English translation — בס"ד. שיחת ש"פ מטות מסעי, מבה"ח מנחם-אב ה'תשמ"ב.

English translation 1

It is Shabbat Kodesh, when we bless the month of Menachem Av.

ס'איז שבת קודש מברכים החודש מנחם-אב.

English translation 2

Generally, this month is called by the name "Av"

בכלל רופט מען אן דעם חודש בשם "אב"

English translation 3

(plainly)1;

(סתם) 1;

English translation 4

but in the Poskim2 it states,

אבער אין פוסקים 2 שטייט,

English translation 5

that in documents etc. the custom is to write the month as "Menachem Av".

אז אין שטרות וכו' פירט מען זיך צו שרייבן חודש "מנחם-אב".

English translation 6

And so it is called in the text of the blessing of the month.

ועד"ז רופט מען אן דעם חודש אין נוסח ברכת החודש.

English translation 7

There are those who explain the name of the month Menachem Av,

ס' זיינען דא אזוינע וואס זיינען מפרש דעם שם החודש מנחם-אב,

English translation 8

that "Menachem" is a term of consolation,

אז "מנחם" איז לשון נחמה,

English translation 9

and "Av" refers to our Father in Heaven,

און "אב" גייט אויף אבינו שבשמים,

English translation 10

and Menachem Av means that our Father in Heaven consoles the Jewish people

און מנחם-אב מיינט אז אבינו שבשמים איז מנחם אידן

English translation 11

(in this month).

(בחודש זה).

English translation 12

According to this, however, the name should have been in the reverse order –

לפי"ז האט אבער דער נאמען געדארפט זיין בסדר הפוך –

English translation 13

"Av Menachem",

"אב מנחם",

English translation 14

that the Father

אז דער אב

English translation 15

(our Father in Heaven)

(אבינו שבשמים)

English translation 16

consoles the Jewish people,

איז מנחם אידן,

English translation 17

and not Menachem Av,

און ניט מנחם אב,

English translation 18

which simply means that one "consoles" the "Father";

וואס מיינט בפשטות אז מ'איז "מנחם" דעם "אב";

English translation 19

From the fact that the name is specifically Menachem Av,

דערפון וואס דער נאמען איז מנחם אב דוקא,

English translation 20

similar to the wording of the blessing "Menachem Tziyon",

ע"ד ווי נוסח הברכה מנחם ציון,

English translation 21

it is understood that the explanation of this is

איז מובן אז דער פירוש אין דעם איז

English translation 22

(also),

(אויך),

English translation 23

that the Jewish people console the Father,

אז אידן זיינען מנחם דעם אב,

English translation 24

our Father in Heaven

אבינו שבשמים

English translation 25

(in this month).

(בחודש זה).

English translation 26

And the explanation of this – is understood from the statement of the Gemara3 "What does the Father have, who exiled His children, and woe to the children who have been exiled from their Father's table",

וההסברה בזה - איז מובן פון דעם מאמר הגמרא 3 "מה לו לאב שהגלה את בניו ואוי להם לבנים שגלו מעל שולחן אביהם",

English translation 27

i.e., that there is compassion upon our Father in Heaven who sent the Jewish people into exile,

ד.ה. אז ס'איז א רחמנות אויף אבינו שבשמים וואס ער האט געשיקט אידן אין גלות,

English translation 28

just as there is compassion upon the Jewish people whom their Father in Heaven sent away there. And therefore it is possible to say "Menachem Av",

פונקט ווי ס'איז א רחמנות אויף אידן וואס אביהם שבשמים האט זיי דארטן אוועקגעשיקט. און דעריבער איז שייך זאגן "מנחם אב",

English translation 29

that the Jewish people console our Father in Heaven regarding the matter of the exile.

אז אידן זיינען מנחם אבינו שבשמים אויפן ענין הגלות.

English translation 30

And similar to the teaching of the Maggid4 on the Sages' statement5 "One should not stand to pray except with a heavy head":

וע"ד תורת הרב המגיד 4 במארז"ל 5 "אין עומדין להתפלל אלא מתוך כובד ראש":

English translation 31

"Heavy head" refers to the heaviness of the head of the Holy One, blessed be He.

"כובד ראש" גייט אויף כובד ראשו של הקב"ה.

English translation 32

When something is lacking in the needs of a Jew,

וואס בשעת עס פעלט עפעס אין די צרכים פון א אידן,

English translation 33

then there is a lack in the Shechinah

פעלט דעמולט אין דער שכינה

English translation 34

(there is a "heaviness" in the head of the Holy One, blessed be He).

(ס"ווערט א "כובד" בראשו של הקב"ה).

English translation 35

Thus when a Jew prays for his own needs,

איז בשעת א איד איז מתפלל אויף צרכי עצמו,

English translation 36

he should not pray for what he lacks,

זאל ער ניט מתפלל זיין אויף דעם וואס עס פעלט אים,

English translation 37

but rather for what is lacking in the Shechinah above,

נאר אויף דעם וואס עס פעלט בא דער שכינה למעלה,

English translation 38

so that the Most High, as it were, should lack nothing.

אז ס' זאל דעם אויבערשטן כביכול גארניט פעלן.

English translation 39

This will be understood by prefacing a question: why is there no contradiction to the teaching of the Maggid from the simple matter of prayer,

וועט מען דאס פארשטיין בהקדים א שאלה פארוואס ס'איז קיין סתירה ניט צו תורת הרב המגיד פון פשטות ענין. התפלה,

English translation 40

whose subject is,

וואס ענינה איז,

English translation 41

that when a person lacks something in his physical needs, he must pray to the Most High because he lacks

אז בשעת עס פעלט עפעס א מענטשן בצרכיו הגשמיים דארף ער מתפלל זיין צו דעם אויבערשטן ווייל אים פעלט

English translation 42

(as the Rambam writes6).

(ווי דער רמב"ם שרייבט 6).

English translation 43

And the explanation of this:

והביאור בזה:

English translation 44

The very fact that a person prays for his needs can be in two ways:

דאס גופא וואס א מענטש איז מתפלל על צרכיו קען זיין אויף צוויי אופנים:

English translation 45

He can pray because he feels that he lacks something;

ער קען מתפלל זיין דערפאר וואס ער איז מרגיש אז אים פעלט עפעס;

English translation 46

or he can pray

אדער ער קען מתפלל זיין

English translation 47

(not because he feels that he lacks, but)

(ניט ווייל ער איז מרגיש אז אים פעלט, נאר)

English translation 48

because he knows that his body is the property of the Holy One, blessed be He, and therefore "a person has no permission over his body at all...

ווייל ער ווייס אז זיין גוף איז נכסיו של הקב"ה און דעריבער "אין לאדם רשות על גופו כלל...

English translation 49

to cause it any pain etc."

לצערו בשום צער כו'"

English translation 50

(except in a matter of teshuvah,

(חוץ אין אן ענין של תשובה,

English translation 51

where then it is beneficial for the body),

וואס דעמולט איז עס א תועלת להגוף),

English translation 52

as the Alter Rebbe rules7 in his Shulchan Aruch,

ווי דער אלטער רבי פסק'נט 7 בשו"ע שלו,

English translation 53

and it must be "And you shall greatly guard your souls"8

און ס'דארף זיין "ונשמרתם מאד לנפשותיכם" 8

English translation 54

(here "souls" means the body).

(דא מיינט "נפשותיכם" דעם גוף).

English translation 55

And when something is lacking in the needs of the human body,

און בשעת ס' פעלט עפעס אין די צרכי גוף האדם,

English translation 56

it is lacking in the property of the Holy One, blessed be He,

פעלט עס אין נכסיו של הקב"ה,

English translation 57

therefore he prays for this to the Most High.

איז ער דערפאר מתפלל אויף דעם צום אויבערשטן.

English translation 58

Even deeper:

נאך טיפער:

English translation 59

The Most High has so much connected Himself with the Jewish people that when there is distress among the Jewish people,

דער אויבערשטער האט זיך אזויפיל פארבונדן מיט אידן אז בשעת ס'איז דא צער בא אידן,

English translation 60

there is distress to the Most High

ווערט א צער בא דעם אויבערשן

English translation 61

(as it were),

(כביכול),

English translation 62

"in all their distress, He is distressed"9,

"בכל צרתם לו צר" 9,

English translation 63

and similar to the Sages' statement10 "When a person suffers, what does the Shechinah say? 'My head is heavy upon Me, My arm is heavy upon Me'".

וע"ד מאחז"ל 10 "בזמן שאדם מצטער שכינה מה לשון אומרת קלני מראשי קלני מזרועי".

English translation 64

And specifically this was said

ובמיוחד איז דאס געזאגט געווארן

English translation 65

(that the Most High has connected Himself with a Jew and with his distress)

(אז דער אויבערשטער האט זיך פארבונדן מיט א אידן און מיט צער שלו)

English translation 66

regarding the body of a Jew and the physical needs of the body,

בנוגע צו דעם גוף פון א אידן און די צרכים גשמיים פון דעם גוף,

English translation 67

and not

און ניט

English translation 68

(as much)

(אזויפיל)

English translation 69

regarding the soul and the spiritual needs which are primarily related to the soul.

בנוגע צו דער נשמה און די צרכים הרוחניים וואס זיינען בעיקר שייך צו דער נשמה.

English translation 70

For specifically in the body of a Jew was the choice of the Most High,

ווארום דוקא אין דעם גוף פון א אידן איז געווען די בחירה פון דעם אויבערשטן,

English translation 71

(as explained in Tanya11),

(כמבואר אין תניא 11),

English translation 72

"And You have chosen us from every people and tongue – it is the physical body, which in its materiality resembles the bodies of the nations of the world."

"ובנו בחרת מכל עם ולשון הוא הגוף החומרי הנדמה בחומריותו לגופי אומות העולם".

English translation 73

Which truly must be explained that "And You have chosen us from every people and tongue" refers to the body of a Jew

וואס באמת איז מוכרח צו מפרש זיין אז "ובנו בחרת מכל עם ולשון" גייט עס אויפן גוף פון א אידן

English translation 74

(as discussed many times).

(כמדובר כמ"פ).

English translation 75

For:

ווארום:

English translation 76

The matter of choice is specifically when there are two things

דער ענין הבחירה איז דוקא ווען עס זיינען דא צוויי זאכן

English translation 77

(or ways)

(אדער אופנים)

English translation 78

that can serve the same benefit

וואס קענען דינען די זעלבע תועלת

English translation 79

(which he needs),

(וועלכע ער דארף האבן),

English translation 80

then he chooses one of the two and specifically that satisfies him;

איז ער בוחר אין איינע פון די צוויי און דוקא דאס באפרידיקט אים;

English translation 81

but when each of the two things brings a distinct benefit,

בשעת אבער יעדערע פון די צוויי זאכן ברענגט א באזונדער תועלת,

English translation 82

then choice does not apply to it,

איז ניט שייך דערויף קיין בחירה,

English translation 83

because whichever way:

ווייל ממה נפשך:

English translation 84

if he needs one benefit –

דארף ער האבן איין תועלת –

English translation 85

he wants one thing,

וויל ער איין זאך,

English translation 86

and if he needs a second benefit –

און אויב ער דארף א צווייטע תועלת –

English translation 87

he wants the second thing.

וויל ער די צווייטע זאך.

English translation 88

And this is the meaning of "and He chose us" from the Most High:

ועד"ז בא "ובנו בחרת" פון דעם אויבערשטן:

English translation 89

One cannot say that this refers to the soul of a Jew,

מ'קען ניט זאגן אז דאס גייט אויף דער נשמה פון א אידן,

English translation 90

because the soul of a Jew is entirely unlike the soul of a gentile,

ווייל די נשמה פון א אידן איז כלל ניט דומה צו דעם נפש פון אוה"ע,

English translation 91

so there is no room for choice here. If one wants a holy soul,

איז אין דעם ניט שייך זאגן בחירה. וויל מען א נשמה דקדושה,

English translation 92

it is the soul of a Jew,

איז דאס א נשמה פון א אידן,

English translation 93

and if one wants a soul of kelipah,

און אויב מ'וויל א נפש דקליפה,

English translation 94

it is the soul of a gentile;

איז דאס א נפש פון אוה"ע;

English translation 95

Where does choice apply? It applies specifically to the physical body of a Jew,

וואו איז שייך בחירה? איז דאס דוקא אין דעם גוף החומרי פון א אידן,

English translation 96

which is "similar in its materiality to the bodies of the nations of the world." And when a Jew needs a physical matter for his body, even a material thing,

וואס ער איז "נדמה בחומריותו לגופי אומות העולם". און בשעת א איד דארף האבן אן ענין גשמי פאר זיין גוף ביז אן ענין חומרי,

English translation 97

it is similar to that of the body of a gentile

איז דאס בדומה ווי דאס איז באם גוף פון אוה"ע

English translation 98

(at least in their externality,

(עכ"פ בחיצוניותן,

English translation 99

as is understood from what is explained there in Tanya) –

כמובן פון המבואר דארטן אין תניא) –

English translation 100

specifically in this,

אט אין דעם,

English translation 101

since there are two things that are similar to each other,

וויבאלד אז מ'האט צוויי זאכן וואס זיינען דומה זה לזה,

English translation 102

the concept of choice applies,

איז שייך ענין הבחירה,

English translation 103

that the Most High chose specifically one of them –

אז דער אויבערשטער האט בוחר געווען דוקא אין איינעם פון זיי –

English translation 104

the physical body of a Jew.

אין דעם גוף החומרי פון א אידן.

English translation 105

From this it is understood that the Most High has bound Himself

וואס דערפון איז מובן אז דער אויבערשטער האט זיך פארבונדן

English translation 106

(through His choice)

(ע"י בחירתו)

English translation 107

specifically with the body and with the physical needs of the body of a Jew.

דוקא מיטן גוף און מיט די צרכים גשמיים פון דעם גוף פון א אידן.

English translation 108

On the other hand:

ולאידך גיסא:

English translation 109

Since the Most High chose the body of a Jew,

וויבאלד אז דער אויבערשטער האט בוחר געווען אין דעם גוף פון א אידן,

English translation 110

it is understood from this that this does not refer to a level in Divinity,

איז דערפון מובן אז דאס רעדט זיך ניט וועגן א דרגא אין אלקות,

English translation 111

but rather to Essence and Being:

נאר וועגן עצמות ומהות:

English translation 112

It is explained in Chassidus that in Divinity there are many levels,

ס'איז מבואר אין חסידות אז אין אלקות זיינען פאראן כו"כ דרגות,

English translation 113

as Divinity is found in all levels of the order of descent,

ווי אלקות געפינט זיך בכל הדרגות בסדר השתלשלות,

English translation 114

with higher and lower. In all these aspects of Divinity, the concept of choice does not apply,

אין עליון ותחתון. וואס אין די אלע בחינות באלקות איז ניט שייך ענין הבחירה,

English translation 115

even not in the higher levels, and certainly not in the lower levels. The concept of choice is the ultimate elevation of all matters,

אפילו ניט אין די העכערע דרגות ועאכו"כ ניט אין די נידעריקערע דרגות. דער ענין הבחירה איז דער תכלית העילוי פון אלע ענינים,

English translation 116

and this refers to Essence and Being.

און דאס גייט אויף עצמות ומהות.

English translation 117

And by way of example, with the lower man,

ובדוגמא בא דעם אדם התחתון,

English translation 118

who is called "man" because he is similar to the upper one12,

וואס נקרא אדם על שם אדמה לעליון 12,

English translation 119

his most elevated perfection is when he does something with his free choice.

אז די שלימות הכי נעלית ביי אים איז בשעת ער טוט עפעס בבחירתו החפשית.

English translation 120

So too with the upper man,

עד"ז איז אויך בא דעם אדם העליון,

English translation 121

the most elevated perfection is the concept of choice. And this is specifically in Essence and Being.

אז די שלימות הכי נעלית איז דער ענין הבחירה. וואס דאס איז דוקא בא עצמות ומהות.

English translation 122

And since the choice of the Essence was specifically in the body of a Jew,

און וויבאלד אז בחירת העצמות איז געווען אין דעם גוף פון א אידן דוקא,

English translation 123

it follows that after the choice, the physical body becomes holy and stands in the most elevated level, and it has the greatest elevation because the choice of the Essence is in it.

קומט אויס אז לאחרי הבחירה ווערט דער גוף גשמי קדוש און ער שטייט בבחי' הכי עליונה און האט דעם גרעסטן עילוי היות אז אין אים איז בחירת העצמות.

English translation 124

This matter is related to and follows from what was discussed13 in the fifth chapter of Pirkei Avos,

ענין זה האט א שייכות און קומט בהמשך להמדובר 13 אין פרק חמישי פון פרקי אבות,

English translation 125

where he enumerates several matters of ten,

וואו ער רעכנט אויס כמה ענינים פון עשרה,

English translation 126

"With ten utterances the world was created",

"בעשרה מאמרות נברא העולם",

English translation 127

"Ten miracles" etc.,

"עשרה נסים" וכו',

English translation 128

and he does not bring the Ten Commandments,

און ער ברענגט ניט די עשרת הדברות,

English translation 129

for seemingly, on the contrary:

דלכאורה איז אדרבה:

English translation 130

All matters begin from the Torah,

אלע ענינים הויבן זיך אן פון תורה,

English translation 131

"He looked into the Torah and created the world"14,

אסתכל באורייתא וברא עלמא 14,

English translation 132

so that which all matters have the virtue of ten comes from the Torah,

איז דאס וואס אלע ענינים האבן די מעלה פון עשרה קומט עס פון תורה,

English translation 133

in which there are the Ten Commandments –

וואס אין איר זיינען דא עשרת הדברות –

English translation 134

should he not have brought the Ten Commandments first in this chapter?!

האט ער לכל לראש געדארפט ברענגען אין דעם פרק די עשרת הדברות?!

English translation 135

It was explained:

האט מען מבאר געווען:

English translation 136

The reason why the Tanna brings down several matters of ten in this chapter is because ten is a superior number, and by knowing that a matter is in the number ten, it reveals the elevation in that matter.

דער טעם פארוואס דער תנא ברענגט אראפ כמה ענינים של עשרה בפרק זה איז ווייל עשרה איז א מספר מעולה און דורך וויסן אז אן ענין איז במספר עשרה ברענגט עס ארויס דעם עילוי בענין זה.

English translation 137

All this, however, is after ten became a superior number. And this came about because so it arose in His will, blessed be He, that ten should be the number in which all matters are arranged.

כל זה איז אבער נאך דעם וואס עשרה איז געווארן א מספר מעולה. וואס דאס איז געווארן דערפאר ווייל כך עלה ברצונו ית' אז עשרה זאל זיין דער מספר אין וועלכן ס'זאל זיך אויסשטעלן אלע ענינים.

English translation 138

Where was His choice, blessed be He, first expressed that ten should be the number in which all matters are arranged –

וואו האט זיך דעם ערשטן מאל אויסגעדריקט בחירתו ית' אז עשרה זאל זיין דער מספר אין וועלכן אלע ענינים זאלן זיין אויסגעשטעלט –

English translation 139

it is in the Torah

איז דאס אין תורה

English translation 140

(for all matters begin from the Torah,

(וואס אלע ענינים הויבן זיך אן פון תורה,

English translation 141

as above),

כנ"ל),

English translation 142

which has the Ten Commandments,

וואס זי האט עשרת הדברות,

English translation 143

and therefore ten is a superior number. But before the Ten Commandments,

און דערפאר איז עשרה א מספר מעולה. אבער פאר די עשרת הדברות,

English translation 144

the number ten was not at all a superior number,

איז מספר עשרה כלל ניט קיין מספר מעולה,

English translation 145

because the choice of the Essence could have been in another number,

ווייל בחירת העצמות האט געקענט זיין אין אן אנדער מספר,

English translation 146

and then that number would have been a superior number.

און דעמולט וואלט יענער מספר געווען א מספר מעולה.

English translation 147

As was discussed earlier, after the Holy One, blessed be He, chose the number ten,

ווי מ'האט דעמולט גערעדט אז נאך דעם ווי דער אויבערשטער האט בוחר געווען אין מספר עשרה,

English translation 148

it was established in all worlds that they should be arranged in tens. And in each and every world there is a reason for this,

איז באשטימט געווען בכל העולמות אז זיי זאלן זיין אויסגעשטעלט אין עשרה. און בכל עולם ועולם איז דא א טעם לזה,

English translation 149

in the world of Beriah there is a reason for this

אין עולם הבריאה איז דא א טעם לזה

English translation 150

(as explained in Pardes15)

(כמבואר אין פרדס 15)

English translation 151

and likewise in the other worlds. But in all worlds, ten is a superior number because it is so in Atzilus,

ועד"ז אין שאר העולמות. אבער אין אלע עולמות איז עשרה א מספר מעולה ווייל אזוי איז עס אין אצילות,

English translation 152

for Atzilus is the beginning of all matters,

וואס אצילות איז ראשית כל הענינים,

English translation 153

and why is ten in Atzilus –

און פארוואס איז עשרה אין אצילות –

English translation 154

because it arose in His will, blessed be He, without any reason or cause,

ווייל כך עלה ברצונו ית' אן קיין שום טעם וסיבה,

English translation 155

and therefore ten became a superior number. But the Holy One, blessed be He, could have chosen that in Atzilus there should be nine or eleven Sefiros

און דערפאר איז עשרה געווארן א מספר מעולה. אבער דער אויבערשטר האט געקענט בוחר זיין אז אין אצילות זאלן זיין ט' אדער י"א ספירות

English translation 156

(not ten),

(ניט עשר),

English translation 157

and then nine or eleven would have been the superior number,

און דעמולט וואלט ט' אדער י"א געווען דער מספר מעולה,

English translation 158

and in that number all matters in the worlds below it would have been arranged.

און אין דעם מספר וואלטן זיך אויסגעשטעלט אלע ענינים אין עולמות שלמטה מזה.

English translation 159

And therefore there is no place to bring the Ten Commandments because their number is ten,

און דעריבער האט קיין ארט ניט צו ברענגען עשרת הדברות דערפאר וואס מספרם עשרה,

English translation 160

since ten is a superior number

וואס עשרה איז א מספר מעולה

English translation 161

(like the other things that the Tanna brings down) –

(ווי שאר הדברים וואס דער תנא ברענגט אראפ) –

English translation 162

for on the contrary:

ווייל אדרבה:

English translation 163

That ten is a superior number

דאס וואס עשרה איז א מספר מעולה,

English translation 164

is a result of the Ten Commandments. And before there are Ten Commandments –

איז עס א מסובב פון די עשרת הדברות. און לפני זה ווי ס'איז דא עשרת הדברות –

English translation 165

ten is not at all a superior number.

איז עשרה כלל ניט קיין מספר מעולה.

English translation 166

After the Holy One, blessed be He, chose ten,

לאחרי ווי דער אויבערשטער האט אבער בוחר געווען אין עשרה,

English translation 167

the Ten Commandments,

עשרת הדברות,

English translation 168

ten became the superior number and in it all matters in the worlds below Atzilus are arranged.

איז עשרה געווארן דער מספר מעולה און אין דעם שטעלן זיך אויס אלע ענינים בהעולמות שלמטה מאצילות.

English translation 169

And likewise it is in all matters

ועד"ז איז עס אין אלע ענינים

English translation 170

(as was discussed earlier) –

(ווי מ'האט דעמולט גערעדט) –

English translation 171

in the Sefiros,

אין ספירות,

English translation 172

in the worlds,

אין עולמות,

English translation 173

in the Jewish people, etc. –

אין אידן וכו' –

English translation 174

that Essence and Being chose in a particular manner,

אז עצמות ומהות האט אין דעם בוחר געווען באופן מסויים,

English translation 175

without any reason or cause,

אן שום טעם וסיבה,

English translation 176

and after Essence chose in it,

און לאחרי ווי עצמות האט אין דעם בוחר געווען,

English translation 177

it became a superior and holy matter, etc.

איז דאס געווארן אן ענין מעולה וקדוש כו'.

English translation 178

And likewise it is also regarding the Land of Israel,

ועד"ז איז עס אויך בנוגע צו ארץ ישראל,

English translation 179

in which the Holy One, blessed be He, chose from all the lands,

וואס דער אויבערשטער האט אין איר בוחר געווען מכל הארצות,

English translation 180

and the choice of Jerusalem from all the Land of Israel,

און די בחירה אין ירושלים מכל ארץ ישראל,

English translation 181

and the choice of the Holy Temple, etc.,

און די בחירה אין ביהמ"ק וכו',

English translation 182

as explained in the Mechilta16

כמבואר אין מכילתא 16

English translation 183

(as discussed earlier17).

(ווי גערעדט פריער 17).

English translation 184

And likewise it is also

ועד"ז איז עס אויך

English translation 185

(in our case –)

(בנדו"ד –)

English translation 186

regarding the physical needs of the physical and material body of a Jew –

בנוגע די צרכים גשמיים פון דעם גוף גשמי וחומרי פון א אידן –

English translation 187

that in this Essence and Being chose,

אז אין דעם האט עצמות ומהות בוחר געווען,

English translation 188

"and in us You chose,"

"ובנו בחרת",

English translation 189

the choice caused that the body should be holy and in the most elevated state,

האט די בחירה אויפגעטאן אז דער גוף זאל זיין קדוש און בבחי' הכי נעלית,

English translation 190

since the Holy One, blessed be He, chose in it.

וויבאלד אז בו בחר הקב"ה.

English translation 191

Based on this, it is understood that there is no contradiction to the teaching of the Maggid that one must pray for the deficiency that is lacking above in the Shechinah

עפ"ז איז מובן אז ס'איז קיין סתירה ניט צו תורת המגיד אז מ'דארף מתפלל זיין אויף דעם חסרון וואס ס'פעלט למעלה אין דער שכינה

English translation 192

(due to the deficiency among the Jewish people)

(מצד דעם חסרון ביי א אידן)

English translation 193

from the simple understanding that the mitzvah of prayer is to ask for one's needs –

פון דעם וואס בפשטות איז מצות התפלה צו בעטן אויף צרכי האדם –

English translation 194

for on the contrary:

ווארום אדרבה:

English translation 195

The Maggid explains,

דער מגיד איז מסביר,

English translation 196

that when a Jew requests his needs,

אז דאס וואס א איד איז מבקש צרכיו,

English translation 197

it is not merely because he feels that he lacks physical and material things,

איז עס ניט סתם ווייל ער איז מרגיש אז עס פעלט אים דברים גשמיים וחומריים,

English translation 198

but rather the very fact that he feels this is because his body with its needs pertains to Essence and Being above,

נאר דאס גופא וואס ער איז דאס מרגיש איז עס אזוי ווייל זיין גוף מיט זיינע צרכים איז נוגע למעלה אין עצמות ומהות,

English translation 199

since Essence and Being chose in this body,

היות אז עצמות ומהות האט בוחר געווען אין דעם גוף,

English translation 200

and when something is lacking in the body,

און ווען ס'פעלט עפעס דעם גוף,

English translation 201

it is lacking

פעלט עס

English translation 202

(so to speak)

(כביכול)

English translation 203

in the Shechinah,

אין דער שכינה,

English translation 204

"I am burdened by My head, I am burdened by My arm" –

"קלני מראשי קלני מזרועי" –

English translation 205

therefore he prays for this!

איז ער אויף דעם מתפלל!

English translation 206

And this is so in all prayers of a Jew

וואס דאס איז אזוי ביי אלע תפלות פון א אידן

English translation 207

(when he requests his needs),

(ווען ער איז מבקש צרכיו),

English translation 208

that he prays for the deficiency above –

אז ער איז מתפלל אויף דעם חסרון למעלה –

English translation 209

including also the prayer of the Blessing of the Month of this Shabbat Mevarchim the month of Menachem-Av –

כולל אויך די תפלה פון ברכת החודש פון דעם שבת מברכים החודש מנחם-אב –

English translation 210

that we bless and give strength to the month called "Menachem-Av,"

אז מ'בענטשט און מ'גיט כח דעם חודש וואס הייסט "מנחם-אב",

English translation 211

named for the fact that the Jewish people comfort our Father in Heaven,

על שם זה וואס אידן זיינען מנחם אבינו שבשמים,

English translation 212

for when there is a deficiency among the Jewish people and they are in exile and need to receive consolation,

ווארום בשעת עס פעלט בא אידן און אידן געפינען זיך אין גלות און דארפן אנקומען צו א נחמה,

English translation 213

it is also lacking in the Holy One, blessed be He, and He is in exile and needs to receive consolation. As this is in the general concept of prayer,

פעלט עס אויך אין דעם אויבערשטן און ער געפינט זיך אין גלות און דארף אנקומען צו א נחמה. ווי דאס איז אין כללות ענין התפלה,

English translation 214

and here it comes that in the prayer itself this is the Blessing of the Month of Menachem-Av.

און דא קומט צו אז אין תפלה גופא איז דאס ברכת החודש מנחם-אב.

English translation 215

And this does not remain only in the prayer of the Jewish people,

און דאס בלייבט ניט אזוי נאר אין די תפלה פון אידן,

English translation 216

that in the synagogue where they bless the month,

אז אין בית הכנסת וואו מ'איז מברך דעם חודש,

English translation 217

the concept of "Menachem-Av" is heard,

הערט זיך דער ענין פון "מנחם-אב",

English translation 218

and this does not remain only in the Torah of the Jewish people,

און דאס בלייבט ניט נאר אין דער תורה פון אידן,

English translation 219

that in the study hall they learn about the explanation of "Menachem-Av" –

אז אין בית המדרש לערנט מען וועגן דעם פירוש אין "מנחם-אב" –

English translation 220

But this is also drawn down into the world. As is simply seen,

נאר דאס ווערט אזוי נמשך אויך אין וועלט. ווי מ'זעט בפשטות,

English translation 221

that when one asks a child or an adult which Shabbos this is,

אז בשעת מ'פרעגט א קינד אדער אן ערוואקסענעם וועלכער שבת דאס איז,

English translation 222

he answers that it is Shabbos Mevarchim. And which month is being blessed? –

ענטפערט ער אז דאס איז שבת מברכים. און וועלכן חודש איז מען מברך? –

English translation 223

He says:

זאגט ער:

English translation 224

the month of Menachem Av. One says that this is Shabbos Mevarchim the month of Menachem Av, as a simple statement of fact.

חודש מנחם-אב. מ'זאגט אז דאס איז שבת מברכים החודש מנחם-אב ווי א סיפור הדברים.

English translation 225

From this it is understood that the concept of "Menachem Av",

וואס דערפון איז מובן אז דער ענין פון "מנחם-אב",

English translation 226

that Jews are comforting our Father in Heaven –

אז אידן זיינען מנחם אבינו שבשמים –

English translation 227

is also heard in the world.

הערט זיך אויך אין וועלט.

English translation 228

According to the well-known teaching of the Baal Shem Tov18 that from every thing one must derive a lesson,

ע"פ תורת הבעש"ט הידועה 18 אז פון יעדער זאך דארף מען ארויסנעמען א הוראה,

English translation 229

one must also derive a lesson from Shabbos Mevarchim the month of Menachem Av,

דארף מען אויך ארויסנעמען א הוראה פון שבת מברכים החודש מנחם-אב,

English translation 230

which is present in the prayer, Torah study, and conduct in the world of a Jew on this Shabbos.

וואס איז דא בתפלתו ובתורתו ובהנהגה בעולם פון א אידן בשבת זה.

English translation 231

And the lesson consists of two details –

און די הוראה באשטייט פון צוויי פרטים –

English translation 232

a thing and its opposite:

א דבר והיפוכו:

English translation 233

First of all, one must know that the matter of "our sins" has not only caused that "we were exiled from our land"19,

לכל לראש דארף מען וויסן אז דער ענין פון "חטאינו" האט ניט נאר אויפגעטאן אז "גלינו מארצנו" 19,

English translation 234

that Jews have gone into exile,

אז אידן זיינען אוועק אין גלות,

English translation 235

but this does not affect the Most High above,

אבער דאס רירט ניט אן דעם אויבערשטן למעלה,

English translation 236

rather it is the opposite:

נאר ס'איז היפך הדברים:

English translation 237

Even though the Most High, blessed be He, stands above all matters below,

אע"פ וואס דער אויבערשטער מצ"ע שטייט העכער פון כל הענינים דלמטה,

English translation 238

"If you sin, what do you do to Him, and if your transgressions are many, what do you do to Him,

"אם חטאת מה תפעל בו ורבו פשעיך מה תעשה לו,

English translation 239

if you are righteous, what do you give Him"20 –

אם צדקת מה תתן לו" 20 –

English translation 240

nevertheless, the Most High Himself has invested and bound Himself with Jews,

האט זיך אבער דער אויבערשטער אליין אריינגעלייגט און פארבונדן מיט אידן,

English translation 241

to the extent that He has become one with them,

ביז אז ער איז מיט זיי געווארן איין זאך,

English translation 242

and at the time of "they were exiled to Edom, the Shechinah is with them"21,

און בשעת "גלו לאדום שכינה עמהם" 21,

English translation 243

that the Shechinah is in exile,

אז שכינתא איז בגלותא,

English translation 244

and "in all their distress, He is distressed":

און "בכל צרתם לו צר":

English translation 245

In the written text it says "in all their distress, not distressed"

בכתיב שטייט "בכל צרתם לא צר"

English translation 246

(with a lamed alef),

(בלמ"ד אל"ף),

English translation 247

but in the reading,

אבער בקרי,

English translation 248

as it is read in the world –

ווי מ'לייענט עס בעולם –

English translation 249

one reads "He is distressed"

לייענט מען "לו צר"

English translation 250

(with a lamed vav22),

(בלמ"ד וא"ו 22),

English translation 251

that this is "distress" for the Most High!

אז דאס איז פאר דעם אויבערשטן "צר"!

English translation 252

And as it is written23 "Who dwells among them in the midst of their impurity."

וכמ"ש 23 "השוכן אתם בתוך טומאתם".

English translation 253

And as it states in Tanya24 that "it is called by the name Shechinah because it dwells and is invested within all worlds etc." down to the lowest. Seemingly:

און ווי עס שטייט אין תניא 24 אז "נק' בשם שכינה על שם ששוכנת ומתלבשת תוך כל עלמין כו'" ביז אין תחתונים. וואס לכאורה:

English translation 254

How does the Shechinah come into the worlds at all,

ווי קומט די שכינה בכלל אין עולמות,

English translation 255

and especially into the lowest?! –

ובפרט נאך אין תחתונים?! –

English translation 256

Rather, this is because the Holy One, blessed be He, desired to have a dwelling place in the lower worlds25,

נאר דאס איז דערפאר ווייל נתאווה הקב"ה להיות לו ית' דירה בתחתונים 25,

English translation 257

and who makes a dwelling place in the lower worlds? –

און ווער מאכט אויף א דירה בתחתונים? –

English translation 258

It is Jews. Through the fact that the soul of a Jew descends into a body in the lower worlds and performs His service,

איז דאס אידן. דורך דעם וואס א נשמה פון א אידן איז יורד אין א גוף בתחתונים און איז עובד עבודתו,

English translation 259

therefore the Shechinah descends and dwells and is invested in the lower worlds,

דעריבער איז שכינה יורדת ושוכנת ומתלבשת בתחתונים,

English translation 260

there where Jews are.

דארטן וואו אידן זיינען.

English translation 261

And at a time when Jews are in "distress",

און בשעת אידן איז "צר",

English translation 262

and they find themselves in exile,

און זיי געפינען זיך אין גלות,

English translation 263

"He is distressed" and the Most High finds Himself in exile!

איז "לו צר" און דער אויבערשטער געפינט זיך אין גלות!

English translation 264

And therefore the Most High must receive consolation –

און דעריבער דארף דער אויבערשטער אנקומען צו א נחמה –

English translation 265

"Menachem Av",

"מנחם אב",

English translation 266

that Jews are comforting our Father in Heaven.

אז אידן זיינען מנחם אבינו שבשמים.

English translation 267

On the other hand, one must know –

לאידך גיסא דארף מען וויסן –

English translation 268

that even when Jews find themselves in a state of "because of our sins we were exiled from our land",

אז אפילו ווען אידן געפינען זיך אין א מצב פון "מפני חטאינו גלינו מארצנו",

English translation 269

and to such an extent that this affects the Most High –

ועד כדי כך אז דאס פועל'ט אויפן אויבערשטן –

English translation 270

they have the power for "Menachem Av",

האבן זיי דעם כח אויף "מנחם אב",

English translation 271

to comfort our Father in Heaven,

צו מנחם זיין אבינו שבשמים,

English translation 272

to the point of extracting themselves and

ביז ארויסנעמען זיך און

English translation 273

(consequently)

(במילא)

English translation 274

the Shechinah from exile,

די שכינה פון גלות,

English translation 275

as per the ruling of the Rambam26 that through one deed,

כפס"ד הרמב"ם 26 אז דורך א מעשה אחד,

English translation 276

one word,

א דיבור אחד,

English translation 277

one thought,

א מחשבה אחת,

English translation 278

a Jew can tip himself and the entire world to the scale of merit and bring salvation and deliverance to himself and to the entire world. And from this it is understood,

קען א איד מכריע זיין עצמו ואת כל העולם לכף זכות און ברענגען תשועה והצלה לו ולכל העולם כולו. ומזה מובן,

English translation 279

that he also brings salvation and deliverance to the Shechinah in exile!

אז ער ברענגט אויך תשועה והצלה צו שכינתא בגלותא!

English translation 280

And why does a Jew have the power to do "Menachem Av"

און פארוואס האט א איד בכח אויפטאן "מנחם אב"

English translation 281

(to comfort our Father in Heaven),

(מנחם זיין אבינו שבשמים),

English translation 282

to the point of bringing Him salvation and deliverance? –

ביז אים ברענגען תשועה והצלה? –

English translation 283

It is because a Jew is the father,

איז עס ווייל א איד איז דער אב,

English translation 284

a Jew is "literally a part of G-d above"27 literally,

א איד איז א "חלק אלוקה ממעל ממש" 27 ממש,

English translation 285

therefore he can comfort the Father.

דעריבער קען ער מנחם זיין דעם אב.

English translation 286

And as our sages said28 "the power of the son is greater than the power of the father." And it is known that in addition to the simple explanation of this,

וכמאחז"ל 28 "יפה כח הבן מכח האב". וידוע אז נוסף צום פירוש הפשוט בזה,

English translation 287

that the power of the son is greater than the power of the father,

אז כח הבן איז יפה מכח האב,

English translation 288

there is also the explanation

איז אויך דא דער פירוש

English translation 289

(as explained in Chassidus*28)

(כמבואר אין חסידות* 28)

English translation 290

that this very thing that the power of the son is greater than the power of the father –

אז דאס גופא וואס יפה כח הבן מכח האב –

English translation 291

it comes "from the power of the father". Only with the father it is in potential and hidden,

קומט עס "מכח האב". נאר בא דעם אב איז דאס בכח ובהעלם,

English translation 292

in the essence of the father,

בעצם האב,

English translation 293

and with the son it comes out in actuality and revelation –

און בא דעם בן קומט עס ארויס בפועל ובגלוי –

English translation 294

that the power of the son is greater than the power of the father

אז ס'איז יפה כח הבן מכח האב

English translation 295

(according to the simple explanation).

(כפירוש הפשוט).

English translation 296

And therefore the son

און דעריבער קען דער בן

English translation 297

(Jews)

(אידן)

English translation 298

can comfort the Father

מנחם זיין דעם אב

English translation 299

(our Father in Heaven) –

(אבינו שבשמים) –

English translation 300

as the Most High says "My children have defeated Me, My children have defeated Me"29.

ווי דער אויבערשטער זאגט אז "נצחוני בני נצחוני" 29.

English translation 301

From this one has the lesson for each person at the time that Shabbos Mevarchim the month of Menachem Av arrives,

דערפון האט מען די הוראה לכאו"א בשעת ס'קומט שבת מברכים החודש מנחם-אב,

English translation 302

when "these days are remembered and performed"*29 in the matter of "Menachem Av":

ווען "הימים האלה נזכרים ונעשים"* 29 אין דעם ענין פון "מנחם-אב":

English translation 303

It must be that the "remembering" is for the purpose of bringing it down into "doing",

ס'דארף זיין דער "נזכרים" על מנת צו אראפברענגען דאס אין "ונעשים",

English translation 304

into actual deed,

אין מעשה בפועל,

English translation 305

so that on this Shabbos one blesses and gives strength for the month of Menachem-Av,

אז אין דעם שבת בענטשט מען און מ'גיט כח אויף חודש מנחם-אב,

English translation 306

which is the name of the entire month,

וואס דאס איז שם כל החודש,

English translation 307

and according to the teaching of the Baal Shem Tov brought in Tanya30 that the name of a thing animates, brings into being, and sustains that thing,

וע"פ תורת הבעש"ט געבראכט אין תניא 30 אז דער שם הדבר איז מחי' מהווה ומקיים דעם דבר,

English translation 308

it is understood that "Menachem-Av" animates etc. and brings forth the content of the entire month,

איז מובן אז "מנחם-אב" איז מחי' כו' און גיט ארויס דעם תוכן פון כל החודש,

English translation 309

And its name is specifically "Menachem-Av",

און שמו איז דוקא "מנחם-אב",

English translation 310

both names together,

ביידע נעמען צוזאמען,

English translation 311

therefore,

וואס דעריבער,

English translation 312

when one writes "Menachem-Av" in documents one must write it

בשעת מ'שרייבט "מנחם-אב" אין שטרות דארף מען דאס שרייבן

English translation 313

(indeed with a space,

(טאקע בהפסק מקום,

English translation 314

because they are separate words,

ווייל זיי זיינען באזונדערע ווערטער,

English translation 315

but)

אבער)

English translation 316

on the same line,

אין דער זעלבער שורה,

English translation 317

because they are connected and both come together as one name of the month –

ווייל זיי זיינען פארבונדן און קומען ביידע צוזאמען אלס איין נאמען פון דעם חודש –

English translation 318

the month of Menachem-Av.

חודש מנחם-אב.

English translation 319

And in this there must be the "remembering" for the purpose of bringing it down into "doing". That Torah –

וואס אין דעם דארף זיין דער "נזכרים" על מנת אראפברענגען דאס אין "ונעשים". אז תורה –

English translation 320

which is the wisdom of the Holy One, blessed be He,

וואס איז חכמתו של הקב"ה,

English translation 321

and He and His wisdom are one31 –

והוא וחכמתו אחד 31 –

English translation 322

tells a Jew and gives him strength,

זאגט אן א אידן און גיט אים כח,

English translation 323

that he can bless the month of Menachem-Av:

אז ער קען בענטשן חודש מנחם-אב:

English translation 324

he can comfort our Father in Heaven,

ער קען מנחם זיין אבינו שבשמים,

English translation 325

Who is in the pain of the exile together with the Jews.

וואס ער געפינט זיך אין צער הגלות צוזאמען מיט אידן.

English translation 326

The lesson from this in plain terms:

די הוראה דערפון בפשטות:

English translation 327

When a Jew goes out to act in Torah and mitzvos,

בשעת א איד גייט ארויס טאן אין תורה ומצוות,

English translation 328

in his own service or with another,

בעבודת עצמו אדער מיט א זולת,

English translation 329

and he knows thereby that he can comfort our Father in Heaven,

און ער ווייסט דערביי אז ער קען מנחם זיין אבינו שבשמים,

English translation 330

and in his single action

און אין זיין פעולה אחת

English translation 331

(one thought or one speech)

(מחשבה אחד אדער דיבור אחד)

English translation 332

it is dependent that

איז תלוי אז

English translation 333

(not only he and all Jews should go out of exile,

(ניט נאר ער און אלע אידן זאלן ארויס פון גלות,

English translation 334

but together with them)

נאר צוזאמען מיט זיי)

English translation 335

the Shechinah should go out of exile –

שכינה זאל ארויסגיין פון גלותא –

English translation 336

it is understood that it is not possible to think how much he is obligated to do in this matter and with how much toil and exertion it is connected,

איז מובן אז ס'איז ניט שייך טראכטן וויפל ער איז מחוייב צו טאן אין דעם ענין און מיט וויפל טירחא און הארעוואניע דאס איז פארבונדן,

English translation 337

and that hiddur mitzvah is only up to a third32 etc. –

און אז הידור מצוה איז נאר עד שליש 32 וכו' –

English translation 338

because he knows that in his single action it is dependent that the Shechinah should go out of exile!

ווארום ער ווייסט אז אין זיין פעולה אחת איז תלוי אז שכינה זאל ארויס פון גלות!

English translation 339

And even more:

ביז נאכמער:

English translation 340

Through the fact that a Jew is "Menachem-Av",

דורך דעם וואס א איד איז "מנחם-אב",

English translation 341

comforts our Father in Heaven,

מנחם אבינו שבשמים,

English translation 342

until he takes out the Shechinah from exile

ביז אז ער נעמט ארויס שכינה פון גלות

English translation 343

(through the fact that he takes out himself and all Jews (with whom the Almighty has connected Himself) from exile) –

(דורך דעם וואס ער נעמט ארויס זיך און אלע אידן (מיט וועלכע דער אויבערשטער האט זיך פארבונדן) פון גלות) –

English translation 344

he brings about an even higher elevation in the Av,

טוט ער אויף נאך א העכערן עילוי אין דעם אב,

English translation 345

in our Father in Heaven,

אין אבינו שבשמים,

English translation 346

than He had

ווי ער האט

English translation 347

(so to speak)

(כביכול)

English translation 348

before –

געהאט לפנ"ז –

English translation 349

because there is the advantage of light from darkness and the advantage of wisdom from foolishness33,

ווארום ס'איז דאך יתרון האור מן החושך ויתרון החכמה מן הסכלות 33,

English translation 350

so when he comforts our Father in Heaven in the darkness and foolishness of exile,

איז בשעת ער איז מנחם אבינו שבשמים אין דעם חושך וסכלות הגלות,

English translation 351

until he nullifies the exile, there comes an additional advantage of light and advantage of wisdom,

ביז ער איז מבטל דעם גלות. ווערט נאך א יתרון האור און יתרון החכמה,

English translation 352

a light and wisdom that previously

אן אור וחכמה וואס איז פריער

English translation 353

(without the darkness and foolishness)

(אן דעם חושך וסכלות)

English translation 354

did not exist!

ניט געווען!

