווערן א מצוה,

English translation 385

the mitzvah of charity,

מצות הצדקה,

English translation 386

but this itself is not a mitzvah.

אבער דאס אליין איז קיין מצוה ניט.

English translation 387

Further:

נאכמער:

English translation 388

The matter of business dealings to earn money to give to charity is not even a preparation for a mitzvah,

דער ענין פון משא ומתן אויף פארדינען געלט אויף געבן לצדקה איז נאך אפילו ניט קיין הכשר מצוה,

English translation 389

rather it is a preparation for the preparation of a mitzvah and possibly even less –

נאר ס'איז א הכשר דהכשר מצוה און אפשר נאך ווייניקער –

English translation 390

because not immediately when he goes to trade and work does he receive a prutah that he can give to charity,

ווייל ניט גלייך ווען ער גייט האנדלען און ארבעטן באקומט ער א פרוטה וואס ער קען אפגעבן לצדקה,

English translation 391

rather this comes only later.

נאר דאס קומט ערשט שפעטער.

English translation 392

And even more:

ועוד יותר:

English translation 393

It is even doubtful whether he will earn anything at all,

ס'איז גאר א ספק צי ער וועט בכלל פארדינען,

English translation 394

and it could even be the opposite of earning, G‑d forbid –

און ס'קען גאר זיין אז ס'וועט זיין דער היפך פון פארדינען ח"ו –

English translation 395

as is known that in business one does not always earn.

כידוע אז אין משא ומתן פארדינט מען ניט אלעמאל.

English translation 396

And especially since "bread is not for the wise,"53

ובפרט אז "לא לחכמים לחם " 53,

English translation 397

as the Tzemach Tzedek explains,54

ווי דער צמח צדק איז מבאר 54,

English translation 398

that the complications that exist in business not only do not help,

אז די דרייעריי וואס איז דא אין משא ומתן איז ניט נאר וואס זיי העלפן ניט ארויס,

English translation 399

but they even confuse his mind. And as the well-known saying55 that his head "lies in the galoshes,"

נאר זיי זיינען גאר מבלבל זיין מוח. וכפתגם הידוע 55 אז זיין קאפ "ליגט אין קאלאשן",

English translation 400

consequently this can even bring about the opposite of earning.

במילא קען דאס גאר ברענגען דעם היפך פון פארדינען.

English translation 401

He could therefore become despairing from all this.

קען ער דאך פון דעם אלעם ווערן מיואש.

English translation 402

One tells him,

זאגט מען אים,

English translation 403

that since he belongs to the camp of Zevulun

אז וויבאלד ער איז שייך צום קו פון זבולון

English translation 404

(businesspeople) –

(בעלי עסק) –

English translation 405

the Torah tells him that his order must be that he occupy himself with business,

זאגט אים תורה אז זיין סדר דארף זיין אז ער זאל זיך פארנעמען מיט משא ומתן,

English translation 406

he must have to do with the "horses" that think about oats,

ער דארף האבן צו טאן מיט די "פערד" וואס טראכטן האבער,

English translation 407

and engage in his business dealings faithfully.56

און עוסק זיין במשאו ומתנו באמונה 56.

English translation 408

Together with this, however, he must know that the business,

צוזאמען דערמיט דארף ער אבער וויסן אז דער משא ומתן,

English translation 409

the service with the "horses,"

די עבודה מיט די "פערד",

English translation 410

does not detract and must not detract from the service of his G‑dly soul,

איז ניט גורע און טאר ניט גורע זיין אין דער עבודה פון זיין נה"א,

English translation 411

from the service of Torah study and his involvement in wisdom

אין דער עבודה פון לימוד התורה און זיין עסק בחכמה

English translation 412

(as this is in the parable).

(ווי דאס איז אין משל).

English translation 413

And this is also regarding the service of each and every one with his body and animal soul,

ועד"ז איז אויך בנוגע צו עבודתו דכאו"א מיט זיין גוף ונה"ב,

English translation 414

that he must do the service with his body and animal soul.

אז ער דארף טאן די עבודה מיט זיין גוף ונה"ב.

English translation 415

"You shall surely help him raise it up,"

"עזוב תעזוב עמו",

English translation 416

and together with this it does not detract from his service with the G‑dly soul,

וביחד עם זה איז דאס ניט גורע אין זיין עבודה מיטן נה"א,

English translation 417

but on the contrary –

נאר אדרבה –

English translation 418

it even helps,

דאס העלפט גאר צו,

English translation 419

until the inner aspect of the body and animal soul and what they think about oats is also revealed –

ביז אז ס'ווערט נתגלה אויך די פנימיות פון דעם גוף ונה"ב און דאס וואס זיי טראכטן האבער –

English translation 420

"and all flesh shall see,"

"וראו כל בשר גו'",

English translation 421

that one sees in it with physical sight the word of Hashem.

אז מ' זעט אין דעם בראי' ווושיית דעם דבר הוי'.

English translation 422

And as is also understood from the Rambam:

און ווי ס'איז אויך מובן פון דעם רמב"ם:

English translation 423

The Rambam writes in Hilchos Deos57 that there must be eating and drinking and sleeping etc.,

דער רמב"ם שרייבט אין הל' דעות 57 אז ס'דארף זיין אכילה ושתי' ושינה וכו',

English translation 424

all matters that the body needs. And in this consists the distinction of a wise man,

אלע ענינים וואס דער גוף דארף האבן. און אין דעם באשטייט דער אויפטו פון א חכם,

English translation 425

not as he is recognized by his wisdom,

ניט ווי ער איז ניכר בחכמתו,

English translation 426

but as he is recognized by his eating and drinking etc.

נאר ווי ער איז ניכר באכילתו ושתייתו וכו'.

English translation 427

From this both things are understood:

וואס פון דעם איז מובן ביידע זאכן:

English translation 428

Also by the wise man there must be the service with the "horses" that think

אויך בא דעם חכם דארף זיין די עבודה מיט די "פערד" וואס טראכטן

English translation 429

about oats,

האבער,

English translation 430

with eating and drinking etc.

מיט אכילה ושתי' כו'.

English translation 431

But together with this this must certainly not detract from his service as a wise man. And on the contrary –

אבער ביחד עם זה דארף דאס זיכער ניט גורע זיין אין עבודתו אלס חכם. ואדרבה –

English translation 432

in this his wisdom is expressed,

אין דעם דריקט זיך אויס חכמתו,

English translation 433

as above that through the service with the body and animal soul there is an elevation in the G‑dly soul.

ע"ד הנ"ל אז ע"י העבודה בגוף ונה"ב ווערט אן עילוי אין דעם נה"א.

English translation 434

Until this becomes a part of Hilchos Deos,

ביז אז דאס ווערט א חלק פון הל' דעות,

English translation 435

not of Hilchos Nezikin or Hilchos Malveh veLoveh and the like.

ניט פון הל' נזיקין אדער הל' מלוה ולוה וכיו"ב.

English translation 436

Even if he does not understand all this –

איי ער פארשטייט ניט דאס אלץ –

English translation 437

he believes in it, however,

גלויבט ער אבער אין דעם,

English translation 438

because he is of "believers, children of believers."58

ווארום ער איז פון "מאמינים בני מאמינים" 58.

English translation 439

Consequently he knows how much he himself possesses, being a believer,

במילא ווייסט ער וויפל ער אליין פארמאגט זייענדיק א מאמין,

English translation 440

and he knows how much the Patriarchs possess,

און ער ווייסט וויפל די אבות פארמאגן,

English translation 441

to whom "children of believers" refers,

וואס אויף זיי גייט "בני מאמינים",

English translation 442

beginning with Avraham Avinu,

אנהויבנדיק פון אברהם אבינו,

English translation 443

as it is written59 "and he believed in Hashem and He accounted it to him as righteousness,"

כמ"ש 59 "והאמין בה' ויחשבי' לו צדקה",

English translation 444

and by Avraham it was "he will command his children and his household after him and they shall keep the way of Hashem etc.,"60

און ביי אברהם'ן איז געווען "יצוה את בניו ואת ביתו אחריו ושמרו דרך ה' גו' " 60,

English translation 445

consequently the faith of Avraham is transmitted to all Jews who are his children.

במילא גייט איבער די אמונה פון אברהם'ן צו אלע אידן וואס זיינען בניו.

English translation 446

Consequently he believes with simple faith that he will surely come through his service to the state when it will be "and all flesh shall see,"

במילא גלויבט ער באמונה פשוטה אז ער וועט זיכער צוקומען ע"י עבודתו צום מצב ווען ס'וועט זיין "וראו כל בשר גו'",

English translation 447

physical sight of G‑dliness. And especially since he knows that there was already something similar in the world at the giving of the Torah,

ראי' חושיית אין אלקות. ובפרט אז ער ווייסט אז כבר הי' לעולמים מעין זה בא מתן תורה,

English translation 448

as above.

כנ"ל.

English translation 449

And then it is a sure thing that he will come to understand this,

און דעמולט איז א זיכערע זאך אז ער וועט צוקומען צו פארשטיין דאס,

English translation 450

until "the deed is the main thing" –

ביז אז המעשה הוא העיקר –

English translation 451

that this will be revealed in actuality speedily in our days.

אז דאס וועט אזוי נתגלה ווערן בפועל לע"ל.

English translation 452

According to the above, it is also understood regarding the lesson of Shabbat Mevarchim Chodesh Elul:

ע"פ כהנ"ל איז אויך מובן בנוגע צו דער הוראה פון שבת מברכים החודש אלול:

English translation 453

On Shabbat Mevarchim Chodesh Elul, one tells a Jew about the totality of his service in Torah and mitzvot, which is divided into the three camps,

בשבת מברכים החודש אלול זאגט מען א אידן וועגן כללות עבודתו בתומ"צ וואס טיילט זיך אין די ג' קוין,

English translation 454

Torah, service, and acts of kindness,

תורה עבודה וגמ"ח,

English translation 455

and with the introduction of the service of teshuvah.

ובהקדמת עבודת התשובה.

English translation 456

And in this one tells him not only a part of the matter,

און דערביי זאגט מען אים ניט בלויז א חלק פון דעם ענין,

English translation 457

but the entire matter,

נאר דעם גאנצן ענין,

English translation 458

that the purpose and perfection of all his service is –

אז דער תכלית ושלימות פון כל עבודתו איז –

English translation 459

the future redemption,

די גאולה העתידה,

English translation 460

when there will be physical sight of G‑dliness,

וואס דעמולט וועט זיין ראי' חושיית אין אלקות,

English translation 461

which is brought about through his service –

וואס דאס ווערט אויפגעטאן ע"י עבודתו –

English translation 462

consequently it gives him additional strength to do his service.

במילא גיט עס אים א תוספת כח צו טאן עבודתו.

English translation 463

Even if he does not see it and does not understand it now at present –

איי ער זעט עס ניט און פארשטייט עס ניט איצטער לעת עתה –

English translation 464

is what the horses think about oats detrimental to his service and what his service does

איז צי דען וואס די פערד טראכטן האבער איז דאס גורע אין דער עבודה שלו און וואס עבודתו טוט

English translation 465

bring about? And further –

אויף. און נאכמער –

English translation 466

this is how the order must be,

אזוי דארף זיין דער סדר,

English translation 467

that "a person should always engage in Torah and mitzvot even not for their own sake, for from not for their own sake he comes to for their own sake":

אז "לעולם יעסוק אדם בתומ"צ אע"פ שלא לשמה שמתוך שלא לשמה בא לשמה":

English translation 468

He must do his service even if he does not yet see the lofty revelations that will come out of it,

ער דארף טאן עבודתו אפילו אויב ער זעט נאך ניט די גילויים נעלים וואס וועלן דערפון ארויסקומען,

English translation 469

but he believes in this with complete faith,

אבער ער גלויבט אין דעם באמונה שלימה,

English translation 470

then it is a sure thing that "from not for their own sake he comes to for their own sake,"

איז דעמולט א זיכערע זאך אז "מתוך שלא לשמה בא לשמה",

English translation 471

that the inner and pnimiyus of his service will be revealed –

אז ס' וועט נתגלה ווערן דער תוך ופנימיות פון עבודתו –

English translation 472

service for its own sake,

עבודה לשמה,

English translation 473

until his body and animal soul will also see G‑dliness with physical sight –

ביז אז זיין גוף ונה"ב וועלן אויך זען בראי" חושיית אלקות –

English translation 474

"and all flesh together shall see that the mouth of Hashem has spoken,"

"וראו כל בשר יחדיו כי פי ה' דיבר",

English translation 475

in the future redemption,

בגאולה העתידה,

English translation 476

as above at length.

כנ"ל בארוכה.

English translation 477

And the main point61 –

און דער עיקר 61 –

English translation 478

this must come down to him in actual deed. Initially this is indeed in a manner of "coming down,"

דארף דאס אראפקומען ביי אים אין מעשה בפועל. לכתחילה איז דאס טאקע אין אן אופן פון "אראפקומען",

English translation 479

but in truth,

אבער באמת,

English translation 480

since "the deed is the main thing,"

וויבאלד אז המעשה הוא העיקר,

English translation 481

and in actual deed the main intention is of the Essence and Being,

און במעשה בפועל איז דער עיקר הכוונה פון עצמות ומהות,

English translation 482

this takes precedence over the place from which it comes down,

נעמט דאס העכער פאר דעם ארט פזן וואנעט דאס קומט אראפ,

English translation 483

until above all categories of above and below.

ביז העכער מכל גדר מעלה ומטהיי.

English translation 484

And in this itself,

ובזה גופא,

English translation 485

on Rosh Chodesh Elul –

איז בראש חודש אלול –

English translation 486

one's own service in these matters begins;

הויבט זיך אן עבודת עצמו בענינים אלו;

English translation 487

but on Shabbat Mevarchim Chodesh Elul, which blesses and fructifies and draws down blessing into Rosh Chodesh Elul,

אבער בשבת מברכים החודש אלול וואס איז מברך ומבריך וממשיך ברכה אין ר"ח אלול,

English translation 488

for Shabbat is "sanctified and stands,"62 –

וואס שבת איז "מקדשא וקיימא" 62 –

English translation 489

one then receives a giving of strength and blessing from above to do the service of the month of Elul,

באקומט מען דעמו לט א נתינת כח וברכה מלמעלה צו טאן די עבודה פון חודש אלול,

English translation 490

the service in the three camps and with the introduction of the service of teshuvah,

די עבודה אין די ג' קוין ובהקדמת עבודת התשובה,

English translation 491

which brings the perfection of the future redemption,

וואס ברענגט די שלימות פון דער גאולה העתידה,

English translation 492

"and all flesh shall see."

"וראו כל בשר גו'".

English translation 493

And especially since this is Shabbat Mevarchim Chodesh Elul,

ובפרט נאך אז דאס איז שבת מברכים החודש אלול,

English translation 494

the last month of the year:

דער לעצטער חודש פון יאר:

English translation 495

It is known the teaching of the Baal Shem Tov,

ס'איז ידוע תורת הבעש"ט,

English translation 496

which was later transmitted through the Maggid to the old Rebbe and then it passed from Rebbe to Rebbe until His Holiness, my father-in-law, the Rebbe, the Nasi of our generation, who ordered it to be printed,

וואס איז דערנאך איבערגעגעבן געווארן דורכן מגיד צום אלטן רבי'ן און דערנאך איז דאס איבערגעגאנגען מרבי לרבי ביז צו כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורינו וואס ער האט עס געהייסן אפדרוקן 63,

English translation 497

that the seventh month

אז חודש השביעי

English translation 498

(the month of Tishrei)

(חודש תשרי)

English translation 499

is "the Holy One, blessed be He, Himself blesses it on the Shabbat Mevarchim which is the last Shabbat of the month of Elul,

איז "הקב"ה בעצמו מברכו בשבת מברכים שהוא השבת האחרון דחודש אלול,

English translation 500

and by this power Israel blesses the months eleven times a year etc."

ובכח זה ישראל מברכים את החדשים י"א פעמים בשנה כו'".

English translation 501

And according to the rule in Sefer Yetzirah that their beginning is wedged in their end and their end in their beginning,

וע"פ הכלל אין ספר יצירה 64 אז נעוץ תחלתן בסופן וסופן בתחלתן,

English translation 502

it is understood,

איז מובן,

English translation 503

that the main blessing of the Holy One, blessed be He, in the blessing of the month of Tishrei,

אז דער עיקר ברכה של הקב"ה בברכת חודש תשרי,

English translation 504

by which power Jews bless all eleven months of the year –

וואס בכח זה זיינען אידן מברך אלע י"א חדשי השנה –

English translation 505

is drawn into the blessing of Israel on the Shabbat Mevarchim of the month of Elul,

ווערט נמשך אין ברכת ישראל בשבת מברכים החודש אלול,

English translation 506

which is the last month of the year.

וועלכער איז דער חודש האחרון של השנה.

English translation 507

Consequently, one then has more power to carry out the aforementioned service.

במילא האט מען דעמולט נאכמער כח דורכצופירן די עבודה הנ"ל.

English translation 508

And since this is the day of Shabbat,

און וויבאלד אז דאס איז יום השבת,

English translation 509

one thereby has additional power

האט מען דערביי נאכמער כח

English translation 510

(beyond the aforementioned that Shabbat is inherently holy) –

(נוסף להנ"ל דשבת מקדשא וקיימא) –

English translation 511

because Shabbat is a time of favor,

ווייל שבת איז אן עת רצון,

English translation 512

the holy Shabbat,

שבת קודש 66,

English translation 513

which is connected to the matter of delight.

וואס איז פארבונדן מיט ענין העונג.

English translation 514

A festival is only "holy convocations",

יום טוב איז נאר "מקראי קודש" 65,

English translation 515

one then invites the aspect of holiness,

מ' איז דעמולט מזמין דעם ענין הקודש,

English translation 516

but Shabbat is inherently holy.

משא"כ שבת איז מצ"ע קודש 66.

English translation 517

And the matter of the holy Shabbat is connected with delight,

און דער ענין פון שבת קודש איז פארבונדן מיט עונג,

English translation 518

as it is said "Shabbat and He rested",

כמ"ש "שבת וינפש" 67,

English translation 519

"the delight of days, You called it". And as explained in the matter of the three meals of Shabbat, that they correspond to the three levels of delight in the Sefirah of delight,

"חמדת ימים אותו קראת" 68. וכמבואר אין דעם ענין פון די ג' סעודות דשבת. אז זיי זיינען כנגד די דריי בחינות בתענוג שבשבח,

English translation 520

the level of Malchut,

בחיי מלכות,

English translation 521

Zeir Anpin and Atik.

ז"א און עתיק 69.

English translation 522

And also according to the revealed aspect, Shabbat is simply connected with delight –

און אויך ע"פ נגלה איז שבת בפשטות פארבונדן מיט עונג –

English translation 523

"and you shall call Shabbat a delight".

"וקראת לשבת עונג" 70.

English translation 524

A festival, according to the revealed aspect,

יו"ט ע"פ נגלה,

English translation 525

is connected with joy, and Shabbat –

איז פארבונדן מיט שמחה און שבת –

English translation 526

with delight,

מיט תענוג,

English translation 527

to the extent that this descends into the mitzvah of delighting in Shabbat.

ביז אז דאס קומט אראפ אין דער מצוה לענגו בשבת 71.

English translation 528

To the extent that our Sages, of blessed memory, say "whoever delights in Shabbat etc.",

ביז אז חז"ל זאגן 72 "כל המענג את השבת כו'",

English translation 529

that there is the matter of drawing down delight into Shabbat

אז ס'איז דא דער ענין פון ממשיך זיין עונג אין שבת

English translation 530

(more than Shabbat inherently has) –

(נאכמער ווי שבת האט מצ"ע) –

English translation 531

which is also one of the interpretations of "and you shall call Shabbat a delight":

וואס דאס איז אויך איינער פון די פירושים אין "וקראת לשבת עונג":

English translation 532

in addition to the simple interpretation that one calls out and reveals the delight that exists in the innerness of Shabbat,

נוסף צום פירוש הפשוט אז מרופט ארויס און מ'איז מגלה דעם עונג וואס איז דא בפנימיות אין שבת,

English translation 533

there is also the interpretation that one draws down an addition in the matter of delight on Shabbat

איז אויך דא דער פירוש אז מ'איז ממשיך א הוספה אין ענין העונג בשבת

English translation 534

(more than Shabbat inherently has),

(מער ווי שבת האט מצ"ע),

English translation 535

"delights the Shabbat".

"מענג את השבת".

English translation 536

And since one receives from this Shabbat

און וויבאלד אז מ' באקומט פון דעם שבת

English translation 537

(Mevarchim of the month of Elul)

(מברכים החודש אלול)

English translation 538

power for the aforementioned service of the month of Elul in a manner of delight –

כח אויף דער עבודה הנ"ל פון חודש אלול באופן של תענוג –

English translation 539

it causes that one should do all these matters out of expansiveness,

פועל'ט עס אז מ'זאל טאן די אלע ענינים מתוך הרחבה,

English translation 540

as it is known that delight causes expansiveness in the person who delights.

כידוע אז תענוג פועל'ט הרחבה בא דעם אדם המתענג.

English translation 541

As brought many times the proof from "good news fattens the bone",

ווי געבראכט כמ"פ די ראי' פון "שמועה טובה תדשן עצם " 73,

English translation 542

that the Gemara relates that when someone heard good news,

וואס די גמרא דערציילט 74 אז בשעת איינער האט געהערט א שמועה טובה,

English translation 543

the delight from it caused in actual practice that he should have "fattens the bone",

האט דער תענוג דערפון געווירקט בפועל ממש אז ביי אים זאל זיין "תדשן עצם",

English translation 544

an expansiveness

א הרחבה

English translation 545

in the bone of his leg.

בעצם שברגלו.

English translation 546

And this was so in a person who had already passed the age of growth. And furthermore he was a gentile,

און דאס איז אזוי געווען אין א מענטשן וואס האט געהאלטן שוין נאך גיל הגידול. און דערצו איז ער געווען א גוי,

English translation 547

and moreover an enemy of Israel,

און נאך א שונא ישראל,

English translation 548

and indeed the greatest enemy of Israel,

און גאר דער גרעסטער שונא ישראל,

English translation 549

he brought about the destruction of the Temple,

ער האט דאך געבראכט צום חורבן הבית,

English translation 550

about which "and Lebanon by a mighty one shall fall" –

וואס "והלבנון באדיר יפול" 75 –

English translation 551

and nevertheless his delight from the good news caused in him an expansion in the bone of his leg.

ואעפ"כ האט זער תענוג פון דער שמועה טובה גע'פועל'ט ביי אים א התרחבות בעצם שברגלו.

English translation 552

From this it is understood all the more so how delight causes expansion in a Jew,

דערפון איז מובן במכ"ש וק"ו ווי תענוג פועל'ט התרחבות ביי א אידן,

English translation 553

because the entire reason why this is so with a gentile,

ווארום דער גאנצער ענין פארוואס דאס איז אזוי ביי א גוי,

English translation 554

is in order that it should come into the service of a Jew –

איז עס בכדי ס' זאל צוקומען אין עבודה ביי א אידן –

English translation 555

the matter of free choice.

דער ענין הבחירה.

English translation 556

And as the Rebbe

און ווי דער רבי

English translation 557

(the Maharash)

(מוהרש"ב)

English translation 558

of blessed memory writes in a gloss in a discourse,

נ"ע שרייבט אין א הגה"ה אין א מאמר 76,

English translation 559

that what a person walks upright,

אז דאס וואס א מענטש גייט בקומה זקופה,

English translation 560

his head above,

ראשו למעלה,

English translation 561

not like an animal that walks whose head and tail are level,

ניט ווי א בהמה גייט וואס איר ראש מיטן זנב זיינען בשוה,

English translation 562

is because "man is 'I will liken him to the Most High'". Then he asks:

איז עס דערפאר ווייל אדם איז אדמה לעליון". דערנאך פרעגט ער:

English translation 563

what about gentiles,

וואס איז מיט גוים,

English translation 564

who also walk upright? And he answers in that gloss,

וואס אויך זיי גייען בקומה זקופה? און ער ענטפערט אין דער הגה"ה,

English translation 565

that in order that there should be the matter of free choice,

אז בכדי ס' זאל זיין ענין הבחירה,

English translation 566

the physical body of a Jew must be "similar in its materiality to the bodies of the nations of the world",

דארף דער גוף חומרי פון א אידן זיין "נדמה בחומריותו לגופי אומות העולם " 78,

English translation 567

and therefore the form of the body of the nations of the world is also upright,

און דערפאר איז אויך ציור הגוף פון אוה"ע בקומה זקופה,

English translation 568

similar to the form of the body of Jews.

בדומה לצורת הגוף פון אידן.

English translation 569

The Rebbe wrote on this that "there is no need to copy it",

דער רבי נ"ע האט אויף דעם געשריבן אז "אין צריך להעתיק",

English translation 570

but since the maamar fell into my hands,

היות אבער אז דער מאמר איז אריינגעפאלן אין מיינע הענט,

English translation 571

and the teaching of the Baal Shem Tov is known that everything is by Divine Providence,

וידועה תורת הבעש"ט אז יעדער זאך איז בהשגחה פרטית,

English translation 572

what is the Divine Providence in this –

איז וואס איז די השגה"פ אין דעם –

English translation 573

that it came into my hands? –

וואס דאס איז אריינגעקומען צו מיר אין די הענט? –

English translation 574

it is so that I should copy it and publicize it. I copied it and also wrote next to it "there is no need to copy it"79,

איז עס בכדי איך זאל דאס מעתיק זיין און מפרסם זיין. האב איך דאס מעתיק געווען און אויך דערביי צוגעשריבן "אין צריך להעתיק" 79,

English translation 575

(as the Rebbe wrote).

(ווי דער רבי נ"ע האט געשריבן).

English translation 576

And the explanation of this is,

וואס דער פירוש אין דעם איז,

English translation 577

that the matter is a matter and one must know it

אז דער ענין איז אן ענין און מ'דארף אים וויסן

English translation 578

(for since the Rebbe wrote it, it is certainly a matter),

(ווארום דער רבי נ"ע האט עס געשריבן איז דאס זיכער אן ענין),

English translation 579

only one must know that this is a matter that "there is no need to copy it".

נאר דערביי דארף מען וויסן אז דאס איז אן ענין וואס "אין צריך להעתיק".

English translation 580

Presumably, a list will be made of what was just discussed –

מסתמא וועט מען מאכן א רשימה פון דעם וואס ס'האט זיך איצטער גערעדט –

English translation 581

one should write next to it "there is no need to copy it",

זאל מען דערביי שרייבן "אין צריך להעתיק",

English translation 582

this will remove all responsibility.

וועט דאס אראפנעמען פון אלע אחריות'ן.

English translation 583

Regarding the aforementioned conduct concerning the gloss of the Rebbe –

וואס ע"ד די הנהגה הנ"ל בנוגע צו דער הגה"ה פון רבי'ן נ"ע –

English translation 584

we find this conduct among the great ones of Israel:

געפינט מען די הנהגה בא גדולי ישראל:

English translation 585

The Rav of Rovno wrote80 that one should bury the writings of the AriZal that he wrote. But nevertheless, others revealed them,

דער רח"ו האט געשריבן 80 אז מ'זאל מקבר זיין די כתבי האריז"ל וואס ער האט געשריבן. אבער אעפ"כ האבן דאס אנדערע מגלה געווען,

English translation 586

and through this we learn them,

ועי"ז לערנט מען דאס,

English translation 587

and through this study we bring closer the redemption.

און דורך דעם לימוד איז מען מקרב די גאולה.

English translation 588

Regarding this there is a story with the Tzemach Tzedek:

עד"ז איז דא א סיפור מיטן צ"צ:

English translation 589

At that time there was a danger of fires

בזמן ההוא איז געווען א סכנה פון שריפות

English translation 590

(not now remembered).

(ניט איצטער געדאכט).

English translation 591

And when a fire broke out, they immediately distributed the booklets and writings and carried them away to a place far from the fire so that the fire should not touch them.

און בשעת ס'איז אויסגעבראכן א שריפה האט מען גלייך פארנאנדערגעטיילט די ביכלעך כתבים און זיי אוועק געטראגן למקום רחוק פון דער שריפה אז די שריפה זאל זיי ניט אנרירן.

English translation 592

Once it happened that a number of booklets of the Tzemach Tzedek were burned. The Tzemach Tzedek asked if perhaps someone had previously stolen from the booklets that were burned and copied them. He was answered that a part was indeed stolen

האט אמאל פאסירט אז א צאל ביכלעך פון צ"צ זיינען פארברענט געווארן. האט דער צ"צ געפרעגט צי ס'האט אפשר אימיצער פריער גע'גנב'ט פון די ביכלעך וואס זיינען פארברענט געווארן און זיי מעתיק געווען. האט מען אים געענטפערט אז א חלק האט מען טאקע געגנב"ט

English translation 593

(before the fire)

(פאר די שריפה)

English translation 594

but not all the booklets. The Tzemach Tzedek said,

אבער ניט אלע ביכלעך. האט דער צ"צ געזאגט,

English translation 595

that it is a pity that they did not do so. If they had stolen all the booklets that were burned and copied them, he

אז ס'איז א שאד וואס מ'האט אזוי ניט געטאן. אויב מ'וואלט גע'גנב'ט די אלע ביכלעך וואס זיינען פארברענט געווארן און זיי מעתיק געווען וואלט ער

English translation 596

(the Tzemach Tzedek)

(דער צ"צ)

English translation 597

would now also have benefit from them!

איצטער דערפון אויך הנאה געהאט!

English translation 598

Why is this told to us? So that we should learn from it in the aforementioned conduct

פארוואס דערציילט מען דאס אונז? בכדי מ' זאל זיך דערפון אפלערנען אין דער הנהגה הנ"ל

English translation 599

(as it was regarding the writings of the AriZal and the story of the Tzemach Tzedek etc.) –

(ווי ס'איז געווען בנוגע צו כתבי האריז"ל און סיפור הצ"צ וכו') –

English translation 600

not so that one should go and steal booklets! Today one does not need to steal them,

ניט בכדי מ' זאל גיין גנב'נען ביכלעך! היינט דארף מען דאס ניט גנבנען,

English translation 601

because everything is printed,

ווייל מ'דרוקט אלץ אפ,

English translation 602

and would that one would learn everything that is printed.

והלואי וואלט מען געלערנט אלץ וואס מ'דרוקט.

English translation 603

And there are even complaints against me that by printing all these books I have taken away the taste of "stolen waters are sweet"81. As the Mitteler Rebbe writes82,

און מ'האט נאך טענות צו מיר אז מיטן אפדרוקן די אלע ספרים האב איך צוגענומען דעם געשמאק פון "מים גנובים ימתקו" 81. ווי דער מיטעלער רבי שרייבט 82,

English translation 604

that "the nature of our people regarding matters in writing is that even if they are full of errors, they will not be concerned about any great expense to obtain them,

אז "טבע אנ"ש שבדברים שבכתב שגם מלאים טעות לא יחושו על כל הוצאה רבה להשיגם,

English translation 605

and when these same matters are brought in print they will not be concerned for their soul to buy etc. and even the one who buys etc." and one does not learn from this!

וכאשר יביאו אותן הדברים בעצמן בדפוס לא יחושו לנפשו לקנות כו' וגם אותו שקונה כו'" און מ'לערנט אין דעם ניט!

English translation 606

For the Mitteler Rebbe was the first to begin printing Chassidus openly. The Alter Rebbe printed only the Tanya,

וואס דער מיטעלער רבי איז געווען דער ערשטער וואס האט אנגעהויבן דרוקן חסידות בשופי. דער אלטער רבי האט אפגעדרוקט נאר דעם ספר התניא,

English translation 607

which is the Written Torah of Chassidus83,

וואס איז תושב"כ פון חסידות 83,

English translation 608

but the Oral Torah of Chassidus was not printed in his time. Torah Or and Likkutei Torah were first printed by the Tzemach Tzedek84. And simply, the reason why Chassidus was not printed in the time of the Alter Rebbe

אבער תושבע"פ פון חסידות האט זיך בזמנו ניט אפגעדרוקט. דעם תורה אור און לקוטי תורה האט ערשט דער צ"צ אפגעדרוקט 84. ובפשטות איז דער טעם פארוואס ס'האט זיך ניט געדרוקט קיין חסיזות בזמן פון אלטן רבי'ן

English translation 609

(except for the Tanya),

(חוץ מספר התניא),

English translation 610

is because the Alter Rebbe did not want it to be printed.

ווייל דער אלטער רבי האט ניט געוואלט אז מ'זאל דאס דרוקן.

English translation 611

But "Torah was given with its explanation"85,

אבער תורה בפירושה ניתנה 85,

English translation 612

together with the Oral Torah –

צוזאמען מיט תושבע"פ –

English translation 613

the Mitteler Rebbe was the first to print also the Oral Torah of Chassidus. Until he printed with such openness that the difference is not discernible where the language of the teacher (the Alter Rebbe) ends and where the language of the explanation of the Mitteler Rebbe begins.

איז דער מיטעלער רבי געווען דער ערשטער וואס האט אפגעדרוקט אויך תושבע"פ פון חסידות. ביז אז ער האט געדרוקט מיט אזא שופי אז ס'איז ניט ניכר דער חילוק וואו ס'איז לשון הרב פון דעם אלטן רבי'ן און וואו ס' הויבט זיך אן דער לשון הביאור פון מיטעלן רבי'ן.

English translation 614

And regarding this, the printing of Chassidus openly continued in the generations that followed,

און עד"ז איז די הדפסה פון חסידות בשופי נמשך געווארן בדורות שלאח"ז,

English translation 615

until now a great multitude is printed. And there is more than enough to learn.

ביז אז איצטער דרוקט מען א ריבוי גדול. און מ'האט די והותר וואס צו לערנען.

English translation 616

And would that it were learned properly yesterday –

והלואי וואלט מען דאס געלערנט כדבעי נעכטן –

English translation 617

Mashiach would have already come,

וואלט משיח שוין געקומען,

English translation 618

as Mashiach said to the Baal Shem Tov86 "when your wellsprings spread forth outward". Then the master, King Mashiach, will come! That which Mashiach did not come yesterday,

ווי משיח האט געזאגט דעם בעש"ט 86 כשיפוצו מעינותיך חוצה. קאתי מר דא מלכא משיחא! דאס וואס משיח איז נעכטן ניט געקומען,

English translation 619

is because not enough was learned!

איז עס ווייל מ'האט ניט גענוג געלערנט!

English translation 620

And although yesterday was Erev Shabbat,

און כאטש אז נעכטן איז געווען ערב שבת,

English translation 621

and regarding Erev Shabbat there is the discussion87 whether Mashiach can come then,

און בנוגע צו ערב שבת איז דאך דא די שקו"ט 87 צי משיח קען דעמולט קומען,

English translation 622

because the women and daughters of Israel need to prepare for Shabbat –

ווייל נשי ובנות ישראל דארפן דעמולט צוגרייטן אויף שבת –

English translation 623

it is certain that the women and daughters of Israel will forgo their trouble,

איז אבער זיכער אז נשי ובנות ישראל וועלן מוותר זיין אויף זייער טירחא,

English translation 624

provided Mashiach comes already! And even in the morning before the kugel is prepared.

אבי משיח זאל שוין קומען! און אפילו אינדערפרי נאך איידער דער קוגל איז צוגעגרייט.

English translation 625

And all the more so in the evening,

ועאכו"כ פארנאכט,

English translation 626

when the kugel is already ready!

ווען דער קוגל איז שוין פארטיק!

English translation 627

May it be His will that we utilize this Shabbat Mevarchim the month of Elul and the powers we receive from this Shabbat to perform the service connected with the month of Elul properly –

ויה"ר אז מ'זאל אויסנוצן דעם שבת מברכים החודש אלול און די כחות וואס מ' באקומט פון דעם שבת אויף טאן די עבודה פארבונדן מיט חודש אלול כדבעי –

English translation 628

the service in the three lines,

די עבודה אין די ג' קוין,

English translation 629

Torah, service, and acts of kindness, and with the precedence of

תורה עבודה וגמ"ח ובהקדמת

English translation 630

the service of teshuvah,

עבודת התשובה,

English translation 631

whose ultimate purpose and perfection is the future redemption,

וואס דער תכלית ושלימות דערפון איז די גאולה העתידה,

English translation 632

which will be a complete redemption,

וואס וועט זיין א גאולה שלימה,

English translation 633

through the fact that our deeds and service now are in a manner of perfection. As all these matters are hinted at in the acronym of "Elul".

עי"ז וואס מעשינו ועבודתינו איצטער איז באופן של שלימות. כמרומז די אלע ענינים אין דער ר"ת פון "אלול".

English translation 634

Until it comes out in actual deed,

ביז אז ס'וועט ארויסקומען במעשה בפועל,

English translation 635

for that is the main thing –

יואם דאס איז דער עיקר –

English translation 636

the acronym of "Elul" –

די ר"ת פון "אלול" –

English translation 637

"to Hashem, and they said to say, I will sing",

"לה' ויאמרו לאמר אשירה",

English translation 638

which refers to the future redemption,

וואס גייט אויף דער גאולה העתידה,

English translation 639

"'will sing' is not said, but 'will sing' – from here [there is a source] for the resurrection of the dead from the Torah"88,

"שר לא נאמר אלא ישיר מכאן לתחה"מ מן התורה" 88,

English translation 640

in the true and complete redemption through our righteous Mashiach,

בגאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 641

in a manner of "immediately they are redeemed"88,

אין אן אופן פון "מיד הן נגאלין" 88,

English translation 642

immediately on this Shabbat Mevarchim the month of Elul,

גלייך בשבת מברכים החודש אלול זה,

English translation 643

in which there is the interweaving of their beginning in their end and their end in their beginning of the blessing of the Holy One, blessed be He, and the month of Tishrei,

וואס אין אים איז דא דער נעוץ תחלתן בסופן וסופן בתחלתן פון ברכת הקב"ה וחודש תשרי,

English translation 644

in a manner of "You are standing today, all of you, before Hashem your G-d"89,

אין אן אופן פון "אתם נצבים היום כולכם לפני ה' אלקיכם " 89,

English translation 645

and below ten handbreadths.

ולמטה מעשרה טפחים.

English translation 646

In the matter of teshuvah

אין דעם ענין פון תשובה

English translation 647

(which is present in the month of Elul)

(וואס איז דא אין חודש אלול)

English translation 648

there are several interpretations and levels.

זיינען פאראן כמה פירושים ודרגות.

English translation 649

It will be understood according to what the Alter Rebbe says in Likkutei Torah90 in explaining the essence of teshuvah,

וועט מען עס פארשטיין לויט דעם וואס דער אלטער רבי זאגט אין לקו"ת 90 בביאור מהות התשובה,

English translation 650

that "the world errs, saying that specifically lowly people and sinners are the ones who need teshuvah",

אז "העולם טועים לומר דוקא אנשים פחותי הערך ובעלי עבירות הם הם הצריכים לתשובה",

English translation 651

they think that teshuvah is only for a sin and transgression,

זיי מיינען אז חשובה איז נאר אויף א חטא ועון,

English translation 652

and he continues "the truth is not so",

און ער פירט אויס "האמת אינו כן",

English translation 653

rather teshuvah is an order of service for all Jews,

נאר תשובה איז א סדר העבודה ביי אלע אידן,

English translation 654

also for those who are on elevated levels in service

אויך בא די וואס האלטן בדרגות נעלות בעבודה

English translation 655

(for whom sin in its simple sense is not applicable),

(וואס בא זיי אין ניט שייך קיין חטא כפשוטו),

English translation 656

as he explains there. And in another style –

ווי ער איז וארטן מבאר. ובסגנון אחר –

English translation 657

teshuvah is the matter of "and the spirit returns to G-d who gave it"91.

תשובה איז דער ענין פון "ומרוח חשוב אל האלקים אשר נתנה" 91.

English translation 658

It is not understood:

איז ניט פארשטאנדיק:

English translation 659

Why does the Rebbe bring the interpretation of the world which is

פארוואט ברענגט רבי דעם פירוש העולם וואס איז

English translation 660

(as he himself says, and seemingly this is not only a mistake but even confusing to the true interpretation, and why, when one hears the interpretation of the world,

(ווי ער אלטער מאיז ולכאורה איז דאס ניט נאר איכלול א טעות גאר מבלבל צו דעם פירוש האמיתי אין מהר ווארום בשעת מ'הערט דעם פירוש העולם,

English translation 661

one certainly receives an impression from it. Should the Alter Rebbe not write only the true interpretation? This has been discussed many times regarding the interpretation of Rashi (that even in Rashi on the Torah there is also a discussion on "even when there are other interpretations, it is not

שומע זיכער א רושם דערפון. האט דער אל לכתחילה שרייבן נאר דעם פירוש האמיתי דארפט גערעדט כמ"פ בנוגע צו פירוש רש"י (ע וואס אין רש"י על התורה איז אויך דא לינה על ™אפילו ווען ס' זיינען דא אנדערע פירושים מסוק איז ניט

English translation 662

Rashi's way to bring those interpretations and reject them. Rather, he writes only his interpretation and thereby automatically rejects the other interpretations?!

דרכו של רש"י צו ברענגען יענע פירושים און זיי שולל זיין. נאר ער שרייבט בלויז זיין פירוש און דערמיט איז ער בדרך ממילא שולל שאר הפירושים?!

English translation 663

Since the Torah of truth

וויבאלד אז תורת אמת

English translation 664

(the Alter Rebbe)

(דער אלטער רבי)

English translation 665

brings the interpretation of the world

ברנגט פירוש העולם

English translation 666

(although he says it is a mistake)

(כאטש ער זאגט אז דאס איז א טעות)

English translation 667

from this very fact it is understood,

איז דערפון גופא מובן,

English translation 668

that even this interpretation has a place and is a part of the service of Hashem etc.

אז אויך דער פירוש האט אן ארט און איז א חלק פון עבודת ה' וכו'.

English translation 669

And the explanation of this is in the manner of what was discussed earlier regarding "from not for its own sake comes for its own sake":

והביאור בזה איז ע"ד ווי מ'האט פריער גערעדט וועגן מתוך שלא לשמה בא לשמה:

English translation 670

The inner interpretation of "A person should always occupy himself with Torah and mitzvos even not for their own sake, for from not for their own sake comes for their own sake" is not that the person will later come to the level of service for its own sake,

דער פירוש הפנימי אין "לעולם יעסוק אדם בתומ"צ אפילו שלא לשמה שמתוך שלא לשמה בא לשמה" איז ניט אז דער אדם וועט שפעטער קומען צו דרגת עבודה לשמה,

English translation 671

rather, immediately at the beginning of the service,

נאר גלייך בהתחלת העבודה,

English translation 672

at the time when his service is not for its own sake,

בשעת זיין עבודה איז שלא לשמה,

English translation 673

the inner core and inwardness of the not for its own sake –

איז דער תוך ופנימיות פון שלא לשמה –

English translation 674

is the service for its own sake,

די עבודה לשמה,

English translation 675

and he only needs to reveal the inner core and inwardness within the not for its own sake.

און ער דארף בלויז מגלה זיין דעם תוך ופנימיות אין דעם שלא לשמה.

English translation 676

And in the manner that this relates to every created being and matter:

וע"ד ווי דאס איז בשייכות צו כל נברא וענין:

English translation 677

In every thing there is a spark of holiness that animates that thing. Even in the three impure shells that are below the shell of Nogah,

בכל דבר איז דא א ניצוץ קדושה וואס איז מחי' דעם דבר. ביז אפילו אין ג' קליפות וואס זיינען למטה פון קליפת נוגה,

English translation 678

there must be sparks of holiness in them. And if one does not say so –

איז אין זיי בהכרח דא ניצוצות קדושה. און אויב מ' זאגט ניט אזוי –

English translation 679

that is contrary to faith, Heaven forbid.

איז דאס היפך האמונה ח"ו.

English translation 680

And as the Rebbe

און ווי דער רבי

English translation 681

(the Maharash)

(מהורש"ב)

English translation 682

explains92,

נ"ע איז מבאר 92,

English translation 683

that the spark of holiness found in the three impure shells is so darkened that it is like "a piece itself becomes a neveilah"93. But one must say that there is a spark of holiness in it,

אז דער ניצוץ קדושה וואס געפינט זיך אין די ג' קליפות איז נחשך כ"כ ביז ער איז ע"ד ווי "חתיכה עצמה נעשה נבילה " 93. אבער מוכרח לומר אז אין דעם איז דא א ניצוץ קדושה,

English translation 684

because if it is an existing thing,

ווייל אויב ס'איז א מציאות דבר,

English translation 685

even if it is the three impure shells,

אפילו אויב דאס איז ג' קליפות,

English translation 686

it is necessary that there is a spark that animates, brings into being, and sustains the thing. And furthermore –

איז מוכרח אז ס'איז דא א ניצוץ וואס איז מחי' מהווה ומקיים די זאך. און נאכמער –

English translation 687

the very fact that it is possible for the piece to become a neveilah,

הא גופא וואס ס'קען זיין אז די חתיכה זאל ווערן נבילה,

English translation 688

is because there is a spark of holiness in the thing.

איז עס ווייל ס'איז דא א ניצוץ קדושה אין דער זאך.

English translation 689

Based on this, there is also an explanation of the fact that through teshuvah a Jew can achieve that "intentional sins become for him like merits"94,

וואס עפ"ז האט מען אויך א ביאור אין דעם וואס ע"י תשובה קען א איד אויפטאן אז "זדונות נעשות לו כזכיות" 94,

English translation 690

even actual merits95,

ביז זכיות ממש 95,

English translation 691

which is seemingly –

דלכאורה –

English translation 692

they are intentional sins,

זיי זיינען דאך זדונות,

English translation 693

so how can they become merits,

היינט ווי קענען זיי ווערן זכיות,

English translation 694

even actual merits!?

ביז זכיות ממש!?

English translation 695

The explanation of this is,

איז דער ביאור בזה,

English translation 696

that on the contrary:

אז אדרבה:

English translation 697

The entire existence

די גאנצע מציאות

English translation 698

of their being intentional sins is because in them there are sparks of holiness that bring into being, animate, and sustain the intentional sins,

וואס זיי זיינען זדונות איז עס ווייל אין זיי זיינען פאראן ניצוצות קדושה וואס זיינען מהוה מחיי ומקיים די זדונות,

English translation 699

and these sparks of holiness are the essence and the inner core and inwardness of the intentional sins. And the entire intention in the descent and clothing of the sparks of holiness in the intentional sins is so that one should come to a most supreme elevation. And the only way to come to this is at the time when the sparks of holiness descend to the lowest level,

און די ניצוצי קדושה איז דער שמח און דער תוך ופנימיות פון די זדונות. און זיי גאנצע כוונה אין דעם וואס די ניצוצי קדושה זיינען יורד און טוען זיך אן אין די זדונות איז בכדי מ' זאל צוקומען צו אן עליי נעלית ביותר. וואס דער איינציקער וועג צוקומען דערצו איז בשעת די ניצוצי קדושה זיינען יורד למטה מטה,

English translation 700

for specifically then

וואס דוקא דעמולט

English translation 701

(when one reveals the sparks of holiness and transforms the intentional sins)

(ווען מ'איז מגלה די ניצוצי קדושה און מהפך די זדונות)

English translation 702

one comes to the very highest.

קומט מען צו גבוה גבוה ביותר.

English translation 703

That is, the inner core and inwardness of the intentional sins is in truth merits. Therefore, a Jew can through teshuvah from love achieve that "intentional sins become for him like merits" –

ד.ה. אז דער תוך ופנימיות פון די זדונות איז באמת זכיות. דעריבער קען א איד דורן חשובה מאהבה ובה אויפטאן אז זדונות נעשו לו כזכיות –

English translation 704

for through his teshuvah he reveals the inwardness of the intentional sins.

ווארום דורך תשובה שלו איז ער מגלה די פנימיות פון די זדונות.

English translation 705

In the manner that this is regarding the intentional sins for which one does teshuvah

ע"ד ווי דאס איז בנוגע צו די זדונות וואס אויף זיי טוט מען תשובה

English translation 706

(that in them there are sparks of holiness that need to be revealed through teshuvah),

(אז אין זיל זיינען דא ניצוצי קדושה וואס מ'דארף מגלה זיין ע"י התשובה),

English translation 707

so too regarding the teshuvah itself

עד"ז איז אויך בענין התשובה עצמה

English translation 708

(through which one comes to "intentional sins become for him like merits"):

(וואס על ידה קומט מען צו אז זדונות נעשות לו כזכיות):

English translation 709

It is known that in the usual manner, there are many levels in teshuvah,

ס'איז ידוע אז ע"ד הרגיל זיינען אין תשובה דא כו"כ דרגות,

English translation 710

and in the usual manner, a person cannot come to the higher levels of teshuvah unless he first passes through the lower levels. In general, teshuvah is indeed the matter of skipping,

און ע"ד הרגיל קען א מענטש ניט צוקומען צו די העבערע דרגות אין תשובה סיידן ער זאל פריער דורבניין די נידעריקערע דרגות. בכללוח איז תשובה טאקע דער ענין פון דילוג,

English translation 711

"I will skip over an ox"96,

"אדלג שור" 96,

English translation 712

but in this very skipping there is an order and gradation:

אבער אין דערויף גופא איז דא א סדר והדרגה:

English translation 713

First one comes to teshuvah from fear,

פריער קומט מען צו תשובה מיראה,

English translation 714

which comes about by giving the sinner reproof and telling him about the opposite of the Garden of Eden and reminding him of the day of death etc."97,

וואס קומח ע"י וואס מ' זאגט דעם אדם החוטא מוסר און מ'דערציילט אים וועגן היפך הג"ע און מזכירין לו יום המיחה וכו'" 97,

English translation 715

and through this he comes to teshuvah. Afterwards,

ועי"ז קומט ער צו תשובה. דערנאך,

English translation 716

in the manner of "one trouble brings about a mitzvah"98 –

ע"ד "מצרה גוררת מצוה " 98 –

English translation 717

he comes to teshuvah from love, until he comes to teshuvah from love in the most elevated manner,

קומט ער צו תשובה מאהבה ביז אז ער קומט צו תשובה מאהבה באופן הכי נעלה,

English translation 718

and in the language of the Or HaChayim99 "complete teshuvah". And specifically through this most elevated level he achieves that intentional sins become for him like merits.

ובלשון אוה"ח 99 "תשובה שלימה". און דוקא דורך דער השלוחה הכי נעל טוט ער אויף אז זדונות נעשות לו כזכיות.

English translation 719

And in the manner that this is in the general service of man,

וע"ד ווי דאט איז בכללות עבודה האדם,

English translation 720

that it is in order and gradation:

אז זיאץ בסדך והדרגה:

English translation 721

first lower fear,

פריער יראה תתאה,

English translation 722

then minor love,

דערנאך אהבה זוטא,

English translation 723

then great love and then higher fear100,

דערנאך אהבה רבה און דערנאך יראה עילאה 100,

English translation 724

so too

עדין איז אויך

English translation 725

also in the service of teshuvah,

אויך בא עבודת התשובה,

English translation 726

that first one does teshuvah from fear,

אז פריער טוט מען תשובה מיראה,

English translation 727

then teshuvah from love etc.

דערנאך תשובה מאהבה וכו'.

English translation 728

And in truth, there are in this a multitude of levels, even endless levels –

ובאמת איז אין דעם דא א ריבוי דרגות ביז א"ס דרגות –

English translation 729

in the manner explained101 regarding the Garden of Eden,

וע"ד המבואר 101 בנוגע צו גן עדן,

English translation 730

that in general there are two levels in the Garden of Eden,

אז בכללות זיינען דא צוויי דרגות אין ג"ע,

English translation 731

the upper Garden of Eden and the lower Garden of Eden,

ג"ע העליון און ג"ע התחתון,

English translation 732

"they go from strength to strength"102,

"ילכו מחיל אל חיל " 102,

English translation 733

two times "strength",

צוויי מאל "חיל",

English translation 734

but in truth, within these two levels are included a multitude of levels, even endless levels,

אבער באמת זיינען אין די צוויי דרגות כלול א ריבוי דרגות ביז דרגות אין קץ,

English translation 735

"maidens without number"103.

"עלמות אין מספר " 103.

English translation 736

So too, in general there is teshuvah from fear and teshuvah from love,

עד"ז איז בכללות דא תשובה מיראה און תשובה מאהבה,

English translation 737

but within this are included a multitude of levels, even endless levels.

אבער אין דעם זיינען כלול א ריבוי דרגות ביז דרגות אין קץ.

English translation 738

And in the usual manner, a person must go through this order from level to level in his service of teshuvah until he comes to teshuvah from love in perfection,

און ע"ד הרגיל דארף דער אדם דורכגיין דעם סדר מדרגא לדרגא בעבודת התשובה שלו ביז ער קומט צו תשובה מאהבה בשלימות,

English translation 739

"complete teshuvah",

"תשובה שלימה",

English translation 740

which causes that intentional sins become for him like merits.

וועלכע טוט אויף ס' זאל זיין זדונות נעשות לו כזכיות.

English translation 741

As a hora'as sha'ah (temporary directive),

בתור הוראת שעה,

English translation 742

one can:

קען מען:

English translation 743

come immediately to teshuvah from love in its perfection,

צוקומען גלייך צו תשובה מאהבה בשלימותה,

English translation 744

as it was with Rabbi Eliezer ben Durdaya,

ווי ס'איז געווען בא ר' אליעזר בן דורדיא,

English translation 745

that as a hora'as sha'ah, in one hour he came to teshuvah from love without the precedence of fear104. But in the usual manner, one must go in order and gradation.

אז בתור הוראת שעה איז ער בשעה אחת צוגעקומען צו תשובה מאהבה אן הקדמת היראה 104. אבער ע"ד הרגיל מוז מען גיין בסדר והדרגה.

English translation 746

It is however understood that since this is the order according to Torah

ס'איז אבער מובן אז וויבאלד דאס איז דער סדר ע"פ תורה

English translation 747

(to go from level to level in teshuvah),

(צו גיין מדרגא לדרגא בתשובה),

English translation 748

this is

איז דאס

English translation 749

(the lower levels)

(די דרגות נמוכות)

English translation 750

a path of avodah;

א דרך העבודה;

English translation 751

and the "inner" and pnimiyus also of the lower levels in teshuvah –

און דער "תוך" ופנימיות אויך פון די נידעריקערע דרגות אין תשובה –

English translation 752

is the highest teshuvah.

איז די תשובה הכי עליונה.

English translation 753

Analogously to the matter of the totality of avodah shelo lishmah,

ע"ד ווי אין דעם ענין פון כללות העבודה שלא לשמה,

English translation 754

the inner and pnimiyus of avodah shelo lishmah is –

איז דער תוך ופנימיות פון עבודה שלא לשמה –

English translation 755

avodah lishmah. And therefore it is a certain thing that mitoch shelo lishmah ba lishmah.

עבודה לשמה. און דערפאר איז א זיכערע זאך אז מתוך שלא לשמה בא לשמה.

English translation 756

Similarly in our matter –

עד"ז בעניננו –

English translation 757

that "mitoch" of the teshuvah on a lower level "ba" to the highest levels in teshuvah,

אז "מתוך" פון דער תשובה בדרגא תחתונה "בא" צו די העכסטע דרגות אין תשובה,

English translation 758

until a teshuvah where intentional sins become for him as merits.

ביז א תשובה וואס זדונות נעשות לו כזכיות.

English translation 759

And based on this it is also understood in connection to the explanation of the world in the matter of teshuvah,

ועפ"ז איז אויך מובן בשייכות צום פירוש העולם אין ענין התשובה,

English translation 760

as the Alter Rebbe brings it in Likkutei Torah –

ווי דער אלטער רבי ברענגט אים אין לקו"ת –

English translation 761

that this too is a path of avodah,

אז אויך דאס איז א דרך העבודה,

English translation 762

and the inner and pnimiyus of that teshuvah –

און דער תוך ופנימיות פון דער תשובה –

English translation 763

is the highest teshuvah. And therefore the Alter Rebbe brings it in Toras Emes. Only because this is not the ultimate perfection in true teshuvah –

איז תשובה הכי עליונה. און דערפאר ברענגט עס דער אלטער רבי אין תורת אמת. נאר וויבאלד אז דאס איז ניט דער תכלית השלימות אין תשובה אמיתית –

English translation 764

therefore this is an "error".

דערפאר איז דאס א "טעות".

English translation 765

According to what was explained above, one will also understand the matter of Shabbat Mevarchim the month of Elul which blesses the month of Elul,

ע"פ המבואר לעיל וועט מען אויך פארשטיין דעם ענין פון שבת מברכים החודש אלול וואס בענטשט דעם חודש אלול,

English translation 766

a month that is specifically connected with the avodah of teshuvah:

א חודש וואס איז במיוחד פארבונדן מיט עבודת התשובה:

English translation 767

As discussed earlier,

ווי גערעדט פריער,

English translation 768

the avodah of teshuvah in the usual manner must be in order and gradation. But as a hora'as sha'ah one can come immediately to the avodah of teshuvah mei'ahavah in its perfection

דארף עבודת התשובה ע"ד הרגיל זיין בסדר והדרגה. אבער בתור הוראת שעה קען מען גלייך קומען צו עבודת התשובה מאהבה בשלימותה

English translation 769

(as in the teaching of Ra'avad).

(ווי בא ראב"ד).

English translation 770

How this also plays out in the seasons of the year:

וואס אזוי שטעלט זיך דאס אויך אויס בזמני השנה:

English translation 771

In all months of the year, generally the order of the avodah of teshuvah is in order and gradation. Indeed the avodah of teshuvah whose essence is skipping,

בכל חדשי השנה איז בכללות דער סדר עבודת התשובה בסדר והדרגה. טאקע עבודת התשובה וואס ענינה איז דילוג,

English translation 772

but in this itself from level to level. In the month of Av, however, generally the order of the avodah of teshuvah is in the manner of the teaching of Ra'avad –

אבער בזה גופא מדרגא לדרגא. בחודש אב אבער איז בכללות סדר עבודת התשובה באופן ווי בא ראב"ד –

English translation 773

that one comes immediately to the highest teshuvah,

אז מ'קומט גלייך צו תשובה הכי עליונה,

English translation 774

and immediately intentional sins become for him as merits.

און גלייך זדונות נעשות לו כזכיות.

English translation 775

As explained in Chassidus that on the fifteenth of Av

כמבואר אין חסידות 105 אז בחמשה עשר באב

English translation 776

(which comes after the descent of Tishah B'Av)

(וואס קומט נאך דער ירידה פון תשעה באב)

English translation 777

there is the revelation of the pnimiyus of Atik

איז דא דער גילוי פון פנימיות עתיק

English translation 778

(as it will be in the future to come),

(ווי ס'וועט זיין לע"ל),

English translation 779

the highest level. And therefore "there were no better days for Israel than the fifteenth of Av".

די דרגא הכי עליונה. און דערפאר "לא היו ימים טובים לישראל כה משה עשר באב " 106.

English translation 780

A question arises:

שטעלט זיך זיי שאלה:

English translation 781

How can this be? It is explained that in the six thousand years that the world exists, all matters including also the most elevated matters and the most elevated avodos,

ווי קען דאס זיין? מ'איז מבאר 107 אז אין די שית אלפי שנין דהוי עלמא 108 זיינען כל הענינים כולל אויך די ענינים הכי נעלים און די עבודות הכי נעלות,

English translation 782

are connected only with the chitzoniyus of Atik. And only in the future to come will there be the revelation of the pnimiyus of Atik –

פארבונדן נאר מיט חיצוניות עתיק. און ערשט לע"ל וועט זיין דער גילוי פון פנימיות עתיק –

English translation 783

now how can one say that on the fifteenth of Av there is the revelation of the pnimiyus of Atik?!

היינט ווי קען מען זאגן אז בחמשה עשר באב איז דא דער גילוי פון פנימיות עתיק?!

English translation 784

The explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 785

Since on Tishah B'Av there was the lowest descent,

וויבאלד אז בתשעה באב איז געווען א ירידה הכי תחתונה,

English translation 786

down to the deepest concealment and hiding and double and multiplied darkness –

ביז אין דעם טיפסטן העלם והסתר און חושך כפול ומכופל –

English translation 787

the entire intention in this is that a descent is for the sake of an ascent;

איז די גאנצע כוונה אין דעם אז ירידה צורך עלי';

English translation 788

the inner and pnimiyus of the lowest descent is,

דער תוך ופנימיות פון דער ירידה הכי תחתונה איז,

English translation 789

that it should bring about teshuvah and skipping in the most elevated manner and through this to the most elevated ascent.

אז דאס זאל ברענגען צו תשובה ודילוג באופן הכי נעלה און דורך דעם צו אן עליי הכי עליונה.

English translation 790

And as above regarding intentional sins becoming for him as merits,

וכנ"ל בנוגע צו זדונות נעשות לו כזכיות,

English translation 791

that the entire intention in the intentional sins is that they should bring about merits and a most elevated ascent.

אז די גאנצע כוונה אין די זדונות איז אז זיי זאלן ברענגען צו זכיות און צו אן עלי' הכי עליונה.

English translation 792

And as it is stated in Yalkut Shimoni –

און ווי עס שטייט אין ילקוט שמעוני 109 –

English translation 793

in Nigleh –

אין נגלה –

English translation 794

that what "ascended this lion, Nebuchadnezzar, as it is written 'ascended

אז דאס וואס "עלה ארי' זה נבוכדנאצר דכתיב 110 עלה

English translation 795

the lion from his thicket' in the constellation of the lion

ארי' מסובכו במזל ארי'

English translation 796

(the month of Av)

(חודש אב)

English translation 797

etc. and destroyed Ariel",

כו' והחריב אריאל",

English translation 798

this was "in order that a lion should come etc., this is the Holy One blessed be He, as it is written 'a lion has roared, who will not fear' in the constellation of the lion etc. and build Ariel".

איז דאס געווען "על מנת שיבוא ארי' כו' זה הקב"ה דכתיב ביוון 111 ארי' שאג מי לא יירא במזל ארי' כו' ויבנה אריאל".

English translation 799

That is, the entire descent and destruction is in order that,

ד.ה. אז די גאנצע ירידה וחורבן איז על מנת,

English translation 800

with the intention that the Holy One blessed be He should come and build Ariel.

מיט דער כוונה אז יבוא הקב"ה ויבנה אריאל.

English translation 801

And therefore,

און דעריבער,

English translation 802

on the fifteenth of Av,

בחמשה עשר באב,

English translation 803

when the moon stands in its fullness of the month of Av,

ווען קיימא סיהרא באשלמותא 112 פון חודש אב,

English translation 804

the most elevated teshuvah and skipping is revealed,

איז דעמולט די תשובה ודילוג הכי נעלה,

English translation 805

which brings about the most elevated ascent that comes through

וואס ברענגט צו דער עלי' הכי נעלה וואס קומט ע"י

English translation 806

(and this is the entire intention in)

(און דאס איז די גאנצע כוונה אין)

English translation 807

the descent on Tishah B'Av.

דער ירידה בתשעה באב.

English translation 808

And in particular according to our Gemara that one of the reasons for the greatness of the holiday on the fifteenth of Av,

ובפרט לויט דער גמראנוי אז איינער פון די טעמים אויפן גודל היו"ט בחמשה עשר באב,

English translation 809

is that "the generation of the wilderness ceased to die,"

איז וואס "כלו מתי מדבר",

English translation 810

and it is explained,

און מ'איז מפרש 114,

English translation 811

that "all forty years that they were in the wilderness, every eve of the ninth of Av the herald would go out and say, 'Go out to dig,'

אז "כל ארבעים שנה שהיו במדבר בכל ערב תשעה באב הי' הכרוז יוצא ואומר צאו לחפור,

English translation 812

and each person would go out and dig a grave for himself and sleep in it, lest he die before he digs,

והי' כאו"א יוצא וחופר לו קבר וישן בו שמא ימות קודם שיחפור,

English translation 813

and the next day the herald would go out and call, 'Let the living separate from the dead,'

ומחר הכרוז יוצא וקורא יבדלו חיים מן המתים,

English translation 814

and whoever had a living soul would stand up and go out. And every year they did this, and in the fortieth year they did so, and the next day they all stood up alive,

וכל שהי' בו נפש חיים הי' עומד ויוצא. וכל שנה היו עושין כן ובשנת ארבעים שנה עשו ולמחר עמדו כולן חיים,

English translation 815

and when they saw this they were astonished and said, 'Perhaps we erred in the calculation of the month,'

וכיון שראו כך תמהו ואמרו שמא טעינו בחשבון החודש,

English translation 816

they returned and lay in their graves at night until the night of the fifteenth,

חזרו ושכבו בקבריהן בלילות עד ליל חמשה עשר,

English translation 817

and when they saw that the moon was filled on the fifteenth and not one of them died, they knew that the calculation of the month was correct and that the forty years of the decree were completed, that generation established that day as a holiday."

וכיון שראו שנתמלאו הלבנה בט"ו ולא מת אחד מהם ידעו שחשבון חודש מכוון וכבר מ' שנה של גזירה נשלמו קבעו אותו הדור לאותו היום יו"ט".

English translation 818

From this it is further understood why on the fifteenth of Av the return and ascent is in a manner that one reaches immediately the highest level,

וואס דערפון איז נאכמער מובן פארוואס בחמשה עשר באב איז די תשובה און עלי' באופן אז מ'האלט גלייך בא דער דרגא הכי נעלית,

English translation 819

until the revelation of the innermost aspect of Atik –

ביז גילוי פנימיות עתיק –

English translation 820

because the holiday of the fifteenth of Av is connected with the greatness of the descent on the ninth of Av

ווייל דער יו"ט פון חמשה עשר באב איז פארבונדן מיט דער גודל הירידה בתשעה באב

English translation 821

(until "they returned and lay etc. until the night of the fifteenth"),

(ביז "חזרו ושכבו וכו' עד ליל חמשה עשר"),

English translation 822

and on the fifteenth of Av it was revealed that the undesirable matters connected with the ninth of Av were completely nullified.

און בחמשה עשר באב איז נתגלה געווארן אז די ענינים בלתי רצויים פארבונדן מיט תשעה באב זיינען אינגאנצן בטל געווארן.

English translation 823

Thus from this is understood the greatness of the ascent that exists on the fifteenth of Av,

איז דערפון מובן דער גודל העלי' וואס איז דא בחמשה עשר באב,

English translation 824

until one reaches directly the most supreme ascent.

ביז מ'קומט גלייך צו אן עלי' הכי עליונה.

English translation 825

Therefore the revelation of the innermost aspect of Atik is then.

דערפאר איז דעמולט דער גילוי פון פנימיות עתיק.

English translation 826

And therefore "there were no better days for Israel than the fifteenth of Av,"

ולכן "לא היו ימים טובים לישראל כחמשה עשר באב",

English translation 827

higher even than the festival of Passover which begins on the fifteenth

העכער אפילו פון חג הפסח וואס הויבט זיך אן בחמשה עשר

English translation 828

of Nissan and the festival of Sukkot which begins on the fifteenth of Tishrei –

בניסן און פון חג הסוכות וואס הויבט זיך אן חמשה עשר בתשרי –

English translation 829

because on the fifteenth of Av the return and ascent is in the most supreme manner and one reaches directly the most supreme ascent,

ווייל בחמשה עשר באב איז די תשובה ועליי באופן הכי נעלה און מ'קומט גלייך צו דער עלי' הכי נעלית,

English translation 830

the revelation of the innermost aspect of Atik;

גילוי פנימיות עתיק;

English translation 831

whereas in the other months of the year the service of return is in order and gradation,

משא"כ בשאר חדשי השנה איז עבודת התשובה בסדר והדרגה,

English translation 832

and even the return in the month of Tishrei is also in order and gradation relative to the return of the month of Av

ואפילו די תשובה בחודש תשרי איז אויך בסדר והדרגה לפי ערך התשובה פון חודש אב

English translation 833

(on the fifteenth of Av).

(בחמשה עשר באב).

English translation 834

So much so that the fifteenth of Av is also higher than Yom Kippur,

ביז אז חמשה עשר באב איז אויך העכער פון יוהכ"פ,

English translation 835

as discussed in the previous gathering.

ווי גערעדט אין דער פריערדיקער התוועדות 115.

English translation 836

And the revelation of the innermost aspect of Atik on the fifteenth of Av is connected with every Jew,

און דער גילוי פון פנימיות עתיק בחמשה עשר באב איז פארבונדן מיט יעדן אידן,

English translation 837

as understood from the continuation of the Mishnah after "there were no better days for Israel than the fifteenth of Av" –

כמובן פון דעם המשך המשנה 116 נאך "לא היו ימים טובים לישראל כחמשה עשר באב" –

English translation 838

"the daughters of Jerusalem would go out in borrowed white garments etc. and dance in the vineyards,"

"בנות ירושלים יוצאות בכלי לבן שאולין כו' וחולות בכרמים",

English translation 839

and the Gemara explains,

און די גמראייי איז מבאר,

English translation 840

that all types of daughters go out and dance in the vineyards,

אז אלע סוגים בנות יוצאות וחולות בכרמים,

English translation 841

not only those of distinguished lineage,

ניט נאר מיוחסות,

English translation 842

but also the beautiful ones,

נאר אויך יפיפיות,

English translation 843

and even the ugly ones,

און אפילו מכוערות,

English translation 844

that is, all Jews.

ד.ה. אלע אידן.

English translation 845

And they all "go out in borrowed white garments,"

און זיי אלע זיינען "יוצאות בכלי לבן שאולין",

English translation 846

which refers to a revelation of the aspect of Atik,

וואס דאס גייט אויף א גילוי פון בחי' עתיק,

English translation 847

as explained in Chassidus,

כמבואר אין חסידות 118,

English translation 848

that the matter of "borrowed" indicates a level that one cannot reach on his own,

אז דער ענין פון "שאולין" באווייזט אויף א דרגא וואס אהינצו קען מען אליין ניט דערגרייכן,

English translation 849

one cannot "buy" it or "pay" for it,

מ'קען דאס ניט "קויפן" און ניט "באצאלן" דערפאר,

English translation 850

rather one must receive it from another by way of borrowing

נאר מ'דארף עס באקומען פון א צווייטן בדרך שאלה

English translation 851

(lending);

(אויסבארגן);

English translation 852

this is a level that is above the aspect of arousal from below that comes through arousal from above.

דאס איז א דרגא וואס איז העבער פון בחי' אתעדל"ע הבא ע"י אתעדל"ת.

English translation 853

This is given to him from Above etc.

דאס גיט מען אים מלמעלה כו'.

English translation 854

Based on the above, one will understand why the Shabbat of blessing the month of Elul,

ע"פ הנ"ל וועט מען פארשטיין פארוואס שבת מברכים החודש אלול,

English translation 855

the month of return,

חודש התשובה,

English translation 856

always occurs at the end of the month of Menachem-Av

איז אלעמאל בסיום חודש מנחם-אב

English translation 857

(after the fifteenth of Av),

(נאך חמשה עשר באב),

English translation 858

for superficially it is not understood:

דלכאורה אינו מובן:

English translation 859

The month of Av and the month of Elul are superficially opposites:

חודש אב און חודש אלול זיינען לכאורה הפכים:

English translation 860

The month of Av is connected with undesirable matters,

חודש אב איז פארבונדן מיט ענינים בלתי רצויים,

English translation 861

and its mazal is a lion,

און מזלו ארי',

English translation 862

which indicates "a lion has ascended etc. and laid waste to Ariel";

וואס באווייזט אויף "עלה ארי' כו' והחריב אריאל";

English translation 863

whereas Elul, its mazal is a virgin,

משא"כ אלול איז מזלו בתולה 119,

English translation 864

and it is the month of mercy,

און איז חודש הרחמים 120,

English translation 865

and it is connected with the lofty service of Jews in the three lines and the preparation of the service of return etc.

און איז פארבונדן מיט דער עבודה נעלית פון אידן אין די ג' קוין ובהקדמת עבודת התשובה וכו'.

English translation 866

So how is it fitting that the Shabbat of blessing the month of Elul,

איז ווי פאסט עס אז שבת מברכים החודש אלול,

English translation 867

when one blesses

ווען מיבענטשט

English translation 868

and gives strength to the entire month of Elul and all the matters in the month of Elul –

און מ'גיט כח צו גאנץ חודש אלול און אלע ענינים אין חודש אלול –

English translation 869

should be in the month of Av?!

זאל זיין אין חודש אב?!

English translation 870

It is true indeed that the power to bless the month of Elul comes from the side of the blessing of the Holy One, blessed be He, of the month of Tishrei,

אמת טאקע אז דער כח אויף מברך זיין חודש אלול קומט מצד ברכת הקב"ה דחודש תשרי,

English translation 871

and with even greater strength and vigor,

און נאך ביתר שאת ויתר עוז,

English translation 872

because their beginning is interwoven in their end as above

ווייל נעוץ תחלתן בסופן כנ"ל

English translation 873

(section 11),

(סי"א),

English translation 874

but in a revealed way we see that the Shabbat of blessing the month of Elul occurs on a day in the month of Av,

אבער בגילוי זעט מען אז שבת מברכים החודש אלול קומט אויס אין א טאג בחודש אב,

English translation 875

which indicates that they have an inner connection between them.

וואס דאס באווייזט אז זיי האבן צווישן זיך א שייכות פנימית.

English translation 876

Thus the explanation of this is understood based on the above:

איז דער ביאור בזה מובן ע"פ הנ"ל:

English translation 877

This very matter that in the month of Av there was a lowest descent,

הא גופא וואס בחודש אב איז געווען א ירידה תחתונה ביותר,

English translation 878

and that its mazal is a lion,

און אז מזלו ארי',

English translation 879

its intention and purpose is that it should bring about a most elevated teshuvah. Not a teshuvah that proceeds in order and gradation,

איז כוונתה ועל מנת אז ס'זאל ברענגען א תשובה נעלית ביותר. ניט א תשובה וואס גייט בסדר והדרגה,

English translation 880

but rather immediately the highest level in teshuvah,

נאר גלייך די העכסטע דרגא אין תשובה,

English translation 881

and through this there should be a most elevated ascent –

און דורך דעם זאל ווערן אן עליי נעלית ביותר –

English translation 882

the revelation of the innerness of Atik on the fifteenth of Av.

דער גילוי פון פנימיות עתיק בחמשה עשר באב.

English translation 883

And when one goes to bless the month of Elul,

און בשעת מ'גייט בענטשן חודש אלול,

English translation 884

the month of mercy and the month of teshuvah,

חודש הרחמים וחודש התשובה,

English translation 885

in order that one should have the strength to perform the service of teshuvah in the month of Elul,

בכדי מ'זאל האבן כח צו טאן עבודת התשובה בחודש אלול,

English translation 886

which is a teshuvah in order and gradation

וואס איז א תשובה בסדר והדרגה

English translation 887

(like the teshuvah in all the other months of the year which is in order and gradation relative to the teshuvah in the month of Av),

(ווי די תשובה בשאר כל חדשי השנה וואס איז בסדר והדרגה לפי ערך התשובה בחודש אב),

English translation 888

the inner intention of all these levels in teshuvah is to arrive at the most elevated teshuvah –

וואס די כוונה פנימית פון די אלע דרגות בתשובה איז צוקומען צו תשובה הכי נעלה –

English translation 889

one must have for this a blessing and an influence from the most elevated level in teshuvah,

דארף מען דערצו האבן א ברכה והמשכה פון דער דרגא הכי נעלית בתשובה,

English translation 890

Therefore one blesses the month of Elul specifically in the last days of the month of Av,

דעריבער בענטשט מען חודש אלול דוקא אין די לעצטע טעג פון הודש אב,

English translation 891

and always specifically after the fifteenth of Av, when the teshuvah and ascent are in the most elevated manner.

און אלעמאל דוקא נאך חמשה עשר באב. ווען די תשובה ועלי' איז באופן הכי נעלה.

English translation 892

And based on this, another matter is understood:

ועפ"ז איז מובן נאך א זאך 121:

English translation 893

It is brought in various places,

עס ווערט געבראכט בכ"מיני 121,

English translation 894

that "the early ones gave a sign: a lion roars, who shall not fear,

אז "הקדמונים נתנו סימן 121 ארי שאג מי לא יירא,

English translation 895

a lion – the initials are Elul, Rosh Hashanah, Yom Kippur, Hoshana Rabbah." And one connects this with that which the month of Av has the mazal of a lion.

ארי' ר"ת אלול ר"ה יוהכ"פ הושענא רבא". און מ' פארבינדט עס 122 דערניט ויאס וידיש אב איז מזיו ארי'.

English translation 896

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 897

What is the connection between a lion

יו אס איז די שייכות ציוישן ארי:

English translation 898

(the mazal of the month of Av)

(מזי ודורש אב)

English translation 899

with Elul, Rosh Hashanah,

מיט איוי, ר"ה,

English translation 900

Yom Kippur, and Hoshana Rabbah?

יודכ"פ און דישע"ר?

English translation 901

But according to what has been said, it is understood, because the entire service

אבער ע"פ הנ"י איז עס מיבין דער כי אויר עבודת

English translation 902

of teshuvah in the month of Elul,

התשובה בחודש אלול,

English translation 903

Rosh Hashanah, Yom Kippur, etc.,

בר"ה יוהכ"פ וכו',

English translation 904

comes from the month of Av

קומט פון חודש אב

English translation 905

(whose mazal is a lion),

(שמזלו אריז),

English translation 906

when there is the most elevated teshuvah and ascent,

ווען ס'איז דא די תשובה ועלי הכי נעלית,

English translation 907

therefore one blesses the month of Elul at the

וואס דערפאר בענטשט מען חודש אלול ב

English translation 908

(end)

(סוף)

English translation 909

of the month of Av.

חודש אב.

English translation 910

And particularly according to how the Tzemach Tzedek explains the matter of "lion,"

ובפרט ע"פ ווי דער צ"צ איז מבאר 123 בענין "ארי'",

English translation 911

that "lion" refers to several aspects and sefiros,

אז "ארי'" גייט אויף כמה בחינות וספירות,

English translation 912

the sefirah of malchus, the sefirah of gevurah,

ספירת המלכות. ספירת הגבורה,

English translation 913

the sefirah of chesed up to the sefirah of keser,

ספירת החסד ביז ספירת הכתר,

English translation 914

which is the aspect of a lion in holiness. And from this is understood the elevation that exists in the month of Av, whose mazal is a lion.

וואס דאס איז בחי' ארי' דקדושה. ומזה מובן עילוי וואס איז דא אין חודש אב שמזלו ארים.

English translation 915

And based on this, one can also explain the phrase "the early ones gave a sign etc. a lion – the initials are Elul, Rosh Hashanah, Yom Kippur, Hoshana Rabbah,"

ועפ"ז קען מען אויך מפרש זיין דעם לשון "הקדמונים נתנו סימן כו' ארי' ר"ת אלול ר"ה יוחס הושע"ר",

English translation 916

where "the early ones" is an unusual expression. Rather, "early ones" alludes to teshuvah,

וואס "הקדמונים" איז א לשון בלתי רגיל. נאר "קדמונים" איז מרמז אויף תשובה,

English translation 917

whose essence is connected to the days of old,

וואס ענינה איז פארבונדן מיט ימי קדם,

English translation 918

higher than the days of the world,

העכער פון ימי עולם 124,

English translation 919

as it is said, "teshuvah preceded the world." Thus there is an allusion in the matter,

כמאחז "ל 125 תשובה קדמה לעולם. איז דא דער רמז בדבר,

English translation 920

that the month of Av gives strength for the service of teshuvah in the months of Elul and Tishrei.

אז חודש אב גיט כח אויף עבודת התשובה בחדשי אלול ותשרי.

English translation 921

The lesson from the above discussion,

די הוראה פון המדובר לעיל,

English translation 922

comes in continuation of the previous lesson in connection with the parable about the horses that think of oats:

קומט בהמשך צו דער הוראה הקודמת בקשר מיטן משל וועגן די פערד וואס טראכטן האבער:

English translation 923

When the month of Av comes,

בשעת ס'קומט חודש אב,

English translation 924

a Jew can fall into despair, Heaven forbid:

קען א איד אריינפאלן אין יאוש ו"ל:

English translation 925

He knows that the month of Av is connected with undesirable matters,

ער ווייסט אז חודש אב איז פארבונדן מיט ענינים בלתי רצויים,

English translation 926

to such an extent that there is a law,

אויף אזוי פיל ביז אז ס'איז א דין 126,

English translation 927

that "when Av enters, 'a Jew who has a lawsuit with a non-Jew should avoid him'";

אז משנכנס אב "בר ישראל דאית לי' דינא בהדי נכרי לישתמיט מיני'";

English translation 928

and particularly according to the opinions that this applies not only until after Tisha B'Av,

ובפרט לויט די דעות 127 אז דאס גייט ניט בלויז ביז נאך תשעה באב,

English translation 929

but for the entire month of Av,

נאר אויף גאנץ חודש אב,

English translation 930

and the "should avoid him" should be until the month of Elul,

און דער "לישתמיט מיני'" זאל זיין ביז חודש אלול,

English translation 931

and not until the first day of the new month of Elul,

און ניט ביז יום א' דר"ח אלול,

English translation 932

which is still the thirtieth day of the month of Av,

וואס איז נאך אלץ יום השלשים פון חודש אב,

English translation 933

but until the second day of the new month –

נאר ביז יום ב' דר"ח –

English translation 934

fear and dread and despair can fall upon him.

קען אויף אים אנפאלן אן אימה ופחד און יאוש.

English translation 935

One says to him,

זאגט מען אים,

English translation 936

that it is all foolishness and vanities that come from the "old and foolish king":

אז ס'איז אלץ שטותים והבלים וואס קומען פון דעם "מלך זקן וכסיל " 128:

English translation 937

He must know that on the contrary –

ער דארף וויסן זיין אז אדרבה –

English translation 938

from the side of the lowest descent in the month of Av,

מצד הירידה התחתונה בחודש אב,

English translation 939

there is also at that time the most elevated ascent,

איז דעמולט אויך דא די עלי' הכי נעלה,

English translation 940

to the extent that he has to do with the revelation of the innerness of Atik!

ביז אז ער האט צו טאן מיט גילוי פנימיות עתיק!

English translation 941

And that which "a Jew who has a lawsuit with a non-Jew should avoid him" in the month of Av –

און דאס וואס "בר ישראל דאית לי' דינא בהדי נכרי לישתמיט מיני'" בחודש אב –

English translation 942

it is because the Holy One, blessed be He, says to a Jew:

איז עס ווייל דער אויבערשטער זאגט א אידן:

English translation 943

In the month of Av, do not have to do with a non-Jew,

בחודש אב האב ניט צו טאן מיט א גוי,

English translation 944

because at that time you have to do with a higher matter,

ווייל דו האסט דעמולט צו טאן מיט א העכערן ענין,

English translation 945

at that time you have to do with the innerness of Atik,

דו האסט דעמולט צו טאן מיט פנימיות עתיק,

English translation 946

consequently you are occupied and you have no time to occupy yourself with a non-Jew!