English translation 355

And especially since this concerns the month of Menachem-Av,

ובמיוחד אז דאס רעדט זיך וועגן חודש מנחם-אב,

English translation 356

and we are now in "Bein HaMetzarim",

און מ'געפינט זיך איצטער אין "בין המצרים",

English translation 357

in the "three weeks",

אין די "דריי וואכן",

English translation 358

that regarding Bein HaMetzarim in general it is said that these days will be turned "to joy and gladness and good festivals"34,

וואס אויף בין המצרים בכלל זאגט מען אז יהפכו ימים אלו "לששון ולשמחה ולמועדים טובים" 34,

English translation 359

and in particular this is said regarding the nine days

ובפרט זאגט מען דאס אויף די ניין טעג

English translation 360

(from Rosh Chodesh Menachem Av until Tisha B'Av),

(פון ראש חודש מנחם אב ביז תשעה באב),

English translation 361

and in particular regarding the fasts,

ובפרט אויף די צומות,

English translation 362

the "fast of the fourth"35

דעם "צום הרביעי" 35

English translation 363

(the seventeenth of Tammuz),

(שבעה עשר בתמוז),

English translation 364

the beginning of the three weeks,

די התחלה פון די דריי וואכן,

English translation 365

and the "fast of the fifth"35

און "צום החמישי" 35

English translation 366

(Tisha B'Av),

(תשעה באב),

English translation 367

the conclusion of the three weeks,

דעם סיום פון די דריי וואכן,

English translation 368

it is understood that when these days will be turned "to joy and gladness and good festivals",

איז מובן אז בשעת יהפכו ימים אלו "לששון ולשמחה ולמועדים טובים",

English translation 369

there will be an addition of joy and gladness and good festivals,

וועט עס זיין א תוספות ששון ושמחה ומועדים טובים,

English translation 370

even greater than the joy on the other festivals,

נאך גרעסער ווי די שמחה אין שאר הימים טובים,

English translation 371

because the advantage of light from darkness and the advantage of wisdom from foolishness,

וויבאלד אז יתרון האור מן החושך ויתרון החכמה מן הסכלות,

English translation 372

and the advantage of joy and gladness when it comes from the opposite extreme,

ויתרון הששון ושמחה בשעת דאס קומט פון דעם קצה ההפכי,

English translation 373

and the opposite extreme is turned to joy and gladness and good festivals.

און דער קצה ההפכי ווערט נתהפך לששון ולשמחה ולמועדים טובים.

English translation 374

And the strength for this, that there should be "Menachem-Av",

און דער כח לזה אז ס'זאל זיין "מנחם-אב",

English translation 375

that Jews comfort our Father in Heaven,

אז אידן זיינען מנחם אבינו שבשמים,

English translation 376

and that these days will be turned "to joy and gladness and good festivals" in the nine days –

און אז יהפכו ימים אלו "לששון ולשמחה ולמועדים טובים" אין די ניין טעג –

English translation 377

comes from Rosh Chodesh Menachem-Av,

קומט עס פון ראש חודש מנחם-אב,

English translation 378

And even earlier –

און נאך פריער –

English translation 379

it comes from the Shabbos when one blesses the month of Menachem-Av,

קומט עס פון דעם שבת מברכים החודש מנחם-אב,

English translation 380

when one blesses the month of Menachem-Av.

ווען מ'בענטשט חודש מנחם-אב.

English translation 381

And when Jews learn from the Shabbos when one blesses Menachem-Av and fulfill in actual deed the "Menachem Av",

און בשעת אידן לערנען זיך אפ פון שבת מברכים מנחם-אב און זיינען מקיים בפועל דעם "מנחם אב",

English translation 382

to comfort our Father in Heaven

מנחם זיין אבינו שבשמים

English translation 383

(as Chassidus interprets it),

(ווי חסידות טייטשט עס),

English translation 384

in addition to the explanation that our Father in Heaven comforts Jews

נוסף צום פירוש אז אבינו שבשמים איז מנחם אידן

English translation 385

(as above in section 1),

(כנ"ל ס"א),

English translation 386

until that a person through one action

ביז אז א איך דורך א פעולה אחת

English translation 387

(one deed,

(א מעשה אחד,

English translation 388

one speech,

א דיבור אחד,

English translation 389

one thought)

א מחשבה אחת)

English translation 390

tips himself and the entire world to the scale of merit and brings salvation and deliverance,

איז מכריע עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות ומביא תשועה והצלה,

English translation 391

including also salvation and deliverance for the Shechinah in exile –

כולל אויך צו א תשועה והצלה צו שכינתא בגלותא –

English translation 392

It is already opened on this Shabbat Mevarchim the month of Menachem-Av that "immediately they are redeemed"36,

ווערט אויפגעטאן שוין אין דעם שבת מברכים החודש מנחם-אב אז "מיד הן נגאלין" 36,

English translation 393

that then Rosh Chodesh Menachem-Av is automatically transformed into joy and gladness and good festivals,

וואס דעמולט ווערט דער ראש חודש מנחם-אב בדרך ממילא נתהפך לששון ולשמחה ולמועדים טובים,

English translation 394

"He has called a festival against me"37,

"קרא עלי מועד" 37,

English translation 395

which refers to Rosh Chodesh Menachem-Av

וואס דאס גייט אויף ר"ח מנחם-אב

English translation 396

(as the Gemara says38),

(ווי די גמרא זאגט 38),

English translation 397

and in inner meaning –

ובפנימיות –

English translation 398

it means that Rosh Chodesh Menachem-Av is transformed into joy and gladness and it becomes a festival.

מיינט עס אז ר"ח מנחם-אב ווערט נתהפך לששון ולשמחה און ער ווערט א מועד טוב.

English translation 399

And "He has called a festival against me to break my young men" –

און "קרא עלי מועד לשבור בחורי" –

English translation 400

and in the manner that R. Levi Yitzchak of Berditchev interprets several verses in Eichah for the good,

וע"ד ווי ר' לוי"צ בארדיטשעווער איז מפרש כמה פסוקים אין איכה למעליותא,

English translation 401

and similarly it is interpreted in many places in Chassidus –

ועד"ז איז מען מפרש בכ"מ אין חסידות –

English translation 402

one can also interpret this verse for the good:

קען מען אויך טייטשן דעם פסוק למעליותא:

English translation 403

"To break" means that one breaks the exile and all undesirable matters.

"לשבור" מיינט אז מ'צעברעכט דעם גלות און אלע ענינים בלתי רצויים.

English translation 404

And another interpretation

און נאך א טייטש

English translation 405

(of "to break my young men"):

(אין "לשבור בחורי"):

English translation 406

In addition to the interpretation of breaking,

נוסף צום טייטש צעברעכן,

English translation 407

"to break" also has the meaning –

האט "לשבור" אויך דעם טייטש –

English translation 408

food,

מזון,

English translation 409

sustenance,

שפייז,

English translation 410

like "to break bread"39. And as Yaakov said

ווי "לשבור בר" 39. און ווי יעקב האט געזאגט

English translation 411

(regarding the famine in the land of Canaan)

(כנגד הרעב בארץ כנען)

English translation 412

"there is food in Egypt"40:

"יש שבר במצרים" 40:

English translation 413

In Egypt,

אין מצרים,

English translation 414

in straits and boundaries,

אין מיצרים וגבולים,

English translation 415

there was "food",

איז געווען "שבר",

English translation 416

sustenance,

שפייז,

English translation 417

and not just sustenance,

און ניט סתם שפייז,

English translation 418

but in a manner similar to "and He fed him with the fat of wheat"41,

נאר אין אן אופן ע"ד ווי "ויאכילהו מחלב חטה" 41,

English translation 419

as understood from the fact that the food that the Egyptians had was from the seven years of plenty that came from a special blessing from above,

כמובן דערפון וואס דער שבר וואס די מצריים האבן געהאט איז דאך געווען פון די שבע שנות השובע וואס איז געקומען מצד א ברכה מיוחדת מלמעלה,

English translation 420

And the blessing of the years of plenty was drawn down into Egypt through Yosef,

און די ברכה פון שנות השובע איז נמשך געווארן אין מצרים ע"י יוסף,

English translation 421

through the interpretation of the dream by him,

דורך פתרון החלום על ידו,

English translation 422

for "everything follows the interpretation"

וואס "הכל הולך אחר הפתרון"

English translation 423

(as the Gemara says42 and so it is stated in Bereishis Rabbah43).

(ווי די גמרא זאגט 42 און אזוי שטייט אין בראשית רבה 43).

English translation 424

Because in order to draw down "food" into straits and boundaries

ווארום בכדי צו ממשיך זיין "שבר" אין מיצרים וגבולים

English translation 425

(the land of Egypt)

(ארץ מצרים)

English translation 426

it must come through Yosef, whose essence is "Yosef, may Hashem add to me another son"44,

דארף דאס קומען ע"י יוסף וואס ענינו איז "יוסף ה' לי בן אחר" 44,

English translation 427

that from "another" he makes a "son",

אז פון "אחר" מאכט ער א "בן",

English translation 428

as the Tzemach Tzedek explains45.

ווי דער צ"צ איז מפרש 45.

English translation 429

All of which is the concept that in a most lowly state,

וואס כל זה איז דער ענין אז אין א מצב ירוד ביותר,

English translation 430

straits and boundaries,

מיצרים וגבולים,

English translation 431

one draws down "food",

איז מען ממשיך "שבר",

English translation 432

sustenance. For then there is the advantage of light from darkness and the advantage of wisdom from foolishness. And therefore there was there not just sustenance,

מזון. וואס דעמולט איז דא מעלת יתרון האור מן החושך ויתרון החכמה מן הסכלות. און דעריבער איז דארטן געווען ניט סתם מזון,

English translation 433

but "and He fed him with the fat of wheat",

נאר "ויאכילהו מחלב חטה",

English translation 434

"food" that comes through the blessing of Hashem.

"שבר" וואס קומט ע"י ברכת ה'.

English translation 435

And similarly one can also interpret the verse "He has called a festival against me to break my young men":

ועד"ז קען מען אויך טייטשן דעם פסוק "קרא עלי מועד לשבור בחורי":

English translation 436

When Rosh Chodesh Menachem-Av becomes "He has called a festival against me",

ווען ראש חודש מנחם-אב ווערט "קרא עלי מועד",

English translation 437

it is transformed into joy and gladness and a good festival,

ער ווערט נתהפך צו ששון ושמחה און מועד טוב,

English translation 438

then there is the quality of the advantage of light from darkness and the advantage of wisdom from foolishness,

ווערט דאן די מעלה פון יתרון האור מן החושך ויתרון החכמה מן הסכלות,

English translation 439

Until it becomes "to break my young men":

ביז אז ס'ווערט "לשבור בחורי":

English translation 440

"Food" is drawn down,

ס'ווערט נמשך "שבר",

English translation 441

sustenance,

שפייז,

English translation 442

and the most superior sustenance,

און א שפייז הכי נעלה,

English translation 443

since there is the advantage of light from darkness,

וויבאלד אז ס'איז דא דער יתרון האור מן החושך,

English translation 444

to "my young men",

צו "בחורי",

English translation 445

to every Jew,

צו יעדן אידן,

English translation 446

for every Jew is called "my young man",

וואס יעדער איד ווערט אנגערופן "בחורי",

English translation 447

the chosen one of the Most High,

דער נבחר פון דעם אויבערשטן,

English translation 448

as understood simply from the fact that the Torah of Truth says regarding every Jew

כמובן בפשטות מזה וואס תורת אמת זאגט אן יעדן אידן

English translation 449

(as an individual)

(אלס א יחיד)

English translation 450

to say "and You have chosen us" in the blessing of Kriyas Shema and in Kiddush,

צו זאגן "ובנו בחרת" אין ברכת קריאת שמע און אין קידוש,

English translation 451

And since there is the choice of the Holy One, blessed be He, in every Jew,

און וויבאלד אז ס'איז דא בחירת הקב"ה אין יעדן אידן,

English translation 452

that every Jew is called "my young man"

אז יעדער איך ווערט אנגערופן "בחורי"

English translation 453

(of the Holy One, blessed be He) –

(של הקב"ה) –

English translation 454

"Food" is drawn down to him

ווערט צו אים נמשך "שבר"

English translation 455

("to break my young men"),

("לשבור בחורי"),

English translation 456

sustenance,

מזון,

English translation 457

until he is satisfied in everything he lacks,

ביז אז מ'זעטיקט אים אן אין אלץ וואס אים פעלט,

English translation 458

both in spirituality,

סיי אין רוחניות,

English translation 459

in the revelation of G-dliness,

אין גילוי אלקות,

English translation 460

and in physicality as simple,

סיי אין גשמיות כפשוטו,

English translation 461

And all this is hastened even more through one deed,

און כל זה ווערט צוגעאיילט נאכמערער ע"י א מעשה אחד,

English translation 462

one word,

א דיבור אחד,

English translation 463

one thought of a Jew,

א מחשבה אחת פון א אידן,

English translation 464

through which he tips himself and the entire world to the scale of merit and brings salvation and deliverance to himself and to the world,

וואס דורך דעם איז ער מכריע עצמו וכל העולם כולו לכף זכות און ברענגט לו ולהעולם תשועה והצלה,

English translation 465

so that he and all the Jews together with the Shechinah go out of exile,

אז ער און אלע אידן צוזאמען מיט שכינתא גייען ארויס פון גלות,

English translation 466

And it is fulfilled in actuality what the Rambam writes at the conclusion and seal

און ס'ווערט מקויים בפועל וואס דער רמב"ם שרייבט בסיום וחותם

English translation 467

(the ending)

(דעם אפשלוס)

English translation 468

of the Laws of Fasts,

פון הל' תעניות,

English translation 469

that "these days will be turned into joy and gladness and good festivals",

אז "יהפכו ימים אלו לששון ולשמחה ולמועדים טובים",

English translation 470

In the true and complete redemption,

בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 471

in a manner of "immediately they are redeemed",

אין אן אופן פון "מיד הן נגאלין",

English translation 472

"now"!

"נאו"!

English translation 473

What was discussed above is regarding Shabbat Mevarchim the month of Menachem-Av in every year.

המדובר לעיל איז בשבת מברכים החודש מנחם-אב בכל שנה ושנה.

English translation 474

To this must also be added an additional instruction from the special determination of the days of the month of this Shabbat Mevarchim the month of Menachem-Av in this year:

דערצו דארף אויך צוקומען א הוראה נוספת פון דער קביעות מיוחדת בימי החודש פון דעם שבת מברכים החודש מנחם-אב בשנה זו:

English translation 475

It always occurs in the last days of the month,

אלעמאל קומט עס אויס אין די לעצטע טעג פון חודש,

English translation 476

but within this itself there are variations. In this year it occurs –

אבער בזה גופא זיינען פאראן שינויים. בשנה זו קומט עס אויס –

English translation 477

on the 26th of Tamuz.

בכ"ו תמוז.

English translation 478

And also an additional instruction from the special Torah portion that is read on this Shabbat Mevarchim the month of Menachem-Av in this year. As is known from the teaching of the Alter Rebbe46 that one must live with the time,

און אויך א הוראה נוספת פון דער פרשה מיוחדת וואס מ'לייענט דעם שבת מברכים החודש מנחם-אב בשנה זו. כידוע תורת אדה"ז 46 אז מ'דארף לעבן מיט דער צייט,

English translation 479

with the weekly Torah portion that is read and studied at that time. For this Shabbat can occur in various Torah portions,

מיט פרשת השבוע וואס מ'לייענט און מ'לערנט אין דער צייט. וואס שבת זו קען אויסקומען אין פארשידענע פרשיות,

English translation 480

and in the determination of this year –

ובקביעות שנה זו –

English translation 481

it occurs on Shabbat Parshat Matot Masei.

קומט עס אויס בשבת פרשת מטות מסעי.

English translation 482

The concept and instruction of "Matot Masei" has already been discussed at length47.

דעם ענין און די הוראה פון "מטות מסעי" האט מען שוין אמאל גערעדט בארוכה 47.

English translation 483

To preface:

ובהקדים:

English translation 484

At first glance, the connection between "Matos" and "Masei" is not understood,

לכאורה איז ניט מובן דער שייכות פון "מטות" און "מסעי",

English translation 485

they are not only two separate matters, but they indicate two opposite matters:

זיי זיינען ניט נאר צוויי באזונדערע ענינים נאר זיי דייטן אן אויף צוויי הפכיות'דיקע ענינים:

English translation 486

We find two titles by which Jews are called –

מ'געפינט צוויי תוארים מיט וועלכע אידן ווערן אנגערופן –

English translation 487

"Shevatim" and "Matos"48.

"שבטים" און "מטות" 48.

English translation 488

And the difference between them is understood according to their meaning in a parable:

וואס דער חילוק ביניהם איז מובן לויט זייער באדייט אין משל:

English translation 489

"Shevet" is a branch

"שבט" איז אן ענף

English translation 490

(of a tree)

(האילן)

English translation 491

which is still soft

וואס איז נאך וך

English translation 492

(pliable),

(ווייך),

English translation 493

in contrast, "mateh" is a staff that is already hard and has strength –

משא"כ "מטה" איז א שטעקן וואס איז שוין הארט און האט א תוקף –

English translation 494

and within this itself there are several types49:

וואס בזה גופא זיינען פאראן כמה סוגים 49:

English translation 495

a "staff of pleasantness",

א "מקל נועם",

English translation 496

and also a staff in which strength and power are even more emphasized.

און אויך א מקל וואס אין אים איז נאכמער מודגש שטארקייט ותוקף.

English translation 497

And accordingly, it is also understood regarding the name of the portion "Matos"

ועד"ז איז אויך מובן בנוגע צו שם הפרשה "מטות"

English translation 498

(and not "Shevatim"),

(און ניט "שבטים"),

English translation 499

that this indicates strength and power.

אז דאס באווייזט אויף שטארקייט און תוקף.

English translation 500

And from this it is understood that "Matos" is without changes,

וואס מזה מובן אז "מטות" איז בלי שינויים,

English translation 501

rather it stands in its place with strength and power.

נאר עמד על מקומו מיט א שטארקייט ותוקף.

English translation 502

"Masei" however means exactly the opposite:

"מסעי" מיינט אבער פונקט פארקערט:

English translation 503

it simply means traveling around,

עס מיינט בפשטות ארומפארן,

English translation 504

one is in constant changes

מ'האלט אין שטענדיקע שינויים

English translation 505

(in one's standing and situation),

(במעמדו ומצבו),

English translation 506

exactly the opposite of standing with power in one's place.

פונקט פארקערט ווי שטיין בתוקף על מקומו.

English translation 507

Furthermore:

נאכמער:

English translation 508

Our Sages, of blessed memory, say50 that there are two modes in the conduct of man –

חז"ל זאגן 50 אז עס זיינען דא צוויי אופנים בהנהגת האדם –

English translation 509

"soft as a reed" and "hard as a cedar".

"רך כקנה" און "קשה כארז".

English translation 510

And in order to explain the difference between these two modes of conduct, a physical parable is brought of a strong wind that blows upon the reed or the cedar:

ובכדי מסביר זיין די נפק"מ צווישן די צוויי אופני הנהגה ברענגט מען א משל גשמי פון א רוח חזק וואס בלאזט אויף דעם קנה אדער דעם ארז:

English translation 511

A strong wind can move the reed,

א רוח חזק קען באוועגן דעם קנה,

English translation 512

because it is soft,

וויבאלד אז ער איז רך,

English translation 513

in contrast, a cedar is hard,

משא"כ אן ארז איז קשה,

English translation 514

which does not move even from a strong wind.

וואס רירט זיך ניט אפילו פון א רוח חזק.

English translation 515

And regarding the reed which is soft,

וואס בנוגע צו דעם קנה וואס איז רך,

English translation 516

the strong wind indeed moves it,

איז דער רוח חזק אים טאקע מזיז,

English translation 517

but only the upper part of the reed,

אבער נאר דעם חלק העליון פון דעם קנה,

English translation 518

in contrast, the root of the reed does not move from its place;

משא"כ דער שרש הקנה רירט זיך ניט פון זיין ארט;

English translation 519

In contrast, "Masei",

משא"כ "מסעי",

English translation 520

its meaning is that he departs entirely from his place

איז דאך פירושו אז ער גייט אוועק לגמרי ממקומו

English translation 521

(and no part of him remains in the first place),

(און קיין חלק ממנו בלייבט ניט במקום הראשון),

English translation 522

like the journeys were in the desert,

ווי די מסעות זיינען געווען אין מדבר,

English translation 523

that one went entirely from one place and came to another place –

אז מ'איז אינגאנצן אוועקגעגאנגען ממקום אחד און געקומען אין א צווייטן ארט –

English translation 524

from which it follows that "Masei" is even more opposite from "Matos",

וואס דערפון קומט אויס אז "מסעי" איז נאך מער פארקערט פון "מטות",

English translation 525

strength,

תוקף,

English translation 526

than "soft as a reed",

ווי "רך כקנה",

English translation 527

because a reed indeed bends to the strong wind but its root remains in its place with strength,

ווייל א קנה בויגט זיך טאקע צום רוח חזק אבער שרשו בלייבט במקומו בתוקף,

English translation 528

in contrast, "Masei" means that he departs entirely from his place.

משא"כ "מסעי" מיינט אז ער גייט אוועק לגמרי ממקומו.

English translation 529

In addition to this –

נוסף דערצו –

English translation 530

that one must understand the very connection between "Matos" and "Masei"

וואס מ'דארף פארשטיין די עצם שייכות צווישן "מטות" און "מסעי"

English translation 531

(which at first glance are opposites) –

(דלכאורה זיינען זיי הפכים) –

English translation 532

one must also understand the order,

דארף מען אויך פארשטיין דעם סדר,

English translation 533

that first comes "Matos" and then "Masei",

אז פריער קומט "מטות" און דערנאך "מסעי",

English translation 534

which at first glance the opposite seems more logical –

דלכאורה איפכא מסתברא –

English translation 535

first the matter of "Masei" should be and only then "Matos":

פריער דארף זיין דער ענין פון "מסעי" און ערשט דערנאך "מטות":

English translation 536

As this is in the life of a person:

ווי דאס איז בחיי האדם:

English translation 537

First one stands in a standing and situation of changes,

פריער שטייט מען אין א מעמד ומצב פון שינויים,

English translation 538

where one sways and wavers and is not certain,

וואס מ'שאקלט זיך און מ'וואקלט זיך און מ'איז ניט זיכער,

English translation 539

"Masei",

"מסעי",

English translation 540

and then one comes to a decision and to a strength etc.,

און דערנאך קומט מען לידי החלטה און צו א תוקף וכו',

English translation 541

"Matos".

"מטות".

English translation 542

And as it was with the journeys simply:

און ווי דאס איז געווען בא די מסעות בפשטות:

English translation 543

First there were the journeys from place to place,

פריער זיינען געווען די מסעות ממקום למקום,

English translation 544

until one came to the desired place where there was settlement with strength,

ביז מ'איז געקומען צו דעם מקום המבוקש וואו ס'איז געווען די התיישבות מיט א תוקף,

English translation 545

"Matos".

"מטות".

English translation 546

And accordingly, this is also in "Matos" and "Masei" in the service of man –

ועד"ז איז דאס אויך אין "מטות" און "מסעי" בעבודת האדם –

English translation 547

in the study of Torah:

אין לימוד התורה:

English translation 548

"Masei" is the matter of give-and-take and dialectic in Torah,

"מסעי" איז דער ענין פון שקו"ט ופלפול בתורה,

English translation 549

"uprooting mountains"51,

"עוקר הרים" 51,

English translation 550

"uprooting mountains and grinding them against each other"52,

"עוקר ההרים וטוחנן זה בזה" 52,

English translation 551

and "Matos" is the matter of the final ruling of halachah in Torah,

און "מטות" איז דער ענין פון פסק דין הלכה אין תורה,

English translation 552

"Sinai"51,

"סיני" 51,

English translation 553

for halachah is with absolute and unchanging strength,

וואס הלכה איז מיט א תוקף מוחלט און בלתי משתנה,

English translation 554

"this Torah shall not be exchanged"53,

תורה זו לא תהא מוחלפת 53,

English translation 555

"the word of our G-d shall stand forever"54.

דבר אלקינו יקום לעד" 54.

English translation 556

Thus the order in this,

איז דער סדר בזה,

English translation 557

that one does not come immediately to the halachah,

אז מ'קומט ניט גלייך צו דער הלכה,

English translation 558

rather first there is the give-and-take and dialectic in the matter,

נאר פריער איז דא די שקו"ט ופלפול בהענין,

English translation 559

a reasoning here and then a reasoning there, until not only is there a reasoning here and a reasoning there,

א סברא לכאן און דערנאך א סברא לכאן. ביז אז ניט נאר וואס ס'איז דא א סברא לכאן און א סברא לכאן,

English translation 560

rather he refutes and completely negates the previous reasoning with a contradiction and a challenge,

נאר ער פרעגט אפ און איז שולל לגמרי די פריערדיקע סברא מיט א פירכא ורמינהו,

English translation 561

which is the true matter of "Masei",

וואס דאס איז דער אמת'ער ענין פון "מסעי",

English translation 562

that "one travels" away entirely from his place

אז "מ'פארט" אוועק אינגאנצן ממקומו

English translation 563

(as above);

(כנ"ל);

English translation 564

and then he returns to the previous reasoning with reinforcement,

און דערנאך קומט ער צוריק צו דער סברא הקודמת מיט א חיזוק,

English translation 565

and so he goes back and forth several times from reasoning to reasoning,

און אזוי גייט ער אהין און צוריק כמה פעמים מסברא לסברא,

English translation 566

in a manner of "uprooting mountains and grinding them against each other". And only after and through the give-and-take does he come to the halachah

אין אן אופן פון "עוקר הרים וטוחנן זה בזה". און ערשט לאחרי און דורך דער שקו"ט קומט ער צו דער הלכה

English translation 567

("Matos").

("מטות").

English translation 568

And therefore the law is55 that one who has not reached the level of giving rulings,

און דערפאר איז דער דין 55 אז איינער וואס לא הגיע להוראה,

English translation 569

through the study of Torah with give-and-take and dialectic,

דורך לימוד התורה בשקו"ט ופלפול,

English translation 570

may not rule a halachah. Because one must have the study and dialectic and give-and-take in order to come to know a halachah in practice.

טאר ניט מורה זיין א הלכה. ווייל מ'מוז האבן דעם לימוד ופלפול ושקו"ט בכדי צוקומען צו וויסן א הלכה בפועל.

English translation 571

This is also one of the reasons why the halacha follows the Bavli

וואס דאס איז אויך איינער פון די טעמים פארוואס הלכה כבבלי

English translation 572

(as opposed to the Yerushalmi) 56,

(נגד ירושלמי) 56,

English translation 573

because specifically in the Talmud Bavli there is pilpul and give-and-take,

ווייל דוקא אין תלמוד בבלי איז דא פלפול ושקו"ט,

English translation 574

"He has made me dwell in darkness 57 –

"במחשכים הושיבני 57 –

English translation 575

this is the Talmud of Babylon" 58,

זה תלמודה של בבל" 58,

English translation 576

and through this one arrives at the halacha properly.

און דורך דעם קומט מען צו דער הלכה כדבעי.

English translation 577

Now why is the order of the parshiyos first "Matos" and then "Masei"?!

היינט פארוואס איז דער סדר הפרשיות פריער "מטות" און דערנאך "מסעי"?!

English translation 578

And it is especially emphasized in this year when both parshiyos are read together –

וכמודגש במיוחד בשנה זו ווען מ'לייענט ביידע פרשיות צוזאמען –

English translation 579

Parshas Matos

פ' מטות

English translation 580

(and then)

(און דערנאך)

English translation 581

Masei.

מסעי.

English translation 582

And the explanation of all this –

והביאור בכל זה –

English translation 583

and with an introduction:

ובהקדים:

English translation 584

Just as there is a law that one who has not reached the level of giving halachic rulings may not rule on a halacha,

פונקט ווי דער דין איז אז אחד שלא הגיע להוראה טאר ניט מורה זיין א הלכה,

English translation 585

so too there is a law that one who has reached the level of giving halachic rulings must rule on a halacha,

איז אויך א דין אז אחד שהגיע להוראה מוז מורה זיין א הלכה,

English translation 586

and if he does not rule, very harsh things are said about him,

און אויב אינו מורה זאגט מען אויף אים זייער שארפע ענינים,

English translation 587

as the Gemara 59 says,

ווי די גמרא 59 זאגט,

English translation 588

and so it is brought down in the Shulchan Aruch 60.

און אזוי ברענגט זיך אראפ אין שו"ע 60.

English translation 589

That is, when there is the "Masei" in Torah, one must come to "Matos".

ד.ה. אז בשעת ס'איז דא דער "מסעי" אין תורה מוז מען קומען צו "מטות".

English translation 590

A Jew asks a question:

פרעגט א איד א שאלה:

English translation 591

The Torah tells him that he is from "a wise and understanding people" 61,

תורה זאגט אים אז ער איז פון "עם חכם ונבון" 61,

English translation 592

and therefore he needs to understand everything with his intellect –

און דערפאר דארף ער אלץ פארשטיין בשכלו –

English translation 593

how can he understand why it is indeed so –

ווי ער קען פארשטיין פארוואס איז טאקע אזוי –

English translation 594

that after the pilpul and give-and-take in Torah study he must rule on a halacha. For ostensibly:

אז לאחרי הפלפול ושקו"ט בלימוד התורה מוז ער מורה זיין א הלכה. דלכאורה:

English translation 595

Just as he has a right chamber in his heart,

פונקט ווי ער האט בלבו א חלל הימני,

English translation 596

he also has a left chamber,

האט ער אויך א חלל השמאלי,

English translation 597

because this is the case with most people,

ווארום אזוי איז עס בא רוב בני אדם,

English translation 598

who are beinonim,

וואס זיינען בינונים,

English translation 599

and "the trait of the beinoni is the trait of every person, and a person should draw himself after it" 62. So with what is he certain that after the give-and-take and pilpul on the matter he has understood the matter correctly so that he can issue the correct ruling?!

און "מדת הבינוני היא מדת כל אדם ואחרי' כל אדם ימשוך" 62. טא מיט וואס איז ער זיכער אז לאחרי השקו"ט ופלפול בהענין האט ער פארשטאנען ריכטיק דעם ענין ביז ער זאל קענען ארויסגעבן דעם ריכטיקן פסק דין?!

English translation 600

To this the explanation is,

אויף דעם איז דער ביאור,

English translation 601

that even before the "Masei" in Torah,

אז נאך לפני דער "מסעי" אין תורה,

English translation 602

before the pilpul and give-and-take,

פאר דעם פלפול ושקו"ט,

English translation 603

there must be the matter of "Matos" in Torah. And this guarantees him that afterwards, when he will have the "Masei",

דארף זיין דער ענין פון "מטות" אין תורה. און דאס באווארנט אים אז דערנאך בשעת ער וועט האבן דעם "מסעי",

English translation 604

study and pilpul and give-and-take,

לימוד ופלפול ושקו"ט,

English translation 605

he will study it in the correct manner and will derive from it the correct ruling.

וועט ער דאס לערנען אויפן ריכטיקן אופן און וועט דערפון ארויסנעמען דעם ריכטיקן פסק דין.

English translation 606

And the explanation of this:

והביאור בזה:

English translation 607

Every Jew is a part of "Matos"

יעדער איד איז א חלק פון "מטות"

English translation 608

(as this is simply –

(ווי דאס איז בפשטות –

English translation 609

that "Matos" refers to all Jews as they are divided into twelve tribes,

אז "מטות" גייט אויף אלע אידן ווי זיי זיינען איינגעטיילט אין י"ב מטות,

English translation 610

as above),

כנ"ל),

English translation 611

that is, every Jew has within himself the strength of a staff –

ד.ה. אז יעדער איד האט אין זיך דעם תוקף פון א מטה –

English translation 612

by virtue of the fact that every Jew is a child of Avraham, Yitzchak, and Yaakov 63,

מצד דעם וואס יעדער איד איז א בן אברהם יצחק ויעקב 63,

English translation 613

and has from them as an inheritance all the matters,

און האט פון זיי בירושה כל הענינים,

English translation 614

consequently he is like a "staff",

במילא איז ער אזוי ווי א "מטה",

English translation 615

he has strength and power.

ער האט א שטארקייט ותוקף.

English translation 616

And in addition, he is also connected to the "heads of the tribes",

און דערצו איז ער אויך פארבונדן מיט די "ראשי המטות",

English translation 617

to the Nesi'im of Israel 64,

מיט די נשיאי ישראל 64,

English translation 618

which gives every Jew even more strength.

וואס דאס גיט יעדן אידן נאכמער תוקף.

English translation 619

And why was it arranged this way,

און פארוואס איז אזוי אויסגעשטעלט געווארן,

English translation 620

that there should be "heads of tribes" and "tribes" –

אז ס'זאלן זיין "ראשי מטות" און "מטות" –

English translation 621

it is because the Holy One, blessed be He, wanted that Jews should be divided into several types,

איז עס ווייל דער אויבערשטער האט געוואלט אז אידן זאלן זיין איינגעטיילט אויף כמה סוגים,

English translation 622

"your heads, your tribes" until "your woodcutters" and "your water drawers" 65;

"ראשיכם שבטיכם" ביז "חוטב עציך" און "שואב מימיך" 65;

English translation 623

but the very fact that there are "heads of the tribes",

אבער הא גופא וואס עס זיינען דא "ראשי המטות",

English translation 624

"your heads, your tribes",

"ראשיכם שבטיכם",

English translation 625

is for the sake of the "tribes",

איז עס צוליב די "מטות",

English translation 626

for the sake of Jews,

צוליב אידן,

English translation 627

as our Sages, of blessed memory, said 66 "I gave you greatness only for the sake of Israel".

כמאחז"ל 66 "נתתי לך גדולה אלא בשביל ישראל".

English translation 628

Therefore every Jew

האט דעריבער יעדער איד

English translation 629

("tribes")

("מטות")

English translation 630

has the strength of the "heads of the tribes",

דעם תוקף פון "ראשי המטות",

English translation 631

the Nesi'im of Israel.

די נשיאי ישראל.

English translation 632

And in addition, everyone has the strength from the fact that he stood at Mount Sinai at the time of the Giving of the Torah and heard the Torah from the mouth of the Holy One, blessed be He,

און דערצו האט יעדער אין דעם תוקף דערפון וואס ער איז געשטאנען באם הר סיני בשעת מתן תורה און האט געהערט די תורה פון פיו של הקב"ה,

English translation 633

and afterwards received the Torah that was given to Moshe at Sinai.

און האט דערנאך מקבל געווען די תורה שניתן למשה בסיני.

English translation 634

However, at the Giving of the Torah, all the details that would pertain to all the subsequent generations were not said explicitly and openly. For the Holy One, blessed be He, wanted that the way to bring out openly and explicitly that which was given at the Giving of the Torah –

בא מתן תורה איז אבער ניט געזאגט געווארן בפרטיות ובגלוי כל הפרטים וואס וועלן זיין נוגע בכל הדורות שלאחרי זה. ווארום דער אויבערשטער האט געוואלט אז ווי זאל מען ארויסברענגען בגלוי ובפרטיות דאס וואס ס'איז געגעבן געווארן בא מתן תורה –

English translation 635

should be through the fact that Jews in every generation will study Torah with understanding and comprehension and with pilpul and give-and-take according to and on the basis of the rules that were given at the Giving of the Torah

זאל דאס זיין דורך דעם וואס אידן בכל דור ודור וועלן לערנען תורה בהבנה והשגה ובפלפול ושקו"ט ע"פ ועל יסוד הכללים וואס זיינען געגעבן געווארן בא מ"ת

English translation 636

(and according to that which Jews in previous generations have revealed in it),

(און ע"פ דעם וואס אידן בהדורות שלפנ"ז האבן אין דעם מגלה געווען),

English translation 637

until bringing down the pilpul and the give-and-take into a practical halacha.

ביז אראפברענגען דעם פלפול און די שקו"ט אין א הלכה בפועל.

English translation 638

So then both things are true:

וואס דעמולט איז ביידע זאכן:

English translation 639

The Torah that the individual Jew studies is called by his name 67,

די תורה וואס דער פרטיות'דיקער איד לערנט ווערט אנגערופן על שמו 67,

English translation 640

on the other hand, however –

לאידך גיסא אבער –

English translation 641

it was given to Moshe at Sinai,

איז דאס ניתן למשה מסיני,

English translation 642

as the statement 68 everything that a diligent student will innovate in the future was given to Moshe at Sinai.

כמאמר 68 כל מה שתלמיד ותיק עתיד לחדש ניתן למשה מסיני.

English translation 643

From this it is understood,

עפ"ז איז מובן,

English translation 644

that after the introduction of "Matos",

אז נאך דעם ווי ס'איז דא די הקדמה פון "מטות",

English translation 645

that every Jew received the Torah at Matan Torah at Mount Sinai,

וואס יעדער איד האט מקבל געווען די תורה בא מ"ת בהר סיני,

English translation 646

(and in addition every Jew also has as an inheritance all the matters of the Patriarchs etc.) –

(און דערצו האט יעדער איד אויך בירושה אלע ענינים פון די אבות וכו') –

English translation 647

when one learns with pilpul and give-and-take,

איז בשעת מ'לערנט בפלפול ושקו"ט,

English translation 648

this is not simply pilpul and give-and-take

איז דאס ניט גלאט אזוי פלפול ושקו"ט

English translation 649

(where then indeed the question is how is one certain that he will succeed in extracting from it the halachah in its truth),

(וואס דעמולט איז טאקע די שאלה ווי איז מען זיכער אז מ'וועט מכוון זיין דערפון ארויסצונעמען די הלכה לאמיתתה),

English translation 650

rather it is founded upon "Matos" in the Torah,

נאר דאס איז מיוסד אויף "מטות" בתורה,

English translation 651

and the Most High arranged it thus,

און דער אויבערשטער האט אזוי אויסגעשטעלט,

English translation 652

that a Jew should reveal the "Matos" that was given at Matan Torah through his Torah study with pilpul and give-and-take, and it is a certain thing that his pilpul and give-and-take with his intellect will then be correct and he will arrive at the correct ruling and halachah. As explained in the continuation of 566669 regarding this matter.

אז א איד זאל מגלה זיין דעם "מטות" וואס איז געגעבן געווארן בא מ"ת דורך לימוד התורה שלו בפלפול ושקו"ט און ס'איז א דבר בטוח אז זיין פלפול ושקו"ט בשכלו וועט דעמולט זיין ריכטיק און ער וועט צוקומען צום ריכטיקן פסק דין והלכה. כמבואר בהמשך תרס"ו 69 הענין בזה.

English translation 653

That is to say

דאס הייסט

English translation 654

(in the language of the verse*69)

(בלשון הכתוב* 69)

English translation 655

"By the word of Hashem they encamped and by the word of Hashem they journeyed",

"ע"פ ה' יחנו וע"פ ה' יסעו",

English translation 656

as our Sages70 interpret –

ווי חז"ל 70 טייטשן אפ –

English translation 657

"Since it is written 'By the word of Hashem they encamped and by the word of Hashem they journeyed', it is as if they are fixed."

"כיון דכתיב ע"פ ה' יחנו וע"פ ה' יסעו כמאן דקביע להו דמי".

English translation 658

That is, that also the "Masei",

ד.ה. אז אויך דער "מסעי",

English translation 659

give-and-take and pilpul in Torah is by the word of Hashem,

שקו"ט ופלפול בתורה איז ע"פ ה',

English translation 660

connected with..

פארבונדן מיט..

English translation 661

"Matos",

"מטות",

English translation 662

and therefore this is a correct give-and-take and pilpul,

און דעריבער איז דאס א ריכטיקע שקו"ט ופלפול,

English translation 663

and through this he arrives at the correct ruling and halachah.

און דורך דעם קומט ער צום ריכטיקן פסק דין והלכה.

English translation 664

And based on this the order is also understood –

ועפ"ז איז אויך מובן דער סדר –

English translation 665

first "Matos" and then "Masei":

פריער "מטות" און דערנאך "מסעי":

English translation 666

First of all there is the matter of "Matos",

לכל לראש איז דא דער ענין פון "מטות",

English translation 667

that which the Torah was given at Matan Torah to every Jew,

דאס וואס די תורה איז געגעבן געווארן בא מ"ת צו יעדן אידן,

English translation 668

which is a matter of strength

וואס איז אן ענין של תוקף

English translation 669

(and in addition every Jew has the strength of the Patriarchs etc.),

(און דערצו האט יעדער איד דעם תוקף פון די אבות וכו'),

English translation 670

and afterwards he comes to give-and-take and pilpul in Torah.

און דערנאך קומט ער צו שקו"ט ופלפול בתורה.

English translation 671

That is, the order of matters in proper Torah study does not begin from that which a Jew by his own power sits to learn Torah with his understanding and comprehension,

ד.ה. דער סדר הענינים בלימוד התורה כדבעי הויבט זיך ניט אן פון דעם וואס א איד בכח עצמו זעצט זיך לערנען תורה בהבנתו והשגתו,

English translation 672

"Masei",

"מסעי",

English translation 673

and afterwards he comes to halachah,

און דערנאך קומט ער צו הלכה,

English translation 674

"Matos" – –

"מטות" – –

English translation 675

rather first of all a Jew has the power to learn Torah from that which he heard the Torah at Mount Sinai,

נאר צום אלעם ערשטן האט א איד דעם כח צו לערנען תורה דערפון וואס ער האט געהערט די תורה באם הר סיני,

English translation 676

and afterwards when he learns with his understanding and comprehension it is indeed called by his name,

און דערנאך ווען ער לערנט בהבנתו והשגתו איז טאקע נקראת על שמו,

English translation 677

but this was given to Moshe at Sinai.

אבער דאס איז ניתן למשה מסיני.

English translation 678

And therefore "Matos" comes first,

און דעריבער קומט פריער "מטות",

English translation 679

"Sinai",

"סיני",

English translation 680

and afterwards his study of Torah with pilpul and give-and-take –

און דערנאך לימודו בתורה בפלפול ושקו"ט –

English translation 681

"Masei",

"מסעי",

English translation 682

"uprooter of mountains".

"עוקר הרים".

English translation 683

And afterwards he comes to the halachah through his give-and-take,

און דערנאך קומט ער צו דער הלכה ע"י השקו"ט שלו,

English translation 684

the matter of "Matos",

דער ענין פון "מטות",

English translation 685

"Sinai",

"סיני",

English translation 686

but this is a halachah that he merely reveals what was hidden at the time of Matan Torah at Mount Sinai,

אבער דאס איז א הלכה וואס ער איז בלויז מגלה וואס ס'איז געווען בהעלם בשעת מ"ת בהר סיני,

English translation 687

for "the word of Hashem, this is halachah"*70,

ווארום "דבר ה' זו הלכה"* 70,

English translation 688

and Matan Torah preceded his Torah study in the manner of "Masei".

און מ"ת איז געווען פאר לימוד התורה שלו באופן פון "מסעי".

English translation 689

Regarding this there is a lesson in the totality of the service of Hashem of "Matos" and "Masei" and the order of things,

עד"ז האט מען א הוראה אין כללות עבודת ה' פון "מטות" און "מסעי" און סדר הדברים,

English translation 690

first "Matos" and then "Masei":

פריער "מטות" און דערנאך "מסעי":

English translation 691

The totality of man's service in the time of exile is in a manner of "Masei",

כללות עבודת האדם בזמן הגלות איז אין אן אופן פון "מסעי",

English translation 692

that he constantly travels and becomes elevated through his service. And the intention in all these journeys is that one should arrive at "Yarden Yericho"71,

אז ער האלט אין איין פארן און נתעלה ווערן בעבודתו. און די כוונה אין די אלע מסעות איז אז מ'זאל צוקומען צו "ירדן יריחו" 71,

English translation 693

to enter into "a good and spacious land",

צו אריינגיין אין "ארץ טובה ורחבה",

English translation 694

that is, to the true and complete redemption through Mashiach our righteousness,

ד.ה. צו דער גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 695

who is connected with "Yarden Yericho"72.

וואס ער איז פארבונדן מיט "ירדן יריחו" 72.

English translation 696

In the service

אין דער עבודה

English translation 697

(in the time of exile)

(בזמן הגלות)

English translation 698

in the manner of "Masei" –

באופן של "מסעי" –

English translation 699

there must be, however, first of all and as an introduction to everything, the matter of "Matos",

דארף אבער זיין לכל לראש ובהקדמה לכל דער ענין פון "מטות",

English translation 700

that one should stand with strength –

אז מ'זאל שטיין מיט א תוקף –

English translation 701

"he shall not be ashamed before people who mock"73,

"לא יתבייש מפני בני אדם המלעיגים" 73,

English translation 702

and "bold as a leopard"74.

און "עז כנמר" 74.

English translation 703

And this is connected with that which as an introduction to all his matters and all his services is for him "I have set Hashem before me always"75,

און דאס איז פארבונדן דערמיט וואס בהקדמה לכל עניניו וכל העבודות שלו איז ביי אים "שויתי ה' לנגדי תמיד" 75,

English translation 704

as explained in the Tzava'at HaRivash at its beginning76 –

כמבואר אין צוואת הריב"ש בתחלתה 76 –

English translation 705

that although the Baal Shem Tov did not write this book,

וואס כאטש דער בעש"ט האט דעם ספר ניט געשריבן,

English translation 706

rather his students,

נאר תלמידיו,

English translation 707

as is known –

כידוע –

English translation 708

nevertheless many matters are built upon it.

בויט מען אבער אויף דעם כו"כ ענינים.

English translation 709

And when he has the contemplation of "I have set Hashem before me always", it brings about that the Jew should stand with strength in all matters connected with Judaism and Torah and mitzvos and in all his services in the "journeys" during the day and during the days of his life.

און בשעת ס'איז ביי אים דא די התבוננות אין "שויתי ה' לנגדי תמיד" ברענגט עס אז דער איד זאל שטיין בתוקף אין אלע ענינים פארבונדן מיט אידישקייט און תורה ומצוות' בכל העבודות שלו אין די "מסעות" במשך היום ובמשך ימי חייו.

English translation 710

And then is "Masei",

און דעמולט איז "מסעי",

English translation 711

the actual service during the day and during the days of his life,

די עבודה בפועל במשך היום ובמשך ימי חייו,

English translation 712

with success in completeness,

בהצלחה בשלימות,

English translation 713

so that it should be "By the word of Hashem they encamped and by the word of Hashem they journeyed",

אז ס'זאל זיין "ע"פ ה' יחנו וע"פ ה' יסעו",

English translation 714

and it is a "Masei" that will surely bring to "Yarden Yericho" in order to enter into "a good and spacious land".

און ס'איז א "מסעי" וואס וועט זיכער ברענגען צו "ירדן יריחו" בכדי צו אריינגיין אין "ארץ טובה ורחבה".

English translation 715

And in the very instruction of the name of the portion "Masei",

און אין דער עצם הוראה פון שם הפרשה "מסעי",

English translation 716

the service of man during the time of exile in a manner of journeys –

עבודת האדם בזמן הגלות אין אן אופן פון מסעות –

English translation 717

the name of the portion is not "Eileh Masei",

איז דער שם הפרשה ניט "אלה מסעי",

English translation 718

but "Masei"

נאר "מסעי"

English translation 719

(alone),

(אליין),

English translation 720

because the emphasis in this instruction is on the very concept of "Masei",

ווייל די הדגשה בהוראה זו איז אויף דעם עצם ענין פון "מסעי",

English translation 721

and not on the intention of "Masei" that one should arrive at "Yarden Yericho",

און ניט אויף דער כוונה פון "מסעי" אז מ'זאל צוקומען צו "ירדן יריחו",

English translation 722

Just as the name of the portion is "Matos" and not "Roshei HaMatos",

ע"ד ווי שם הפרשה איז "מטות" און ניט "ראשי המטות",

English translation 723

because the emphasis in this instruction is on the very concept that one should stand with fortitude,

ווייל די הדגשה בהוראה זו איז אויף דעם עצם ענין אז מ'זאל שטיין בתוקף,

English translation 724

"bold as a leopard".

"עז כנמר".