במילא ביסטו פארנומען און דו האסט ניט קיין צייט צו פארנעמען זיך מיט א גוי!

English translation 947

When the month of Elul will come,

בשעת ס'וועט קומען חודש אלול,

English translation 948

when at that time the King is in the field,

וואס דעמולט איז דער מלך בשדה 129,

English translation 949

at that time you will occupy yourself also with the horses that think of oats,

דעמולט וועסטו זיך פארנעמען אויך מיט די פערד וואס טראכטן האבער,

English translation 950

at that time you will go and explain and also engage with the non-Jew!

דעמולט וועסטו גיין מסביר זיין און אויפטאן אויך מיטן גוי!

English translation 951

And furthermore:

און נאכמער:

English translation 952

It is not the interpretation that because in the month of Av one refrains from going to court with a non-Jew, one loses something thereby, Heaven forbid –

ס'איז ניט דער פשט אז דערפאר וואס בחודש אב איז מען זיך משתמיט פון גיין לדין מיט א גוי פארלירט מען עפעס דערביי ח"ו –

English translation 953

But on the contrary:

נאר אדרבה:

English translation 954

Then the victory of the judgment is brought about through the month of Av from the side of holiness,

דעמולט טוט זיך אויף נצחון הדין ע"י חודש אב מצ"ע,

English translation 955

And a Jew does not need to go to court with the non-Jew at all!

און א איד דארף כלל ניט גיין לדין מיטן גוי!

English translation 956

And this is as explained in Likkutei Torah regarding Rosh HaShanah falling on Shabbat

וע"ד המבואר בלקו "תי 131 בנוגע צו ר"ה שחל להיות בשבת

English translation 957

(in the coming section),

(כבר"ה הבאה)

English translation 958

That then we do not blow [the shofar] due to the rabbinic decree,

וואס דעמולט אין תוקעין מצד גזירה דרבה 130,

English translation 959

[So] that all those influences that the shofar blast brings about in other years,

אז די אלע המשכות וואס תקיעת שופר טוט אויף בשנים האחרות,

English translation 960

Are brought about on Rosh HaShanah falling on Shabbat through the aspect of Shabbat from the side of holiness, and one does not need to come to the actual shofar blast.

ווערן ווערן זיי אויפגעטאן בר"ה שחל בשבת ע"י ענין השבת מצ"ע און מ'דארף גאר ניט אנקומען צו תק"ש בפיעל.

English translation 961

What happens with a simple person –

וואס טוט זיך מיט אן איש פשוט –

English translation 962

He does not know about this entire matter of the innermost aspect of Atik?!

ער ווייסט דאך ניט פון דעם גאנצן ענין פון פנימיות עתיק?!

English translation 963

The Alter Rebbe says that by a simple person there is simply the matter of "to Him and not to His attributes":

זאגט דער אלטער רבי 132 אז ביי אן איש פשוט איז דא בפשטות דער ענין פון "אליו ולא למדותיו " 133:

English translation 964

A wise and intelligent person knows about the order of the chain of descent with its many levels and the ways of the Sefirot, etc.,

א חכט ובר שכל ווייסט פון סדר השתלשלות מיט ריבוי הדרגות און וועגן ספירות וכו',

English translation 965

It is a difficult thing to evoke in him the matter of praying "to Him and not to His attributes";

איז א שווערע זאך ארויסצורופן ביי אים דעם ענין פון מתפלל זיין "אליו ולא למדותיו";

English translation 966

Not so a simple person does not know at all about His attributes,

משא"כ אן איש פשוט ווייסט כלל ניט וועגן מדותיו,

English translation 967

He does not know about the Sefirot,

ער ווייסט ניט וועגן ספירות,

English translation 968

He does not know at all that there is an order of the chain of descent,

ווייסט כלל ניט אז ס'איז דא א סדר השתלשלות,

English translation 969

He does not even know about the book

ער ווייסט אפילו ניט וועגן ספרי

English translation 970

(where it says "to Him and not to His attributes"),

(וואו עס שטייט "אליו ולא למדותיו"),

English translation 971

He knows only about the Most High Himself,

ער ווייסט נאר וועגן דעם אויבערשטן אליין,

English translation 972

Which is Essence and Being..

וואס דאס איז עצמות ומהות..

English translation 973

When he needs to drink a bit of water,

בשעת ער דארף טרינקען א ביסל וואסער,

English translation 974

He is told that he must make a blessing "that all came into being through His word." He makes the blessing and intends thereby simply the Most High,

זאגט מען אים אז ער דארף מאכן א ברכה "שהכל נהי' בדברו". מאכט ער די ברכה און מיינט דערביי בפשטות דעם אויבערשטן,

English translation 975

Essence and Being.

עצמות ומהות.

English translation 976

He does not even know the meaning of the words,

ער ווייסט אפילו ניט דעם טייטש פון די ווערטער,

English translation 977

He knows only that there is a world and there is the One Who created the world and everything that is found in the world,

ער ווייסט נאר אז ס'איז דא א וועלט און ס'איז דא דער וואס האט באשאפן די וועלט און אל וואס געפינט זיך אין וועלט,

English translation 978

Including also the water that he needs to drink. And consequently,

כולל אויך די וואסער וואס ער דארף טרינקען. און במילא,

English translation 979

When he needs to have the water to drink to quench his thirst,

בשעת ער דארף האבן דוואסער צום טרינקען לווות צמאונו,

English translation 980

He must make a blessing to the Most High over it. Because the water belongs to the Most High –

מוז ער מאכן א ברכה צו דעם אויבערשטן אויף דעם. ווארום די וואסער געהערט צו דעם אויבערשטן –

English translation 981

So what does it mean that he will not make a blessing over it?!

איז וואס הייסט ער וועט אויף דעם ניט מאכן קיין ברכה?!

English translation 982

He makes a blessing "that all came into being through His word,"

מאכט ער א ברכה "שהכל נהי' בדברו",

English translation 983

And intends thereby simply the Most High,

און מיינט דערביי בפשטות דעם אויבערשטן,

English translation 984

Essence and Being!

עצמות ומהות!

English translation 985

It turns out that a simple person has a connection with Essence and Being itself,

קומט אויס אז אן איש פשוט האט א שייכות מיט א עצמות ומהות אליין,

English translation 986

Which is higher than the innermost aspect of Atik!

וואס איז העכער פאר פנימיות עתיק!

English translation 987

From this it is understood that by a simple person the aforementioned directive connected with the most supreme elevation of the month of Av is even more applicable.

וואס דערפון איז מובן אז ביי אן איש פשוט איז נאכמער שייך די הוראה הנ"ל פארבונדן מיטן עילוי הכי נעלה פון חודש אב.

English translation 988

And from the most supreme elevation in the month of Av, the power is given to a Jew to perform his service in the coming month of Elul properly and in completeness,

און פון דער עלי' הכי נעלית בחודש אב ווערט געגעבן דער כח צו א אידן אויף טאן עבודתו בחודש אלול הבא כדבעי ובשלימות,

English translation 989

Because the Shabbat of blessing the month of Elul is in the last days of the month of Av,

ווייל שבת מברכים החודש אלול איז אין די לעצטע טעג פון חודש אב,

English translation 990

So that this gives power for the service in Elul, Rosh HaShanah,

ביז אז דאס גיט כח אויף די עבודה אין אלול, ר"ה,

English translation 991

Yom Kippur and Hoshana Rabbah,

יוהכ"פ און הושע"ר,

English translation 992

Which are the initials of "Ari"

וואס זיינען די ר"ת פון ארי"

English translation 993

(the constellation of the month of Av),

(מזלו דחודש אב),

English translation 994

"A lion roars, who will not fear,"

"ארי' שאג מי לא יירא",

English translation 995

as above.

כנ"ל.

English translation 996

So that when one says to a simple person the verse "A lion roars, who will not fear,"

וואס בשעת מ' זאגט אן איש פשוט דעם פסוק "ארי' שאג מי לא יירא",

English translation 997

By him it is simply that "lion" refers to the Most High,

איז ביי אים בפשטות אז "ארי" גייט אויף דעם אויבערשטן,

English translation 998

Essence and Being. That which "who will not fear" refers to Nebuchadnezzar,

עצמות ומהות. דאס וואס "מי לא יירא" גייט אויף נבוכדנאצר'ן,

English translation 999

That he fears the Most High –

אז ער האט מורא פאר דעם אויבערשטן –

English translation 1000

What is the novelty

איז מאי קמ"ל

English translation 1001

(by this simple person).

(בא דעם איש פשוט).

English translation 1002

Only that "lion" refers to the Most High –

נאר דאס אז "ארי'" גייט אויף דעם אויבערשטן –

English translation 1003

Is simple to him.

איז ביי אים פשוט.

English translation 1004

He does not even know that there is such a verse. One must tell him about it. But when one says it to him,

ער ווייסט אפילו ניט אז ס'איז דא אזא פסוק. מ'דארף אים וועגן דעם דערציילן. אבער בשעת מ'זאגט דאס אים,

English translation 1005

By him it is simply that this refers to the Most High Himself. All the interpretations of "lion" as it is in the Sefirot, Keter,

איז ביי אים בפשטות אז דאס גייט אויף דעם אויבערשטן אליין. די אלע פירושים אין ארי' ווי דאס איז אין ספירות, כתר,

English translation 1006

Chochmah, Chessed,

חכמה, חסד,

English translation 1007

Gevurah,

גבורה,

English translation 1008

Malchut

מלכות

English translation 1009

(as above from the Tzemach Tzedek) –

(כנ"ל פון צ"צ) –

English translation 1010

He does not know. He does not know about all these Sefirot and levels –

ווייסט ער ניט. ער ווייסט ניט וועגן די אלע ספירות ודרגות –

English translation 1011

By him it is simply that this refers to Essence and Being.

ביי אים איז בפשטות אז דאס גייט אויף עצמות ומהות.

English translation 1012

Just as "that all came into being through His word" refers simply to Essence and Being.

ע"ד ווי "שהכל נהי' בדברו" גייט בפשטות אויף עצמות ומהות.

English translation 1013

And since "Ari"

און היות אז אריי

English translation 1014

("A lion roars, who will not fear")

("ארי' שאג מי לא יירא")

English translation 1015

Is the initials of Elul, Rosh HaShanah, Yom Kippur, and Hoshana Rabbah,

איז ר"ת אלול ר"ה יוהכ"פ און הושע"ר,

English translation 1016

Because it gives power in the service of repentance during these times,

ווייל דאס גיט כח אין עבודת התשובה בזמנים אלו,

English translation 1017

It is understood what kind of power one receives to perform the service –

איז מובן וואס פאר א כח מ' באקומט צו טאן די עבודה –

English translation 1018

A power from "Ari" which means Essence and Being!

א כח פון ארי' וואס מיינט עצמות ומהות!

English translation 1019

And may it be His will that we utilize the power that the constellation of "Ari"

ויה"ר אז מ'זאל אויסנוצן דעם כח וואס מזל ארי'

English translation 1020

(in the month of Av)

(בחודש אב)

English translation 1021

Gives in the month of Elul,

גיט אין חודש אלול,

English translation 1022

Rosh HaShanah, Yom Kippur, and Hoshana Rabbah,

ר"ה יוהכ"פ און הושע"ר,

English translation 1023

That we perform the service during these times properly and in completeness with greater vigor and greater strength,

אז מ'זאל טאן די עבודה בזמנים אלו כדבעי ובשלימות ביתר שאת ויתר עוז,

English translation 1024

Beginning from the month of Elul until Hoshana Rabbah.

אנהויבנדיק פון חודש אלול ביז צו הושע"ר.

English translation 1025

And may there be the writing and sealing and final sealing for good,

און ס' זאל זיין די כתיבה וחתימה וגמר חתימה טובה,

English translation 1026

until it emerges in completeness on Hoshana Rabbah,

ביז ווי דאס קומט ארויס בשלימות בהושע"ר,

English translation 1027

when there is the receiving of the good notes,

ווען ס'איז דא די קבלת פתקין טבין 134,

English translation 1028

And before this, one has the writing and sealing for good on Rosh Hashanah and Yom Kippur,

און נאך לפנ"ז האט מען די כתיבה וחתימה טובה בראש השנה ויוהכ"פ,

English translation 1029

And since that Ari

און וויבאלד אז ארי'

English translation 1030

(in the month of Av)

(בחודש אב)

English translation 1031

gives the power for this,

גיט דעם כח אויף דעם,

English translation 1032

and all these matters are included in

און די אלע ענינים זיינען כלול אין

English translation 1033

(the initials of)

(די ר"ת פון)

English translation 1034

Ari –

ארי" –

English translation 1035

one already has the writing and sealing for good in the month of Av,

האט מען שוין די כתיבה וחתימה טובה אין חודש אב,

English translation 1036

on the fifteenth of Av

אין חמשה עשר באב

English translation 1037

(when there is the highest ascent),

(ווען ס'איז דא די עלי' הכי נעלית),

English translation 1038

As it is stated in the books of the great ones of Israel from Galicia,

ווי עס שטייט אין ספרי גדולי ישראל מגליצי',

English translation 1039

Munkatch,

מונקאטש 135,

English translation 1040

that "the fifteenth of Av" in gematria equals "writing and sealing for good"

אז "חמשה עשר באב" בגימטריא "כתיבה וחתימה טובה"

English translation 1041

(as discussed previously),

(ווי גערעדט אמאל),

English translation 1042

which the gematria is exact. And the main point –

וואס די גימטריא איז בדיוק. והעיקר –

English translation 1043

that the matter is correct and exact.

אז דער ענין איז ריכטיק ובדיוק.

English translation 1044

Why indeed is it mentioned that in the month of Av

פארוואס טאקע דערמאנט מען אז בחודש אב

English translation 1045

(whose mazal is Ari, initials of Elul, Rosh Hashanah, Yom Kippur, Hoshana Rabbah)

(שמזלו ארי' ר"ת אלול ר"ה יוהכ"פ הושע"ר)

English translation 1046

one already has the matter of Elul, and so forth,

האט מען שוין דעם ענין פון אלול, ו"ה,

English translation 1047

Yom Kippur and Hoshana Rabbah and the writing and sealing and final sealing for good and so forth connected with it?

יוהכ"פ און הושע"ר און די כתיבה וחתימה וגמר חתימה טובה וכו' דערמיט פארבונדן?

English translation 1048

One cannot say that this is only so that a Jew can sleep peacefully!

מען קען ניט זאגן אז דאס איז נאר בכדי א איד זאל קענען שלאפן רואיק!

English translation 1049

Rather, this is because in the place where a person's thought is, there he is:

נאר דאס איז דערפאר וואס במקום שמחשבתו של אדם שם הוא נמצא 136:

English translation 1050

At the time of a person's thought in the month of Av, it is in Elul, Rosh Hashanah,

בשעת מחשבתו של האדם בחודש אב איז אין אלול, ר"ה,

English translation 1051

Yom Kippur and Hoshana Rabbah,

יוהכ"פ און הושע"ר,

English translation 1052

so there he is,

איז שם הוא נמצא,

English translation 1053

there he finds himself spiritually,

דארטן געפינט ער זיך ברוחניות,

English translation 1054

and consequently he has all these matters as they are connected with these days!

און במילא האט ער די אלע ענינים ווי זיי זיינען פארבונדן מיט אט די טעג!

English translation 1055

The main point, however, is — actual deed,

דער עיקר איז אבער --- מעשה בפועל,

English translation 1056

the deed is the main thing –

המעשה הוא העיקר –

English translation 1057

that in actuality, literally below ten handbreadths, now already in the month of Av, the true and complete redemption should come,

אז בפועל ממש למטה מעשרה טפחים זאל שוין איצטער אין חודש אב קומען די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 1058

and may these days be turned

און ס' זאל זיין יהפכו 137 ימים אלו

English translation 1059

(of the month of Av)

(פון חודש אב)

English translation 1060

"into joy and gladness and good festivals",

"לששון ולשמחה ולמועדים טובים" 138,

English translation 1061

And every Jew and all Jews,

און יעדער איד און אלע אידן,

English translation 1062

"our youths and our elders, our sons and our daughters",

בנערינו ובזקינינו גו' בבנינו ובבנותינו" 139,

English translation 1063

should go out from exile,

זאלן ארויסגיין פון גלות,

English translation 1064

"and you shall be gathered one by one, O children of Israel",

"ואתם תלוקטו לאחד אחד בני ישראל" 140,

English translation 1065

and go to the Holy Land,

און גיין אין ארץ הקודש,

English translation 1066

"a land which the eyes of the Lord your God are always upon it, from the beginning of the year to the end of the year",

"ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה " 141,

English translation 1067

And before this, may these days be turned "into joy and gladness and good festivals" in the last days of the month of Av,

און נאך לפנ"ז זאל זיין יהפכו ימים אלו "לששון ולשמחה ולמועדים טובים" אין די לעצטע טעג פון חודש אב,

English translation 1068

below ten handbreadths and very soon.

למטה מעשרה טפחים ובקרוב ממש.

English translation 1069

It is well known the talk of the Rebbe, my father-in-law, the leader

ס'איז ידועה די שיחה פון כ"ק מו"ח אדמו"ר

English translation 1070

(which is already printed in Likkutei Dibburim),

(וואס איז שוין געדרוקט אין לקוטי דיבורים 142),

English translation 1071

that on the Shabbat of blessing the month of Elul, in Lubavitch they already felt the air of the month of Elul. And he continues there that for the most part, the discourses of the Shabbat of blessing Elul began with the discourse beginning "I am my beloved's and my beloved is mine",

אז בשבת מברכים החודש אלול האט מען אין ליובאוויטש שוין געפילט דעם אויר פון חודש אלול. און ער איז דארטן ממשיך אז ע"פ הרוב האבן זיך די מאמרים פון שבת מברכים אלול אנגעהויבן מיטן ד"ה אני לדודי ודודי לי,

English translation 1072

which is the initials of Elul.

וואס איז ר"ת אלול 143.

English translation 1073

The first discourse that begins with this discourse beginning is printed in Likkutei Torah in the portion of Re'eh

דער ערשטער דרוש וואס הויבט זיך אן מיט דעם ד"ה איז געדרוקט אין לקו"ת בפרשת ראה

English translation 1074

(under the heading of the portion of Re'eh).

(אונטערן כותרת פון פ' ראה 144).

English translation 1075

Discourse (in the manner of a talk)

מאמר (כעין שיחה)

English translation 1076

the discourse beginning "I am my beloved's and my beloved is mine".

ד"ה אני לדודי ודודי לי.

English translation 1077

As usual, to study a verse in the weekly portion with Rashi's commentary,

כרגיל אויף לערנען א פסוק אין פרשת השבוע מיט פירוש רש"י,

English translation 1078

we will place ourselves on chapter 12, verse 28,

וועט מען זיך שטעלן אויף קאפיטל יב פסוק כח,

English translation 1079

and this is the language of the verse:

וז"ל הפסוק:

English translation 1080

"Observe and hear all these words which I command you, that it may be well with you and with your children after you forever, when you do what is good and right in the eyes of the Lord your God."

שמור ושמעת את כל הדברים האלה אשר אנכי מצוך למען ייטב לך ולבניך אחריך עד עולם כי תעשה הטוב והישר בעיני ה' אלקיך.

English translation 1081

Which, at first glance, is a simple verse that does not require any commentary:

וואס לכאורה איז דאס אן איינפאכער פסוק וואס פאדערט ניט קיין פירוש:

English translation 1082

Both the words that appear in the verse,

סיי די ווערטער וואס שטייען אין פסוק,

English translation 1083

the Torah has already used them dozens of times earlier,

האט שוין די תורה גענוצט צענדליקער מאל פריער,

English translation 1084

so that a child of five studying Scripture knows their meaning;

אזוי אז דער בן חמש למקרא ווייס זייער פירוש;

English translation 1085

And also the content of the verse –

און סיי דער תוכן הפסוק –

English translation 1086

that one must observe "all these words" and therefore it will be "well with you and with your children after you

אז מען דארף היטן "כל הדברים האלה" און דערפאר וועט זיין "ייטב לך ולבניך אחריך

English translation 1087

forever, when you do what is good and right" –

עד עולם כי תעשה_הטוב גו'" –

English translation 1088

it already appears many times in the Torah in the portion of Bechukotai

שטייט שוין א ריבוי פעמים אין תורה אין פ' בחוקותי 145

English translation 1089

("If you walk in my statutes, and I will give your rains")

(אם בחוקותי תלכו גו' ונתתי גשמיכם גו')

English translation 1090

and in several places,

ובכמה מקומות,

English translation 1091

and nevertheless, one finds in Rashi's commentary a whole lengthy explanation!

און אעפ"כ געפינט מען אין פירוש רש"י א גאנצע אריכות!

English translation 1092

And although this Rashi's commentary is also found in the Sifrei –

און כאטש אז דער פירוש רש"י איז אויך דא אין ספרי –

English translation 1093

however,

אבער,

English translation 1094

as discussed many times,

ווי גערעדט כמ"פ,

English translation 1095

Rashi does not merely copy commentaries from the Sifrei,

איז רש"י ניט סתם מעתיק פירושים פון ספרי,

English translation 1096

rather he explains the plain meaning of Scripture.

נאר ער איז מפרש פשוטו של מקרא.

English translation 1097

And in order:

ועל הסדר:

English translation 1098

In the first comment that begins, Rashi copies from the verse

אין דעם ערשטן דיבור המתחיל איז רש"י מעתיק פון פסוק

English translation 1099

(only)

(בלויז)

English translation 1100

the word "observe" and explains:

דעם ווארט "שמור" און איז מפרש;

English translation 1101

"This is Mishnah that you need to guard in your belly so that it is not forgotten, as it is said, 'For it is pleasant if you keep them in your belly.'"

"זו משנה שאתה צריך לשמרה בבטנך שלא תשכח כענין שנאמר 146 כי נעים כי תשמרם בבטנך".

English translation 1102

It is entirely not understandable:

איז אינגאנצן ניט פארשטאנדיק:

English translation 1103

A) The simple translation of "observe" is –

א) דער פשוט'ער טייטש פון "שמור" איז –

English translation 1104

guard,

היטן,

English translation 1105

you shall guard,

זאלסט היטן,

English translation 1106

that one should perform all these commandments that are stated here in the portion

אז מען זאל טאן די אלע מצות וואס שטייען דא אין פרשה

English translation 1107

("all these words");

("את כל הדברים האלה");

English translation 1108

Why does Rashi teach that here it means the matter of "Mishnah" –

פארוואס לערנט רש"י אז דא מיינט עס דער ענין פון "משנה" –

English translation 1109

the study of the laws? On the contrary:

לימוד ההלכות? ואדרבה:

English translation 1110

In the verses here, there is entirely no mention of any command regarding Torah study,

אין די פסוקים דא ווערט אינגאנצן ניט דערמאנט קיין ציווי אויף לימוד התורה,

English translation 1111

only about

נאר בלויז וועגן

English translation 1112

(various)

(פארשידענע)

English translation 1113

commandments.

מצוות.

English translation 1114

b) What does Rashi say "that you need to guard it in your belly" –

ב) וואס זאגט רש"י "שאתה צריך לשמרה בבטנך" –

English translation 1115

What is the practical difference where one needs to guard the "Mishnah"?

למאי נפק"מ וואו מען דארף היטן די "משנה"?

English translation 1116

And on the contrary:

ואדרבה:

English translation 1117

If [the phrase] "you need to guard it" is said, Rashi should have said "in your head,"

אויב זאגן וואו "אתה צריך לשמרה" האט רש"י געדארפט זאגן "בראשך",

English translation 1118

"in your heart" or "in your knowledge";

"בלבך" אדער "בידיעתך";

English translation 1119

What fits in here "to guard it in your belly"?!

וואס פאסט דא אריין "לשמרה בבטנך"?!

English translation 1120

c) Why does Rashi need to say that the "you need to guard it" is so that "you will not forget,"

ג) נאך וואס דארף רש"י זאגן אז דער "אתה צריך לשמרה" איז כדי "לא תשכח",

English translation 1121

and in addition he needs to arrive at a proof from a verse in Proverbs "for it is pleasant if you keep them in your belly"? We have already learned many times about various matters how it needs to be "remember and do not forget,"

און דערצו דארף ער אנקומען צו א ראי' פון א פסוק אין משלי "כי נעים כי תשמרם בבטנך"? מ'האט שוין געלערנט א ריבוי פעמים וועגן פארשידענע ענינים ווי עס דארף זיין "זכור ולא תשכח",

English translation 1122

"Remember the Sabbath day"* and so forth

"זכור את יום השבת "* 146 וכיו"ב

English translation 1123

(starting from "and he did not remember" and "he forgot him").

(אנהויבנדיק פון "ולא זכר גו" וישכחהו " 147).

English translation 1124

Even more:

נאך מער:

English translation 1125

One does not need to have proofs for this from a verse,

מען דארף ניט האבן קיין ראיות אויף דעם פון פסוק,

English translation 1126

because it is a most simple matter that even a five-year-old student of Scripture knows on his own,

ווארום ס'איז א דבר הכי פשוט וואס דער בן חמש למקרא ווייס פון זיך אליין,

English translation 1127

that when he learns something many times it serves "so that he will not forget."

אז בשעת ער לערנט א זאך א סך מאל טוט עס אויף "שלא ישכח".

English translation 1128

Further, Rashi continues "and if you repeat, perhaps you will hear and fulfill, for anyone who is not included in repetition is not included in action."

ווייטער איז רש"י ממשיך "ואם שנית אפשר שתשמע ותקיים הא כל שאינו בכלל משנה אינו בכלל מעשה".

English translation 1129

What does Rashi mean thereby to explain the word "and you will hear" from the verse,

וואס דערמיט מיינט רש"י צו מפרש זיין דעם ווארט "ושמעת" פון פסוק,

English translation 1130

that when there will be "guard" –

אז בשעת עס וועט זיין "שמור" –

English translation 1131

"if you repeat",

"אם שנית",

English translation 1132

then it can be "and you will hear" –

דעמולט קען זיין "ושמעת" –

English translation 1133

"perhaps you will hear and fulfill."

"אפשר שתשמע ותקיים".

English translation 1134

It is, however, not understandable:

עס איז אבער ניט פארשטאנדיק:

English translation 1135

a) In the verse it only says the expression "and you will hear" –

א) אין פסוק שטייט נאר דער לשון "ושמעת" –

English translation 1136

Why does Rashi add "

פארוואס לייגט צו רש"י "

English translation 1137

(you will hear)

(שתשמע)

English translation 1138

and fulfill"?

ותקיים"?

English translation 1139

b) What is the lengthiness in Rashi:

ב) וואס איז די אריכות אין רש"י:

English translation 1140

"for anyone who is not included in repetition is not included in action" –

"הא כל שאינו בכלל משנה אינו בכלל מעשה" –

English translation 1141

and Rashi even precedes this with the word "for" which indicates a matter of novelty;

און רש"י איז נאך מקדים דערצו דעם ווארט "הא" וואס ווייזט אויף אן ענין של חידוש;

English translation 1142

Prima facie, this is the same matter that Rashi already said earlier

לכאורה איז דאס דער זעלבער ענין וואס רש"י האט שוין געזאגט פריער

English translation 1143

("and if you repeat, perhaps you will hear and fulfill"),

("ואם שנית אפשר שתשמע ותקיים"),

English translation 1144

only in a negative manner –

נאר באופן של שלילה –

English translation 1145

"anyone who is not included in repetition is not included in action."

"כל שאינו בכלל משנה אינו בכלל מעשה".

English translation 1146

It is not understood: (a)

איז ניט מובן: (א)

English translation 1147

Why does Rashi need to use a double expression –

פארוואס דארף רש"י נוצן א כפל לשון –

English translation 1148

saying both the positive and the negative? (b)

זאגן סיי דעם חיוב און סיי די שלילה? (ב)

English translation 1149

And the main point:

ועיקר:

English translation 1150

In what does the novelty in this consist at all –

אין וואס באשטייט בכלל דער חידוש אין דעם –

English translation 1151

Prima facie, this is a most simple matter,

לכאורה איז דאס א דבר הכי פשוט,

English translation 1152

that when one does not know what one needs to do,

אז בשעת מען ווייס ניט וואס מען דארף טאן,

English translation 1153

one cannot do it!

קען מען דאס ניט טאן!

English translation 1154

Further, Rashi quotes from the verse the words "all the things" and explains:

ווייטער איז רש"י מעתיק פון פסוק די ווערטער "את כל הדברים" און איז מפרש:

English translation 1155

"that a light commandment should be as beloved to you as a severe commandment."

"שתהא חביבה עליך מצוה קלה כמצוה חמורה".

English translation 1156

It is not understood:

איז ניט מובן:

English translation 1157

a) Where is this found in the words of the verse that it needs to be "a light commandment should be as beloved to you as a severe commandment"?

א) וואו ליגט דאס אין די ווערטער פון פסוק אז עס דארף זיין "חביבה עליך מצוה קלה כמצוה חמורה"?

English translation 1158

Commentators say,

מפרשים 148 זאגן,

English translation 1159

that Rashi derives it from the word "all",

אז רש"י נעמט עס ארויס פון ווארט "כל",

English translation 1160

for prima facie, the word "all" is superfluous,

דלכאורה איז דער ווארט "כל" איבעריק,

English translation 1161

because it could have said "these things." From this extra language of "all" we learn,

ווארום עס וואלט געקענט שטיין "את הדברים האלה". פון דעם יתור לשון "כל" לערנט מען אפ,

English translation 1162

that all commandments need to be beloved in an equal manner,

אז אלע מצות דארפן זיין חביב באופן שווה,

English translation 1163

the light as the severe.

קלה כחמורה.

English translation 1164

One must, however, understand:

מען דארף אבער פארשטיין:

English translation 1165

In the verse it says "all these things" that it speaks

אין פסוק שטייט דאך "את כל הדברים האל" אז מען רעזט

English translation 1166

(not about the entire Torah, but)

(ניט וועגן כל התורה כולה, נאר)

English translation 1167

about the commandments that are in the portion – true,

וועגן די מצות וואס שטייען אין דער פרשה – אמת,

English translation 1168

that Rashi does not quote the word "these" in this beginning discourse;

אז רש"י איז ניט מעתיק דעם ווארט "האלה" אין דעם דבור המתחיל;

English translation 1169

but in the verse it is there –

אבער אין פסוק שטייט עס –

English translation 1170

so what does it help that the verse says "all",

היינט וואס העלפט דאס אז דער פסוק זאגט "כל",

English translation 1171

when the verse itself concludes "these",

בשעת דער פסוק אליין איז מסיים "האלה",

English translation 1172

and in these

און אין די

English translation 1173

commandments of the portion one does not see,

מצוות פון דער פרשה זעט מען ניט,

English translation 1174

prima facie,

לכאורה,

English translation 1175

that there should be a difference regarding the two types of commandments,

אז עס זאל זיין ויידן וועגן די צוויי סוגי מצות,

English translation 1176

light and severe.

קלות און חמורות.

English translation 1177

b) Why does Rashi use the expression "that it should be beloved to you etc." –

ב) פארוואס נוצט רש"י דעם לשון "שתהא חביבה עליך כו'" –

English translation 1178

not an expression that indicates caution regarding a light commandment as a severe one,

ניט א לשון וואס ווייזט אויף זהירות במצוה קלה כחמורה,

English translation 1179

but only the belovedness of the commandments,

נאר בלויז חביבות המצות,

English translation 1180

and on the contrary:

ואדרבה:

English translation 1181

In the verse it speaks about "guard and you will hear" –

אין פסוק ועדט זיך דאך וועגן "שמור ושמעת" –

English translation 1182

caution in the fulfillment of the commandments,

זהירות בקיום המצות,

English translation 1183

so Rashi should have specifically said an expression of caution,

האט דאך רש"י געדארפט בדוקא זאגן א לשון פון זהירות,

English translation 1184

Afterwards, Rashi quotes from the verse "the good" and explains "in the eyes of Heaven",

דערנאך איז רש"י מעתיק פון פסוק "הטוב" און איז מפרש "בעיני השמים",

English translation 1185

"and the upright –

"והישר –

English translation 1186

in the eyes of man."

בעיני אדם".

English translation 1187

It is perplexing:

איז תמוה:

English translation 1188

In the verse it says "in the eyes of the Lord your God" –

אין פסוק שטייט דאך "בעיני ה' אלקיך" –

English translation 1189

so how does Rashi say that "and the upright" is "in the eyes of man"?!

היינט ווי זאגט רש"י אז "והישר" איז "בעיני אדם"?!

English translation 1190

Even if one would say that because there is a double expression here –

אפילו מ' זאל זאגן אז וויבאלד עס שטייט דא א כפל לשון –

English translation 1191

"the good and the upright" –

"הטוב והישר" –

English translation 1192

one cannot interpret both as "in the eyes of Heaven"

קען מען ניט טייטשן ביידע אויף "בעיני השמים"

English translation 1193

(the Lord your God) –

(ה' אלקיך) –

English translation 1194

Rashi should have explained them in a reversed manner:

האט דאך רש"י זיי געדארפט מפרש זיין אין א פארקערטן אופן:

English translation 1195

The word "and the upright" which stands immediately adjacent to the words "the Lord your God" he should have interpreted as "in the eyes of Heaven",

דער ווארט "והישר" וואס שטייט גלייך בסמיכות צו די ווערטער "ה" אלקיך" האט ער געדארפט טייטשן אויף "בעיני השמים",

English translation 1196

and the remaining expression "the good" which stands earlier

און דער איבעריקער לשון "הטוב" וואס שטייט פריער

English translation 1197

(not adjacent to "the Lord your God")

(ניט בסמיכות צו "ה' אלקיך")

English translation 1198

he should have interpreted as "in the eyes of man"?

האט ער געדארפט פארטייטשן אויף "בעיני אדם"?

English translation 1199

The purity is even greater:

די תמי' איז נאך גרעסער:

English translation 1200

A few verses earlier it says "for you do what is right in the eyes of the Lord." One sees, then, that when speaking about "in the eyes of the Lord," the verse uses the term "right";

מיט עטלעכע פסוקים פריער שטייטי 149 "כי תעשה הישר בעיני ה'". זעט מען דאך. אז בשעת מען רעדט וועגן "בעיני ה'" נוצט דער פסוק דעם לשון "הישר";

English translation 1201

So when we come to our verse "for you do what is good and right in the eyes of the Lord your God," Rashi explains the opposite –

איז בשעת מען קומט צו אונזער פסוק "כי תעשה הטוב והישר בעיני ה' אלקיך" איז רש"י מפרש להיפך –

English translation 1202

That "the good –

אז "הטוב –

English translation 1203

in the eyes of Heaven" and "the right –

בעיני השמים" און "והישר –

English translation 1204

in the eyes of man"!?

בעיני אדם"!?

English translation 1205

And even though this interpretation was taken from the Sifri – is it,

און אע"פ אז דער פירוש איז גענומען געווארן פון ספרי – איז,

English translation 1206

as above,

כנ"ל,

English translation 1207

therefore?!

אשר לכן?!

English translation 1208

The essence of Rashi is the plain meaning of Scripture! Moreover:

ענינו של רש"י איז פשוטו של מקרא 150! נאך מער:

English translation 1209

In the Sifri there are several interpretations of "the good and the right,"

אין ספרי זיינען דא כמה פירושים אין "הטוב והישר",

English translation 1210

and the interpretation that Rashi selects

און דער פירוש וואס רש"י קלייבט אויס,

English translation 1211

is the last interpretation in the Sifri there. Is this not itself a proof,

איז דער לעצטער פירוש שבספרי שם. איז דאך דערפון גופא א ראי',

English translation 1212

that this is because

אז דאס איז דערפאר,

English translation 1213

specifically this interpretation is necessary according to the plain meaning of Scripture.

וואס דוקא דער פירוש איז מוכרח בפשוטו של מקרא.

English translation 1214

And as will be explained below how all these questions are answered according to the plain meaning,

וכפי שיתבאר לקמן ווי די אלע שאלות ווערן פארענטפערט ע"ד הפשט,

English translation 1215

so that even a five-year-old studying Scripture need not come to any commentators,

ביז דער בן חמש למקרא דארף ניט אנקומען צו קיינע מפרשים,

English translation 1216

and especially in our case it will not

ובפרט אז בנדו"ד וועט ניט

English translation 1217

help to search in the commentators on Rashi,

העלפן צו זוכן אין מפרשי רש"י,

English translation 1218

because they do not address the aforementioned questions.

ווארום זיי שטעלן זיך ניט אויף די אויבענדערמאנטע שאלות.

English translation 1219

On the Zohar of this week's portion there are no notes from my father –

אויף דעם זהר פון היינטיקער סדרה זיינען ניטא קיין הערות פון טאטן –

English translation 1220

but there is a topic in Torat Levi Yitzchak on tractate Kiddushin

ס'איז אבער פאראן אן ענין אין תורת לוי יצחק למס' קידושין

English translation 1221

(page 118-119)

(ע' קיח-ט)

English translation 1222

on the subject of the grant that is discussed in our portion –

אויף דעם ענין פון הענקה וואס רעדט זיך אין אונזער סדרה 151 –

English translation 1223

"You shall surely grant him from your flock, from your threshing floor, and from your winepress."

"הענק תעניק לו מצאנך ומגרנך ומיקבך".

English translation 1224

My father explains there the subject of the grant with the three details "from your flock, from your threshing floor, and from your winepress" according to the Kabbalah –

דער טאטע איז דארט מבאר דעם ענין ההענקה מיט די דריי פרטים "מצאנך ומגרנך ומיקבך" ע"ד הקבלה –

English translation 1225

but he does not explain how these matters are in the service of man.

ער איז אבער ניט מבאר ווי די ענינים זיינען אין עבודת האדם.

English translation 1226

That the subject of the grant in the service of man has a special connection to the present time of the month of Elul,

וואס דער ענין ההענקה אין עבודת האדם האט א שייכות מיוחדת צום איצטיקן זמן פון חודש אלול,

English translation 1227

whose essence is

וואס ענינו איז

English translation 1228

(as discussed earlier) –

(ווי גערעדט פריער) –

English translation 1229

that it includes the entirety of the subject of service of God in all three lines of Torah, service, and acts of kindness,

אז ער איז כולל כללות ענין עבודת ה' אין אלע דריי קוין פון תורה עבודה וגמ"ח,

English translation 1230

together with the perfection of service through the precedence of repentance,

צוזאמען מיט שלימות העבודה דורך הקדמת התשובה,

English translation 1231

and also the subject of redemption that is brought about through the perfection of service.

און אויך דער ענין הגאולה וואס ווערט אויפגעטאן ע"י שלימות העבודה.

English translation 1232

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1233

On the Sabbaths when it is customary to say Pirkei Avot, it is customary to study a topic in that chapter of the Sabbath –

אין די שבתים ווען נוהגין לומר פרקי אבות איז מען זיך נוהג צו לערנען אן ענין אין דעם פרק פון שבת –

English translation 1234

We find in the current chapter

געפינט מען אין דעם היינטיקן פרק

English translation 1235

(the fifth)

(חמישי)

English translation 1236

that the Tanna enumerates several subjects in the numbers ten,

ז דער תנא רעכנט אויס כמה ענינים במספר עשרה,

English translation 1237

seven, and four.

שבעה און ארבעה.

English translation 1238

Every subject in the Torah is exact –

יעדער ענין אין תורה איז בדיוק –

English translation 1239

no less and no more –

לא פחות ולא יותר –

English translation 1240

it is understandable,

איז פארשטאנדיק,

English translation 1241

that there is a precision in that specifically these three numbers have a connection to the teachings in tractate Avot.

אז עס איז פאראן א דיוק אין דעם וואס דוקא די דריי מספרים האבן א שייכות צו די הוראות שבמס' אבות.

English translation 1242

And as discussed once at length

און ווי גערעדט אמאל בארוכה

English translation 1243

(and it has also already been printed),

(און ס'איז שוין אויך געדרוקט 152),

English translation 1244

that these three numbers of ten, seven, and four correspond to:

אז די דריי מספרים פון עשרה שבעה וארבעה זיינען כנגד:

English translation 1245

the Most High,

דער אויבערשטער,

English translation 1246

the world, and Israel, etc.

וועלט און אידן וכו'.

English translation 1247

One must, however, understand:

מען דארף אבער פארשטיין:

English translation 1248

We find many subjects in the Torah that are divided into these numbers

מען געפינט א ריבוי ענינים אין תורה וואס ווערן פארנאנדערגעטיילט אין די מספרים

English translation 1249

numbers of eight and five*

מספרים פון שמונה וחמשה*

English translation 1250

There are midrashim that gather subjects in order of numbers,

עס זיינען פאראן מדרשים וואס קלייבן צוזאמען ענינים כסדר המספרים,

English translation 1251

like the midrash "Pirkei Rabbeinu HaKadosh" and the midrash "Chupat Eliyahu" which have an entire chapter on each number;

ווי מדרש "פרקי רבינו הקדוש" און מדרש "חופת אליהו" וואס האבן א גאנצן פרק אויף יעדן מספר;

English translation 1252

the midrash "Maaseh Torah"

מדרש "מעשה תורה"

English translation 1253

(as has been mentioned once) –

(ווי מ'האט שוין אמאל דערמאנט) –

English translation 1254

they bring many subjects on the number five and eight –

ברענגען זיי א ריבוי ענינים אויף מספר חמשה ושמונה –

English translation 1255

Starting from "the five books of the Torah,"

אנהויבנדיק פון "חמשה חומשי תורה",

English translation 1256

and likewise the five books of Psalms that were said today;

ועד"ז חמשה ספרים פון תהלים הוואס מען האט היינט געזאגט;

English translation 1257

and likewise there are many subjects in the number eight,

ועד"ז זיינען פאראן א ריבוי ענינים במספר שמונה,

English translation 1258

starting from the subjects that have a connection to the present time of the footsteps of the Messiah –

אנהויבנדיק פון די ענינים וואס האבן א שייכות צום איצטיקן זמן פון עקבתא דמשיחא –

English translation 1259

the subject of redemption,

דער ענין הגאולה,

English translation 1260

which has a connection to the number eight,

וואס האט א שייכות למספר שמונה,

English translation 1261

because redemption is connected to "the world of freedom,"

ווייל גאולה איז פארבונדן מיט "עלמא דחירו",

English translation 1262

for: (a)

וואס: (א)

English translation 1263

the initials of freedom are –

ר"ת של חירות איז –

English translation 1264

chet-tav, (b)

ח"ת 153, (ב)

English translation 1265

the world of freedom –

עלמא דחירו –

English translation 1266

the Jubilee –

יובלא –

English translation 1267

is the sefirah of Binah,

איז ספירת הבינה 154,

English translation 1268

the eighth sefirah

די ספירה השמינית

English translation 1269

(from below upward).