English translation 725

And the explanation of this

והביאור בזה

English translation 726

(regarding "Masei"):

(בנוגע צו "מסעי"):

English translation 727

The very concept of the service of man during the time of exile,

דער עצם ענין פון עבודת האדם בזמן הגלות,

English translation 728

where he is elevated from level to level –

וואס ער ווערט נתעלה מדרגא לדרגא –

English translation 729

is deeper and higher and more precious to the Most High than the ultimate purpose intended in this,

איז טיפער און העכער און טייערער בא דעם אויבערשטן ווי דער תכלית המכוון בזה,

English translation 730

that one should come to "Yarden Yericho",

אז מ'זאל קומען ל"ירדן יריחו",

English translation 731

to the true and complete redemption.

צו דער גאולה האמיתית והשלימה.

English translation 732

As is known the explanation of the Rebbe, my father-in-law, the Rebbe

כידוע פירוש כ"ק מו"ח אדמו"ר

English translation 733

(the master of the redemption of 12-13 Tammuz)

(דער בעל הגאולה פון י"ב-י"ג תמוז)

English translation 734

in the maamar 77 "Baruch Hu Chashav Es HaKeitz La'asos" –

במאמר 77 "ברוך הוא חשב את הקץ לעשות" –

English translation 735

that the Most High foregoes the preciousness and the satisfaction that He has from the service of Jews during the time of exile,

אז ס'קומט א דאנק דעם אויבערשטן וואס ער האט מוותר געווען אויף דער טייערקייט און דעם נחת רוח און וואס ער האט פון דער עבודה פון אידן בזמן הגלות,

English translation 736

that Jews occupy themselves with Torah and mitzvos even though there is a double and multiplied darkness.

אז אידן זיינען זיך עוסק אין תורה ומצוות כאטש ס'איז א חושך כפול ומכופל.

English translation 737

However, regarding the time of redemption,

משא"כ אויפן זמן גאולה,

English translation 738

the World to Come,

עוה"ב,

English translation 739

it is said that this is "years of which you shall say, I have no desire in them" 78 –

זאגט מען אז דאס איז "שנים אשר תאמר אין לי בהם חפץ" 78 –

English translation 740

the Most High foregoes this and He brings the end of the exile!

איז דער אויבערשטער מוותר אויף דעם און ער ברענגט דעם קץ הגלות!

English translation 741

In the World to Come one receives reward for the service during the time of exile,

בעוה"ב באקומט מען שכר אויף דער עבודה בזמן הגלות,

English translation 742

but this does not reach the level of the service during the time of exile. For reward is not the main and essential matter,

אבער דאס קומט ניט צו מעלת העבודה בזמן הגלות. ווארום שכר איז ניט דער עיקר ועצם הענין,

English translation 743

reward is only a matter of a wage,

שכר איז נאר אן ענין של פרס,

English translation 744

and a wage is not the main thing in service. –

און פרס איז ניט דער עיקר אין עבודה. –

English translation 745

As it is stated in the chapter of this Shabbos 79 "Do not be like servants who serve the master on condition of receiving a wage",

ווי עס שטייט אין דעם פרק פון היינטיקן שבת 79 "אל תהיו כעבדים המשמשין את הרב על מנת לקבל פרס",

English translation 746

and furthermore –

און נאכמער –

English translation 747

"Rather, be like servants who serve the master not on condition of receiving a wage",

"אלא הוו כעבדים המשמשין את הרב שלא על מנת לקבל פרס",

English translation 748

for a wage is not the main and essential matter.

ווארום פרס איז ניט דער עיקר ועצם הענין.

English translation 749

And as the Alter Rebbe explains in Torah Ohr, Megillas Esther 80 the explanation of "Pras",

און ווי דער אלטער רבי איז מבאר אין תורה אור מגילת אסתר 80 דער פירוש אין "פרס",

English translation 750

that it is from the term "prusah",

אז דאס איז מלשון פרוסה,

English translation 751

it is only a broken piece of a whole thing. And the whole thing is the service of a Jew

דאס איז נאר אן אפגעבראכענער שטיקל פון א גאנצע זאך. וואס די גאנצע זאך איז די עבודה פון א אידן

English translation 752

(for which he receives the wage).

(וואס צוליב דעם באקומט ער דעם פרס).

English translation 753

And this is the emphasis in the name of the portion

און דאס איז די הדגשה אין דעם שם הפרשה

English translation 754

(only)

(נאר)

English translation 755

"Masei"

"מסעי"

English translation 756

(not "Eileh Masei") –

(ניט "אלה מסעי") –

English translation 757

that the very concept that Jews "travel" in their service during the time of exile,

אז דער עצם ענין וואס אידן "פארן" בעבודתם בזמן הגלות,

English translation 758

ascents from level to level,

עליות מדרגא לדרגא,

English translation 759

is deeper than the reward of the World to Come,

איז טיפער פון דעם שכר פון עוה"ב,

English translation 760

and this creates the true satisfaction Above.

און דאס שאפט דעם אמת'ן נחת רוח למעלה.

English translation 761

And after there is the service of "Masei"

און נאך דעם וואס ס'איז דא די עבודה פון "מסעי"

English translation 762

(during the time of exile)

(בזמן הגלות)

English translation 763

one takes this also into the future, in the true and complete redemption –

נעמט מען דאס מיט אויך לע"ל בגאולה האמיתית והשלימה –

English translation 764

that even then "they have no rest",

אז אויך דעמולט איז "אין להם מנוחה",

English translation 765

there is "they have no rest" not only in this world but also in the World to Come 81,

ס'איז "אין להם מנוחה" ניט נאר אין עוה"ז נאר אויך. אין עוה"ב 81,

English translation 766

ascents from level to level –

עליות מדרגא לדרגא –

English translation 767

"Masei".

"מסעי".

English translation 768

And on the other hand –

ולאידך גיסא –

English translation 769

already in the service of "Masei" in this world

שוין אין דער עבודה פון "מסעי" בעוה"ז

English translation 770

(during the time of exile),

(בזמן הגלות),

English translation 771

one has

האט מען

English translation 772

(a taste of)

(מעין)

English translation 773

the reward of the World to Come –

דעם שכר פון עוה"ב –

English translation 774

"Your world you shall see in your life" 82.

"עולמך תראה בחייך" 82.

English translation 775

Based on this, the connection between the portion of Masei and the instruction therein for Shabbos Mevarchim the month of Menachem-Av is also understood,

וואס עפ"ז איז אויך מובן די שייכות צווישן פ' מסעי און די הוראה שבזה צו שבת מברכים החודש מנחם-אב,

English translation 776

and in general the time of "Bein HaMetzarim" –

און בכללות דעם זמן פון "בין המצרים" –

English translation 777

for in these days there must be especially the emphasis on "Zion shall be redeemed with justice and her captives with charity" 83,

ווארום בימים אלו דארף זיין במיוחד די הדגשה אויף "ציון במשפט תפדה ושבי' בצדקה" 83,

English translation 778

that through "justice",

אז דורך "משפט",

English translation 779

through the study of Torah

דורך לימוד התורה

English translation 780

(and in particular –

(ובפרט –

English translation 781

the laws of the Torah 84),

הלכות שבתורה 84),

English translation 782

and charity, the "redeemed" and "captives" from exile come about,

און צדקה ווערט דער "תפדה" און "ושבי'" פון גלות,

English translation 783

until these days become "for joy and for gladness and for festive occasions".

ביז אז יהפכו ימים אלו "לששון ולשמחה ולמועדים טובים".

English translation 784

The aforementioned instruction from the portions of Matos and Masei

די הוראה המדוברת לעיל פון פ' מטות און פ' מסעי

English translation 785

(that first is the matter of fortitude and afterwards is the service of "Masei" in completeness etc.),

(אז פריער איז דער ענין התוקף און דערנאך איז די עבודה פון "מסעי" בשלימות וכו'),

English translation 786

can be in a manner that the service of "Matos" comes at one time and the service of "Masei" comes at a second time,

קען זיין אין אן אופן אז די עבודה פון "מטות" קומט בזמן אחד און די עבודה פון "מסעי" קומט בזמן שני,

English translation 787

As this is simply,

ווי דאס איז בפשטות,

English translation 788

that one can read the portion of Matos on one Shabbos and the portion of Masei on a second Shabbos,

אז מ'קען לייענען פ' מטות בשבת אחד און פ' מסעי בשבת שני,

English translation 789

not together,

ניט צוזאמען,

English translation 790

in which case on the Shabbos of the portion of Matos the emphasis is on the service of "Matos" and on the Shabbos of the portion of Masei the emphasis is on the service of "Masei"

וואס דעמולט איז בשבת פ' מטות בהדגשה די עבודה פון "מטות" און בשבת פ' מסעי איז בהדגשה די עבודה פון "מסעי"

English translation 791

(it is understood that in both times there must also be the second service,

(כמובן אז אין ביידע זמנים דארף זיין אויך די צווייטע עבודה,

English translation 792

but the main emphasis is not on that);

אבער ניט אויף דעם איז דער עיקר הדגשה);

English translation 793

In the fixed calendar of this year, both portions come together,

בקביעות שנה זו קומען ביידע פרשיות צוזאמען,

English translation 794

and they become one portion,

און זיי ווערן איין פרשה,

English translation 795

the portion of Matos-Masei. This teaches and emphasizes that both things must be together at one time.

פ' מטות מסעי. וואס דאס לערנט און איז מדגיש אז ס'דארפן זיין ביידע זאכן צוזאמען בזמן אחד.

English translation 796

Why is it that right before the coming of Moshiach,

ווארום מ'האלט גלייך פאר ביאת המשיח,

English translation 797

little by little he comes,

אט אט קומט ער,

English translation 798

comes the "word of Hashem, this is the end"70 connected with "word of Hashem, this is the law",

קומט דער "דבר ה' זה הקץ"* 70 פארבונדן מיט "דבר ה' זו הלכה",

English translation 799

as discussed above –

כמדובר לעיל –

English translation 800

there is no time to wait that first there should be "Matos" and afterwards in a later time "Masei",

איז ניטא קיין צייט צו ווארטן אז פריער זאל זיין "מטות" און במשך זמן אחרי זה "מסעי",

English translation 801

rather it must be "snatch and eat, snatch and drink"85 –

נאר ס'דארף זיין "חטוף ואכול חטוף ואישתי" 85 –

English translation 802

immediately when there is the service of "Matos" there must be the service of "Masei".

גלייך ווען ס'איז די עבודה פון "מטות" דארף זיין די עבודה פון "מסעי".

English translation 803

And the point

און די נקודה

English translation 804

(that Moshiach is coming soon)

(אז אט קומט משיח)

English translation 805

is further emphasized in that the Shabbos of Parshas Matos-Masei is Shabbos Mevarchim the month of Menachem Av,

איז נאכמער מודגש אין דעם וואס דער שבת פ' מטות מסעי איז שבת מברכים החודש מנחם-אב,

English translation 806

when we bless Rosh Chodesh Menachem Av and the entire month of Av –

ווען מ'בענטשט ר"ח מנחם אב און גאנץ חודש אב –

English translation 807

for this emphasizes the matter that the Jewish people comfort our Father in Heaven until they bring about the nullification of the exile until Rosh Chodesh Menachem Av becomes "proclaim upon me a festival",

ווארום דאס איז מדגיש דעם ענין אז אידן זיינען מנחם אבינו שבשמים ביז אז זיי טוען אויף ביטול הגלות ביז אז ר"ח מנחם-אב ווערט "קרא עלי מועד",

English translation 808

that these days will be transformed "to joy and gladness and good festivals",

אז ס'ווערט יהפכו ימים אלו "לששון ולשמחה ולמועדים טובים",

English translation 809

through the service of the Jewish people in these days in "Zion shall be redeemed through justice and her captives through charity"

דורך דער עבודה פון אידן בימים אלו אין "ציון במשפט תפדה ושבי' בצדקה"

English translation 810

(as above).

(כנ"ל).

English translation 811

Which further emphasizes that soon

וואס דאס איז נאכמער מדגיש אז אט

English translation 812

(even before Rosh Chodesh Menachem Av)

(נאך פאר ר"ח מנחם-אב)

English translation 813

Moshiach comes,

קומט משיח,

English translation 814

and consequently there is no time that after the service of "Matos" one should wait a period of time until one will do the service of "Masei".

ובמילא איז ניטא קיין צייט אז נאך דער עבודה פון "מטות" זאל מען ווארטן א משך זמן ביז מ'וועט טאן די עבודה פון "מסעי".

English translation 815

And this is the lesson of Shabbos Parshas Matos-Masei,

וואס דאס איז די הוראה פון שבת פ' מטות מסעי,

English translation 816

which is Shabbos Mevarchim the month of Menachem Av.

וואס איז שבת מברכים החודש מנחם-אב.

English translation 817

This Shabbos is also the twenty-sixth of Tammuz.

דער שבת איז אויך כ"ו תמוז*.

English translation 818

And from this too there must be a lesson

וואס אויך דערפון דארף זיין א הוראה

English translation 819

(as above).

(כנ"ל).

English translation 820

The explanation:

והענין:

English translation 821

The day of the twenty-sixth of Tammuz is connected with the daily portion of Tehillim of this day. And although it is the daily portion of Tehillim of the twenty-sixth day of every month,

דער טאג כ"ו תמוז איז פארבונדן מיטן שיעור תהלים פון יום זה. וואס אע"פ אז ער איז דער שיעור תהלים פון יום כ"ו בכל חודש,

English translation 822

but since we recite this portion also on the twenty-sixth of Tammuz,

אבער וויבאלד אז מ'זאגט דעם שיעור אויך בכ"ו תמוז,

English translation 823

it is understood that in it there are matters related to Tammuz.

איז מובן אז אין דעם זיינען דא תמוז'דיקע ענינים.

English translation 824

This portion of Tehillim speaks about "Zion shall be redeemed through justice and her captives through charity",

רעדט זיך אין דעם שיעור תהלים וועגן "ציון במשפט תפדה ושבי' בצדקה",

English translation 825

Torah and charity,

תורה און צדקה,

English translation 826

commandments:

מצוות:

English translation 827

The portion of Tehillim begins:

דער שיעור תהלים הויבט זיך אן:

English translation 828

86 "How I love Your Torah, all day it is my conversation" –

86 "מה אהבתי תורתך כל היום היא שיחתי" –

English translation 829

simply the matter of Torah

בפשטות דער ענין פון תורה

English translation 830

("through justice").

("במשפט").

English translation 831

And the portion of Tehillim ends87:

און דער שיעור תהלים ענדיקט זיך 87:

English translation 832

"I have strayed like a lost sheep, seek Your servant, for I have not forgotten Your commandments" –

"תעיתי כשה אובד בקש עבדך כי מצותיך לא שכחתי" –

English translation 833

simply the matter of commandments,

בפשטות דער ענין פון מצוות,

English translation 834

which are all connected with charity,

וואס זיינען אלע פארבונדן מיט צדקה,

English translation 835

for "an unspecified commandment" is charity, for charity is equal to all the commandments88,

ווארום "מצוה סתם" איז צדקה ששקולה צדקה כנגד כל המצוות 88,

English translation 836

and "Your commandment is exceedingly broad"89 refers to the commandment of charity,

און "רחבה מצותך מאד" 89 גייט אויף מצות צדקה,

English translation 837

which is the commandment of the Holy One, blessed be He,

וואס זי איז מצותו של הקב"ה,

English translation 838

as explained in Iggeres HaKodesh90.

כמבואר אין אגה"ק 90.

English translation 839

And based on this it is understood,

וואס עפ"ז איז מובן,

English translation 840

that when Shabbos Mevarchim the month of Menachem Av of Parshas Matos-Masei occurs on the twenty-sixth of Tammuz –

אז ווען שבת מברכים החודש מנחם-אב פ' מטות מסעי קומט אויס בכ"ו תמוז –

English translation 841

this further emphasizes the aforementioned lesson of engaging in "Zion shall be redeemed through justice and her captives through charity".

איז דאס נאכמער מדגיש די הוראה הנ"ל פון טאן אין "ציון במשפט תפדה ושבי' בצדקה".

English translation 842

In the conclusion of the portion of Tehillim "I have strayed like a lost sheep, seek Your servant, for I have not forgotten Your commandments" –

אין דעם סיום השיעור תהלים "תעיתי כשה אובד בקש עבדך כי מצותיך לא שכחתי" –

English translation 843

one must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 844

The phrase "for I have not forgotten Your commandments" is entirely incomprehensible. Granted, at the beginning of the portion it says "How I love Your Torah",

ס'איז אינגאנצן ניט פאשטאנדיק דער לשון "כי מצותיך לא שכחתי". בשלמא בהתחלת השיעור שטייט "מה אהבתי תורתך",

English translation 845

for love imparts vitality to act in the matter which one loves,

וואס אהבה גיט אריין חיות צו טאן אין דער זאך וועלכע מ'איז אוהב,

English translation 846

for example –

בנדו"ד –

English translation 847

Torah;

תורה;

English translation 848

but what virtue is there in saying that although "I have strayed like a lost sheep",

אבער וואס פאר א מעלה איז דאס צו זאגן אז אע"פ וואס "תעיתי כשה אובד",

English translation 849

"I have not forgotten Your commandments",

איז "מצותיך לא שכחתי",

English translation 850

that one has not forgotten the commandments?!

אז מ'האט ניט פארגעסן די מצוות?!

English translation 851

It should have stated

ס'האט דא געדארפט שטיין

English translation 852

(that although "I have strayed like a lost sheep")

(אז אע"פ וואס "תעיתי כשה אובד" איז)

English translation 853

"I have done Your commandments",

"מצותיך עשיתי",

English translation 854

or "fulfilled",

אדער "קיימתי",

English translation 855

or "kept" –

אדער "שמרתי" –

English translation 856

what special superiority is there in that "I have not forgotten Your commandments"?!

וואס פאר א באזונדער עילוי איז אין דעם וואס "מצותיך לא שכחתי"?!

English translation 857

The explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 858

The entire matter of forgetfulness applies only when one is not engaged in the matter. But when one is engaged in a matter, forgetfulness does not apply to it,

דער גאנצער ענין השכחה איז שייך דוקא בשעת מ'איז זיך ניט עוסק אין דער זאך. בשעת מ'איז זיך אבער עוסק אין אן ענין איז אין דעם ניט שייך קיין שכחה,

English translation 859

for the matter is constantly revealed before the eyes of the one who is engaged in it.

ווייל די זאך איז כסדר גלוי פאר די אויגן פון דעם וואס איז זיך עוסק אין איר.

English translation 860

And as explained in the words of our Sages, may their memory be for a blessing,91 regarding that which it says92 "And I will remember My covenant with Yaakov, and also My covenant with Yitzchak, and also My covenant with Avraham I will remember –

וכמבואר אין מדחז"ל 91 בנוגע צו דעם וואס ס'שטייט 92 "וזכרתי את בריתי יעקב ואף את בריתי יצחק ואף את בריתי אברהם אזכור –

English translation 861

and why is remembrance not stated regarding Yitzchak,

ולמה לא נאמרה זכירה ביצחק,

English translation 862

rather the ashes of Yitzchak are seen before the congregation and placed upon the altar".

אלא אפרו של יצחק נראה לפני צבור ומונח על המזבח".

English translation 863

That is, remembrance must be guarded specifically regarding Avraham and Yaakov,

ד.ה. זכירה דארף מען באווארענען דוקא בא אברהם ויעקב,

English translation 864

for since their covenant is not revealed before the eyes of Hashem,

ווייל וויבאלד אז ברית שלהם איז ניט גלוי לעיני ה',

English translation 865

forgetfulness applies there;

איז דארטן שייך שכחה;

English translation 866

but not so regarding the covenant of Yitzchak, there is no need for guarding of remembrance. It is constantly revealed before Him,

משא"כ בא ברית יצחק דארף ניט זיין קיין באווערניש פון זכירה. דאס איז כסדר גלוי לפניו,

English translation 867

therefore forgetfulness does not apply to it

איז אין דעם ניט שייך קיין שכחה

English translation 868

(even relative to the covenant of the other Patriarchs).

(אפילו לפי ערך הברית פון די אנדערע אבות).

English translation 869

And accordingly it is understood regarding the virtue of the Jewish people that although "I have strayed like a lost sheep", "I have not forgotten Your commandments":

ועד"ז איז מובן בנוגע דער מעלה פון אידן וואס כאטש אז "תעיתי כשה אובד" איז "מצותיך לא שכחתי":

English translation 870

In the time when the Holy Temple stood,

בזמן שביהמ"ק הי' קיים,

English translation 871

there was the possibility to fulfill all the commandments –

ס'איז געווען א מעגלעכקייט צו מקיים זיין אלע מצוות –

English translation 872

it was not possible to say "I have not forgotten Your commandments",

איז ניט געווען שייך צו זאגן "מצותיך לא שכחתי",

English translation 873

for all the commandments were revealed and placed before them;

ווייל אלע מצוות זיינען געווען גלוי ומונח לפניהם;

English translation 874

When one is in exile, however,

בשעת מ'געפינט זיך אבער אין גלות,

English translation 875

"I have strayed like a lost sheep",

"תעיתי כשה אובד",

English translation 876

then one cannot fulfill most of the mitzvos

וואס דעמולט קען מען ניט מקיים זיין רוב המצוות

English translation 877

(the mitzvos that are dependent on the Land and the Beis HaMikdash, etc.) –

(די מצוות התלויות בארץ ובמקדש וכו') –

English translation 878

then it is possible that there be forgetfulness of the mitzvos, G‑d forbid,

איז דעמולט מעגלעך אז ס'זאל זיין שכחת המצוות ח"ו,

English translation 879

since the mitzvos are not revealed before the eyes

היות אז די מצוות זיינען ניט גלוי פאר די אויגן

English translation 880

(because one cannot fulfill them).

(ווייל מ'קען זיי ניט מקיים זיין).

English translation 881

In this chapter of Tehillim, the wonder of the Jewish people is stated,

זאגט מען אין דעם שיעור תהלים די הפלאה פון אידן,

English translation 882

that even when one is in exile,

אז אפילו בשעת מ'געפינט זיך אין גלות,

English translation 883

"I have strayed like a lost sheep",

"תעיתי כשה אובד",

English translation 884

even then "I have not forgotten Your mitzvos",

איז אויך דעמולט "מצותיך לא שכחתי",

English translation 885

one has not forgotten the mitzvos dependent on the Beis HaMikdash and dependent on the Land, etc.!

מ'האט ניט פארגעסן די מצוות התלויות במקדש והתלויות בארץ וכו'!

English translation 886

And one proves this

און מ'באווייזט דאס

English translation 887

(that one has not forgotten them)

(אז מ'האט זיי ניט פארגעסן)

English translation 888

through the fact that one studies in Torah the laws of the mitzvos dependent on the Land and the laws of the Beis HaMikdash,

דורך דעם וואס מ'לערנט בתורה הלכות מצוות התלויות בארץ והלכות המקדש,

English translation 889

the laws of the burnt-offering,

תורת העולה,

English translation 890

and the laws of all the offerings,

ותורת כל הקרבנות,

English translation 891

and the laws of the construction of the Beis HaMikdash.

והלכות בנין בית המקדש.

English translation 892

For the Torah says that "whoever engages in the study of [the laws of] the burnt-offering, etc., it is as if he offered [a burnt-offering], etc."93,

וואס דעמולט זאגט תורה אז "כל העוסק בתורת כו' כאילו הקריב כו'" 93,

English translation 893

and regarding this it is stated in the Tanchuma94 concerning the Beis HaMikdash through the study of the laws of the Beis HaMikdash –

ועד"ז שטייט אין תנחומא 94 בנוגע צום ביהמ"ק ע"י לימוד הלכות בית המקדש –

English translation 894

that when one is engaged in the study of the laws of the form of the House, "I consider it for them as if they are engaged in the construction of the House",

אז בשעת מ'איז זיך עוסק אין לימוד הלכות צורת הבית "אני מעלה עליהם כאילו הם עוסקין בבנין הבית",

English translation 895

and it is as if "the building of My House" is not "nullified".95

און ס'איז כאילו ווי "בנין ביתי" איז ניט "בטל" 95.

English translation 896

Just as there is the superiority of "I have not forgotten Your mitzvos" in the totality of the service during the time of exile –

ע"ד ווי ס'איז דא דער עילוי פון "מצותיך לא שכחתי" אין כללות העבודה בזמן הגלות –

English translation 897

so too this exists in the service of man each day:

עד"ז איז דאס אויך דא בעבודת האדם בכל יום:

English translation 898

Most of the day, however, one is

רוב היום אבער איז מען דאך

English translation 899

(in this time, for most people)

(בזמן הזה בא רוב אנשים)

English translation 900

not occupied with the study of Torah and the fulfillment of mitzvos in practice,

ניט פארנומען מיט לימוד התורה און קיום המצוות בפועל,

English translation 901

but rather with "conduct yourself with them in the way of the world"96,

נאר מיט "הנהג בהם מנהג דרך ארץ" 96,

English translation 902

with "your deeds" and "your ways". Therefore, then there is room for a supposition that one is not entirely permeated with Torah and mitzvos,

מיט "מעשיך" און "דרכיך". איז דעריבער דעמולט שייך א הוה אמינא אז מ'איז ניט אינגאנצן דורכגענומען מיט תורה ומצוות,

English translation 903

to the point of a supposition that one has forgotten the mitzvos, G‑d forbid.

ביז א הוה אמינא אז מ'האט פארגעסן אויף מצוות ח"ו.

English translation 904

One says that throughout the entire day,

זאגט מען אז בכל היום כולו,

English translation 905

even when one is not actually engaged in Torah and mitzvos,

אפילו ווען מ'איז זיך ניט עוסק בפועל אין תומ"צ,

English translation 906

"I have not forgotten Your mitzvos".

איז "מצותיך לא שכחתי".

English translation 907

And regarding this, the content of the beginning of the chapter of Tehillim is also –

ועד"ז איז אויך דער תוכן התחלת השיעור תהלים –

English translation 908

"How I love Your Torah! All day it is my conversation."

"מה אהבתי תורתך כל היום היא שיחתי".

English translation 909

And then "all your deeds" are done –

און דעמולט ווערן געטאן "כל מעשיך" –

English translation 910

"for the sake of Heaven"97 and "in all your ways –

"לשם שמים" 97 און "בכל דרכיך –

English translation 911

know Him"98,

דעהו" 98,

English translation 912

because "I have not forgotten Your mitzvos",

ווייל "מצותיך לא שכחתי",

English translation 913

he is permeated with Torah and mitzvos throughout the entire day,

ער איז דורכגענומען מיט תומ"צ בכל היום כולו,

English translation 914

and that which he occupies himself during the day with "conduct yourself with them in the way of the world",

און דאס וואס ער פארנעמט זיך במשך היום מיט הנהג בהם מנהג דרך ארץ,

English translation 915

"your deeds" and "your ways",

"מעשיך" און "דרכיך",

English translation 916

is not because he wants it so,

איז דאס ניט ווייל ער וויל אזוי,

English translation 917

but because the Torah wants him to conduct himself thus –

נאר ווייל תורה וויל אז ער זאל זיך אזוי פירן –

English translation 918

as discussed earlier

ע"ד ווי גערעדט פריער

English translation 919

(p. 1 and onward)

(ס"א ואילך)

English translation 920

that a Jew prays for his needs,

אז א איד איז מתפלל על צרכיו,

English translation 921

it is not because he lacks something,

איז עס ניט צוליב דעם וואס ס'פעלט אים,

English translation 922

but because there is a lack Above,

נאר ווייל ס'פעלט למעלה,

English translation 923

and therefore "all your deeds" are –

און דעריבער איז "כל מעשיך" –

English translation 924

"for the sake of Heaven",

"לשם שמים",

English translation 925

and "in all your ways know Him".

און "בכל דרכיך דעהו".

English translation 926

The directive regarding the practical application of all that was discussed above –

די הוראה בנוגע לפועל מכל המדובר לעיל –

English translation 927

as has been said many times that from a specific fixed time in the year one must

כמדובר כמ"פ אז פון א קביעות מיוחדת בשנה דארף

English translation 928

(learn for all the years),

(מען אפלערנען על כל השנים),

English translation 929

and especially since we stand on the day of Shabbos,

ובפרט אז מ'שטייט ביום השבת,

English translation 930

when one has even more strength,

וואס דעמאלט האט מען נאכמערער כח,

English translation 931

as is known that on the day of Shabbos all matters are elevated in thought,

כידוע אז ביום השבת ווערן אלע ענינים נתעלה במחשבה,

English translation 932

above the speech of the Holy One, blessed be He:

למע' מדיבורו של הקב"ה:

English translation 933

One should engage in all matters of Torah and mitzvos with greater vigor and strength,

מ'זאל זיך עוסק זיין אין אלע ענינים פון תורה ומצוות ביתר שאת וביתר עוז,

English translation 934

and in these days –

ובימים אלו –

English translation 935

especially in those matters that specifically bring closer the redemption,

במיוחד אין די ענינים וואס זייינען ספעציעל מקרב די גאולה,

English translation 936

"Zion shall be redeemed through justice and her captives through charity",

"ציון במשפט תפדה ושבי' בצדקה",

English translation 937

and in all the matters mentioned above,

און אין די אלע ענינים האמורים לעיל,

English translation 938

"Give to the wise and he will become wiser still".99

ותן לחכם ויחכם עוד 99.

English translation 939

And in general, to do especially in all those matters which our Nesi'im urge,

ובכללות טאן במיוחד אין די אלע ענינים וועלכע רבותינו נשיאינו מאנען,

English translation 940

who have already issued a definitive ruling,

וואס זיי האבן שוין ארויסגעגעבן א פסק דין להלכה,

English translation 941

"Mattos",

"מטות",

English translation 942

which matters one must do,

וועלכע ענינים מ'דארף טאן,

English translation 943

only afterwards is the study about this, etc.,

ס'דארף נאר זיין דערנאך דער לימוד בזה וכו',

English translation 944

"Masei".

"מסעי".

English translation 945

And the totality of the point in this –

און כללות הנקודה בזה –

English translation 946

to do in the dissemination of Judaism in general and in the dissemination of the wellsprings outward in particular,

טאן אין הפצת היהדות בכלל און אין הפצת המעינות חוצה במיוחד,

English translation 947

and in these days especially in all matters which specifically bring closer the redemption,

און בימים אלו במיוחד אין אלע ענינים וועלכע זיינען ספעציעל מקרב די גאולה,

English translation 948

as above.

כנ"ל.

English translation 949

Beginning with the general campaigns:

אנהויבנדיק פון די מבצעים הכלליים:

English translation 950

Ahavas Yisrael,

אהבת ישראל,

English translation 951

which nullifies the cause of the destruction and the exile –

וואס דאס איז מבטל סיבת החורבן והגלות –

English translation 952

baseless hatred;

שנאת חנם;

English translation 953

through Ahavas Yisrael,

איז דורך אהבת ישראל,

English translation 954

even to the point of baseless love,

ביז אהבת חנם,

English translation 955

one nullifies the cause,

איז מען מבטל די סיבה,

English translation 956

and through this one nullifies the effect.

און דורך דעם איז מען מבטל דעם מסובב.

English translation 957

And Chinuch –

און חינוך –

English translation 958

one's own Chinuch and the Chinuch of another. And Torah,

חינוך עצמו און חינוך הזולת. און תורה,

English translation 959

Tefillin,

תפילין,

English translation 960

Mezuzah,

מזוזה,

English translation 961

Tzedakah –

צדקה –

English translation 962

a house full of books –

בית מלא ספרים –

English translation 963

Yavneh and its Sages,

יבנה וחכמי',

English translation 964

Shabbos candles,

נרות שבת קודש,

English translation 965

Kashrus of food and drink and Taharas HaMishpachah.

כשרות האכו"ש און טהרת המשפחה.

English translation 966

And through this one will merit "I will sprinkle upon you pure water and you will be purified"100,

און דורך דעם וועט מען זוכה זיין צו "וזרקתי עליכם מים טהורים וטהרתם" 100,

English translation 967

"you shall purify yourselves on the third day and on the seventh day"

"תתחטאו ביום השלישי וביום השביעי"

English translation 968

(as it states in our parshah101),

(ווי עס שטייט בפרשתנו 101),

English translation 969

where "on the third day" refers to the Sefirah of Tiferes and "on the seventh day" refers to the Sefirah of Malchus,

וואס "ביום השלישי" גייט אויף ספירת התפארת און "ביום השביעי" גייט אויף ספירת המלכות,

English translation 970

and "on the third day and on the seventh day" is the unification of Tiferes and Malchus,

און "ביום השלישי וביום השביעי" איז יחוד תפארת ומלכות,

English translation 971

the unification of Zeir Anpin and Nukvah,

יחוד זו"נ,

English translation 972

That through the complete yichud zu"n the true and complete redemption comes,

וואס דורך יחוד זו"נ בשלימותו קומט די גאולה האמיתית והשלימה,

English translation 973

with kindness and mercy,

בחסד וברחמים,

English translation 974

below ten handbreadths and speedily in our days,

למטה מעשרה טפחים ובעגלא דידן,

English translation 975

"and everlasting joy upon their heads"102.

"ושמחת עולם על ראשם" 102.

English translation 976

Discourse (in the manner of a talk)

מאמר (כעין שיחה)

English translation 977

beginning "Eileh Masei" etc.

ד"ה אלה מסעי גו'.

English translation 978

The order is to study a Rashi commentary in the weekly portion.

דער סדר איז דאך צו אפלערנען א פירוש רש"י אין פרשת השבוע.

English translation 979

In today's portion, chapter 31, verse 19, it states:

אין היינטיקער סדרה קאפיטל לא פסוק יט שטייט:

English translation 980

"Whoever has killed a person and whoever has touched a slain person, purify yourselves on the third day and on the seventh day" etc.

"כל הורג נפש וכל נוגע בחלל תתחטאו ביום השלישי וביום השביעי גו'".

English translation 981

Rashi stands on "whoever has killed a person" and explains:

שטעלט זיך רש"י אויף "כל הורג נפש" און איז מפרש:

English translation 982

"Rabbi Meir says: The verse speaks of something that can become impure,

"ר' מאיר אומר בדבר המקבל טומאה הכתוב מדבר,

English translation 983

and the verse teaches you that a vessel renders a person impure through its connection to the corpse, as if he touched the corpse itself."

ולמדך הכתוב שהכלי מטמא אדם בחבורי המת כאילו נוגע במת עצמו".

English translation 984

Simply, Rashi is difficult,

בפשטות איז בא רש"י'ן שווער,

English translation 985

for the verse states here two matters: (a)

וואס דער פסוק זאגט דא צוויי ענינים: (א)

English translation 986

"whoever has killed a person" (b)

כל הורג נפש (ב)

English translation 987

"and whoever has touched a slain person" –

וכל נוגע בחלל –

English translation 988

for seemingly,

דלכאורה,

English translation 989

if one is a killer of a person, he is thereby

מ'איז א הורג נפש איז מען דאך במילא

English translation 990

(presumably)

(מן הסתם)

English translation 991

a "toucher of a slain person";

א "נוגע בחלל";

English translation 992

so why does the verse say "and whoever has touched a slain person",

היינט וויבאלד דער פסוק זאגט "וכל נוגע בחלל",

English translation 993

what does it add to "whoever has killed a person"?

וואס גיט צו "כל הורג נפש"?

English translation 994

Therefore Rashi explains,

דעריבער איז רש"י מפרש,

English translation 995

that here it speaks where he did not touch the corpse,

אז דא רעדט זיך אז מען האט ניט אנגערירט דעם חלל,

English translation 996

but he killed with a vessel that can become impure

נאר ער האט גע'הרג'ט מיט א כלי המקבל טומאה

English translation 997

(like a sword etc.),

(ווי א חרב וכיו"ב),

English translation 998

and at the time of death he touched the "vessel...

און בשעת המיתה האט ער אנגערירט אין דער "כלי..

English translation 999

through its connection to the corpse";

בחבורי המת";

English translation 1000

and the verse comes to teach that this is "as if he touched the corpse itself."

און דער פסוק קומט לערנען אז דאס איז "כאלו נוגע במת עצמו".

English translation 1001

– The command in this verse comes in continuation of the war against Midian,

– דער ציווי אין דעם פסוק קומט בהמשך צו מלחמת מדין,

English translation 1002

that the Jews who killed Midianites –

אז די אידן וואס האבן גע'הרג'ט מדינים –

English translation 1003

not Jews –

ניט קיין אידן –

English translation 1004

must be "purified yourselves";

דארף זיין "תתחטאו";

English translation 1005

for which Rashi immediately cautions that "even according to those who say that graves of gentiles do not impart impurity through a tent...

וואס דערפאר באווארנט גלייך רש"י אז "אף לדברי האומרים קברי עכו"ם אינן מיטמאין באהל..

English translation 1006

he admits that gentiles impart impurity through touch and through carrying",

מודה הוא שהעכו"ם מטמאין במגע ובמשא",

English translation 1007

and as above that also "whoever has killed a person" means when there is "touch" in a manner of "connection to the corpse" which is "as if he touched the corpse itself" –

וכנ"ל אז אויך "כל הורג נפש" מיינט ווען ס'איז דא "מגע" אין אן אופן פון "חבורי המת" וואס איז "כאלו נוגע במת עצמו" –

English translation 1008

Afterwards Rashi cautions:

דערנאך באווארנט רש"י:

English translation 1009

"Or perhaps even if he shot an arrow at him and killed him" –

"או יכול אפילו זרק בו חץ והרגו" –

English translation 1010

from where is the proof that it must be "connection to the corpse",

פון וואנען איז די ראי' אז עס מוז זיין "חבורי המת",

English translation 1011

perhaps even "if he shot an arrow" where there is no "connection to the corpse"

אפשר איז "אפילו זרק בו חץ" וואו ס'איז ניטא קיין "חבורי המת"

English translation 1012

(and even if it is not something that can become impure),

(און אפילו אויב ס'איז ניט קיין דבר המקבל טומאה),

English translation 1013

he should become impure because he "killed him"? "The verse states: 'and whoever touches a slain person,'

זאל ער ווערן טמא וויבאלד אז "הרגו"? "ת"ל וכל הנוגע בחלל,

English translation 1014

it equates the killer to the toucher: just as the toucher is through his connection, so too the killer is through his connection."

מקיש הורג לנוגע מה נוגע ע"י חבורו אף הורג ע"י חבורו".

English translation 1015

One must understand:

דארף מען פארשטיין:

English translation 1016

a) The precision

א) דער דיוק

English translation 1017

(as discussed many times) –

(ווי גערעדט כמ"פ) –

English translation 1018

why does Rashi cite the name of the author of the statement:

פארוואס איז רש"י מעתיק דעם שם בעל המאמר:

English translation 1019

Rabbi Meir? What does this add to the understanding of the commentary that it was said by Rabbi Meir?

ר' מאיר? וואס גיט דאס צו אין הבנת הפירוש אז דאס האט געזאגט ר' מאיר?

English translation 1020

b) The source of this Rashi commentary is,

ב) דער מקור פון דעם פירוש רש"י איז,

English translation 1021

as indicated in the commentaries –

ווי אנגעצייכנט אין מפרשים –

English translation 1022

in the Sifri.

אין ספרי.

English translation 1023

– The word "Sifri" that is printed in the margin is not from Rashi himself,

– דער ווארט "ספרי" וואס איז געדרוקט בחצע"ג איז ניט פון רש"י אליין,

English translation 1024

but the printers added it according to what the commentaries indicate –

נאר די מדפיסים האבן דאס צוגעלייגט לויט ווי מפרשים צייכענען אן –

English translation 1025

But the Sifri is not on the verse of our portion,

אבער דער ספרי איז ניט אויפן פסוק פון אונזער פרשה,

English translation 1026

rather in Parshat Chukat103,

נאר אין פ' חוקת 103,

English translation 1027

where it states similarly to our verse –

וואס דארט שטייט ענלעך צו אונזער פסוק –

English translation 1028

"and whoever touches on the open field one slain by the sword or a corpse",

"וכל אשר יגע על פני השדה בחלל חרב או במת",

English translation 1029

meaning "a sword is like a corpse",

מיינט "חרב הרי הוא כחלל",

English translation 1030

which "slain by the sword" Chazal103 interpret as "a sword is like a corpse" –

וואס "בחלל חרב" טייטשן אפ חז"ל* 103 "חרב הרי הוא כחלל" –

English translation 1031

that here it speaks where one touched the "sword". And on this the Sifri brings the statement of Rabbi Meir regarding killing "with something that can become impure.

אז דא רעדט זיך אז מ'האט אנגערירט דעם "חרב". און אויף דעם ברענגט דער ספרי מאמר ר' מאיר בהרגו "בדבר שמקבל טומאה.

English translation 1032

etc."

כו'".

English translation 1033

When one looks in Parshat Chukat –

בשעת מען גיט א קוק אין פ' חוקת –

English translation 1034

Rashi does not comment at all on the words "slain by the sword". He comments on the words "on the open field",

איז רש"י גארניט מפרש אויף די ווערטער "בחלל חרב". ער איז מפרש די ווערטער "על פני השדה",

English translation 1035

but not on the words "slain by the sword".

אבער ניט די ווערטער "בחלל חרב".

English translation 1036

It is perplexing:

איז תמוה:

English translation 1037

Since the Sifri is on the verse in Parshat Chukat,

וויבאלד דער ספרי איז אויפן פסוק אין פ' חוקת,

English translation 1038

why does Rashi bring it

פארוואס ברענגט עס רש"י

English translation 1039

(not in its place in Parshat Chukat,

(ניט אויפן ארט בפ' חוקת,

English translation 1040

but he brings it)

נאר ער ברענגט עס)

English translation 1041

only in our portion?

ערשט בפרשתנו?

English translation 1042

Even more:

נאך מער:

English translation 1043

The same question that exists in our verse

די זעלבע שאלה וואס איז דא אין אונזער פסוק

English translation 1044

(the duplication "whoever has killed a person and whoever has touched a slain person")

(די הכפלה "כל הורג נפש וכל נוגע בחלל")

English translation 1045

exists in the verse in Parshat Chukat "and whoever touches...

איז דאך דא אין דעם פסוק בפ' חוקת "וכל אשר יגע..

English translation 1046

one slain by the sword or a corpse":

בחלל חרב או במת":

English translation 1047

since the verse says "or a corpse",

וויבאלד דער פסוק זאגט "במת",

English translation 1048

what does "one slain by the sword" add

איז וואס גיט צו "בחלל חרב"

English translation 1049

(one who was killed with a sword)?

(איינער וואס מ'האט גע'הרג'ט מיט א חרב)?

English translation 1050

He is also a "corpse"!

ער איז דאך אויך א "מת"!

English translation 1051

And since this is a difficulty in the plain meaning of Scripture –

און וויבאלד אז דאס איז א קשיא אין פשוטו של מקרא –

English translation 1052

Rashi should have brought there the statement of Rabbi Meir,

האט דאך רש"י דארט געדארפט ברענגען מאמר ר' מאיר,

English translation 1053

that "one slain by the sword" means that one only touched the sword "through its connection to the corpse"?

אז "בחלל חרב" מיינט אז מ'האט בלויז אנגערירט דעם חרב "בחבורי המת"?

English translation 1054

In this Rashi commentary there are many more precise points,

אין דעם פירוש רש"י זיינען פאראן נאך א סך דיוקים,

English translation 1055

as the Ramban and the Ra"am already raise questions on it –

ווי עס שטעלן זיך שוין אויף דעם דער רמב"ן מיטן רא"ם –

English translation 1056

and consequently we will not detain the audience and repeat them;

ובמילא וועט מען ניט אפהאלטן דעם עולם און זיי איבערזאגן;

English translation 1057

each one can look in and see it himself.

יעדערער קען אליין אריינקוקן און דאס זען.

English translation 1058

The Ra"am also addresses the aforementioned question –

דער רא"ם שטעלט זיך אויך אפ אויף די שאלה הנ"ל –

English translation 1059

why does Rashi not say this commentary earlier in Parshat Chukat. But his resolution is entirely not according to the plain meaning.

פארוואס זאגט רש"י ניט אט דעם פירוש פריער אין פ' חוקת. אבער זיין תירוץ איז אינגאנצן ניט ע"ד הפשט.

English translation 1060

And as will be explained below what one can say in this –

וכפי שיתבאר לקמן וואס מען קען אין דעם זאגן –

English translation 1061

primarily to remove the two aforementioned questions,

בעיקר אויף צו אראפנעמען די צוויי שאלות האמורות,

English translation 1062

and incidentally also several other precise points will be answered.

ובדרך ממילא וועלן אויך פארענטפערט ווערן נאך כמה דיוקים.

English translation 1063

As usual, also learning a Mishnah from today's chapter in Pirkei Avot –

כרגיל אויך לערנען א משנה פון דעם היינטיקן פרק בפרקי אבות –

English translation 1064

We will stop at Mishnah 6

וועט מען זיך אפשטעלן אויף משנה ו

English translation 1065

(according to the division of Mishnayos in the Siddur of the Alter Rebbe),

(לויט דער חלוקת המשניות בסידור אדה"ז),

English translation 1066

and in continuation of the precise point discussed above 104,

און בהמשך להדיוק המדובר לעיל 104,

English translation 1067

that the Mishnah is precise to say "they received from them",

אז דאס וואס די משנה איז מדייק צו זאגן "קבלו מהם",

English translation 1068

this is not merely a narrative so that one should know the order of the receiving of the Torah,

איז דאס ניט סתם א סיפור אז מען זאל וויסן סדר קבלת התורה,

English translation 1069

rather this is a matter of study –

נאר דאס איז אן ענין של לימוד –

English translation 1070

it is relevant to the understanding of the teaching that the Mishnah says in his name. Because the teaching is connected with the one from whom he received,

עס איז נוגע צו דער הבנה פון דער הוראה וואס די משנה זאגט אין זיין נאמען. ווייל די הוראה איז פארבונדן מיט דעם פון וועמען ער האט מקבל געווען,

English translation 1071

and even more so with the teaching that the Mishnah says in his name.

און נאך מער מיט דער הוראה וואס די משנה זאגט בשמו.

English translation 1072

And so too in the Mishnah –

ועד"ז אין דער משנה –

English translation 1073

"Yehoshua ben Perachyah and Nittai of Arbela received from them"

"יהושע בן פרחי' ונתאי הארבלי קבלו מהם"

English translation 1074

(from Yosei ben Yoezer and Yosei ben Yochanan).

(פון יוסי בן יועזר און יוסי בן יוחנן).

English translation 1075

That although "they received from them" the entire Torah –

אז אע"פ אז "קבלו מהם" כל התורה כולה –

English translation 1076

exactly like the beginning of the chapter "Moshe received the Torah from Sinai and transmitted it etc.",

פונקט ווי התחלת הפרק "משה קבל תורה מסיני ומסרה כו'",

English translation 1077

and as explained in the Rambam 105 that they are among the "forty generations" of recipients of the Torah up to Moshe Rabbeinu –

וכמבואר ברמב"ם 105 אז זיי זיינען פון די "ארבעים דורות" של מקבלי התורה עד משה רבינו –

English translation 1078

nevertheless,

אעפ"כ,

English translation 1079

that the Mishnah selects the statement of Yehoshua ben Perachyah,

דאס וואס די משנה קלייבט אויס דעם מאמר של יהושע בן פרחי',

English translation 1080

is –

איז –

English translation 1081

because the "they received from them" was expressed particularly in this matter.

ווייל דער "קבלו מהם" האט זיך אויסגעדריקט במיוחד אין דעם ענין.