(מלמטלמ"ע).

English translation 1270

And even though redemption also has a connection to the number seven –

און אע"פ אז גאולה האט אויך א שייכות למספר שבעה –

English translation 1271

we mention redemption in the seventh blessing –

מען דערמאנט גאולה בברכה שביעית 155 –

English translation 1272

it is, however, also connected to the number eight. Therefore we find that the High Priest and the king say eight blessings.

איז זי אבער אויך פארבונדן מיט מספר שמונה. וואס דערפאר געפינט מען אז דער כה"ג ומלך זאגן שמונה ברכות 156.

English translation 1273

And likewise the Messiah has a connection to the number eight,

ועד"ז האט משיח א שייכות למספר שמונה,

English translation 1274

because: (a)

ווארום: (א)

English translation 1275

he is among the eight princes of man, (b)

ער איז פון די שמונה נסיכי אדם 157, (ב)

English translation 1276

"the Messiah has eight names." And likewise the harp of the days of the Messiah has eight strings,

"שמונה י שמות יש לו למשיח " 158. און עד"ז איז כנור של ימות המשיח פון שמונה נימין,

English translation 1277

"for the leader on the eighth"

"למנצח על השמינית " 159

English translation 1278

(not like that of the Holy Temple which had seven strings)

(ניט ווי של בית המקדש וואס האט שבעה נימין)

English translation 1279

* 159.

English translation 1280

And so too regarding the sitra achra which caused the matter of the exile

ועד"ז בנוגע דעם לעו"ז וואס האט גורם געווען דעם ענין הגלות

English translation 1281

(And because of our sins we were exiled from our land) –

(ומפני חטאינו גלינו מארצנו 160) –

English translation 1282

which Mashiach

וועלכער משיח

English translation 1283

(who has eight names as mentioned above)

(שיש לו שמונה שמות כנ"ל)

English translation 1284

must wage war against it and nullify it –

דארף מלחמה האבן כנגדה און איר מבטל זיין –

English translation 1285

is also connected with the number eight.

איז אויך פ רבונדן מיט מספר שמונה.

English translation 1286

And as our Rabbis of blessed memory said regarding Hezekiah –

וכמחז"ל 161 בנוגע לחזקי' –

English translation 1287

that "The Holy One, blessed be He, sought to make Hezekiah Mashiach and Sennacherib Gog and Magog" – that

וואס "ביקש הקב"ה לעשות חזקיהו משיח וסנהריב גוג ומגוג" 162 – אז

English translation 1288

*) To note: In Adir BaMarom.

*) להעיר שבאדר"נ.

English translation 1289

(Page 37 and onward)

(פל"ז ואילך)

English translation 1290

he also explains the numbers:

מבאר ג"כ המספרים:

English translation 1291

And according to one version –

ו לגירסא אחת ה –

English translation 1292

And according to this it is difficult, for this is not its place! And likewise later, on page 139, section 5 –

ולפי' קשה שאין זה מקומו! וכן לאח"ז רפל"ט ה' –

English translation 1293

and it is difficult as above, section 3.

וקשה כנ"ל, ג.

English translation 1294

And in Adir BaMarom, second version, he adds to the above

ובאדר"נ נוסחא ב' מוסיף על הנ"ל

English translation 1295

(Page 43 and onward): 18, 12, 5.

(פמ"ג ואילך): יח, יב, ה.

English translation 1296

Then "Hezekiah, who has eight names, will come and exact vengeance from Sennacherib, who has eight names." And this is understood based on the teaching in the discourse "The Razor of the Hireling." And see also the discourse of the Mitteler Rebbe on the mitzvah of Chanukah.

אז "יבוא חזקיהו שיש לו שמנה שמות ויפרע מסנחריב שיש לו שמונה שמות". ומובן ע"פ משנ"ת בדרוש תער השכירה. וראה ג"כ דרמ"צ מצות חנוכה.

English translation 1297

We also find that "the evil inclination has seven names,"

מען געפינט אויך אז "שבעה שמות יש לו ליצה"ר " 163,

English translation 1298

but the matter of the sitra achra

אבער דער ענין אין לעו"ז

English translation 1299

(as it is divided into the number seven)

(ווי עס איז איינגעטיילט במספר שבעה)

English translation 1300

is opposite the "seven shepherds";

איז כנגד די "שבעה רועים " 164;

English translation 1301

There is, however, the sitra achra that is opposite Mashiach,

עס איז אבער פאראן דער לעו"ז שכנגד משיח'ן,

English translation 1302

therefore he requires war,

שלכן זקוק למלחמה,

English translation 1303

and its sitra achra is connected with the number eight*.

און זיין לעו"ז איז פארבונדן מיט מספר שמונה*.

English translation 1304

And perhaps one could say that the two matters in the sitra achra

ואולי י"ל אז די צוויי ענינים אין ליו"ז

English translation 1305

(the evil inclination) –

(יצו"ר) –

English translation 1306

the number seven and eight –

מספר שבעה ושמונה –

English translation 1307

this is the difference between the two types in the verse: "(A)

איז דאס דער חילוק פון די צוויי סוגים אין פסוק 128 " (א)

English translation 1308

an old king (B)

מלך זקן (ב)

English translation 1309

and a fool –

וכסילי –

English translation 1310

'and a fool' –

"יוכסיל" –

English translation 1311

with the addition of a vav –

בתוס' וא"ו –

English translation 1312

indicates that this is a separate type: 'a king

ווייזט אז דאס איז א סוג בפ"ע: "מלך

English translation 1313

(the crown of the sitra achra) old

(כתר דלעו"ז) זקן

English translation 1314

(acquired wisdom,

(קנה חכ־ 165,

English translation 1315

the intellect of the sitra achra)

מוחין דלעו"ז)

English translation 1316

and a fool'

וכסיל"

English translation 1317

(the seven attributes of the sitra achra) –

(ז' מדות דלעו"ז) –

English translation 1318

the sitra achra of:

דער לעו"ז פון:

English translation 1319

the Holy Land

ארה"ק

English translation 1320

(the seven attributes),

(ז' מדות),

English translation 1321

and "when you expand" through Mashiach

ו"כי ירחיב" 166 ע"y משיח

English translation 1322

(intellect and crown).

(מוחין וכתר 167).

English translation 1323

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1324

Here is the place to complete and answer several questions that were asked on matters that were discussed in previous gatherings.

כאן המקום צו משלים זיין און פארענטפערן אויף כמה שאלות וואס מ'האט געפרעגט אויף ענינים וואס האבן זיך גערעדט אין פריערדיקע התועדויות.

English translation 1325

There was discussion about the depiction of the Menorah,

מ'האט גערעדט 168 וועגן דעם ציור פון דער מנורה,

English translation 1326

that in several places they depict the branches of the Menorah as a half-circle and not diagonally,

וואס בכמה מקומות איז מען מצייר די קני המנורה ווי א חצי לבנה און ניט באלכסון,

English translation 1327

which was taken from the depiction of the Menorah on the Arch of Titus.

וואס דאס איז גענומען געווארן פון דעם ציור המנורה על שער טיטוס.

English translation 1328

Thereupon a question was asked from what is related in Yosippon*,

האט מען דערויף געפרעגט 169 פון דעם וואס ווערט דערציילט אין יוסיפון* 169,

English translation 1329

that they brought to Titus "two Menorahs from the golden Menorahs that were in the Temple" because they did not want the Menorah of the Temple to fall into his hands –

אז מ'האט געבראכט טיטוס'ן "שני מנורות ממנורות הזהב אשר היו במקדש" אזוי ווי מ'האט ניט געוואלט אז די מנורת המקדש זאל אריינפאלן אין זיינע הענט –

English translation 1330

and on the other hand,

ולאידך,

English translation 1331

to completely deceive him

איט אינגאנצן אויסנארן

English translation 1332

(and bring a Menorah not from the Temple)

(און ברענגען א מנורה ניט פון מקדש)

English translation 1333

they could not –

האט מען ניט געקענט –

English translation 1334

therefore they brought him two of the Menorahs that were in the Temple which were similar to the Menorah.

האט מען אים דעריבער געבראכט צוויי פון די מנורות שהיו במקדש וואס זיינען געווען ענלען צו דער מנורה 170.

English translation 1335

It follows,

קומט אויס,

English translation 1336

that the depiction on the Arch of Titus is not

אז דער ציור על שער טיטוס איז ניט

English translation 1337

*) And in the Zohar (Section 4, page 1)

*) ובזח"א (פ, א)

English translation 1338

"many names it has." And see by the Vilna Gaon, brought in Nitzotzei Zohar by Margolies, end of volume 8 of his edition.

סגיאין שמהן אית לי'. וראה ביי הגר"א הובא בניצוצי זהר למרגליות סוף ז"ח דהוצאתו.

English translation 1339

from the Menorah of the Temple but from the Menorahs that Solomon made. And regarding these Menorahs there is no proof that they were entirely similar

פון מנורת המקדש נאר פון מנורות שעשאן שלמה. און אויף די מנורות איז ניטא קיין ראי' אז זיי זיינען געווען אינגאנצן בדומה

English translation 1340

(in all details)

(בכל הפרטים)

English translation 1341

to the Menorah that Moses made.

צו דער מנורה שעשה משה.

English translation 1342

A second person answered*,

האט א צווייטער געענטפערט* 170,

English translation 1343

why should one say that the Menorahs of Solomon were different from the Menorah that Moses made? And he brought proof that they were indeed identical from Likkutei Sichot.

פארוואס זאל מען זאגן אז די מנורות של שלמה זיינען געווען אנדערש פון מנורה שעשה משה? און האט געבראכט א ראי' אז זיי זיינען יע געווען גלייך פון לקוטי שיחות 171.

English translation 1344

But it is, after all, "the guarantor needs a guarantor"...

ס'איז דאך אבער ערביך ערבא צריך 172...

English translation 1345

But in truth it is necessary to say that the Menorahs that Solomon made were in the same form as the Menorah that Moses made,

נאר אין אמת'ן איז מוכרח צו זאגן אז די מנורות שעשאן שלמה זיינען געווען אין דער זעלבער צורה ווי מנורה שעשה משה,

English translation 1346

both from the perspective of logic:

סיי מצד הסברא:

English translation 1347

It is a wild thing to say,

ס'איז א ווילדע זאך צו זאגן,

English translation 1348

that Solomon did not make his Menorahs according to the depiction of the Menorah that Moses made.

אז שלמה האט ניט געמאכט זיינע מנורות לויטן ציור המנורה שעשה משה.

English translation 1349

And especially since his intention was indeed to add to the Menorah of the Temple,

ובפרט אז כוונתו איז דאך געווען להוסיף על מנורת המקדש,

English translation 1350

that there should be

עס זאלן זיין

English translation 1351

(not only one Menorah, but)

(ניט בלויז איין מנורה, נאר)

English translation 1352

many Menorahs;

א סך מנורות;

English translation 1353

to the extent that the Midrash Rabbah needs to defend that with this Solomon did not transgress "You shall not add to it nor diminish from it,"

ביז אז דער מדרש הגדול 173 דארף באווארענען אז דערמיט האט שלמה ניט עובר געווען אויף "לא תוסיף עליו ולא תגרע " 174,

English translation 1354

because "so was the tradition in their hands from Moses, that when they would build a house of stones, there would be in it etc. ten Menorahs etc., and so it says, 'All this was in writing from the hand of the Lord.'" So it is certainly that the Menorahs were in the form of the Menorah that Moses made.

ווייל "כך היתה בידם מסורת מפי משה שכשיבנו בית אבנים יהו בו כו' עשר מנורות כו' וכן הוא אומר 175 הכל בכתב מאת ה'". איז דאך זיכער אז די מנורות זיינען געווען כצורת המנורה שעשה משה.

English translation 1355

However, from the very fact that the Midrash says that Solomon made the Menorahs based on the command

מצד דעם גופא אבער וואס דער מדרש זאגט אז שלמה האט געמאכט די מנורות מצד הציווי

English translation 1356

("from the Lord upon me He made wise"),

(מיד ה' עלי השכיל),

English translation 1357

could it not be that the command was to make the Menorahs not in the form of the Menorah that Moses made?

קען דאך זיין אז דער ציווי איז געווען צו מאכן די מנורות ניט כצורת המנורה שעשה משה?

English translation 1358

But the Almighty helps,

העלפט אבער דער אויבערשטער,

English translation 1359

that there is an explicit Gemara that they were indeed in the form of the Menorah of Moses:

אז עס איז פאראן א גמרא מפורשת אז זיי זיינען יע געווען כצורת מנורת משה:

English translation 1360

The Gemara brings two opinions in Menachot:

די גמרא ברענגט אין מנחות 176 צוויי דיעות:

English translation 1361

One opinion holds that "they would light only from that of Moshe," and according to a second opinion, "and from all of them they would light."

איין מ"ד האלט אז "לא היו מדליקין אלא בשל משה" און לויט א צווייטן מ"ד "ובכולן היו מדליקין"

English translation 1362

(Also the ten menorahs that Shlomo made).

(אויך די עשר מנורות שעשה שלמה).

English translation 1363

And in this itself,

וואס אין דעם גופא

English translation 1364

(that "from all of them they would light")

(ש"בכולן היו מדליקין")

English translation 1365

there are two interpretations. Others hold that

זיינען דא צוויי פירושים 177. אנדערע האלטן אז

English translation 1366

they would always light all the menorahs

מען פלעגט אלעמאל אנצינדן אלע מנורות

English translation 1367

(also that of Moshe),

(אויך של משה),

English translation 1368

but according to Rashi, they would light "sometimes from this and sometimes from that."

אבער לויט רש"י 178 האט מען מדליק געווען "פעמים בזה ופעמים בזה".

English translation 1369

And according to the approach –

און לויט דער שיטה –

English translation 1370

that sometimes they would fulfill the lighting of the lamps

אז פעמים פלעגט מען מקיים זיין הדלקת הנרות

English translation 1371

(only)

(בלויז)

English translation 1372

with one of the menorahs that Shlomo made –

מיט איינע פון די מנורות שעשה שלמה –

English translation 1373

it is necessary to say,

איז מוכרח צו זאגן,

English translation 1374

that the menorahs were in the same form as the menorah of Moshe. Because since they were of gold,

אז די מנורות זיינען געווען אין דעם זעלבן ציור כמנורת משה. ווארום וויבאלד זיי זיינען געווען של זהב 179,

English translation 1375

the law is

איז דאך דער דין

English translation 1376

(according to the ruling of the Rambam)

(כפסק הרמב"ם 180)

English translation 1377

that "when they are made of gold," they must have the conditions of the menorah that Moshe made.

אז "בשעשאוה זהב" דארף'ן זיי האבן די תנאים פון דער מנורה שעשה משה.

English translation 1378

And it is a great difficulty to say that in this very matter is the dispute between the two aforementioned opinions:

און ס'איז א דוחק גדול צו זאגן אז אין דערויף גופא איז די פלוגתא צווישן די צוויי דיעות הנ"ל:

English translation 1379

According to the opinion that the lighting of the lamps can be with the menorahs that Shlomo made –

ליוט דער דיעה אז הדלקת הנרות קען זיין מיט מנורות שעשה שלמה –

English translation 1380

they were in the form of the menorah of Moshe;

זיינען זיי געווען כצורת מנורת משה;

English translation 1381

and according to the opinion that the lighting of the lamps is specifically from that of Moshe –

און לויט דער דיעה אז הדלקת הנרות איז דוקא בשל משה –

English translation 1382

it is because the menorahs of Shlomo were of a different form,

איז עס ווייל מנורות שלמה זיינען געווען בצורה אחרת,

English translation 1383

because there is a principle that we do not increase dispute.

ווייל ס'איז א כלל אז לאפושי מחלוקת לא מפשינן 181.

English translation 1384

And in truth, it is also implied from the verses in Chronicles,

און באמת איז אויך אזוי משמע פון די כתובים אין דברי הימים,

English translation 1385

which relates about all the menorahs in one sequence,

וואס ער דערציילט וועגן אלע מנורות בהמשך אחד,

English translation 1386

from this it is implied,

איז דערפון משמע,

English translation 1387

that they were all of one form.

אז זיי זיינען אלע געווען בצורה אחת.

English translation 1388

It follows,

קומט אויס,

English translation 1389

that both from logic,

אז סיי מצד הסברא,

English translation 1390

and from the verses and from the Gemara it is proven,

סיי פון די כתובים און סיי פון גמרא איז מוכח,

English translation 1391

that the menorahs that Shlomo made were like the menorah of Moshe.

אז די מנורות שעשה שלמה זיינען געווען ווי מנורת משה.

English translation 1392

In addition to all this:

נוסף לכל זה:

English translation 1393

Even if one would say that they were not like the menorah of Moshe –

אפילו מ' זאל זאגן אז זיי זיינען ניט געווען כמנורת משה –

English translation 1394

but Titus was after the destruction of the Second Temple,

איז אבער טיטוס געווען נאך חורבן בית שני,

English translation 1395

and simply, the menorahs that Shlomo made

וואס בפשטות זיינען די מנורות שעשה שלמה

English translation 1396

(at the time he built the First Temple)

(בשעת ער האט געבויט מקדש ראשון)

English translation 1397

were no longer present in the time of the Second Temple.

שוין ניט געווען בזמן בית שני.

English translation 1398

In Tosafot Rid there is a discussion

אין תוס' רי"ד 182 איז דא א שקו"ט

English translation 1399

(regarding the ten tables that Shlomo made)

(בנוגע לעשרה שולחנות שעשה שלמה)

English translation 1400

whether they were in the Second Temple;

צי זיי זיינען געווען בבית שני;

English translation 1401

but simply, it is logical to say that they were not in the Second Temple. Because after the destruction of the First Temple, all the Temple vessels were taken into captivity.

אבער בפשטות איז מסתבר צו זאגן אז זיי זיינען ניט געווען בבית שני. ווארום נאכן חורבן בין ראשון האט מען דאך גענומען אלע כלי המקדש בשבי.

English translation 1402

Furthermore:

נאך מער:

English translation 1403

It is related in the Gemara that there was a time in the Second Temple when the Jews did not have enough gold

עס ווערט דערציילט אין גמרא 183 אז ס'איז געווען א זמן אז בבית שני האבן אידן ניט געהאט גענוג זהב

English translation 1404

gold to make a golden menorah,

זהב צו מאכן א מנורה של זהב,

English translation 1405

and only after "they became wealthy" did they make a golden menorah.

און ערשט נאך דעם ווי "העשירו" האבן זיי געמאכט א מנורה של זהב.

English translation 1406

Another proof of this:

נאך א הוכחה אויף דעם:

English translation 1407

There is a drawing of the Temple in the handwriting of the Rambam,

עס איז פאראן א ציור פון ביהמ"ק בכתב יד הרמב"ם 184,

English translation 1408

where he depicts where all the vessels stood in the Second Temple,

וואו ער מאלט אויס וואו אלע כלים זיינען געשטאנען אין מקדש שני,

English translation 1409

and there is only one menorah there. If there were also ten additional menorahs in the Second Temple,

און דארטן איז פאראן בלויז איין מנורה. אויב עס זיינען געווען נאך עשר מנורות אויך במקדש שני,

English translation 1410

the Rambam would have had to show where they stood.

האט דאך דער רמב"ם געדארפט ווייזן וואו זיי זיינען געשטאנען.

English translation 1411

And although it is not relevant to the halachah that there were ten additional menorahs,

און אע"פ אז ס'איז ניט נוגע להלכה אז ס' זיינען געווען נאך עשר מנורות,

English translation 1412

this is only a reason why the Rambam would not write about it;

איז דאס אבער נאר א טעם פארוואס דער רמב"ם זאל וועגן דעם ניט שרייבן;

English translation 1413

however, when he makes a drawing, one must show how the reality was.

משא"כ בשעת ער מאכט א ציור דארף מען ווייזן ווי די מציאות איז געווען.

English translation 1414

Thus, from this there is a proof that in the Second Temple the ten menorahs were no longer present,

איז דערפון א הוכחה אז במקדש שני זיינען שוין ניט געווען די עשר מנורות,

English translation 1415

only one menorah

נאר בלויז איין מנורה

English translation 1416

(like the menorah of Moshe),

(כמנורת משה),

English translation 1417

and that menorah fell into the hands of Titus.

און די מנורה איז אריינגעפאלן לידי טיטוס.

English translation 1418

Since we are already speaking about the menorah,

אז מען רעדט שוין וועגן דער מנורה,

English translation 1419

this is the place to dwell upon a wonder that is found in the drawing of the menorah of the Rambam

איז כאן המקום צו אפשטעלן זיך אויף א דבר פלא וואס מען געפינט אין דעם ציור המנורה פון רמב"ם 185

English translation 1420

(as was discussed about his drawing of the menorah in the previous farbrengens):

(ווי מ'האט גערעדט וועגן זיין ציור המנורה בהתוועדויות הקודמת):

English translation 1421

Regarding the drawing of the goblets,

וועגן דעם ציור הגביעים,

English translation 1422

the Rambam writes in Hilchot Beit HaBechirah that "the goblets are like Alexandrian cups whose tops are wide and whose bases are narrow,"

שרייבט דער רמב"ם אין הל' ביהב"ח 186 אז "הגביעים דומין לכוסות אלכסנדריא שפיהן רחב ושוליהן קצר",

English translation 1423

and about this he says in his Commentary on the Mishnah "that their bases are narrow."

ועד"ז זאגט ער אין פירוש המשניות 187 "שהשולים שלו צרים".

English translation 1424

That is, the goblet was a triangle with the wide area at the top and the narrow area at the bottom –

ד.ה. דער גביע איז געווען א משולש מיט דעם שטח הרחב מלמעלה און דער שטח הקצר מלמטה –

English translation 1425

it was not like a perfect triangle,

ס'איז ניט געווען ווי א משולש ממש,

English translation 1426

because at the bottom there was no point, as with the menorah in general,

ווארום למטה איז ניט געווען קיין שפיץ ע"ד ווי די מנורה בכלל,

English translation 1427

at its base there was no point, rather it stood on a base,

איז בשולי' ניט געווען קיין שפיץ נאר ס'איז געשטאנען על ג' וגלים 188,

English translation 1428

but at the bottom there was a smaller area than at the top –

אבער מלמטה איז געווען א קלענערער שטח ווי מלמעלה –

English translation 1429

But in the Rambam's drawing of the menorah,

אבער אין דעם רמב"ם'ס ציור של המנורה,

English translation 1430

the goblets are reversed –

זיינען די גביעים פארקערט –

English translation 1431

the wide area at the bottom and the narrow area at the top?

דער שטח הרחב מלמטה ושטח הקצר מלמעלה?

English translation 1432

Regarding this, Rabbi Kafach posits that "our teacher in his drawing was not precise at all,

שטעלט זיך דערויף הרב קאפח אז "רבינו בציורו לא דק כלל,

English translation 1433

and as he wrote that his intention in the drawing was how it appeared in a general manner."

וכמו שכתב שמטרתו בציור היאך היתה נראית באופן כללי".

English translation 1434

But one cannot say so. Because there is no place to say that the Rambam should depict the goblets inverted as they were! And especially since there were twenty-two goblets –

אבער מען קען אזוי ניט זאגן. ווייל עס האט ניט קיין ארט צו זאגן אז דער רמב"ם זאל מצייר זיין די גביעים קאפויר ווי זיי זיינען געווען! ובפרט אז עס זיינען געווען כ"ב גביעים –

English translation 1435

that is,

הייסט עס,

English translation 1436

that the Rambam "was not precise at all" and depicted the goblets inverted twenty-two times!

אז דער רמב"ם "לא דק כלל" און מצייר געווען די גביעים קאפויר צוויי און צוואנציק מאל!

English translation 1437

That which the Rambam writes "since the purpose is not in this depiction that you should know from it the form of the goblet precisely" is a reason why he did not depict as the goblets are "with almond-shaped knobs"

דאס וואס דער רמב"ם שרייבט "שאין המטרה. בציור זה שתדע ממנו תבנית הגביע בדקדוק" איז א טעם פארוואס ער האט ניט מצייר געווען ווי די גביעים זיינען "משוקדים"

English translation 1438

(they are depicted with almonds,

(זיי זיינען מצוייר מיט שקדים,

English translation 1439

with a knob)

מיט א צאצקע)

English translation 1440

and so too regarding other details. But not regarding the entirety of their form,

ועד"ז אין אנדערע פרטים. אבער ניט אויף כללות צורתם,

English translation 1441

whether from top to bottom or from bottom to top.

צי מלמעלה למטה או מלמטה למעלה.

English translation 1442

And especially knowing how precise the Rambam was in every matter,

ובפרט וויסנדיק אויף וויפל דער רמב"ם איז געווען א דייקן בכל דבר,

English translation 1443

whether in a great matter or a small matter –

סיי אין א דבר גדול און סיי א דבר קטן –

English translation 1444

there is certainly no place to say that "our teacher was not precise at all."

האט דאך זיכער קיין ארט ניט צו זאגן אז "רבינו לא דק כלל".

English translation 1445

And as will be explained below *.

וכפי שיתבאר לקמן *.

English translation 1446

In the farbrengen of the twentieth of Menachem-Av, they also spoke regarding making a siyum on Tractate Moed Katan,

אין דער התוועדות פון כ"ף מנחם-אב האט מען אויך גערעדט בנוגע צו מאכן א סיום אויף מסכת מועד קטן,

English translation 1447

that although in Sefer Chassidim it is written that because "we seize him

אז אע"פ וואס אין ספר חסידים 189 שטייט אז וויבאלד "תופסין אותו

English translation 1448

(the study of Tractate Moed Katan)

(דער לימוד במסכת מועד קטן)

English translation 1449

with the presumption of danger" therefore "the teacher should study in secret and not publicize, and it will not harm nor be harmed" –

בחזקת סכנה" דערפאר "ילמדו הרב בחשאי ולא יפרסם ולא יזיק ולא ניזק" –

English translation 1450

there is, however, a principle that since it has become commonplace, that which is commonplace is commonplace,

האט מען אבער א כלל 190 סייכיון דדש דש,

English translation 1451

which is said even regarding matters of danger,

וואס דאס זאגט מען אפילו בנוגע צו ענינים של סכנה,

English translation 1452

and in our case

ובנדו"ד

English translation 1453

(regarding Tractate Moed Katan)

(בנוגע צו מסכת מו"ק)

English translation 1454

it was already commonplace that a siyum should be made in public etc. on Tractate Moed Katan,

איז שוין געווען דש אז מ'זאל מאכן א סיום ובפרהסיא וכו' אויף מס' מו"ק,

English translation 1455

therefore now there is no concern in this.

דעריבער איז איצטער אין דעם ניטא קיין חשש.

English translation 1456

They brought a proof for this from that which regarding the study of the "daily page" one studies and publicizes also the study of Tractate Moed Katan.

האט מען אויף דעם געבראכט 191 א ראי' פון דעם וואס בנוגע צו דער לימוד פון "דף היומי" איז לערנט מען און מ'איז מפרסם אויך דער לימוד במסכת מו"ק.

English translation 1457

In truth, however, this has no connection to that which was discussed:

באמת האט דאס אבער קיין שייכות ניט צו דעם וואס מ'האט גערעדט:

English translation 1458

The study of the "daily page" is (a)

דער לימוד פון "דף היומי" איז (א)

English translation 1459

a study and a study that one studies in order the entire Talmud –

א לימוד און א לימוד וואס מ'לערנט על הסדר גאנץ ש"ס –

English translation 1460

there is no place to skip a tractate in this order of study! And furthermore (b)

האט קיין ארט ניט אז מ' זאל איבערה יפן א מסכת בסדר לימוד זה! און דערצו (ב)

English translation 1461

one must know who established

דארף מען וויסן ווער עס האט מייסד

English translation 1462

*) In the sicha of the eve of the first of Rosh Chodesh Elul.

*) בשיחת אור לב' דר"ח אלול.

English translation 1463

the order of study of the "daily page." That certainly the great ones of Israel established it. One must, however, know the details of how they set it up etc.

געווען דער סדר הלימוד פון "דף היומי". וואס זיכער האבן דאס מייסד געווען גדולי ישראל. מ'דארף אבער וויסן די פרטים ווי זיי האבן דאס אויסגעשטעלט וכו'.

English translation 1464

And in addition to this –

ונוסף לזה –

English translation 1465

there are those who study the entire Talmud

עס זיינען דא די וואס לערנען גאנץ ש"ס

English translation 1466

(in order)

(על הסדר)

English translation 1467

faster than a page per day,

שנעלער פאר דף ליום,

English translation 1468

they do not need to skip a tractate. And furthermore it could be that the study

דארפן זיי ניט איבערה יפן א מסכת. און דערצו קען נאך זיין אז דער לימוד

English translation 1469

(of Tractate Moed Katan)

(פון מס' מו"ק)

English translation 1470

is arranged that it should be studied during the nine days.

איז איינגעשטעלט אז מ'זאל אים לערנען אין די ניין טעג.

English translation 1471

However, that which was discussed in that farbrengen is regarding

משא"כ דאס וואס מ'האט גערעדט אין יענער התוועדות איז בנוגע

English translation 1472

(a) that which is written in Sefer Chassidim,

(א) צו דעם וואס ס' שטייט אין ספר חסידים,

English translation 1473

where he speaks about a danger connected not with studying Tractate Moed Katan,

וואס דארטן רעדט ער וועגן א סכנה פארבונדן ניט מיט לימוד מסכת מועד קטן,

English translation 1474

but with publicizing about it. That study must certainly be,

נאר מיט מפרסם זיין וועגן דעם. וואס לימוד דארף זיכער זיין,

English translation 1475

and especially if the study is in the order of the entire Talmud,

ובפרט נאך אויב דער לימוד איז על הסדר פון גאנץ ש"ס,

English translation 1476

there is no place to skip a tractate,

האט קיין ארט ניט איבערהיפן א מסכת,

English translation 1477

as above.

כנ"ל.

English translation 1478

In Sefer Chassidim, however, he speaks about publicizing about it. And about this they spoke then –

אין ספר חסידים רעדט ער אבער וועגן מפרסם זיין וועגן דעם. און וועגן דעם האט מען דעמולט גערעדט –

English translation 1479

regarding making a siyum in public on the tractate.

בנוגע צו מאכן א סיום ובפרהסיא אויף די מסכת.

English translation 1480

(b) Even an individual,

(ב) אפילו א יחיד,

English translation 1481

whoever it may be,

ווער עס זאל נאר זיין,

English translation 1482

whether he may make a siyum in public on Tractate Moed Katan.

צי ער מעג מאכן א סיום ובפרהסיא אויף מס' מו"ק.

English translation 1483

And on this they brought that now there is no concern in this –

און אויף דעם האט מען געבראכט אז איצטער איז ניטא קיין חשש בזה –

English translation 1484

because there is a principle that "since the many have become accustomed to it" there is no concern of danger, as it is said "the Lord protects the simple." And consequently,

ווייל ס'איז דא א כלל 192 אז "כיון דדשו בי' רבים" איז ניטא קיין חשש סכנה שנאמר 193 "שומר פתאים ה'". ובמילא,

English translation 1485

since the many have become accustomed to making a siyum in public on Tractate Moed Katan –

היות אז כיון דדשו בי' רבים צו מאכן א סיום ובפרהסיא אויף מס' מו"ק –

English translation 1486

there is now no concern in this.

איז ניטא איצטער קיין חשש בזה.

English translation 1487

That the principle

וואס דער כלל

English translation 1488

(that since the many have become accustomed to it there is no concern of danger)

(אז כיון דדשו בי' רבים איז ניטא קיין חשש סכנה)

English translation 1489

is said regarding a danger connected even with an individual

זאגט מען בנוגע צו א סכנה פארבונדן אפילו מיט א יחיד

English translation 1490

(not specifically with a multitude).

(לאו דוקא מיט א רבים).

English translation 1491

As the Gemara brings regarding three women who use a contraceptive sponge,

ווי די גמרא 194 ברענגט בנוגע צו שלש נשים משמשות במוך,

English translation 1492

that they engage in intercourse in their usual manner,

אז משמשות כדרכן,

English translation 1493

even though there is in this danger for the woman

אע"פ וואס יש בזה סכנה פאר די אשה

English translation 1494

(an individual),

(א יחיד),

English translation 1495

because "the Lord protects the simple,"

ווייל "שומר פתאים ה'",

English translation 1496

without any difference who the woman is.

אן קיין נפק"מ ווער די אשה איז.

English translation 1497

From this it is also understood regarding making a siyum in public on Tractate Moed Katan –

וואס דערפון איז אויך מובן בנוגע מאכן א סיום ובפרהסיא אויף מס' מו"ק –

English translation 1498

that "since the many have become accustomed to it" to make a siyum in public on Tractate Moed Katan,

אז "כיון דדשו בי' רבים" צו מאכן א סיום ובפרהסיא אויף מס' מו"ק,

English translation 1499

there is no concern in this even for an individual,

איז ניטא קיין חשש בזה אפילו פאר א יחיד,

English translation 1500

without any difference who the individual is.

אן קיין נפק"מ ווער דער יחיד איז.

English translation 1501

And may it be His will that these days be transformed

ויה"ר* אז ס' זאל זיין יהפכו ימים אלו

English translation 1502

(of the month of Menachem-Av)

(פון חודש מנחם-אב)

English translation 1503

"to joy and gladness and festive occasions,"

"לששון ולשמחה ולמועדים טובים",

English translation 1504

so that the inner intent of "tear" be revealed,

אז עס זאל נתגלה ווערן די פנימיות הכוונה אין "דמעה",

English translation 1505

the "and the Lord God will wipe away the tear from every face"

דער "ומחה ה' אלקים דמעה מעל כל פנים " 195

English translation 1506

(as at the conclusion of Tractate Moed Katan),

(כבסיום מס' מועד קטן),

English translation 1507

for "tear" has the numerical value of 120 with the inclusive,

וואס "דמעה" איז בגימטריא ק"כ עם הכולל 196,

English translation 1508

so that from "tear"

אז פון "דמעה"

English translation 1509

(with a hei)

(מיט א ה"א)

English translation 1510

becomes "moed"

ווערט "מועד"

English translation 1511

(with a vav),

(מיט א וא"ו),

English translation 1512

as discussed at length in the farbrengen of the 20th of Menachem-Av.

כמדובר בארוכה אין דער התוועדות פון כ"ף מנחם-אב.

English translation 1513

And as it is also stated in Yalkut Shimoni: "A lion ascended, this is Nebuchadnezzar, as it is written, 'A lion ascended from its thicket, etc.' and destroyed Ariel, etc., so that this lion, the Holy One, blessed be He, should come, as it is written of Him, 'A lion has roared, who will not fear, etc.' and build Ariel."

און ווי עס שטייט אויך אין ילקוט שמעוני אז "עלה ארי' זה נבוכדנאצר דכתיב עלה ארי' מסובכו כו' והחריב אריאל כו' על מנת שיבוא ארי' זה הקב"ה דכתיב ביי ארי' שאג מי לא יירא כו' ויבנה אריאל".

English translation 1514

That is, the entire descent and destruction of the Temple by Nebuchadnezzar is for the sake of the ascent and building of the Third Temple by the Holy One, blessed be He;

ד.ה. אז די גאנצע ירידה וחורבן המקדש ע"י נבוכדנאצר איז על מנת די עלי' ובנין ביהמ"ק השלישי ע"י הקב"ה;

English translation 1515

in accordance with the above, that the entire matter of "tear"

ע"ד הנ"ל אז דער גאנצער ענין פון "דמעה"

English translation 1516

(with a hei)

(מיט א ה"א)

English translation 1517

is "for the sake of" there being "and the Lord God will wipe away the tear from every face,"

איז "על מנת" ס'זאל זיין דער "ומחה ה"א דמעה מעל כל פנים",

English translation 1518

and from it shall become "moed"

און ס'זאל דערפון ווערן "מועד"

English translation 1519

(with a vav).

(מיט א וא"ו).

English translation 1520

And through this, it is transformed from a lion of the other side –

און דורך דעם ווערט נתהפך פון ארי' דלעו"ז –

English translation 1521

"A lion ascended, this is Nebuchadnezzar,"

"עלה ארי" זה נבוכדנאצר",

English translation 1522

to a lion of holiness –

צו ארי' דקדושה –

English translation 1523

"this lion, the Holy One, blessed be He, shall come."

"יבוא ארי זה הקב"ה".

English translation 1524

The elevation in this is even greater –

דער עילוי בזה איז נאכמער –

English translation 1525

and with an introduction:

ובהקדים:

English translation 1526

When one speaks about "A lion ascended, this is Nebuchadnezzar, as it is written, 'A lion ascended from its thicket, etc.' and destroyed Ariel"

בשעת מען רעדט וועגן "עלה ארי' זה נבוכדנאצר דכתיב עלה ארי' מסובכו כו' והחריב אריאל"

English translation 1527

(the Holy Temple) –

(דעם ביהמ"ק) –

English translation 1528

it seemingly should have stated "aryeh" (lion),

האט לכאורה געדארפט שטיין "עלה ארי",

English translation 1529

without a hei,

חסר ה"א,

English translation 1530

because: (a)

ווייל: (א)

English translation 1531

as in the case of Ephron –

במכש"כ פון עפרון –

English translation 1532

"and Ephron was sitting,

"ועפרון ישב,

English translation 1533

it is written deficiently, etc." (b)

כתיב חסר כו' " 197. (ב)

English translation 1534

Through the destruction of the First Temple

דורך חורבן בית ראשון

English translation 1535

(by Nebuchadnezzar)

(ע"י נבוכדנאצר)

English translation 1536

it came about that "the five things were lacking" in the Second Temple),

איז געווארען אז "חסרו ה' דברים" במקדש שני 198),

English translation 1537

"and I will be honored" is missing a hei (–

"ואכבד" 199 חסר ה"א (–

English translation 1538

therefore, it should have stated "ari" without a hei.

האט דאך עד"ז געדארפט שטיין "ארי" חסר ה"א.

English translation 1539

The explanation of this is,

איז דער ביאור אין דעם,

English translation 1540

that this itself proves the point:

אז היא הנותנת:

English translation 1541

Nebuchadnezzar's destruction affected the five things most

חורבן נבוכנאצר האט פוגע געווען ביותר בה" דברים

English translation 1542

(which were lacking in the Second Temple) –

(וואס הסרו בבית שני) –

English translation 1543

to such an extent that even the redemption from the Babylonian exile did not remedy the five things, and they did not return in the Second Temple. It follows,

עד כ"כ אז אפילו הגאולה דגלות בבל האט ניט גואל געווען די ה' דברים און לא חזרו בבית שני. קומט אויס,

English translation 1544

that the primary destruction of Nebuchadnezzar was expressed with regard to the five things.

אז דער עיקר חורבן פון נבוכדנאצר האט זיך אויסגעדריקט בנוגע צו ה' דברים.

English translation 1545

*) From here until the end of this section - was edited by the Rebbe, may he live for many good years.

*) מכאן עד סוף סעיף זה - הוגה ע"י כ"ק אדמו"ר שליט"א.

English translation 1546

And according to the principle "and one nation from the other nation, etc. –

וע"פ הכלל "ולאום מלאום גו' 200 –

English translation 1547

from its destruction, etc., it is built, etc." it is understood that what enabled Nebuchadnezzar to affect the five things so greatly,

מחורבנה כו' ניבנית כו'" 201 איז מובן אז דאס וואס נבוכדנאצר האט געקענט פוגע זיין כ"כ אין די ה' דברים,

English translation 1548

is because when "a lion ascended

איז ווייל כש"עלה ארי'

English translation 1549

(Nebuchadnezzar)

(נבוכדנאצר)

English translation 1550

from its thicket" he had in his power –

מסובכו" האט ער געהאט בכחו –

English translation 1551

the "hei,"

דעם "ה'",

English translation 1552

to be understood from the destruction

להבנות פון דעם חורבן

English translation 1553

(deficiency)

(חסרון)

English translation 1554

of the five things in the Holy Temple.

פון ה' דברים בביהמ"ק.

English translation 1555

Therefore it is stated "A lion ascended, this is Nebuchadnezzar, as it is written, 'A lion ascended from its thicket'" with a hei*.

דעריבער שטייט "עלה ארי' זה נבוכדנאצר דכתיב עלה ארי' מסובכו" מיט א ה"א*.

English translation 1556

And based on this, it follows:

ועפ"ז קומט אויס:

English translation 1557

Since the entire matter of "A lion ascended, this is Nebuchadnezzar

היות אז דער גאנצער ענין פון "עלה ארי' זה נבוכדנאצר

English translation 1558

(a lion ascended from its thicket)

(עלה ארי' מסובכו)

English translation 1559

and destroyed Ariel,"

והחריב אריאל",

English translation 1560

with all his power and might,

מיט כל הכח והתוקף שלו,

English translation 1561

"ari" with a hei,

"ארי" מיט א ה"א,

English translation 1562

is for the sake of "this lion, the Holy One, blessed be He, shall come

אי'ז על מנת "שיבוא ארי זה הקב"ה

English translation 1563

(a lion has roared, who will not fear)

(ארי" שאג מי לא יירא)

English translation 1564

and build Ariel,"

ויבנה אריאל",

English translation 1565

the Third Holy Temple - it is understood the magnitude of the elevation that will be in the Third Holy Temple when there will be the opposite of "and one nation from the other nation, etc." from the side of holiness,

דער ביהמ"ק השלישי - איז מובן דער גודל העילוי וואס וועט זיין בביהמ"ק השלישי ווען ס'וועט זיין דער היפך "ולאום מלאום גו'" פון צד הקדושה,

English translation 1566

so that the five things will return in the Third Holy Temple,

אז ס'וועלן צוריקומען די ה' דברים בביהמ"ק השלישי,

English translation 1567

and even more –

און נאכמער –

English translation 1568

the Third Temple will be an eternal structure,

דער בית שלישי וועט זיין א בנין נצחי,

English translation 1569

"the Sanctuary, O Lord, which Your hands have established,"

"מקדש אד' כוננו ידיך" 202,

English translation 1570

which will never be nullified,

וואס וועט קיינמאל ניט בטל ווערן,

English translation 1571

in the true and complete redemption. Speedily in our days, literally.

בגאולה האמיתית והשלימה. במהרה בימינו ממש.

English translation 1572

*) And the connection will be sweetened

*) ויומתק הקשר

English translation 1573

(the matter of "ari" with the five things that Nebuchadnezzar affected)

(דה"א דארי" עם ה' דברים שפגע בהם נ"נ)

English translation 1574

according to the teaching in Or HaTorah on the verse "A lion has roared"

ע"פ משנ"ת באוה"ת עה"פ ארי" שאג

English translation 1575

(Prophets, section 368) –

(נ"ך ע' תסח) –

English translation 1576

"The lion" is the light of Yud-Hei

דארי' הוא אור י"ה

English translation 1577

(see also Likkutei Torah, Acharei 29b),

(ראה גם לקו"ת אחרי כט, ב),

English translation 1578

and based on this, the hei of "ari" is the first hei

ועפ"ז הה"א דארי' הוא ה' ראשונה

English translation 1579

(the upper hei).

(ה' עילאה).

English translation 1580

And in Likkutei Torah, Rosh Hashanah (57b –

ובלקו"ת ר"ה (נז, ב –

English translation 1581

regarding Rosh Hashanah falling on Shabbat (as in the coming year))

בענין ר"ה שחל להיות בשבת (כשנה הבאה))

English translation 1582

it is stated that the five things that were lacking in the Second Temple are the aspect of the upper hei,

איתא דהה" דברים שחסרו בבית שני הוא בחי' ה' עילאה,

English translation 1583

Binah.

בינה.

English translation 1584

In the Kuntres HaIkarim

בקה"י

English translation 1585

(in its entry) –

(בערכו) –

English translation 1586

the hei of "ari" is the Sefirah of Malchut. But this is consistent with the above in the text according to what is written in Or HaTorah, Eichah, at its beginning

ה' דארי ספירת המלכות. אבל ג"ז מתאים עם הנ"ל בפנים ע"פ מש"כ באוה"ת איכה בתחלתו

English translation 1587

(Prophets (Volume 2) on the verse "Eichah"). –

(נ"ך (כרך ב') ע" אימו). –

English translation 1588

And there is no contradiction to the above in Or HaTorah

ואין בזה סתירה להנ"ל באוה"ת

English translation 1589

(on the verse "A lion has roared") –

(עה"פ ארי" שאג) –

English translation 1590

according to the teaching in Iggeret HaKodesh, section 65 (107b).

ע"פ משנ"ת באגה"ק ס"ה (קז, ב).

English translation 1591

And see in the commentary of Rabbi David Kimchi, second version, Sefer HaMichtam:

וראה אדר"ן נוסחא ב' ספמ"ג:

English translation 1592

a lion in its youth,

ארי' בנערותו,

English translation 1593

a lion in its old age. And some later commentators explain –

ארי' בזקנותו. ויש מפרשים באחרונים –

English translation 1594

because in its old age it becomes weak

מפני שבזקנותו נחלש

English translation 1595

(therefore it is missing a hei).

(לכן חסר ה"א).

English translation 1596

That is, the hei of "ari" indicates strength, etc.

היינו שהה"א דארי' מורה על תוקף כו'.

English translation 1597

And note the matter of "a youth who lacks the five until he has not received a male"

ולהעיר מהענין דנער הסר ה' עד דלא קבילת דכר

English translation 1598

(Zohar II 38,

(זח"ב לח,

English translation 1599

2. And elsewhere).

ב. ועוד).

English translation 1600

Another matter that was asked –

נאך אן ענין וואס מען האט געפרעגט 203 –

English translation 1601

why was it marked on this that one may not make an idol

וואס מ'האט געצייכנט 204 אויף דעם אז מ'טאר ניט מאכן אן ע"ז

English translation 1602

(even not to worship it)

(אפילו שלא לעבדה)

English translation 1603

to the Sforno,

צום ספורנו 205,

English translation 1604

for seemingly:

דלכאורה:

English translation 1605

this matter,

אט דער ענין,

English translation 1606

that even the making of an idol is forbidden,

אז אויך עשיית ע"ז איז אסור,

English translation 1607

is stated in Torat Kohanim,

שטייט אין תורת כהנים 206,

English translation 1608

so why was it marked specifically to this Sforno?

היינט פארוואס האט מען געצייכנט דוקא צו דעם ספורנו?

English translation 1609

The question has already been asked of me,

די שאלה האט מען שוין ביי מיר געפרעגט,

English translation 1610

and I have already answered it. I do not know why that person considers it a secret and conceals it,

און איך האב שוין געענטפערט אויף איו. איך ווייס ניט פארוואס יענער האלט עס פאר א סוד און איז דאס מעלים,

English translation 1611

so that one must repeat the answer again –

אזוי אז מען זאל דארפן נאכאמאל איבערחזרן דעם ענטפער –

English translation 1612

So the answer to this is:

איז דער ענטפער אויף דעם:

English translation 1613

One endeavors to explain each matter according to the simple meaning of the verse. And therefore one pointed to the Sforno –

מ'איז דאך משתדל צו מבאר זיין יעדן ענין לויט פשוטו של מקרא. און דערפאר האט מען געצייכנט צו דעם ספורנו –

English translation 1614

who is among the literal commentators, and on the contrary,

וואס ער איז פון די פשטנים 207 ואדרבה,

English translation 1615

even more than Ibn Ezra and Ramban, who bring in their commentary also matters according to the secret;

נאך מער ווי דער אבן עזרא און רמב"ן וואס זיי ברענגען בפירושם אויך ענינים ע"ד הסוד;

English translation 1616

but the Sforno brings only the literal meaning,

משא"כ דער ספורנו ברענגט בלויז פשט,

English translation 1617

this is proof that this is according to the simple meaning of the verse.

איז דערפון א הוכחה אז אזוי איז לויט פשוטו של מקרא.

English translation 1618

And although Rashi in his commentary on the Torah does not bring it –

און אע"פ אז רש"י בפירושו על התורה ברענגט עס ניט –

English translation 1619

it is because a five-year-old studying Scripture understands it by himself:

איז עס ווייל א בן חמש למקרא פארשטייט דאס פון זיך אליין:

English translation 1620

since the prohibition of making an idol and the prohibition of worship are in two separate verses,

וויבאלד אז דער איסור פון עשיית ע"ז און דער איסור פון עבודה שטייט אין צוויי באזונדערע פסוקים,

English translation 1621

it is understood simply,

איז פארשטאנדיק בפשטות,

English translation 1622

that also making itself is forbidden.

אז אויך עשי' אליין איז אסור.

English translation 1623

And furthermore, one could say –

ויתירה מזו י"ל –

English translation 1624

that it is understood simply from Rashi before this.

שמובן הוא בפשטות מפרש"י לפני דק 207.

English translation 1625

Regarding the matter that was discussed in explaining the Sages' statement, "Just as the olive causes forgetting of seventy years of study, so olive oil restores seventy years of study,"

אויף דעם ענין וואס מ'האט גערעדט 208 בביאור מאחז"ל 209 "כשם שהזית משכח לימוד של שבעים שנה כך שמן זית משיב לימוד של שבעים שנה",

English translation 1626

that seventy years is the completion of one order in Torah study, etc.,

אז שבעים שנה איז שלימות פון א סדר אחד בלימוד התורה וכו',

English translation 1627

and afterward a study begins in a different manner that is entirely incomparable to the study in the seventy years prior, etc. –

און דערנאך הויבט זיך אן א לימוד באופן אחר וואס איז באי"ע לגמרי לגבי דעם לימוד אין די שבעים שנה שלפנ"ז וכו' –

English translation 1628

one also asked many questions and marked places where it is discussed in Kabbalah and in Chassidus.

האט מען אויך געפרעגט כו"כ שאלות און אנגעצייכנט ערטער וואו עס רעדט זיך וועגן דעם אין קבלה און אין 4 חסידות.

English translation 1629

One asked what is the explanation of this, that seventy years is one order in Torah study,

מ' האט געפרעגט 210 וואס איז דער פירוש אין דעם אז שבעים שנה איז א סדרו אחד ביימוד התורה,

English translation 1630

whether this means seventy years from the birth of the person,

צי דאס מיינס שבעים שנה פון הוידת האדם,

English translation 1631

or seventy years from the beginning of his Torah study.

אדער שבעים שנה פון התניה יימוד התורה שיו.

English translation 1632

So from the simple language of the Gemara it is understood,

איז מפשטות לשון הגמרא מובן,

English translation 1633

that this means seventy years from the beginning of his Torah study –

אז דאס מיינט שבעים שנה פון התחלת לימוד התורה שיו –

English translation 1634

because the Gemara does not say the phrase "causes forgetting of the study of a seventy-year-old... restores the study of a seventy-year-old." Rather, "study of seventy years,"

ווייי די גמרא זאגט ניט דעם לשון "משכח לימוד של בן שבעים שנה כו' משיב לימוד של בן שבעים שנה". נאר "לימוד של שבעים שנה",

English translation 1635

which simply means seventy years of Torah study

וואס מיינט בפשטות שבעים שנה פון לימוד התורה

English translation 1636

(and not seventy years of the person's life).

(און ניט שבעים שנה של חיי האדם).

English translation 1637

Even if one would want to argue about this,

אפילו אויב מוועט זיך וועלן דינגען אין דעם,

English translation 1638

it is also not a problem –

איז אויך ניט קיין געוואלד –

English translation 1639

because one indeed finds in a similar matter both interpretations:

ווייל מ'געפינט טאקע אין אן ענלעכן ענין ביידע פירושים:

English translation 1640

From the verse "And Hashem did not give you a heart to know etc. until this day,"

פון דעם פסוק 210 "ולא נתן ה' לכם לב לדעת גו' עד היום הזה",

English translation 1641

which Moses said to the Jews in the fortieth year in the wilderness,

וואס משה האט געזאגט די אידן בשנת הארבעים במדבר,

English translation 1642

the Gemara learns that "a person does not attain the mind of his teacher until forty years."

לערנט אפ די גמרא 211 אז "לא קאי איניש אדעתי' דרבי' עד ארבעין שנין".

English translation 1643

There are two opinions in the explanation of "forty years":

זיינען דא צוויי דיעות בפירוש פון "ארבעין שנין":

English translation 1644

One opinion,

איין דיעה 212,

English translation 1645

that this means forty years from the year the person was born,

אז דאס מיינט ארבעין שנין משנה שנולד האדם,

English translation 1646

i.e., when one becomes forty years old, then he attains the mind of his teacher. A second opinion,

ד.ה. בשעת איינער ווערט בן ארבעים שנה איז ער דאן קאי אדעתי' דרבי'. א צווייטער דיעה 213,

English translation 1647

that this means forty years "from the year he began to study until forty years,

אז דאס מיינט ארבעין שנין "משנה שהתחיל ללמוד עד ארבעים שנה,

English translation 1648

and not from the year he was born etc." As this was in the fortieth year in the wilderness

ולא משנה שנולד כו'". ווי דאס איז געווען בשנת הארבעים במדבר

English translation 1649

(when Moses said "And Hashem did not give you a heart to know until this day")

(ווען משה האט געזאגט "ולא נתן ה' לכם לב לדעת עד היום הזה")

English translation 1650

that "this was from the giving of the Torah until forty years, when they began to study."

אז "זה הי' ממתן תורה עד מ' שנה שאז התחילו ללמוד".

English translation 1651

From which it follows that one can learn these forty years

וואס דערפון קומט אויס אז מ'קען לערנען די ארבעין שנין

English translation 1652

(that a person does not attain the mind of his teacher)

(דלא קאי איניש אדעתי' דרב)

English translation 1653

in two ways:

אויף צוויי אופנים:

English translation 1654

forty years from the birth of the person,

מ' שנה משנולד האדם,

English translation 1655

or forty years from when he began to study.

אדער מ' שנה משהתחיל ללמוד.

English translation 1656

And there is no necessity from the second opinion from what Moses said in the fortieth year in the wilderness "And Hashem did not give you a heart to know etc. until this day" –

און ס'איז קיין הכרח ניט ווי די צווייטע דיעה דערפון וואס משה האט געזאגט בשנת הארבעים במדבר "ולא נתן לכם ה' לב לדעת גו' עד היום הזה" –

English translation 1657

because in truth, in the fortieth year in the wilderness it was forty years both from the beginning of the Torah study of the Jews at the giving of the Torah,

ווייל באמת איז בשנת הארבעים במדבר געווען ארבעים שנה סיי פון התחלת לימוד התורה פון אידן בא מ"ת,

English translation 1658

and also forty years from the birth of the people of Israel at their exodus from Egypt,

און אויך ארבעים שנה פון לידת עם ישראל בצאתם ממצרים,

English translation 1659

as is known that at the exodus from Egypt

כידוע אז ביצי"מ

English translation 1660

was the birth of the people of Israel.

איז געווען לידת עם ישראל 214.

English translation 1661

And accordingly, one can also learn in our case regarding "study of seventy years"

ועד"ז קען מען אויך לערנען בנדו"ד בנוגע צו "לימוד של שבעים שנה"

English translation 1662

(which the olive causes forgetting and olive oil restores)

(וואס זית משכח און שמן זית משיב)

English translation 1663

in both ways:

אויף ביידע אופנים:

English translation 1664

seventy years from the birth of the person,

שבעים שנה משנולד האדם,

English translation 1665

or seventy years from when he began to study.

אדער שבעים שנה משהתחיל ללמוד.

English translation 1666

But as above:

אבער כנ"ל:

English translation 1667

from the language of the Gemara "study of seventy years"

פון לשון הגמרא "לימוד של שבעים שנה"

English translation 1668

(and not "study of a seventy-year-old")

(און ניט "לימוד של בן שבעים שנה")

English translation 1669

it leans more to say that this means seventy years from when he began to study.

לייגט זיך מערער צו זאגן אז דאס מיינט שבעים שנה משהתחיל ללמוד.

English translation 1670

One must still understand:

מ'דארף נאך אבער פארשטיין:

English translation 1671

According to what was explained that the Gemara says seventy years because seventy years is a completeness in one order of Torah study –

לויט דעם וואס מ'האט מבאר געווען אז די גמרא זאגט שבעים שנה דערפאר וואס שבעים שנה איז א שלימות אין סדר אחד בלימוד התורה –

English translation 1672

it is seemingly not applicable the entire matter

איז לכאורה ניט שייך דער גאנצער ענין

English translation 1673

(of completeness in one order of Torah study,

(פון שלימות בטדר אחד בלימוד התורה,

English translation 1674

and consequently also not the matter that an olive causes forgetfulness and olive oil restores the study of seventy years)

ובמילא אויך ניט דער ענין אז זית איז משכח און שמן זית איז משיב לימוד של ע' שנה)

English translation 1675

to most people,

בא רוב אנשים,

English translation 1676

because "the days of our years in them are seventy years,"

ווייל "ימי שנותינו בהם שבעים שנה" 214,

English translation 1677

and one who is seventy years old,

און איינער וואס איז א בן שבעים שנה,

English translation 1678

began studying not from birth,

האט אנגעהויבן לערנען ניט משנולד,

English translation 1679

but from when he began to speak

נאר משהתחיל לדבר

English translation 1680

(at two years)

(צו צוויי יאר)

English translation 1681

when "his father teaches him Torah, the commandment that Moses commanded us,"

ווען אבא מלמדו תורה צוה לנו משה,

English translation 1682

then when he is seventy years old he has studied only sixty-eight years.

איז בשעת ער איז שבעים שנה האט ער געלערנט נאר ס"ח שנה.

English translation 1683

And all the more so one who is younger than that. Consequently, for him it is seemingly not applicable the matter of completeness of study in one order which comes specifically after seventy years of Torah study?

ועד"ז איינער וואס איז נאך אינגער דערפון. במילא איז ביי אים לכאורה ניט שייך דער ענין פון שלימות הלימוד בסדר אחד וואס קומט דוקא לאחרי שבעים שנה של לימוד התורה?

English translation 1684

The explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 1685

As a general rule, the time it takes to reach completeness of study of one order in Torah

ע"ד הרגיל איז דער זמן וואס עס נעמט צוקומען צו שלימות לימוד סדר אחד בתורה

English translation 1686

(and afterwards one moves on to a new manner of study that is not yet revealed)

(און דערנאך גייט מען איבער צו א נייעם אופן הלימוד שבאי"ע)

English translation 1687

is seventy years. But there can be a student with superior talents or through exceptional diligence and the like,

שבעים שנה. אבער ס'קען זיין א תלמיד מיט כשרונות נעלים אדער ע"י שקידה יתירה וכיו"ב,

English translation 1688

who may reach completeness of study of one order in Torah in fewer than seventy years.

וואס ער זאל צוקומען צו שלימות לימוד סדר אחד בתורה אין ווייניקער ווי שבעים שנה.

English translation 1689

However, since as a general rule it takes seventy years,

נאר וויבאלד אז ע"ד הרגיל נעמט עס שבעים שנה,

English translation 1690

the definition of completeness of study of one order in Torah is "a study of seventy years." And one who has superior talents or who is a great diligent one,

איז דער גדר פון שלימות הלימוד סדר אחד בתורה - א "לימוד של שבעים שנה". און איינער וואס האט כשרונות נעלים אדער וואס איז א שקדן גדול,

English translation 1691

can reach

קען ער צוקומען

English translation 1692

the level of "study of seventy years" when he is younger than seventy years in his years of life.

צום עילוי פון "לימוד של שבעים שנה" ווען ער איז אינגער פאר שבעים שנה בשנות חייו.

English translation 1693

And this is similar to what applies regarding the definition of having reached the stage of giving halachic rulings:

וע"ד ווי דאס איז בנוגע צום גדר פון הגיע להוראה:

English translation 1694

The Gemara says that one becomes fit to give halachic rulings specifically at forty years,

די גמרא זאגט 215 אז מ'ווערט ראוי להוראה דוקא בארבעין שנין,

English translation 1695

and until then one may not give rulings.

און ביז דעמולט טאר מען ניט מורה זיין.

English translation 1696

However, we sometimes find that due to his great wisdom one may be a halachic authority before forty years.

מ'געפינט אבער אמאל 216 אז מצד רוב חכמתו זאל איינער זיין א מורה הוראה פאר ארבעים שנה.

English translation 1697

That is, the definition of being a halachic authority is forty years. Because as a general rule it takes forty years to reach the level in Torah study to be able to be a halachic authority. But one, through his great wisdom and the like, it is possible that he may reach the level of a halachic authority even before he has actually passed forty years.

ד.ה. אז דער גדר פון זיין א מורה הוראה איז ארבעים שנה. ווייל ע"ד הרגיל נעמט עס ארבעים שנה צוקומען צו דער דרגא בלימוד התורה צו קענען זיין א מורה הוראה. אבער איינער ע"י רוב חכמתו וכיו"ב איז מעגלעך ער זאל צוקומען צו דער דרגא פון מורה הוראה נאך פאר דעם ווי ער איז דורכגעגאנגען ארבעים שנה בפועל.

English translation 1698

And similarly we find further:

ועד"ז געפינט מען נאכמער:

English translation 1699

In the present time we see that there are rabbis

בזמן הזה זעט מען אז עס זיינען דא רבנים

English translation 1700

(halachic authorities)

(מורי הוראה)

English translation 1701

younger than forty years.

אינגער פון ארבעים שנה.

English translation 1702

And according to the ruling in the Shulchan Aruch that "any sage who has reached the stage of giving halachic rulings and does not give rulings" is a completely undesirable thing,

וע"פ הפסק דין אין שו"ע 217 אז "כל חכם שהגיע להוראה ואינו מורה" איז דאס א דבר בלתי רצוי לגמרי,

English translation 1703

just like a student who has not reached the stage of giving halachic rulings and gives rulings –

אזוי ווי א תלמיד שלא הגיע להוראה ומורה 218 –

English translation 1704

consequently, if he reached the stage of giving halachic rulings before forty years - he must give rulings.

במילא אויב הגיע להוראה פאר ארבעים שנה - מוז ער מורה זיין.

English translation 1705

And seemingly how does this accord with the aforementioned Gemara?

ולכאורה ווי שטימט עס מיט דער גמרא הנ"ל?

English translation 1706

The explanation of this is –

איז דער ביאור בזה –

English translation 1707

and we preface with another question:

ובהקדים נאך א שאלה:

English translation 1708

The Mishnah says in Avot regarding the order of study,

די משנה זאגט אין אבות 219 בסדר הלימוד,

English translation 1709

that "at five years for Scripture, at ten years for Mishnah, etc., at fifteen years for Gemara."

אז "בן חמש שנים למקרא בן עשר שנים למשנה כו' בן חמש עשרה לגמרא".

English translation 1710

In the present time, however, we see that one begins to teach Gemara to children much before the age of fifteen years,

בזמן הזה זעט מען אבער אז מ'הויבט אן לערנען גמרא מיט קינדער א סאך פארן גיל פון חמש עשרה שנה,

English translation 1711

even at five, six,

ביז גאר צו חמש, שש,

English translation 1712

seven years

שבע שנים

English translation 1713

(immediately after one begins to teach them Scripture and Mishnah etc.) –

(גלייך נאך דעם ווי מ'הויבט אן מיט זיי לערנען מקרא ומשנה וכו') –

English translation 1714

how does this accord with the words of the Mishnah?

איז ווי שטימט עס מיט דברי המשנה?

English translation 1715

The explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 1716

In those times there was

בזמן ההוא איז געווען

English translation 1717

only the Written Torah prescribed,

פארשריבן נאר תושב"כ,

English translation 1718

but the Oral Torah had to be studied orally. Consequently, it required more study,

משא"כ תושבע"פ האט מען געמוזט לערנען בעל-פה. במילא האט גענומען מער לימוד,

English translation 1719

more wisdom and more years to reach the study of Gemara,

מער חכמה און מערער יארן אויף צוקומען צו לימוד הגמרא,

English translation 1720

which one had to review orally –

וואס מ'דארף איינ'חזר'ן בעל-פה –

English translation 1721

as a general rule fifteen years.

ע"ד הרגיל חמש עשרה שנים.

English translation 1722

And similarly it required much more wisdom and years to become one who has reached the stage of giving halachic rulings –

ועד"ז האט גענומען א סך מערער חכמה און יארן צו ווערן א הגיע להוראה –

English translation 1723

as a general rule forty years;

ע"ד הרגיל ארבעים שנה;

English translation 1724

But after the time when it became "it is a time to act for the Lord, they have made void Your Torah,"

משא"כ אבער לאחרי זמן איז געווארן "עת לעשות לה' הפרו תורתך" 220,

English translation 1725

and they also wrote down the Oral Torah –

און מ'האט אראפגעשריבן אויך תושבע"פ –

English translation 1726

then it became easier to study the Oral Torah,

איז דעמולט געווארן גרינגער לערנען תושבע"פ,

English translation 1727

because they studied it in writing

ווייל מ'האט עס געלערנט בכתב

English translation 1728

(in an open book),

(אין אן אפענעם ספר),

English translation 1729

and therefore one can begin to study Gemara before fifteen years.

און דערפאר קען מען אנהויבן לערנען גמרא פאר חמש עשרה שנה.

English translation 1730

And similarly one can reach being a halachic authority before forty years.

ועד"ז קען מען צוקומען צו זיין א מורה הוראה פאר ארבעים שנה.

English translation 1731

And in the same manner as above is also in our case –

וע"ד הנ"ל איז אויך בנדו"ד –

English translation 1732

regarding completeness of study in one order of Torah at seventy years:

בנוגע צו שלימות הלימוד בסדר אחד בתורה צו שבעים שנה:

English translation 1733

As a general rule it takes seventy years to reach completeness of study. But one who has superior talents or exceptional diligence and the like can reach the completeness of study of seventy years even before he is seventy years old.

ע"ד הרגיל נעמט עס שבעים שנה צוקומען צו שלימות הלימוד. אבער איינער וואס האט כשרונות נעלות אדער א שקידה גדולה וכיו"ב קען צוקומען צו שלימות הלימוד של שבעים שנה נאך פאר דעם וואס ער איז א בן שבעים.

English translation 1734

What actually is the source and simple proof for this, that a specific completeness

וואס אייגנטלעך האט מען א מקור וראי' פשוטה אויף דעם אז א שלימות מיוחד

English translation 1735

(in one order)

(בסדר אחד)

English translation 1736

in the study of Torah is the study of seventy years

בלימוד התורה איז לימוד של שבעים שנה

English translation 1737

(and also –

(און אויך –

English translation 1738

that there is the reality that one should attain this before [the time] that he is a seventy-year-old) –

אז ס'איז דא די מציאות אז איינער זאל דערצו צוקומען לפנ"ז וואס ער איז א בן שבעים שנה) –

English translation 1739

is from the Haggadah

פון די הגדה

English translation 1740

(of Passover).

(של פסח).

English translation 1741

Which is an even better source than the Gemara in Horayot

וואס דאס איז נאך א בעסערער מקור ווי די גמרא אין הוריות

English translation 1742

(regarding olives and olive oil),

(בנוגע צו זית ושמן זית),

English translation 1743

and one does not need to come to the Gemara at all!

און מ'דארף גאר ניט אנקומען צו די גמרא!

English translation 1744

For what is written in the Haggadah is known even to a five-year-old for Mikra –

וואס דאס וואס שטייט אין הגדה ווייסט אפילו א בן חמש למקרא –

English translation 1745

and here no one has caught on to this! They ask all the questions on every single detail and they split a hair –

און דא האט זיך קיינער ניט געכאפט אויף דעם! מ'פרעגט אלע שאלות בכל פרט ופרט און מ'שפאלט א האר –

English translation 1746

but on a simple source and proof for this matter, no one catches on!

אבער אויף א פשוט'ן מקור וראי' אויף דעם ענין כאפט זיך קיינער ניט!

English translation 1747

It is written in the Haggadah: "Rabbi Elazar ben Azaryah said: 'I am like a seventy-year-old.'" The Gemara explains that what Rabbi Elazar ben Azaryah said "I am like a seventy-year-old" with a kaf of comparison

עס שטייט אין הגדה 221 "אמר רבי אלעזר בן עזרי' הרי אני כבן שבעים שנה". איז די גמרא 222 מבאר אז דאס וואס ראב"ע האט געזאגט "הרי אני כבן שבעים שנה" מיט א כ"ף הדמיון

English translation 1748

(and not "a seventy-year-old"),

(און ניט "בן שבעים שנה"),

English translation 1749

is because

איז ווייל

English translation 1750

at the time they wanted to appoint Rabbi Elazar ben Azaryah as Nasi in place of Rabban Gamliel,

בשעת מ'האט געוואלט ממנה זיין ראב"ע אלס נשיא במקום ר"ג,

English translation 1751

at that time he was only eighteen years old –

וואס דעמולט איז ער געווען בלויז אכצן יאר אלט –

English translation 1752

according to the Yerushalmi, a sixteen-year-old. Or a thirteen-year-old,

שלפי הירושלמי 223 בן ששה עשרה שנה. אדער בן שלש עשרה שנה 224,

English translation 1753

and in the writings of the Ariza"l it is written that "at that time were completed for him

און אין כתבי האריז"ל 225 שטייט אז "באותו העת נשלמו לו

English translation 1754

(for Rabbi Elazar ben Azaryah)

(לראב"ע)

English translation 1755

his missing years from the first gilgul*",

שנותיו החסרים מגלגול* הראשון",

English translation 1756

the fifty-two years of Shmuel the Prophet,

די נ"ב שנה פון שמואל הנביא,

English translation 1757

that is, that to his eighteen years were added the fifty-two years of Shmuel the Prophet,

ד.ה. אז צו זיינע 18 יאר זיינען צוגעקומען די נ"ב שנה פון שמואל הנביא,

English translation 1758

he was then about seventy years old. From this it emerges that he was eighteen years old. And the discussion about all this is well known.

איז ער דעמולט געווען כשבעים שנה. וואס דערפון קומט אויס אז ער איז געווען בן י"ח שנה. וידועה די שקו"ט בכל זה 226,

English translation 1759

So "a miracle occurred for me and my eighteen rows of white hair returned to me"

איז "אתרחיש לי' ניסא ואהדרו לי' תמני סרי דרי חיורתא"

English translation 1760

(eighteen rows of old age).

(י"ח שורות של זקנה 226).

English translation 1761

From this it is understood simply that seventy years is a completeness in study,

וואס דערפון איז מובן בפשטות אז שבעים שנה איז א שלימות אין לימוד,

English translation 1762

which is why Rabbi Elazar ben Azaryah said "I am like a seventy-year-old" when he needed to become the Nasi

וואס דערפאר האט ראב"ע געזאגט "הרי אני כבן שבעים שנה" ווען ער האט געדארפט ווערן דער נשיא

English translation 1763

(because of which "a miracle occurred for me and my eighteen rows of white hair returned to me" in order that he should appear like a seventy-year-old).

(וואס צוליב דעם איז "אתרחיש לי' ניסא ואהדרו לי' תמני סרי דרי חיורתא" בכדי ער זאל אויסזען ווי א בן שבעים שנה).

English translation 1764

And from this one also sees the reality that one should attain this completeness of study of seventy years while he is still younger than that

און דערפון זעט מען אויך די מציאות אז איינער זאל צוקומען צו דעם שלימות הלימוד פון שבעים שנה בשעת ער איז נאך אינגער דערפון

English translation 1765

(through his having superior talents or great diligence);

(דורך דעם וואס ער האט כשרונות נעלות אדער שקידה גדולה);

English translation 1766

but even then the definition of the completeness of study is –

נאר אויך דעמולט איז דער גדר שלימות הלימוד –

English translation 1767

seventy years,

שבעים שנה,

English translation 1768

it is only that one can attain it when one is younger than that.

ס'איז בלויז וואס מ'קען דערצו צוקומען ווען מ'איז אינגער דערפון.

English translation 1769

In this aforementioned story with Rabbi Elazar ben Azaryah that "a miracle occurred for me and my eighteen rows of white hair returned to me" is entirely not understood

אין דעם סיפור הנ"ל מיט ראב"ע אז "אתרחיש לי' ניסא ואהדרו לי' תמני סרי דרי חיורתא" איז אינגאנצן ניט מובן

English translation 1770

(as discussed at length previously):

(ווי גערעדט אמאל בארוכה 227):

English translation 1771

What connection does the color of the hair of Rabbi Elazar ben Azaryah have with the matter of wisdom,

וואס פאר א שייכות האט דער קאליר פון די האר פון ראב"ע מיט דעם ענין החכמה,

English translation 1772

whether he is fit to be a Nasi or not?!

צי ער איז ראוי זיין א נשיא אדער ניט?!

English translation 1773

From either side:

ממה נפשך:

English translation 1774

If he is fit to be a Nasi, he does not need white hair,

אויב ער איז ראוי זיין א נשיא דארף ער ניט קיין ווייסע האר,

English translation 1775

and if not –

און אויב ניט –

English translation 1776

what does having white hair help?!

איז וואס העלפט האבן ווייסע האר?!

English translation 1777

And it is surely "the Holy One, blessed be He, does not perform a miracle for nothing" – so why "a miracle occurred for me and my eighteen rows of white hair returned to me"?

און ס'איז דאך "לא עביד קוב"ה ניסא למגנא" 228 - איז פארוואס "אתרחיש לי' ניסא- ואהדרו לי' תמני סרי דרי חיורתא"?

English translation 1778

Furthermore

נאכמער

English translation 1779

Furthermore:

נאכמער:

English translation 1780

The Sages who wanted to appoint Rabbi Elazar ben Azaryah as Nasi certainly knew him from before

די חכמים וואס האבן געוואלט ממנה זיין ראב"ע אלס נשיא האבן דאך אים געקענט פון פריער

English translation 1781

(before the white hair came to him),

(פאר דעם וואס ביי אים איז געווארן ווייסע האר),

English translation 1782

and they knew how old he was and that he had black or dark hair –

און זיי האבן געוואוסט ווי אלט ער איז און אז ער האט שווארצע אדער וויטע האר –

English translation 1783

so what will it help that "a miracle occurred for me etc." –

איז וואס וועט העלפן אז "אתרחיש לי' ניסא כו'" –

English translation 1784

will they go and deceive someone?!

מ'גייט דען אימצען אפנארן?!

English translation 1785

And to say that he went to another place where they did not know him,

און זאגן אז ער איז געגאנגען למקום שני וואו מ'האט אים ניט געקענט,

English translation 1786

and they will go and deceive someone, Heaven forbid –

און מ'גייט. אימעצן ח"ו אפנארן –

English translation 1787

one cannot,

קען מען ניט,

English translation 1788

for what kind of matter is it to deceive in Torah, Heaven forbid?!

ווייל וואס איז דאס פאר אן ענין אין תורה אפנארן ח"ו?!

English translation 1789

The matter of a miracle

דער ענין פון א נס

English translation 1790

("a miracle occurred for me etc.")

("אתרחיש לי' ויסא כו'")

English translation 1791

and deception –

און אפנארן –

English translation 1792

are two opposites!

זיינען צוויי הפכים!

English translation 1793

So the explanation in this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 1794

Wisdom is connected with many years,

חכמה איז פארבונדן מיט רוב שנים,

English translation 1795

as it is said "many years will teach wisdom." And a sign of this matter of old age

כמ"ש 229 "רוב שנים יודיעו חכמה". וואס א סימן אויף דעם ענין פון זקנה

English translation 1796

(many years)

(רוב שנים)

English translation 1797

is white hair,

איז שער לבן,

English translation 1798

for white hair has a connection with much wisdom

ווארום שער לבן האט א קשר מיט רוב חכמה

English translation 1799

(which is found in an elder).

(וואס איז דא ביי א זקן).

English translation 1800

As explained in the wisdom of medicine. And furthermore it is understood according to what is explained in Kabbalah,

כמבואר אין חכמת הרפואה. און נאכמער מובן ע"פ המבואר אין קבלה 230,

English translation 1801

that hairs are connected with the brains, and

אז שערות זיינען פארבונדן מיט מוחין, און

English translation 1802

(hair)

(שער)

English translation 1803

white is connected with the aspect of Arich Anpin,

לבן איז פארבונדן מיט בחי' אריך אנפין,

English translation 1804

the greatness of the brains etc.

גדלות המוחין וכו'.

English translation 1805

That is, when one is an elder of whom "many years will teach wisdom" –

ד.ה. בשעת איינער איז א זקן וואס "רוב שנים יודיעו חכמה" –

English translation 1806

it is a sign of this that all can see with physical eyes that he is a wise man,

איז א סימן אויף דעם אז אלע קענען זען בעיני בשר אז ער איז א חכם,

English translation 1807

so when one sees that he has white hair,

איז בשעת נ' זעט אז ער האט ווייסע האר,

English translation 1808

this indicates his inner essence,

באווייזט דאס אויף זיין פנימיות,

English translation 1809

that he has much wisdom.

אז ער האט רוב חכמה.

English translation 1810

And the wisdom that is fitting to be a Nasi is the connection of the wisdom that comes specifically after seventy years,

און די חכמה וואס מאנט זיך צו זיין א נשיא איז שייכות החכמה וואס קומט דוקא לאחרי שבעים שנה,

English translation 1811

as discussed above that seventy years is the completeness of study.

כמדובר לעיל אז שבעים שנה איז שלימות פון לימוד.

English translation 1812

Therefore,

וואס דעריבער,

English translation 1813

at the time when they needed to appoint Rabban Gamliel as Nasi,

בשעת מ'האט געדארפט ממנה זיין ראב"ע איס נשיא,

English translation 1814

and he was only eighteen years old –

און ער איז געווען נאר 18 יאר אלט –

English translation 1815

it is indeed true that he had the knowledge and wisdom to be a Nasi. But he did not thereby have a proof for others that they should see this with physical eyes. Therefore, "a miracle occurred for me and they returned to me eighteen rows of youth." Not for nothing, Heaven forbid,

איז אמת טאקע אז ער האט געהאט די ידיעות וחכמה צו זיין א נשיא. אבער ער האט דערביי ניט קיין באווייז פאר אנדערע אז זיי זאלן דאס זען בעיני בשר. דערפאר איז "איתרחיש לי ניסא ואהדרו לי' תמני סרי דרי היוותא". ניט למגנא ח"ו,

English translation 1816

but on the contrary –

נאר אדרבה –

English translation 1817

this accomplished that Rabban Gamliel should have a proof for everyone that

דאס האט אויפגעטאן אז ראב"ע זאל האבן א ראי' פאר אלעמען אז

English translation 1818

he is indeed a wise man,

ער איז טאקע א חכם,

English translation 1819

since his hairs are white like those of an elder,

ווייל מה-דאך אז זיינע האר זיינען ווייס ווי פון א זקן,

English translation 1820

then all the more so that he has the completeness of wisdom of an elder of seventy years.

איז עאכו"כ אז ער האט שלימות החכמה פון א זקן בן שבעים שנה.

English translation 1821

In practice he was indeed only eighteen years old

בפועל איז ער טאקע געווען נאר 18 יאר אלט

English translation 1822

(or younger –

(אדער אינגער –

English translation 1823

according to the other opinions,

ווי די אנדערע דיעות,

English translation 1824

as mentioned above),

כנ"ל),

English translation 1825

but from the perspective of his talents or his great diligence he had already attained the completeness of wisdom of one of seventy years

אבער מצד זיינע כשרונות אדער שקידה גדולה שלו איז ער שוין דעמולט צוגעקומען צו שלימות החכמה פון א בן שבעים שנה

English translation 1826

(as discussed above that seventy years is a completeness in one order of Torah study).

(כמדובר לעיל אז שבעים שנה איז א שלימות בסדר אחד בלימוד התורה).

English translation 1827

And the sign of this for everyone was that he had white hair visible to physical eyes.

און דער סימן אויף דעם פאר אלעמען איז געווען אז ביי אים איז געווען ווייסע האר הנראה לעיני בשר.

English translation 1828

Regarding that which was asked from what is explained in the aforementioned statement of our Sages, may their memory be for a blessing,

בנוגע צו דעם וואס מ'האט געפרעגט פון המבואר 231 במאחז"ל הנ"ל

English translation 1829

("Just as the olive causes forgetting of study of seventy years, so too olive oil restores study of seventy years"),

("כשם שהזית משכח לימוד של שבעים שנה כך שמן זית משיב לימוד של שבעים שנה"),

English translation 1830

that the seventy years refers to the seven attributes each including ten and so forth –

אז די שבעים שנה גייט אויף די ז' מדות כל אחד כלול מיו"ד וכו' –

English translation 1831

this is understood based on what was already mentioned in Likkutei Torah on Beha'alotecha where he explains the matter of the seven attributes,

איז דאס מובן ע"פ וואס מ'האט דעמולט דערמאנט דעם לקו"ת בהעלותך 232 וואו ער איז מבאר דעם ענין פון די ז' מדות,

English translation 1832

that this is completeness,

אז דאס איז שלימות,

English translation 1833

and each one includes ten.

און כל אחד כלול מיו"ד.

English translation 1834

They also asked:

מ'האט אויך געפרעגט:

English translation 1835

According to this explanation that was discussed,

ע"פ דעם ביאור וועלכן מ'האט גערעדט,

English translation 1836

that study of seventy years is a completeness of one order in Torah study and afterwards one is elevated to study in a new manner infinitely higher –

אז לימוד של שבעים שנה איז א שלימות פון סדר אחד בלימוד התורה און דערנאך ווערט מען נתעלה צו א לימוד באופן חדש באי"ע –

English translation 1837

what is the deficiency in that the olive causes forgetting of study of seventy years,

וואס איז דער גרעון אין דעם אז זית איז משכח לימוד של שבעים שנה,

English translation 1838

the forgetting is seemingly a virtue,

די שכחה איז לכאורה א מעלה,

English translation 1839

because this accomplishes that he can be elevated to the higher manner of study

ווייל דאס טוט אויף אז ער זאל קענען נתעלה ווערן צו דעם העכערן אופן הלימוד

English translation 1840

(after study of seventy years)

(לאחרי לימוד של שבעים שנה)

English translation 1841

which is infinitely higher relative to the first manner of study.