English translation 1082

One must find the connection of the statement of Yehoshua ben Perachyah –

דארף מען געפינען די שייכות פון דעם מאמר פון יהושע בן פרחי' –

English translation 1083

"Make for yourself a teacher, acquire for yourself a friend, and judge every person favorably" –

"עשה לך רב וקנה לך חבר והוי דן את כל האדם לכף זכות" –

English translation 1084

to the statements of those who "received from them",

צו די מאמרים פון די וואס "קבלו מהם",

English translation 1085

and as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1086

Regarding the notes of my father on the Zohar –

בנוגע די הערות פון טאטן אויף זהר –

English translation 1087

there are no notes on this Zohar of the current parshah,

איז אויף דעם זהר פון היינטיקער סדרה ניטא קיין הערות,

English translation 1088

but there is in his notes on Tractate Middos 106 an explanation of a matter in Parshas Masei,

אבער ס'איז דא אין זיינע הערות אויף מס' מדות 106 א ביאור אין אן ענין בפ' מסעי,

English translation 1089

which also has a connection to the days of Bein HaMetzarim –

וואס האט אויך א שייכות צו די טעג פון בין המצרים –

English translation 1090

as discussed earlier,

ווי גערעדט פריער,

English translation 1091

that one should study matters of the Beis HaMikdash during these days,

אז מען זאל לערנען אין די טעג ענינים פון ביהמ"ק,

English translation 1092

including Tractate Middos.

כולל מס' מדות.

English translation 1093

Regarding an unintentional murderer who must flee to the city of refuge, it is stated in Parshas Masei 107 "and he shall dwell there until the death of the Kohen Gadol". It is stated in the Midrash 108

וועגן א רוצח בשגגה וואס דארף לויפן אין עיר מקלט שטייט אין פ' מסעי 107 "וישב בה עד מות הכהן הגדול". שטייט אין מדרש 108

English translation 1094

(and Rashi brings it down)

(און רש"י ברענגט עס אראפ)

English translation 1095

the reason,

דער טעם,

English translation 1096

because the matter of a Kohen Gadol is "to prolong their days" and the murderer "shortens the days of life",

ווייל דער ענין פון א כה"ג איז "להאריך ימיהם" און דער רוצח איז "מקצר את ימי החיים",

English translation 1097

and consequently –

ובמילא –

English translation 1098

"it is not fitting that he should be before the Kohen Gadol".

"אינו כדאי שיהא לפני כהן גדול".

English translation 1099

My father explains in his notes,

איז דער טאטע מבאר אין זיינע הערות,

English translation 1100

that this is also the reason why the chamber of the Kohen Gadol was called the "Chamber of Wood" 109 –

אז דאס איז אויך דער טעם פארוואס דער לשכת כה"ג האט געהייסן "לשכת העץ" 109 –

English translation 1101

because "wood" indicates length of days,

ווייל "עץ" ווייזט אויף אריכות ימים,

English translation 1102

as it is said 110 "like the days of the tree shall be the days of My people".

כמ"ש 110 "כימי העץ ימי עמי".

English translation 1103

– After all, "when you go to a city, follow its customs" 111. In America there is a tree that has stood since before the Giving of the Torah!

– ס'איז דאך "אזלת לקרתא הלך בנימוסי'" 111. אין אמעריקא איז פאראן א בוים וואס שטייט נאך פון פאר מ"ת!

English translation 1104

And those who have patented the time and studied also know the name of that tree... –

און די וואס האבן גע'פטר'ט די צייט און שטודירט ווייסן אויך דעם נאמען פון דעם בוים... –

English translation 1105

And this is the essence of the Kohen Gadol "to prolong their days". And as he brings in the note that a Kohen is the aspect of Chesed of Avraham.

און דאס איז ענינו של כה"ג "להאריך ימיהם". און ווי ער ברענגט אין דער הערה אז א כהן איז ענינו חסד דאברהם.

English translation 1106

With this he also explains why in the Second Temple they changed the name of the chamber,

דערמיט איז ער אויך מבאר פארוואס אין בית שני האט מען געביטן דעם נאמען פון דער לשכה,

English translation 1107

from "Chamber of Wood" to "Chamber of Parhedrin",

פון "לשכת העץ" צו "לשכת פרהדרין",

English translation 1108

as the Gemara says at the beginning of Tractate Yoma 111 in connection with the preparation of the Kohen Gadol for the service of Yom Kippur,

ווי די גמרא זאגט אין אנהויב מס' יומא 111 בקשר מיט הכנת הכה"ג לעבודת יום הכיפורים,

English translation 1109

that "initially they called it the Chamber of Balvati" but when there were the Kohanim in the Second Temple who "would replace it every twelve months..

אז "בתחלה היו קורין אותה לשכת בלווטי" נאר בשעת עס זיינען געווען די כהנים בבית שני וואס "מחליפים אותה כל שנים עשר חודש..

English translation 1110

they call it the Chamber of Parhedrin",

קורין אותה לשכת פרהדרין",

English translation 1111

Because with these Kohanim there was not the matter of length of days from the aspect of Chesed

ווייל ביי די כהנים איז ניט געווען דער ענין פון אריכות ימים שמצד החסד

English translation 1112

(and Chesed in a manner of "Balvati" –

(און חסד אין אן אופן פון "בלווטי" –

English translation 1113

from the term protrusion);

מלשון בליטה);

English translation 1114

and therefore they called the chamber "Parhedrin" which indicates judgments. As he says in the note,

און דערפאר האט מען גערופן די לשכה "פרהדרין" וואס ווייזט אויף דינים. ווי ער זאגט אי דער הערה,

English translation 1115

that "Parhedrin" is composed of the words P"R H"R D"Y"N –

אז "פרהדרין" איז צונויפגעשטעלט פון די ווערטער פ"ר ה"ר די"ן –

English translation 1116

which indicate judgment –

וואס ווייזן אויף דין –

English translation 1117

as he explains according to Kabbalah the connection of P"R to judgment;

ווי ער איז מסביר ע"פ קבלה די שייכות פון פ"ר צו דין;

English translation 1118

and "Har which is hard

און "הר שהוא קשה

English translation 1119

(as Chazal say 112 "a hard mountain")

(כמחז"ל* 112 "הר קשה")

English translation 1120

also indicates judgment".

מורה ג"כ על דין".

English translation 1121

But one must understand:

מען דארף אבער פארשטיין:

English translation 1122

A) After all, the Torah did not even speak in disparagement of an unclean animal 113,

א) ס'איז דאך אפילו בגנות בהמה טמאה לא דברה הכתוב 113,

English translation 1123

and certainly not during the Ten Days of Repentance,

ועאכו"כ אין די עשי"ת,

English translation 1124

between Rosh Hashanah and Yom Kippur

צווישן ר"ה ויוהכ"פ

English translation 1125

(about which time the Gemara in Yoma speaks),

(וואס וועגן דעם זמן רעדט די גמרא אין יומא),

English translation 1126

when one must be particularly careful in his speech,

וואס מען דארף זיין אויסגעהיט במיוחד בדיבורו,

English translation 1127

to the extent that even in matters of eating –

ביז אויך אין עניני אכילה –

English translation 1128

one eats foods that indicate abundance 114 etc., –

עסט מען אזעלכע מאכלים וואס ווייזן אויף ריבוי 114 וכו', –

English translation 1129

Now how is it,

היינט ווי קומט עס,

English translation 1130

that at the very same time when the Kohen Gadol is preparing himself to bring atonement for the Jewish people –

אז בה בשעה גופא ווען דער כהן גדול איז זיך מכין אויף ברענגען א כפרה אויף אידן –

English translation 1131

they call the chamber with a name that recalls the opposite,

רופט מען אן די לשכה מיט א נאמען וואס דערמאנט אויף דעם היפך,

English translation 1132

of Gevuros and judgments?!

אויף גבורות ודינים?!

English translation 1133

How do these two matters align,

ב) ווי שטימען די צוויי ענינים,

English translation 1134

that on one hand the law is "he shall dwell there until the death of the High Priest" –

אז פון איין זייט איז דער דין "וישב בה עד מות הכהן הגדול" –

English translation 1135

and so too was the law regarding the priests of the Second Temple. This means,

וואס אזוי איז דער דין אויך ביי די כהנים פון בית שני. הייסט עס דאך,

English translation 1136

that even regarding them there is the matter of "lengthening their days";

אז אויך ביי זיי איז דער ענין פון "להאריך ימיהם";

English translation 1137

and together with this their chamber is called –

און צוזאמען דערמיט רופט מען זייער לשכה –

English translation 1138

"the Chamber of Parhedrin" referring to gevurot and dinim,

"לשכת פרהדרין" ע"ש גבורות ודינים,

English translation 1139

because regarding them there is no matter of length of days?

ווייל ביי זיי איז ניטא דער ענין פון אריכות ימים?

English translation 1140

As discussed several times –

ג) ווי גערעדט כמה פעמים –

English translation 1141

what is the lesson in man's service from the two names, the Chamber of Wood and the Chamber of Parhedrin?

וואס איז די הוראה אין עבודת האדם פון די צוויי נעמען לשכת העץ ולשכת פרהדרין?

English translation 1142

We are speaking about studying the laws of the Chosen House during the three weeks –

מ'רעדט דאך וועגן לערנען הל' בית הבחירה אין די דריי וואכן –

English translation 1143

all the more so that one must do it oneself,

איז עאכו"כ אז מען דארף עס אליין טאן,

English translation 1144

and especially in a farbrengen with chassidim.

ובפרט אין א התוועדות מיט חסידים.

English translation 1145

We will first stop at the name of these laws –

וועט מען זיך אפשטעלן לכל לראש אויף דעם נאמען פון די הלכות –

English translation 1146

Laws of the Chosen House. It is not understood:

הלכות בית הבחירה. איז ניט מובן:

English translation 1147

why does the Rambam specifically call the Holy Temple by the name "Chosen House"?

פארוואס רופט אן דער רמב"ם דעם בית המקדש מיט'ן נאמען בית הבחירה דוקא?

English translation 1148

The difficulty is even greater:

די תמי' איז נאך גרעסער:

English translation 1149

in the heading of these laws –

אין דער כותרת פון די הלכות –

English translation 1150

which the Rambam himself wrote –

וואס אויך די כותרות האט דער רמב"ם אליין געשריבן –

English translation 1151

the Rambam writes:

שרייבט דער רמב"ם:

English translation 1152

"Laws of the Chosen House,

"הל' בית הבחירה,

English translation 1153

they include six commandments etc. a) to build the Holy Temple"

יש בכללן שש מצות כו' א) לבנות בית המקדש"

English translation 1154

(and not the Chosen House)!

(און ניט בית הבחירה)!

English translation 1155

And regarding this in the laws themselves,

ועד"ז אין די הלכות גופא,

English translation 1156

he brings immediately in the first law,

ברענגט ער גלייך אין דער ערשטער הלכה,

English translation 1157

that "it is a positive commandment to make a house for Hashem..

אז "מצות עשה לעשות בית לה'..

English translation 1158

as it is said 115 'And they shall make Me a Sanctuary'"

שנאמר 115 ועשו לי מקדש"

English translation 1159

(and he does not bring the verse 116 "the place which Hashem will choose" 117).

(און ברענגט ניט דעם פסוק 116 "המקום אשר יבחר ה'" 117).

English translation 1160

Even more:

נאך מער:

English translation 1161

if one looks at the laws that come after "Laws of the Chosen House" –

אז מען גיט א קוק אין די הלכות וואס קומען נאך "הלכות בית הבחירה" –

English translation 1162

one sees,

זעט מען,

English translation 1163

that they are called "Laws of the Vessels of the Temple..

אז זיי ווערן אנגערופן "הלכות כלי המקדש..

English translation 1164

Entry into the Temple"

ביאת המקדש"

English translation 1165

(as the Rambam brings immediately here in the heading of the Book of Service) –

(ווי דער רמב"ם ברענגט גלייך דא אין דער כותרת לספר עבודה) –

English translation 1166

so why does he call the laws "Chosen House"?

היינט פארוואס רופט ער אן די הלכות "בית הבחירה"?

English translation 1167

This question has already been raised 118,

מ'האט זיך שוין אמאל געשטעלט אויף דער שאלה 118,

English translation 1168

and discussed at length,

און גערעדט ארום און ארום,

English translation 1169

but it seems that the details that will be explained below were not discussed.

אבער כמדומה האט מען ניט גערעדט די פרטים שיבוארו לקמן.

English translation 1170

We will also stop at a law in the Laws of the Chosen House –

מוועט זיך אויך אפשטעלן אויף א הלכה אין הל' בית הבחירה –

English translation 1171

At the beginning of chapter 3 the Rambam says:

אין אנהויב פון פרק ג' זאגט דער רמב"ם:

English translation 1172

"The form of the menorah is explicitly stated in the Torah" and he lists the details of the menorah that are explicitly stated in the Torah,

"המנורה מפורשת צורתה בתורה" און רעכנט אויס די פרטי המנורה וועלכע שטייען בפירוש אין תורה,

English translation 1173

and afterwards in the next law he states additional details about the menorah,

און דערנאך אין דער הלכה שלאח"ז זאגט ער נאך פרטים וועגן דער מנורה,

English translation 1174

and concludes:

און פירט אויס:

English translation 1175

"And in each and every branch of them there were three goblets, a knob, and a flower, and all were made like almonds in their making."

"ובכל קנה וקנה מהן שלשה גביעים וכפתור ופרח והכל משוקדים כמו שקדים בעשייתן".

English translation 1176

All the commentators on the Rambam raise a question 119 –

שטעלן זיך אויף דעם אלע מפרשי הרמב"ם 119 –

English translation 1177

where is the Rambam's source that "all were made like almonds" –

וואו איז דער מקור הרמב"ם אז "הכל משוקדים" –

English translation 1178

both the goblets and the knobs and flowers,

סיי די גביעים און סיי די כפתורים ופרחים,

English translation 1179

and from all the branches of the menorah?

און פון אלע קני המנורה?

English translation 1180

The commentators 119 explain,

מפרשים 119 זיינען מבאר,

English translation 1181

that the Rambam's source

אז דער מקור פון רמב"ם

English translation 1182

(that both the goblets and the knobs and flowers were made like almonds)

(אז סיי די גביעים און סיי די כפתורים ופרחים זיינען געווען משקודים)

English translation 1183

is from what the Gemara 120 says:

איז פון דעם וואס די גמרא 120 זאגט:

English translation 1184

"Some verses in the Torah are indeterminate" and one of them is the verse 121 "And in the menorah four goblets made like almonds, its knobs and its flowers" –

"ה' מקראות בתורה אין להן הכרע" און איינער פון זיי איז דער פסוק 121 "ובמנורה ארבעה גביעים משקדים כפתורי' ופרחי'" –

English translation 1185

about which we are uncertain whether it refers to the goblets or to the knobs and flowers. Therefore "he explains

וואס מספקא לן אי קאי אגביעי' או אכפתורי' ופרחי'. ולכן "מפרש

English translation 1186

(the Rambam)

(הרמב"ם)

English translation 1187

both of them, that due to the uncertainty we make all of them made like almonds."

אתרווייהו דמספיקא עבדינן כולהו משוקדים".

English translation 1188

According to this explanation it turns out,

לויט דעם ביאור קומט אויס,

English translation 1189

that the meaning of "they are indeterminate" is not only that in the verse

אז דער טייטש פון "אין להן הכרע" איז ניט נאר אז אין פסוק

English translation 1190

(in the Torah)

(אין תורה)

English translation 1191

it is not clear what must be "made like almonds",

איז ניט קלאר וואס דארף זיין "משוקדים",

English translation 1192

but also in the actual halacha it is "indeterminate",

נאר אויך אין הלכה בפועל איז "אין להן הכרע",

English translation 1193

and consequently –

ובמילא –

English translation 1194

"due to the uncertainty we make all of them made like almonds."

"מספיקא עבדינן כולהו משוקדים".

English translation 1195

But this is entirely incomprehensible:

אבער דאס איז אינגאנצן ניט פארשטאנדיק:

English translation 1196

how can one say that it is "indeterminate" in halacha,

ווי קען מען זאגן אז "אין להן הכרע" אין הלכה,

English translation 1197

regarding how the menorah actually was –

ווי די מנורה איז געווען בפועל –

English translation 1198

this is something that the Tannaim themselves could have clarified:

דאס איז א זאך וואס די תנאים האבן אליין געקענט מברר זיין:

English translation 1199

For there were many Tannaim who lived during the time of the Temple and remembered what it looked like,

ווארים עס זיינען געווען כו"כ תנאים וואס זיינען געווען בזמן המקדש און געדענקען ווי עס האט אויסגעזען,

English translation 1200

as we find elsewhere,

ווי מען געפינט בכ"מ,

English translation 1201

and as is brought elsewhere in Tractate Middot.

און ווי עס ווערט געבראכט בכ"מ אין מס' מדות.

English translation 1202

And regarding the menorah –

ועד"ז בנוגע דער מנורה –

English translation 1203

they certainly saw it,

האט מען דאך איר געזען,

English translation 1204

because the menorah did not stand in the Holy of Holies,

ווארום די מנורה איז ניט געשטאנען אין קודש הקדשים,

English translation 1205

but in the Sanctuary;

נאר אין היכל;

English translation 1206

and even more:

און נאך מער:

English translation 1207

it was lit every day,

מ'האט אים מדליק געווען בכל יום,

English translation 1208

according to the Rambam 122 –

ולדעת הרמב"ם 122 –

English translation 1209

twice a day;

צוויי מאל א טאג;

English translation 1210

and the lighting was not specifically done by the High Priest,

און די הדלקה איז ניט געווען דורך דעם כהן גדול דוקא,

English translation 1211

but could also be done by an ordinary priest,

נאר עס האט געקענט זיין אויך דורך א כהן הדיוט,

English translation 1212

and even more:

און נאך מער:

English translation 1213

the Rambam 123 rules that "lighting is valid when done by a non-priest",

דער רמב"ם 123 פסקנ'ט אז "הדלקה כשרה בזר",

English translation 1214

and since lighting is valid when done by a non-priest,

און וויבאלד הדלקה כשרה בזר,

English translation 1215

it is inevitable that during the eight hundred years that the Temple stood, it would happen that a non-priest would kindle the menorah –

איז בל ימלט אז במשך די אכט הונדערט יאר וואס דער מקדש איז געשטאנען זאל ניט טרעפן אז א זר זאל אנצינדן די מנורה –

English translation 1216

So since there were so many Tannaim who saw the menorah,

היינט וויבאלד עס זיינען געווען כו"כ תנאים וואס האבן געזען די מנורה,

English translation 1217

and especially since several of them were priests –

ובפרט אז כמה מהם זיינען געווען כהנים –

English translation 1218

Regarding Yosei ben Yoezer

– ע"ד ווי יוסי בן יועזר

English translation 1219

(who is brought in today's chapter124)

(וואס ווערט געבראכט אין דעם היינטיק פרק 124)

English translation 1220

who was "a Chassid of the priesthood"125,

וואס ער איז געווען "חסיד שבכהונה" 125,

English translation 1221

and regarding this, R. Chanina the Deputy of the Priests. And further –

ועד"ז ר' חנינא סגן הכהנים. ועוד –

English translation 1222

they knew whether only the goblets were "almond-shaped",

האבן זיי געוואוסט צי נאר די גביעים זיינען געווען "משוקדים",

English translation 1223

or also the knobs and flowers.

אדער אויך די כפתורים ופרחים.

English translation 1224

So how can one say that "there is no decisive proof" in halachah,

טא ווי קען מען זאגן אז "אין להן הכרע" אין הלכה,

English translation 1225

it is a doubt in reality and consequently –

ס'איז א ספק אין מציאות ובמילא –

English translation 1226

"due to doubt we make all of them almond-shaped"?!

"מספיקא עבדינן כולהו משוקדים"?!

English translation 1227

Also, one must understand why the Rambam prefaces "the form of the Menorah is explicit in the Torah" –

אויך דארף מען פארשטיין וואס דער רמב"ם איז מקדים "המנורה מפורשת צורתה בתורה" –

English translation 1228

what halachic ramification is there from the fact that "its form is explicit in the Torah"?

למאי נפק"מ להלכה דערפון וואס "צורתה מפורשת בתורה"?

English translation 1229

– There is no question: how can one say "its form is explicit in the Torah",

– ס'איז קיין קשיא ניט ווי קען מען זאגן "מפורשת צורתה בתורה",

English translation 1230

when here itself we see that regarding "almond-shaped" "its form" is not "explicit in the Torah" –

בשעת דא גופא זעט מען אז בנוגע "משוקדים" איז "צורתה" ניט "מפורשת בתורה" –

English translation 1231

in the Torah it is "there is no decisive proof" as above,

אין תורה איז "אין להן הכרע" כנ"ל,

English translation 1232

Because the Rambam's intention is only,

ווייל כוונת הרמב"ם איז בלויז,

English translation 1233

that in general "its form is explicit in the Torah". And therefore he divides the details regarding the form of the Menorah into two halachos:

אז בכללות איז "מפורשת צורתה בתורה". און דערפאר טיילט ער די פרטים וועגן צורת המנורה אין צוויי הלכות:

English translation 1234

In the first halachah he states only the details that are explicit in the Torah;

אין דער ערשטער הלכה זאגט ער נאר די פרטים וועלכע זיינען מפורש אין תורה;

English translation 1235

and in the second halachah he begins to count the details that are not stated explicitly in the Torah,

און אין דער צווייטער הלכה הויבט ער אן רעכענען די פרטים וועלכע שטייען ניט בפירוש אין תורה,

English translation 1236

as he begins with "And it had three feet" which is not mentioned in the Torah.

ווי ער הויבט אן מיט "ושלשה רגלים היו לה" וואס ווערט ניט דערמאנט אין תורה.

English translation 1237

And regarding this, concerning "almond-shaped" as above.

ועד"ז בנוגע "משוקדים" כנ"ל.

English translation 1238

But one must understand:

מען דארף אבער פארשטיין:

English translation 1239

Since the Rambam's Sefer HaYad is "halachos, halachos"126,

וויבאלד דער ספר היד פון רמב"ם איז "הלכות הלכות" 126,

English translation 1240

it is understandable,

איז פארשטאנדיק,

English translation 1241

that what he says "the form of the Menorah is explicit in the Torah" is not merely a narrative,

אז דאס וואס ער זאגט "המנורה מפורשת צורתה בתורה" איז ניט סתם א סיפור בעלמא,

English translation 1242

rather this is relevant to halachah. What is the halachah in that "its form is explicit in the Torah"?

נאר דאס איז נוגע להלכה. וואס איז די הלכה אין דעם וואס "מפורשת צורתה בתורה"?

English translation 1243

And as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1244

Continuing* from the above regarding the Menorah –

בהמשך* להנ"ל בנוגע צו דער מנורה –

English translation 1245

here is the place to warn about an apparent error that many make in the form of the Menorah.

איז כאן המקום צו באווארענען א טעות לכאורה וואס כו"כ מאכן אין צורת המנורה.

English translation 1246

And regarding how it was discussed127 concerning the form of the Tablets of the Covenant,

וע"ד ווי מ'האט גערעדט 127 בנוגע צו דער צורה פון די לוחות הברית,

English translation 1247

that many,

אז כו"כ,

English translation 1248

even on many paroches curtains in many synagogues,

ביז אויך אויף כמה פרוכת'ן בכו"כ ביהכנ"ס,

English translation 1249

religious Jewish educational institutions and yeshivas depict the Tablets on their stationery in a manner that from above they are like a half-circle –

פרומע אידישע מוסדות חינוך וישיבות זיינען מצייר די לוחות אויף זייערע מכתבים באופן אז פון אויבן זיינען זיי ווי א חצי עיגול –

English translation 1250

contrary to the Gemara128 that the Tablets were "six handbreadths long and six handbreadths wide",

היפך פון דער גמרא 128 אז די לוחות זיינען געווען "ארכן ששה ורחבן ששה",

English translation 1251

i.e., that they were rectangular;

ד.ה. אז זיי זיינען געווען פיר-קאנטיק;

English translation 1252

and contrary to what the Gemara says there that the Tablets "filled the Ark",

און היפך פון דעם וואס די גמרא זאגט דארטן אז די לוחות "אוכלות בארון",

English translation 1253

i.e., that they filled every space of the Ark,

ד.ה. אז זיי האבן ממלא געווען כל מקום הארון,

English translation 1254

and the Ark was rectangular,

און דער ארון איז דאך געווען פיר-קאנטיק,

English translation 1255

one must say that the Tablets too were rectangular

מוז מען זאגן אז אויך די לוחות זיינען פיר-קאנטיק

English translation 1256

(and if above the Tablets were like a half-circle,

(און אויב למעלה זיינען די לוחות געווען ווי א חצי עיגול,

English translation 1257

then a hollow space would have remained in the Ark);

איז דאן געבליבן א מקום חלל בהארון);

English translation 1258

and contrary to the principle that a matter of holiness

און היפך דעם כלל אז ענין של קדושה

English translation 1259

(and especially in the Temple)

(ובפרט אין מקדש)

English translation 1260

must completely fill the place in which it is located!

דארף ממלא זיין בשלימות דעם מקום שבו נמצא!

English translation 1261

And from where does the source come,

און פון וואנעט נעמט זיך דער מקור,

English translation 1262

that the depiction of the Tablets is above like a half-circle? –

אז דער ציור הלוחות איז למעלה ווי א חצי עיגול? –

English translation 1263

It comes from this,

נעמט זיך דאס דערפון,

English translation 1264

the first time it was found thus –

דעם ערשטן מאל שנמצא כן –

English translation 1265

a gentile in Rome depicted them so! Explicitly contrary to the Gemara!

א גוי אין רוים האט אזוי מצייר געווען! בפירוש היפך פון דער גמרא!

English translation 1266

And as a rabbi in Eretz Yisrael,

און ווי א רב אין ארץ ישראל,

English translation 1267

already wrote at length that the Tablets were rectangular –

האט שוין געשריבן א גאנצע אריכות אז די לוחות זיינען געווען פיר-קאנטיק –

English translation 1268

rectangular,

פיר-קאנטיק,

English translation 1269

and he also depicted there the depiction of the Tablets

און ער האט דארטן אויך מצייר געווען דעם ציור הלוחות

English translation 1270

(as squares),

(אלס מרובעים),

English translation 1271

and brings proofs for this from the aforementioned Gemara etc.,

און ברענגט אויף דעם ראיות פון דער גמרא הנ"ל וכו',

English translation 1272

and also says that all those who depict the Tablets above as a half-circle do so contrary to the Gemara.

און זאגט אויך אז די אלע וואס זיינען מצייר די לוחות למעלה ווי א חצי עיגול טוען זיי דאס היפך הגמרא.

English translation 1273

And nevertheless, it is not fitting for many to change the depiction on their stationery,

ואעפ"כ פאסט עס ניט פאר כמה וכמה צו משנה זיין דעם ציור אויף זייערע מכתבים,

English translation 1274

even though this is contrary to the Gemara –

כאטש דאס איז היפך הגמ' –

English translation 1275

with the excuse that since it is habitual, it is habitual129!

מיטן תירוץ אז כיון דדש דש 129!

English translation 1276

And regarding this, there is another strange matter concerning the depiction of the Menorah:

ועד"ז איז דא נאך א מאדנע זאך בנוגע צום ציור המנורה:

English translation 1277

The usual and widespread depiction of the Menorah is entirely inconsistent with the reality of how it actually was. And although the error is not specifically from yeshivas and the like

דער ציור הרגיל והנפוץ פון די מנורה איז אינגאנצן ניט אויסגעהאלטן מיט דער מציאות ווי זי איז געווען בפועל. ואע"פ אז דער טעות איז ניט דוקא פון ישיבות וכיו"ב

English translation 1278

(like the error in the depiction of the Tablets),

(ווי דער טעות בציור הלוחות),

English translation 1279

nevertheless this depiction is accepted. To the extent that on the coins

אבער אזוי איז אנגענומען דער ציור. ביז אז אויף די געלט

English translation 1280

(not to mention on Shabbat)

(ניט אום שבת גערעדט)

English translation 1281

and the "seal" of Eretz Yisrael, the Menorah is also depicted thus,

און דער "חותמת" פון ארץ ישראל איז אויך אזוי מצוייר די מנורה,

English translation 1282

entirely not according to the reality in the Temple.

לגמרי ניט כפי המציאות במקדש.

English translation 1283

To the extent that they also make the menorahs in many places in synagogues this way. And regarding this, also the Chanukiyot

ביז אז אזוי מאכן מען אויך בכמה מקומות די מנורות אין בתי כנסיות. און עד"ז אויך די חנוכיות

English translation 1284

(Chanukah menorahs).

(מנורות חנוכה).

English translation 1285

Including also the Menorah that is used here in the synagogue,

כולל אויך די מנורה וואס מ'נוצט דא אין שול,

English translation 1286

in 770!

אין 770!

English translation 1287

One depicts the Menorah

מ'איז מצייר די מנורה

English translation 1288

(and one makes the Menorahs)

(און מ'מאכט די מנורות)

English translation 1289

so that at the base of the Menorah there is a surface,

אז בתחתית המנורה איז דא א שטח,

English translation 1290

and from this surface emerges the central shaft which ascends upward,

און פון דעם שטח קומט ארויס דער קנה האמצעי וואס איז עולה למעלה,

English translation 1291

and from the middle of the central shaft emerge

און באמצע הקנה האמצעי קומען ארויס

English translation 1292

(from both sides)

(פון ביידע צדדים)

English translation 1293

the other six branches of the Menorah,

די אנדערע ששה קני המנורה,

English translation 1294

and they extend upward like a semicircle.

און זיי ווערן נמשך למעלה ווי א חצי קשת.

English translation 1295

This is entirely inconsistent with the actual Menorah in the Temple:

וואס דאס איז אינגאנצן ניט אויסגעהאלטן מיט דער מציאות המנורה במקדש:

English translation 1296

The Rambam in his Commentary on the Mishnah, tractate Menachot 130 depicts

דער רמב"ם אין פירוש המשניות שלו אין מסכת מנחות 130 איז מצייר

English translation 1297

(in his holy handwriting)

(בכתב יד קדשו)

English translation 1298

the form of the Menorah,

צורת המנורה,

English translation 1299

and in such a manner that the six branches that emerge from the central shaft extend

און אין אן אופן אז די ששה קנים וואס קומען ארויס פון דעם קנה האמצעי זיינען נמשך

English translation 1300

(not like a semicircle, but)

(ניט ווי א חצי קשת, נאר)

English translation 1301

as straight lines,

ווי גלייכע קוים,

English translation 1302

and this resembles the shape of the letter Shin,

און דאס זעט אויס בדוגמא פון אן אות שי"ן,

English translation 1303

so that from the central shaft the other branches extend like the Vavs that emerge from a Shin*.

אז פון דעם קנה האמצעי ווערן נמשך די אנדערע קנים ווי די וא"וין וואס קומען ארויס פון א שי"ן*.

English translation 1304

Nevertheless, it is customary to depict the Menorah so that the six branches extend from the central shaft like a semicircle –

ואעפ"כ איז מען רגיל צו מצייר זיין די מנורה אז די ששה קנים ווערן נמשך פון קנה האמצעי ווי א חצי קשת –

English translation 1305

contrary to the depiction of the Rambam himself!

היפך פון דעם ציור הרמב"ם בעצמו!

English translation 1306

To the extent that it is customary to make the Menorah

ביז אז אזוי אין מען רגיל צו מאכן די מנורה

English translation 1307

(in synagogues)

(בבתי כנסיות)

English translation 1308

and likewise one makes the Chanukah Menorah in many places,

ועד"ז מאכט מען די חנוכה מנורה בכמה מקומות,

English translation 1309

as mentioned above**!

כנ"ל**!

English translation 1310

And likewise there are several other discrepancies in the customary depiction of the Menorah that are inconsistent. For example:

ועד״ז זיינען דא נאך כמה שינויים אין דעם ציור הרגיל פון דער מנורה וואס זיינען ניט אויסגעהאלטן. ולדוגמא:

English translation 1311

In the customary depiction of the Menorah, the Menorah has no legs – contrary to what is stated in a Baraita 131 that the Menorah had legs,

אין דעם ציור הרגיל פון דער מנורה האט די מנורה ניט קיין רגלים - פארקערט פון דעם וואס עס שטייט אין א ברייתא 131 אז די מנורה האט געהאט רגלים,

English translation 1312

three legs 132,

שלשה רגלים 132,

English translation 1313

and above them there was a surface

און איבער זיי איז געווען א שטח

English translation 1314

(as the Rambam also depicts it in his aforementioned drawing)!

(ווי אויך דער רמב״ם איז עס מצייר בציור שלו הנ"ל)!

English translation 1315

And likewise several other discrepancies.

ועד״ז נאך כמה שינויים.

English translation 1316

Rabbi Kapach, in his edition of the Commentary on the Mishnah, indeed notes this,

הרב קאפח במהדורת פירוש המשניות שלו - איז טאקע מעיר אויף דעם,

English translation 1317

but it remains, and no one pays attention to it* 132!

אבער בא דעם בלייבט עס און קיינט איז דערצו ניט משים לב* 132!

English translation 1318

Further explanation on this:

נאכמער י"ל בזה:

English translation 1319

The customary depiction of the Menorah

דער ציור הרגיל פון דער מנורה

English translation 1320

(that the six branches are like a semicircle,

(אז די ששה קנים זיינען ווי א חצי קשת,

English translation 1321

and that the Menorah has no legs)

און אז די מנורה האט ניט קיין רגלים)

English translation 1322

is apparently taken from the depiction that the gentiles engraved on the arch

איז לכאורה גענומען פון דעם ציור וואס גוים האבן דאס מצייר געווען אויף דער ארקע

English translation 1323

(the gate)

(דעם שער)

English translation 1324

of Titus, may his name be blotted out –

פון טיטוס ימ"ש –

English translation 1325

which is especially relevant to the three weeks in which we now find ourselves!

וואס דאס איז במיוחד שייך צו די דריי וואכן אין וועלכע מיר געפינען זיך איצטער!

English translation 1326

This does not refer to ordinary gentiles,

וואס דאס רעדט זיך ניט וועגן סתם גוים,

English translation 1327

but to Vespasian, may his name be blotted out,

נאר וועגן אספסיינוס ימ"ש,

English translation 1328

who began the destruction of the Holy Temple and Jerusalem,

וואס ער האט אנגעהויבן דעם חורבן פון ביהמ"ק און ירושלים,

English translation 1329

and then through his son Titus, may his name be blotted out.

און דערנאך ע"י בנו טיטוס ימ"ש.

English translation 1330

After he destroyed the Holy Temple,

וואס נאך דעם ווי ער האט חרוב געמאכט דעם ביהמ"ק,

English translation 1331

he ordered his men to take the Temple vessels and bring them to Rome,

האט ער געהייסן זיינע מענטשן צונעמען די כלי המקדש און זיי ברענגען קיין רוים,

English translation 1332

in order to demonstrate the greatness of Rome,

בכדי צו באווייזן די גרויסקייט פון רוים,

English translation 1333

that it had conquered Jerusalem.

אז זי האט מנצח געווען ירושלים.

English translation 1334

And afterwards they ordered the building of an arch,

און דערנאך האבן זיי געהייסן בויען א שער,

English translation 1335

in his honor,

לכבודו,

English translation 1336

which is called the Arch of Titus. And on this arch they ordered the depiction of the Temple vessels

וואס הייסט בשם שער טיטוס. און אויף דעם שער האט מען געהייסן מצייר זיין די כלי המקדש

English translation 1337

(which had been captured),

(וועלכע מ'האט געפאנגען),

English translation 1338

and among them the Menorah. And in this depiction of the Menorah on the Arch of Titus, the six branches are like a semicircle and the Menorah has no legs.

ובתוכם די מנורה. און אין דעם ציור פון דער מנורה אויפן שער טיטוס זיינען די ששה קנים ווי א חצי קשת און די מנורה האט ניט קיין רגלים.

English translation 1339

Titus ordered the depiction of the Temple vessels that Rome had captured from the Jews,

וואס טיטוס האט געהייסן מצייר זיין די כלי המקדש וועלכע רוים האט געפאנגען פון אידן,

English translation 1340

in order to express the greatness of Rome over the Jews, Heaven forbid.

בכדי ארויסברענגען די גדלות פון רוים איבער אידן ר"ל.

English translation 1341

To the extent that they also engraved in that place the words "Judea Capta",

ביז אז מ'האט אויך אויסגעקריצט בכ"מ די ווערטער "יודעא קאפטא",

English translation 1342

that the Jews

אז אידן

English translation 1343

(Judah)

(יהודא)

English translation 1344

are captives. To the extent that there were times when they would force Jews to come to the Arch of Titus and see what was written there and what was depicted there,

זיינען שבויים. ביז אז ס"געווען זמנים וואס מען פלעגט מכריח זיין אידן צו קומען צום שער טיטוס און זען וואס דארט שטייט געשריבן און וואס איז דארט מצוייר,

English translation 1345

in order to insult and degrade the Jews by demonstrating that Rome had conquered them and destroyed their Holy Temple,

בכדי באליידיקן און דערנידערן אידן מיטן באווייזן אז רוים האט זיי מנצח געווען און האט חרוב געמאכט זייער בית המקדש,

English translation 1346

and had taken them captive together with the Temple vessels.

און זיי גענומען בשבי צוזאמען מיט די כלי המקדש.

English translation 1347

And the Menorah as it is depicted on the Arch of Titus

והמנורה ווי זי איז מצוייר אויפן שער טיטוס

English translation 1348

(where the six branches are like a semicircle,

(וואו די ששה קנים זיינען ווי א חצי קשת,

English translation 1349

and the Menorah has no legs) –

און די מנורה האט ניט קיין רגלים) –

English translation 1350

is how the Menorah is now depicted in many places!

איז מען מצייר איצטער באופן זה די מנורה בכמה מקומות!

English translation 1351

From this it follows,

וואס דערפון קומט אויס,

English translation 1352

that depicting the Menorah with the six branches like a semicircle and without legs

אז דאס מצייר זיין די מנורה אז די ששה קנים זיינען ווי א חצי קשת און זי האט ניט קיין רגלים

English translation 1353

(along with other discrepancies) –

(מיט נאך שינויים) –

English translation 1354

is a terrible outcry –

איז א געוואלד געשריי –

English translation 1355

not only because it is contrary to reality,

ניט נאר ווייל דאס איז היפך המציאות,

English translation 1356

contrary to the Rambam,

היפך הרמב"ם,

English translation 1357

and contrary to a Baraita –

און היפך א ברייתא –

English translation 1358

but it also gives additional force to the depiction on the Arch of Titus, which was done in order to distress the Jews and humiliate them,

נאר דאס גיט נאך א תוקף צו דעם ציור אויפן שער טיטוס וואס איז געטאן געווארן בכדי מצער זיין אידן און זיי נידעריק מאכן,

English translation 1359

so that they should know that the Temple vessels were also taken into captivity!!

אז זיי זאלן וויסן אז מ'האט אויך צוגענומען בשבי די כלי המקדש!!

English translation 1360

I saw again*,

שוב ראיתי* 132,

English translation 1361

then some say that this is the explanation in Sifrei Zuta at the beginning of Parshat Beha'alotcha. And perhaps this is the source of Ibn Ezra.

אז י"א אז אזוי איז דער פירוש אין ספרי זוטא ר"פ בהעלותך. און אפשר איז דאס דער מקור פון אבן עזרא.

English translation 1362

And may it be His will that very soon the true and complete redemption should come and we will have the Menorah in its simple meaning and in its completeness in the Third Beit HaMikdash,

ויה"ר אז בקרוב ממש זאל קומען די גאולה האמיתית והשלימה און מ'וועט האבן די מנורה כפשוטה ובשלימותה אין דעם בית המקדש השלישי,

English translation 1363

and everyone will see what the Menorah looks like,

און אלע וועלן זען ווי די מנורה זעט אויס,

English translation 1364

and Aharon and Moshe –

און אהרן ומשה –

English translation 1365

the groomsman of the Matronita and the groomsman of the King with them*,

שושבינא דמטרוניתא און שושבינא דמלכא 133 עמהם* 133,

English translation 1366

together with the Kohanim,

צוזאמען מיט די כהנים,

English translation 1367

and they will kindle the Menorah.

און זיי וועלן אנצינדן די מנורה.

English translation 1368

Which we hasten even more to through our deeds and our service now. And especially through kindling the candles of the holy Shabbat,

וואס דאס איילט מען נאכמער צו דורך מעשינו ועבודתינו איצטער. ובפרט דורך אנצינדן נרות שבת קודש,

English translation 1369

about which "If you keep the candles of Shabbat, I will show you the candles of Zion"

וואס "אם שמרתם נרות של שבת אני מראה לכם נרות של ציון"

English translation 1370

(as it is stated in Yalkut Shimoni),

(ווי עס שטייט אין ילקוט שמעוני 134),

English translation 1371

by means of the Kohanim and Aharon and Moshe with them,

ע"י די כהנים און אהרן ומשה עמהם,

English translation 1372

speedily in our days, literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 1373

The explanation in Rashi's commentary:

דער ביאור אין פירוש רש"י:

English translation 1374

The duplication in the verse –

דער כפל אין פסוק –

English translation 1375

– both in our parshah:

– סיי בפרשתנו:

English translation 1376

"Anyone who kills a soul and anyone who touches a corpse",

"כל הורג נפש וכל נוגע בחלל",

English translation 1377

and also in Parshat Chukat:

און סיי בפ' חוקת:

English translation 1378

"And whoever touches etc. a corpse by the sword or a dead body" –

"וכל אשר יגע גו' בחלל חרב או במת" –

English translation 1379

is initially not a difficulty in the plain meaning of the verse. Because this is the way of the Scriptures in many places to speak in a manner of general and specific,

איז מעיקרא קיין קשיא ניט אין פשוטו של מקרא. ווייל דאס איז דער דרך הכתובים בכ"מ צו ריידן בדרך כלל ופרט,

English translation 1380

i.e., the verse states both the general principle and the details. And regarding this itself,

ד.ה. דער פסוק זאגט סיי דעם כלל און סיי די פרטים. און אין דערויף גופא,

English translation 1381

sometimes the general principle comes before the detail

איז אמאל קומט דער כלל פארן פרט

English translation 1382

(for example:

(ע"ד:

English translation 1383

"And these are the names of the children of Israel coming to Egypt etc., each man and his household came" and afterwards the verse enumerates the names in detail);

"ואלה שמות בנ"י הבאים מצרימה גו' איש וביתו באו" 135 און דערנאך רעכנט אויס דער פסוק די נעמען בפרטיות);

English translation 1384

and sometimes the opposite –

און אמאל להיפך –

English translation 1385

first the details and then the general principle.

פריער די פרטים און דערנאך דעם כלל.

English translation 1386

And therefore Rashi does not comment at all on "And whoever etc. a corpse by the sword or a dead body"

און דערפאר איז רש"י גארניט מפרש אויף "וכל גו' בחלל חרב או במת"

English translation 1387

(even though "a corpse by the sword" is included in "a dead body") –

(אע"פ אז "בחלל חרב" ווערט נכלל אין "במת") –

English translation 1388

because this is a detail and a general principle.

ווייל דאס איז א פרט וכלל.

English translation 1389

And as is also evident in the verse itself –

און ווי ס'איז אויך מוכח אין דעם פסוק גופא –

English translation 1390

"or a dead body or a bone of a man etc.",

"או במת או בעצם אדם גו'",

English translation 1391

at first glance:

דלכאורה:

English translation 1392

since one becomes impure by touching "a bone of a man"

וויבאלד מען ווערט טמא דורך אנרירן "עצם אדם"

English translation 1393

(a single bone),

(איין עצם),

English translation 1394

then all the more so and a fortiori if one touches a

איז דאך כש"כ וק"ו אז מען רירט אן א

English translation 1395

(whole)

(גאנצער)

English translation 1396

"dead body" which has 248 limbs;

"מת" וואס האט רמ"ח אברים;

English translation 1397

then why does the verse need to say "or a dead body"?

היינט פארוואס דארף דער פסוק זאגן "או במת"?

English translation 1398

Rather, the explanation is,

נאר דער ביאור איז,

English translation 1399

as above:

כנ"ל:

English translation 1400

The verse states first the general principle –

דער פסוק זאגט פריער דעם כלל –

English translation 1401

"a dead body",

"במת",

English translation 1402

and afterwards the verse states details,

און דערנאך זאגט דער פסוק פרטים,

English translation 1403

that even if one touches "a bone of a man or a grave" one becomes impure.

אז אפילו אויב מ'רירט אן "בעצם אדם או בקבר" ווערט מען טמא.

English translation 1404

And consequently, there is no necessity in the way of the plain meaning to say that "a corpse by the sword" means "a corpse is like a sword";

ובמילא איז ניטא קיין הכרח אין דרך הפשט צו זאגן אז "בחלל חרב" מיינט "חלל הרי הוא כחרב";

English translation 1405

and on the contrary –

ואדרבה –

English translation 1406

this very explanation is the opposite of the plain meaning of the verse:

אט דער פירוש איז היפך פשוטו של מקרא:

English translation 1407

The simple translation of "a corpse by the sword" is –

דער פשוט'ער טייטש פון "בחלל חרב" איז –

English translation 1408

that the "one who touches" is touching the "corpse",

אז דער "יגע" איז אין דעם "חלל",

English translation 1409

and not the "sword". If the verse meant that one had touched only the "sword",

און ניט אין דעם "חרב". אויב דער פסוק וואלט געמיינט אז מ'האט אנגערירט בלויז דעם "חרב",

English translation 1410

it should have said "by the sword of a corpse"

האט געדארפט שטיין "בחרב חלל"

English translation 1411

(and the like).

(וכיו"ב).

English translation 1412

But since the verse says "a corpse by the sword" it means,

אז דער פסוק זאגט אבער "בחלל חרב" מיינט עס,

English translation 1413

that one touched the "corpse" that was killed by a sword.

אז מ'האט אנגערירט דעם "חלל" וואס איז גע'הרג'ט געווארן דורך א חרב.

English translation 1414

And therefore Rashi cannot bring down this explanation even as a derash that "our Rabbis expounded" –

און דערפאר קען רש"י ניט אראפברענגען אט דעם פירוש אפילו אלס א דרש וואס "רבותינו דרשו" –

English translation 1415

because this is not a derash that is "

ווייל דאס איז ניט א דרש וואס איז "

English translation 1416

(an aggadah)

(אגדה)

English translation 1417

that settles the words of the verse" ",

המיישבת דברי המקרא" 136 ",

English translation 1418

rather it is the opposite of the plain meaning.

נאר עס איז היפך הפשט.

English translation 1419

Regarding this, it is also in Rashi in our parshah:

עד"ז איז אויך אין פרש"י פרשתנו:

English translation 1420

Rashi's question is not the duplication of the language of "Anyone who kills a soul and anyone who touches a corpse" –

די שאלה פון רש"י איז ניט דעם כפל הלשון פון "כל הורג נפש וכל נוגע בחלל" –

English translation 1421

because this is not a difficulty in the way of the plain meaning,

ווייל דאס איז קיין קשיא ניט אין דרך הפשט,

English translation 1422

one can say that this is a general principle and a detail. And therefore Rashi does not quote in this beginning entry the words "And anyone who touches a corpse" –

מ'קען זאגט אז דאס איז א כלל ופרט. און דערפאר איז רש"י ניט מעתיק אין דעם דיבור המתחיל די ווערטער "וכל נוגע בחלל" –

English translation 1423

because the question in the verse is not from these words.

ווייל ניט פון די ווערטער איז די שאלה אין פסוק.

English translation 1424

Rashi's question is in the words "Anyone who kills a soul" by itself:

רש"י'ס שאלה איז אין די ווערטער "כל הורג נפש" פאר זיך:

English translation 1425

The simple translation of "Anyone who kills a soul" is –

דער פשוט'ער טייטש "כל הורג נפש" איז –

English translation 1426

that every case of killing a soul becomes impure,

אז יעדער פאל פון הורג נפש ווערט טמא,

English translation 1427

and there is no difference in what manner one killed. That is,

און ס'איז קיין נפק"מ ניט אין וואס פאר אן אופן מ'האט גע'הרג'ט. דאס הייסט,

English translation 1428

that the very thing that caused death to the other person impurifies the killer.

אז די עצם זאך וואס מ'האט גורם געווען מיתה ביים צווייטן איז מטמא דעם הורג.

English translation 1429

A five-year-old studying Mikra gets a storming question:

ווערט ביין בן חמש למקרא א שטורעם'דיקע שאלה:

English translation 1430

Until now he learned,

ביז אהער האט ער געלערנט,

English translation 1431

that a "killer of a soul" receives a punishment of "he shall surely be put to death",

אז א "הורג נפש" קומט אן עונש פון "מות יומת" 137,

English translation 1432

and if he is an unintentional killer he must flee to the cities of refuge

און אויב ער איז א הורג נפש בשגגה דארף ער אנטלויפן אין ערי מקלט

English translation 1433

(as will be learned in Parshat Masei:

(ווי מ'וועט לערנען אין פ' מסעי:

English translation 1434

but the five-year-old already knows it from before) –

אבער דער בן חמש ווייס עס שוין פון פריער 138) –

English translation 1435

but not that through this he should become impure!

אבער ניט אז דורך דעם זאל ער ער ווערן טמא!

English translation 1436

The laws of impurity from a dead body he already learned earlier in detail in Parshat Chukat,

די דינים פון טומאת מת האט ער שוין פריער געלערנט בפרטיות אין פ' חוקת,

English translation 1437

and there all the ways one becomes impure with impurity from a dead body are enumerated: "And whoever touches etc. a corpse by the sword or a dead body or a bone of a man or a grave",

און דארטן ווערן אויסגערעכנט אלע אופנים ווי מ'ווערט טמא בטומאת מת "וכל אשר יגע גו' בחלל חרב או במת או בעצם אדם או בקבר",

English translation 1438

but it is nowhere mentioned that one becomes impure by virtue of the very fact that one was a "killer of a soul"

אבער עס ווערט ערגעץ ניט דערמאנט אז מען ווערט טמא מצד דעם אליין וואס מ'איז געווען א "הורג נפש"

English translation 1439

(and not by virtue of touching a dead body etc. etc.).

(און ניט מצד נגיעה במת כו' כו').

English translation 1440

And consequently,

ובמילא,

English translation 1441

Rashi would not have explained at all,

אז רש"י וואלט גארניט מפרש געווען,

English translation 1442

it would have been for a five-year-old a wondrous novelty:

וואלט געווען ביים בן חמש א חידוש נפלא:

English translation 1443

From the plain meaning of the verses here it is implied,

פון פשטות הכתובים דא איז משמע,

English translation 1444

that this verse relies in general

אז דער פסוק דא פארלאזט זיך בכללות

English translation 1445

(regarding the laws of impurity from a corpse)

(בנוגע די דינים פון טומאת מת)

English translation 1446

on the laws in the portion of Chukat

אויף די דינים שבפ' חוקת

English translation 1447

(the verse only gives a few specific laws) –

(דער פסוק גיט בלויז צו עטלעכע פרטי דינים) –

English translation 1448

and it emerges,

און דא קומט אויס,

English translation 1449

that the verse states a fundamental novelty in impurity from a corpse,

אז דער פסוק זאגט א חידוש עיקרי אין טומאת מת,

English translation 1450

that if one is merely a "killer of a soul" he becomes impure,

אז אויב נאר מ'איז א "הורג נפש" ווערט מען טמא,

English translation 1451

contrary to what was learned in the portion of Chukat that those who become impure from corpse impurity must be "one who touches a corpse with a sword or a corpse etc."

היפך ווי מ'האט געלערנט אין פ'חוקת אז די טמא ווערן בטומאת מת מוז זיין "יגע גו' בחלל חרב או במת גו'".

English translation 1452

Even more:

נאך מער:

English translation 1453

from that which it says "any killer of a soul" it emerges,

פון דעם וואס שטייט "כל הורג נפש" קומט אויס,

English translation 1454

that there is no limitation in this;

אז ס'איז ניטא אין דעם קיין הגבלה;

English translation 1455

even in a case when

אפילו אין א פאל ווען

English translation 1456

(not only that there was no contact, but)

(ניט נאר אז ס'איז דערביי ניט געווען קיין נגיעה, נאר)

English translation 1457

one was merely an indirect cause of the other's death –

מ'איז געווען א גורם בעלמא צו יענעם'ס מיתה –

English translation 1458

for example:

לדוגמא:

English translation 1459

by giving the other "the bitter waters" and the like –

דורך געבן יענעם "מים המאררים" 139 וכיו"ב –

English translation 1460

he also becomes impure.

ווערט מען אויך טמא.

English translation 1461

Therefore Rashi must reject the understanding and explain,

דעריבער מוז רש"י שולל זיין די קס"ד און מפרש זיין,

English translation 1462

that here it speaks when one killed with a vessel,

אז דא רעדט זיך אז מ'האט גע'הרג'ט מיט א כלי,

English translation 1463

"and the verse taught you that the vessel imparts impurity to a person through the connections of the corpse as if he touched the corpse itself."

"ולמדך הכתוב שהכלי מטמא אדם בחבורי המת כאלו נוגע במת עצמו".

English translation 1464

In this Rashi is precise that "it speaks of one who kills with something that can become impure."

דערביי איז רש"י מדייק אז "בהורג בדבר המקבל טומאה הכתוב מדבר".

English translation 1465

From where is the derivation

פון וואנען איז דער הברח

English translation 1466

(in the plain meaning of the verse)

(אין פשוטו של מקרא)

English translation 1467

that it must be a "thing that can become impure"? And especially since there is an opinion that even when one kills with a thing that cannot become impure he becomes impure?

אז עס מוז זיין א "דבר המקבל טומאה"? ובפרט אז עס איז פאראן א דיעה אז אפילו ווען מ'הרג'ט מיט א דבר שאינו מקבל טומאה ווערט מען טמא 140?

English translation 1468

Only in the way of plain meaning it is necessary to say so.

נאר אין דרך הפשט איז מוכרח אזוי צו זאגן.

English translation 1469

For since the person becomes impure

ווארום וויבאלד אז דער אדם ווערט טמא

English translation 1470

(not from the corpse itself, but)

(ניט פון דעם מת אליין, נאר)

English translation 1471

through the vessel that touched the corpse –

דורך דער כלי וואס האט אנגערירט דעם מת –

English translation 1472

how can it be,

ווי קען זיין,

English translation 1473

that the vessel itself that touches the corpse remains pure

אז די כלי אליין וואס רירט אן דער מת בלייבט טהור

English translation 1474

(being a thing that cannot become impure),

(זייענדיק א דבר שאינו מקבל טומאה),

English translation 1475

and at the time of the action this vessel should impart impurity to the person?!

און בשעת מעשה זאל אט די כלי מטמא זיין דעם אדם?!

English translation 1476

It is contrary to simple logic!

ס'איז היפך השכל הפשוט!

English translation 1477

Therefore Rashi must say,

דעריבער מוז רש"י זאגן,

English translation 1478

that according to the plain meaning it must be a "thing that can become impure."

אז ע"ד הפשט מוז עס זיין א "דבר המקבל טומאה".

English translation 1479

And the novelty in this is,

און דער חידוש אין דעם איז,

English translation 1480

that even though the person becomes impure from the vessel,

אז אע"פ אז דער אדם ווערט טמא פון דער כלי,

English translation 1481

and consequently he seemingly should not have become impure with corpse impurity,

ובמילא האט ער לכאורה ניט געדארפט ווערן טמא בטומאת מת,

English translation 1482

but only a first degree of impurity –

נאר בלויז א ראשון לטומאה –

English translation 1483

the law is,

איז דער דין,

English translation 1484

that he becomes impure with corpse impurity. For since the contact with the vessel was at the time of the killing,

אז ער ווערט טמא בטומאת מת. ווארום וויבאלד אז די נגיעה בכלי איז געווען בשעת די הריגה,

English translation 1485

the "vessel imparts impurity to a person through the connections of the corpse as if he touched the corpse itself."

איז די "כלי מטמא אדם בחבורי המת כאלו נוגע במת עצמו" 141.

English translation 1486

– In our Sifrei it says "that it imparts impurity through moving"

– אין ספרי לפנינו שטייט "שמטמא בהיסט"

English translation 1487

(and not from the aspect of "contact").

(און ניט מצד "מגע").

English translation 1488

And therefore the Ramban learns,

און דערפאר לערנט דער רמב"ן,

English translation 1489

that the wording

אז דער לשון

English translation 1490

(of Rabbi Meir)

(של ר' מאיר)

English translation 1491

"with a thing that can become impure" does not refer to the vessel

"בדבר המקבל טומאה" גייט ניט אויף דער כלי

English translation 1492

(for impurity through moving applies even when one moves the corpse from its place with a thing that cannot become impure),

(ווארום טומאת היסט איז אפילו ווען מ'וירט דעם מת ממקומו מיט א דבר שאינו מקבל טומאה),

English translation 1493

but to the person,

נאר אויף דעם אדם,

English translation 1494

"with a thing through which the person can become impure from the corpse itself."

"בדבר שהאדם מקבל בו טומאה מן המת עצמו".

English translation 1495

But: (a)

אבער: (א)

English translation 1496

Since Rashi brings his explanation in the name of Rabbi Meir

וויבאלד רש"י ברענגט זיין פירוש בשם ר' מאיר

English translation 1497

("Rabbi Meir says etc."),

("ר' מאיר אומר כו'"),

English translation 1498

one cannot say that Rashi "invented" a new statement of Rabbi Meir,

קען מען ניט זאגן אז רש"י האט "אויפגעמאכט" א נייעם מאמר פון ר' מאיר,

English translation 1499

rather one must say,

נאר מען מוז זאגן,

English translation 1500

that Rashi had such a version in the statement of Rabbi Meir,

אז רש"י האט געהאט אזא גירסא אין מאמר ר' מאיר 142,

English translation 1501

that the impurity is from the aspect of contact. (b)

אז די טומאה איז מצד מגע. (ב)

English translation 1502

Regarding this one cannot say that with "one who kills with a thing that can become impure" Rashi means "with a thing through which the person can become impure" –

עד"ז קען מען ניט זאגן אז מיט "הורג בדבר המקבל טומאה" מיינט רש"י "בדבר שהאדם מקבל בו טומאה" –

English translation 1503

because,

ווייל,

English translation 1504

as discussed several times,

כמדובר כמה פעמים,

English translation 1505

Rashi wrote his explanation in a clear style,

האט רש"י געשריבן זיין פירוש אין א סגנון ברור,

English translation 1506

that even a five-year-old studying Scripture should understand it. And the simple explanation of "one who kills with a thing that can become impure" is,

אז אפילו א בן חמש למקרא זאל עס פארשטיין. און דער פירוש הפשוט פון "הורג בדבר המקבל טומאה" איז,

English translation 1507

that it speaks about the "thing" with which one killed,

אז מ'רעדט וועגן דעם "דבר" מיט וועלכן מ'האט הורג געווען,

English translation 1508

that this "thing" is "able to become impure"

אז אט דער "דבר" איז "מקבל טומאה"

English translation 1509

(and not –

(און ניט –

English translation 1510

the person who kills).

דער אדם ההורג).

English translation 1511

In continuation of this Rashi continues "or could it be that even if he shot an arrow at him and killed him":

בהמשך לזה איז רש"י ממשיך "או יכול אפילו זרק בו חץ והרגו":

English translation 1512

After Rashi innovates that if one is merely a "killer of a soul",

נאך דעם וואס רש"י איז מחדש אז אויב נאר מ'איז א "הורג נפש",

English translation 1513

even through a mere connection to the corpse

איז אפילו דורך א חבור בעלמא צום מת

English translation 1514

(even when there is no contact with the corpse itself)

(אפילו ווען ס'איז ניטא קיין נגיעה אין דעם מת עצמו)

English translation 1515

this is "as if he touched the corpse itself" –

איז דאס "כאלו נוגע במת עצמו" –

English translation 1516

one could still say,

קען מען דאך זאגן,

English translation 1517

that even "he shot an arrow at him and killed him" he should become impure:

אז אפילו "זרק בו חץ והרגו" זאל ער ווערן טמא:

English translation 1518

At the time one shoots an arrow there is in it his force. And consequently,

בשעת מ'איז זורק א חץ איז דאך דא אין דערויף כחו. ובמילא,

English translation 1519

there is room to say,

איז דא אן ארט צו זאגן,

English translation 1520

that the person should become impure through the "arrow"

אז דער אדם זאל טמא ווערן דורך דעם "חץ"

English translation 1521

(which is a thing that can become impure)

(וואס איז א דבר המקבל טומאה)

English translation 1522

for since "his force" has a "connection" with the corpse

ווארום וויבאלד אז "כחו" האט א "חיבור" מיטן מת

English translation 1523

(through the "arrow"),

(דורכן "חץ"),

English translation 1524

it is "as if he touched the corpse itself."

איז עס "כאילו נוגע במת עצמו".

English translation 1525

And as the five-year-old already learned earlier,

און ווי דער בן חמש האט שוין געלערנט פריער,

English translation 1526

that "his force" of a person is exactly like the person himself,

אז "כחו" של האדם איז פונקט ווי דער אדם עצמו,

English translation 1527

for example:

לדוגמא:

English translation 1528

"When a fire goes out etc. and consumes a stack etc." the "one who ignites the fire" must pay

"כי תצא אש גו' ונאכל גדיש גו'" דארף דער "מבעיר את הבערה" צאלן 143

English translation 1529

(and regarding this one who kills through his fire is liable for death),

(ועד"ז א הורג ע"י אשו איז חייב מיתה),

English translation 1530

because there is in it "his force"

ווייל ס'איז דא אין דעם "כחו"

English translation 1531

(his fire is like his arrows).

(אשו משום חציו) 144.

English translation 1532

And to refute the reasoning, Rashi brings the continuation of the verse.

און אויף צו שולל זיין די סברא ברענגט רש"י דעם המשך הפסוק

English translation 1533

And as discussed earlier

און ווי גערעדט פריער

English translation 1534

(section 27),

(סעיף כז),

English translation 1535

that for Rashi's commentary until here,

אז צו פירוש רש"י ביז אהער,

English translation 1536

one does not need to arrive at the words "and whoever touches the slain" –

דארף מען ניט אנקומען צו די ווערטער "וכל הנוגע בחלל" –

English translation 1537

only here must Rashi bring the words.

ערשט דא מוז רש"י ברענגען די ווערטער

English translation 1538

"Talmud lomar: 'and whoever touches the slain' – it equates the killer to the toucher: just as the toucher [is impure] through his connection, so too the killer [is impure] through his connection." Then from the continuation of the verse one learns,

"ת"ל וכל הנוגע בחלל מקיש הורג לנוגע מה נוגע ע"י חבורו אף הורג ע"י חבורו" אז פון דעם המשך הפסוק לערנט מען,

English translation 1539

that the "connection" must be through touching.

אז דער "חיבור" מוז זיין ע"י נגיעה.

English translation 1540

There remains, however, the precision –

עס בלייבט נאך אבער דער דיוק –

English translation 1541

why does Rashi cite the name of the author of the statement,

פארוואס איז רש"י מעתיק דעם שם בעל המאמר,

English translation 1542

Rabbi Meir,

ר' מאיר,

English translation 1543

and as will be explained below.

וכפי שיתבאר לקמן.

English translation 1544

The explanation in that which they called the chamber of the High Priest –

דער ביאור אין דעם וואס מ'האט גערופן די לשכת כה"ג –

English translation 1545

"the Chamber of Parhedrin":

"לשכת פרהדרין":

English translation 1546

When there is a matter that can be interpreted in one way or another –

בשעת עס איז דא אן ענין וואס מען קען מפרש זיין לכאן או לכאן –

English translation 1547

one must take into account the time and place,

דארף מען זיך רעכענען מיטן זמן ומקום,

English translation 1548

to interpret the matter in accordance with the time and place.

צו מפרש זיין דעם ענין בהתאם להזמן והמקום.

English translation 1549

And this applies to our matter:

ועד"ז בעניננו:

English translation 1550

Since we are speaking about a chamber in the Holy Temple,

וויבאלד אז מען רעדט וועגן א לשכה אין בית המקדש,

English translation 1551

and regarding a time of the Second Temple –

און בנוגע א זמן פון עשי"ת –

English translation 1552

it "inclines" to interpret the name "Chamber of Parhedrin" in a positive light.

"ציט זיך" צו מפרש זיין דעם נאמען "לשכת פרהדרין" למעליותא.

English translation 1553

Thus the explanation in this is:

איז דער ביאור אין דעם:

English translation 1554

The interpretation "they would replace it

דער פירוש "מחליפין אותה

English translation 1555

(the High Priesthood of the High Priest)

(די כהונה של הכה"ג)

English translation 1556

every twelve months like these Parhedrin" is

כל שנים עשר חודש כפרהדרין הללו" איז

English translation 1557

(not a matter of lack of longevity –

(ניט אן ענין פון העדר אריכות ימים –

English translation 1558

they had longevity in body, etc., rather)

מ'האט געהאט אריכות ימים בגוף כו', נאר)

English translation 1559

each year a new reality came into being;

מ'איז יעדער יאר געווארן א נייע מציאות;

English translation 1560

the High Priest was elevated each year to an entirely higher level beyond comparison, until,

דער כה"ג איז נתעלה געווארן בכל שנה אין אינגאנצן א העכערער מדריגה שלא בערך, ביז,

English translation 1561

he is not the same High Priest as years before.

אז ער איז ניט דער זעלבער כה"ג ווי פאר א יארן.

English translation 1562

That is to say,

דאס הייסט,

English translation 1563

the service of Yom Kippur itself effected an elevation beyond comparison in the High Priest,

די עבודה פון יוהכ"פ גופא האט אויפגעטאן אן עילוי שלא בערך אין דעם כה"ג,

English translation 1564

and therefore "they would replace it every twelve months" –

און דעריבער "מחליפין אותה כל שנים עשר חודש" –

English translation 1565

when the coming Yom Kippur arrived, "they would replace it,"

ווען ס'איז געקומען דער יוהכ"פ הבע"ל איז "מחליפין אותה",

English translation 1566

he became a "different" High Priest,

ער איז געווארן אן "אנדערער" כה"ג,

English translation 1567

and performed a "different,"

און געטאן אן "אנדערע",

English translation 1568

a new service.

א נייע עבודה.

English translation 1569

In general,

בכללות,

English translation 1570

this is the difference between the service of the righteous and the service of repentance:

איז דאס דער חילוק צווישן עבודת הצדיקים און עבודת התשובה:

English translation 1571

The service of the righteous is in a manner of "the regular daily offerings in their order,"

די עבודה פון צדיקים איז אין אן אופן פון "תמידים כסדרם",

English translation 1572

an orderly service;

אן עבודה מסודרה;

English translation 1573

but the service of repentance is in a manner of walking –

משא"כ עבודת התשובה איז אין אן אופן פון הליכה –

English translation 1574

an ascent beyond comparison.

עלי' שלא בערך.

English translation 1575

And this is also the reason why the name "Chamber of Parhedrin" came about specifically in the time of the Second Temple. Because the difference between the First Temple and the Second Temple is –

און דאס איז אויך דער טעם פארוואס דער נאמען "לשכת פרהדרין" איז געווארן בזמן מקדש שני דוקא. ווייל דער חילוק פון מקדש ראשון און מקדש שני איז –

English translation 1576

that the First Temple is the service of the righteous,

אז מקדש ראשון איז עבודת הצדיקים,

English translation 1577

and the Second Temple –

און בית שני –

English translation 1578

the service of repentance.

עבודת התשובה 145.

English translation 1579

The aforementioned matter –

ענין הנ"ל –

English translation 1580

that "Chamber of Parhedrin" is the service of repentance –

אז "לשכת פרהדרין" איז עבודת התשובה –

English translation 1581

also aligns with what is explained in the note of my father, the difference between "the Chamber of Wood" and "the Chamber of Parhedrin,"

איז אויך מתאים עם המבואר אין דער הערה פון טאטן דעם חילוק פון "לשכן העץ" און "לשכת פרהדרין",

English translation 1582

that "wood" indicates kindnesses,

אז "עץ" ווייזט אויף חסדים,

English translation 1583

and "Parhedrin" indicates severities

און "פרהדרין" אויף גבורות

English translation 1584

(as above, section 27),

(כנ"ל סעיף כז),

English translation 1585

Because the service of the righteous is in a manner of kindness.

ווייל עבודת הצדיקים איז אין אן אופן של חסד.

English translation 1586

But the service of a penitent is in a manner of judgments:

משא"כ די עבודה פון א בע"ת איז אין אן אופן פון דינים:

English translation 1587

he must have extra caution because "turn away from evil,"

ער דארף האבן א זהירות יתירה ווייל "סורו רע",

English translation 1588

and consequently he must conduct himself with himself in a manner of contraction and judgment –

ובמילא דארף ער זיך פירן מיט זיך אין אן אופן פון צמצום ודין –

English translation 1589

making fences and safeguards so that he does not return to his evil way.

מאכן גדרים וסייגים שלא יחזור לסורו 146.

English translation 1590

And as our Sages of blessed memory said: "He found a marsh –

וכמחז"ל 147 אז "בקעא מצא –

English translation 1591

and built a fence around it."

וגדר בה גדר".

English translation 1592

And this is also the reasoning why the name "Chamber of Wood" is brought in Tractate Middot,

און דאס איז אויך די הסברה פארוואס דער נאמען "לשכת העץ" ווערט געבראכט אין מס' מדות 148,

English translation 1593

and "Chamber of Parhedrin" –

און "לשכת פרהדרין" –

English translation 1594

in Tractate Yoma:

אין מס' יומא 149:

English translation 1595

Tractate Middot concerns the service of the righteous;

מס' מדות איז ענינה עבודת הצדיקים;

English translation 1596

and as our Sages of blessed memory say: Who is the Tanna of "Middot"? Rabbi Eliezer ben Yaakov,

און ווי חז"ל זאגן מאן תנא "מדות ר"א בן יעקב" 150,

English translation 1597

whose "Mishnah is a fixed measure and clean"

וואס "משנתו קב ונקי" 151

English translation 1598

(the service of the righteous);

(עבודת הצדיקים);

English translation 1599

But Tractate Yoma concerns the service of Yom Kippur,

משא"כ מס' יומא ענינה עבודת יוהכ"פ,

English translation 1600

the service of repentance. And therefore the chamber there is called "Chamber of Parhedrin."

עבודת התשובה. און דערפאר ווערט די לשכה דארט אנגערופן "לשכת פרהדרין".

English translation 1601

And with this it is also understandable why Rabbeinu HaKadosh included both names in the Mishnah

און דערמיט איז אויך פארשטאנדיק פארוואס רבינו הקדוש האט אריינגעשטעלט ביידע נעמען אין משנה

English translation 1602

(also the name "Chamber of Wood" from the First Temple) –

(אויך דער נאמען "לשכת העץ" פון מקדש ראשון) –

English translation 1603

For the name "Chamber of Parhedrin" –

ווארום דער נאמען "לשכת פרהדרין" –

English translation 1604

the service of repentance –

עבודת התשובה –

English translation 1605

does not negate the matter of "Chamber of Wood"

איז ניט שולל דעם ענין פון "לשכת העץ"

English translation 1606

(the service of the righteous),

(עבודת הצדיקים),

English translation 1607

rather it adds another virtue;

נאר דאס איז מוסיף נאך א מעלה;

English translation 1608

that the High Priest should have both virtues –

אז ביים כה"ג זאלן זיין ביידע מעלות –

English translation 1609

both from the service of the righteous and from the service of repentance.

סיי פון עבודת הצדיקים און סיי פון עבודת התשובה.

English translation 1610

Only because the innovation that came about in the Second Temple was –

נאר וויבאלד אז דער חידוש וואס האט זיך אויפגעטאן בבית שני איז געווען –

English translation 1611

the service of repentance,

עבודת התשובה,

English translation 1612

therefore they called the chamber specifically "Parhedrin,"

דעריבער האט מען גערופן די לשכה "פרהדרין" דוקא,

English translation 1613

And this applies regarding the matter of longevity hinted at in "Chamber of Wood"

ועד"ז בנוגע דעם ענין של אריכות ימים המרומז ביים "לשכת העץ"

English translation 1614

(as above, section 27) –

(כנ"ל סעיף כז) –

English translation 1615

that even after they gave the name "Chamber of Parhedrin"

אז אויך נאך דעם ווי מ'האט געגעבן דעם נאמען "לשכת פרהדרין"

English translation 1616

(because they "would replace it every twelve months"),

(ע"ש שהיו "מחליפין אותה כל שנים עשר חודש"),

English translation 1617

the matter of longevity remained

איז געבליבן דעם ענין האריכות ימים

English translation 1618

(hinted at in the name "Chamber of Wood").

(המרומז בשם "לשכת העץ").

English translation 1619

Therefore, the name "Lishkat Parhedrin" remained throughout all the days of the Second Temple,

וואס דערפאר איז דער נאמען "לשכת פרהדרין" געבליבן למשך כל ימי בית שני,

English translation 1620

also in the days of Shimon HaTzaddik *,

אויך בימי שמעון הצדיק *,

English translation 1621

Yochanan Kohen Gadol

יוחנן כה"ג

English translation 1622

(who was a complete tzaddik for forty years)

(שהי' צדיק גמור פ' שנה)

English translation 1623

and the like who lived long,

152 וכיו"ב שהאריכו ימים,

English translation 1624

all their days it was called Lishkat Parhedrin –

יכל ימיהם נקראה לשכת פרהדרין –

English translation 1625

because the concept of "Parhedrin" –

ווייל דער ענין פון "פרהדרין" –

English translation 1626

that "they replace it" –

ש"מחליפין אותה" –

English translation 1627

means in spiritual service,

מיינט אין עבודה רוחנית,

English translation 1628

a change to a different essence.

א שינוי למהות אחר.

English translation 1629

The lesson from this in the service of man:

די הוראה דערפון אין עבודת האדם:

English translation 1630

Every Jew is like a Kohen Gadol. As it is stated in the Baal HaTurim on the verse "And you shall be to Me a kingdom of priests"

יעדער איד איז ווי א כהן גדול. ווי עס שטייט אין בעל הטורים עה"פ 153 "ואתם תהיו לי ממלכת כהנים"

English translation 1631

(which is said about all Jews),

(וואס ווערט געזאגט אויף אלע אידן),

English translation 1632

that this means high priests.

אז דאס מיינט כהנים גדולים 154.

English translation 1633

From this it is understood that the services of the Kohen Gadol at the time when the Holy Temple existed are in the spiritual service of every single person.

דערפון איז מובן אז די עבודות פון דעם כה"ג בזמן שביהמ"ק הי' קיים זיינען בעבודתו הרוחנית דכאו"א.

English translation 1634

And particularly regarding the service of the Kohen Gadol on Yom Kippur –

ובפרט בנוגע צו עבודת כה"ג ביום הכפורים –

English translation 1635

as we see it from that which every Jew says the service in the prayer

ווי מ'זעט עס דערפון וואס יעדער איד זאגט די עבודה בתפלת

English translation 1636

(of the additional service of)

(מוסף ד)

English translation 1637

Yom Kippur,

יוהכ"פ,

English translation 1638

with the "Yehi Ratzon" etc. –

מיט דעם "יהי רצון" וכו' –

English translation 1639

that the service in the prayer of Yom Kippur was composed by Yosi ben Yosi Kohen Gadol,

וואס די עבודה בתפלת יוהכ"פ האט יוסי בן יוסי כהן גדול מחבר געווען,

English translation 1640

as it is stated in Pri Etz Chaim,

ווי עס שטייט אין פרי עץ חיים 155,

English translation 1641

and one intends intentions during it and one contemplates in it and one weeps etc.

און מ'איז דערביי מכוון כוונות און מ'איז זיך אין דעם מתבונן און מ'וויינט וכו'.

English translation 1642

From which it is understood that every Jew in his spiritual service has a connection to the service of the Kohen Gadol on Yom Kippur.

וואס דערפון איז מובן אז יעדער איד בעבודה רוחנית שלו האט א שייכות צו עבודת הכהן גדול ביוהכ"פ.

English translation 1643

And as it is also stated in the books of mussar, in the books of Chabad it is not brought,

און ווי עס שטייט אויך אין ספרי מוסר אין ספרי חב"ד ברענגט זיך דאס ניט,

English translation 1644

that at the time a Jew serves his service every day he must visualize himself as if he is the Kohen Gadol who enters the Holy of Holies on Yom Kippur.

אז בשעת א איד איז עובד עבודתו בכל יום דארף ער זיך מצייר זיין ווי ער איז דער כהן גדול וואס איז נכנס לקדש הקדשים ביוהכ"פ.

English translation 1645

And as this is regarding the service of the priests

און ווי דאס איז בנוגע עבודת הכהנים

English translation 1646

(ordinary) –

(סתם) –

English translation 1647

in general,

בכלל,

English translation 1648

that in every Jew there is in his spiritual service the service of the priest –

אז בא יעדער איד איז דא בעבודתו הרוחנית עבודת הכהן –

English translation 1649

and as is understood also from this law in the Shulchan Aruch,

וכמובן אויך פון דעם דין אין שולחן ערוך 156,

English translation 1650

that every day one should say the section of the offerings,

אז בכל יום זאל מען זאגן פ' הקרבנות,

English translation 1651

the section of the burnt-offering and meal-offering and peace-offering and sin-offering and guilt-offering,

פ' העולה ומנחה ושלמים וחטאת ואשם,

English translation 1652

in order to "fulfill that which is said, 'and let us render the calves of our lips,'"

בכדי "לקיים מ"ש 157 ונשלמה פרים שפתינו,

English translation 1653

"and as the Sages said on the verse, 'This is the law of the burnt-offering, of the meal-offering, and of the sin-offering etc.,' 'whoever engages in the study of the burnt-offering etc.,'"

וכמו שאמרו חכמים 158 ע"פ 159 זאת התורה לעולה למנחה ולחטאת וגו' כל העוסק בתורת עולה כו'" 160,

English translation 1654

"whoever engages in the study of the burnt-offering is as if he offered a burnt-offering,

"כל העוסק בתורת עולה כאלו הקריב עולה,

English translation 1655

and whoever engages in the study of the sin-offering is as if he offered a sin-offering,"

וכל העוסק בתורת חטאת כאילו הקריב חטאת" 161,

English translation 1656

and "when he finishes the section of the burnt-offering he should say, 'May it be Your will that this be considered and accepted before You as if I offered a burnt-offering,

און "כשיסיים פ' העולה יאמר יהי רצון מלפניך שיהא זה חשוב ומקובל לפניך כאלו הקרבתי עולה,

English translation 1657

and so he should say after the section of the meal-offering and the peace-offering etc.'"

וכך יאמר אחר פ' המנחה והשלמים כו'" 162

English translation 1658

(but after the section of the sin-offering etc. one does not say the "Yehi Ratzon,"

(משא"כ נאך פ' חטאת וכו' זאגט מען ניט דעם "יהי רצון",

English translation 1659

as explained there the reason).

כמבואר שם דער טעם).

English translation 1660

From this it is understood that in every Jew in his spiritual service there is something analogous to the concept of the service of the priest.

וואס דערפון איז מובן אז בא יעדן אידן בעבודתו הרוחנית איז דא בדוגמת דער ענין פון עבודת הכהן.

English translation 1661

And so too it is understood regarding the service of the Kohen Gadol,

ועד"ז איז אויך מובן בנוגע צו עבודת הכהן גדול,

English translation 1662

that all Jews are called "a kingdom of priests,"

וואס אלע אידן ווערן אנגערופן "ממלכת כהנים",

English translation 1663

high priests

כהנים גדולים

English translation 1664

(as above).

(כנ"ל).

English translation 1665

Based on this it is understood that also the concept that as a preparation and introduction to the service of the Kohen Gadol in the Holy of Holies on Yom Kippur the Kohen Gadol sat in a chamber that had both names,

עפ"ז איז מובן אז אויך דער ענין וואס אלס הכנה והקדמה צו עבודת כה"ג בקדה"ק ביוהכ"פ איז דער כה"ג געזעסן אין א לשכה וואס האט געהאט ביידע נעמען,

English translation 1666

"Lishkat HaEtz" and "Lishkat Parhedrin" –

"לשכת העץ" און "לשכת פרהדרין" –

English translation 1667

which indicate the two services of kindness and might that exist in the Kohen Gadol,

וואס באווייזן אויף די צוויי עבודות פון חסד וגבורה וואס זיינען דא בא דעם כה"ג,

English translation 1668

the concept that he atoned for all of Israel

דער ענין וואס ער האט מכפר געווען על כל ישראל

English translation 1669

(kindness),

(חסד),

English translation 1670

and the service with the goat for Azazel

און די עבודה מיטן שעיר לעזאזל

English translation 1671

(might) –

(גבורה) –

English translation 1672

must also be a lesson for every single person from Israel in his spiritual service:

דארף אויך זיין א הוראה פאר כאו"א מישראל בעבודתו הרוחנית:

English translation 1673

In every Jew there must be both conducts of "the right hand draws near

בא יעדן אידן דארפן זיין ביידע הנהגות פון "ימין מקרבת

English translation 1674

(kindness)

(חסד)

English translation 1675

and "the left hand pushes away"

און "שמאל דוחה"

English translation 1676

(might):

(גבורה):

English translation 1677

And simply:

ובפשטות:

English translation 1678

One must have love of Israel for every Jew,

מ'דארף האבן אהבת ישראל צו יעדן אידן,

English translation 1679

and draw him near

און אים מקרב זיין

English translation 1680

(with the right hand).

(בימין).

English translation 1681

And the undesirable matters one must push away with the left hand,

און די ענינים בלתי רצויים דארף מען דוחה זיין בשמאל,

English translation 1682

"the left hand pushes away."

"שמאל דוחה".

English translation 1683

That is, even when there is the service of 'pushing away,'

ד.ה. אפילו ווען ס'איז דא די עבודה פון 'דחי',

English translation 1684

it is only with the left hand,

איז דאס נאר ביד שמאל,

English translation 1685

the weak hand,

יד כהה,

English translation 1686

but even then there must be "the right hand draws near."

אבער אויך דעמולט דארף זיין די "ימין מקרבת" 163.

English translation 1687

Which further emphasizes the effort in doing the campaign of love of Israel.

וואס דאס איז נאכמער מדגיש די השתדלות אין טאן אין מבצע אהבת ישראל.

English translation 1688

And "one mitzvah brings about another mitzvah" –

און "מצוה גוררת מצוה" 164 –

English translation 1689

from the campaign of love of Israel one comes to the other campaigns,

פון מבצע אהבת ישראל קומט מען צו די אנדערע מבצעים,

English translation 1690

as enumerated earlier.

ווי אויסגערעכנט פריער.

English translation 1691

And from this one comes to do with greater vigor and greater strength in the entire Torah and its mitzvot.

און דערפון קומט מען צו טאן ביתר שאת וביתר עוז אין כל התורה ומצוותי'.

English translation 1692

And especially one has the strength to do in Torah and mitzvot with greater vigor and greater strength in the time in which one finds oneself now,

ובמיוחד האט מען דעם כח צו טאן אין תומ"צ ביתר שאת ויתר עוז אין דעם זמן אין וועלכן מ'געפינט זיך איצטער,

English translation 1693

the summer season –

זמן הקיץ –

English translation 1694

as we see in practice,

ווי מ'זעט בפועל,

English translation 1695

and particularly in this country,

ובפרט במדינה זו,

English translation 1696

that in the summer season one gives "vacation" to children,

אז אין זמן הקיץ גיט מען "חופש" צו קינדער,

English translation 1697

and so too to adults,

ועד"ז בא ערוואקסענע,

English translation 1698

one does not exert oneself as strongly in the occupation with which one is engaged,

שטרענגט מען זיך ניט אן אזוי שטארק אין דעם עסק מיט וועלכן מ'פארנעמט זיך,

English translation 1699

and one is not so preoccupied with matters of livelihood etc. –

און מ'איז ניט אזוי טרוד בעניני פרנסה וכו' –

English translation 1700

consequently it is now easier and simpler to do in the service of G-d,

במילא איז איצטער לייכטער און גרינגער צו טאן אין עבודת השם,

English translation 1701

since one does not have so many of the confusions from other matters.

וויבאלד אז מ'האט ניט אזויפיל די בלבולים פון אנדערע ענינים.

English translation 1702

And not like the reasoning of the householders,

און ניט כסברת הבעלי בתים,

English translation 1703

that in the summer time one also has a vacation from matters of Torah and mitzvot, Heaven forbid,

אז בזמן הקיץ האט מען אויך חופש פון עניני תומ"צ ח"ו,

English translation 1704

saying that since it is hot and humid and "the humidity,"

זאגנדיק אז היות ס'איז הייס און נאס און "היומיד",

English translation 1705

one cannot study Torah properly and one cannot engage in mitzvot properly –

קען מען ניט לערנען תורה כדבעי און מ'קען זיך ניט עוסק זיין במצוות כדבעי –

English translation 1706

But on the contrary, it stands to reason:

נאר איפכא מסתברא:

English translation 1707

Specifically when it is hot and consequently one does not exert oneself so much in matters of business,

דוקא ווען ס'איז הייס ובמילא שטרענגט מען זיך ניט אן אזויפיל אין עניני עסק,

English translation 1708

one must utilize the time for studying Torah and fulfilling mitzvot with greater vigor and greater strength!

דארף מען אויסנוצן די צייט אויף לערנען תורה און מקיים זיין מצוות ביתר שאת ויתר עוז!

English translation 1709

And as is known, the reasoning of the householders is the opposite of the Torah view,

וכידוע אז סברת הבעלי בתים איז היפך דעת תורה,

English translation 1710

as the law is in the Shulchan Aruch. And as His Holiness, my father-in-law, the Rebbe,

ווי דער דין איז אין שו"ע 165. און ווי כ"ק מו"ח אדמו"ר

English translation 1711

(the Baal HaGeulah)

(דער בעל הגאולה)

English translation 1712

expressed himself several times that householder assumptions are to him a loathsome thing!

האט זיך כמה פעמים אויסגעדריקט אז בעלי-בתישע הנחות זיינען ביי אים א דבר מאוס 166!

English translation 1713

That is to say:

דאס הייסט:

English translation 1714

Even when one has a doubt in a matter regarding how one should conduct oneself in a certain matter according to Torah –

אפילו בשעת מ'האט א ספק בדבר ווי מ'דארף זיך פירן אין א געוויסן ענין ע"פ תורה –

English translation 1715

one must hear the opinion of the householders in this,

דארף מען הערן דעם דעת הבעלי-בתים בזה,

English translation 1716

and do the opposite!

און טאן פארקערט!

English translation 1717

This is even when one has a doubt in a matter.

וואס דאס איז אפילו בשעת מ'האט א ספק בדבר.

English translation 1718

And all the more so in our case,

ועאכו"כ בנדו"ד,

English translation 1719

that it is a simple matter that the opinion of householders is that in the summer time one need not labor so much in matters of Torah and mitzvot,

אז ס'איז א דבר הפשוט אז דעת בעלי בתים אז בזמן הקיץ דארף מען ניט אזוי הארעווען אין עניני תומ"צ,

English translation 1720

it is exactly the opposite of what the truth is and of what the Torah of truth dictates.

איז פונקט פארקערט ווי דער אמת איז און ווי תורת אמת זאגט אן.

English translation 1721

And to summarize the matter:

ולסיכום הדבר:

English translation 1722

In this time,

בזמן זה,

English translation 1723

the summer time,

זמן הקיץ,

English translation 1724

when one does not exert oneself so much in matters of business etc.,

ווען מ'שטרענגט זיך ניט אזויפיל אן אין עניני עסק וכו',

English translation 1725

one must do with greater vigor and greater strength in Torah and mitzvot.

דארף מען טאן ביתר שאת ויתר עוז אין תומ"צ.

English translation 1726

And regarding this, one has the instruction from the summer time also on the day of Shabbat:

ועד"ז האט מען די הוראה פון זמן הקיץ אויך ביום השבת:

English translation 1727

On the day of Shabbat one must do,

ביום השבת דארף מען טאן,

English translation 1728

in all matters, with delight and joy,

אין אלע ענינים מתוך תענוג ושמחה,

English translation 1729

because "and you shall call Shabbat a delight,"

ווארום "וקראת לשבת עונג" 167,

English translation 1730

and "on the day of your rejoicing –

און "ביום שמחתכם –

English translation 1731

these are the Shabbatot,"

אלו השבתות" 168,

English translation 1732

and on the day of Shabbat "there is no sadness in it."

און ביום השבת איז "אין עצב בה" 169.

English translation 1733

When the summer time comes and it is hot,

בשעת ס'קומט אבער זמן הקיץ און ס'איז הייס,

English translation 1734

there can be a householder logic that one should not exert oneself so much in doing all matters on Shabbat with delight and joy.

קען זיין א בעלי-בתישע סברא אז מ'זאל זיך ניט אזוי אנשטרענגען אין טאן אלע ענינים בשבת מתוך עונג ושמחה.

English translation 1735

For example:

ווי לדוגמא:

English translation 1736

When it comes to singing a melody at a gathering on the day of Shabbat,

בשעת ס'קומט צו זינגען ביי א התוועדות ביום השבת א ניגון,

English translation 1737

like the melody "Shivneh Beit HaMikdash,"

ווי דער ניגון "שיבנה בית המקדש",

English translation 1738

he does not want to exert himself so much to sing,

וויל ער זיך ניט אזויפיל אנשטרענגען זינגען,

English translation 1739

lest he sweat too much! So even if he sings,

טאמער ער וועט צופיל שוויצן! איז אפילו אויב ער זינגט,

English translation 1740

he does so to fulfill his obligation,

טוט ער דאס צו יוצא זיין,

English translation 1741

and looks around to see if it has already been seen that he sang,

און קוקט ארום צי מ'האט שוין געזען אז ער האט געזונגען,

English translation 1742

so that then he can already stop singing. And after that melody he does not pause and wipes the sweat from his face...

וואס דעמולט קען ער שוין אויפהערן זינגען. און נאך דעם ניגון האלט ער זיך ניט איין און ווישט אפ דעם שווייס פון פנים...

English translation 1743

One must know,

דארף מען וויסן,

English translation 1744

that since this is a householder logic –

אז וויבאלד דאס איז א בעלי-בתישע סברא –

English translation 1745

it is the opposite that stands to reason,

איז איפכא מסתברא,

English translation 1746

and on the day of Shabbat there must be joy and delight,

און ביום השבת דארף זיין שמחה ועונג,

English translation 1747

and "there is no sadness in it,"

און "אין עצב בה",

English translation 1748

and therefore one must not go and show that one wipes the sweat from one's face after one sings a melody on Shabbat! –

און דעריבער דארף מען ניט גיין און באווייזן אז מ'ווישט אפ דעם שווייס פון פנים נאך דעם ווי מ'זינגט א ניגון שבת! –

English translation 1749

which even during the entire year should not be.

וואס אפילו בכל השנה דארף דאס ניט זיין.

English translation 1750

And all the more so on a Shabbat of "Bein HaMetzarim,"

ועאכו"כ אין א שבת פון "בין המצרים",

English translation 1751

when then one must have a special caution that one should not suspect him that what he does not sing on Shabbat a melody with joy properly,

וואס דעמולט דארף מען האבן א זהירות מיוחדת אז מ'זאל אים ניט חושד זיין אז דאס וואס ער זינגט ניט בשבת א ניגון בשמחה כדבעי,

English translation 1752

it is because the matter of "Bein HaMetzarim" has affected something on the day of Shabbat, Heaven forbid –

איז עס דערפאר וואס דער ענין פון "בין המצרים" האט עפעס אנגערירט ביום השבת ח"ו –

English translation 1753

therefore he must then exert himself even more to sing the melody with joy properly and in completeness,

דערפאר דארף ער דעמולט זיך נאכמער משתדל זיין צו זינגען דעם ניגון בשמחה כדבעי ובשלימות,

English translation 1754

so that there should not be this suspicion

בכדי ס'זאל ניט זיין אט דער חשד

English translation 1755

(and as is known the story about this).

(וכידוע הסיפור בזה).

English translation 1756

And afterwards when the conclusion of Shabbat comes,

און דערנאך ווען ס'קומט מוצאי שבת,

English translation 1757

if there is still then a situation where "we have not yet been saved" –

איז אויב ס'איז נאך דעמולט א מצב וואס עדיין "לא נושענו" 170 –

English translation 1758

one must then conduct oneself according to all these laws and with all these restrictions connected with the days

דארף מען זיך דעמולט פירן לויט די אלע הלכות און מיט די אלע הגבלות פארבונדן מיט די טעג

English translation 1759

(the weekdays)

(ימות החול)

English translation 1760

of "Bein HaMetzarim";

פון "בין המצרים";

English translation 1761

But together with this –

אבער צוזאמען דערמיט –

English translation 1762

it must also then

טאר דאס אויך דעמולט

English translation 1763

(even on weekdays)

(אפילו בימות החול)

English translation 1764

not affect, Heaven forbid, "the commands of the Lord are upright, rejoicing the heart,"

ניט אנרירן ח"ו אין "פקודי ה' ישרים משמחי לב" 171,

English translation 1765

which refers to Torah,

וואס שטייט אויף תורה 172,

English translation 1766

and not affect the joy of a mitzvah.

און ניט אנרירן אין שמחה של מצוה.

English translation 1767

Until one will merit that very soon there should be the true and complete joy of a mitzvah –

ביז מ'וועט זוכה זיין אז בקרוב ממש זאל זיין די שמחה של מצוה האמיתית והשלימה –

English translation 1768

"and everlasting joy upon their heads,"

"ושמחת עולם על ראשם",

English translation 1769

when these days will be transformed "to joy and to gladness and to good festivals,"

ווען יהפכו ימים אלו "לששון ולשמחה ולמועדים טובים",

English translation 1770

In the true and complete redemption through our righteous Moshiach,

בגאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 1771

speedily in our days, literally.

במהרה בימינו ממש.

English translation 1772

The explanation in Pirkei Avot:

דער ביאור אין פרקי אבות:

English translation 1773

In the Mishnah (chapter 5)

אין דער משנה (ו')

English translation 1774

it says "Yehoshua ben Perachyah and Nitai HaArbeli received from them,"

שטייט "יהושע בן פרחי' ונתאי הארבלי קבלו מהם",

English translation 1775

where "from them" refers to Yosei ben Yoezer and Yosei ben Yochanan

וואס "מהם" גייט אויף יוסי בן יועזר און יוסי בן יוחנן

English translation 1776

(as it says in Mishnah chapter 4).