וואס איז באי"ע לגבי דעם ערשטן אופן הלימוד.

English translation 1842

Similar to what was with Rabbi Zeira that "when he ascended to the Land of Israel he sat one hundred fasts so that the Babylonian Talmud would be forgotten from him, so that it would not disturb him" and he could study the Jerusalem Talmud

ע"ד ווי ס'איז געווען בא ר' זירא 233 אז "כי סליק לארעא דישראל יתיב מאה תעניתא דלשתכח תלמודא בבלאה מיני' כי היכא דלא נטרדי'" און ער זאל קענען לערנען תלמוד ירושלמי

English translation 1843

(which is a study infinitely higher relative to the study of the Babylonian Talmud)?

(וועלכער איז א לימוד באי"ע לגבי לימוד תלמוד בבלי)?

English translation 1844

This is a wild question –

איז דאס א ווילדע שאלה –

English translation 1845

because the elevation that comes about through the forgetting is not in the matter of the forgetting itself but in the study that exists after this;

ווייל דער עילוי וואס קומט ארויס ע"י השכחה איז ניט אין דעם ענין השכחה אליין נאר אין דעם לימוד וואס איז דא לאחרי זה;

English translation 1846

but forgetting itself is a deficiency. And at the time that forgetting exists, it is a deficiency.

אבער שכחה אליין איז א גרעון. און בשעת ס'איז פאראן שכחה איז דאס א גרעון.

English translation 1847

For example

ולמשל

English translation 1848

(that which is given on the matter of ascent

(וואס מ' גיט 234 אויף דעם ענין פון עליי

English translation 1849

from one level to a level infinitely higher,

פון איין דרגא צו א דרגא באי"ע העכער,

English translation 1850

that there must be in between) of a seed that when one plants it in the ground, there must first be decay of the seed, and through this a tree then grows. Is the essence of the matter of decay of the seed itself a deficiency. If one removes the seed from the ground at the time it becomes decayed –

אז ס'דארף זיין אין באמצע) פון א גרעין וואס בשעת מ' פלאנצט אים איין בארץ דארף פריער זיין רקבון הגרעין און דורך דעם וואקסט דערנאך אויס אן אילן. איז דער עצם ענין פון רקבון הגרעין - א גרעון. אויב מ' וועט ארויסנעמען דעם גרעין מהארץ בשעת ער ווערט נרקב –

English translation 1851

there is no elevation in this,

איז אין דעם ניטא קיין עילוי,

English translation 1852

as is simple and obvious! The elevation is in that the decay of the seed brings about that afterwards a tree should grow.

כמובן בפשטות! דער עילוי איז אין דעם וואס רקבון הגרעין ברענגט אז דערנאך זאל אויסוואקסן אן אילן.

English translation 1853

And as our Sages, may their memory be for a blessing, say that at the emergence of a chick from the egg

און ווי וז"ל זאגן 235 אז ביציאת אפרוח מן הביצה

English translation 1854

(from a chicken)

(פון א תרנגול)

English translation 1855

"when it congeals it is merely dust,"

"כי קא גביל עפרא בעלמא הוא",

English translation 1856

because the elevation is in the chick that emerges from the egg,

ווייל דער עילוי איז אין דעם אפרוח וואס קומט ארויס מן הביצה,

English translation 1857

but not in the congealed matter itself which is merely dust.

אבער ניט אין דער גביל אליין וואס עפרא בעלמא הוא 236.

English translation 1858

And regarding the forgetting of Rabbi Zeira in order to come from study of the Babylonian Talmud to study of the Jerusalem Talmud –

ובנוגע צו די שכחה פון ר' זירא בכדי צוקומען פון לימוד תלמוד בבלי צו לימוד תלמוד ירושלמי –

English translation 1859

one may say,

יש לומר,

English translation 1860

and with an introduction of a sharp difficulty on that which Rabbi Zeira fasted to forget the Babylonian Talmud in order to come to study of the Jerusalem Talmud. I have been waiting for years that someone should ask this difficulty and no one has asked it:

ובהקדים א קלאץ קשיא אויף דעם וואס ר' זירא האט געפאסט צו פארגעסן תלמוד בבלי בכדי צוקומען ללימוד תלמוד ירושלמי. וואס איך ווארט שוין יארן אז מ'זאל פרעגן די קשיא און קיינער האט דאס ניט געפרעגט:

English translation 1861

It is an explicit law that one may not forget any matter that one studies in Torah,

ס'איז א בפירוש'ער דין 237 אז מ'טאר ניט פארגעסן קיין ענין וואס מ'לערנט אין תורה,

English translation 1862

and there is a great punishment if one forgets something that one studies in Torah.

און ס'קומט א גרויסער עונש אויב מ'פארגעסט עפעס וואס מ'לערנט אין תורה.

English translation 1863

Now how is it that Rabbi Zeira should go and exert himself

היינט ווי קומט עס אז ר' זירא זאל נאך גיין זיך משתדל זיין

English translation 1864

(through fasts)

(ע"י תעניתים)

English translation 1865

to forget the Babylonian Talmud that he studied?!

צו פארגעסן תלמוד בבלי וואס ער האט געלערנט?!

English translation 1866

And not merely to exert oneself,

און ניט סתם משתדל זיין,

English translation 1867

but through fasts,

נאר דורך תעניתים,

English translation 1868

which the Alter Rebbe rules that "a person has no permission over his body at all...

וואס דער אלטער רבי פסק'נט 238 אז "אין לאדם רשות על גופו כלל...

English translation 1869

and not to cause it pain with any pain, etc." And here Rabbi Zeira goes and observes one hundred fasts,

ולא לצערו בשום צער כו'". און דא גייט ר' זירא און פאסט אפ מאה תעניתים,

English translation 1870

and because of what –

און צוליב וואס –

English translation 1871

because of forgetting the Torah that he learned?!

צוליב פארגעסן די תורה וואס ער האט געלערנט 239?!

English translation 1872

So the explanation of this is understood according to what is explained in Chassidus regarding

איז דער ביאור בזה מובן ע"פ המבואר אין חסידות בנוגע צו

English translation 1873

(the difference)

(דעם חילוק)

English translation 1874

of Talmud and Talmud Yerushalmi. For here one sees how

פון תלמוד און תלמוד ירושלמי. וואס דא זעט מען ווי

English translation 1875

(an explanation in)

(א ביאור אין)

English translation 1876

Chassidus warns the way

חסידות באווארנט דרך

English translation 1877

Incidentally, a matter that is not understood

אגב אן ענין בלתי מובן

English translation 1878

(the aforementioned matter)

(דער ענין הנ"ל)

English translation 1879

in the revealed aspect of Torah:

אין נגלה דתורה:

English translation 1880

Chassidus explains that the difference between Talmud Bavli and Talmud Yerushalmi is –

חסידות איז מבאר 240 אז דער חילוק פון תלמוד בבלי און תלמוד ירושלמי איז –

English translation 1881

that Talmud Bavli is the concept of Or Chozer,

אז תלמוד בבלי איז דער ענין פון אור חוזר,

English translation 1882

and Talmud Yerushalmi –

און תלמוד ירושלמי –

English translation 1883

Or Yashar.

אור ישר.

English translation 1884

Which in the language of the revealed aspect is this:

וואס בלשון הנגלה איז דאס:

English translation 1885

In the study of Torah there are generally two ways and methods in study: (a)

אין לימוד התורה זייגען דא בכללות צוויי דרכים ושיטות בלימוד: (א)

English translation 1886

study in the manner of "Sinai",

לימוד באופן פין "סיני" 241,

English translation 1887

erudition,

בקיאות,

English translation 1888

"a cistern that does not lose a drop", and (b)

"בור סוד שאינו מאבד טפה" 242, און (ב)

English translation 1889

"uprooter of mountains",

"עוקר הרים" 241,

English translation 1890

which is "uprooter of mountains and grinds them one against the other",

וואס "עוקר הרים וטוחנן זה בזה" 243,

English translation 1891

"like one who overpowers".

"כעין מתגבר" 242.

English translation 1892

And through these two ways of study one arrives at the halachah in practice,

וואס דורך די ביידע ורכי הלימוד קומט מען צו די הלכה בפועל,

English translation 1893

and the difference between them is:

והחילוק ביניהם איז:

English translation 1894

The way and method in study of "Sinai" is that he studies a multitude of subjects,

דער דרך ושיטה בלימוד פון "סיני" איז. אז ער לערנט א ריבוי ענינים,

English translation 1895

and he reviews the subjects. And afterwards he compares one matter to another through a building of a father, a "what do we find", etc.

און הזר'ס איבער די ענינים. און דערנאך איז ער מדכה מילתא ירייתא. דורך א בנין אב. במה מצינו וכיו"ב.

English translation 1896

And through this he arrives at new subjects,

און דורך דעם קומט ער צו לענינים חדשים,

English translation 1897

until the halachah in practice;

ביז צו הלכה בפועל;

English translation 1898

But the way and method of "uprooter of mountains" is,

משא"כ דער דרך ישימה ביימון פון יעיקר הרים" איז,

English translation 1899

that he immediately seeks the difficulty in every subject. On every subject that he learns he immediately asks "the opposite seems more logical".

אז ער זוכט גלייך די שוועריקייט אין יעדן ענין. אויף יעדער ענין וואס ער דערנט פרעגן ער גלייך איפכא נסתברא.

English translation 1900

One tells him a reasoning –

מ' זאגט אים איין סברא –

English translation 1901

he immediately asks:

פרעגט ער גלייך:

English translation 1902

"Perhaps the opposite." And when one tells him an answer, he says that the answer is not only not an answer, but it even strengthens the question! –

אפשר פארקערט. און בשעת מ' זאגט איט א ביריץ. זאגט ער אז דער תירוץ איז ניט נאר ניט קיין תירוץ נאר דאס מאכס גאר נאך שטארקער די קשיא! –

English translation 1903

One sees this in practice in books of pilpul,

ווייזעס עס בפוער בספרי פלפולים,

English translation 1904

also from true pilpulim.

אויך פון פלפורים אמיתיים.

English translation 1905

He studies a verse –

ער לערנט א פסוק –

English translation 1906

he immediately asks on it questions –

פרעגט ער אויף דעם גלייך או קשיות –

English translation 1907

a question in this verse, a question in another verse, etc.!

א קשיא אין דעם פסוק. א קשיא אין אנדער פסוק וכיו"ב!

English translation 1908

He studies a Mishnah

ער לערנט א משנה

English translation 1909

(which is concise language) –

(וואס איז לשון קצר 244) –

English translation 1910

he immediately asks "why the count" –

פרעגט ער גלייך מנינא למה –

English translation 1911

why is the order such and such? What is the precise meaning in the name of the author, etc.

פארוואס איז דער סדר כך וכך? וואס איז דער דיוק אין שם בעל הכיכראן וכיו"ב.

English translation 1912

In simple letters:

אין איינפאכע אותיות:

English translation 1913

One says to a Jew "Shalom Aleichem", he answers "Aleichem Shalom"! –

מ' זאגט א אידן "שלום עליכם" ענטפערט ער "עליכם שלום"! –

English translation 1914

"The opposite seems more logical"! He could also answer "Shalom Aleichem",

איפכא מסתברא! ער קען דאך אויך ענטפערן "שלום עליכם",

English translation 1915

but he answers the opposite "Aleichem Shalom"!

נאר ער ענטפערט פארקערט "עליכם שלום"!

English translation 1916

And specifically through this way of study he arrives at the halachah in practice.

און דוקא דורך דעם דרך הלימוד קומט ער צו די הלכה בפועל.

English translation 1917

That is to say,

דאס הייסט,

English translation 1918

that through both ways of study one arrives at the same conclusion and halachah,

אז דורך ביידע דרכי הלימוד קומט מען צו די זעלבע מסקנא און הלכה,

English translation 1919

but the manner and way of study through which one arrives at it is from one extreme to the other:

אבער דער אופן ודרך הלימוד ווי מ'קומט צו דערצו איז מן הקצה אל הקצה:

English translation 1920

either through "Sinai" and comparing one matter to another, etc.,

צי דורך "סיני" ומדמה מילתא למילתא וכו',

English translation 1921

or through "uprooter of mountains",

אדער דורך "עוקר הרים",

English translation 1922

"the opposite seems more logical",

איפכא מסתברא,

English translation 1923

he asks questions, etc.

ער פרעגט קשיות וכו'.

English translation 1924

And this is the difference in general between the way of study of Talmud Yerushalmi and Talmud Bavli:

וואס דאס איז דער חילוק בכללות צווישן דעם דרך הלימוד פון תלמוד ירושלמי און תלמוד בבלי:

English translation 1925

Talmud Yerushalmi is a study in the manner of "Sinai",

תלמוד ירושלמי איז א לימוד באופן פון "סיני",

English translation 1926

he compares one matter, etc.,

ער איז מדמה מילתא וכיו"ב,

English translation 1927

and Or Chozer,

און אור חוזר,

English translation 1928

Talmud Bavli,

תלמוד בבלי,

English translation 1929

"uprooter of mountains",

"עוקר הרים",

English translation 1930

and immediately asks "the opposite seems more logical" and finds the difficulty in every subject.

און פרעגט גלייך איפכא מסתברא און געפינט די שוועריקייט בכל ענין.

English translation 1931

And as mentioned,

וואס כאמור,

English translation 1932

both in Yerushalmi and in Bavli one arrives at the same conclusion and halachah

סיי אין ירושלמי און סיי אין בבלי קומט מען צו די זעלבע מסקנא והלכה

English translation 1933

(and when there is a dispute, one strives that "we do not increase dispute"),

(און בשעת ס'איז דא א מחלוקת איז מען זיך משתדל אז לאפושי ממחלוקת לא מפשינן),

English translation 1934

and as one sees that in both there are the same Mishnayos,

און ווי מ' זעט אז אין ביידע איז דא די זעלבע משניות,

English translation 1935

only the way of study through which one arrives at the conclusion and halachah is from one extreme to the other.

נאר דער דרך הלימוד ווי מ'קומט צו להמסקנא והלכה איז מן הקצה אל הקצה.

English translation 1936

Based on this, one will also understand regarding Rabbi Zeira:

עפ"ז וועט מען אויך פארשטיין בנוגע צו ר' זירא:

English translation 1937

Rabbi Zeira did not want to forget

ר' זירא האט ניט געוואלט פארגעסן

English translation 1938

(through the fasts)

(ע"י התעניות)

English translation 1939

the halachos as they stand in Bavli, Heaven forbid,

די הלכות ווי זיי שטייען אין בבלי ח"ו,

English translation 1940

because the halachah in Bavli and in Yerushalmi is the same

ווארום די הלכה אין בבלי און אין ירושלמי איז די זעלבע

English translation 1941

(in general),

(בכללות),

English translation 1942

and as one also sees that in both there are the same Mishnayos,

און ווי מ' זעט אויך אז אין ביידע איז דא די זעלבע משניות,

English translation 1943

He only wanted to forget the way of study through which one arrives at the halachah.

ער האט נאר געוואלט פארגעסן דעם דרך הלימוד ווי מ'קומט צו צו די הלכה.

English translation 1944

But in order to achieve this, he needed to forget the way of study of Talmud Bavli –

אבער בכדי דערצו צוקומען האט ער געדארפט פארגעסן דעם דרך הלימוד פון תלמוד בבלי –

English translation 1945

because the two ways in study are opposites and from one extreme to the other,

ווארום די צוויי דרכים בלימוד זיינען הפכים און מן הקצה אל הקצה,

English translation 1946

and as one sees in practice that when one holds by one

און ווי מ' זעט בפועל אז בשעת מ'האלט ביי איין

English translation 1947

way of study

דרך הלימוד

English translation 1948

(of the two aforementioned ways)

(פון די צוויי דרכים הנ"ל)

English translation 1949

he cannot study in the second way,

קען מען ניט לערנען בדרך השני,

English translation 1950

because as long as he lies in the way of study of Bavli, he recognizes the advantage of this way of study,

ווייל אז ער ליגט אין דרך הלימוד פון בבלי איז ער מכיר מעלת דרך לימוד זה,

English translation 1951

he cannot go to study in the way of Yerushalmi,

קען ער ניט גיין לערנען בדרך פון ירושלמי,

English translation 1952

unless he forgets the way of study of Bavli.

מיידן ער פארגעסט דעם דרך לימוד פון בבלי.

English translation 1953

And so it was with Bar Rabbi Zeira:

וואט אזוי איז געווען בא ר' זירא:

English translation 1954

He lay for a period of time in the method of study of the Babylonian [Talmud],

ער איז געלעגן א משך זמן אין דעם דרך הלימוד פון בבלי,

English translation 1955

until this became his nature to study in this manner;

ביז אז דאס איז געווארן טבע שלו צו לערגען באופן זה;

English translation 1956

It is indeed a holy nature,

ס'איז טאקע טבע דקדושה,

English translation 1957

but this is his nature. Therefore he needed to forget the method of study of the Babylonian Talmud in order to arrive at the method of study of the Jerusalem Talmud.

אבער דאס איז זיין טבע. דערפאר האט ער געדארפט פארגעסן דעם דרך הלימוד פון תלמוד בבלי בכדי צוקומען צו דעם דרך הלימוד פון תלמוד ירושלמי.

English translation 1958

And since it is a difficult thing to forget a method of study in which one has arrived at recognition of the superiority of this method of study,

און וויבאלד אז ס'איז א שווערע זאך צו פארגעסן א דרך הלימוד אין וועלכע מ'איז געקומען צו די הכרה במעלת דרך לימוד זה,

English translation 1959

and to begin to study with a method of study in a completely opposite manner,

און אנהויבן לערנען מיט א דרך הלימוד באופן הפכי לגמרי,

English translation 1960

as one sees it tangibly –

ווי מ' זעט עס במוחש –

English translation 1961

Therefore Rabbi Zeira needed to fast one hundred fasts that would help him forget the method of study of the Babylonian [Talmud] and arrive at the method of study of the Jerusalem [Talmud] which is, with the help of the Most High, higher.

דעריבער האט ר' זירא געדארפט פאסטן מאה תעניתים וואס זאלן אים העלפן פארגעסן דעם דרך הלימוד פון בבלי און צוקומען צו דעם דרך הלימוד פון ירושלמי וואס איז באי"ע העכער.

English translation 1962

The explanation in Rashi's commentary:

דער ביאור אין פירוש רש"י:

English translation 1963

Rashi focuses on the word "Shamor",

רש"י שטעלט זיך אויפן ווארט "שמור",

English translation 1964

Because as soon as one comes to this word before one knows what is written further in the verse,

ווייל גלייך ווי מען קומט צו דעם ווארט נאך איידער מען ווייס וואס שטייט ווייטער אין פסוק,

English translation 1965

it becomes difficult:

ווערט שווער:

English translation 1966

The matter of "Shamor" –

דער ענין פון "שמור" –

English translation 1967

the guarding of the Torah and commandments –

שמירת התורה ומצוות –

English translation 1968

has already been taught many times before; now what does the verse say here again "Shamor"?

האט מען שוין געלערנט א ריבוי פעמים לפנ"זן היינט וואס זאגט דער פסוק דא נאכאמאל "שמור"?

English translation 1969

So Rashi explains:

איז רש"י מפרש:

English translation 1970

"Shamor refers to Mishnah",

"שמור זו משנה",

English translation 1971

What Rashi's intention in this is

וואס כוונת רש"י בזה איז

English translation 1972

(not to "Mishnah" - the study of Torah in general – but)

(ניט צו "משנה" - שלימוד התורה בכלל – נאר)

English translation 1973

to the "Mishnah" and laws of the commandments in this portion specifically, i.e., in addition to the essential command to fulfill them,

צו די "משנה" והלכות פון די מצות שבפרשה זו דוקאן ד.ה. נוסף אויפן עצם ציווי זיי צו מקיים זיין,

English translation 1974

there is a special command to study the laws of these commandments.

איז דא א ציווי מיוחד צו לערנען די הלכות של מצוות אלו.

English translation 1975

And the reason for this is "that you need to guard it in your belly so that you do not forget":

און דער טעם דערויף איז "שאתה צריך לשמרה בבטנך שלא תשכח":

English translation 1976

The nature of the commandments in this portion is,

דער אויפטו פון די מצוות שבפרשה זו איז,

English translation 1977

that they are

וואס זיי זיינען

English translation 1978

(as he begins the chapter)

(ווי ער הויבט אן די קאפיטל)

English translation 1979

the "statutes and judgments which you shall guard to do in the land which [God] gives you" - the commandments that pertain to the entry into the land.

די "חוקים ומשפטים אשר תשמרון לעשות בארץ גוי" - די מצוות וואס זיינען נוגע צו דער כניסה לארץ.

English translation 1980

And therefore it is not comparable to the other commandments that they had already learned and fulfilled during

און דערפאר איז עט ניט דומה צו די אנדערע מצוות וואס זיי האבן שוין געלערנט און מקיים געווען במשך

English translation 1981

the forty years –

די ארבעים שנה –

English translation 1982

These are new laws,

דאס זיינען נייע דינים,

English translation 1983

which are connected with a new order of life;

וועלכע זיינען פארבונדן מיט א נייעם סדר החיים;

English translation 1984

and therefore,

און דעריבער,

English translation 1985

if they will not review the laws well,

אויב זיי וועלן ניט איינחזר'ן גוט די הלכות,

English translation 1986

they will forget them –

וועלן זיי דאס פארגעסן –

English translation 1987

"you need to guard it in your belly so that you do not forget".

"אתה צריך לשמרה בבטנך שלא תשכח".

English translation 1988

This, however, is not sufficient. Because ultimately it is understood that if one does not study and review the laws, one will forget them;

דאס איז אבער ניט מספיק. ווייל סוף-סוף איז מובן מאליו אז אויב מ' וועט ניט לערנען און חזר'ן די הלכות וועט מען אויף זיי פארגעסן;

English translation 1989

In what way is this different from all the laws of the Torah that one must study in order not to forget them?

מיט וואס איז דא אנדערש ווי אלע הלכות התורה וואס מען דארף לערנען כדי זיי ניט צו פארגעסן?

English translation 1990

Rashi says,

זאגט רש"י,

English translation 1991

that this is "like the matter that is said, 'For it is pleasant if you guard them in your belly'":

אז דאס איז "כענין שנאמר כי נעים כי תשמרם בבטנך":

English translation 1992

From this verse one sees,

פון דעם פסוק זעט מען,

English translation 1993

that when it speaks about a matter that is "pleasant" –

אז בשעת עס רעדט זיך וועגן אן ענין "נעים" –

English translation 1994

a delightful thing –

א געשמאקע זאך –

English translation 1995

there is a special guarding upon it;

איז דא אויף דעם א שמירה מיוחדת;

English translation 1996

And so in our matter:

ועד"ז בעניננו:

English translation 1997

The "Shamor" is not merely a command to review the laws "so that you do not forget"

דער "שמור" איז ניט סתם א ציווי אויף איינחזר'ן די הלכות "שלא תשכח"

English translation 1998

(as in the rest of the laws of the Torah),

(ווי בשאר הלכות התורה),

English translation 1999

but "like the matter that is said, 'For it is pleasant if you guard them in your belly'":

נאר "כענין שנאמר כי נעים כי תשמרם בבטנך":

English translation 2000

The commandments of our portion are

די מצוות פון אונזער פרשה זיינען

English translation 2001

(not merely commandments, but)

(ניט סתם מצוות, נאר)

English translation 2002

such that are "pleasant" for Jews,

אזעלכע וואס זיינען "נעים" פאר אידן,

English translation 2003

being commandments that are connected with the entry into the land,

זייענדיק מצוות וואס זיינען פארבונדן מיט דער כניסה לארץ,

English translation 2004

and therefore there is a special guarding upon them.

און דערפאר איז דא אויף דעם א שמירה מיוחדת.

English translation 2005

With this it is also understandable why Rashi uses the phrase "that you need to guard it in your belly",

דערמיט איז אויך פארשטאנדיק פארוואס רש"י נוצט דעם לשון "שאתה צריך לשמרה בבטנך",

English translation 2006

because here it speaks about the special guarding about which it speaks in Proverbs –

ווארום דא רעדט זיך וועגן דער שמירה מיוחדת וועגן וועלכע עס רעדט זיך אין משלי –

English translation 2007

"like the matter that is said";

"כענין שנאמר";

English translation 2008

and since the verse in Proverbs uses the word "in your belly",

און וויבאלד אז דער פסוק אין משלי נוצט דער ווארט "בבטנך",

English translation 2009

Rashi must also use "in your belly".

מוז שוין רש"י אויך נוצן "בבטנך".

English translation 2010

And Rashi does not need to explain how guarding "in your belly" applies to a matter of "Mishnah", because since Rashi says that this is "like the matter that is said, etc.",

און רש"י דארף ניט מפרש זיין ווי אזוי פאסט שמירה "בבטנך" בנוגע אן ענין של "משנה" ווארום וויבאלד רש"י זאגט אז דאס איז "כענין שנאמר כו'",

English translation 2011

the five-year-old student of Scripture will look in Proverbs,

וועט שוין דער בן חמש למקרא נאכקוקן אין משלי,

English translation 2012

he will see that Rashi explains there,

וועט ער זען אז רש"י איז דארט מפרש,

English translation 2013

that "your belly"

אז "בטנך"

English translation 2014

(in this verse)

(בפסוק זה)

English translation 2015

means "your heart".

מיינט "לבך".

English translation 2016

According to the above, one will also understand the length in the continuation of Rashi's language –

ע"פ הנ"ל וועט מען אויך פארשטיין די אריכות אין המשך לשון רש"י –

English translation 2017

"And if you repeat, it is possible that you will hear and fulfill,

"ואם שנית אפשר שתשמע ותקיים,

English translation 2018

behold, whoever is not included in Mishnah is not included in deed":

הא כל שאינו בכלל משנה אינו בכלל מעשה":

English translation 2019

Since the "Shamor" of this verse,

וויבאלד אז דער "שמור" פון דעם פסוק,

English translation 2020

is not merely for reviewing the laws of these commandments,

איז ניט סתם אויף איינחזר'ן די הלכות שבמצוות אלו,

English translation 2021

but a special guarding because of the fact that this is a matter that is "pleasant" –

נאר א שמירה מיוחדת מצד דערויף וואס דאס איז אן ענין "נעים" –

English translation 2022

one might have thought that this guarding has no connection to "deed".

וואלט מען געקענט מיינען אז די שמירה האט ניט קיין שייכות צו "מעשה".

English translation 2023

Therefore Rashi warns, "And if you repeat, it is possible that you will hear and fulfill",

באווארנט דעריבער רש"י "ואם שנית אפשר שתשמע ותקיים",

English translation 2024

and furthermore:

און נאך מער:

English translation 2025

"behold, whoever is not included in Mishnah is not included in deed" –

"הא כל שאינו בכלל משנה אינו בכלל מעשה" –

English translation 2026

that also the Mishnah

אז אויך די משנה

English translation 2027

(special guarding)

(שמירה מיוחדת)

English translation 2028

pertains to the matter of deed.

איז נוגע צום ענין המעשה.

English translation 2029

Continuing, the explanation of "keep" is to be,

בהמשך צו זיין פירוש אויף "שמור",

English translation 2030

Rashi quotes "all these things" and explains –

איז רש"י מעתיק "את כל הדברים" און איז מפרש –

English translation 2031

"that a light commandment should be as beloved to you as a severe commandment":

"שתהא חביבה עליך מצוה קלה כמצוה חמורה":

English translation 2032

Here it speaks,

דא רעדט זיך,

English translation 2033

as above,

כנ"ל,

English translation 2034

about the commandments in this portion. So when one looks into the portion, one sees,

וועגן די מצוות שבפרשה זו. איז בשעת מען קוקט אריין אין דער פרשה זעט מען,

English translation 2035

that the beginning of the chapter is with a "severe commandment" –

אז די התחלת הקאפיטל 245 איז מיט א "מצוה חמורה" –

English translation 2036

"you shall utterly destroy all the places etc."

"אבד תאבדון את כל המקומות וגו'",

English translation 2037

the prohibition of idolatry

איסור עבודה זרה

English translation 2038

(the opposite of the command "I am the Lord your God");

(היפך הציווי "אנכי ה' אלקין " 246);

English translation 2039

and near to this, the conclusion of the matter

און נאענט צו דעם סיום הענין

English translation 2040

(before the verse "Keep and hear etc.")

(פארן פסוק "שמור ושמעת גו'")

English translation 2041

speaks about a "light commandment" –

רעדט זיך וועגן א "מצוה קלה" –

English translation 2042

the prohibition of blood,

איסור דם 247,

English translation 2043

and as Rashi explains there "if blood, which is light to guard oneself from it etc.",

און ווי רש"י איז דארט מפרש "אם הדם שהוא קל להשמר ממנו כו'",

English translation 2044

because "blood,

ווייל "דם,

English translation 2045

a person's soul abhors it".

נפשו של אדם קצה ממנו".

English translation 2046

And since it says "all these things

און וויבאלד עס שטייט "את כל הדברים

English translation 2047

(these)

(האלה)

English translation 2048

" it is understood,

" איז פארשטאנדיק,

English translation 2049

that it must be "a light commandment as a severe commandment".

אז עס דארף זיין "מצוה קלה כמצוה חמורה".

English translation 2050

And in this Rashi is precise "that it should be beloved to you",

און דערביי איז רש"י מדייק "שתהא חביבה עליך",

English translation 2051

because,

ווייל,

English translation 2052

as above:

כנ"ל:

English translation 2053

here it speaks

דא רעדט זיך

English translation 2054

(not about a mere guarding for the sake of fulfilling the commandments, but)

(ניט וועגן סתם א שמירה בשביל קיום המצוות, נאר)

English translation 2055

a guarding that comes from the aspect that one feels that this is a pleasant matter;

א שמירה וואס קומט מצד דעם וזאס מען פילט אז דאס איז אן ענין נעים;

English translation 2056

and therefore here there is not the action of caution regarding a light commandment as a severe commandment,

און דערפאר איז דא ניט דער אויפטו פון זהירות במצוה קלה כמצוה חמורה,

English translation 2057

but in the matter of the belovedness

נאר אין ענין החביבות

English translation 2058

("pleasant")

("נעים")

English translation 2059

of the commandments –

של המצוות –

English translation 2060

"that a light commandment should be as beloved to you as a severe commandment".

"שתהא חביבה עליך מצוה קלה כמצוה חמורה".

English translation 2061

The necessity for Rashi to interpret "the good,

דער הכרח פון רש"י צו טייטשן "הטוב,

English translation 2062

in the eyes of Heaven. And the straight,

בעיני השמים. והישר,

English translation 2063

in the eyes of man":

בעיני אדם":

English translation 2064

Since the verse already says earlier "for you do what is straight in the eyes of the Lord",

וויבאלד דער פסוק זאגט שוין פריער "כי תעשה הישר בעיני ה'",

English translation 2065

it is not understood:

איז ניט מובן:

English translation 2066

why does the verse repeat again "for you do what is good and straight in the eyes of the Lord your God"?

פארוואס חזר'ט איבער דער פסוק נאכאמאל "כי תעשה הטוב והישר בעיני ה"א"?

English translation 2067

Therefore Rashi teaches,

לערנט דעריבער רש"י,

English translation 2068

that the "and straight" of this verse means something else -- "and straight,

אז דער "והישר" פון דעם פסוק מיינט עפעס אנדערש -- "והישר,

English translation 2069

in the eyes of man";

בעיני אדם";

English translation 2070

and since the verse says a double expression "the good and the straight",

און וויבאלד דער פסוק זאגט א כפל לשון "הטוב והישר",

English translation 2071

one must say that "the good" adds another matter,

מוז מען זאגן אז "הטוב" איז מוסיף נאך אן ענין,

English translation 2072

Rashi says "the good,

זאגט רש"י "הטוב,

English translation 2073

in the eyes of Heaven"

בעיני השמים"

English translation 2074

(which "good in the eyes of Heaven" did not previously stand in the verse).

(וואס "טוב בעיני השמים" איז פריער ניט געשטאנען אין פסוק).

English translation 2075

It remains, however, not understood:

עס בלייבט אבער ניט פארשטאנדיק:

English translation 2076

In the verse it says

אין פסוק שטייט

English translation 2077

after all "in the eyes of the Lord your God";

פארט "בעיני ה' אלקיך";

English translation 2078

now how can one interpret "and straight,

היינט ווי קען מען טייטשן "והישר,

English translation 2079

in the eyes of man"?

בעיני אדם"?

English translation 2080

Rashi already warned about this earlier in his commentary regarding Abraham,

האט עם רש"י שוין פריער באווארנט בפירושו ביי אברהם'ן,

English translation 2081

where it says "the Lord God of the heavens" –

וואו עס שטייט 248 "ה' אלקי השמים" –

English translation 2082

Rashi interprets:

טייטשט רש"י:

English translation 2083

"now He is God of the heavens and God of the earth because I have accustomed Him in the mouth of the creatures".

"עכשיו הוא אלקי השמים ואלקי הארץ שהרגלתיו בפי הבריות".

English translation 2084

And likewise here:

ועד"ז דא:

English translation 2085

that which Rashi says "and straight,

דאס וואס רש"י זאגט "והישר,

English translation 2086

in the eyes of man",

בעיני אדם",

English translation 2087

is also "and straight in the eyes of the Lord your God",

איז אויך "והישר בעיני ה"א",

English translation 2088

only as the Most High is "God of the earth" –

נאר ווי דער אויבערשטער איז "אלקי הארץ" –

English translation 2089

"I have accustomed Him in the mouth of the creatures".

"הרגלתיו בפי הבריות".

English translation 2090

And this is also the difference between the two verses –

און דאס איז אויך דער חילוק פון די צוויי פסוקים –

English translation 2091

"for you do what is straight in the eyes of the Lord" and "for you do what is good and straight in the eyes of the Lord your God":

"כי תעשה הישר בעיני ה'" און "כי תעשה הטוב והישר בעיני ה' אלקיך":

English translation 2092

In the first verse it says only "the Lord" –

אין דעם ערשטן פסוק שטייט נאר "ה'" –

English translation 2093

as the Most High is "God of the heavens" in spirituality,

ווי דער אויבערשטער איז "אלקי השמים" ברוחניות,

English translation 2094

and consequently the interpretation in this

ובמילא איז דער פירוש בזה

English translation 2095

(only)

(בלויז)

English translation 2096

is in the eyes of Heaven;

בעיני שמים;

English translation 2097

but here it says "in the eyes of the Lord your God",

משא"כ דא שטייט "בעיני ה' אלקיך",

English translation 2098

which is as the Most High is "God" - of man,

וואס דאס איז ווי דער אויבערשטער איז "אלקיב" - של האדם,

English translation 2099

in physicality;

בגשמיות;

English translation 2100

and therefore Rashi teaches,

און דעריבער לערנט רש"י,

English translation 2101

that "the good,

אז "הטוב,

English translation 2102

in the eyes of Heaven" –

בעיני השמים" –

English translation 2103

"the Lord";

"ה'";

English translation 2104

"and straight,

"והישר,

English translation 2105

in the eyes of man" –

בעיני אדם" –

English translation 2106

"your God".

"אלקיך".

English translation 2107

The lesson from this commentary of Rashi in the practical deed is the main thing:

די הוראה פון דעם פירוש רש"י אין המעשה הוא העיקר:

English translation 2108

Just as then,

פונקט ווי דעמולט,

English translation 2109

in the time before they entered the Land of Israel for the first time,

אין דעם זמן איידער מ'איז אריין אין א"י בפעם הראשונה,

English translation 2110

there was the declaration of "Keep and hear all these things etc.",

איז געווען דער אנזאג פון "שמור ושמעת את כל הדברים האלה גו'",

English translation 2111

So too in the present time,

עד"ז איז אין איצטיקן זמן,

English translation 2112

in the time of "those who taste life are worthy" before one enters "into the land which the Lord your God gives to you to possess it all the days that you live upon the earth" in the true and complete redemption,

אין דעם זמן פון "טועמי' חיים זכו " 249 איידער מען גייט אריין "בארץ אשר נתן ה' אלקי אבותיך לך לרשתה כל הימים אשר אתם חיים על האדמה" בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 2113

one must know,

דארף מען וויסן,

English translation 2114

that the preparation for this is –

אז די הכנה דערצו איז –

English translation 2115

"Keep and hear all these things which I command you",

"שמור ושמעת את כל הדברים האלה אשר אנכי מצוך",

English translation 2116

to be occupied with the entire Torah and commandments in a manner of "a light commandment as a severe commandment",

עוסק זיין אין כל התורה והמצוות אין אן אופן פון "מצוה קלה כמצוה חמורה",

English translation 2117

and to be occupied with this in a manner of completeness –

און עוסק זיין אין דעם אין אן אופן פון שלימות –

English translation 2118

one has the completeness of Torah and commandments,

מען האט שלימות התורה ומצוותי',

English translation 2119

which comes together with the completeness of the land,

וואס דאס קומט צוזאמען מיט שלימות הארץ,

English translation 2120

"a land which etc. the eyes of the Lord your God are upon it from the beginning of the year until the end of the year",

"ארץ אשר גו' עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה",

English translation 2121

through that which

דורך דעם וואס

English translation 2122

(even in the time of "those who taste life are worthy")

(נאך אין דעם זמן פון "טועמי" חיים זכו")

English translation 2123

one does not give up any part of the portions in the Land of Israel that the Most High gave to the Jewish people,

מ'גיט ניט אפ קיין שעל פון ז' חלקים אין ארץ ישראל וואס דער אויבערשטער האט אפגעגעבן אידן,

English translation 2124

together

צוזאמען

English translation 2125

together with the completeness of the people.

צוזאמען מיט שלימות העם.

English translation 2126

And then one merits that very soon there will be the "and you will be gathered one by one, children of Israel",

און דעמולט איז מען זוכה אז בקרוב ממש וועט זיין דער "ואתם תלוקטו לאחד אחד בני ישראל",

English translation 2127

the completeness of the people,

שלימות העם,

English translation 2128

and they will go together with the completeness of Torah in the completeness of the land,

און מ'וועט גיין צוזאמען מיט שלימות התורה אין שלימות הארץ,

English translation 2129

in the true and complete redemption through our righteous Messiah,

בגאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 2130

below ten handbreadths,

למטה מעשרה טפחים,

English translation 2131

and speedily in our days, literally.

ובמהרה בימינו ממש.

English translation 2132

The explanation in the matter of granting in the service of man:

דער ביאור אין ענין הענקה בעבודת האדם:

English translation 2133

The concept of granting a gift in its simple sense is –

דער ענין פון הענקה בפשטות איז –

English translation 2134

what the master gives the slave as an addition to the wages of the work. It is not a matter that is measured according to the manner of the slave's service

וואס דער אדון גיט דעם עבד אלס א הוספה אויף שכר העבודה. עס איז ניט אן ענין וואס מעסט זיך לויט אופן עבודת העבד

English translation 2135

(the recipient),

(מקבל),

English translation 2136

rather one must give it from that which "the Lord has blessed you" –

נאר מען דארף עס געבן פון דעם "ברכך ה"א" 250 –

English translation 2137

according to the blessing that the Almighty has given the master.

לויט דער ברכה וואס דער אויבערשטער האט געגעבן דעם אדון.

English translation 2138

And corresponding to this in spiritual service,

ועד"ז איז אין עבודה רוחנית,

English translation 2139

that with every Jew there exist the levels of a Hebrew slave and a Hebrew maidservant. As the father brings in the note that they correspond to the World of Formation and the World of Creation;

וואס ביי יעדער איד איז פאראן די דרגות פון עבד עברי און אמה עברי'. ווי דער טאטע ברענגט אין דער הערה אז זיי זיינען כנגד עולם היצירה ועולם הבריאה;

English translation 2140

and as is known the great discourse of the Tzemach Tzedek which is already printed where he brings a discourse of the Alter Rebbe "that he expounded in Liozna in the early days,"

וכידוע דער דרוש גדול פון צ"צ וואס איז שוין געדרוקט 251 וואו ער ברענגט א דרוש פון אלטן רבי'ן "שדרשו בלאזני בימים הראשונים",

English translation 2141

and there he seeks to mediate that the three matters of a Canaanite slave, a Hebrew slave, and a Hebrew maidservant correspond to the three levels of wicked, intermediate, and righteous. But in any case this is certain,

און דארט וויל ער מתווך זיין אז די דריי ענינים פון עבד כנעני עבד עברי אמה עברי' זיינען כנגד די דריי דרגות פון רשע בינוני וצדיק. אבער עכ"פ דאס איז זיכער,

English translation 2142

that the three matters of slave correspond to the three worlds of Creation, Formation, and Action.

אז די דריי ענינים פון עבד זיינען כנגד די ג' עולמות בריאה יצירה ועשי'.

English translation 2143

And since "the world is placed in their heart,"

און וויבאלד ס'איז "העולם נתן בלבם" 252,

English translation 2144

it is understood,

איז פארשטנדיק,

English translation 2145

that all these levels

אז די אלע דרגות

English translation 2146

(worlds)

(עולמות)

English translation 2147

exist "in the heart" of every Jew,

זיינען פאראן "בלבם" פון יעדער אידן,

English translation 2148

which are the four worlds within each one, the four matters of:

וואס די ד' עולמות שבכל אחד זיינען די פיר ענינים פון:

English translation 2149

Vav and Hei – emotions

ו"ה – מדות

English translation 2150

(the World of Formation)

(עולם היצירה)

English translation 2151

and action in practice

און מעשה בפועל

English translation 2152

(the World of Action);

(עולם העשי");

English translation 2153

Yud and Hei –

י"ה –

English translation 2154

"the hidden things": understanding

"הנסתרות" 253: בינה

English translation 2155

(the World of Creation)

(עולם הבריאה)

English translation 2156

and wisdom

און חכמה

English translation 2157

(Emanation),

(אצילות),

English translation 2158

whose essence is faith.