(ווי עס שטייט אין משנה ד').

English translation 1777

Since the order in the Mishnah is also exact,

וויבאלד אז דער סדר אין משנה איז אויך בדיוק,

English translation 1778

and the Mishnah enumerates among the recipients

און די משנה רעכנט אויס צווישן די מקבלים

English translation 1779

(from Yosei ben Yoezer and Yosei ben Yochanan)

(פון יוסי בן יועזר און יוסי בן יוחנן)

English translation 1780

the first Yehoshua ben Perachyah and the second Nittai of Arbela,

דעם ערשטן יהושע בן פרחי' און דעם צווייטן נתאי הארבלי,

English translation 1781

and correspondingly come the influencers,

ועד"ז בא די משפיעים,

English translation 1782

the first Yosei ben Yoezer and the second Yosei ben Yochanan –

דער ערשטער יוסי בן יועזר און דער צווייטער יוסי בן יוחנן –

English translation 1783

it is reasonable to say,

איז מסתבר לומר,

English translation 1784

that even though both Yehoshua ben Perachyah and Nittai of Arbela received from both,

אז אע"פ וואס סיי יהושע בן פרחי' און סיי נתאי הארבלי האבן מקבל געווען פון ביידן,

English translation 1785

from Yosei ben Yoezer and Yosei ben Yochanan

פון יוסי בן יועזר און יוסי בן יוחנן

English translation 1786

("they received from them")

("קבלו מהם")

English translation 1787

nevertheless the receiving of Yehoshua ben Perachyah

איז אבער קבלת יהושע בן פרחי'

English translation 1788

(the first recipient that the Mishnah enumerates)

(דער ערשטער מקבל וועלכן די משנה רעכנט אויס)

English translation 1789

was primarily from Yosei ben Yoezer

בעיקר פון יוסי בן יועזר

English translation 1790

(the first influencer that the Mishnah enumerates),

(דער ערשטער משפיע וועלכן די משנה רעכנט אויס),

English translation 1791

and the receiving of Nittai of Arbela was primarily from Yosei ben Yochanan.

און קבלת נתאי הארבלי בעיקר פון יוסי בן יוחנן.

English translation 1792

And particularly according to what is explained in the commentators of the Mishnah that all these pairs that the Mishnah enumerates in the transmission of the Torah from person to person

ובפרט ע"פ המבואר אין מפרשי המשנה 173 אז די אלע זוגות וועלכע די משנה רעכנט אויס בקבלת התורה איש מפי איש

English translation 1793

(Yosei ben Yoezer and Yosei ben Yochanan,

(יוסי בן יועזר און יוסי בן יוחנן,

English translation 1794

then Yehoshua ben Perachyah and Nittai of Arbela,

דערנאך יהושע בן פרחי' און נתאי הארבלי,

English translation 1795

then Yehudah ben Tabbai and Shimon ben Shetach, etc.)

דערנאך יהודה בן טבאי און שמעון בן שטח א.א.וו.)

English translation 1796

the first is the Nasi of the generation and the second is the Av Beit Din of the generation.

איז דער ערשטער דער נשיא הדור און דער צווייטער דער אב בית דין פון דור.

English translation 1797

That is to say (in the aforementioned Mishnahs),

ד.ה. (אין די משנות הנ"ל),

English translation 1798

that Yosei ben Yoezer was the Nasi in his generation and Yosei ben Yochanan was then the Av Beit Din. Then in the generation after him, Yehoshua ben Perachyah was the Nasi and Nittai of Arbela the Av Beit Din.

אז יוסי בן יועזר איז געווען דער נשיא בדורו און יוסי בן יוחנן איז געווען דעמולט דער אב בית דין. דערנאך בדור שלאח"ז איז יהושע בן פרחי' געווען דער נשיא און נתאי הארבלי דער אב בית דין.

English translation 1799

From this it is further understood that the receiving of Yehoshua ben Perachyah,

וואס מזה איז נאכמער מובן אז קבלת יהושע בן פרחי',

English translation 1800

the Nasi in his generation,

דער נשיא בדורו,

English translation 1801

was primarily from the Nasi of the generation before him,

איז געווען בעיקר פון דעם נשיא הדור שלפנ"ז,

English translation 1802

Yosei ben Yoezer. And Nittai of Arbela,

יוסי בן יועזר. און נתאי הארבלי,

English translation 1803

the Av Beit Din in his generation,

דער אב בית דין שבדורו,

English translation 1804

received primarily from the Av Beit Din of the generation before him,

האט מקבל געווען בעיקר פון דער אב בית דין פון דעם דור שלפנ"ז,

English translation 1805

Yosei ben Yochanan.

יוסי בן יוחנן.

English translation 1806

Based on this it is understood that the teaching of Yehoshua ben Perachyah is particularly connected to Yosei ben Yoezer and his teaching

וואס עפ"ז איז מובן אז דער מאמר פון יהושע בן פרחי' איז במיוחד שייך צו יוסי בן יועזר און זיין מאמר

English translation 1807

(as discussed earlier (section 26) that what the Mishnah says "they received from them" indicates that the teaching of the recipient is connected with that of the one from whom he received and with his teaching),

(ווי גערעדט פריער (סכ"ו) אז וואס די משנה זאגט "קבלו מהם" באווייזט אז דער מאמר המקבל איז פארבונדן מיט דעם פון וועמען ער האט מקבל געווען און מיט מאמרו),

English translation 1808

and the connection is thereby that both were Nesiim:

און דער שייכות איז דערמיט וואס ביידע זיינען געווען נשיאים:

English translation 1809

because they were Nesiim,

וויבאלד אז זיי זיינען געווען נשיאים,

English translation 1810

it is understood that their directives are general directives connected with the state of the generation and all the people of their generation. For the matter of a Nasi is to provide for the people of his generation all that is necessary for them,

איז מובן אז זייערע הוראות זיינען הוראות כלליות פארבונדן מיט מצב הדור וכל אנשי דורם. ווארום דער ענין פון א נשיא איז צושטעלן לאנשי דורו כל המצטרך להם,

English translation 1811

like a king

ע"ד ווי א מלך

English translation 1812

(in contrast, the Av Beit Din of the generation, his matter is to decide questions in Torah).

(משא"כ דער אב בית דין של הדור איז ענינו פסק'נען שאלות בתורה).

English translation 1813

It will be understood by prefacing an explanation of the connection between the teaching of Yosei ben Yoezer,

וועט מען עס פארשטיין בהקדים ביאור השייכות צווישן מאמר יוסי בן יועזר,

English translation 1814

"Let your house be a meeting place for the sages,

"יהי ביתך בית ועד לחכמים,

English translation 1815

and wallow in the dust of their feet,

והוי מתאבק בעפרי רגליהם,

English translation 1816

and drink in their words with thirst" and the author of the teaching.

והוי שותה בצמא את דבריהם" מיטן בעל המאמר.

English translation 1817

According to the above,

ע"פ הנ"ל,

English translation 1818

that Yosei ben Yoezer was a Nasi,

אז יוסי בן יועזר איז געווען א נשיא,

English translation 1819

therefore he issued general directives pertaining to the entire state of the generation and the people of his generation –

דעריבער האט ער ארויסגעגעבן הוראות כלליות הנוגע לכללות מצב הדור ואנשי דורו –

English translation 1820

it is also understood regarding his teaching "Let your house be a meeting place for the sages, etc.,"

איז מובן אויך בנוגע צו זיין מאמר "יהי ביתך ועד לחכמים וכו'",

English translation 1821

that this is a general directive regarding the state of the generation and the people of the generation.

אז דאס איז א הוראה כללית בנוגע צו מצב הדור ואנשי הדור.

English translation 1822

And the explanation of this is:

והביאור בזה:

English translation 1823

The Mishnah says,

די משנה זאגט 174,

English translation 1824

that the first pairs and the first dispute among the sages of Israel was in the generation of Yosei ben Yoezer,

אז די ערשטע זוגות און די ערשטע מחלוקת בין חכמי ישראל איז געווען בדורו פון יוסי בן יועזר,

English translation 1825

and the dispute

און די מחלוקת

English translation 1826

(the first)

(הראשונה)

English translation 1827

was regarding the matter of semichah on a Festival,

איז געווען בענין הסמיכה ביום טוב,

English translation 1828

Yosei ben Yoezer said "not to perform semichah" and Yosef ben Yochanan said "to perform semichah."

יוסי בן יועזר האט געזאגט "שלא לסמוך" און יוסף בן יוחנן האט געזאגט "לסמוך".

English translation 1829

Before this generation there were also differences of opinion,

לפני דור זה זיינען אויך געווען חילוקי דעות,

English translation 1830

for their opinions were equal. But then they came to a resolution;

ווארום אין דיעותיהם שוות 175. אבער דעמולט איז מען געקומען לידי הכרעה;

English translation 1831

in contrast, in the generation of Yosei ben Yoezer a dispute began where they did not come to a resolution.

משא"כ בדורו של יוסי בן יועזר האט זיך אנגעהויבן מחלוקת וואו מ'איז ניט געקומען לידי הכרעה.

English translation 1832

On the other hand –

ולאידך גיסא –

English translation 1833

also in his generation and in the generations after him they came to a resolution in most matters. Only there was an exception when they did not come to a resolution and a dispute remained.

אויך בדורו און בהדורות שלאח"ז איז מען געקומען לידי הכרעה ברוב הענינים. נאר ס'איז געווען אן אויסנאם ווען מ'איז ניט געקומען לידי הכרעה און ס'איז געבליבן א מחלוקת.

English translation 1834

And as the Gemara says that Shammai and Hillel

און ווי די גמרא 176 זאגט אז שמאי והלל

English translation 1835

(who were several generations after Yosei ben Yoezer)

(וואס זיי זיינען געווען כמה דורות נאך יוסי בן יועזר)

English translation 1836

"disagreed only in three places." Until when there was a dispute between them,

"לא נחלקו אלא בג' מקומות". ביז אמאל ווען ס'איז געווען א מחלוקת ביניהם,

English translation 1837

"they stuck a sword in the study hall, they said: he who enters shall enter, and he who leaves shall not leave" "because they wanted to stand in count." And so too Beit Shammai and Beit Hillel,

"נעצו חרב בבית המדרש אמרו הנכנס יכנס והיוצא אל יצא" "לפי שהיו רוצין לעמוד במנין" 177. און אזוי אויך בא בית שמאי און בית הלל,

English translation 1838

the Mishnah says in the upper chamber of Chananyah ben Chizkiyah ben Garon "who went up to visit him" "they counted and Beit Shammai outnumbered Beit Hillel, and eighteen things they decreed on that day."

זאגט די משנה 178 בעליית חנני' בן חזקי' בן גרון "שעלו לבקרו" "נמנו ורבו ב"ש על ב"ה וי"ח דברים גזרו בו ביום".

English translation 1839

From this it is understood that most of the time they came to a decision also after the generation of Yosei ben Yoezer. And it was an exception when they did not come to a decision and a dispute remained. Until in the generation of Yosei ben Yoezer there was only one dispute,

וואס דערפון איז מובן אז רוב מאל איז מען געקומען לידי הכרעה אויך לאחרי דורו של יוסי בן יועזר. און ס'איז געווען אן אויסנאם ווען מ'איז ניט געקומען לידי הכרעה און ס'איז געבליבן א מחלוקת. ביז אז בדורו פון יוסי בן יועזר איז געווען נאר איין מחלוקת,

English translation 1840

regarding semichah on Yom Tov;

בנוגע צו סמיכה ביו"ט;

English translation 1841

But nevertheless,

אבער אעפ"כ,

English translation 1842

when did the possibility begin that a dispute would remain

ווען האט זיך אנגעהויבן די עלוליות אז ס'זאל בלייבן מחלוקת

English translation 1843

(even as an exception),

(אפילו בתור אויסנאם),

English translation 1844

without a decision in the matter –

אן קיין הכרעה בדבר –

English translation 1845

this began in the generation of Yosei ben Yoezer

האט זיך דאס אנגעהויבן בדורו של יוסי בן יועזר

English translation 1846

(unlike in the generations before him, even if there was a dispute, they always came to a decision).

(משא"כ אין די דורות שלפנ"ז איז אפילו אויב ס'איז געווען א מחלוקת איז מען אלעמאל געקומען לידי הכרעה).

English translation 1847

From this it is understood that a fundamental matter that was time-bound in the generation of Yosei ben Yoezer was to prevent dispute among the sages of Israel.

וואס דערפון איז מובן אז אן ענין עיקרי שהזמן גרמא בדורו פון יוסי בן יועזר איז געווען צו באווארענען מחלוקת בין חכמי ישראל.

English translation 1848

Therefore,

דעריבער,

English translation 1849

being a Nasi in his generation,

זייענדיק א נשיא בדורו,

English translation 1850

as the Nasi must attend to matters connected with the condition of the generation,

וואס דער נשיא דארף באווארענען די ענינים פארבונדן מיטן מצב הדור,

English translation 1851

Yosei ben Yoezer first and foremost stated a directive that is a time-bound matter in his generation –

האט יוסי בן יועזר לכל לראש געזאגט א הוראה וואס איז אן ענין שהזמן גרמא בדורו –

English translation 1852

"Let your house be a meeting place for sages,"

"יהי ביתך בית ועד לחכמים",

English translation 1853

which will prevent dispute among the sages of Israel. For when one will make every house a "meeting place for sages,"

וואס דאס וועט באווארענען פון מחלוקת בין חכמי ישראל. ווארום בשעת מ'וועט מאכן פון יעדן בית א "בית ועד לחכמים",

English translation 1854

there will be a multitude of houses where sages gather together,

וועט זיין א ריבוי בתים וואו עס קלייבן זיך צוזאמען חכמים,

English translation 1855

and consequently it will be more likely that when there are differences of opinion on any matter, they will come to a decision,

ובמילא וועט זיין מער עלול אז בשעת ס'וועט זיין חילוקי דעות באיזה ענין וועט מען צוקומען לידי הכרעה,

English translation 1856

since the sages find themselves together in that "meeting place for sages"

וויבאלד אז די חכמים געפינען זיך צוזאמען אין דעם "בית ועד לחכמים"

English translation 1857

(and they are not each one separate by themselves).

(און זיי זיינען ניט יעדערער באזונדער פאר זיך).

English translation 1858

And based on this it is also understood why this directive is a matter of "matters of piety"

ועפ"ז איז אויך מובן פארוואס די הוראה איז אן ענין פון "מילי דחסידותא"

English translation 1859

(which is the subject of Pirkei Avot)

(וואס דאס איז ענינם פון פרקי אבות)

English translation 1860

–

179 –

English translation 1861

for according to the strict letter of the law, one must have a place that is a "meeting place for sages,"

ווארום ע"פ שורת הדין דארף מען האבן א מקום וואס איז א "ועד לחכמים",

English translation 1862

in order that they should gather there,

בכדי זיי זאלן זיך דארטן צוזאמענקלייבן,

English translation 1863

but it is not necessary that every single house be a "meeting place for sages";

אבער ס'איז ניט מוכרח אז כל בית ובית זאל זיין א "בית ועד לחכמים;

English translation 1864

But according to the conduct of "matters of piety,"

אבער ע"פ ההנהגה פון "מילי דחסידותא",

English translation 1865

beyond the letter of the law –

לפנים משורת הדין –

English translation 1866

Yosei ben Yoezer says,

זאגט יוסי בן יועזר,

English translation 1867

being a Nasi in his generation when a safeguard was needed regarding the matter of dispute among sages,

זייענדיק א נשיא בדורו ווען ס'האט זיך געמאנט א באווארעניש אויף ענין המחלוקת בין חכמים,

English translation 1868

and he says it to every Jew –

און ער זאגט עס צו יעדן אידן –

English translation 1869

"Let your house be a meeting place for sages,"

"יהי ביתך בית ועד לחכמים",

English translation 1870

that every Jew should make his house a "meeting place for sages,"

אז יעדער איד זאל מאכן זיין בית א "בית ועד לחכמים",

English translation 1871

in order to further safeguard the matter of dispute among the sages.

בכדי נאכמער באווארענען ענין המחלוקת בין החכמים.

English translation 1872

And based on this it is also understood the precise wording "meeting place for sages,"

און עפ"ז איז אויך מובן דער דיוק הלשון "בית ועד לחכמים",

English translation 1873

not "students,"

ניט "תלמידים",

English translation 1874

like the directive in the first Mishnah in this chapter "and raise up many students,"

ע"ד ההוראה אין דער משנה ראשונה בפרק זה "והעמידו תלמידים הרבה",

English translation 1875

and even not "Torah scholars,"

און אפילו ניט "תלמידי חכמים",

English translation 1876

rather "Let your house be a meeting place for sages" –

נאר "יהי ביתך בית ועד לחכמים" –

English translation 1877

because here it is relevant that the sages who issue rulings of law to all Jews should not quarrel,

ווייל דא איז נוגע אז די חכמים וואס גיבן ארויס פסקי דינים צו אלע אידן זאלן זיך ניט קריגן,

English translation 1878

rather they should come to a decision

נאר זיי זאלן צוקומען לידי הכרעה

English translation 1879

(for this was particularly needed in the generation of Yosei ben Yoezer).

(ווארום דאס האט זיך במיוחד געמאנט בדורו של יוסי בן יועזר).

English translation 1880

On the other hand, however –

לאידך גיסא אבער –

English translation 1881

since Yosei ben Yoezer is a Nasi of the entire generation,

וויבאלד אז יוסי בן יועזר איז א נשיא פון כל הדור,

English translation 1882

also of those who are not sages,

אויך פון די וואס זיינען ניט חכמים,

English translation 1883

he must also issue a directive for them. Therefore,

דארף ער אויך פאר זיי ארויסגעבן א הוראה. דעריבער,

English translation 1884

in addition to the directive to everyone "Let your house be a meeting place for sages,"

נוסף צו דער הוראה לכאו"א "יהי ביתך בית ועד לחכמים",

English translation 1885

which "your house" refers to the houses of non-sages,

וואס "ביתך" גייט אויף די בתים פון ניט חכמים,

English translation 1886

who make their houses a place where the sages can gather together –

וואס זיי מאכן זייערע בתים פאר א מקום וואו די חכמים קענען זיך צוזאמענקלייבן –

English translation 1887

Yosei ben Yoezer continues:

איז יוסי בן יועזר ממשיך:

English translation 1888

"And be covered in the dust of their feet, and drink in thirst their words":

"והוי מתאבק בעפר רגליהם והוי שותה בצמא את דבריהם":

English translation 1889

The one who makes his house a "meeting place for sages"

דער וואס מאכט זיין בית פאר א "בית ועד לחכמים"

English translation 1890

(as per the directive of Yosei ben Yoezer)

(כהוראת יוסי בן יועזר)

English translation 1891

might think:

קען מיינען:

English translation 1892

Since he gives over his house to the sages so that they should gather there when they need,

היות אז ער גיט אפ זיין בית פאר די חכמים אז זיי זאלן זיך דארט צוזאמענקלייבן ווען זיי דארפן,

English translation 1893

and prepares for them there everything they need, etc.,

און גרייט זיי דארטן צו אלץ וואס זיי דארפן האבן וכו',

English translation 1894

he can go away and do other things,

קען ער אוועקגיין און טאן אנדערע זאכן,

English translation 1895

and moreover –

ואדרבה –

English translation 1896

he must go away,

ער דארף אוועקגיין,

English translation 1897

because then it is more convenient for the sages to discuss their matters,

ווייל דעמולט איז באקוועמער פאר די חכמים צו רעדן אין זייערע ענינים,

English translation 1898

to which he

צו וועלכע ער

English translation 1899

(the homeowner)

(דער בעל הבית)

English translation 1900

has no connection

האט קיין שייכות ניט

English translation 1901

(for which reason he is not among the sages);

(וואס דערפאר איז ער ניט פון די חכמים);

English translation 1902

And on the other hand he might think:

ולאידך גיסא קען ער מיינען:

English translation 1903

Since the sages need to come to his house in order to be able to gather and discuss in learning

היות אז די חכמים דארפן אנקומען צו זיין בית בכדי זיי זאלן זיך קענען צוזאמענקומען און דורכרעדן זיך אין לערנען

English translation 1904

(and come to a ruling of law),

(און קומען לידי פסק דין הלכה),

English translation 1905

and he

און ער

English translation 1906

(the homeowner)

(דער בעל הבית)

English translation 1907

is the one who provided them with everything –

איז דער וואס האט זיי אלץ צוגעשטעלט –

English translation 1908

he provided them with a house with all conveniences,

ער האט זיי צוגעשטעלט א בית מיט אלע באקוועמלעכקייטן,

English translation 1909

and a house with an air conditioner so that they should be comfortable –

און א בית מיט אן "עיר-קאנדישענער" בכדי זיי זאלן זיין באקוועם –

English translation 1910

he stands above the sages.

שטייט ער העכער פאר די חכמים.

English translation 1911

Parenthetical remark:

מאמר המוסגר:

English translation 1912

It has come to pass yet another wild thing,

ס'איז צוגעקומען נאך א ווילדע זאך,

English translation 1913

that students in a yeshivah stipulate that they will learn Torah only when the study hall and the room where they learn will have an "air conditioner" that works,

אז בחורים אין ישיבה שטעלן א תנאי אז זיי וועלן לערנען תורה דוקא ווען דער בית המדרש און דער חדר וואו זיי לערנען וועט האבן אן "עיר-קאנדישענער" וואס ארבעט,

English translation 1914

in order that they should be comfortable,

בכדי זיי זאלן זיי באקוועם,

English translation 1915

and if not, they will, heaven forbid, not learn!

און אויב ניט וועלן זיי ח"ו ניט לערנען!

English translation 1916

And moreover with the claim,

און נאך מיט דער טענה,

English translation 1917

that the Rambam rules in Hilchos De'os that "the body being healthy and whole is from the ways of the L-rd,"

אז דער רמב"ם פסק'נט אין הלכות דעות 180 אז "היות הגוף בריא ושלם מדרכי ה' הוא",

English translation 1918

consequently one must have an "air conditioner" and all other material needs in order to be able to learn properly.

במילא מוז מען האבן אן "עיר-קאנדישענער" און אלע אנדערע צרכים גשמיים בכדי קענען לערנען כדבעי.

English translation 1919

Now regarding the administration that does not provide this "air conditioner" and all other things –

איז בנוגע צו דער הנהלה וואס שטעלט ניט צו דעם "עיר-קאנדישענער" און אלע אנדערע זאכן –

English translation 1920

indeed it is not possible to say;

איז טאקע ניט שייך צו זאגן;

English translation 1921

but that a student in a yeshivah should stipulate that he will learn only when there will be an "air conditioner" –

אבער אז א בחור אין ישיבה זאל שטעלן א תנאי אז ער וועט לערנען דוקא ווען ס'וועט זיין אן "עיר-קאנדישענער" –

English translation 1922

has never been heard of!

איז קיינמאל ניט געהערט געווארן!

English translation 1923

It is not merely a layman's claim and reasoning –

ס'איז ניט נאר א בעלי-בתישע טענה וסברא –

English translation 1924

but such a thing has never existed!

נאר לא הי' כזאת לעולמים!

English translation 1925

The role of a student in a yeshivah is to sit and learn Torah. And certainly one must also give him all material needs;

דער תפקיד פון א תלמיד אין ישיבה איז צו זיצן און לערנען תורה. און אוודאי דארף מען אים אויך געבן אלע צרכים גשמיים;

English translation 1926

but, heaven forbid, to stipulate that one will learn Torah only when one will have all the comforts.

אבער ח"ו שטעלן א תנאי אז מ'וועט לערנען תורה דוקא ווען מ'וועט האבן אלע באקוועמלעכקייטן.

English translation 1927

Thus far the parenthetical statement.

עד כאן מאמר המוסגר.

English translation 1928

One says to the householder:

זאגט מען דעם בעל הבית:

English translation 1929

It is not sufficient that "your house be a meeting place for sages,"

ס'איז ניט מספיק "יהי ביתך בית ועד לחכמים",

English translation 1930

rather "and wallow in the dust of their feet and drink in their words with thirst":

נאר "והוי מתאבק בעפר רגליהם והוי שותה בצמא את דבריהם":

English translation 1931

After he prepares his house so that the sages should gather there,

נאך דעם וואס ער גרייט צו זיין בית אז דארטן זאלן זיך די חכמים צוזאמענקלייבן,

English translation 1932

he should not go away,

זאל ער ניט אוועקגיין,

English translation 1933

rather he should remain there and wallow "in the dust of their feet." More than to the feet of the sages he has no connection:

נאר ער זאל דארטן בלייבן און זיך וואלגערן "בעפר רגליהם". מער ווי צו די רגלים פון די חכמים האט ער קיין שייכות ניט:

English translation 1934

for he is certainly not among the sages. But he must wallow himself "in the dust of their feet." Then it is inevitable that this should affect you.

ווארום ער איז דערוויילע ניט פון די חכמים. אבער ער דארף וואלגערן זיך "בעפר רגליהם". איז דעמולט בל ימלט אז דאס זאל אויף דיר ניט פועל'ן.

English translation 1935

Until "drink in their words with thirst":

ביז "הוי שותה בצמא את דבריהם":

English translation 1936

He must hear what they speak,

ער דארף הערן וואס זיי רעדן,

English translation 1937

and not merely hear,

און ניט סתם הערן,

English translation 1938

rather he must "drink" their words like a thirsty person drinks water.

נאר ער דארף "טרינקען" זייערע ריין ווי א צמא טרינקט וואסער.

English translation 1939

That is to say, that he must review what they speak in Torah with relish,

ד.ה. אז ער דארף חזר'ן וואס זיי רעדן אין תורה מיט א געשמאק,

English translation 1940

like a thirsty person drinks water with relish.

ווי א דארשטיקער טרינקט וואסער מיט א געשמאק.

English translation 1941

And as one sees tangibly,

און ווי מ'זעט במוחש,

English translation 1942

that when one forces someone to listen to a matter in which he has no relish,

אז בשעת מ'איז מכריח איינעם זיך צוהערן צו א זאך אין וואס ער האט ניט קיין געשמאק,

English translation 1943

he will forget it.

וועט ער דאס פארגעסן.

English translation 1944

But when he has a relish in it,

משא"כ בשעת ער האט אין דעם א געשמאק,

English translation 1945

he is "drinking in their words with thirst,"

ער איז "שותה בצמא את דבריהם",

English translation 1946

then he remembers it.

דעמולט געדענקט ער דאס.

English translation 1947

And in addition there must also be the prior nullification to the sages,

און דערצו דארף אויך זיין הקדמת הביטול צו די חכמים,

English translation 1948

whereby then he hears what they speak and absorbs it and can afterwards review it properly.

וואס דעמולט הערט ער וואס זיי רעדן און איז דאס קולט און קען דאס דערנאך איבער חזר'ן כדבעי.

English translation 1949

And this one says to him:

און דאס זאגט מען אים:

English translation 1950

When it comes to speaking about sages,

בשעת עס רעדט זיך וועגן חכמים,

English translation 1951

first and foremost he needs

איז לכל לראש דארף ער

English translation 1952

(who is not on the level of the sages)

(וואס שטייט ניט בדרגת החכמים)

English translation 1953

to have nullification to the sages and to wallow "in the dust of their feet" and to hear what they speak with thirst and relish. And then he will eventually come to also himself become a sage.

האבן ביטול צו די חכמים און זיך וואלגערן "בעפר רגליהם" און הערן וואס זיי רעדן מיט א צמאון און א געשמאק. און דעמולט וועט ער סוף סוף צוקומען און ווערן אליין אויך א חכם.

English translation 1954

Through this one will understand the connection between the teaching of Yosei ben Yoezer and the teaching of Yehoshua ben Perachyah,

עפ"ז וועט מען פארשטיין דעם קשר צווישן מאמר יוסי בן יועזר מיט מאמר יהושע בן פרחי',

English translation 1955

who also was a nasi and he received from Yosei ben Yoezer:

וואס אויך ער איז געווען א נשיא און ער האט מקבל געווען פון יוסי בן יועזר:

English translation 1956

Yehoshua ben Perachyah says "make for yourself a master and acquire for yourself a friend and judge every person favorably." What does he say

יהושע בן פרחי' זאגט "עשה לך רב וקנה לך חבר והוי דן את כל האדם לכף זכות". וואס דאס זאגט ער

English translation 1957

(as a nasi in a generation after the generation of Yosei ben Yoezer)

(אלס א נשיא בדור אחרי הדור דיוסי בן יועזר)

English translation 1958

in continuation of the teaching of Yosei ben Yoezer

בהמשך צום מאמר פון יוסי בן יועזר

English translation 1959

(which warns about the matter of dispute in his generation)

(וואס באווארנט דעם ענין פון מחלוקת בדורו)

English translation 1960

"let your house be a meeting place for sages and wallow in the dust of their feet and drink in their words with thirst." And the explanation of this:

"יהי ביתך בית ועד לחכמים והוי מתאבק בעפר רגליהם והוי שותה בצמא את דבריהם". והביאור בזה:

English translation 1961

Since the householder gives over his house for a "meeting place for sages,"

וויבאלד אז דער בעל הבית גיט אפ ביתו פאר א "בית ועד לחכמים",

English translation 1962

he could become haughty in himself and consider himself like a "face-bread"

קען ער דאך ווערן גרויס בא זיך און האלטן זיך ווי א "פאני-בראט"

English translation 1963

(like a "brother" as an equal)

(ווי א "ברודער" בשווה)

English translation 1964

to the sages

צו די חכמים

English translation 1965

(as discussed above section nun).

(כמדובר לעיל ס"נ).

English translation 1966

Therefore one says to him "make for yourself a master":

דעריבער זאגט מען אים "עשה לך רב":

English translation 1967

You should make for yourself a master who is greater than you and from whom you receive,

זאלסט מאכן פאר זיך א רב וואס איז גרעסער פאר דיר און פון וועמען דו ביסט מקבל,

English translation 1968

and not consider yourself a great one.

און ניט האלטן זיך אליין פאר א גרויסן.

English translation 1969

And in a manner of "make for yourself a master,"

און אין אן אופן פון "עשה לך רב",

English translation 1970

"make" from the term of coercion –

"עשה" מלשון כפי 181 –

English translation 1971

you must coerce yourself and labor to acquire a master for yourself,

דו דארפסט זיך כופה זיין און הארעווען צו באקומען א רב פאר זיך,

English translation 1972

even if initially it is difficult to find.

אפילו ווען מלכתחילה איז דאס שווער צו געפינען.

English translation 1973

And then he continues "and acquire for yourself a friend":

און דערנאך איז ער ממשיך "וקנה לך חבר":

English translation 1974

After one has a rabbi for oneself from whom one receives Torah,

לאחרי זה ווי מ'האט א רב פאר זיך פון וועמען מ'איז מקבל תורה,

English translation 1975

one must not, however, remain with this. Rather, the study of Torah must also descend into an inwardness,

דארף מען אבער דערביי ניט בלייבן. נאר דער לימוד התורה דארף אויך אראפקומען אין א פנימיות,

English translation 1976

in understanding and comprehension of the recipient. Which this is through the "and acquire for yourself a friend",

בהבנה והשגה פון דעם מקבל. וואס דאס איז דורך דעם "וקנה לך חבר",

English translation 1977

the matter of pilpul chaverim and dibbuk chaverim etc.

דער ענין פון פלפול חברים און דיבוק חברים וכו'.

English translation 1978

After he has a rabbi

לאחרי זה ווי ער האט א רב

English translation 1979

("make for yourself"),

("עשה לך"),

English translation 1980

and he knows that there are sages,

און ער ווייסט אז ס'זיינען דא חכמים,

English translation 1981

for whom he made his house a house of gathering for sages,

וואס פאר זיי האט ער געמאכט ביתו א בית ועד לחכמים,

English translation 1982

and he has a friend

און ער האט א חבר

English translation 1983

("and acquire for yourself a friend"),

("וקנה לך חבר"),

English translation 1984

and he sees that there are additional Jews,

און ער זעט אז ס'זיינען דא נאך אידן,

English translation 1985

who are not sages and not a "rabbi" or "friend" –

וואס זיי זיינען ניט קיין חכמים און ניט קיין "רב" אדער "חבר" –

English translation 1986

he can nevertheless think to himself that that which the other is not on these levels,

קען ער דאך טראכטן בא זיך אז דאס וואס יענער איז ניט בדרגות אלו,

English translation 1987

it is because the other is a lazy person,

איז עס ווייל יענער איז א פוילאק,

English translation 1988

he does not want to learn and is moreover not connected etc. –

ער וויל ניט לערנען און איז דערצו ניט שייך וכו' –

English translation 1989

Thus Yehoshua ben Perachyah continues "and be one who judges every person to the side of merit":

איז יהושע בן פרחי' ממשיך "והוי דן את כל האדם לכף זכות":

English translation 1990

One must judge every person,

מ'דארף דן זיין יעדן מענטשן,

English translation 1991

even one who appears that he is not on the level of sages and the like,

אפילו איינעם וואס ס'זעט אויס אז ער איז ניט בדרגת חכמים וכיו"ב,

English translation 1992

to the side of merit.

לכף זכות.

English translation 1993

Another connection between Yosei ben Yo'ezer

נאך א שייכות צווישן יוסי בן יועזר

English translation 1994

(and his teaching)

(ומאמרו)

English translation 1995

with Yehoshua ben Perachyah and his teaching

מיט יהושע בן פרחי' ומאמרו

English translation 1996

(and according to this one will also understand the connection of the teaching "and be one who judges every person to the side of merit" with the author of the teaching,

(ועפ"ז וועט מען אויך פארשטיין דער קשר פון דעם מאמר "והוי דן את כל האדם לכף זכות" מיטן בעל המאמר,

English translation 1997

Yehoshua ben Perachyah):

יהושע בן פרחי'):

English translation 1998

It is stated in the Gemara that Yosei ben Yo'ezer "they called him Yosef the Permitter",

עס שטייט אין גמרא 182 אז יוסי בן יועזר "קרו לי' יוסף שריא",

English translation 1999

because he permitted several matters which other Tannaim wanted to prohibit.

ווייל ער האט מתיר געווען כמה ענינים וועלכע אנדערע תנאים האבן געוואלט אסר'ן.

English translation 2000

From this that they called him "Yosef the Permitter" it is understood that his essence is connected with finding a permit in every matter. And "the power of permit is preferable to me" 182*.

דערפון וואס מ'האט אים גערופן "יוסף שריא" איז מובן אז ענינו איז פארבונדן מיט געפינען א היתר בכל דבר. און "כח דהיתרא עדיף לי" 182*.

English translation 2001

And in his spiritual service it means,

ובעבודתו הרוחנית מיינט עס,

English translation 2002

that in every single thing,

אז בכל דבר ודבר,

English translation 2003

even in lowly matters he found the holy sparks and he refined them.

אפילו בדברים נמוכים האט ער געפונען די ניצוצי קדושה און האט זיי מברר געווען.

English translation 2004

From which the connection of this to the teaching

וואס מזה מובן דער קשר דערפון צו מאמר

English translation 2005

(of his student)

(תלמידו)

English translation 2006

Yehoshua ben Perachyah "be one who judges every person to the side of merit" is understood:

יהושע בן פרחי' "הוי דן את כל האדם לכף זכות":

English translation 2007

Judging every person,

דן זיין כל האדם,

English translation 2008

in whatever standing and situation he finds himself,

אין וואס פאר א מעמד ומצב ער געפינט זיך,

English translation 2009

to the side of merit,

לכף זכות,

English translation 2010

is the same content as finding a permit,

איז דער זעלבער תוכן ווי געפינען א היתר,

English translation 2011

the holy sparks,

די ניצוצי קדושה,

English translation 2012

a merit,

א זכות,

English translation 2013

in all matters,

אין אלע ענינים,

English translation 2014

even in lowly matters.

אפילו אין ענינים נמוכים.

English translation 2015

The matter of "be one who judges every person to the side of merit" and the essence of Yosei ben Yo'ezer,

דער ענין פון "הוי דן את כל האדם לכף זכות" און ענינו פון יוסי בן יועזר,

English translation 2016

who "they called him Yosef the Permitter",

וואס "קרו לי' יוסף שריא",

English translation 2017

also has a connection specifically with Yehoshua ben Perachyah

האט אויך א שייכות במיוחד מיט יהושע בן פרחי'

English translation 2018

(the author of the teaching "be one who judges etc." and the recipient from Yosei ben Yo'ezer):

(דער בעל המאמר "הוי דן כו'" און דער מקבל פון יוסי בן יועזר):

English translation 2019

Regarding Yehoshua ben Perachyah one finds only a few stories. One of them:

בנוגע צו יהושע בן פרחי' געפינט מען נאר איינציקע סיפורים. איינער פון זיי:

English translation 2020

Our Sages of blessed memory say "always let the left hand push away and the right hand draw near,

רז"ל זאגן 183 "לעולם תהא שמאל דוחה וימין מקרבת,

English translation 2021

not like Yehoshua ben Perachyah who pushed away that man with both hands" and "not like Elisha who pushed away Geichazi with both hands". And our Sages of blessed memory relate,

לא כיהושע בן פרחי' שדחפו אותו האיש בשתי ידים" 184 און "לא כאלישע שדחפו לגחזי בשתי ידים". און רז"ל דערציילן,

English translation 2022

that that man was a student of Yehoshua ben Perachyah,

אז אותו האיש איז געווען א תלמיד פון יהושע בן פרחי',

English translation 2023

and when he conducted himself improperly,

און ווען ער האט זיך געפירט שלא כדבעי,

English translation 2024

Yehoshua ben Perachyah pushed him away.

האט אים יהושע בן פרחי' דוחה געווען.

English translation 2025

That certainly with Yehoshua ben Perachyah there was not, Heaven forbid, any matter of bias or bribe why he should send him away. And certainly one cannot say that this was a disgrace upon Yehoshua ben Perachyah,

וואס זיכער איז בא יהושע בן פרחי ניט געווען שייך ח"ו קיין שום ענין פון פניות ושוחד פארוואס ער זאל אים אוועקשיקן. און געוויס קען מען ניט זאגן אז דאס איז געווען א גנאי אויף יהושע בן פרחי',

English translation 2026

all the more so from that which even regarding the disgrace of a living creature the Torah does not wish to speak. Rather, this was according to Torah

במכ"ש דערפון וואס אפילו בגנות פון א בעל חי וויל תורה ניט רעדן. נאר דאס איז געווען ע"פ תורה

English translation 2027

(as related there).

(כמסופר שם).

English translation 2028

And nevertheless it is said –

ואעפ"כ זאגט מען –

English translation 2029

"not like Yehoshua ben Perachyah who pushed away that man with both hands".

"לא כיהושע בן פרחי' שדחפו אותו האיש בשתי ידים".

English translation 2030

And as related in the continuation of the story,

און ווי דערציילט בהמשך הסיפור,

English translation 2031

that Yehoshua ben Perachyah himself afterwards had regret over the pushing away of that man.

אז יהושע בן פרחי' אליין האט דערנאך חרטה געהאט אויף דער דחיי' פון אותו האיש.

English translation 2032

Therefore Yehoshua ben Perachyah states a directive:

וואס דעריבער זאגט יהושע בן פרחי' א הוראה:

English translation 2033

"be one who judges every person to the side of merit",

"הוי דן את כל האדם לכף זכות",

English translation 2034

that one must judge every person,

אז מ'דארף דן זיין יעדן מענטשן,

English translation 2035

in whatever standing and situation he may stand,

אין וואס פאר א מעמד ומצב ער זאל נאר שטיין,

English translation 2036

to the side of merit,

לכף זכות,

English translation 2037

until even regarding such a one as that man.

ביז אפילו אויף אזא ווי אותו האיש.

English translation 2038

And this is a matter in

און דאס איז אן ענין אין

English translation 2039

(Pirkei Avot)

(פרקי אבות)

English translation 2040

"matters of piety" –

"מילי דחסידותא" –

English translation 2041

because the Gemara says that regarding an enticer and seducer one does not teach in his favor. But according to the conduct in accordance with 'matters of piety' Yehoshua ben Perachyah says "be one who judges every person to the side of merit".

ווייל די גמרא 185 זאגט אז אויף א מסית ומדיח אין מלמדין זכות. אבער ע"פ ההנהגה לויט 'מילי דחסידותא" זאגט יהושע בן פרחי' "הוי דן את כל האדם לכף זכות".

English translation 2042

And one must have an explanation how to reconcile this with the aforementioned Gemara –

און מ'דארף האבן א ביאור איך להתאים זה מיט דער גמרא הנ"ל –

English translation 2043

that one does not teach in favor of an enticer and seducer –

אז אין מלמדין זכות על מסית ומדיח –

English translation 2044

which is in the manner of the well-known story that the Rebbe

וואס דאס איז ע"ד ווי הסיפור הידוע אז דער רבי

English translation 2045

(the Maharash)

(מהורש"ב)

English translation 2046

of blessed memory said to his son, His Holiness, our Master and Teacher, the Rebbe regarding such a one about whom the Gemara says "it is forbidden to have mercy on him" –

נ"ע האט געזאגט לבנו כ"ק מו"ח אדמו"ר וועגן אזא וואס די גמרא 186 זאגט אויף אים "אסור לרחם עליו" –

English translation 2047

look what great mercy it is upon him that the Gemara says "it is forbidden to have mercy on him"!

קוק זיך צו וואס פאר א גרויסער רחמנות ס'איז אויף אים וואס די גמרא זאגט "אסור לרחם עליו"!

English translation 2048

It is indeed "He declares His words to Jacob, His statutes and judgments to Israel,"

ס'איז דאך "מגיד דבריו ליעקב חוקיו ומשפטיו לישראל" 187,

English translation 2049

so the Almighty certainly fulfills everything that He commands Jews to fulfill –

אז דער אויבערשטער איז זיכער מקיים אלץ וואס ער הייסט אידן מקיים זיין –

English translation 2050

the Almighty certainly also fulfills the "And be one who judges every person favorably,"

איז דער אויבערשטער זיכער אויך מקיים דעם "והוי דן את כל האדם לכף זכות",

English translation 2051

that He advocates merit for every Jew.

אז ער איז מלמד זכות אויף יעדן אידן.

English translation 2052

And therefore He provides Jews with everything they need,

און דעריבער שטעלט ער צו אידן אלץ וואס זיי דארפן האבן,

English translation 2053

more than Solomon's feast in its time,

נאכמער ווי סעודת שלמה בשעתו 188,

English translation 2054

which one is obligated to provide for them because they are princes –

וואס דאס איז מען מחוייב זיי צושטעלן ווייל זיי זיינען בני מלכים –

English translation 2055

but one is indeed very far from this

מ'האלט דאך אבער גאר ווייט דערפון

English translation 2056

(from having Solomon's feast in its time)

(פון האבן סעודת שלמה בשעתו)

English translation 2057

the Almighty will provide this.

וועט דאס דער אויבערשטער צושטעלן.

English translation 2058

For every Jew through one action can tip the scales of himself and the entire world to the side of merit and bring to himself and to the world salvation and deliverance.

ווארום יעדער איד דורך א פעולה אחת קען מכריע זיין עצמו וכל העולם לכף זכות און ברענגען לו ולהעולם תשועה והצלה.

English translation 2059

And may it be His will that through this advocacy of merit by the Almighty for every Jew –

ויה"ר אז דורך דעם לימוד זכות פון דעם אויבערשטער אויף יעדן אידן –

English translation 2060

the Almighty therefore brings the redemption,

ברענגט דערפאר דער אויבערשטער די גאולה,

English translation 2061

and leads Jews to the land of Israel,

און פירט אידן אין ארץ ישראל,

English translation 2062

as the Master of the Redemption said that only the Almighty will take us out of exile and lead us back to the land of Israel,

ווי דער בעל הגאולה האט געזאגט 189 אז נאר דער אויבערשטער וועט אונז ארויסנעמען פון גלות און פירן צוריק אין ארץ ישראל,

English translation 2063

with the coming of Mashiach our righteous one,

בביאת משיח צדקנו,

English translation 2064

with the true and complete redemption,

בגאולה האמיתית והשלימה,

English translation 2065

and speedily in our days, literally.

ובמהרה בימינו ממש.

English translation 2066

The explanation of that which Rashi brings the name of the author of the statement –

דער ביאור אין דעם וואס רש"י ברענגט דעם שם בעל המאמר –

English translation 2067

Rabbi Meir:

ר' מאיר:

English translation 2068

By a sharp student a question can arise:

ביי א תלמיד ממולח קען זיך שטעלן א שאלה:

English translation 2069

It is true indeed that the person has a "connection" with the corpse through the vessel –

אמת טאקע אז דער אדם האט א "חיבור" מיטן מת דורך דער כלי –

English translation 2070

but he nevertheless did not touch the corpse itself;

אבער ער האט פארט ניט אנגערירט דעם מת גופא;

English translation 2071

now why should he become impure with the impurity of a corpse?

היינט פארוואס זאל ער ווערן טמא בטומאת מת?

English translation 2072

He understands indeed that since here it is speaking about a murderer,

ער פארשטייט טאקע אז וויבאלד דא רעדט זיך וועגן א הורג נפש,

English translation 2073

who caused the impurity,

וואס האט אויפגעטאן די טומאה,

English translation 2074

it is not comparable to a simple case when one causes an impure item through a vessel –

איז עס ניט גלייך צו סתם א פאל ווען מ'וירט אן א דבר טמא דורך א כלי –

English translation 2075

but a sharp student asks:

אבער א תלמיד ממולח פרעגט:

English translation 2076

what is nevertheless the rationale in this,

וואס איז פארט די הסברה בזה,

English translation 2077

that because one is a "murderer" one becomes impure through a vessel "by connection with the corpse"?

אז וויבאלד מ'איז א "הורג נפש" ווערט מען טמא דורך א כלי "בחבורי המת"?

English translation 2078

About this Rashi says,

אויף דעם זאגט רש"י,

English translation 2079

that this law was stated by Rabbi Meir,

אז דער דין האט געזאגט ר' מאיר,

English translation 2080

who follows his own system –

וואס לשיטתי' אזיל –

English translation 2081

"Rabbi Meir is one who adjudicates the law of indirect damage,"

"ר' מאיר הוא דדאין דינא דגרמי" 190,

English translation 2082

that one is liable for damage even when one is only a cause of it.

אז מ'איז מחוייב אויף א נזק אפילו ווען מ'איז נאר א גורם דערצו.

English translation 2083

Only by this it must be in a manner of "gramei" –

נאר דערביי מוז עס זיין אין אן אופן פון "גרמי" –

English translation 2084

not "grama." That the distinction of "gramei" relative to "grama" is,

ניט גרמא. וואס דער אויפטו פון "גרמי" לגבי "גרמא" איז,

English translation 2085

that by "gramei" the damage comes

אז ביי "גרמי" קומט דער היזק

English translation 2086

(which one caused)

(וועלכער מ'האט גורם געווען)

English translation 2087

in proximity of time and place to the person's action. And therefore Rabbi Meir holds,

בסמיכות זמן ומקום צו פעולת האדם. און דערפאר האלט ר' מאיר,

English translation 2088

that in such a manner it is as if one had done it oneself

אז אין אזא אופן איז עס כאילו ווי מ'וואלט עס אליין געטאן

English translation 2089

(with one's hands).

(בידים) 191.

English translation 2090

And this applies in our case:

ועד"ז בעניננו:

English translation 2091

Since the "murderer" is in a manner of "by connection with the corpse"

וויבאלד דער "הורג נפש" איז אין אן אופן פון "בחבורי המת"

English translation 2092

(in proximity of place),

(בסמיכות מקום),

English translation 2093

therefore it is

דעריבער איז עס

English translation 2094

(regarding impurity)

(לענין טומאה)

English translation 2095

"as if he touched the corpse itself."

"כאלו נוגע במת עצמו".

English translation 2096

The explanation of that which in the verse "And on the menorah four cups made like almond blossoms, its knobs and its flowers" one says "they have no definitive interpretation"

דער ביאור אין דעם וואס אין דעם פסוק "ובמנורה ארבעה גביעים משקדים כפתוריה ופרחיה" זאגט מען "אין להם הכרע"

English translation 2097

(not only in the verse,

(ניט נאר אין פסוק,

English translation 2098

but also)

נאר אויך)

English translation 2099

in practical halachah whether "all were of almond-shaped cups,"

אין הלכה בפועל צי "הכל משקדים",

English translation 2100

and therefore "he explains

און דעריבער "מפרש

English translation 2101

(the Rambam)

(הרמב"ם)

English translation 2102

both possibilities that due to the doubt we make all of them of almond-shaped cups" –

אתרווייהו דמספיקא עבדינן כולהו משקדים" –

English translation 2103

for seemingly this is a reality,

דלכאורה איז דאס א מציאות,

English translation 2104

because the menorah was in the Holy Temple,

ווארום די מנורה איז געווען אין ביהמ"ק,

English translation 2105

could one not have seen how it actually was?!

האט מען דאך געקענט זען ווי דאס איז געווען בפועל?!

English translation 2106

Upon the Rambam that he writes that "all were of almond-shaped cups" there is no question. Certainly the Rambam had a baraita or the like where it was written so

אויפן רמב"ם וואס ער שרייבט אז "הכל משוקדים" איז קיין שאלה ניט. זיכער האט דער רמב"ם געהאט א ברייתא וכיו"ב וואו ס'איז אזוי געשטאנען

English translation 2107

(for one cannot say that the Rambam ruled thus on his own opinion, Heaven forbid);

(ווארום מ'קען ניט זאגן אז דער רמב"ם האט אזוי גע'פסק'נט על דעת עצמו ח"ו);

English translation 2108

the question is however upon the very matter that one says that "they have no definitive interpretation" regarding practical halachah as to how the menorah was –

די שאלה איז אבער אויף דעם עצם ענין וואס מ'זאגט אז "אין להן הכרע" בנוגע להלכה בפועל ווי די מנורה איז געווען –

English translation 2109

at a time when one could have seen in practice how the menorah was made in the Holy Temple.

בשעת מ'האט געקענט זען בפועל ווי די מנורה איז געמאכט געווארן אין ביהמ"ק.

English translation 2110

What essentially is this a general question in connection to all disputes and doubts that are a reality which one can see or easily clarify how it is in practice –

וואס אייגנטלעך איז דאס א שאלה כללית בקשר צו אלע פלוגתות אין ספיקות וואס זיינען א מציאות וועלכע מ'קען זען אדער גרינג מברר זיין ווי דאס איז בפועל –

English translation 2111

how can there be a dispute about this?!

ווי קען זיין אין דעם א מחלוקת 192?!

English translation 2112

For example:

לדוגמא:

English translation 2113

The dispute

די מחלוקת

English translation 2114

(as was discussed earlier (Semach) regarding the law of semichah on a Festival (the first dispute among the Sages of Israel),

(ווי מ'האט גערעדט פריער (סמ"ח) בדין סמיכה ביו"ט (די ערשטער מחלוקת צווישן חכמי ישראל),

English translation 2115

about which Yosei ben Yoezer and Yosei ben Yochanan disagree –

וואס יוסי בן יועזר און יוסי בן יוחנן זיינען פליג אין דעם –

English translation 2116

is not understood how a dispute can apply in this:

איז ניט מובן ווי איז אין דעם שייך א מחלוקת:

English translation 2117

in the Holy Temple the question was relevant many times –

אין ביהמ"ק איז די שאלה געווען נוגע א ריבוי פעמים –

English translation 2118

could one not have seen (or clarified) how it is done in practice in the Holy Temple?!

האט מען דאך געקענט זען (אדער מברר זיין) ווי מ'טוט בפועל אין ביהמ"ק?!

English translation 2119

And this applies and even more so is the question regarding the Gemara that there is a dispute between Bnei Beteira and Hillel whether there must be the offering of the Paschal sacrifice on the eve of Passover that falls on Shabbat,

ועד"ז און נאכמער איז די שאלה בנוגע צו דער גמרא 193 אז ס'איז דא א פלוגתא פון בני בתירא און הלל צי עס דארף זיין הקרבת קרבן פסח בערב פסח שחל בשבת,

English translation 2120

and the Gemara says that "this law was concealed from Bnei Beteira." That this is entirely not understood:

און די גמרא זאגט אז "הלכה זו נתעלמה מבני בתירא". וואס דאס איז לגמרי ניט מובן 194:

English translation 2121

The determination that the eve of Passover

די קביעות אז ערב פסח

English translation 2122

(when one offers the Passover sacrifice)

(ווען מ'איז מקריב דעם קרבן פסח)

English translation 2123

should occur on Shabbat is not a rare thing. This happens every few years. It cannot pass two cycles of seven years without the eve of Passover occurring on Shabbat. And as Hillel said to the Bnei Beteira, "But we have many more than two hundred Passovers in a year that override Shabbat."

זאל חל זיין בשבת איז ניט קיין זעלטענע זאך. דאס טרעפט יעדע עטלעכע יאר. עס קענען ניט דורכגיין קיין צוויי שמיטות אז ערב פסח זאל ניט חל זיין בשבת 195. און ווי הלל האט געזאגט צו בני בתירא "והלא הרבה יותר ממאתיים פסחים יש לנו בשנה שדוחין את השבת".

English translation 2124

And at the time when they offered the Passover sacrifice, there were present

און בשעת מ'האט מקריב געווען דעם קרבן פסח איז דערביי געווען

English translation 2125

(not only one person,

(ניט נאר איין מענטש,

English translation 2126

or several people, but)

אדער עטלעכע מענטשן, נאר)

English translation 2127

both men, women, children, and male and female slaves, etc.,

סיי אנשים סיי נשים וטף און עבדים ושפחות וכו',

English translation 2128

"a lamb for a household."

"שה לבית" 196.

English translation 2129

Now how is it possible that all, to the last one,

היינט ווי איז מעגלעך אז אלע ביז איינעם,

English translation 2130

both the men, the women, the children, etc., and all the sages of the generation –

סיי די אנשים סיי די נשים סיי די קינדער וכו' סיי אלע חכמי הדור –

English translation 2131

forgot how they had done it the previous time when the eve of Passover fell on Shabbat?!

האבן פארגעסן ווי מ'האט געטאן דעם פריערדיקן מאל ווען ערב פסח איז אויסגעקומען בשבת?!

English translation 2132

For this is an even stronger question than the question regarding the dispute about the law of semichah on a Festival.

וואס דאס איז נאך א שטארקערע שאלה ווי די שאלה בא דער מחלוקת בדין סמיכה ביו"ט.

English translation 2133

Because semichah on a Festival was performed in the Holy Temple not in the presence of all Israel,

ווייל סמיכה ביו"ט האט מען געטאן אין ביהמ"ק ניט בפני כל ישראל,

English translation 2134

but the offering of the Passover sacrifice was in the presence of the entire people,

אבער הקרבת הפסח איז געווען לפני כל העם,

English translation 2135

as mentioned,

כנ"ל,

English translation 2136

and it is a communal offering –

און ס'איז א קרבן צבור 197 –

English translation 2137

so how is it possible that no one remembers how they conducted themselves the previous time when the eve of Passover fell on Shabbat?!

איז ווי איז שייך אז קיינער זאל ניט געדענקען ווי מ'האט זיך געפירט דעם פריערדיקן מאל ווען ערב פסח איז אויסגעקומען בשבת?!

English translation 2138

And regarding this, there is also the question concerning tefillin according to Rashi and Rabbeinu Tam,

ועד"ז איז אויך די שאלה בנוגע צו תפילין דרש"י ודר"ת,

English translation 2139

who disagree about how the tefillin should actually be:

וואס זיי זיינען חלוק ווי די תפילין זאלן זיין בפועל:

English translation 2140

Tefillin were actually laid in every generation,

תפילין האט מען דאך געלייגט בפועל בכל הדורות,

English translation 2141

so if there is a question about how the passages should be written and placed in the tefillin in practice –

איז אויב מ'האט א שאלה ווי די פרשיות זאלן זיין געשריבן און אריינגעלייגט אין די תפילין בפועל –

English translation 2142

one can go and see how the tefillin of one's living grandfather are,

קען מען גיין און זען ווי די תפילין פון זיין לעבעדיקן זיידן זיינען,

English translation 2143

or ask a scribe who has already written tefillin how they are written. For the dispute between Rashi and Rabbeinu Tam is not only about how one must write the passages,

אדער פרעגן ביי א סופר וואס האט שוין געשריבן תפילין ווי זיי זיינען געשריבן. וואס די מחלוקת רש"י ור"ת איז ניט נאר ווי מ'דארף שרייבן די פרשיות,

English translation 2144

and it remains at that,

און בא דעם בלייבט עס,

English translation 2145

but their dispute is about which tefillin one must actually lay –

נאר זייער מחלוקת איז וועלכע תפילין מ'דארף בפועל לייגן –

English translation 2146

now how is it possible that there should be a dispute about a matter of fact at all?!

היינט ווי איז אין דעם שייך אז ס'זאל בכלל ווערן א מחלוקת בדבר?!

English translation 2147

And regarding this, there is the question in many matters in which there is a dispute about a matter of fact that one can easily clarify by how it was done in practice.

ועד"ז איז די שאלה בא כו"כ ענינים אין וועלכע ס'איז דא א מחלוקת בדבר של מציאות וואס מ'קען גרינג מברר זיין ווי מ'האט געטאן בפועל.

English translation 2148

And that which the Gemara says regarding the final letters mem, nun, tzadi, peh, chaf, that "they were forgotten and then reestablished" does not apply at all to the aforementioned matters. Because in these aforementioned matters,

און דאס וואס די גמרא זאגט בנוגע צו מנצפ"ך אז "שכחום וחזרו ויסדום" 198 איז בענינים הנ"ל כלל ניט שייך. ווייל אין די ענינים הנ"ל,

English translation 2149

like tefillin,

ווי די תפילין,

English translation 2150

one actually has the tefillin that the grandfather laid and that all Jews laid during the preceding generations –

האט מען בפועל די תפילין וואס דער זיידע האט געלייגט און וואס אלע אידן האבן געלייגט במשך הדורות שלפנ"ז –

English translation 2151

in this, forgetting and remembering do not apply. One can look at the tefillin and see how they actually are!

איז אין דעם ניט שייך שכחה וזכירה. מ'קען א קוק טאן אויף די תפילין און זען ווי זיי זיינען בפועל!

English translation 2152

And likewise regarding the other matters.

ועד"ז בנוגע צו די אנדערע ענינים.

English translation 2153

And likewise regarding the Menorah in the Temple:

ועד"ז אויך בנוגע צו דער מנורה אין מקדש:

English translation 2154

How is it possible to say that "there is no decisive proof" regarding how the Menorah was made

ווי איז שייך זאגן אז "אין להן הכרע" ווי די מנורה איז געמאכט געווארן

English translation 2155

(the "entirely of almond-shaped cups") –

(די "הכל משוקדים") –

English translation 2156

there is a Menorah in the Holy Temple upon which one can look and see how it was made!

ס'איז דא א מנורה אין ביהמ"ק אויף וועלכע מ'קען א קוק טאן און זען ווי זי איז געמאכט געווארן!

English translation 2157

In recent years, they found in a cave

אין די לעצטע יארן האט מען געפונען אין א מערה

English translation 2158

(in a mountain)

(אין א בארג)

English translation 2159

near the Jordan, buried tefillin

לעבן ירדן באגראבן תפילין

English translation 2160

(from many years ago)

(פון א סך יארן צוריק)

English translation 2161

according to the method of Rashi.

כשיטת רש"י.

English translation 2162

There are those who argued –

זיינען דא אזוינע וואס האבן גע'טענה'ט –

English translation 2163

Aha! What will Rabbeinu Tam say about this!

אהא! וואס וועט דער ר"ת אויף דעם זאגן!

English translation 2164

But there is absolutely no question at all –

ס'איז אבער כלל וכלל קיין שאלה ניט –

English translation 2165

because we do not know why they hid the tefillin in the cave:

ווייל מ'ווייסט דאך ניט פארוואס מ'האט באהאלטן די תפילין אין דער מערה:

English translation 2166

Whether it is because they feared the Romans, that they would tear up the tefillin, Heaven forbid,

צי דאס איז דערפאר וואס מ'האט מורא געהאט פאר די רומיים אז זיי וועלן צערייסן די תפילין ח"ו,

English translation 2167

so they hid them there;

האט מען זיי דארט באהאלטן;

English translation 2168

or because the tefillin were not in accordance with the law

אדער דערפאר וואס די תפילין זיינען שלא ע"פ הלכה

English translation 2169

(because they had previously laid tefillin according to the method of Rabbeinu Tam),

(ווייל מ'האט דעמולט געלייגט תפילין כשיטת ר"ת),

English translation 2170

and the law is that when one has invalid tefillin, one must store them away

וואס דער דין איז 199 אז בשעת מ'האט תפילין פסולים דארף מען זיי גונז זיין

English translation 2171

(and not burn them, etc.).

(און ניט פארברענען וכיו"ב) 200.

English translation 2172

And likewise, recently they found in the Land of Israel scrolls from many years ago. And others wish to prove from this regarding several doubts about missing and extra letters,

ועד"ז האט מען לעצטנס געפונען אין ארץ ישראל מגילות פון א סך יארן צוריק. און אנדערע ווילן דערפון מוכיח זיין בנוגע צו כמה ספיקות אין חסרות ויתרות,

English translation 2173

that it is according to one method and not according to another method, etc.

אז ס'איז ווי איין שיטה און ניט ווי א צווייטע שיטה וכו'.

English translation 2174

But one can also prove nothing from these scrolls. Because we do not know why they hid them:

קען מען אבער אויך אין דעם גארניט מוכיח זיין פון די מגילות. ווייל מ'ווייסט ניט פארוואס מ'האט זיי באהאלטן:

English translation 2175

Whether because they feared, etc.

צי דערפאר וואס מ'האט מורא געהאט וכיו"ב

English translation 2176

(and consequently they are kosher scrolls),

(ובמילא זיינען זיי מגילות כשרות),

English translation 2177

or because they were invalid,

אדער ווייל זיי זיינען געווען פסולות,

English translation 2178

they did as the law requires and stored them away.

האט מען געטאן ווי דער דין 199 איז און מ'האט זיי גונז געווען.

English translation 2179

So the general explanation of all this is:

איז דער כללות הביאור בכל זה:

English translation 2180

In all these matters in which there is a dispute regarding a matter of fact that can easily be clarified as to what was actually done –

אין די אלע ענינים וואס אין זיי איז דא א מחלוקת בדבר של מציאות וואס מ'קען גרינג מברר זיין ווי מ'האט געטאן בפועל –

English translation 2181

there was never

איז קיינמאל

English translation 2182

(in all the previous generations)

(בכל הדורות שלפנ"ז)

English translation 2183

a clear instruction, ruling, and verdict as to how one must conduct oneself in this in all generations,

ניט געווען א הוראה והכרעה ופסק דין ברורה ווי מ'דארף זיך אין דעם פירן בכל הדורות,

English translation 2184

so that it is correct that also in the previous generations there was also a dispute regarding the matter.

ביז אז ס'איז רעכט אז אויך אין די דורות שלפנ"ז איז אויך געווען א מחלוקת בדבר.

English translation 2185

So that if there was a dispute regarding the matter,

ביז אז אויב ס'איז געווען א מחלוקת בדבר איז

English translation 2186

(this was not only a dispute in reasoning,

(דאס ניט נאר געווען א מחלוקת בסברא,

English translation 2187

but it is)

נאר ס'איז)

English translation 2188

correct that those who held in one manner conducted themselves accordingly in practice, and those who held in another manner conducted themselves in practice in the second manner

רעכט אז די וואס האבן געהאלטן באופן אחד האבן זיך אזוי געפירט בפועל און די וואס האבן געהאלטן באופן אחר האבן זיך געפירט בפועל באופן שני

English translation 2189

(or that in one generation they conducted themselves in one manner according to how it was then decided by the sages,

(אדער אז בדור אחד האט מען זיך געפירט באופן אחד לויט ווי ס'איז דעמולט אויסגעקומען בא די חכמים,

English translation 2190

and in a second generation they conducted themselves in a second manner according to how it was then decided by the sages).

און בדור שני האט מען זיך געפירט באופן שני לויט ווי ס'איז דעמולט אויסגעקומען בא די חכמים).

English translation 2191

And so too regarding Beit Shammai and Beit Hillel,

וע"ד ווי דאס איז געווען בנוגע צו בית שמאי און בית הלל,

English translation 2192

that before the halachah was decided that "Beit Shammai in the place of Beit Hillel is not a mishnah,"

אז קודם שנפסקה ההלכה אז "ב"ש במקום ב"ה אינה משנה" 201,

English translation 2193

Beit Shammai conducted themselves in practice according to how it was decided by them, and Beit Hillel conducted themselves in practice according to how it was decided by them

האבן ב"ש געפירט בפועל ווי בא זיי איז אויסגעקומען און ב"ה האט זיך געפירט בפועל ווי בא זיי איז אויסגעקומען

English translation 2194

(in the matters in which Beit Shammai and Beit Hillel disagreed).

(אין די דברים שבהם נחלקו ב"ש וב"ה).

English translation 2195

Until as the Gemara says that in the place of Rav, they conduct themselves like Rav.

ביז ווי די גמרא 202 זאגט אז באתרי' דרב פירט מען זיך כרב.

English translation 2196

And likewise in matters in which there is a dispute regarding a factual matter where one can look at how they conducted themselves previously –

ועד"ז בענינים אין וועלכע ס'איז דא א מחלוקת במציאות וואו מ'קען קוקן ווי מ'האט זיך געפירט לפנ"ז –

English translation 2197

in the previous generations there was no clear ruling on this as to how one should conduct oneself,

איז אין די דורות שלפנ"ז ניט געווען קיין הכרעה ברורה בזה ווי מ'זאל זיך פירן,

English translation 2198

and it is correct that also then there was a dispute and they conducted themselves in practice in both manners.

און ס'איז רעכט אז אויך דעמולט איז געווען א מחלוקת און מ'האט זיך בפועל געפירט אויף ביידע אופנים.

English translation 2199

And therefore when it comes to the later generations,

און דעריבער ווען ס'קומט צו די דורות שלאח"ז,

English translation 2200

it does not help to look and inquire how they conducted themselves in the previous generations,

העלפט ניט קוקן און נאכפרעגן זיך ווי מ'האט זיך געפירט בהדורות שלפנ"ז,

English translation 2201

because then there was no clear ruling on this,

ווייל דעמולט איז ניט געווען קיין הכרעה ברורה בזה,

English translation 2202

and it is correct that they conducted themselves in both manners

און ס'איז רעכט אז מ'האט זיך געפירט אויף ביידע אופנים

English translation 2203

(there were those who conducted themselves in one manner and others who conducted themselves in the second manner).

(ס'זיינען געווען אזוינע וואס האבן זיך געפירט באופן אחד און אנדערע וואס האבן זיך געפירט באופן שני).

English translation 2204

Based on this, it is understood simply how a dispute is possible in matters of fact where one can ostensibly clarify how they conducted themselves previously in this –

עפ"ז איז מובן בפשטות ווי ס'איז שייך א מחלוקת אין ענינים של מציאות וואו מ'קען לכאורה מברר זיין ווי מ'האט זיך געפירט לפנ"ז אין דעם –

English translation 2205

because there was never any clear ruling on this,

ווייל ס'איז קיינמאל ניט געווען קיין הכרעה ברורה בזה,

English translation 2206

it does not help to look and inquire how they conducted themselves in this matter in previous times and in previous generations,

העלפט ניט קוקן און זיך נאכפרעגן ווי מ'האט זיך געפירט בענין זה בפעמים שלפנ"ז ובדורות שלפנ"ז,

English translation 2207

because through this one would not have any clarity in the matter,

ווארום דורך דעם וואלט מען ניט געהאט קיין קלארקייט אין דעם,

English translation 2208

So that it is correct that one will see and hear that in previous times and generations there were those who conducted themselves in one manner and others who conducted themselves in the second manner.

ביז אז ס'איז רעכט אז מ'וועט זען און הערן אז בפעמים ובדורות שלפנ"ז זיינען געווען אזוינע וואס האבן זיך געפירט באופן אחד און אנדערע וואס האבן זיך געפירט באופן שני.

English translation 2209

As in the commandment of tefillin:

ווי אין מצות תפילין:

English translation 2210

It will not help to look at the tefillin of one's grandfather whether they are according to the opinion of Rashi or according to the opinion of Rabbeinu Tam,

ס'וועט ניט העלפן קוקן אין די תפילין פון זיין זיידע צי דאס איז כשיטת רש"י אדער כשיטת ר"ת,

English translation 2211

because it could be that one grandfather laid tefillin according to the opinion of Rashi and the other grandfather laid tefillin according to the opinion of Rabbeinu Tam.

ווייל ס'קען זיין אז איין זיידע זיינער האט געלייגט תפילין כשיטת רש"י און דער צווייטער זיידע האט געלייגט תפילין כשיטת ר"ת.

English translation 2212

And likewise in a matter that at the time it was done, all conducted themselves in one manner,

ועד"ז אין אן ענין וואס בשעת מ'האט עס געטאן האבן זיך אלע געפירט באופן אחד,

English translation 2213

such as the law of semichah on Yom Tov –

בדין סמיכה ביו"ט –

English translation 2214

but there was never a clear ruling and instruction whether one must perform semichah on Yom Tov or not,

איז אבער קיינמאל ניט געווען א הכרעה והוראה ברורה צי מ'דארף סומך זיין ביו"ט אדער ניט,

English translation 2215

and it could very well be that sometimes they did perform semichah and sometimes not,

און ס'קען גאר זיין אז אמאל האט מען יע סומך געווען און אמאל ניט,

English translation 2216

because they had no ruling on this,

ווייל מ'האט אין דעם ניט געהאט קיין הכרעה,

English translation 2217

and each time they conducted themselves according to how it was then decided by the sages.

און כל פעם האט מען זיך געפירט לויט ווי ס'איז דעמולט אויסגעקומען בא די חכמים.

English translation 2218

And therefore it is possible that in this there should always be a dispute.

און דעריבער איז שייך אין דעם זאל אלעמאל ווערן א מחלוקת.

English translation 2219

And likewise it is also understood how the dispute of Bnei Beteira and Hillel is possible regarding whether Passover overrides Shabbat or not:

ועד"ז איז אויך מובן ווי ס'איז שייך דער מחלוקת פון בני בתירא און הלל צי פסח איז דוחה שבת אדער ניט:

English translation 2220

They indeed remembered how they conducted themselves the previous time that Passover occurred on Shabbat,

מ'האט טאקע געדענקט ווי מ'האט זיך געפירט דעם פריערדיקן מאל וואס פסח איז אויסגעקומען בשבת,

English translation 2221

but it did not help in order to know how they must conduct themselves this time –

אבער ס'האט ניט געהאלפן בכדי וויסן ווי מ'דארף זיך דעם מאל פירן –

English translation 2222

because also the previous time there was no clear instruction and ruling as to how they must conduct themselves,

ווארום אויך דער פריערדיקער מאל איז ניט געווען קיין הוראה והכרעה ברורה ווי מ'דארף זיך פירן,

English translation 2223

and it could very well be that there were those who did offer the sacrifice and others who did not offer the sacrifice. And consequently, a dispute is possible in this matter between Bnei Beteira and Hillel.

און ס'קען גאר זיין אז ס'זיינען געווען אזוינע וואס האבן יע מקריב געווען און אנדערע וואס האבן ניט מקריב געווען. ובמילא איז שייך א מחלוקת בזה פון בני בתירא און הלל.

English translation 2224

And the explanation of what the Gemara says that "this law was concealed from Bnei Beteira" is:

און דער פירוש אין וואס די גמרא זאגט אז "הלכה זו נתעלמה מבני בתירא" – איז:

English translation 2225

Not that it was concealed from them how they actually conducted themselves the previous time

ניט אז נתעלמה מהם ווי מ'האט זיך בפועל געפירט דעם פריערדיקן מאל

English translation 2226

(and the times before that),

(און די פעמים שלפנ"ז),

English translation 2227

Rather, it was concealed from them the details of the law and the halacha in the manner in which they conducted themselves the last time

נאר נתעלמה מהם פרטי הדין וההלכה אין דעם אופן ווי מ'האט זיך געפירט דעם לעצטן מאל

English translation 2228

(and the times before that).

(און די פעמים שלפנ"ז).

English translation 2229

That is, it was concealed from them why they conducted themselves in a specific manner:

ד.ה. נתעלמה מהם פארוואס מ'האט זיך געפירט באופן מסויים:

English translation 2230

The fact that they knew the reality of how they actually conducted themselves the last time that Passover eve fell on Shabbat does not help them to know how they must conduct themselves this time –

דאס וואס זיי האבן געוואוסט דעם מציאות ווי מ'האט זיך געפירט בפועל דעם לעצטן מאל וואס ערב פסח איז געווען שבת העלפט ניט אז זיי זאלן וויסן ווי מ'דארף זיך פירן דעם מאל –

English translation 2231

Because it could very well be that the last time, some individuals offered the Paschal lamb and some individuals did not offer it,

ווארום ס'האט געקענט גאר זיין אז דעם לעצטן מאל האבן כמה וכמה יע מקריב געווען דעם פסח און כמה וכמה האבן ניט מקריב געווען,

English translation 2232

Because they did not come to a resolution.

ווייל מ'איז ניט געקומען לידי הכרעה.

English translation 2233

And even if they came to a resolution and all conducted themselves in one manner,

און אפילו אויב מ'איז געקומען לידי הכרעה און אלע האבן זיך געפירט באופן אחד,

English translation 2234

it was concealed from them why this was so:

איז נתעלמה מהם פארוואס דאס איז אזוי געווען:

English translation 2235

Whether this was because they then came to a resolution through a majority

צי דאס איז געווען ווייל מ'איז דעמולט געקומען לידי הכרעה ע"י רוב

English translation 2236

(as in "incline after the majority" even when there are differences of opinion),

(וואס "אחרי רבים להטות" 203 אפילו ווען ס'זיינען דא חילוקי דעות),

English translation 2237

Or because all the sages then held in one manner,

אדער ווייל אלע חכמים האבן דעמולט געהאלטן באופן אחד,

English translation 2238

without a resolution in the matter. And even if they came to a resolution –

אן א הכרעה בדבר. און אפילו אויב מ'איז געקומען לידי הכרעה –

English translation 2239

in what manner did they arrive at it,

אויף וועלכן אופן איז מען דערצו צוגעקומען,

English translation 2240

whether this was with a court that is greater in wisdom and in number

צי דאס איז געווען מיט א בית דין וואס איז גדול בחכמה ובמנין

English translation 2241

(than the present court)

(פון דעם בית דין דעכשיו)

English translation 2242

or not, etc.

204 אדער ניט וכו'.

English translation 2243

Or,

אדער,

English translation 2244

as stated,

כאמור,

English translation 2245

they did not come to a resolution at all.

מ'איז בכלל ניט געקומען לידי הכרעה.

English translation 2246

And therefore, what they knew about how they conducted themselves the last time does not help to know how they must conduct themselves now. Consequently, it is possible that there should be a dispute in the matter,

און דעריבער איז דאס וואס זיי האבן געוואוסט ווי מ'האט זיך געפירט דעם לעצטן מאל העלפט ניט צו וויסן ווי מ'דארף זיך איצטער פיון. ובמילא איז שייך אז ס'זאל זיין א מחלוקת בדבר,

English translation 2247

and indeed there was actually a dispute between Bnei Beteira and Hillel. And were it not for the fact that Hillel brought a verse that one must offer the Paschal lamb –

און ס'איז טאקע בפועל געווען א מחלוקת בין בני בתירא און הלל. און לולא זה וואס הלל האט געבראכט א פסוק אז מ'דארף מקריב זיין דעם פסח –

English translation 2248

a dispute would have remained in practice as to how they should conduct themselves then. And it would have been correct that some should offer it and others would not offer it,

וואלט געבליבן א מחלוקת בפועל ווי מ'זאל זיך דעמולט פירן. און ס'וואלט געווען רעכט אז כמה זאלן יע מקריב זיין און אנדערע וואלטן ניט מקריב געווען,

English translation 2249

exactly as could have been in the generations before that.

פונקט ווי ס'האט געקענט זיין אין די דורות שלפנ"ז.

English translation 2250

What is explained above, however, is only an explanation regarding the dispute concerning the law of semichah on Yom Tov,

המבואר לעיל איז אבער נאר א ביאור בנוגע צו דער מחלוקת בדין סמיכה ביו"ט,

English translation 2251

and concerning the law of offering the Paschal lamb on Shabbat

און בדין הקרבת הפסח בשבת

English translation 2252

(of Bnei Beteira and Hillel),

(פון בני בתירא און הלל),

English translation 2253

Because even though they knew how they conducted themselves in the previous generations,

ווייל אפילו אז מ'האט געוואוסט ווי מ'האט זיך געפירט בהדורות שלפנ"ז,

English translation 2254

there was, however, no clear resolution as to how they must conduct themselves in all generations,

איז אבער ניט געווען א הכרעה ברורה ווי מ'דארף זיך פירן בכל הדורות,

English translation 2255

until it is correct that they argued about this and conducted themselves differently. In the previous generations,

ביז אז ס'איז רעכט אז מ'האט זיך געקריגט בזה און זיך געפירט אנדערש. אין די דורות שלפנ"ז,

English translation 2256

some conducted themselves in one manner and others in a second manner;

און כמה האבן זיך געפירט באופן אחד און אנדערע באופן שני;

English translation 2257

This is, however, not a sufficient explanation regarding the dispute of Rashi and Rabbeinu Tam in connection with tefillin –

דאס איז אבער ניט קיין ביאור מספיק בנוגע צו דער מחלוקת פון רש"י און ר"ת בקשר מיט תפילין –

English translation 2258

Because in every generation they actually had the tefillin of the previous generation,

ווארום בכל דור ודור האט מען געהאט בפועל די תפילין פון דעם פריערדיקן דור,

English translation 2259

from the forefathers

פון די זיידעס

English translation 2260

(as above),

(כנ"ל),

English translation 2261

and thus it continues in every generation until the generation of Moshe Rabbeinu,

און אזוי ציט זיך דאס בכל דור ודור ביז דורו של משה רבינו,

English translation 2262

they knew, after all, what the tefillin were like in the previous generations –

האט מען דאך געוואוסט ווי די תפילין בהדורות שלפנ"ז איז געווען –

English translation 2263

until what the tefillin of Moshe

ביז ווי די תפילין של משה

English translation 2264

(the first "forefather")

(דער ערשטער "זיידע")

English translation 2265

were like –

איז געווען –

English translation 2266

how is it possible that there should be a dispute about this at all?!

היינט ווי איז שייך אז אין דעם זאל בכלל ווערן א מחלוקת?!

English translation 2267

And regarding this, what is explained above is also not a sufficient explanation concerning the Menorah –

ועד"ז איז המבואר לעיל אויך ניט קיין ביאור מספיק בנוגע צו די מנורה –

English translation 2268

How is it possible to say that it has no resolution as to what the Menorah was like

ווי איז שייך זאגן אז אין לה הכרע ווי די מנורה איז געווען

English translation 2269

(whether "all were almond-shaped") –

(צי "הכל משוקדים") –

English translation 2270

Because they saw, after all, the Menorah in the Holy Temple and there it was in one manner,

ווארום מ'האט דאך געזען די מנורה אין בית המקדש און דארטן איז דאס געווען באופן אחד,

English translation 2271

from this they could know how they must make it in practice –

האט מען דערפון געקענט וויסן ווי מ'דארף דאס מאכן בפועל –

English translation 2272

how is it possible to say that it has no resolution?!

היינט ווי איז שייך זאגן אז אין לה הכרע?!

English translation 2273

Regarding how to read the verse "and on the Menorah four cups, almond-shaped, its knobs and its flowers",

בנוגע צו ווי מ'זאל לייענען דעם פסוק "ובמנורה ארבעה גביעים משקדים כפתוריה ופרחיה",

English translation 2274

whether to read that "almond-shaped" refers to what precedes,

צי מ'זאל לייענען אז "משוקדים" גייט אויף פריער,

English translation 2275

to "four cups"

אויף "ארבעה גביעים"

English translation 2276

(that they must be "almond-shaped"),

(אז זיי דארפן זיין "משוקדים"),

English translation 2277

or to what follows,

אדער אויף ווייטער,

English translation 2278

to "its knobs and its flowers"

אויף "כפתוריה ופרחיה"

English translation 2279

(that they must be "almond-shaped") –

(אז זיי דארפן זיין "משוקדים") –

English translation 2280

one can indeed say that it has no resolution;

קען מען טאקע זאגן אז אין לה הכרע;

English translation 2281

But after there is actually a Menorah in the Holy Temple,

אבער לאחרי ווי ס'איז דא בפועל א מנורה אין ביהמ"ק,

English translation 2282

one can see how the Menorah was made,

קען מען דאס זען ווי די מנורה איז געמאכט געווארן,

English translation 2283

whether the four cups are "almond-shaped",

צי די ארבעה גביעים זיינען "משוקדים",

English translation 2284

or its knobs and its flowers are "almond-shaped" or "all are almond-shaped" –

אדער כפתוריה ופרחיה "משוקדים" אדער "הכל משוקדים" –

English translation 2285

then how is it possible to say about this that it has no resolution?!

טא ווי איז שייך אין דעם זאגן אז אין לה הכרע?!

English translation 2286

The explanation of this regarding tefillin –

דער ביאור בזה בנוגע צו תפילין –

English translation 2287

will be understood based on a story with Rabbeinu Tam and Moshe that is brought in Seder HaDoros:

וועט מען פארשטיין ע"פ א סיפור מיט רבינו תם און משה וואס ברענגט זיך אין סדר הדורות 205:

English translation 2288

There, a lengthy story is told that Moshe descended below,

דארטן דערציילט זיך אן אריכות הסיפור אז משה האט יורד געווען למטה,

English translation 2289

and between Moshe and Rabbeinu Tam there was a dispute and a disagreement regarding the law of the knot of the tefillin, etc.

און צווישן משה מיט רבינו תם איז געווען א שקו"ט און א מחלוקת בנוגע צו דין קשר של תפילין וכו'.

English translation 2290

And each one brought proofs for his approach from the Torah. And Rabbeinu Tam said that according to him it turns out differently than according to Moshe, based on proofs from the Talmud and verses, etc.

און יעדערער האט געבראכט ראיות לשיטתו פון תורה. און רבינו תם האט געזאגט אז ביי אים קומט אויס אנדערש ווי בא משה'ן ע"פ ראיות פון ש"ס און פסוקים וכו'.

English translation 2291

Since the author of Seder HaDorot was a decisor in the revealed and in the hidden –

וואס דער בעל סדר הדורות איז געווען א פוסק אין נגלה און אין נסתר –

English translation 2292

it is understood that one can rely on the story that he brings

איז מובן אז מ'קען בויען אויף דעם סיפור וואס ער ברענגט

English translation 2293

(and there is no concern in this of "be careful with your words,"

(און ס'איז אין דעם ניטא קיין חשש פון "הזהרו בדבריכם",

English translation 2294

because that is how it stands in Seder HaDorot).

ווייל אזוי שטייט אין סדה"ד).

English translation 2295

The explanation in this story

דער ביאור אין דעם סיפור

English translation 2296

(how Rabbeinu Tam could disagree with Moshe) –

(ווי ר"ת האט געקענט חולק זיין על משה) –

English translation 2297

and with an introduction:

ובהקדים:

English translation 2298

Every matter one wishes to connect with the Rebbes. There is a story with the Tzemach Tzedek and Rabbi Hillel of Paritch,

יעדער זאך וויל מען פארבינדן מיט די רביים. איז דא א סיפור מיט דעם צ"צ און ר' הלל פאריטשער,

English translation 2299

which is similar to the aforementioned story with Moshe and Rabbeinu Tam:

וואס איז ענלעך צו דעם סיפור הנ"ל מיט משה און ר"ת:

English translation 2300

The Tzemach Tzedek once delivered a discourse. And after the discourse, the repeaters reviewed the discourse,

דער צ"צ האט אמאל געזאגט א מאמר. און נאכן מאמר האבן די חוזרים גע'חזר'ט דעם מאמר,

English translation 2301

and an interpretation of the discourse was given. Rabbi Hillel of Paritch disputed the interpretation of the discourse and gave a different interpretation. Afterwards, it was decided that one could go and ask the Tzemach Tzedek himself

און מ'האט געזאגט פשט אין דעם מאמר. האט זיך ר' הלל פאריטשער געדונגען אין דעם פשט אין מאמר און געזאגט אן אנדער פשט. דערנאך האט מען מחליט געווען אז מ'קען דאך גיין פרעגן בא דעם צ"צ

English translation 2302

(the author of the discourse)

(דעם בעל המאמר)

English translation 2303

what the interpretation is. The Tzemach Tzedek gave the interpretation like the repeaters, not like the interpretation of Rabbi Hillel. Rabbi Hillel, however, held to his interpretation,

אליין וואס איז פשט. האט דער צ"צ געזאגט פשט ווי די חוזרים ניט ווי דער פשט פון ר' הלל. ר' הלל האט זיך אבער געהאלטן בא זיין פשט,

English translation 2304

and he explained,

און ער האט מסביר געווען,

English translation 2305

that when a Rebbe says a Chassidic discourse...

אז בשעת א רבי זאגט א מאמר חסידות...

English translation 2306

it is like its giving at Sinai,

איז דאס כנתינתה מסיני,

English translation 2307

and consequently, it is forbidden to dispute it;

און במילא ח"ו זיך דערמיט דינגען;

English translation 2308

but afterwards, each person is obligated to study the matter according to his understanding and comprehension and to understand the matter as it turns out according to his intellect,

אבער לאחרי זה איז יעדערער מחוייב צו לערנען דעם ענין לפי הבנתו והשגתו און פארשטיין דעם ענין ווי ביי אים קומט אויס בשכלו,

English translation 2309

and not as it turns out according to another person's intellect.

און ניט ווי עס קומט אויס ביי אן אנדערן בשכל שלו.

English translation 2310

And regarding this, there is also the explanation concerning that which Rabbeinu Tam disagreed with Moshe regarding the knot of the tefillin:

ועד"ז איז אויך דער ביאור בנוגע צו דעם וואס ר"ת האט חולק געווען מיט משה בנוגע צו דעם קשר של תפילין:

English translation 2311

At the time when Moshe said the Torah as he heard it from the Most High,

בשעת משה האט געזאגט תורה ווי ער האט עס געהערט פון דעם אויבערשטן,

English translation 2312

this is "the word of G-d,"

איז דאס "דבר ה'",

English translation 2313

and this has the status of Torah and prophecy, etc., with all the stringencies pertaining to this

און דאס האט א גדר פון תורה און נבואה וכו' מיט די אלע חומרות שבזה

English translation 2314

(as the Rogatchover elaborates on this),

(ווי דער ראגאטשאווער איז אין דעם מאריך 206),

English translation 2315

and consequently, one may not dispute it, G-d forbid;

ובמילא טאר מען זיך מיט דעם ניט דינגען ח"ו;

English translation 2316

However, the Torah was "given with its interpretations,"

תורה איז אבער "בפירושן ניתנו" 207,

English translation 2317

and after Moshe transmitted it from the Most High,

און לאחרי ווי משה האט עס איבערגעגעבן פון דעם אויבערשטן,

English translation 2318

each person must study it according to his understanding and comprehension with his own intellect

דארף יעדערער דאס לערנען לפי הבנתו והשגתו בשכל שלו

English translation 2319

(and not according to the intellect of another),

(און ניט ע"פ דעם שכל פון אן אנדערן),

English translation 2320

and derive the interpretation of the Torah according to the rules of the Torah,

און ארויסנעמען פשט אין תורה ע"פ כללי התורה,

English translation 2321

the "thirteen principles"

די "י"ג מדות

English translation 2322

(or the thirty-two principles)

(אדער ל"ב מדות 208)

English translation 2323

by which the Torah is expounded. And then

שהתורה נדרשת בהם" 209. און דעמולט

English translation 2324

(after Moshe transmitted the Torah from the Most High)

(לאחרי ווי משה האט איבערגעגעבן תורה מה')

English translation 2325

Moshe studies the Torah according to his understanding and comprehension, and likewise others study the Torah according to their understanding and comprehension. And they can study a different interpretation than Moshe studies. Moshe can study an interpretation in one manner, and Yehoshua can afterwards come and study differently. For after Moshe transmitted the Torah from the Most High,

לערנט משה תורה בהבנתו והשגתו און אזוי אויך לערנען אנדערע די תורה בהבנתם והשגתם. און זיי קענען לערנען אנדערש פשט ווי משה לערנט. משה קען לערנען פשט באופן אחד און יהושע קען דערנאך קומען און לערנען אנדערש. ווארום לאחרי ווי משה האט איבערגעגעבן תורה מה',

English translation 2326

Moshe is like all of Israel regarding the study of the Torah according to the thirteen principles.

איז משה אזוי ווי כל ישראל בנוגע צו לימוד התורה ע"פ הי"ג מדות.

English translation 2327

And based on this, it is understood how Rabbeinu Tam could study differently than Moshe Rabbeinu studied regarding the knot of the tefillin.

וואס עפ"ז איז מובן ווי דער ר"ת האט געקענט לערנען אנדערש ווי משה רבינו האט געלערנט בנוגע צום קשר של תפילין.

English translation 2328

And based on this, it is also understood regarding our matter –

ועפ"ז איז אויך מובן בנוגע לעניננו –

English translation 2329

the disagreement of Rashi and Rabbeinu Tam regarding tefillin:

דער מחלוקת פון רש"י און ר"ת בנוגע לתפילין:

English translation 2330

In the Written Torah, it does not explicitly state what the order of the sections in the tefillin should be,

אין תורה שבכתב שטייט ניט בפירוש ווי ס'דארף זיין דער סדר הפרשיות אין תפילין,

English translation 2331

rather, one must derive it from the Torah according to "its interpretation" of the Torah,

נאר מ'דארף דאס ארויסלערנען פון תורה ע"פ "פירושה" של תורה,

English translation 2332

according to the thirteen

ע"פ די י"ג

English translation 2333

(thirty-two)

(ל"ב)

English translation 2334

principles by which the Torah is expounded.

מדות שהתורה נדרשת בהם.

English translation 2335

Therefore,

דעריבער,

English translation 2336

even if one indeed knew in which order the sections were placed in the tefillin of Moshe,

אפילו אויב מ'האט טאקע געוואוסט מיט וועלכע סדר זיינען געלעגן די פרשיות אין תפילין של משה,

English translation 2337

this, however, is according to how Moshe derived it according to his understanding and comprehension according to the thirteen

איז דאס אבער ע"פ ווי משה האט דאס ארויסגעלערנט בהבנתו והשגתו לויט די י"ג

English translation 2338

(thirty-two)

(ל"ב)

English translation 2339

principles by which the Torah is expounded

מדות שהתורה נדרשת בהם

English translation 2340

(not as Moshe is the one who transmits the word of G-d),

(ניט ווי משה איז אלס דער וואס גיט איבער דבר ה'),

English translation 2341

consequently, another person can afterwards

במילא קען אן אנדערע דערנאך

English translation 2342

(in later generations)

(בהדורות שלאח"ז)

English translation 2343

come and derive according to his understanding –

קומען און ארויסלערנען בהבנתו –

English translation 2344

and from this it is understood how a disagreement of Rashi and Rabbeinu Tam regarding the order of the sections of the tefillin is possible

ומזה מובן ווי ס'איז שייך א מחלוקת פון רש"י און ר"ת אין סדר פרשיות התפילין

English translation 2345

(even if one knew how the tefillin of Moshe were).

(אפילו אויב מ'האט געוואוסט ווי תפילין פון משה זיינען געווען).

English translation 2346

And both opinions

און ביידע דיעות

English translation 2347

(of Rashi and Rabbeinu Tam)

(פון רש"י און ר"ת)

English translation 2348

are upheld –

זיינען אויסגעהאלטן –

English translation 2349

as it states in Tikkunei Zohar,

ווי עס שטייט אין תקו"ז 210,

English translation 2350

and so also the Munkatcher writes that one must put on both pairs of tefillin,

און אזוי שרייבט אויך דער מונקאטשער * אז מ'דארף לייגן ביידע פאר תפילין,

English translation 2351

those of Rashi and those of Rabbeinu Tam.

דרש"י ודר"ת.

English translation 2352

The explanation of that which is said that whether also the knobs and the flowers of the Menorah were "hammered out" is undecided in the law.

דער ביאור אין דעם וואס מ'זאגט אז צי אויך כפתוריה ופרחיה פון די מנורה זיינען געווען "משוקדים" איז אין לה הכרע

English translation 2353

(Although one could see in the Holy Temple how the Menorah was actually made) –

(כאטש מ'האט געקענט זען אין ביהמ"ק ווי די מנורה איז בפועל געמאכט געווארן) –

English translation 2354

And with an introduction:

ובהקדים:

English translation 2355

In general, there are three categories in the commandments of the Torah: (a)

בכללות זיינען דא דריי גדרים אין ציוויי התורה: (א)

English translation 2356

Details that must be in the commandment which are indispensable even after the fact, (b)

פרטים וואס דארפן זיין אין דער מצוה וואס זיינען מעכב אפילו בדיעבד, (ב)

English translation 2357

Details that must be in the commandment which are indispensable only initially, and (c)

פרטים וואס דארפן זיין אין דער מצוה וואס זיינען מעכב נאר מלכתחילה, און (ג)

English translation 2358

Details that are not indispensable to the commandment,

פרטים וואס זיינען ניט מעכב צו די מצוה,

English translation 2359

but they are done as a beautification of the commandment.

נאר מ'טוט זיי אלס הידור מצוה.

English translation 2360

One of the matters that are in the category of beautification of the commandment

איינער פון די ענינים וואס זיינען בגדר הידור מצוה

English translation 2361

(the third type mentioned above),

(דער דריטער סוג הנ"ל),

English translation 2362

which, however, is not indispensable to the commandment,

וואס איז אבער ניט מעכב להמצוה,

English translation 2363

is –

איז –

English translation 2364

that which every commandment must be performed in the most beautiful manner. As the Rambam rules: "Anything that is for the sake of the good G-d should be of the beautiful and the good, etc.",

דאס וואס יעדער מצוה דארף מען טאן אויף דעם שענסטן אופן. ווי דער רמב"ם פסק'נט 211 "כל דבר שהוא לשם הא-ל הטוב שיהי' מן הנאה והטוב כו'",

English translation 2365

as it is said: "All the fat is for the L-rd."

כמ"ש 212 "כל חלב לה'".