שענינה אמונה.

English translation 2159

That is to say:

דאס הייסט:

English translation 2160

every Jew is a slave to the Holy One, blessed be He,

יעדער איד איז אן עבד להקב"ה,

English translation 2161

as our sages, of blessed memory, said "I was created to serve my Master." And in this very matter his service is divided into the four aforementioned levels.

כמאחז"ל 254 "אני נבראתי לשמש את קוני". ובזה גופא טיילט זיך עבודתו אויף די פיר דרגות הנ"ל.

English translation 2162

And in that which the Almighty

און אין דעם וואס דער אויבערשטער

English translation 2163

(the Master)

(דער אדון)

English translation 2164

gives a Jew

גיט א אידן

English translation 2165

(the slave)

(דער עבד)

English translation 2166

there are two matters:

זיינען פאראן צוויי ענינים:

English translation 2167

a) That which is given to a Jew as the wages of his service,

א) דאס וואס מען גיט א איד אלס שכר עבודתו,

English translation 2168

which is commensurate with his service. b) That which is given to a Jew in a manner of "granting a gift,"

וואס דאס איז בערן זיין עבודה. ב) דאס וואס מען גיט א אידן אין אן אופן של "הענקה",

English translation 2169

above measure and limitation,

למעלה ממדידה והגבלה,

English translation 2170

higher than the service.

העכער פון דער עבודה.

English translation 2171

And like the two matters that we find: (a)

און ווי די צוויי ענינים וואס מיר געפינען: (א)

English translation 2172

that the reward of the Almighty is in a manner of measure for measure,

אז דעם אויבערשטן'ס שכר איז אין אן אופן פון מדה כנגד מדה 255,

English translation 2173

or even more –

אדער נאך מער –

English translation 2174

five hundred times as much. b) that the blessing of the Almighty is

חמש מאות פעמים ככה 256. ב) אז דעם אויבערשטנ'ס ברכה איז

English translation 2175

(not only "a thousand times" as much, but)

(ניט נאר "אלף פעמים" ככה, נאר)

English translation 2176

without any limit at all.

בלי קצבה כלל 257.

English translation 2177

But in order that the "you shall surely grant a gift" from above be drawn down,

נאר כדי אז ס'זאל נמשך ווערן דער "העניק חעניק" מלמעלה,

English translation 2178

there must be the "you shall surely grant a gift" on the part of man –

דארף זיין דער "העניק תעניק" מצד האדם -

English translation 2179

(not only a service within measure and limitation,

(ניט נאר אן עבודה שבמדידה והגבלה,

English translation 2180

for which a Jew is given the wages of his service,

וואס אויף דעם גיט מען א אידן שכר עבודתו,

English translation 2181

proportional to his service,

בערך לעבודתו,

English translation 2182

but also)

נאר אויך)

English translation 2183

a service that is above measure and limitation,

אן עבודה שלמעלה ממדידה והגבלה,

English translation 2184

with all your might,

בכל מאדך 258,

English translation 2185

which is a vessel for the "might" that is above.

וואס דאס איז א כלי צו דעם "מאד" שלמעלה 259.

English translation 2186

In this very matter

אין דערויף גופא

English translation 2187

(the drawing down of the infinite light,

(די המשכת הבל"ג,

English translation 2188

the granting of a gift)

הענקה)

English translation 2189

there exist levels,

זיינען פאראן מדריגות,

English translation 2190

for in each and every world it is according to the value of the "might" of that world.

דבכל עולם ועולם איז עס לפי ערן דער "מאד" פון דעם עולם.

English translation 2191

And as is known regarding the matter of "with all your might" –

וכידוע בענין "בכל מאדך" –

English translation 2192

your might –

מאד שלך 259 –

English translation 2193

that when a person is elevated to a higher level,

אז בשעת א איך ווערט נתעלה אין א העכערער מדריגה,

English translation 2194

that which was previously for him a matter of "with all your might,"

איז דאס וואס ביי אים איז פריער געווען אן ענין פון "בכל מאדך",

English translation 2195

above measure and limitation,

למעלה ממדוה"ג,

English translation 2196

becomes a matter of measure and limitation,

ווערט אן ענין פון מדידה והגבלה,

English translation 2197

within vessels.

אין כלים.

English translation 2198

Exactly as this is relative to another,

פונקט ווי דאס איז לגבי א צווייטן,

English translation 2199

that even at the time when for him this is "with all your might"

אז אויך אין דעם זמן ווען ביי אים איז דאס "בכל מאדך"

English translation 2200

(higher than vessels),

(העכער פון כלים),

English translation 2201

relative to another it is a service within measure and limitation;

איז לגבי א צווייטן איז עס אן עבודה שבמדידה והגבלה;

English translation 2202

so too is it with him himself,

עד"ז איז עס ביי אים גופא,

English translation 2203

that that which for him is now a matter of with all your might,

אז דאס וואס ביי אים איז איצט אן ענין פון בכל מאדך,

English translation 2204

when he is elevated in his service it becomes a matter within measure and limitation,

איז ווען ער ווערט נתעלה בעבודתו ווערט עס אן ענין שבמדוה"ג,

English translation 2205

and his with all your might at that time is in a higher manner.

און זיין בכל מאדך דעמולט איז אין א העכערן אופן.

English translation 2206

So too as it is discussed regarding the matter of repentance,

ע"ד ווי עס רעדט זיך אין ענין התשובה,

English translation 2207

that when one is elevated to a higher level one must have a higher repentance. Even though through repentance intentional sins become like merits,

אז בשעת מען ווערט נתעלה אין א העכערער מדריגה דארף מען האבן א העכערע תשובה. דאע"פ אז דורך תשובה ווערן די זדונות כזכיות,

English translation 2208

nevertheless,

פונדעסטוועגן,

English translation 2209

since "the essence of repentance is in the heart – and the heart

וויבאלד אז "עיקר התשובה בלב – והלב

English translation 2210

and the heart has aspects and many levels,"

והלב יש בו בחי' ומדרגות רבות" 260,

English translation 2211

therefore,

דעריבער,

English translation 2212

when one is elevated to a higher level,

בשעת מען ווערט נתעלה אין א העכערער מדריגה,

English translation 2213

one must have a higher repentance

דארף מען האבן א העכערע תשובה

English translation 2214

(to nullify the "your sins separate" of that level).

(צו מבטל זיין דער "עונותיו מבדילים" פון דער דרגא).

English translation 2215

And so too as explained in Likkutei Torah regarding the matter of knowledge and faith,

וע"ד המבואר בלקו"ת 261 בענין ידיעה ואמונה,

English translation 2216

that the levels which now can be grasped only in a manner of faith,

אז די מדרגיות וואס איצט קען מען נעמען בלויז אין אן אופן פון אמונה,

English translation 2217

in the future one will have knowledge of them;

וועט מען לעת"ל האבן אין זיי א ידיעה;

English translation 2218

it does not mean, however, that then one will not need to arrive at the matter of faith –

עס מיינט ניט אבער אז דעמאלט וועט מען ניט דארפן אנקומען צום ענין האמונה –

English translation 2219

because then one will use faith for higher levels.

ווייל דעמאלט וועט מען ניצן אמונה אויף העכערע מדריגות.

English translation 2220

Still, also in each and every world of the four worlds I will say:

עדיין איז אויך בכל עולם ועולם פון די ד' עולמות אביע:

English translation 2221

There are these aspects that are in each world,

עט זיינען פאראן די ענינים שבכל עולם ועולם,

English translation 2222

according to its measures.

לפי המדידות שלו.

English translation 2223

And so too in service [of G-d] –

ועד"ז בעבודה –

English translation 2224

the service in measure and limitation according to all the levels

די עבודה במדידה והגביי ככל הד' דרגות

English translation 2225

(intellects (wisdom and understanding),

(מוחין (חכמה ובינה),

English translation 2226

emotions and action),

מדות ומעש),

English translation 2227

according to its measures. And afterwards there is the "bestowal" that is "given" to each world,

לפי המדידות שלה. און דערנאך איז פאראן די "הענקה" וואס מען "גיט" לכל עולם,

English translation 2228

which is higher than its measures and limitations,

וואס איז העכער פון זיינע מדידות והגבלות,

English translation 2229

which in general is the crown of "Eden world"

וואס בכללות איז דאס דער כתר פון "עדן עולם

English translation 2230

(which is above the ten sefirot within it).

(שלמעלה פון די י' ספירות שבו).

English translation 2231

And although the crown of each world is according to the value of that world –

און אע"פ אז דער כתר פון יעדן עולם איז לפי ערך העולם ההוא –

English translation 2232

nevertheless, it is a matter of "bestowal",

פונדעסטוועגן איז עס אן ענין פון "הענקה",

English translation 2233

which is from the aspect of the giver

וואס איז מצד הנותן

English translation 2234

(and not according to the measures of the receiver),

(און ניט לויט די מדידות המקבל),

English translation 2235

because the crowns of all worlds are related to each other;

ווייל די כתרים פון אלע עולמות זיינען שייך זה לזה;

English translation 2236

as is known regarding the matter of the chain of descent of the crowns from each other,

כידוע בענין השתלשלות הכתרים זה מזה 262,

English translation 2237

that although the crown of Asiyah

אז אע"פ אז דער כתר פון עשי'

English translation 2238

(for example)

(לדוגמא)

English translation 2239

is lower,

איז נידעריקער,

English translation 2240

seemingly,

לכאורה,

English translation 2241

than the lower sefirot of the world of Yetzirah,

פון די ספירות תחתונות פון עולם היצירה,

English translation 2242

nevertheless the root of the crown of Asiyah is from the crown of Yetzirah, etc.,

איז אבער דער שרש פון כתר דעשי' פון כתר דיצירה וכו',

English translation 2243

because the chain of descent of the crowns is a separate chain of descent –

ווייל די השתלשלות הכתרים איז א באזונדערע השתלשלות –

English translation 2244

one "jumps" over all the intermediate sefirot,

מען "שפרינגט" אריבער אלע ספירות שבינתיים,

English translation 2245

and so too regarding the crowns in all the worlds.

ועד"ז בנוגע צו די כתרים בכל העולמות.

English translation 2246

And this is also the matter of the bestowal in service [of G-d] –

און דאס איז אויך דער ענין ההענקה בעבודה –

English translation 2247

in each level according to its matter:

בכל דרגא ודרגא לפי ענינו:

English translation 2248

First there is the service of that world,

פריער איז דא די עבודה פון דעם עולם,

English translation 2249

beginning from the world of Asiyah. And when there is completeness of service in that world,

אנהויבנדיק פון עולם העשי'. און בשעת ס'איז דא שלימות עבודה שבעולם זה,

English translation 2250

then one gives the "bestowal"

גיט מען דערנאך די "הענקה"

English translation 2251

(which is above the service) –

(שלמעלה מהעבודה) –

English translation 2252

the crown of that world;

דעם כתר פון דעם עולם;

English translation 2253

and afterwards

און דערנאך

English translation 2254

Afterwards one passes over to the service of the world of Yetzirah

דערנאך גייט מען אריבער צו דער עבודה של עולם היצירה

English translation 2255

(the service of the emotions),

(עבודת המדות),

English translation 2256

and when he completes the service of that world in its completeness,

און בשעת ער טוט דורך די עבודה פון דעם עולם בשלימותו,

English translation 2257

one gives him the crown of Yetzirah,

גיט מען אים דער כתר דיצירה,

English translation 2258

and so too in each higher and higher world,

ועד"ז בכל עולם העכער און העכער,

English translation 2259

until also above the world of Atzilut –

ביז אויך העכער פאר עולם האצילות –

English translation 2260

the worlds of the acronym [of the four worlds].

עולמות דא"ס.

English translation 2261

That is to say,

ד'אס הייסט,

English translation 2262

that on one hand one gives "bestowal" in each world according to its matter

אז פון איין זייט גיט מען "הענקה" בכל עולם ועולם לפי ענינו

English translation 2263

(which the "bestowal" comes afterwards, and is higher than the service in that world),

(וואס די "הענקה" קומט לאחרי. און איז העכער פאר די עבודה בעולם ההוא),

English translation 2264

And as is known that all the levels in each world,

וכידוע אז אלע דרגות בכל עולם,

English translation 2265

until the highest levels, until also the crown in that world

ביז די העכסטע דרגות ביז אויך כתר בעולם זה

English translation 2266

(the aspect of "bestowal")

(בחי' "הענקה")

English translation 2267

is lower than even the lower levels in the world above it. As is explained in Tanya that "the aspect of head and intellect of lower levels are lower than the aspect of heels and feet of higher levels, and as the saying, 'the feet of the Chayot are opposite all of them.'" From which it is understood that this also includes the horns and the [aspect of] after of the lower levels,

איז למטה פון אפילו די דרגות תחתונות בעולם למעלה מזה. כמבואר אין תניא 263 אז "בחי' ראש ומוחין של מדרגות תחתונות הן למטה מבחי' עקביים ורגלי מדרגות עליונות מהן וכמאמר וז"ל 264 רגלי החיות כנגד כולן". וואס מזה מובן אז דאס איז אויך כולל די קרניים און בתר פון די מדרגות תחתונות,

English translation 2268

that they are lower than the aspect of heels and feet of higher levels;

אז זיי זיינען למטה מבחי' עקביים ורגלי מדרגות עליונות;

English translation 2269

On the other hand, however –

לאידך גיסא אבער –

English translation 2270

this "bestowal" is

איז דאס "הענקה",

English translation 2271

from the aspect of the giver

מצד הנותן

English translation 2272

(and not according to the value of the receiver),

(און ניט לפי"ע דעם מקבל),

English translation 2273

because the crowns in all worlds descend in a chain from each other,

ווייל די כתרים בכל העולמות משתלשלים זה מזה,

English translation 2274

as mentioned above.

כנ"ל.

English translation 2275

And the general matter of "bestowal"

און דער כללות ענין פון "הענקה"

English translation 2276

(in each world)

(בכל עולם)

English translation 2277

is given specifically to a servant

גיט מען דוקא צו אן עבד

English translation 2278

(as a Jew is in the aspect of a servant to G-d) –

(ווי א איד איז בבחי' עבד לה') –

English translation 2279

because specifically the simplicity of a servant

ווייל דוקא די פשיטות פון אן עבד,

English translation 2280

receives the highest levels,

נעמט די העכסטע מדריגות,

English translation 2281

until the crown,

ביז כתר,

English translation 2282

from which comes "bestowal".

וואס פון דארטן קומט "הענקה".

English translation 2283

As is known the saying that the simplicity of a simple person receives the simplicity of the Essence.

כידוע דער פתגם 265 אז פשיטות פון אן איש פשוט נעמט פשיטות העצמות.

English translation 2284

A person of intellect cannot receive the highest levels in G-dliness,

א בעל מוחין קען ניט נעמען דרגות הכי עליונות אין אלקות,

English translation 2285

because he wants to understand everything with his intellect,

ווייל ער וויל פארשטיין יעדער זאך בשכלו,

English translation 2286

and therefore when one awakens in him the matter of faith

און דעריבער בשעת מ'מאנט ביי אים דעם ענין האמונה

English translation 2287

(which receives the highest levels),

(וואס נעמט די העכסטע דרגות),

English translation 2288

until that he should be in the aspect of "a simpleton believes everything" – this is for him the most difficult thing;

ביז אז ער זאל זיין בבחי' "פתי יאמין לכל דבר" 266 - איז דאס פאר אים די שווערסטע זאך;

English translation 2289

not so with a simple person,

משא"כ ביי אן איש פשוט,

English translation 2290

with him the matter of faith is in simplicity,

איז ביי אים דער ענין האמונה בפשטות,

English translation 2291

therefore he receives the simplicity of the Essence.

דעריבער נעמט ער פשיטות העצמות.

English translation 2292

And therefore after the completeness of the service of a servant specifically one gives him "bestowal",

און דעריבער לאחרי שלימות העבודה פון אן עבד דוקא גיט מען אים "הענקה",

English translation 2293

the drawing down of the aspect of crown,

די המשכה פון בחי' כתר,

English translation 2294

because a simple servant is much closer to a faithful servant than a wise person,

ווייל אן עבד פשוט איז א סך נעענטער צו אן עבד נאמן ווי א חכם,

English translation 2295

for with the simple servant there is simplicity –

ווארום בא דעם עבד פשוט איז דא פשיטות –

English translation 2296

and acceptance

וקבלת

English translation 2297

and acceptance of the yoke which receives the simplicity of the Essence.

וקבלת עול וואס נעמט פשיטות העצמות.

English translation 2298

And as we also find it by Moses our teacher:

און ווי מ' געפינט עס אויך בא משה רבינו:

English translation 2299

Regarding Moses our teacher it is said that "a simpleton believes everything –

אויף משה רבינו זאגט מען אז "פתי יאמין לכל דבר –

English translation 2300

this is Moses",

זה משה " 267,

English translation 2301

where the simple explanation of "simpleton" is one with whom it is the opposite of intellect. And here it is said that "a simpleton believes everything –

וואס דער פירוש הפשוט אין "פתי" איז איינער וואס ביי אים איז היפך השכל. און דא זאגט מען אז "פתי יאמין לכל דבר –

English translation 2302

this is Moses":

זה משה":

English translation 2303

It is said about Moses our teacher,

מ' זאגט אויף משה רבינו,

English translation 2304

who is the aspect of wisdom,

וואס ער איז בחי' חכמה,

English translation 2305

and with him there was the completeness of wisdom,

און ביי אים איז געווען שלימות החכמה,

English translation 2306

that he is "a simpleton believes everything". Not only that he is also in this aspect,

אז ער איז "פתי יאמין לכל דבר". ניט נאר אז ער איז אויך בבחי' זה,

English translation 2307

but that "this is Moses"!

נאר אז "זה משה"!

English translation 2308

And this is in accordance with the above,

וואס דאס איז ע"ד הנ"ל,

English translation 2309

that together with the completeness of service there is the matter of "bestowal",

אז צוזאמען מיט שלימות העבודה איז דא דער ענין פון "הענקה",

English translation 2310

the aspect of crown,

בחי' כתר,

English translation 2311

which comes through the simplicity and acceptance of the yoke of a "simpleton who believes everything".

וואס קומט ע"י די פשיטות וקבלת עול פון א "פתי יאמין לכל דבר".

English translation 2312

That in order to arrive at this level,

וואס בכדי צוקומען צו די דרגא,

English translation 2313

being a wise and intelligent person –

זייענדיק א חכם ובר שכל –

English translation 2314

one must reach a sublime and deep service, etc.,

דארף מען אנקומען צו אן עבודה נעלית ועמוקה וכו',

English translation 2315

that being a great sage, the matter of "a fool believes everything" should be [present];

אז זייענדיק א חכם גדול זאל זיין דער ענין פון "פתי יאמין לכל דבר";

English translation 2316

However, with a simple person, with him it is simply

משא"כ ביי אן איש פשוט איז ביי אים בפשטות

English translation 2317

(without any service)

(אן קיין עבודה)

English translation 2318

the matter of "a fool believes everything"!

דער ענין פון "פתי יאמין לכל דבר"!

English translation 2319

And therefore specifically a slave receives "granting"

און דערפאר דוקא אן עבד באקומט "הענקה"

English translation 2320

(after the completion of his service).

(לאחר שלימות עבודתו).

English translation 2321

And as one sees the simple difference between a great sage and a simple person:

און ווי מ' זעט דעם חילוק בפשטות צווישן א חכם גדול און אן איש פשוט:

English translation 2322

When one says to an intellectual "Moshiach now," this does not settle with him –

בשעת מ'זאגט א משכיל "משיח נאו" לייגט זיך דאס ביי אים ניט –

English translation 2323

because he knows what he has learned at length, the explanation that Moshiach is in the aspect of Yechidah,

ווייל ער ווייסט וואס ער האט געלערנט באריכות הביאור אז משיח איז בחי' יחידה,

English translation 2324

and will reveal the aspect of Yechidah in each and every one and in the entire world. And he has indeed learned what a most sublime elevation the revelation of the aspect of Yechidah is:

און וועט מגלה זיין בחי' יחידה בכאו"א ובכל העולם כולו. און ער האט דאך געלערנט וואס פאר אן עילוי נעלית ביותר איז דער גילוי פון בחי' יחידה:

English translation 2325

He knows that five names are called to the soul: Nefesh, Ruach,

ער ווייסט אז חמשה שמות נקראו לנשמה: נפש, רוח,

English translation 2326

Neshamah,

נשמה,

English translation 2327

Chayah, and Yechidah. And he knows that in "Maneh

חי' ויחידה 268. און ער ווייסט אז אין "מענה

English translation 2328

Lashon" it is stated

לשון" שטייט

English translation 2329

(from the Zohar)

(פון זהר 269)

English translation 2330

that "their holy Nefesh" and "their holy Ruach" and "their Neshamah is the Holy of Holies." And in addition it is stated there how one merits all these levels:

אז "נפשא דלהון קדישא" און "רוחא דלהון קדישא" און "נשמתא דלהון קדש הקדשים". און דערצו שטייט דארטן ווי מ'איז זוכה צו די אלע דרגות:

English translation 2331

"If a person merits through this Nefesh, they pour upon him a crown that is called Ruach,"

"זכה בר נש בהאי נפש מריקין עלי' עטרא חד דאיקרי רוח",

English translation 2332

"If a person merits through that Ruach, they crown him with a holy supernal crown that includes everything, which is called Neshamah."

"זכה בר נש בההוא רוחא מעטרין ליי בכתרא קדישא עילאה דכליל כולא דאיקרי נשמה".

English translation 2333

That is, that one does not come directly to the aspect of Ruach,

ד.ה. אז מ'קומט ניט גלייך צו בחי' רוח,

English translation 2334

but first there must be service to come to the aspect of Ruach and then a service to come to the aspect of Neshamah. From this is understood the most sublime elevation among these aspects.

נאר פריער דארף זיין עבודה צוקומען צו בחי' רוח און דערנאך אן עבודה צוצוקומען לבחי' נשמה. איז דערפון מובן דער עילוי נעלית ביותר בבחינות אלו.

English translation 2335

And especially after he is precise in the language, that when one merits the aspect of Ruach it is stated "they pour upon him a crown that is called Ruach,"

ובפרט נאך אז ער איז מדייק בהלשון אז בשעת מ'איז זוכה לבחי' רוח שטייט "מריקין עלי' עטרא חד דאיקרי רוח",

English translation 2336

and when one merits the aspect of Neshamah the language is "they crown him with a holy supernal crown, etc.,"

און בשעת מ'איז זוכה צו בחי' נשמה איז דער לשון "מעטרין לי' בכתרא קדישא עילאה כו'",

English translation 2337

the language of a crown,

לשון עטרה,

English translation 2338

and not the language of enclothing

און ניט לשון פון התלבשות

English translation 2339

(as it is stated later).

(ווי עס שטייט שפעטער).

English translation 2340

Which proves a revelation of the aspect of Keter and Atarah,

וואס דאס באווייזט אויף א גילוי פון בחיי כתר ועטרה,

English translation 2341

which is a most sublime aspect.

וואס איז בחי' נעלית ביותר.

English translation 2342

And all this is spoken regarding Nefesh, Ruach, and Neshamah –

און כל זה רעדט זיך דאס וועגן נפש רוח ונשמה –

English translation 2343

it is already understood what Chayah is,

איז דאך שוין פארשטאנדיק וואס חי' איז,

English translation 2344

and even more –

און נאכמער –

English translation 2345

what Yechidah is!

וואס יחידה איז!

English translation 2346

And he has learned all this and has labored in it,

און ער האט דאס אלץ געלערנט און האט געהארעוועט אין דעם,

English translation 2347

and as it is explained at length in Kuntres HaAvodah,

און ווי ס'איז מבואר בארוכה אין קונטרס העבודה 270,

English translation 2348

regarding the service connected with all these levels of the soul,

וועגן די עבודה פארבונדן מיט די אלע דרגות שבנשמה,

English translation 2349

and how one level ascends to the level above it, etc. –

און ווי איין דרגא איז עולה בדרגא שלמעלה ממנו וכו' –

English translation 2350

Now, after one knows the greatest elevation of the aspect of Yechidah,

היינט לאחרי ווי מ'ווייסט דעם עילוי הכי גדול פון בחי' יחידה,

English translation 2351

all the more so regarding the levels below it –

במכ"ש פון די דרגות למטה בזה –

English translation 2352

how can one say that in such a world as we find ourselves now,

ווי קען מען זאגן אז אין אזא וועלט ווי מ'געפינט זיך איצטער,

English translation 2353

Moshiach comes suddenly –

קומט מיטאמאל משיח –

English translation 2354

"Moshiach now,"

"משיח נאו",

English translation 2355

and reveals the aspect of Yechidah in the entire world?!

און איז מגלה בחי' יחידה בכל העולם כולו?!

English translation 2356

Not only is he himself the aspect of Yechidah –

ניט נאר אז ער אליין איז בחי' יחידה –

English translation 2357

rather he reveals the aspect of Yechidah in the entire world!

נאר ער איז מגלה בחי' יחידה בכל העולם!

English translation 2358

It is contrary to intellect!

ס'איז היפך השכל!

English translation 2359

It does not settle to say Moshiach "now."

סלייגט זיך ניט זאגן משיח "נאו".

English translation 2360

Right now he sleeps at this farbrengen,

אט איצטער שלאפט ער בא דעם התוועדות,

English translation 2361

afterwards he wakes up from sleep and opens his eyes –

דערנאך כאפט ער זיך אויף פון שלאף און עפנט אויף די אויגן –

English translation 2362

he sees Moshiach our righteousness, a flesh and blood person! And says:

זעט ער משיח צדקנו א בשר ודם! און זאגט:

English translation 2363

Moshiach, peace be upon you!...

משיח שלום עליכם!...

English translation 2364

It does not settle with him intellectually. He has learned Chassidus

ס'לייגט זיך ניט ביי אים בשכל. ער האט געלערנט חסידות

English translation 2365

Chassidus and knows what Moshiach is –

חסידות און ווייסט וואס משיח איז –

English translation 2366

so how can one say that "Moshiach now"!

איז ווי קען מען זאגן אז "משיח נאו"!

English translation 2367

When he wakes up from sleep and hears that one speaks about Moshiach, he nods with his head –

בשעת ער כאפט זיך אויף פון שלאף און הערט אז מיועדט וועגן משיח באמקעט ער צו מיטן. קאפ –

English translation 2368

yes, yes;

יע יע;

English translation 2369

but "to feel it" –

אבער "פאטופען" –

English translation 2370

it does not "feel" with him!

"פאטופעט" זיך דאס ניט ביי אים!

English translation 2371

However, a simple person does not know of all these explanations and elevations of Moshiach,

משא"כ אן איש פשוט ווייסט ניט פון די אלע ביאורים און עילויים פון משיח,

English translation 2372

he does not know at all about Nefesh, Ruach, Neshamah, Chayah, Yechidah,

ער ווייסט בכלל ניט וועגן נפש רוח נשמה חי' יחידה,

English translation 2373

and he does not lack it at all – he wants only one thing:

און ס' פעלט אים גאר ניט אויס - ער וויל נאר איין זאך:

English translation 2374

"Táparo da plaho" –

"טאפארו דא פלאחו " 271 –

English translation 2375

Moshiach on the table,

משיח אויפן טיש,

English translation 2376

on the table! That Moshiach as a flesh and blood person should come in actual reality below ten handbreadths now,

באם טיש! אז משיח אלס א בשר ודם זאל קומען בפועל ממש למטה מעשרה טפחים עכשיו,

English translation 2377

now,

איצטער,

English translation 2378

"now"!

"נאו"!

English translation 2379

There is already enough exile,

ס'איז שוין גענוג גלות,

English translation 2380

enough exile, with...

דאלאי גלות, מיט...

English translation 2381

with all the matters connected with it –

מיט אלע ענינם פארבונדן דערמיט –

English translation 2382

he wants Moshiach in actual reality!

ער וויל האבן משיח'ן בפועל ממש!

English translation 2383

And to those who learn and know all these explanations of what Moshiach is, etc. –

און צו די וואס לערנען און ווייסן די אלע ביאורים וואס משיח איז וכו' –

English translation 2384

the simple person says:

זאגט דער איש פשוט:

English translation 2385

You have questions –

איר האט קשיות –

English translation 2386

ask questions and answer resolutions,

פרעגט קשיות און ענטפערט תירוצים,

English translation 2387

and explain explanations –

און זייט מבאר ביאורים –

English translation 2388

in good health! But if this should prevent the coming of Moshiach –

געזונטערהייט! אבער אז דאס זאל מעכב זיין ביאת משיח –

English translation 2389

Heaven forbid! He wants Moshiach "now"!

חס ושלום! ער וויל משיח "נאו"!

English translation 2390

He says:

ער זאגט:

English translation 2391

You want to spend time –

איר ווילט פארברענגען –

English translation 2392

spend a few hours,

פארברענגט עטלעכע שעה,

English translation 2393

sing melodies,

זינגט ניגונים,

English translation 2394

go in a dance,

גיי א ריקוד,

English translation 2395

dance with the children;

טאנץ מיט די קינדער;

English translation 2396

you have a taste in investigation –

האסט א געשמאק אין חקירה –

English translation 2397

ask questions and learn about the matters – it does not bother him,

פרעג קשיות און לערן וועגן די ענינים - אים ארט עס ניט,

English translation 2398

what does he want –

וואס וויל ער –

English translation 2399

he wants Moshiach our righteousness "now" below ten handbreadths!

ער וויל משיח צדקנו "נאו" למטה מעשרה טפחים!

English translation 2400

The instruction about this regarding action

די הוראה דערפון בנוגע לפועל

English translation 2401

(of the Holy Rebbe, our master, our teacher, and our Rebbe, may he live for many good years, Amen,

(כ"ק אדמו"ר שליט"א חיך,

English translation 2402

and he continued:) –

והמשיך:) –

English translation 2403

One should do with greater vigor and strength in the campaigns:

אז מ'זאל טאן ביתר שאת ויתר עוז אין די מבצעים:

English translation 2404

the campaign of love of Israel,

מבצע אהבת ישראל,

English translation 2405

the campaign of education,

מבצע חינוך,

English translation 2406

the campaign of Torah,

מבצע תורה,

English translation 2407

the campaign of tefillin,

מבצע תפילין,

English translation 2408

the campaign of mezuzah,

מבצע מזוזה,

English translation 2409

the campaign of charity,

מבצע צדקה,

English translation 2410

a house full of books, and the sages,

בית מלא ספרים יבנה וחכמי',

English translation 2411

the campaign of candles of the holy Shabbat and festivals,

מבצע נרות שבת קודש ויו"ט,

English translation 2412

the kashrut of food and drink and family purity,

כשרות האכו"ש און טהרת המשפחה,

English translation 2413

and to endeavor that every Jew should purchase a letter in one of the general Torah scrolls.

און זיך משתדל זיין אז יעדער איך זאל קויפן אן אות אין איינער פון די ספרי תורה הכלליים.

English translation 2414

Regarding the letters of the Torah, it is also discussed in the maamar in Likkutei Torah beginning "Ani LeDodi"

וואס וועגן אותיות שבתורה רעדט זיך אויך אין דעם מאמר בלקו"ת 272 ד"ה אני לדודי

English translation 2415

(connected with this Shabbat),

(פארבונדן מיט שבת זה),

English translation 2416

as discussed earlier

ווי גערעדט פריער

English translation 2417

(in the maamar),

(בהמאמר),

English translation 2418

in the explanation of the verse "I held him"

בביאור הכתוב 273 אחזתיו

English translation 2419

"I held him and would not let him go, etc.,"

"אחזתיו ולא ארפנו גו'",

English translation 2420

that "I held him and would not let him go, etc." –

אז "אחזתיו ולא ארפנו וגו'" –

English translation 2421

the Written Torah and the Oral Torah,

תושב"כ ותושבע"פ * 273,

English translation 2422

are revealed through the letters of the Torah,

ווערט אויפגעטאן ע"י אותיות התורה,

English translation 2423

which are the vessels for the light of G-d so that there should not be a withdrawal of the light, etc.

וואס זיי זיינען די כלים לאור ה' אז ס' זאל ניט זיין הסתלקות האור וכו'.

English translation 2424

That the letters of the Torah are connected with what is said that "Israel" is an acronym for "there are six hundred thousand letters in the Torah,"

וואס אותיות התורה איז פארבונדן מיט דעם וואס מ' זאגט אז "ישראל" איז ר"ת יש ששים ריבוא אותיות לתורה,

English translation 2425

because every Jew

ווייל יעדער איד

English translation 2426

(from the six hundred thousand of Israel)

(פון די שש"ר מישראל)

English translation 2427

has a letter in the Torah,

האט אן אות אין תורה 274,

English translation 2428

as is also explained in the maamar of the Tzemach Tzedek on the verse "The voice of G-d is upon the waters,"

כמבואר אויך אין דעם מאמר פון צ"צ עה"פ 275 קול ה' על המים,

English translation 2429

which has now already been printed,

וואס ס'האט זיך איצטער שוין אפגעדרוקט 276,

English translation 2430

and presumably it has been studied,

און מסתמא האט מען דאס געלערנט,

English translation 2431

and it will be studied further.

און מ'וועט נאך לערנען.

English translation 2432

And the main point is as above –

און דער עיקר איז כנ"ל –

English translation 2433

the actual deed,

דער פועל ממש,

English translation 2434

that our righteous Moshiach should come simply, in actual deed,

אז משיח צדקנו זאל קומען בפשטות בפועל ממש,

English translation 2435

which one hastens more by doing in all these matters simply, in actual deed.

וואס דאס. איז מען נאכמער ממהר דורך טאן אין די אלע עניינים בפשטות בפועל ממש.

English translation 2436

That our righteous Moshiach should come simply "now,"

אז משיח צדקנו זאל קומען בפשטות "נאו",

English translation 2437

in English,

אויף ענגליש,

English translation 2438

in Yiddish,

אויף אידיש,

English translation 2439

in the holy tongue –

אויף לשון קודש –

English translation 2440

the main point is –

דער עיקר איז –

English translation 2441

as the simple person wants –

ווי דער איש פשוט וויל –

English translation 2442

that he should come simply,

אז ער זאל קומען בפשטות,

English translation 2443

and lead us simply to the Holy Land,

און אונז פירן בפשטות אין ארץ הקודש,

English translation 2444

and to Jerusalem simply,

און אין ירושלים בפשטות,

English translation 2445

and to the Holy Temple simply,

און אין ביהמ"ק בפשטות,

English translation 2446

and there should be "Moses and Aaron with them" simply,

און ס'זאל זיין "משה ואהרן עמהם " 277 בפשטות,

English translation 2447

in the true and complete redemption simply,

בגאולה האמיתית והשלימה בפשטות,

English translation 2448

speedily in our actual days.

במהרה בימינו ממש.

English translation 2449

The Holy Rebbe, our master, our teacher, and our Rebbe, may he live for many good years, Amen, gave a bottle of whiskey to the honorable R. M.M., may he live, to distribute to the participants, may they live.

כ"ק אדמו"ר שליט"א נתן בקבוק יי"ש להר"ר מ.מ. שיחי' לחלק להמסובים שיחי'.

English translation 2450

Here is the place to again mention and arouse regarding the Torah booklets about which was spoken in previous farbrengens –

כאן המקום צו נאכאמאל דערמאנען און מעורר זיין וועגן די קובצי תורה וועגן וועלכע מ'האט גערעדט אין פריערדיקע התוועדויות –

English translation 2451

that they should be printed as quickly as possible.

אז מ'זאל זיי וואס שנעלער אפדרוקן.

English translation 2452

That one sees that for now this is being done with laziness. And even if one will hire regarding the alacrity in this – in the alacrity itself there are several levels,

וואס מ' זעט אז דערוויילע גייט דאס בעצלתיים. ואפילו אויב מ'וועט זיך דינגען בנוגע צו די זריזות בזה - איז אין זריזות גופא דא כמה דרגות,

English translation 2453

and certainly one can and should print it even faster.

און זיכער קען מען און מ'זאל דאס אפדרוקן נאך שנעלער.

English translation 2454

That this is spoken both regarding the booklets that need to be printed here,

וואס דאס רעדט מען סיי בנוגע צו די קובצים וואס מ' דארף דא דרוקן,

English translation 2455

and also in other places.

און סיי במקומות אחרים.

English translation 2456

And as mentioned,

וכאמור,

English translation 2457

the main point is that it should be printed with the greatest alacrity,

דער עיקר אז מ'זאל דאס אפדרוקן בזריזות הכי גדולה,

English translation 2458

so that in it

בכדי מ'זאל אין דעם

English translation 2459

(and also in the booklet that has already been printed)

(און אויך אין דעם קובץ וואס האט זיך שוין אפגעדרוקט)

English translation 2460

one can study a new matter in Torah,

קענען לערנען נאך אן ענין חדש אין תורה,

English translation 2461

or at least review a matter that has already been studied.

אדער עכ"פ איבער חזר'ן אן ענין וועלכן מ'האט שוין געלערנט.

English translation 2462

Until this should also help to attain the completeness of the Torah. That this comes together with the completeness of the people and with the completeness of the land. That this is the "threefold cord."

ביז אז דאס זאל אויך העלפן צוצוקומען לשלימות התורה. וואס דאס קומט צוזאמען מיט שלימות העם און מיט שלימות הארץ. וואס דאס איז "חוט המשולש" 278.

English translation 2463

Here is the place also to explain the matter upon which was established in Pirkei Avot

כאן המקום אויך צו מבאר זיין דעם ענין אויף וועלכן מ'האט זיך געשטעלט אין פרקי אבות

English translation 2464

(why it brings only matters in the number ten,

(פארוואס ער ברענגט נאר ענינים במספר עשרה,

English translation 2465

seven and four,

שבעה און ארבעה,

English translation 2466

and not five and eight).

און ניט חמשה ושמונה).

English translation 2467

And the explanation of this:

והביאור בזה:

English translation 2468

The categories of the service of man are divided

כללות עבודת האדם טיילט זיך

English translation 2469

(in general)

(בכללות)

English translation 2470

into three modes of service:

אויף דריי אופני העבודה:

English translation 2471

(a) Commandments that one must fulfill according to law. In which there cannot be any changes,

(א) תומ"צ וואס מ'דארף מקיים זיין ע"פ דין. וואס אין דעם איז ניט שייך קיינע שינויים,

English translation 2472

neither addition nor subtraction,

ניט הוספה און ניט גרעון,

English translation 2473

"You shall not add and you shall not subtract."

"לא תוסיף ולא תגרע".

English translation 2474

(b) Service beyond the letter of the law. The matter of "a matter of piety,"

(ב) עבודה לפנים משורת הדין. דער ענין פון "מילתא דחסידותא",

English translation 2475

its matter from Pirkei Avot,

ענינו פון פרקי אבות 279,

English translation 2476

and on the way of the service of "with all your might,"

וע"ד די עבודה פון "בכל מאדך" 280,

English translation 2477

in which there are always changes and ascents:

וואס אין דעם איז שטענדיק דא שינויים ועליות:

English translation 2478

when he stands at a particular level in his service –

בשעת ער שטייט בדרגא מסויימת בעבודתו –

English translation 2479

then the beyond the letter of the law "with all your might" is

איז דעמולט דער לפנים משורת הדין "בכל מאדך",

English translation 2480

according to his standing and situation at that time. Afterwards, when he becomes elevated in his service –

לפי"ע זיין מעמד ומצב דעמולט. דערנאך בשעת ער ווערט נתעלה בעבודתו –

English translation 2481

his "with all your might" becomes a higher one,

ווערט זיין "בכל מאדך שלך" א העכערער,

English translation 2482

as discussed earlier

ווי גערעדט פריער

English translation 2483

(in the explanation in Likkutei Levi Yitzchak)

(אין דעם ביאור בלקוטי לוי"צ)

English translation 2484

with the examples of the matter of repentance,

מיט די דוגמאות פון ענין התשובה,

English translation 2485

that in this there are always ascents according to the standing and situation of his heart.

אז אין דעם איז שטענדיק דא עליות לפי"ע מעמד ומצב הלב שלו.

English translation 2486

And so too regarding the matter of knowledge and faith,

ועד"ז בענין ידיעה ואמונה,

English translation 2487

that when his knowledge becomes in a more elevated aspect,

אז בשעת זיין ידיעה ווערט בבחי' נעלית יותר,

English translation 2488

his faith becomes in higher levels.

ווערט זיין אמונה אין העכערע דרגות.

English translation 2489

But also the mode of service of beyond the letter of the law,

אבער אויך דער אופן העבודה פון לפנים משורת הדין,

English translation 2490

afterwards also becomes a part and law in the Torah.

ווערט דערנאך אויך א חלק ודין בתורה.

English translation 2491

In the manner of the teaching of the Mishnah in Pirkei Avot,

ע"ד ווי הוראת המשנה בפרקי אבות,

English translation 2492

that "all your deeds should be for the sake of Heaven,"

אז "כל מעשיך יהיו לשם שמים" 281,

English translation 2493

which since it is stated in Pirkei Avot is

וואס וויבאלד דאס שטייט אין פרקי אבות איז

English translation 2494

These "matters of Chassidus",

דאס "מילי דחסידותא",

English translation 2495

beyond the letter of the law. But afterwards, since it is stated there, it becomes a law in the Shulchan Aruch.

לפנים משורת הדין. אבער דערנאך וואס ס' שטייט אזוי דארטן ווערט דאס א דין אין שו"ע 282.

English translation 2496

Afterwards –

דערנאך –

English translation 2497

there is however (c)

איז אבער דא (ג)

English translation 2498

a mode of service that is entirely above the law,

אן אופן העבודה וואס איז לגמרי העכער פאר דין,

English translation 2499

and it does not become a law in the Torah

און דאס ווערט ניט קיין דין בתורה

English translation 2500

(as will be explained later).

(וכדלקמן).

English translation 2501

These three modes of service are seen in the study of Torah:

די דריי אופני עבודה זעט מען אין לימוד התורה:

English translation 2502

(a) There are the fixed measures for each person, how much he is obligated in the study of Torah according to the law,

(א) ס'זיינען דא די שעורים הקבועים לכאו"א וויפל ער איז מחוייב בלימוד התורה ע"פ דין,

English translation 2503

"according to the law given to each person in the laws of Talmud Torah."

"כדת הניתנה לכאו"א בהלכות תלמוד תורה" 283.

English translation 2504

(b) Afterwards, there is also the study of Torah at a time when:

(ב) דערנאך איז דא לימוד התורה אויך בזמן וואס::

English translation 2505

he is not obligated according to the law,

ער איז ניט מחוייב ע"פ דין,

English translation 2506

only from the aspect of beyond the letter of:

נאר מצד לפנים משורת:

English translation 2507

the law. The matter that "Hillel obligates the poor" and "Rabbi Elazar ben Charsom obligates the rich",

הדין. דער ענין וואס "הלל מחייב את העניים" און "ר"א בן חרסום מחייב את העשירים " 284,

English translation 2508

for according to the law, the poor person is not obligated in the study of Torah at a specific time,

וואס מצ"ע איז דער עני ניט מחוייב בלימוד התורה בזמן מסויים,

English translation 2509

but "Hillel obligates the poor". But afterwards, this also becomes a law in the halachah of Talmud Torah. And even more delightful is this regarding the obligation upon the rich to study Torah also at a time when according to the law they are not obligated in this, because Rabbi Elazar obligates them.

איז אבער "הלל מחייב את העניים". אבער דערנאך ווערט אויך דאס א דין אין הל' תלמוד תורה 285. און נאכמער געשמאקער איז דאס בנוגע צו דער חיוב אויף עשירים צו לערנען תורה אויך בזמן שע"פ דין זיינען זיי בזה ניט מחוייב ווייל ר"א מחייב אותם.

English translation 2510

(ג) דערנאך איז דא וואס ער לערנט תורה נאכמער ווי אפילו הלל און ר"א בן חרסום איז אים מחייב –

English translation 2511

he "steals" also from the time when according to the law and even according to beyond the letter of the law he is not required to study at that time,

ער "גזל'ט" אויך פון די צייט וואס ע"פ דין ואפילו ע"פ לפנים משורת הדין דארף ער דעמולט ניט לערנען,

English translation 2512

and he studies also at that time.

און ער לערנט אויך דעמולט.

English translation 2513

And just as there are these three modes of service in the study of Torah, so too is this in all other services of a Jew.

וע"ד ווי ס'זיינען דא די דריי אופני העבודה אין לימוד התורה עד"ז איז דאס אויך אין אלע אנדערע עבודות פון א אידן.

English translation 2514

And corresponding to these three modes of service, there are also three modes in the reward that the Almighty draws down to a Jew for his service –

און כנגד די דריי אופני העבודה איז אויך דא דריי אופנים אין דעם שכר וואס דער אויבערשטער איז ממשיך א אידן אויף עבודתו –

English translation 2515

measure for measure: (a)

מדה כנגד מדה: (א)

English translation 2516

From the aspect of his service according to the law –

מצד עבודתו ע"פ דין –

English translation 2517

he receives a reward in measure and limitation according to the "law" above. (b)

באקומט ער א שכר במדה והגבלה ע"פ "דין" דלמעלה. (ב)

English translation 2518

From the aspect of his service beyond the letter of the law,

מצד עבודתו לפנים משורת הדין,

English translation 2519

"with all your might" –

"בכל מאדך" –

English translation 2520

he receives a reward beyond measure and limitation,

באקומט ער א שכר למעלה ממדידה והגבלה,

English translation 2521

but still according to the service of the person. And (c)

אבער אלץ לפי"ע עבודת האדם. און (ג)

English translation 2522

From the aspect of his service entirely above the law –

מצד עבודתו לגמרי העכער פאר דין –

English translation 2523

he receives beyond measure and limitation

באקומט ער למעלה ממדידה והגבלה

English translation 2524

and limitation entirely. Until one cannot even say that what he receives is measure for measure for what he did –

והגבלה לגמרי. ביז אז מ'קען אפילו ניט זאגן אז דאס וואס ער באקומט איז מוה כנגד מדה וואס ער האט געטאן –

English translation 2525

because this is a level that the person cannot reach through his service,

ווייל דאס איז א דרגא וועלכע דער אדם קען אהינצו ניט דערגרייכן ע"י עבודתו,

English translation 2526

he can only make a vessel for it.

ער קען דערצו נאר מאכן א כלי.

English translation 2527

And as is known, there is the arousal from above that comes through the arousal from below,

וע"ד הידוע 286 אז ס'איז דא דער אתעדל"ע וואס קומט ע"י אתעדל"ת,

English translation 2528

which are the first two modes

וואס דאס זיינען די ערשטע צוויי אופנים

English translation 2529

(that according to the measure of the arousal from below of the person, so is the arousal from above –

(אז לפי ערך דער אתעדל"ת פון דעם אדם אזוי איז דער אתעדל"ע –

English translation 2530

according to the law or beyond the letter of the law).

ע"פ דין אדער לפנים משורת הדין).

English translation 2531

And afterwards, there is the arousal from above that dwells only in a complete place,

און דערנאך איז דא דער אתעדל"ע וואס לא שריא אלא באתר שלים 287,

English translation 2532

the arousal from below cannot reach it. But also for this, a Jew must make a vessel, and through this, this arousal from above is also drawn down:

אתעדל"ת קען אהינצו ניט דערגרייכן. אבער אויך דערצו דארף א איד מאכן א כלי און דורך דעם ווערט נמשך אויך דער אתעדל"ע:

English translation 2533

through that which there is the arousal from below and afterwards the arousal from above that comes through the arousal from below –

דורך דעם וואס ס'איז דא דער אתעדל"ת און דערנאך דער אתעדל"ע וואס קומט ע"י די אתעדל"ת –

English translation 2534

the arousal from above that is above this is drawn down,

ווערט נמשך דער אתעדל"ע שלמעלה מזה,

English translation 2535

which dwells only in a complete place.

וואס לא שריא אלא באתר שלים.

English translation 2536

And corresponding to these three modes of service – the entirety of the matter of the Torah is also arranged in three modes and parts:

וע"ד די דריי אופנים העבודה - איז אויך כללות ענין התורה אויסגעשטעלט אויף דריי אופנים וחלקים:

English translation 2537

(a) The Written Torah –

(א) תורה שבכתב –

English translation 2538

where no changes are applicable,

וואס דארטן איז ניט שייך קיינע שינויים,

English translation 2539

"you shall not add and you shall not diminish". In the Written Torah, there is a fixed number of letters –

"לא תוסיף ולא תגרע". אין תושב"כ זיינען פאראן א מספר מסויים פון אותיות –

English translation 2540

six hundred thousand letters of the Torah

ששים ריבוא אותיות לתורה

English translation 2541

(the letters of speech and the letters of thought),

(אותיות הדיבור ואותיות המחשבה 288),

English translation 2542

in which addition and diminution, heaven forbid, are not applicable.

וואס אין דעם איז ניט שייך קיין הוספה וגרעון ח"ו.

English translation 2543

And our Sages, of blessed memory, say "therefore the early ones were called scribes, because they would count the letters in the Torah",

און חז"ל זאגן 289 "לפיכך נקרו ראשונים סופרים שהיו סופרין אותיות שבתורה",

English translation 2544

for the aspect of scribe is above the aspect of book and narrative.

וואס די בחי' פון סופר איז העכער פאר בחי' ספר וסיפור 290.

English translation 2545

(b) The Oral Torah –

(ב) תורה שבעל-פה –

English translation 2546

where there is an obligation that there should be "expand upon it",

וואס דארטן איז דא א חיוב אז ס' זאל זיין "לאפשה בה" 291,

English translation 2547

that he should constantly add and be elevated and innovate in the Torah.

אז ער זאל שטענדיק צוגעבן און נתעלה ווערן און מחדש זיין בתורה.

English translation 2548

Corresponding to beyond the letter of the law mentioned above.

ע"ד לפנים משורת הדין דלעיל.

English translation 2549

But also this "expand upon it" in the Oral Torah is connected with

אבער אויך דער לאפשה בה אין תושבע"פ איז פארבונדן מיט

English translation 2550

("law" –)

("דין" -)

English translation 2551

the Written Torah,

תושב"כ,

English translation 2552

because "there is nothing that is not hinted at in the Torah",

ווייל "ליכא מידי דלא רמיזא באורייתא" 292,

English translation 2553

and all innovations in the Oral Torah must be founded upon the rules in the Written Torah, etc.

און אלע חידושים בתושבע"פ דארפן זיין מיוסד אויף די כללים אין תושב"כ וכו'.

English translation 2554

(c)

(ג)

English translation 2555

(ג) לימוד רזי תורה –

English translation 2556

which comes through a service that is entirely above study,

וואס דאס קומט ע"י אן עבודה וואס איז לגמרי העכער פאר לימוד,

English translation 2557

as our Sages, of blessed memory, said "the secrets of the Torah are not transmitted except to one whose heart is anxious within him",

כמאחז"ל 293 אין מוסרין סתרי תורה אלא למי שלבו דואג בקרבו,

English translation 2558

meaning that in order to come to the study of the secrets of the Torah, one must have the matter of "his heart is anxious within him",

ד.ה. אז בכדי צוקומען ללימוד סתרי תורה דארף מען האבן דעם ענין פון לבו דואג בקרבו,

English translation 2559

not a matter of intellect and understanding,

ניט קיין ענין פון שכל והבנה,

English translation 2560

only a matter of anxiety in the heart.

נאר אן ענין פון דאגה שבלב.

English translation 2561

Which superficially is not understood:

וואס לכאורה איז דאס ניט מובן:

English translation 2562

What connection does the anxiety of the heart have to the study of the secrets of the Torah,

וואס האט פאר א שייכות דאגת הלב צו לימוד סתרי תורה,

English translation 2563

which is a matter of the intellect?

וואס איז אן ענין אין שכל?

English translation 2564

Further:

נאכמער:

English translation 2565

In order to have success in the study of Torah, there must be the introduction of saying a word of humor, which causes the matter of joy in the person who goes to learn –

בכדי האבן הצלחה בלימוד התורה דארף זיין די הקדמה פון אמירת מילתא דבדיחותא 294 וואס איז גורם ענין השמחה בא דעם אדם וואס גייט לערנען –

English translation 2566

Exactly the opposite of "his heart is worried within him"?!

פונקט דער היפך פון לבו דואג בקרבו?!

English translation 2567

So the explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 2568

The secrets of Torah are above the place that a person can reach through his service

סתרי תורה איז העכער פאר דער ארט וואו א איך קען דערגרייכן ע"י עבודתו

English translation 2569

(through his study).

(ע"י הלימוד שלו).

English translation 2570

But on the other hand –

אבער לאידך –

English translation 2571

Also to this a Jew can make a vessel so that he can receive it

אויך דערצו קען א איד מאכן א כלי אז ער זאל דאס קענען באקומען

English translation 2572

(like the Atik Yomin who does not dwell except in a place

(ע"ד ווי דער אתעדל"ע וואס לא שריא אלא באתר,

English translation 2573

that is complete,

שלים,

English translation 2574

as mentioned above).

כנ"ל).

English translation 2575

So the vessel for this –

איז דער כלי אויף דעם –

English translation 2576

is the matter of "his heart is worried within him,"

דער ענין פון לבו דואג בקרבו,

English translation 2577

not a matter of study with intellect,

ניט קיין ענין פון לימוד בשכל,

English translation 2578

but a matter of the heart,

נאר אן ענין שבלב,

English translation 2579

which is connected to the yechidah of the soul,

וואס דאס איז פארבונדן מיט יחידה שבנפש,

English translation 2580

as is known that the yechidah is connected specifically with the heart and not with the brain,

כידוע 295 אז יחידה איז פארבונדן דוקא מיטן לב און ניט מיטן מוח,

English translation 2581

because the yechidah is above the place that a person can reach through his service and study with his intellect,

ווייל יחידה איז העכער פאר דער ארט וואו אן אדם קען צוקומען ע"י עבודתו ולימוד בשכל שלו,

English translation 2582

and he can reach it only by making his heart a vessel for this.

און ער קען דערצו דערגרייכן נאר דורך מאכן זיין לב א כלי לזה.

English translation 2583

All matters also need to come down into this world,

אלע ענינים דארפן אויך אראפקומען אין עולם הזה,

English translation 2584

because in this world there is everything,

ווייל אין עוה"ז איז דא אלץ,

English translation 2585

starting from a dwelling place for His essence, blessed be He,

אנהויבנדיק פון א דירה לעצמותו ית',

English translation 2586

and certainly all other matters that exist in the order of the chain of descent.

ועאכו"כ אלע אנדערע ענינים וואס זיינען דא בסדר השתלשלות.

English translation 2587

From this it is also understood regarding the three matters mentioned above

וואס דערפון איז אויך מובן בנוגע צו די דריי ענינים הנ"ל

English translation 2588

(law,

(דין,

English translation 2589

beyond the letter of the law and that which is above it),

לפנים משורת הדין און דאס וואס איז העכער דערפון),

English translation 2590

that they also must be in this world.

אז זיי דארפן אויך זיין אין עוה"ז.

English translation 2591

And this world is the world of number –

וואס עוה"ז איז דער עולם המספר –

English translation 2592

consequently, these three matters must come down into specific numbers.

במילא דארפן די דריי ענינים אראפקומען אין מספרים מסויימים.

English translation 2593

And even though the matter of number is a secondary thing that does not affect the essence of the matter that the number

ואע"פ אז דער ענין פון מספר איז א דבר טפל וואס וירט ניט אן דעם עצם ענין אויף וואס דער מספר

English translation 2594

indicates,

באווייזט,

English translation 2595

and number is not only not a part of the essence of the thing, but it is also not the externality of the thing. It is merely a count of how many the thing consists of. And as the Alter Rebbe explains in Tanya,

און מספר איז ניט נאר ניט קיין חלק פון עצם הדבר נאר דאס איז אויך ניט חיצוניות הדבר. דאס איז בלויז א חשבון פון וויפל דער זאך באשטייט. און ווי דער אלטער רבי איז מבאר אין תניא 296,

English translation 2596

that the matter of gematria

אז דער ענין פון גימטריא

English translation 2597

(the calculation of the letters)

(חשבון האותיות)

English translation 2598

is like the matter

איז ווי דער ענין

English translation 2599

(of which it is a gematria)

(פון וואס דאס איז א גימטריא)

English translation 2600

is in great concealment –

איז בהעלם גדול –

English translation 2601

nevertheless, a gematria effects a great matter,

אעפ"כ טוט אויף א גימטריא א גרויסער ענין,

English translation 2602

as explained there.

כמבואר שם.

English translation 2603

And so too it is understood regarding the matter of number,

ועד"ז איך אויך מובן בנוגע צו ענין המספר,

English translation 2604

that it effects a great matter in this world

אז דאס טוט אויף א גרויסער ענין אין עוה"ז

English translation 2605

(the world of number).

(עולם המספר).

English translation 2606

These three matters mentioned above are expressed in this world –

די דריי ענינים הנ"ל דריקן זיך אויס אין עוה"ז –

English translation 2607

in the numbers of (a)

אין די מספרים פון (א)

English translation 2608

five, (b)

חמשה, (ב)

English translation 2609

ten,

עשרה,

English translation 2610

seven and four, and (c)

שבעה און ארבעה, און (ג)

English translation 2611

eight. And the explanation:

שמונה. והביאור:

English translation 2612

The numbers ten,

די מספרים עשרה,

English translation 2613

seven and four signify the matter of beyond the letter of the law,

שבעה און ארבעה באדייטן דער ענין פון לפנים משורת הדין,

English translation 2614

a matter of piety

מילתא דחסידותא

English translation 2615

(the second matter mentioned above).

(ענין ב' הנ"ל).

English translation 2616

For this is indeed beyond the letter of the law,

וואס דאס איז טאקע לפנים משורת הדין,

English translation 2617

above measure and limitation,

למעלה ממדידה והגבלה,

English translation 2618

but still within the category of law.

אבער אלץ אין דעם גדר פון דין.

English translation 2619

Like the Oral Torah.

ע"ד תושבע"פ.

English translation 2620

As mentioned above.

כנ"ל.

English translation 2621

And as was discussed once

און ווי גערעדט אמאל

English translation 2622

(as mentioned earlier)

(ווי דערמאנט פריער)

English translation 2623

that they all allude to the service of a matter of piety of a Jew –

אז זיי דייטן אלע אן אויף די עבודה פון מילתא דחסידותא פון א אידן –

English translation 2624

how a Jew takes the world,

ווי א איד נעמט וועלט,

English translation 2625

which is measured and limited in its essence,

וואס איז מדוד ומוגבל מצ"ע,

English translation 2626

and effects there the matter of "to do and to rectify." As was discussed earlier how these three numbers allude to G-dliness,

און טוט דארטן אויף דער ענין פון "לעשות ולתקן " 297. ווי גערעדט דעמולט ווי די דריי מספרים דייטן אן אויף אלקות,

English translation 2627

world and Jews,

וועלט און אידן,

English translation 2628

or world,

אדער וועלט,

English translation 2629

Jews and the connection between them,

אידן און דער חיבור ביניהם,

English translation 2630

how a Jew effects with the world,

ווי א איד טוט אויף מיט וועלט 298,

English translation 2631

which is the content of the matter of the service of matters of piety

וואס דאס איז דער תוכן הענין פון עבודה פון מילי דחסידותא

English translation 2632

(beyond the letter of the law) –

(לפנים משורת הדין) –

English translation 2633

that he effects an addition in the world

אז ער טוט אויף א הוספה אין וועלט

English translation 2634

(as the world is measured and limited in its essence),

(ווי וועלט איז מדוד ומוגבל מצ"ע),

English translation 2635

but on the other hand, this is all within the category of the service of man.

אבער לאידך איז דאס אלץ אין דעם גדר פון עבודת האדם.

English translation 2636

And in short:

ובקיצור:

English translation 2637

The boundary of the world is connected with ten –

גדר העולם איז פארבונדן מיט עשרה –

English translation 2638

"With ten utterances the world was created,"

"בעשרה מאמרות נברא העולם" 299,

English translation 2639

seven –

שבעה –

English translation 2640

the seven days of the cycle,

שבעת ימי ההיקף,

English translation 2641

the perfection of the world,

שלימות פון עולם,

English translation 2642

and four,

און ארבעה,

English translation 2643

as explained in many places that the boundary of the world is connected with four.

כמבואר בכ"מ 300 אז גדר העולם איז פארבונדן מיט ארבעה.

English translation 2644

And this is the manner in which the world was created in the manner of "the world was created in its fullness,"

און דאס איז דער אופן ווי דער עולם איז באשאפן געווארן באופן פון "עולם על מילואו נברא " 301,

English translation 2645

the perfection of

שלימות פון

English translation 2646

the boundary of the world.

גדר העולם.

English translation 2647

Upon this itself, however, is the intention that there should be "to do and to rectify,"

אין דערויף גופא איז אבער די כוונה אז ס'זאל זיין "לעשות ולתקן",

English translation 2648

that a Jew should add to the boundary of the world

אז א איד זאל אויפטאן א הוספה אין גדר העולם

English translation 2649

(as it is in its fullness in its essence)

(ווי דאס איז על מילואו מצ"ע)

English translation 2650

through service in Torah and commandments.

דורך עבודה בתומ"צ.

English translation 2651

This is the totality of the service of a matter of piety.

וואס דאס איז כללות העבודה פון מילתא דחסידותא.

English translation 2652

The number eight signifies the level that is above the place that a person can reach through his service

מספר שמונה באדייט די דרגא וואס איז העכער פאר דעם ארט וואו אן אדם קען דערגרייכן ע"י עבודתו

English translation 2653

(the third matter mentioned above):

(דער דריטער ענין הנ"ל):

English translation 2654

Eight is the aspect of the guardian of the cycle,

שמונה איז בחי' שומר את ההיקף,

English translation 2655

above the cycle of seven,

למעלה פון דעם היקף פון שבעה,

English translation 2656

which is the boundary of the world,

וואס איז גדר העולם,

English translation 2657

and further –

און נאכמער –

English translation 2658

eight is the guardian of the cycle.

שמונה איז שומר את ההיקף 302.

English translation 2659

And eight is also connected to the matter of the redemption,

און שמונה איז אויך פארבונדן מיט דעם ענין הגאולה,

English translation 2660

which is also entirely above the order of the world

וואס איז אויך אינגאנצן העכער פאר גדר העולם

English translation 2661

(as above, section 35) –

(כנ"ל סל"ה) –

English translation 2662

because redemption is connected to "the world of freedom,"

ווייל גאולה איז פארבונדן מיט "עלמא דחירו",

English translation 2663

whose acronym of freedom is Chet-Yud-Tav

וואס ר"ת של חירות איז חי"ת

English translation 2664

(eight),

(שמונה),

English translation 2665

and this is the sefirah of Binah,

און דאס איז ספירת הבינה,

English translation 2666

the eighth sefirah

די ספירה השמינית

English translation 2667

(from below upward).

(מלמטלמ"ע).

English translation 2668

And therefore Mashiach

און דערפאר האט משיח

English translation 2669

(through whom is the redemption)

(וואס על ידו איז די גאולה)

English translation 2670

has eight names.

שמונה שמות.

English translation 2671

And as is known, that the future redemption, its true essence is –

וכידוע אז די גאולה העתידה איז אמיתית ענינו –

English translation 2672

a drawing down that is completely beyond all comparison to the order of the world as it is now,

א המשכה וואס איז שלא בערך כלל צו גדר העולם ווי דאס איז איצטער,

English translation 2673

which is entirely above all matters that one can currently reach.

וואס איז אינגאנצן העכער פאר אלע ענינים וואוהין מ'קען איצטער דערגרייכן.

English translation 2674

And as the Rambam writes at the end of the Laws of Kings that "the sages and prophets did not yearn for the days of Mashiach in order to rule over the entire world, nor in order to dominate the nations, etc.,

און ווי דער רמב"ם שרייבט בסוף הל' מלכים אז "לא נתאוו החכמים והנביאים ימות המשיח לא כדי שישלטו על כל העולם ולא כדי שירדו בעכו"ם כו',

English translation 2675

but rather in order to be free for Torah and its wisdom, etc.,

אלא כדי שיהיו פנויין בתורה וחכמתה כו',

English translation 2676

and the occupation of the entire world will be only to know God,

ולא יהי' עסק כל העולם אלא לדעת את ה' בלבד,

English translation 2677

and therefore the Jewish people will be great sages and will know hidden matters, etc." –

ולפיכך יהיו ישראל חכמים גדולים ויודעים דברים הסתומים כו'" –

English translation 2678

drawings down that are entirely without end.

המשכות באי"ע לגמרי.

English translation 2679

And along these lines, as is said regarding the Exodus from Egypt –

וע"ד ווי מ' זאגט בנוגע צו יצי"מ –

English translation 2680

"As in the days of your exodus from the land of Egypt, I will show you wonders" in the future redemption – that "they went out with great wealth." And when the Torah of Truth says "great," it is understood that there is no matter greater than it,

וואס "כימי צאתך מארץ מצרים אראנו נפלאות" 303 בגאולה העתידה - אז "יצאו ברכוש גדול" 304. וואס בשעת תורת אמת זאגט "גדול" איז מובן אז ס'איז ניטא קיין ענין גדול ממנו,

English translation 2681

because if it were possible, it could not be called "great" simply,

ווייל אויביע קען מען דאס ניט אנרופן "גדול" סתם,

English translation 2682

since there could be something greater than it,

דערפאר וואס ס'קען זיין עפעס גדול ממנו,

English translation 2683

rather this is the matter that is the greatest –

נאר דאס איז דער ענין הכי גדול –

English translation 2684

a matter that is entirely beyond comparison.

אן ענין שלא בערך לגמרי.

English translation 2685

And "as in the days of your exodus from the land of Egypt, I will show you wonders,"

ו"כימי צאתך מארמ"צ אראנו נפלאות",

English translation 2686

and more than this

און נאכמער דערפון

English translation 2687

More than this will be in the future redemption.

דערפון וועט זיין בגאולה העתידה.

English translation 2688

On the other hand –

לאידך גיסא –

English translation 2689

the number five signifies the matter of the order of the world in which no changes and no additions are possible

מספר חמשה באדייט אויף דעם ענין פון גדר העולם וואס אין אים איז ניט שייך קיינע שינויים און קיינע הוספות

English translation 2690

(a matter mentioned above).

(ענין א' הנ"ל).

English translation 2691

It is the part of the order of the world in which it is not possible for a Jew to add anything through his service

ס'איז דער חלק פון גדר העולם וואס אין אים איז ניט שייך אז א איד זאל אין דעם קענען עפעס צוגעבן ע"י עבודתו

English translation 2692

(as in the Written Torah,

(ע"ד ווי תושב"כ,

English translation 2693

as above):

כנ"ל):

English translation 2694

With the letter Hei this world was created,

בה"א נברא עולם הזה 305,

English translation 2695

because in the letter Hei

ווייל אין ה"א

English translation 2696

(five)

(חמשה)

English translation 2697

the essential measurement and limitation of the world, which cannot be changed and to which nothing can be added, consists.

באשטייט דער עצם מדידה והגבלה פון עולם וואס מ'קען ניט משנה זיין און מ'קען אין דעם ניט צוגעבן.

English translation 2698

As we also see in the form of the letter Hei:

ווי מ' זעט עס אויך אין צורת אות ה"א:

English translation 2699

The form of the letter Hei consists of lines and a dot,

צורת אות ה"א באשטייט פון קוין און א פינטל,

English translation 2700

which all indicate measurement and limitation

וואס באווייזן אלץ אויף מדידה והגבלה

English translation 2701

(not like the letter Yud and the like).

(ניט ווי אן אות יו"ד וכיו"ב).

English translation 2702

And the letter Hei is "a thin letter that has no substance"

און דער אות ה"א איז אתא קלילא דלית בי' מששא 306

English translation 2703

(or "burden" –

(אדער ממשא –

English translation 2704

according to the two versions of this),

ווי די צווי גירסאות בזה 307),

English translation 2705

which also indicates that the letter Hei is measured and limited.

וואס. באווייזט אויך אז אות ה"א איז מדוד ומוגבל.

English translation 2706

And therefore this world was created with the letter Hei –

און דערפאר איז נברא העולם הזה באות ה"א –

English translation 2707

because in order to have a world that is essentially in measurement and limitation,

ווייל בכדי מ' זאל האבן א וועלט במדידה והגבלה בעצם,

English translation 2708

it must be created from the letter that is similar to this –

דארף דאס נברא ווערן פון דעם אות וואס איז בדומה לזה 308 –

English translation 2709

the letter Hei

אות ה"א

English translation 2710

(five).

(חמשה).

English translation 2711

And although the world was created with ten utterances –

ואע"פ אז בעשרה מאמרות נברא העולם –

English translation 2712

nevertheless, the ten themselves divide into two times five,

טיילט זיך אבער די עשרה גופא אין צוויי מאל חמשה,

English translation 2713

and through the two times five the world was created,

און דורך די צוויי מאל חמשה איז נברא העולם,

English translation 2714

as it is said, "My hand also laid the foundation of the earth, and My right hand spread out the heavens" –

כמ"ש 309 "אף ידי יסדה ארץ וימיני טפחה שמים" –

English translation 2715

"He stretched out His right hand and created the heavens, and He stretched out His left hand and created the earth,"

"נטה ימינו וברא שמים ונטה שמאלו וברא ארץ " 310,

English translation 2716

that is, that the world

ד.ה. אז עולם

English translation 2717

(heavens and earth)

(שמים וארץ)

English translation 2718

was created by two hands,

איז באשאפן געווארן ע"י שתי ידים,

English translation 2719

the right hand and the left hand,

יד ימין ויד שמאלוו 311,

English translation 2720

each of which consists of five fingers,

וואס יעדערער פון זיי באשטייט פון ה' אצבעות 312,

English translation 2721

two times five.

צוויי מאל חמשה.

English translation 2722

And this is also connected with what Chassidus explains regarding the two halves of the moon,

וואס דאס איז אויך פארבונדן דערמיט וואס חסידות איז מבאר 313 בנוגע צו די צוויי חצאי הלבנה,

English translation 2723

that all the changes of the moon during the times of the month are only in its lower hemisphere,

אז אלע שינויים שבהלבנה בזמני החודש איז נאר אין חצי כדור התחתון שלה,

English translation 2724

but the upper hemisphere is always the same. It is a wondrous thing,

משא"כ חצי כדור העליון שלה איז אלעמאל בשוה. ס'איז א מאדנע זאך,

English translation 2725

but so it is stated in Chassidus.

אבער אזוי שטייט אין חסידות.

English translation 2726

And it is explained that this is because one hemisphere is connected with the five lower sefiros of Malchus and the other hemisphere is connected with the five upper sefiros of Malchus, etc.

און מ'איז מבאר אז דאס איז דערפאר וואס איין חצי הכדור איז פארבונדן מיט ה' ספירות התחתונות שבמלכות און דער צווייטער חצי כדור איז פארבונדן מיט די ה' ספירות העליונות שבמלכות וכו'.

English translation 2727

From the above it follows that the number five signifies the matter of measurement and limitation of the world in which no changes and additions beyond the letter of the law are possible.

מכהנ"ל קומט אויס אז מספר חמשה באדייט דער ענין פון מדידה והגבלה פון וועלט אין וועלכע ס'איז ניט שייך קיינע שינויים והוספות פון לפנים משורת הדין.

English translation 2728

Based on what is explained above regarding the distinction between the numbers ten, seven, and four, and eight and five –

ע"פ המבואר לעיל בהחילוק צווישן די מספרים עשרה שבעה וארבעה און שמונה און חמשה –

English translation 2729

one will understand why in this chapter

וועט מען פארשטיין פארוואס אין דעם פרק

English translation 2730

(the fifth)

(חמישי)

English translation 2731

of Pirkei Avos he enumerates only matters that are in the numbers ten, seven, and four, and not matters that are in the numbers eight and five:

אין פרקי אבות רעכנט ער נאר אויס ענינים שבמספר עשרה שבעה וארבעה און ניט ענינים שבמספר שמונה און חמשה:

English translation 2732

Since Pirkei Avot is matters of Chassidus, it is appropriate to speak only about matters in the numbers ten, seven, and four, which signify and in which the concept of service in the manner of matters of Chassidus applies,

וויבאלד אז פרקי אבות איז מילי דחסידותא - איז מתאים צו רעדן נאר וועגן ענינים במספר עשרה שבעה וארבעה וואס באדייטן און אין זיי איז שייך דער ענין פון עבודה באופן פון מילי דחסידותא,

English translation 2733

that in the ten utterances with which the world was created and in the seven days of the cycle and likewise regarding four –

אז אין די עשרה מאמרות שבהם נברא העולם און אין די שבעת ימי ההיקף ועד"ז בנוגע צו ארבעה –

English translation 2734

a Jew brings about "to do and to rectify,"

טוט אויף א איד "לעשות ולתקן",

English translation 2735

beyond the line of the law,

לפנים משורת הדין,

English translation 2736

he adds in the world more than the world has from its essence.

ער איז מוסיף אין עולם מערער ווי עולם האט מצ"ע.

English translation 2737

However, regarding matters in the number eight and five, it is entirely not applicable in Pirkei Avot,

משא"כ בנוגע צו ענינים במספר שמונה און חמשה איז אינגאנצן ניט שייך אין פרקי אבות,

English translation 2738

matters of Chassidus –

מילי דחסידותא –

English translation 2739

because eight is above the entire concept of service in the manner of matters of Chassidus,

ווייל שמונה איז העכער פאר דעם גאנצן ענין פון עבודה באופן דמילי דחסידותא,

English translation 2740

and likewise regarding five, in this there is no service of a Jew to add in it. As this is regarding the five books of the Torah,

ועד"ז בנוגע צו חמשה איז אין דעם כלל ניט שייך קיין עבודה פון א אידן צו מוסיף זיין בזה. ווי דאס איז בנוגע צו די חמשה חומשי תורה,

English translation 2741

as discussed above,

כמדובר לעיל,

English translation 2742

that in the Written Torah no addition applies,

אז אין תושב"כ איז ניט שייך קיין הוספה,

English translation 2743

because there it is "you shall not add and you shall not diminish."

ווייל דארטן איז "לא תוסיף ולא תגרע".

English translation 2744

The three aforementioned matters

די דריי ענינים הנ"ל

English translation 2745

(which are expressed in the numbers five,

(וואס דריקן זיך אויס אין די מספרים חמשה,

English translation 2746

ten, seven, and four, and eight)

עשרה שבעה וארבעה און שמונה)

English translation 2747

correspond to the three matters of Kingships,

זיינען ע"ד ווי די דריי ענינים פון מלכיות,

English translation 2748

Remembrances, and Shofarot

זכרונות ושופרות 314

English translation 2749

(connected with the time into which we are about to enter):

(פארבונדן מיט דעם זמן אין וועלכן מ'גייט באלד אריין):

English translation 2750

Kingships is the aspect of Kingship,

מלכיות איז בחי' מלכות,

English translation 2751

Remembrances – Zeir Anpin,

זכרונות – ז"א,

English translation 2752

and Shofarot –

און שופרות –

English translation 2753

Binah.

בינה.

English translation 2754

Corresponding to the three aforementioned matters:

ע"ד ווי די דריי ענינים הנ"ל:

English translation 2755

Kingship is the concept of "judgment" in which no changes apply.

מלכות איז דער ענין פון "דין" אין וועלכע ס'איז ניט שייך קיינע שינויים.

English translation 2756

Zeir Anpin is connected with beyond the line of the law

ז"א איז פארבונדן מיט לפנים משורת הדין

English translation 2757

(but this is also a part of judgment).

(אבער דאס איז אויך א חלק פון דין).

English translation 2758

And Binah is the eighth sefirah

און בינה איז די ספירה השמינית

English translation 2759

(from below upward),

(מלמטלמ"ע),

English translation 2760

completely above the service of

למעלה לגמרי פון עבודת

English translation 2761

the service of man, etc. –

עבודת האדם וכו' –

English translation 2762

the concept of the redemption.

דער ענין הגאולה.

English translation 2763

Therefore, in the future to come there will be only the concept of Shofarot –

וואס דערפאר וועט לע"ל זין נאר דער ענין פון שופרות 315 –

English translation 2764

because Shofarot

ווייל שופרות

English translation 2765

(Binah)

(בינה)

English translation 2766

is connected with the future to come

איז פארבונדן מיט לע"ל

English translation 2767

(the future redemption)

(די גאולה העתידה)

English translation 2768

which is in a manner of above all matters,

וואס איז באי"ע העכער פאר אלע ענינים,

English translation 2769

as mentioned above.

כנ"ל.

English translation 2770

May it be His will that every Jew and all Jews should have a good writing and sealing already beginning from the month of Elul.

ויה"ר אז יעדער איד און אלע אידן זאלן האבן די כתיבה וחתימה טובה שוין אנהויבנדיק פון חודש אלול.

English translation 2771

And especially from after the twentieth of Menachem Av, which is forty days before Rosh Hashanah,

ובפרט פון נאך כ"ף מנחם-אב וואס איז ארבעים יום קודם ר"ה,

English translation 2772

corresponding to the "forty days before the formation of the fetus" when one proclaims "the daughter of so-and-so to so-and-so, etc.,"

ע"ד ווי די "ארבעים יום לפני יצירת הולד" ווען מ'איז מכריז "בת פלוני לפלוני וכו' " 316,

English translation 2773

and as is known

וכידוע

English translation 2774

(as discussed previously)

(ווי גערעדט אמאליו)

English translation 2775

the custom that "on the twentieth day of the month of Av one performs the annulment of vows, which is forty days before Rosh Hashanah."

דער מנהג 318 אז "ביום כ' לחודש אב עושים התרת נדרים שהוא ארבעים יום קודם ר"ה".

English translation 2776

And corresponding to Rosh Chodesh Elul being forty days before Yom Kippur,

וע"ד ווי ר"ח אלול איז ארבעים יום קודם יוהכ"פ,

English translation 2777

the last days of will when Moses was on the mountain.

די מ' ימים אחרונים ברצון ווען משה איז געווען בהר 319.

English translation 2778

And the good writing and sealing one has even before that –

און די כתיבה וחתימה טובה האט מען נאך פאר דערויף –

English translation 2779

from the fifteenth of Av,

פון חמשה עשר באב,

English translation 2780

when there is a revelation of the innerness of Atik,

ווען ס'איז דא גילוי פנימיות עתיק,

English translation 2781

as discussed above.

כמדובר לעיל.

English translation 2782

And in truth, one already has the most elevated revelation on the ninth of Av itself,

און באמת האט מען שוין דעם גילוי הכי נעלה ביום תשעה באב עצמו,

English translation 2783

when one says "Comfort Zion,"

ווען מ' זאגט "מנחם ציון",

English translation 2784

and then was the birth of Mashiach our righteousness,

און דעמולט איז געווען הולדת משיח צדקנו 320,

English translation 2785

so that this also comes down in a practical difference in halachah.

ביז אז דאס קומט אויך אראפ אין א נפק"מ להלכה 321.

English translation 2786

May it be His will that the innerness of the ninth of Av be revealed,

ויה"ר אז ס'זאל ארויסקומען בגילוי דער פנימיות פון תשעה באב,

English translation 2787

when the savior of Israel is born –

ווען נולד מושיען של ישראל –

English translation 2788

that the true and complete redemption comes through Mashiach our righteousness in actual practice below ten handbreadths,

אז ס'קומט די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו בפועל ממש למטה מעשרה טפחים,

English translation 2789

and with joy and a good heart.

ובשמחה ובטוב לבב.

English translation 2790

His honor, our master, teacher, and Rebbe, may he live for many good days, Amen, commanded to play the melody at the outset again.

כ"ק אדמו"ר שליט"א צוה לנגן הניגון לכתחילה אריבער.

English translation 2791

One should do in all these campaigns with greater vigor and greater strength,

פ. מ'זאל טאן אין די אלע מבצעים ביתר שאת וביתר עוז,

English translation 2792

as enumerated previously,

ווי אויסגערכנט פריער,

English translation 2793

and especially in the education campaign –

ובמיוחד אין מבצע חינוך –

English translation 2794

because now is the time right before the school year begins anew

ווייל איצטער איז דער זמן גלייך פאר דעם וואס ס'הויבט זיך אן מחדש זמן הלימודים אין בתי ספר

English translation 2795

(after the summer),

(לאחרי הקיץ),

English translation 2796

when one decides where to send the children to study. Therefore, this is the most appropriate time to exert oneself with all strength to influence the parents that they should send their children to a proper educational institution and even more so –

וואס דעמולט איז מען מחליט וואו צו שיקן די קינדער לערנען. במילא איז דאס א זמן המתאים ביותר צו זיך משתדל זיין בכל התוקף צו פועל'ן אויף די עלטערן אז זיי זאלן שיקן זייערע קינדער אין א מוסד חינוך הכשר און נאכמער –

English translation 2797

in holiness.

על טהרת הקודש.

English translation 2798

And also those who already attend an educational institution in holiness – in holiness there are levels one above the other,

און אויך די וואס גייען שוין אין א מוסד חינוך על טהרת הקודש - איז אין טהרת הקודש דא דרגות זה למעלה מזה,

English translation 2799

and one can certainly always add in this.

און מ'קען אין דעם זיכער אלעמאל צוגעבן.

English translation 2800

And likewise –

און אזוי אויך –

English translation 2801

the men and women should do especially in the matter of "be fruitful and multiply and fill the earth and subdue it,"

זאלן די אנשים ונשים טאן במיוחד אין דעם ענין פון "פרו ורבו ומלאו את הארץ וכבשוה " 322,

English translation 2802

as discussed many times,

ווי גערעדט כמ"פ,

English translation 2803

so that one brings about that all the souls in the body will be finished,

ביז אז מוועט אויפטאן אז ס'זאל זיין יכלו כל הנשמות שבגוף,

English translation 2804

and then the son of David comes,

וואס דעמולט איז בן דוד בא 323,

English translation 2805

and one brings about that the son of David comes in a manner of "I will hasten it" in the "I will hasten it" itself,

און מ'טוט אויף אז בן דוד בא אין אן אופן פון "אחישנה " 324 1 אין דעם "אחישנה" גופא,

English translation 2806

that "immediately they are redeemed,"

אז "מיד הן נגאלין",

English translation 2807

with the true and complete redemption speedily in our days, actual.

בגאולה האמיתית והשלימה במהרה בימינו ממש.

English translation 2808

Afterward he said:

אח"כ אמר:

English translation 2809

Those who need to recite the after-blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 2810

will certainly recite the after-blessing.

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה.

English translation 2811

After the afternoon prayer

אחרי תפלת מנחה

English translation 2812

(and the recitation of Pirkei Avot)

(ואמירת פרקי אבות)

English translation 2813

he began to sing "He will build the Temple speedily in our days."

התחיל לנגן שיבנה בית המקדש במהרה בימינו.