English translation 2366

And corresponding to this is also regarding the commandment of building the Menorah:

ועד"ז איז אויך בנוגע צו די מצוה פון בויען די מנורה:

English translation 2367

There are details that the Torah says must be in the Menorah which are a law in the Menorah,

ס'זיינען דא פרטים וואס תורה זאגט אז זיי דארפן זיין אין דער מנורה וואס זיינען א דין אין מנורה,

English translation 2368

and they are indispensable to the fulfillment of the commandment of building the Menorah. Afterwards, there is a general commandment that all commandments,

און זיי זיינען מעכב צו קיום מצות בניית המנורה. דערנאך איז דא א ציווי כללי אז אלע מצוות,

English translation 2369

including building the Menorah,

כולל בויען די מנורה,

English translation 2370

must be done from the choicest and from the beautiful, etc.,

דארפן געטאן ווערן מן המובחר ומן היפה כו',

English translation 2371

in the most beautiful manner,

אויף דעם שענסטן אופן,

English translation 2372

which is a beautification of the commandment,

וואס דאס איז א הידור בהמצוה,

English translation 2373

and is not indispensable to the fulfillment of the commandment.

און איז ניט מעכב לקיום המצוה.

English translation 2374

And based on this, one will understand the explanation of that which is undecided in the law regarding what in the Menorah needed to be "hammered out":

ועפ"ז וועט מען פארשטיין דעם פירוש אין דעם וואס אין לה הכרע בהלכה וואס אין די מנורה האט געדארפט זיין "משוקדים":

English translation 2375

It was certainly known that the Menorah was actually made in a manner that "all

מ'האט זיכער געוואוסט אז די מנורה איז בפועל געמאכט געווארן אין אן אופן אז "הכל

English translation 2376

(both the cups and the knobs and flowers)

(סיי די גביעים און סיי די כפתורים ופרחים)

English translation 2377

were hammered out",

משוקדים",

English translation 2378

as it was seen in the Menorah in the Holy Temple.

ווי מ'האט עס געזען אין די מנורה בביהמ"ק.

English translation 2379

But it is undecided in the law,

אבער אין לה הכרע,

English translation 2380

there was a doubt,

ס'איז געווען א ספק,

English translation 2381

whether that which they made "all were hammered out" is as a law in the Menorah

צי דאס וואס מ'האט געמאכט "הכל משוקדים" איז אלס א דין אין מנורה

English translation 2382

(which is indispensable),

(וואס איז לעיכובא),

English translation 2383

because "hammered out" which is stated in the verse applies both to the cups and to the knobs and flowers,

ווייל "משוקדים" וואס שטייט אין פסוק גייט סיי אויף די גביעים און סיי אויף די כפתורים ופרחים,

English translation 2384

or that as a law in the Menorah only the cups or only the knobs and flowers needed to be "hammered out",

אדער אז אלס א דין במנורה האט געדארפט זיין נאר די גביעים אדער נאר די כפתורים ופרחים "משוקדים",

English translation 2385

and that which they also made the other items

און דאס וואס מ'האט געמאכט אויך די אנדערע זאכן

English translation 2386

(either the cups or the knobs and flowers)

(אדער די גביעים אדער די כפתורים ופרחים)

English translation 2387

"hammered out" is as a beautification of the commandment,

"משוקדים" איז אלס הידור מצוה,

English translation 2388

in order to make the Menorah more beautiful,

בכדי מאכן שענער די מנורה,

English translation 2389

as this is simply,

ווי דאס איז בפשטות,

English translation 2390

that "hammered out" adds beauty to the Menorah. And since they had enough gold,

אז "משוקדים" גיט צו שיינקייט אין די מנורה. און היות אז מ'האט געהאט גענוג גאלד,

English translation 2391

and the craftsmen knew how to make almond shapes

און די אומנים האבן געוואוסט ווי צו מאכן שקדים

English translation 2392

(because they needed to make the cups or the knobs and flowers "hammered out" according to the law),

(ווייל זיי האבן געדארפט מאכן די גביעים אדער די כפתורים ופרחים "משוקדים" ע"פ דין),

English translation 2393

even if it is not a law in the Menorah to make "all were hammered out",

איז אפילו אויב ס'איז ניט קיין דין אין מנורה צו מאכן "הכל משוקדים",

English translation 2394

this, however, is also not a prohibition,

איז דאס אבער אויך ניט קיין איסור,

English translation 2395

and they have the commandment that all commandments must be made from the choicest and from the beauty –

און מ'האט דעם ציווי אז אלע מצוות דארף מען מאכן מן המובחר ומן היופי –

English translation 2396

therefore they made "all were hammered out".

דעריבער האט מען געמאכט "הכל משוקדים".

English translation 2397

The Mabit writes that the source for the words of the Rambam "all were hammered out" is –

דער מבי"ט 214 שרייבט אז דער מקור לדברי הרמב"ם "הכל משוקדים" איז –

English translation 2398

because "what is the difference" from the fourth shaft where there the commandment of "hammered out" is explicit.

ווייל "מאי שנא" מהקנה הרביעי וואס דארטן איז מפורש הציווי פון "משוקדים".

English translation 2399

But with forgiveness of the honor of his Torah,

אבער במחילת כבוד תורתו,

English translation 2400

his words are not understandable:

זיינען דבריו ניט פארשטאנדיק:

English translation 2401

There is no greater difference than that regarding the fourth shaft it is explicitly stated in the Torah that this must be made "hammered out" in contrast to the other shafts where this is not stated!

ס'איז ניטא קיין גרעסערער שינוי אז אויפן קנה הרביעי שטייט בפירוש אין תורה אז דאס דארף געמאכט ווערן "משוקדים" משא"כ אויף די אנדערע קנים שטייט דאס ניט!

English translation 2402

The practical difference in the law in that which the Rambam writes

די נפק"מ להלכה אין דעם וואס דער רמב"ם שרייבט

English translation 2403

(at the beginning of chapter three of the Laws of the Chosen House,

(בתחלת פרק ג פון הל' בית הבחירה,

English translation 2404

at the beginning of the topic regarding the Menorah)

בתחלת הענין וועגן מנורה)

English translation 2405

that "the form of the Menorah is explicit in the Torah" *,

אז "המנורה מפורשת צורתה בתורה" *,

English translation 2406

is –

איז –

English translation 2407

that if one does not accept what is stated in the Torah regarding the form of the Menorah, the category of a rebellious elder does not apply to him

אז אויב איינער נעמט ניט אן וואס ס'שטייט אין תורה בנוגע צו צורת המנורה איז אויף אים ניט חל דער גדר פון זקן ממרא

English translation 2408

(rather he is simply an elder who is not proper).

(נאר ער איז סתם א זקן שלא כדבעי).

English translation 2409

Because regarding matters that are explicit in the Torah,

ווייל בנוגע צו ענינים המפורשים בתורה,

English translation 2410

which even the Sadducees admit to,

וואס אפילו הצדוקים מודים בהם 215,

English translation 2411

one who does not admit to this is not a rebellious elder,

איז דער וואס איז ניט מודה בזה ניט קיין זקן ממרא,

English translation 2412

rather simply an elder who is not proper.

נאר סתם א זקן שלא כדבעי.

English translation 2413

The explanation

דער ביאור

English translation 2414

(in brief)

(בקיצור)

English translation 2415

of that which the Rambam calls the laws connected to the Holy Temple by the name "Laws of the Chosen House",

אין דעם וואס דער רמב"ם רופט אן די הלכות פארבונדן מיטן בית המקדש מיטן נאמען "הלכות בית הבחירה",

English translation 2416

as he writes in the heading:

ווי ער שרייבט אין כותרת:

English translation 2417

With that which the Rambam begins

דערמיט וואס דער רמב"ם הויבט אן

English translation 2418

(and calls)

(און רופט אן)

English translation 2419

all the laws connected to the Holy Temple with the heading "Laws of the Chosen House" –

אלע הלכות פארבונדן מיטן ביהמ"ק מיטן כותרת "הלכות בית הבחירה" –

English translation 2420

he wants to express and emphasize that the beginning and foundation and elevation of the Holy Temple and of all the details of the laws in this

וויל ער ארויסגעבן און מדגיש זיין אז די התחלה און יסוד און עילוי פון דעם בית המקדש און פון אלע פרטי ההלכות שבזה

English translation 2421

(which he will write afterwards) is,

(וואס ער וועט דערנאך שרייבן) איז,

English translation 2422

that this is the "Chosen House",

אז דאס איז "בית הבחירה",

English translation 2423

the House in which the Most High has chosen.

דער בית אין וועלכער דער אויבערשטער האט בוחר געווען.

English translation 2424

And as this is simply regarding the place of the Holy Temple:

און ווי דאס איז בפשטות בנוגע צום מקום המקדש:

English translation 2425

Immediately at the time one begins to study the laws of the Chosen House and one learns in the Rambam "Since the Temple was built in Jerusalem, all places were forbidden to build in them a house for G-d, etc.,

גלייך בשעת מ'הויבט אן לערנען הלכות בית הבחירה און מ'לערנט אין רמב"ם 216 "כיון שנבנה המקדש בירושלים נאסרו כל המקומות כולן לבנות בהן בית לה' כו',

English translation 2426

and there is no house for all generations except in Jerusalem alone and on Mount Moriah, etc." –

ואין שם בית לדורי הדורות אלא בירושלים בלבד ובהר המורי' כו'" –

English translation 2427

the question arises:

שטעלט זיך די שאלה:

English translation 2428

Why is the Holy Temple specifically in this place

פארוואס איז דער בית המקדש דוקא במקום זה

English translation 2429

(in Jerusalem on Mount Moriah),

(אין ירושלים על הר המורי'),

English translation 2430

and not in another place?

און ניט במקום אחר?

English translation 2431

The Rambam answers this with that which the heading,

באווארנט דאס דער רמב"ם דערמיט וואס דער כותרת,

English translation 2432

the beginning and start and foundation,

דער ראש והתחלה ויסוד,

English translation 2433

of all the laws connected with the Holy Temple is –

פון אלע הלכות פארבונדן מיטן ביהמ"ק איז –

English translation 2434

"Laws of the Chosen House",

"הלכות בית הבחירה",

English translation 2435

the house which the Most High chose,

דער בית אין וועלכער דער אויבערשטער האט בוחר געווען,

English translation 2436

and consequently it is also understood why it is specifically in this place

ובמילא איז אויך מובן פארוואס ס'איז דוקא במקום זה

English translation 2437

(in Jerusalem on the Temple Mount),

(בירושלים על הר הבית),

English translation 2438

because the Most High chose

ווייל דער אויבערשטער האט בוחר געווען

English translation 2439

(without any reason or cause,

(אן קיין שום טעם וסיבה,

English translation 2440

only from His choice)

נאר מצד בחירתו)

English translation 2441

specifically in this place,

דוקא אין דעם מקום,

English translation 2442

that there should be the Holy Temple.

אז דארטן זאל זיין דער ביהמ"ק.

English translation 2443

And based on this,

ועפ"ז,

English translation 2444

that by writing in the heading "Laws of the Chosen House" the Rambam intends to bring out that the beginning and foundation,

אז מיט שרייבן אין דער כותרת "הלכות בית הבחירה" וויל דער רמב"ם ארויסברענגען אז דער התחלה ויסוד,

English translation 2445

and the excellence of the Temple with all the details in the Temple including also the place of the Temple,

ומעלת המקדש עם כל הפרטים שבמקדש כולל אויך מקום המקדש,

English translation 2446

is from the choice of the Holy One, blessed be He –

איז מצד בחירת הקב"ה –

English translation 2447

it follows that the Rambam thereby answers another question:

קומט אויס אז דער רמב"ם פארענטפערט דערמיט נאך א שאלה:

English translation 2448

At the beginning of chapter two of the Laws of the Chosen House the Rambam writes:

בריש פרק ב' פון הל' בית הבחירה שרייבט דער רמב"ם:

English translation 2449

"The altar, its place is precisely fixed..

"המזבח מקומו מכוון ביותר..

English translation 2450

It is the place where Abraham built the altar and bound Isaac upon it,

הוא המקום שבנה בו אברהם המזבח ועקד עליו יצחק,

English translation 2451

and it is the place where Noah built when he came out of the ark, and it is the altar upon which Cain and Abel offered,

והוא המקום שבנה בו נח כשיצא מן התיבה והוא המזבח שהקריב עליו קין והבל,

English translation 2452

and upon it Adam the first offered a sacrifice when he was created,

ובו הקריב אדם הראשון קרבן כשנברא,

English translation 2453

and from there he was created,

ומשם נברא,

English translation 2454

the Sages said: Adam was created from the place of his atonement."

אמרו חכמים אדם ממקום כפרתו נברא".

English translation 2455

Based on what the Rambam writes that "the altar, its place is precisely fixed and one never changes it from its place" with all these excellences that he enumerates of this place before the Holy Temple was built,

וואס עפ"ז וואס דער רמב"ם שרייבט אז "המזבח מקומו מכוון ביותר ואין משנין אותו ממקומו לעולם" מיט די אלע מעלות וואס ער רעכנט אויס פון דעם מקום קודם שנבנה ביהמ"ק,

English translation 2456

it is seemingly understood that the Holy Temple must be in this place,

איז מובן לכאורה אז דער ביהמ"ק מוז זיין במקום זה,

English translation 2457

because the altar must be specifically in the Holy Temple

ווייל דער מזבח מוז זיין אין דעם ביהמ"ק דוקא

English translation 2458

(and it cannot be that the Holy Temple and the altar should be in two separate places) –

(און ס'קען ניט זיין אז דער ביהמ"ק און מזבח זאלן זיין אין צוויי באזונדערע ערטער) –

English translation 2459

accordingly the question becomes:

ווערט לפי"ז די שאלה:

English translation 2460

How does one say that the Holy Temple is "the place which the L-rd will choose",

ווי זאגט מען אז דער ביהמ"ק איז "המקום אשר יבחר ה'",

English translation 2461

when the Holy Temple seemingly had to be specifically in this place,

בשעת דער ביהמ"ק האט לכאורה געדארפט זיין במקום זה דוקא,

English translation 2462

from where Adam the first was created and where all these offered their sacrifices?!

פון וואנעט נברא אדה"ר און וואו די אלע האבן מקריב געווען זייערע קרבנות?!

English translation 2463

The Rambam answers this with the heading upon all the laws of the Holy Temple –

פארענטפערט דאס דער רמב"ם מיטן כותרת אויף אלע דיני בית המקדש –

English translation 2464

"Laws of the Chosen House":

"הלכות בית הבחירה":

English translation 2465

The beginning and foundation and elevation of the Holy Temple is that it is the house which the Most High chose,

די התחלה ויסוד ועילוי פון ביהמ"ק איז דאס וואס זי איז דער בית וועלכער דער אויבערשטער האט בוחר געווען,

English translation 2466

without any reason or cause;

אן קיין שום טעם וסיבה;

English translation 2467

and that which there are excellences in this place

און דאס וואס ס'זיינען דא מעלות במקום זה

English translation 2468

(that from it Adam the first was created,

(אז ממנו נברא אדה"ר,

English translation 2469

because Adam was created from the place of his atonement,

ווייל אדם מקום כפרתו נברא,

English translation 2470

and that which they offered sacrifices there) – is

און דאס וואס מ'האט דארטן מקריב געווען קרבנות) – איז

English translation 2471

(not the reason why the Most High chose this place for the Holy Temple, but)

(ניט דער טעם פארוואס דער אויבערשטער האט אויסגעקליבן דעם מקום פארן ביהמ"ק, נאר)

English translation 2472

on the contrary:

אדרבה:

English translation 2473

Because the Most High chose this place, therefore Adam the first was created from this place and the place received an importance.

וויבאלד אז דער אויבערשטער האט בוחר געווען במקום זה דערפאר איז אדה"ר נברא ממקום זה און דער מקום האט באקומען א חשיבות.

English translation 2474

From all this it is understood that by writing in the heading "Laws of the Chosen House" the Rambam comes to bring out the foundation and beginning and elevation of the Holy Temple –

מכ"ז איז מובן אז מיט שרייבן אין כותרת "הלכות בית הבחירה" איז דער רמב"ם אויסן צו ארויסברענגען דעם יסוד והתחלה ועילוי פון ביהמ"ק –

English translation 2475

that this is the house which the Most High chose.

אז דאס איז דער בית וועלכער דער אויבערשטער האט בוחר געווען.

English translation 2476

That is, that the Holy Temple is not connected with levels in Divinity and the order of descent,

ד.ה. אז דער ביהמ"ק איז ניט פארבונדן מיט דרגות אין אלקות און סדר השתלשלות,

English translation 2477

but this is connected with the choice of the Essence which is without any reason or cause at all.

נאר דאס איז פארבונדן מיט בחירת העצמות וואס איז אן קיין טעם וסיבה כלל.

English translation 2478

Which is the highest elevation that can possibly be, that the Most High should choose in a matter,

וואס דאס איז דער העכסטער עילוי וואס ס'קען נאר זיין אז דער אויבערטשער זאל בוחר זיין אין אן ענין,

English translation 2479

because choice which is without any reason or cause can only come from the Essence which has no cause or reason, etc."

ווייל בחירה וואס איז אן קיין טעם וסיבה קען נאר קומען פון עצמות וואס אין לו עילה וסיבה כו'" 217

English translation 2480

(in contrast to all levels below this, they have a cause and reason, consequently there choice without any reason or cause at all is not applicable).

(משא"כ אלע דרגות שלמטה מזה האבן אן עילה וסיבה במילא איז דארטן ניט שייך בחירה בלי טעם וסיבה כלל).

English translation 2481

And after the Rambam writes in the heading the beginning and foundation and elevation of the Holy Temple and the laws connected with it,

ולאחרי ווי דער רמב"ם שרייבט אין דער כותרת דער התחלה ויסוד ועילוי פון דעם ביהמ"ק און די הלכות דערמיט פארבונדן,

English translation 2482

that this is "Laws of the Chosen House" –

אז דאס איז "הלכות בית הבחירה" –

English translation 2483

he comes to the details of the laws connected with the Holy Temple,

קומט ער צו די פרטי ההלכות פארבונדן מיטן ביהמ"ק,

English translation 2484

such as "It is a positive commandment to make a house for G-d prepared to offer in it the sacrifices,

ווי "מצות עשה לעשות בית לה' מוכן להיות מקריבים בו הקרבנות,

English translation 2485

and to celebrate upon it three times a year, etc.",

וחוגגין עליו שלש פעמים בשנה כו'",

English translation 2486

etc.,

וכו',

English translation 2487

because the choice of the Essence is that there should be a conduct in actuality in this Holy Temple,

ווארום בחירת העצמות איז אז ס'זאל זיין א הנהגה בפועל אין דעם ביהמ"ק,

English translation 2488

And there

און דארטן

English translation 2489

(in the details of the laws)

(בפרטי ההלכות)

English translation 2490

the Rambam writes that the commandment is "to build the Holy Temple",

שרייבט דער רמב"ם אז די מצוה איז "לבנות בית המקדש",

English translation 2491

"as it is said: And they shall make for Me a Sanctuary",

"שנאמר ועשו לי מקדש",

English translation 2492

and the laws afterwards he calls "Laws of the Vessels of the Temple" and "Laws of Entering the Temple" –

און די הלכות שלאח"ז רופט ער אן "הלכות כלי המקדש" און "הלכות ביאת המקדש" –

English translation 2493

And why specifically the name "Mikdash" is connected and relevant to practical halachah,

ווארום דוקא שם "מקדש" איז פארבונדן און נוגע צו הלכה בפועל,

English translation 2494

as one must conduct oneself practically in the Beis HaMikdash:

ווי מ'דארף זיך פירן בפועל אין ביהמ"ק:

English translation 2495

Since this is a "Mikdash,"

היות דאס איז א "מקדש",

English translation 2496

holiness,

קדושה,

English translation 2497

the entry into the Mikdash must be in a manner of holiness,

דארף ביאת המקדש זיין באופן של קדושה,

English translation 2498

and the vessels of the Mikdash must be in a manner of holiness,

און כלי המקדש דארפן זיין באופן של קדושה,

English translation 2499

"One sanctifies only from full [measures]" and the like,

"אין מקדשין אלא מלאין" 218 וכיו"ב,

English translation 2500

with all the details of the laws explained in the Laws of the Vessels of the Mikdash and the Laws of Entry into the Mikdash;

מיט די אלע פרטי ההלכות המבוארים אין הלכות כלי המקדש און הלכות ביאת המקדש;

English translation 2501

in contrast, if one says "Laws of the Vessels of the Chosen House" –

משא"כ אויב מ'זאגט "הלכות כלי בית הבחירה" –

English translation 2502

it does not bring out the concept of choice into practical halachah.

גיט ניט ארויס דער ענין הבחירה א הלכה בפועל.

English translation 2503

That is to say:

דאס הייסט:

English translation 2504

First and foremost, one must know that the Beis HaMikdash and all the laws that will be learned further are connected with the choice of the essence,

לכל לראש דארף מען וויסן אז דער ביהמ"ק און אלע הלכות וואס מ'וועט ווייטער לערנען זיינען פארבונדן מיט בחירת העצמות,

English translation 2505

"Laws of the Chosen House"

"הלכות בית הבחירה"

English translation 2506

(as he writes in the heading for all the laws,

(ווי ער שרייבט אין דער כותרת פאר אלע הלכות,

English translation 2507

including the Laws of the Vessels of the Mikdash and the Laws of Entry into the Mikdash);

כולל הלכות כלי המקדש און הלכות ביאת המקדש);

English translation 2508

afterwards, however, this must descend into practical laws of how one should conduct oneself in this house –

דערנאך דארף דאס אבער אראפקומען אין הלכות בפועל ווי מ'זאל זיך אויפפיון אין דעם בית –

English translation 2509

the Mikdash.

המקדש.

English translation 2510

And this is as was discussed earlier regarding the ten sefirot:

וע"ד ווי מ'האט גערעדט פריער 219 בנוגע צו די עשר ספירות:

English translation 2511

The number of ten sefirot specifically in the world of Atzilus is because so it arose in His will, blessed be He,

דער מספר פון עשר ספירות דוקא אין עולם האצילות איז ווייל כך עלה ברצונו ית',

English translation 2512

the choice of the essence. And afterwards the definition of the worlds of BY"A is thus determined,

בחירת העצמות. און דערנאך ווערט אזוי באשטימט דער גדר פון עולמות בי"ע,

English translation 2513

that in every world there are ten sefirot,

אז בכל עולם איז דא עשר ספירות,

English translation 2514

and in every world there is a reason for this according to its nature.

און בכל עולם איז דא א טעם אויף דעם לפי ענינו.

English translation 2515

And after the Most High chose specifically ten sefirot, the number ten becomes a superior number

און לאחרי ווי דער אויבערשטער האט בוחר געווען אין עשר ספירות דוקא ווערט דער מספר עשר א מספר מעולה

English translation 2516

(as was discussed earlier that from the aspect of the choice of the essence in the place of the Mikdash, the place becomes an important place).

(ע"ד ווי גערעדט פריער אז מצד בחירת העצמות במקום המקדש ווערט דער מקום א מקום חשוב).

English translation 2517

And by way of example

ובדוגמא

English translation 2518

(as was discussed just now)

(ווי גערעדט דעמולט)

English translation 2519

the reasons for the entirety of creation:

די טעמים אויף כללות הבריאה:

English translation 2520

In the continuation of 5666, he explains that the true reason for the entirety of creation is because the Holy One, blessed be He, desired to have for Himself, blessed be He, a dwelling place in the lower realms,

אין המשך תרס"ו 220 איז ער מבאר אז דער אמת'ער טעם אויף כללות הבריאה איז ווייל נתאווה הקב"ה להיות לו ית' דירה בתחתונים,

English translation 2521

that is, from the aspect of the choice of the essence,

ד.ה. מצד בחירת העצמות,

English translation 2522

without any reason or cause;

אן קיין טעם וסיבה;

English translation 2523

but after the choice of the essence in the entirety of creation from the aspect of the desire of the Holy One, blessed be He,

אבער לאחרי בחירת העצמות בכללות הבריאה מצד נתאווה הקב"ה,

English translation 2524

there are also reasons in the matter,

זיינען אויך דא טעמים בדבר,

English translation 2525

such as to reveal the perfection of His powers, blessed be He,

ווי לגלות שלימות כחותיו ית',

English translation 2526

and to reveal that "He is exalted above all nations, Hashem" and the like,

און לגלות אז "רם על כל גוים הוי'" 221 וכיו"ב,

English translation 2527

and these reasons are in each and every world according to its nature.

און די טעמים זיינען בכל עולם ועולם לפי ענינו.

English translation 2528

As this is regarding the Beis HaMikdash,

ע"ד ווי דאס איז בנוגע צו דעם ביהמ"ק,

English translation 2529

that it is the "Chosen House,"

אז זי איז "בית הבחירה",

English translation 2530

the Most High chose in it, and from the aspect of the choice of the essence in the Beis HaMikdash, this is then drawn into "Mikdash,"

דער אויבערשטער האט אין איר בוחר געווען און מצד בחירת העצמות אין ביהמ"ק ווערט דאס דערנאך נמשך אין "מקדש",

English translation 2531

into "to build the Beis HaMikdash" and "Laws of the Vessels of the Mikdash" and "Laws of Entry into the Mikdash,"

אין "לבנות בית המקדש" און "הלכות כלי המקדש" און "הלכות ביאת המקדש",

English translation 2532

into holiness and purity in the details of the laws in the Beis HaMikdash, etc. –

אין קדושה וטהרה בפרטי ההלכות שבביהמ"ק וכו' –

English translation 2533

So too is this regarding the Jewish people,

אזוי איז דאס אויך בנוגע צו אידן,

English translation 2534

that the Most High chose in them without any reason or cause at all,

אז דער אויבערשטער האט אין זיי בוחר געווען אן קיין שום טעם וסיבה כלל,

English translation 2535

and from the aspect of the choice of the essence in the Jewish people, they became "a people close to Him" and "a veritable part of G-d above,"

און מצד די בחירה פון עצמות אין אידן זיינען זיי געווארן "עם קרובו" און א "חלק אלוקה ממעל ממש",

English translation 2536

for when you grasp a part of the essence, you grasp the entirety of it.

וואס כשאתה תופס בחלק מן העצם אתה תופס בכולו 222.

English translation 2537

Certainly the Jewish people are connected with holiness and purity and beauty

זיכער זיינען אידן פארבונדן מיט קדושה און טהרה און יופי

English translation 2538

(of holiness) –

(דקדושה) –

English translation 2539

but they are connected with something even higher than this –

אבער זיי זיינען פארבונדן מיט נאך העכער דערפון –

English translation 2540

with the choice of the essence,

מיט בחירת העצמות,

English translation 2541

and as a result of the choice of the essence in them, they are also holy and pure and beautiful.

און אלס תוצאה פון בחירת העצמות אין זיי זיינען זיי אויך קדוש וטהור ויפה.

English translation 2542

This is the greatness of the wonder in the matter of choice that is emphasized on Rosh Hashanah, "He will choose for us our inheritance, the pride of Jacob whom He loved,"

וואס דאס איז דער גודל ההפלאה אין ענין הבחירה וואס מ'איז מדגיש בראש השנה "יבחר לנו את נחלתנו את גאון יעקב אשר אהב" 223,

English translation 2543

which refers to the choice of the essence in the Jewish people,

וואס דאס גייט אויף בחירת העצמות אין אידן,

English translation 2544

for which reason there is also a level that is above the order of the chain of descent, where "Esau is a brother to Jacob,"

וואס דערפאר איז אויך אין א דרגא וואס איז למעלה מסדר השתלשלות וואס דארטן איז "אח עשו ליעקב" 224,

English translation 2545

it is "and He loves Jacob,"

איז "ואוהב את יעקב" 224,

English translation 2546

which love comes from the aspect of the choice of the essence.

וואס די אהבה קומט מצד בחירת העצמות 225.

English translation 2547

And so too is this regarding Torah and commandments:

ועד"ז איז אויך בנוגע צו תורה ומצוות:

English translation 2548

First and foremost, the Most High chose in Torah and commandments without any reason or cause. And as is emphasized in the formulation of the blessing over the commandments –

לכל לראש האט דער אויבערשטער בוחר געווען אין תומ"צ אן קיין טעם וסיבה. וכמודגש אין נוסח ברכת המצוות –

English translation 2549

"Who sanctified us with His commandments and commanded us,"

"אשר קדשנו במצוותיו וצוונו",

English translation 2550

bonding and connection with the essence and being;

צוותא וחיבור 226 מיט עצמות ומהות;

English translation 2551

But afterwards the choice of the essence

אבער דערנאך ווערט בחירת העצמות

English translation 2552

(in the entirety of Torah and commandments)

(בכללות תומ"צ)

English translation 2553

is drawn into every individual commandment,

נמשך בכל מצוה פרטית,

English translation 2554

and in every detail of each commandment,

און בכל פרט ופרט פון יעדע מצוה,

English translation 2555

in every small aspect of each commandment there is the choice of the essence.

אין יעדער קלייניקייט פון יעדע מצוה איז דא בחירת העצמות.

English translation 2556

That is to say: not

דאס הייסט: ניט

English translation 2557

(only)

(נאר)

English translation 2558

as was discussed earlier regarding the Beis HaMikdash,

ווי מ'האט גערעדט פריער בנוגע צום ביהמ"ק,

English translation 2559

that first there is the heading over all the laws of the Beis HaMikdash which is called "Laws of the Chosen House,"

אז פריער איז דא דער כותרת אויף אלע הלכות ביהמ"ק וואס הייסט "הלכות בית הבחירה",

English translation 2560

the concept of the choice of the essence in the Beis HaMikdash,

דער ענין פון בחירת העצמות אין ביהמ"ק,

English translation 2561

and afterwards it descends into the particular laws in "to build the Beis HaMikdash" and "Laws of the Vessels of the Mikdash" and "Laws of Entry into the Mikdash" –

און דערנאך קומט עס אראפ אין הלכות פרטיות אין "לבנות בית המקדש" און "הלכות כלי המקדש" און "הלכות ביאת המקדש" –

English translation 2562

but rather also afterwards,

נאר אויך דערנאך,

English translation 2563

in the particular laws there is the choice of the essence in every detail. For the choice of the essence also permeates the entire order of the chain of descent;

אין די הלכות פרטיות איז דא בחירת העצמות בכל פרט ופרט. ווארום בחירת העצמות נעמט אויך דורך גאנץ סדר השתלשלות;

English translation 2564

every level in the order of the chain of descent is also connected with the choice of the essence.

כל דרגא ודרגא אין סדר השתלשלות איז אויך פארבונדן מיט בחירת העצמות.

English translation 2565

And this is also regarding the choice in commandments:

ועד"ז בנוגע צו די בחירה אין מצוות:

English translation 2566

The choice of the Essence in commandments is not only in the totality of the commandments,

בחירת העצמות אין מצוות איז ניט נאר אין כללות המצוות,

English translation 2567

but in every particular commandment and in every small detail of each commandment. As it is said in the text of the blessing over the commandment also for each particular commandment –

נאר אין כל מצוה פרטית און אין יעדער קלייניקייט פון יעדע מצוה. ווי מ'זאגט אין נוסח ברכת המצוה אויך יעדע מצוה פרטית –

English translation 2568

"Who has sanctified us with His commandments and commanded us",

"אשר קדשנו במצוותיו וצוונו",

English translation 2569

union and connection with the Essence and Being.

צוותא וחיבור מיט עצמות ומהות.

English translation 2570

As our Sages of blessed memory said: "Be as careful with a light commandment as with a severe one".

כמאחז"ל 229 "הוי זהיר במצוה קלה כבחמורה".

English translation 2571

And this is also expressed in a practical difference:

און דאס דריקט זיך אויך אויס אין א נפק"מ בפועל:

English translation 2572

One must fulfill every particular commandment with all its details as a commandment in itself,

מ'דארף מקיים זיין יעדע מצוה פרטית מיט אלע אירע פרטים אלס א מצוה בפ"ע,

English translation 2573

because in this commandment and in every detail of the commandment there is the choice of the Essence. And not that one fulfills a commandment as a result of another commandment.

ווייל אין די מצוה און אין יעדער פרט פון די מצוה איז דא בחירת העצמות. און ניט אז מ'איז מקיים א מצוה אלס א תוצאה פון אן אנדער מצוה.

English translation 2574

For example:

ולדוגמא:

English translation 2575

The commandment of loving a fellow Jew obligates the commandment of charity. One must not fulfill the commandment of charity

מצות אהבת ישראל איז מחייבת מצות הצדקה. דארף מען ניט מקיים זיין מצות צדקה

English translation 2576

(only)

(נאר)

English translation 2577

as a result of the commandment of loving a fellow Jew,

אלס א תוצאה פון מצות אהבת ישראל,

English translation 2578

but fulfill the commandment of charity as a commandment in itself,

נאר מקיים זיי מצות צדקה אלס א מצוה בפ"ע,

English translation 2579

because through the commandment itself there is effected the "and commanded us",

ווארום דורך די מצוה אליין ווערט אויפגעטאן דער "וצוונו",

English translation 2580

union and connection with the Essence and Being

צוותא וחיבור מיט עצמות ומהות

English translation 2581

(and one does not need to come to this through the commandment of loving a fellow Jew).

(און מ'דארף אויף דעם ניט אנקומען צו מצות אהבת ישראל).

English translation 2582

And this is also regarding the choice of the Essence in Jews –

ועד"ז איז אויך בנוגע צו בחירת העצמות אין אידן –

English translation 2583

that this is not only in the totality of the Jewish people but in every individual Jew in particular.

אז דאס איז ניט נאר אין כללות עם ישראל נאר אין יעדן אידן בפרט.

English translation 2584

The instruction and the lesson from all that was discussed above:

די הוראה און דעם לימוד מכל המדובר לעיל:

English translation 2585

When one goes out to engage with Jews in matters connected with Torah and commandments –

בשעת מ'גייט ארויס טאן מיט אידן אין ענינים פארבונדן מיט תומ"צ –

English translation 2586

one must know that one is dealing with the choice of the Essence!

דארף מען וויסן זיין אז מ'האט צו טאן מיט בחירת העצמות!

English translation 2587

Certainly it is holy

זיכער איז דאס הייליק

English translation 2588

(holy)

(קדוש)

English translation 2589

and pure

און ריין

English translation 2590

(pure)

(טהור)

English translation 2591

and beautiful

און שיין

English translation 2592

(beauty of holiness) –

(יופי דקדושה) –

English translation 2593

but in this there is something even higher –

אבער אין דעם איז דא נאך העכער –

English translation 2594

the choice of the Essence,

בחירת העצמות,

English translation 2595

which is specifically in the Essence that has no cause and reason etc.

וואס איז דא דוקא בא עצמות שאין לו עילה וסיבה כו'.

English translation 2596

And on the contrary –

ואדרבה –

English translation 2597

from the choice of the Essence it is then drawn down that it should be holy, pure, and beautiful.

פון בחירת העצמות ווערט עס דערנאך נמשך אז ס'זאל זיין הייליק ריין און שיין.

English translation 2598

Until it should also be drawn down into all the matters and details of the order of the chain of descent in man:

ביז אז ס'זאל אויך נמשך ווערן אין אלע ענינים ופרטים פון סדר השתלשלות שבהאדם:

English translation 2599

It should be drawn down into his intellect –

ס'זאל נמשך ווערן בשכל שלו –

English translation 2600

through that which from the choice of the Essence is drawn down into the intellectual world above,

דורך דעם וואס פון בחירת העצמות ווערט נמשך אין עולם השכלי למעלה,

English translation 2601

it comes down into the intellect of man;

קומט עס אראפ אין שכל האדם;

English translation 2602

It should be drawn down into his emotions –

ס'זאל נמשך ווערן אין מדות שלו –

English translation 2603

through that which is drawn down from the choice of the Essence into Zeir Anpin,

דורך דעם וואס ס'ווערט נמשך פון בחירת העצמות אין ז"א,

English translation 2604

it is from there drawn down here below into his emotions.

ווערט עס פון דארטן נמשך דא למטה אין מדות שלו.

English translation 2605

And so too in the other faculties of man.

ועד"ז אין שאר כחות האדם.

English translation 2606

From this it is also understood how much it pertains to the matter of the perfection of the people,

דערפון איז אויך מובן אויף וויפל ס'איז נוגע דער ענין פון שלימות העם,

English translation 2607

every Jew,

יעדן אידן,

English translation 2608

and the perfection of the Torah,

און שלימות התורה,

English translation 2609

every matter in Torah and every particular commandment with all its details,

יעדער ענין אין תורה און יעדע מצוה פרטית מיט אלע אירע פרטים,

English translation 2610

since the choice of the Essence is in every single detail of Jews and of Torah and commandments.

וויבאלד אז בחירת העצמות איז אין כל פרט ופרט פון אידן און פון תומ"צ.

English translation 2611

And regarding the practical –

ובנוגע לפועל –

English translation 2612

that one should endeavor that every Jew should fulfill all the matters and details of Torah and commandments –

אז מ'זאל זיך משתדל זיין אז יעדער איד זאל מקיים זיין אלע ענינים ופרטים פון תומ"צ –

English translation 2613

knowing that the choice of the Essence is in every Jew and in every detail of Torah and commandments.

וויסנדיק אז בחירת העצמות איז דא אין יעדן אידן און אין יעדער פרט פון תומ"צ.

English translation 2614

And from this it is also understood that it is not possible to do this in an ordered sequence,

און דערפון איז אויך פארשטאנדיק אז ס'איז ניט שייך אז מ'זאל אין דעם טאן מיט א סדר מסודר,

English translation 2615

that first one will do regarding primary matters etc.,

אז פריער וועט מען טאן בנוגע ענינים עיקריים וכו',

English translation 2616

because through every particular commandment there is a union and connection with the Essence and Being –

ווארום דורך יעדע מצוה פרטית ווערט א צוותא וחיבור מיט עצמות ומהות –

English translation 2617

"light ones as severe ones".

"קלות כבחמורות".

English translation 2618

And it is also understood that the main emphasis must be on the action of the commandments,

און ס'איז אויך פארשטאנדיק אז דער עיקר הדגשה דארף זיין אויף מעשה המצוות,

English translation 2619

in which the action of the commandments all Jews are equal,

וואס אין מעשה המצוות גלייכן זיך אויס אלע אידן בשוה,

English translation 2620

there one sees openly how the choice of the Essence is in every Jew equally

דארטן זעט מען בגלוי ווי בחירת העצמות איז אין יעדן אידן בשוה

English translation 2621

(unlike in the intention of the commandments, where there are differences between Jews).

(משא"כ בא כוונת המצוות זיינען דא חילוקים צווישן אידן).

English translation 2622

And especially the perfection of the people and the perfection of the Torah is effected through that which every individual Jew receives an individual letter in one Torah scroll,

ובמיוחד טוט זיך אויף שלימות העם און שלימות התורה דורך דעם וואס יעדער איד פרטי באקומט אן אות פרטי אין א ספר תורה אחת,

English translation 2623

in the manner of "and Israel encamped there opposite the mountain",

באופן פון "ויחן שם ישראל נגד ההר",

English translation 2624

"and he encamped" in the singular,

"ויחן" לשון יחיד,

English translation 2625

"as one man with one heart",

"כאיש אחד בלב אחד" 230,

English translation 2626

since it says "opposite the mountain" where the Torah was given,

וויבאלד אז מ'שטייט "כנגד ההר" וואו ס'איז געגעבן געווארן תורה,

English translation 2627

And through this every Jew becomes connected and one thing with all other Jews of all generations,

און דורך דעם ווערט יעדער איד פארבונדן און איין זאך מיט אלע אנדערע אידן פון כל הדורות,

English translation 2628

because all Torah scrolls are one matter,

ווארום אלע ספרי תורה זיינען איין ענין,

English translation 2629

and they are all connected with the Torah scroll that Moses wrote for the entire Jewish people.

און זיינען אלע פארבונדן מיט דעם ספר תורה הי"ג וואס משה האט געשריבן פאר כלל ישראל 231.

English translation 2630

And through this matter of the perfection of the people,

און דורך דעם ענין פון שלימות העם,

English translation 2631

"with our young and with our old etc. with our sons and with our daughters",

"בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו" 232,

English translation 2632

and the perfection of the Torah,

און שלימות התורה,

English translation 2633

one also has the perfection of the land,

האט מען אויך שלימות הארץ,

English translation 2634

in which also in the Land of Israel there was the choice of the Essence

וואס אויך אין א"י איז געווען בחירת העצמות

English translation 2635

(connected with the choice in the Holy Temple etc.)

(פארבונדן מיט דער בחירה אין ביהמ"ק וכו')

English translation 2636

as it is stated in the Mechilta at its beginning.

ווי עס שטייט אין מכילתא בתחלתו.

English translation 2637

Until one merits very soon to have the perfection of the land as it will be in the future to come in the ultimate perfection –

ביז אז מ'איז זוכה בקרוב ממש צו האבן שלימות הארץ ווי ס'וועט זיין לע"ל בתכלית השלימות –

English translation 2638

"The Lord your God will enlarge your border",

"ירחיב ה' אלקיך את גבולך" 233,

English translation 2639

the land of the Kenite, the Kenizzite, and the Kadmonite.

ארץ קני קניזי וקדמוני 234.

English translation 2640

And the preparation for this is through holding oneself in the completeness of the land as much as is possible during the time of exile,

און די הכנה לזה איז דורך דעם וואס מ'האלט זיך אן אין שלימות הארץ וויפל ס'איז שייך בזמן הגלות,

English translation 2641

that Jews hold strongly to the territories which the Most High has already given them now,

אז אידן האלטן שטארק די שטחים וועלכע דער אויבערשטער האט זיי שוין איצטער געגעבן,

English translation 2642

in His power:

בכחו:

English translation 2643

And the strength of His hand of the Holy One, blessed be He.

ועוצם ידו של הקב"ה.

English translation 2644

And then will be revealed

און דעמולט וועט נתגלה ווערן

English translation 2645

(in completeness)

(בשלימות)

English translation 2646

the concept of the choice of the essence in all these matters

דער ענין פון בחירת העצמות אין די אלע ענינים

English translation 2647

(in Jews,

(אין אידן,

English translation 2648

completeness of the nation,

שלימות העם,

English translation 2649

in Torah, Mishnah, and Talmud,

אין תומ"צ,

English translation 2650

completeness of the Torah,

שלימות התורה,

English translation 2651

and in the Land of Israel,

און אין ארץ ישראל,

English translation 2652

completeness of the land,

שלימות הארץ,

English translation 2653

and in the Holy Temple).

און אין ביהמ"ק).

English translation 2654

In this time, the particular matters that emerge as a result of

בזמן הזה שטייען בגלוי די ענינים פרטיים וואס קומען ארויס אלס א תוצאה פון

English translation 2655

(the main point)

(דעם עיקר)

English translation 2656

the choice of the essence stand revealed,

בחירת העצמות,

English translation 2657

the concept of revealing the completeness of His powers, etc., stands revealed,

עס שטייט בגלוי דער ענין פון לגלות שלימות כחותיו ית' וכו',

English translation 2658

and one only knows that there is a choice of the essence in Jews,

און מ'ווייסט נאר אז ס'איז דא בחירת העצמות אין אידן,

English translation 2659

in Torah, Mishnah, and Talmud, and in the Holy Temple and the Land of Israel;

אין תומ"צ און אין ביהמ"ק וארץ ישראל;

English translation 2660

In the future to come, however, the choice of the essence in all these matters will be revealed in actuality.

לע"ל וועט אבער נתגלה ווערן בפועל בחירת העצמות אין די אלע ענינים.

English translation 2661

And as it is stated regarding the future to come, "And they shall no longer teach, each man his fellow, etc., for all shall know Me, from their smallest to their greatest." One asks about this:

און ווי עס שטייט אויף לע"ל 235 "ולא ילמדו עוד איש את רעהו גו' כי כולם ידעו אותי למקטנם ועד גדולם". פרעגט מען אויף דעם:

English translation 2662

If there will be small and great

אויב ס'וועט זיין קטנים וגדולים

English translation 2663

("from their smallest to their greatest")

("למקטנם ועד גדולם")

English translation 2664

why will it be "they shall no longer teach, each man his fellow,"

פארוואס וועט זיין "לא ילמדו עוד איש את רעהו",

English translation 2665

the small ones still need to learn from the great ones in order to be elevated in their comprehension?!

די קטנים דארפן נאך לערנען בא די גדולים בכדי נתעלה ווערן בהשגתם?!

English translation 2666

The explanation of this is:

איז דער ביאור בזה:

English translation 2667

In the future to come, the essence and being

לע"ל וועט עצמות ומהות

English translation 2668

(and the choice of the essence)

(און בחירת העצמות)

English translation 2669

will be revealed,

זיין בגלוי,

English translation 2670

"all shall know Me,"

"כולם ידעו אותי",

English translation 2671

which "Me" refers to the essence and being. And the essence and being is indeed "that which makes equal the small and the great,"

וואס "אותי" גייט אויף עצמות ומהות. און עצמות ומהות איז דאך "משווה קטן וגדול" 236,

English translation 2672

consequently it will be "all shall know Me,"

במילא וועט זיין "כולם ידעו. אותי",

English translation 2673

all equally.

כולם בשוה.

English translation 2674

On the other hand:

לאידך גיסא:

English translation 2675

As discussed earlier, that the choice of the essence is in every particular detail and passes through every level of the order of the chain of descent –

ווי גערעדט פריער אז בחירת העצמות איז אין כל פרט ופרט און נעמט דורך יעדער בחינה פון סדר השתלשלות –

English translation 2676

therefore then there will also be "their smallest" and "their greatest" from the aspect of the revelations which "Me,"

דעריבער וועט דעמולט אויך זיין "קטנם" און "גדולם" מצד בחי' הגילויים וועלכע "אותי",

English translation 2677

the essence and being,

עצמות ומהות,

English translation 2678

passes through.

נעמט דורך.

English translation 2679

And the elevation that exists in Jews will be drawn forth into the entire world,

און דער עילוי וואס איז דא בא אידן וועט נמשך ווערן בכל העולם כולו,

English translation 2680

the whole world will be in a state and condition of "to perfect the world under the kingdom of the Almighty,"

די גאנצע וועלט וועט זיין אין א מעמד ומצב פון "לתקן עולם במלכות שד-י" 237,

English translation 2681

"and the kingship shall be the Lord's,"

"והיתה לה' המלוכה" 238,

English translation 2682

In the true and complete redemption through our righteous Messiah,

בגאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

English translation 2683

speedily in our days, literally,

במהרה בימינו ממש,

English translation 2684

and out of joy and goodness of heart –

ומתוך שמחה וטוב לבב –

English translation 2685

"and everlasting joy upon their heads."

"ושמחת עולם על ראשם".

English translation 2686

His Holiness, our Master, our Teacher, and our Rebbe, may he live for many good years, turned to the children, may they live,

כ"ק אדמו"ר שליט"א פנה לילדים שיחיו,

English translation 2687

and began to sing "We Want Moshiach Now."

והתחיל לנגן "ווי וואנט משיח נאו".

English translation 2688

Afterwards, he said:

אח"כ אמר:

English translation 2689

Those who need to make a final blessing,

די וואס דארפן מאכן א ברכה אחרונה,

English translation 2690

will certainly make a final blessing.

וועלן זיכער מאכן א ברכה אחרונה.